Raport podsumowujący badanie możliwości stworzenia Instrumentu Finansowego dla organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport podsumowujący badanie możliwości stworzenia Instrumentu Finansowego dla organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej"

Transkrypt

1 Raport podsumowujący badanie możliwości stworzenia Instrumentu Finansowego dla organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej Warszawa, maj 2011 r.

2 1. Wprowadzenie Æ Badanie możliwości stworzenia Instrumentu Finansowego (IF) dla organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej zostało przeprowadzone w ramach projektu TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia ekonomii społecznej współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Projekt realizowany jest przez Miasto Stołeczne Warszawa w partnerstwie z: Fundacją Gospodarczą im. K. Marcinkowskiego w Ciechanowie, WYG International Sp. z o.o., Bankiem Ochrony Środowiska S.A., Polsko-Amerykańskim Funduszem Pożyczkowym Inicjatyw Obywatelskich, Wspólnotą Roboczą Związków Organizacji Socjalnych, Stowarzyszeniem Interwencji Prawnej, Stowarzyszeniem Niemiecko- Polskiej Współpracy Socjalnej. Æ Niniejszy raport jest podsumowaniem badania przeprowadzonego przez WYG International. Raport został opracowany przez: Magdalenę Wolińską (opis metodologii i przebiegu realizacji badania) oraz Tomasza Schimanka (opracowanie koncepcji i metodologii badań, przeprowadzenie pozostałych analiz i opracowanie całości raportu). W realizacji badań uczestniczył także Mateusz Przywara. Nadzór formalny i merytoryczny nad realizacją badania pełnili: Andrzej Dziurdzik i Tomasz Gierwatowski. Æ Równolegle do badania dotyczącego możliwości tworzenia IF WYG International przeprowadził także badanie dotyczące sytuacji prawnej w zakresie wspierania działalności organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej, którego wyniki przedstawione zostały w oddzielnym raporcie. W rekomendacjach z niniejszego badania wykorzystane zostały najważniejsze wyniki badania sytuacji prawnej. 2. Cel i założenia badania Æ Celem badania możliwości stworzenia Instrumentu Finansowego dla organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej było dostarczenie realizatorom projektu TORO informacji, wniosków i rekomendacji przydatnych do osiągnięcia kluczowych rezultatów projektu: stworzenia instrumentu finansowania organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej, opracowanie wieloletniego programu współpracy samorządu Warszawy z organizacjami pozarządowymi i instytucjami ekonomii

3 społecznej oraz wypracowania mechanizmu wsparcia dla tych podmiotów w prowadzeniu działalności pożytku publicznego. Æ Badanie dotyczyło trzech obszarów: obecnie dostępnej oferty finansowego wsparcia zwrotnego skierowanej do organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej na Mazowszu, dotychczasowych doświadczeń organizacji otrzymujących dotacje z Miasta Stołecznego Warszawy w korzystaniu z pożyczek, poręczeń oraz ich oczekiwań pod adresem idealnego kredytu. Æ Instytucje ekonomii społecznej (IES) wykorzystują działalność gospodarczą dla realizacji celów społecznie użytecznych. Ze względu na brak definicji instytucji ekonomii społecznej w polskim prawie realizatorzy badania przyjęli założenie, że w analizie nie będą wyróżniać konkretnych form prawnych, w jakich mogą działać IES, a wykorzystają dwa typy działalności, która może być przez te instytucje prowadzona: niekomercyjnej działalności pożytku publicznego oraz działalności gospodarczej służącej realizacji celów pożytku publicznego. Formy prawne, w jakich mogą działać IES, będą uwzględniane jedynie w kontekście powiązanych z daną formą uprawnień i/lub ograniczeń dotyczących prowadzonej działalności. 3. Metodologia badania Æ Badanie zostało przeprowadzone w oparciu o analizę dokumentów dotyczących dostępnej oferty instytucji finansowych, szesnaście indywidualnych wywiadów pogłębionych z organizacjami pozarządowymi korzystającymi ze wsparcia Miasta Warszawy w 2010 roku oraz cztery indywidualne wywiady pogłębione z przedstawicielami instytucji finansowych oferujących kredyty lub pożyczki dla organizacji pozarządowych. Pomocniczo w analizie wykorzystano również wyniki badań ilościowych dotyczących warszawskich organizacji pozarządowych Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Warszawie 2010 przekazanych przez Centrum Komunikacji Społecznej (CKS). Æ Podstawą wytypowania organizacji do badania była lista dotacji przyznanych przez Urząd Miasta, Centrum Komunikacji Społecznej i poszczególne dzielnice w 2010 roku, udostępniona przez CKS. W przypadku badania dotyczącego instrumentu finansowego dokonano wyboru celowego. Podstawowym kryterium wyboru były wysokie przychody organizacji oraz jej duże doświadczenie w zakresie prowadzonej działalności. Dodatkowo przyjęto dwa założenia: po pierwsze nie powinny być to organizacje wytypowane do badania środowiska prawnego, po drugie powinny być to organizacje

4 reprezentujące różne obszary działalności Miasta. W efekcie wytypowano 16 organizacji do badania oraz 5 rezerwowych. Podstawą do wytypowania instytucji finansowych do badania było rozpoznanie dokonane na początku realizacji badania pod kątem posiadania oferty dla organizacji pozarządowych lub IES działających na Mazowszu. Dzięki rozpoznaniu zidentyfikowano pięć takich instytucji, przy czym w trakcie realizacji badania okazało się, że jedna z tych instytucji już nie ma oferty dla organizacji pozarządowych. W rezultacie zbadano 16 organizacji pozarządowych i cztery instytucje finansowe: Organizacje pozarządowe, których przedstawiciele wzięli udział w wywiadach Bank Żywności SOS Chorągiew Stołeczna Związku Harcerstwa Polskiego Fundacja "Emeryt" Fundacja "Pro Bono Pl" Fundacja Dzieci Niczyje Fundacja Krystyny Jandy Na Rzecz Kultury Fundacja Świat na tak Mazowiecka Fundacja Opieki nad Zwierzętami Powiślańska Fundacja Społeczna Stowarzyszenie "Otwarte Drzwi" Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego Stowarzyszenie Komuna Otwock Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji Stowarzyszenie Teatralne Remus Towarzystwo Rozwoju Rodziny Warszawskie Towarzystwo Cyklistów

5 Instytucje finansowe, których przedstawiciele wzięli udział w wywiadach Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich Bank Ochrony Środowiska Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych S.A. Stowarzyszenie Radomskie Centrum Wspierania Przedsiębiorczości Æ W badaniu uwzględniono następujące kwestie: 1. Działające w Polsce instrumenty finansowania podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego i działalność gospodarczą służącą celom pożytku publicznego (kredyty, pożyczki, poręczenia, gwarancje finansowe, inne) 1.1. Komu jest udzielane wsparcie? 1.2. W jakich obszarach, sferach? 1.3. W jakich formach i na jakich zasadach? 1.4. Na jakich warunkach, jakie są istotne ograniczenia w tym zakresie? 1.5. Jakie są mocne i słabe strony dostępnej oferty wsparcia? 2. Doświadczenia i oczekiwania IES 2.1. Jak długo IES prowadzi działalność niekomercyjną i działalność gospodarczą, i jakie są główne źródła finansowania obu rodzajów działalności? 2.2. Jakie są dotychczasowe doświadczenia IES w korzystaniu ze wsparcia zwrotnego? 2.3. Czy IES potrzebuje finansowego wsparcia zwrotnego i jakie, przede wszystkim, byłoby jego przeznaczenie? 2.4. Jakiego instrumentu i na jakich warunkach oczekiwałby IES?

6 2.5. W jaki sposób IES pokryłby spłatę zaciągniętych zobowiązań? 2.6. Co w chwili obecnej jest największą przeszkodą dla IES w skorzystaniu ze zwrotnych instrumentów finansowania? 2.7. Czy IES posiada odpowiednią wiedzę, niezbędną do korzystania z finansowych instrumentów zwrotnych? 3. Modelowy produkt kredytowy dla IES 3.1. Dla kogo powinien być dostępny? 3.2. W jakich obszarach, sferach? (chodzi o przedmiot kredytowania) 3.3. Na jakich warunkach, jakie są istotne potrzeby i możliwości organizacji w tym zakresie? jakiego rodzaju kredytami są zainteresowane IES (kredyty obrotowe, kredyty inwestycyjne, kredyty pomostowe, kredyty w rachunku bieżącym, inne)? na jakiego typu wydatki przeznaczone byłyby środki z kredytów? jaki byłby preferowany okres finansowania? jakie są możliwe formy ustanowienia zabezpieczeń przez IES? jaki byłby akceptowalny okres oczekiwania na udzielenie kredytu? jakie mogłyby być formy udokumentowania posiadanych środków w przyszłych okresach zapewniających spłatę zaciągniętego kredytu? 4. Przebieg realizacji badania Æ Badanie było realizowane w okresie styczeń początek maja 2011 roku. W ramach badania zostały przeprowadzone: analiza danych zastanych i indywidualne wywiady pogłębione. Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych metod badawczych zostały zawarte w rozdziale dotyczącym metodologii. Æ W styczniu została opracowana koncepcja badań oraz scenariusze do wywiadów indywidualnych, znajdujące się w załączniku 1 i 2 do niniejszego raportu. Zarówno koncepcja badania, jak scenariusze wywiadów zostały skonsultowane ze wszystkim partnerami projektu TORO. Dokonano także wstępnego rozpoznania w zakresie dostępnej oferty instytucji finansowych.

7 Æ W lutym wytypowano organizacje i instytucje finansowe do wywiadów indywidualnych, które zostały przeprowadzone w lutym i w pierwszym tygodniu marca. Z uwagi na okres ferii zimowych pierwotną listę organizacji poszerzono o kilka kolejnych organizacji z listy przekazanej przez CKS. Wywiady przeprowadzane były z reguły z członkami zarządów instytucji i organizacji przez przygotowanych wcześniej badaczy. Wywiady odbywały się w siedzibach organizacji, średni czas przeprowadzenia wywiadu to ok. 75 minut. W lutym rozpoczęto również analizę dokumentacji dotyczącej zidentyfikowanych w styczniu instytucji finansowych. Æ W marcu dokonana została wstępna analiza wyników wywiadów indywidualnych, na podstawie której przygotowano prezentację przedstawioną liderowi i partnerom projektu TORO. Zakończono także analizę dostępnej na rynku oferty instytucji finansowych. Æ W kwietniu, na podstawie wyników analiz cząstkowych i wyników wywiadów indywidualnych, przygotowany został raport podsumowujący badanie. Raport został przekazany liderowi i partnerom Projektu na początku maja 2011 roku. Æ Jedynym napotkanym problemem, w trakcie realizacji badania, była nieobecność osób kompetentnych w organizacjach (z uwagi na okres ferii zimowych) oraz odmowa przeprowadzenia badania przez dwie organizacje pozarządowe (brak zainteresowania) i jedną instytucję finansową (brak aktualnej oferty). 5. Wyniki badania 5.1. Działające na Mazowszu instrumenty finansowania podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego i działalność gospodarczą służącą celom pożytku publicznego Æ Rozpoznanie aktualnej oferty pożyczek, kredytów lub poręczeń, skierowanej do organizacji pozarządowych i instytucji ekonomii społecznej działających na Mazowszu dokonano za pośrednictwem Internetu. Przeanalizowano kilkadziesiąt stron internetowych instytucji finansowych oraz informacje dodatkowe (raporty, sprawozdania, materiały konferencyjne, publikacje). Æ Podstawową kategorią instytucji poddanych analizie były banki. Zidentyfikowano trzy banki, które oferowały możliwość zakładania kont czy też kredytów dla organizacji pozarządowych. W przypadku dwóch z nich (PKO BP i DnB Nord) po bliższym rozpoznaniu okazało się, że oferta dla organizacji jest już nieaktualna. W przypadku

8 trzeciej instytucji, Banku Ochrony Środowiska, oferta okazała się aktualna, ale nie obejmuje systemowych rozwiązań, dotyczących organizacji pozarządowych. 1 Oferta oznacza, że Bank uwzględnia specyfikę działalności non-profit, ale warunki prowadzenia rachunku czy też udzielenia kredytu są negocjowane indywidualnie z każdą organizacją i zależne są od jednostkowej sytuacji finansowej każdej organizacji. Æ Pozostałe banki oferują organizacjom możliwość zakładania i prowadzenia rachunków bankowych oraz uzyskiwania kredytów na takich warunkach, na jakich są one dostępne dla przedsiębiorców; najczęściej jest to w ramach wydzielonej oferty dla małych i średnich przedsiębiorstw. Taką ofertę mają na przykład Alior Bank, BRE Bank, BPH, ING, mbank, czy też aktualnie wspominane PKO BP i DnB Nord. Æ Oferta dla przedsiębiorców nie uwzględnia specyfiki działalności pożytku publicznego prowadzonej przez organizacje, co w wielu przypadkach nie pozwala organizacjom spełnić warunków uzyskania kredytu. Dotyczy to na przykład takich wymogów, jak określona wysokość rocznych obrotów, spodziewana wysokość rocznych przychodów w okresie kredytowym czy też biznes plan niezbędny do uzyskania kredytu. Niespełnienie tych wymogów kwalifikuje organizacje do kategorii klientów banków o najwyższym stopniu ryzyka, co powoduje, że banki żądają od organizacji stosownych zabezpieczeń kredytu w postaci środków finansowych lub majątkowych. Większość organizacji nie ma ani wolnych środków, ani majątku, którym mogłaby taki kredyt zabezpieczyć. Æ Nie zidentyfikowano również żadnych, dostępnych na Mazowszu, bankowych ofert poręczeń czy też gwarancji finansowych dla organizacji pozarządowych dawanych przez banki. Takie poręczenia, czy też gwarancje, mogłyby stanowić rozwiązanie problemu braku zabezpieczeń kredytowych. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że niektóre banki oferują swoim klientom gwarancje finansowe (np. PKO BP czy DnB Nord), ale są one dość kosztowne, co znów wyklucza możliwość skorzystania przez organizacje pozarządowe z tej oferty. Æ Organizacje pozarządowe mogą korzystać ze standardowej oferty kredytowej, jaki klienci banków, w których prowadzą swoje rachunki. Kredyty dostępne dla klientów banków to najczęściej: kredyt krótkoterminowy odnawialny w rachunku bieżącym, inwestycyjny - kredyt przeznaczony na uzupełniające finansowanie przedsięwzięć mających na celu odtworzenie, modernizację lub zwiększenie majątku trwałego, kredyt obrotowy z terminarzem spłat w rachunku kredytowym. 1 -

9 Niektóre banki oferują również swoim klientom kredyty pomostowe pod przedsięwzięcia realizowane ze środków Unii Europejskiej (np. PKO BP). Æ Ale banki, które proponują możliwość otwarcia rachunku organizacjom pozarządowym, w żaden sposób głębiej nie definiują tej kategorii potencjalnych klientów. Inaczej mówiąc, fakt bycia organizacją pozarządową, nie powoduje żadnych dodatkowych przywilejów dla otwierającego rachunek. Organizacje są traktowane na tych samych zasadach jak inni klienci korporacyjni, najczęściej banki stosują wobec organizacji te same kryteria, które stosują do małych i średnich przedsiębiorstw. W części banków warunkiem niezbędnym do założenia rachunku i/lub uzyskania kredytu przez organizację pozarządową jest np. prowadzenie działalności gospodarczej. Æ Wyjątkowe, na tle innych banków, są banki spółdzielcze. Ich specyfika polega na tym, że są to banki samodzielne, w których najważniejsze decyzje podejmowane są nie w centrali, a na poziomie lokalnym, w miejscowej placówce banku. To powoduje, że banki spółdzielcze obsługują wiele lokalnych organizacji pozarządowych, także udzielając im kredytów. Z analizy dostępnej dokumentacji nie wynika jednak, aby były to rozwiązania o charakterze systemowym. Mają one raczej bardzo indywidualny, lokalny charakter. Nie jest to więc świadoma polityka otwarcia na organizacje pozarządowe, a raczej polityka realizacja strategii budowania silnej pozycji banku spółdzielczego na lokalnym rynku i tworzenia własnego wizerunku dobrego sąsiada, w tym również dla działających tam organizacji. Æ Inne instytucje finansowe, których oferta jest dostępna na Mazowszu, to instytucje oferujące pożyczki lub gwarancje finansowe dla przedsiębiorców, w szczególności małych i średnich firm. Ta oferta jest stosunkowo bogata.. W ramach Krajowego Systemu Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw na Mazowszu działa 19 funduszy pożyczkowych i poręczeniowych oferujących wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorców. 2 Fundusze prowadzą organizacje pozarządowe, organizacje pracodawców lub agencje rozwoju lokalnego, które dodatkowo oferują również wsparcie informacyjne, szkoleniowe i doradcze. Z założeń systemu KSU wynika, że wsparcie, w tym także finansowe, oferowane jest wyłącznie dla przedsiębiorców oraz dla osób fizycznych zakładających działalność gospodarczą. Organizacje pozarządowe, czy też IES, mogą więc potencjalnie korzystać z tej oferty, ale jedynie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jako przedsiębiorcy. Generalnie działające fundusze pożyczkowe i poręczeniowe nie stosują żadnych preferencji i ułatwień dla organizacji pozarządowych czy też instytucji ekonomii społecznej. Są jednak indywidualne przykłady funduszy bardziej otwartych na tego typu podmioty. Sztandarowym 2 - więcej na stronie internetowej:

10 przykładem jest fundusz poręczeniowy, prowadzonych przez Działdowską Agencję Rozwoju Regionalnego, który udzielił kilkunastu poręczeń dla spółdzielni socjalnych. 3 Æ Także wśród innych funduszy pożyczkowych, zarówno komercyjnych (np. Inicjatywa Mikro), jak i wspieranych ze środków publicznych (np. Counterpart Fund) nie ma wydzielonej oferty dla organizacji pozarządowych i IES. Wyjątek stanowią dwie instytucje finansowe, nastawione na współpracę z organizacjami pozarządowymi. Są to działający od ponad 12. lat Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich (PAFPIO) 4 oraz obecna nieco ponad rok na rynku, oferta Towarzystwa Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych S.A. (TISE). 5 W obu przypadkach mamy do czynienia z ofertą stworzoną z myślą o organizacjach nienastawionych na zysk, a więc zarówno organizacjach pozarządowych, jak IES. Æ Oferta PAFPIO obejmuje pożyczki pomostowe (pod realizację projektu), pożyczki inwestycyjne i pożyczki operacyjne (bieżąca działalność). Kredytobiorca musi wskazać źródło spłaty pożyczki, prowadzić księgowość, złożyć wniosek wraz z dokumentacją prawno-finansową. Wysokość pożyczki wynosi od do 1,5 miliona złotych, średnia wysokość pożyczki to 109 tysięcy złotych. Oprocentowanie jest stałe: 12% przy pożyczkach pomostowych, pozostałe od 13 do 15%. Przy udzieleniu pożyczki pobierana jest jednorazowa opłata w wysokości 1% wartości pożyczki. Okres spłaty pożyczki wynosi od 12. do 18. miesięcy, czas jej uzyskania to ok. dwa tygodnie. Warunki spłaty indywidualne. PAFPIO udziela obecnie około 200. pożyczek rocznie, w sumie udzielił 448 pożyczek na łączną kwotę 107 milionów złotych. Æ Wśród organizacji uczestniczących w wywiadach indywidualnych znalazły się takie, które korzystały lub korzystają z pożyczek PAFPIO. Do największych zalet tych pożyczek zaliczają: dostępność pożyczki dla organizacji, otwarte i miłe podejście do organizacji, a przede wszystkim zrozumienie specyfiki ich działania, krótki okres uzyskania pożyczki, mniej formalności związanych z jej uzyskaniem, niż w bankach, ułatwienia w uzyskaniu pożyczki dla stałych klientów, możliwość negocjowania warunków spłat pożyczki

11 Æ Do podstawowych słabych stron oferty PAFPIO organizacje zaliczyły: ograniczenie oferty do pożyczek zobowiązanych umową na realizację określonego projektu, wysokie oprocentowanie, porównywalne z komercyjnym. Æ Oferta TISE obejmuje pożyczki pomostowe (pod projekt), pożyczki na rozwój statutowej lub gospodarczej, promesy, gwarancje bankowe. Oferta dostępna jest dla podmiotów not for profit. Zabezpieczeniem jest weksel lub notarialne poddanie się egzekucji. Wysokość pożyczki to minimum 100 tysięcy złotych, nie więcej niż 70% sumy przychodów w poprzednim roku. Oprocentowanie pożyczki stałe: 9,5-11%, opłata: 1-3% przy udzieleniu pożyczki, 2% za udzielenie promesy na 6 miesięcy. Okres spłaty pożyczki do 36. miesięcy, czas uzyskania: ok. miesiąca, warunki spłaty indywidualne. W ciągu roku TISE udzieliło 98 pożyczek. Æ Oferta dostępna dla organizacji pozarządowych nie jest w żaden sposób ograniczona tematycznie, choć np. Bank Ochrony Środowiska preferuje projekty w sferze ekologii. Generalnie można powiedzieć, że pośredni wpływ na obszary działania organizacji, w których wykorzystywane są kredyty lub pożyczki, mają zewnętrzne źródła finansowania (np. EFS), gdyż to pod finansowane przez nie projekty udzielane są pożyczki pomostowe. Æ Można zatem powiedzieć, że podstawową mocną stroną rynku oferty instrumentów finansowego wsparcia zwrotnego dostępnych dla mazowieckich organizacji pozarządowych i IES jest to, że są dwie instytucje finansowe mające ofertę sprofilowaną do potrzeb tego typu klientów. W obu przypadkach za ofertę odpowiadają osoby, które bardzo dobrze znają trzeci sektor, co także z pewnością jest mocnym atutem. Warunki uzyskania kredytu w obu przypadkach są dostępne dla organizacji, o czym świadczą udzielone pożyczki. Trzeba jednak pamiętać, że oferty PAFPIO i TISE skierowane są do wszystkich organizacji pozarządowych w całej Polsce. Æ Z kolei podstawową słabą stronę stanowi fakt, że rynek instrumentów zwrotnych jest tak ubogi, jeżeli chodzi o ofertę, zwłaszcza banków. Ma to istotne znaczenie, gdyż organizacje mogłyby wtedy korzystać z kredytów z rachunku bieżącego, prowadzonego w danym banku. Oferta, z której mogą potencjalnie korzystać organizacje, nie uwzględnia specyfiki działalności statutowej nie nastawionej na zysk. Organizacje, żeby uzyskać kredyt czy też pożyczkę, muszą spełnić identyczne warunki, jak przedsiębiorca, dlatego z takich możliwości nie korzystają lub nie otrzymują kredytu czy pożyczki. Æ Szansą rozwoju tego rynku jest z jednej strony niewielka podaż, z drugiej strony deklarowany popyt, w szczególności na kredyty, pożyczki pomostowe oraz niewielkie,

12 bieżące. Z pewnością także zapotrzebowanie na instrumenty zwrotne stymuluje wsparcie organizacji pozarządowych ze środków publicznych (PO FIO, samorządy terytorialne) oraz ze środków funduszy strukturalnych, które będą dostępne do 2103 roku. Æ Podstawowe zagrożenie wiąże się ze stopniowym wyczerpywaniem się oferty wsparcia funduszy strukturalnych, niejasną przyszłością tych funduszy i możliwości korzystania z nich przez organizacje pozarządowe po 2013 roku. Æ Inne przykłady finansowego wsparcia zwrotnego dla organizacji pozarządowych i IES: Od 2-3 lat pojedyncze samorządy w Polsce uruchamiają pożyczki dla organizacji pozarządowych na realizację projektów na rzecz mieszkańców. Z reguły pożyczki stanowią uzupełniające źródło finansowania projektów, mających zapewnione finansowanie z innych źródeł (najczęściej Europejskiego Funduszu Społecznego), można je więc określić pomostowymi. Od ubiegłego roku możliwość udzielania pożyczek, gwarancji, poręczeń przez samorządy organizacjom pozarządowym na realizację zadań w sferze pożytku publicznego zapisana została w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 6 Takie pożyczki oferuje na przykład gmina Cieszyn. Samorząd udziela pożyczek organizacjom pozarządowym, które organizują działania ze środków unijnych. Wysokość pożyczki nie może przekraczać wartości środków przyznanych przez donatora. Pożyczka jest nieoprocentowana, ale okres, na jaki jest przyznawana, nie może wykraczać poza dany rok budżetowy. Warunkiem uzyskania pożyczki jest przedstawienie decyzji o przyznanych środkach na realizację projektu oraz złożenie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową. Pożyczkę może otrzymać jedynie organizacja, która nie posiada własnych funduszy. Na podobnych zasadach pożyczek udzielają (lub udzielały) w roku 2010 także samorządy Jastrzębia Zdroju, Elbląga, Tłuszcza czy też Podkowy Leśnej. Innym, ciekawym przykładem spoza Mazowsza jest Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego SA (MARR). 7 MARR ma za zadanie wspomaganie przedsiębiorczości i innowacyjności na terenie Małopolski. Wśród wielu działań, MARR proponuje również pożyczki pomostowe dla organizacji pozarządowych. Organizacja pozarządowa rozumiana jest tu jako podmiot niepubliczny, niedziałający w celu osiągnięcia zysku, mający siedzibę i zarejestrowany na terenie województwa małopolskiego. Pożyczki MARR mogą być wydatkowane na realizację zadań i pokrycie wydatków związanych z przyznaną 6 - art.5, ust

13 beneficjentowi dotacją i refundowanych w ramach tej dotacji. Pożyczka udzielona przez MARR nie może przekroczyć 100 tysięcy złotych i nie może być przyznana na okres dłuższy niż 60 miesięcy (maksymalnie o 6 miesięcy dłuższy niż termin realizacji umowy dotacji). Ze względu na specyfikę realizacji projektów MARR zakłada możliwość indywidualnego ustalenia harmonogramu spłat. Jeżeli chodzi o koszt pożyczki, to jest on nienegocjowany i składa się z jednorazowej prowizji równej 1% kwoty pożyczki i miesięcznego oprocentowania wynoszącego 5,26%. Kolejny przykład pochodzi również z Małopolski. W 2009 roku powstał tam Małopolski Fundusz Ekonomii Społecznej (MFES) 8. J ego celem jest wspieranie przedsięwzięć społecznych poprzez ułatwienie im dostępu do kapitału. Kapitał Małopolskiego Funduszu Ekonomii Społecznej wynosi zł (zebrany dzięki fundatorom: Bank Gospodarstwa Krajowego S.A., Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., Krakowski Bank Spółdzielczy, Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych S.A., Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej). MEFS oferuje poręczenia. Możliwość skorzystania z tej oferty mają wszystkie organizacje, które działają dla osiągnięcia celów społecznych (nie ma żadnych wymogów co do formy prawnej). Poręczenie może dotyczyć kredytu, pożyczki, dotacji, w tym na wkład i wyposażenie spółdzielni socjalnej, zobowiązań wynikających z transakcji handlowych, finansowania wadium przetargowego, finansowania pomostowego dla projektów finansowanych ze środków UE. Poręczenia mogą wynosić do 70% wartości zobowiązania, chociaż w społecznie uzasadnionych przypadkach mogą wzrosnąć do całości zobowiązania, jednak nie może przekroczyć złotych (w razie potrzeby uzyskania większego poręczenia Fundusz współpracuje z innymi poręczycielami). Poręczenia są udzielane na maksymalnie 5 lat. Aby uzyskać poręczenie organizacja musi przedstawić zabezpieczenie w postaci weksla in blanko wraz z deklaracją wekslową i ewentualną zgodą współmałżonka Doświadczenia organizacji pozarządowych w korzystaniu z instrumentów zwrotnych i instytucji finansowych w udzielaniu pożyczek i kredytów 9 Æ Wśród badanych przedstawicieli organizacji można wyróżnić dwie grupy. Pierwsza grupa to osoby, które działalność swoich organizacji ściśle wiążą z określoną misją wszystkie dane ilościowe wykorzystane w tej części pochodzą ze wstępnych wyników badania Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Warszawie 2010 przekazanych przez Centrum Komunikacji Społecznej.

14 i traktują tę działalność wyłącznie w kategoriach społecznych. Dla nich własna działalność powinna być w całości finansowana z dotacji publicznych i ofiarności indywidualnej, i absolutnie nie można jej finansować za pomocą instrumentów zwrotnych, i narażać w ten sposób na zbyt duże ryzyko. Jeden z badanych wyraził to w sposób następujący: W planie, w koncepcji naszej działalności nie zakładaliśmy nigdy brania pożyczek. Po prostu jesteśmy organizacją, której kapitałem są ludzie, którzy ją tworzą. ( ) Organizacje pozarządowe powinny wyłącznie korzystać ze środków wsparcia nieodpłatnych od samorządu, z programów rządowych, a nie z pożyczek czy działalności gospodarczej. Æ Druga grupa, to organizacje także związane z realizacją określonej misji, ale postrzegające znacznie szerzej, elastyczniej sposoby jej realizacji, prowadzące działalność statutową odpłatną lub gospodarczą. Te organizacje dopuszczają możliwość korzystania z instrumentów zwrotnych, co więcej w ograniczonym, co prawda zakresie korzystają z nich. O działalności gospodarczej prowadzonej przez jedną z organizacji jej przedstawiciel powiedział tak: Trzeba szukać różnych możliwości, działalność gospodarcza to dla nas jest samofinansowanie. Æ Rzecz ciekawa, że trudno odnaleźć wyraźne korelacje pomiędzy podejściem do własnej działalności prezentowanym przez te dwie grupy, a sferą działania organizacji, jej stażem czy też wielkością rocznych przychodów. Podejście to jest w dużej mierze kształtowane poprzez indywidualne poglądy prezesa czy innych członków zarządu. Æ Niechęć do podejmowania działalności gospodarczej czy też szerzej działalności odpłatnej przekłada się także na praktykę funkcjonowania warszawskich organizacji pozarządowych. Na podstawie badania ich kondycji okazało się, że większość z nich nie podejmuje działalności odpłatnej (czy to statutowej czy gospodarczej):

15 Wśród tych, które pobierają opłaty większość prowadzi działalność statutową odpłatną: Oznacza to, że zaledwie około 10% badanych organizacji warszawskich prowadzi lub prowadziła działalność gospodarczą. Æ Wracając do wyników badania jakościowego, to wiedza na temat dostępnych instrumentów zwrotnych w pierwszej grupie organizacji (niechętnych działalności komercyjnej) jest żadna lub ogranicza się do stereotypowych stwierdzeń, typu kredyty są niedostępne dla organizacji lub są dla nich za drogie. Organizacje z tej grupy nie korzystały z kredytów czy też pożyczek, ale też z reguły nigdy nie poszukiwały takiej możliwości. Również w obawie przed ryzykiem: Zarząd odpowiada swoim majątkiem za to, co robi w organizacji, to niech mi Pan znajdzie takich ludzi myślących, którzy wezmą pożyczkę zwrotną i zagwarantują ją własnym majątkiem. Æ W drugiej grupie badanych organizacji, to znaczy tych otwartych na różne formy i źródła finansowania własnej działalności, rozpoznanie rynku instrumentów zwrotnych jest dość dobre, organizacje z reguły przeprowadzają własne rozpoznanie rynku, zaczynając od banków, w których mają rachunki. Sporadycznie zdarzały się także przypadki, w których banki same zwracały się z ofertą do organizacji.

16 Æ W oparciu o to rozpoznanie organizacje stwierdziły, że oprócz PAFPIO nie ma innej oferty skierowanej do mazowieckich organizacji pozarządowych. Część z badanych organizacji z tej oferty skorzystała. Potwierdza to dokonanie rozpoznania, oprócz PAFPIO jest jeszcze oferta TISE, ale jest dostępna stosunkowo niedawno (rok), stąd też jeszcze niewiele organizacji o niej słyszało, a jeszcze mniej korzystało. Æ Nie oznacza to, że organizacje nie podejmowały wysiłku uzyskania kredytów czy też pożyczek w innych instytucjach. Takie próby podejmowane były z reguły w bankach, które prowadzą rachunki organizacji, jak też w bankach, które reklamowały się, że posiadają specjalną ofertę dla organizacji pozarządowych. W pierwszym przypadku jedyne, z czego korzystały organizacje, to standardowy kredyt z rachunku (debetowy), próby uzyskania np. kredytu obrotowego skończyły się niepowodzeniem. W drugim przypadku okazało się, że specjalna oferta dla organizacji nie różni się niczym od standardowej ofert kredytowej dla małych i średnich przedsiębiorstw (PKO BP i DnBNord). Æ Oferta PAFPIO przez organizacje, które z niej nie korzystały, oceniana jest dość krytycznie, przede wszystkim z uwagi na wysokie koszty pozyskania pożyczki oraz jej spłaty. Oferta PAFPIO przez organizacje, które z niej skorzystały, jest oceniana raczej pozytywnie, o czym zresztą świadczy fakt, że najczęściej organizacje korzystają z niej ponownie. O głównych mocnych i słabych stronach oferty PAFPIO według organizacji mowa powyżej. Æ Kilka organizacji próbowało uzyskać kredyty w bankach, z reguły bez powodzenia, co według nich wynika przede wszystkim z faktu, że bankowcy nie rozumieją działalności non-profit, a ich procedury w żaden sposób nie uwzględniają tej specyfiki. Jeden z badanych przytoczył przykład: No i oni w tym banku nie mogli zrozumieć, że ja nie jestem wstanie podać im wysokości planowanych obrotów organizacji w przyszłym roku. Æ Podobnie uważają przedstawiciele badanych instytucji finansowych. Według nich znajomość specyfiki działalności trzeciego sektora jest niezbędna do tego, aby móc dobrze współpracować z organizacjami pozarządowymi. Æ Kredyty, które udało się organizacjom uzyskać, są efektem dobrych relacji interpersonalnych pomiędzy ludźmi z organizacji i bankowcami tak widzą to członkowie organizacji. Jedna z organizacji uzyskała także kredyt leasingowy w BRE Banku (wsparcie finansowe dotyczyło zakupu urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności statutowej), inna pożyczkę ze SKOK-u, pozostałe kredyty debetowe z rachunku.

17 Æ Niektóre organizacje doświadczyły także tego, że banki nie chciały udzielać kredytu podmiotom niegospodarczym. Æ Inna praktyka stosowana przez organizacje wobec trudności z uzyskaniem kredytu, to uzyskiwanie kredytu lub pożyczki przez osoby fizyczne (np. prezesa czy członka zarządu) i przeznaczanie ich na działalność organizacji. Æ Organizacje szukały możliwości uzyskania kredytu lub pożyczki z reguły na działalność statutową. Nie wynika to tylko z faktu, że takie są potrzeby organizacji, ale również z dość częstej opinii, że kredyty/pożyczki na działalność gospodarczą organizacji powinny być udzielane na standardowych warunkach, nie zaś na warunkach specjalnych. Æ Podstawowym ograniczeniem w korzystaniu z instrumentów zwrotnych jest, zdaniem organizacji, brak oferty uwzględniającej specyfikę działalności statutowej organizacji. Dotyczy to na przykład planów finansowych, możliwości spłat pożyczki. Banki nie uwzględniają tego, że organizacja nie jest w stanie zaplanować np. wysokości przychodów na przyszły rok, i nie rozumieją, że nie wypracowuje zysku. Stawiają w związku z tym warunki, których organizacje nie mogą spełnić. Æ Drugą istotną barierą w korzystaniu z instrumentów zwrotnych są koszty z tym związane, których organizacje często nie mają możliwości sfinansowania z dostępnych dla siebie źródeł. Chodzi więc zarówno o problem z ich finansowaniem, jak i wysokość kosztów, które muszą płacić organizacje. Æ W związku z brakiem zysku organizacja jest zakwalifikowana do grupy podmiotów najwyższego ryzyka. Konsekwencją tego jest konieczność zabezpieczenia zobowiązania i to w wysokości o wiele większej niż kwota pożyczki. Organizacje nie mają możliwości takich zabezpieczeń (brak wolnych środków, majątku): nie dostaliśmy kredytu, bo bank zażądał zabezpieczenia, a my nie jesteśmy majętną organizacją, cały nasz kapitał jest w ludziach, a nie w materialnych dobrach, nie mamy ziemi, gruntu, budynków. Potwierdziły to również opinie badanych przedstawicieli instytucji finansowych, a także wyniki badań warszawskich organizacji. Większość z warszawskich organizacji ma stosunkowo niskie przychody roczne. Nieco ponad 27% organizacji miało przychody roczne powyżej 100 tysięcy złotych, a ponad 43% przychody mniejsze lub równe 50 tysięcy złotych.

18 Æ Większość organizacji warszawskich (blisko 70%) dysponowała w 2009 roku majątkiem, którego wartość nie przekracza 100 tysięcy złotych. Zdecydowana większość nie dysponowała również żadnymi rezerwami finansowymi: Æ Z punktu widzenia organizacji zabezpieczenie, jakim jest umowa dotacji, także jest niepewne, bo trudno dokładnie przewidzieć, kiedy i w jakiej wysokości pojawią się środki w ramach dotacji. Dotyczy to w szczególności środków europejskich, gdzie opóźnienia w przepływie środków sięgają nawet kilku miesięcy.

19 Æ Organizacje pytane o to, z jakiego źródła spłacają zaciągnięte pożyczki lub kredyty, wskazywały najczęściej na: odpis 1%, darowizny od osób fizycznych i prawnych, zyski z prowadzonej działalności gospodarczej, działalność odpłatną oraz tak zwane oszczędności na działalności statutowej. Æ Większość badanych organizacji przyznała, że spłacanie pożyczek nie jest dla nich łatwe i muszą rzeczywiście dobrze gospodarować, aby znaleźć środki na ich spłatę. Stąd też, według nich, kredyty, pożyczki muszą być tańsze, bo inaczej organizacje nie będą mogły ich spłacać. Ale z drugiej strony w badaniu warszawskich organizacji ponad 90% z nich zadeklarowała, że w 2009 roku uregulowały swoje zobowiązania. Æ Z kolei przedstawiciele badanych instytucji finansowych stwierdzali, że większość korzystających z ich wsparcia organizacji terminowo spłaca zaciągnięte zobowiązania. Przyznawali jednak, że w niektórych przypadkach wymaga to dużego zaangażowania z ich strony we współpracę z organizacją. Tłumaczyli to z jednej strony niewielką wiedzą w zakresie zarządzania finansowego po stronie organizacji, z drugiej strony nieterminowością przepływów finansowych do organizacji, np. od jej grantodawców. Æ Według badanych (organizacji i instytucji finansowych) organizacje nie mają z reguły problemów ze znalezieniem osób, które miałyby wiedzę i doświadczenie niezbędne do negocjacji z instytucjami finansowymi w celu uzyskania kredytu czy pożyczki., ale są to często osoby jednorazowo wspierające organizacje w określonych sytuacjach. Prawdziwym problemem jest brak wiedzy i doświadczeń wśród osób na co dzień zarządzających finansami organizacji. Dotyczy to zarówno rachunkowości i rozliczania budżetowego, jak i szeroko pojętego planowania oraz gospodarki finansowej. Ten brak w dużej mierze powoduje obawy organizacji przed korzystaniem z kredytu, niemożność zaplanowania przepływów finansowych na etapie pozyskiwania wsparcia czy też problemy w terminowej spłacie zobowiązań. Niską wiedzę w tym zakresie potwierdza badanie warszawskich organizacji. W 2009 roku prawie 72% trzymała środki finansowe na rachunkach bieżących, 8% zakładała lokaty terminowe, a prawie 12% miała środki w gotówce. Æ Instytucje finansowe zwracały także uwagę na to, że organizacje mają niemal zakodowaną niechęć do wypełniania formalności, i to także ogranicza ich możliwości do korzystania z pożyczek czy kredytów. Æ W wypowiedziach organizacji pojawiło się także kilka pomysłów na to, jak ułatwić korzystanie z instrumentów zwrotnych (chodzi o organizacje warszawskie): uruchomienie bezpłatnych gwarancji Miasta lub innych instytucji publicznych pod kredyty uzyskiwane w bankach,

20 uruchomienie przez Miasto funduszu pożyczkowego dla organizacji i IES, który byłby obsługiwany przez bank, np. bank, w którym Miasto ma rachunki, co pozwoliłoby wynegocjować korzystne warunki obsługi takiego funduszu, wariant funduszu pożyczkowego Miasta: połączenie go z dotacjami uzyskiwanymi przez organizacje z budżetu Miasta (pozwoliłoby to rozwiązać problem wkładu własnego), uruchomienie kredytów i pożyczek uwzględniających specyfikę działalności nonprofit, najlepiej z doradztwem dla aplikujących organizacji, uruchomienie przez organizacje funduszy pożyczkowych dla innych organizacji pozarządowych. Æ Pojawiły się również opinie organizacji, że pożyczki i kredyty nie są potrzebne, należy usprawniać już istniejące mechanizmy finansowania działalności statutowej organizacji (przede wszystkim dotacje, darowizny, odpis 1% oraz zbiórki publiczne) Oczekiwania wobec idealnego kredytu Æ Pytani o idealny kredyt, badani najczęściej odpowiadali: bezpłatny. Część z nich zaraz jednak zastrzegała, że wie, że nie jest to możliwe, więc chodzi o kredyt jak najtańszy. Æ Badani w szczegółach byli dość zbieżni, co do parametrów idealnego kredytu, choć różnicowali je w zależności od sytuacji organizacji i jej potrzeb kredytowych oraz od przeznaczenia kredytu. Jak powiedział jeden z badanych: Wszystko zależy, na jakich warunkach byłby dostępny, bo jeżeli byłyby to pożyczki nieoprocentowane na krótki czas dla organizacji; niewielkie kwoty mogłyby być dla wszystkich, bo są organizacje, na przykład w Warszawie, które dostały lokale w przetargach i potrzebują środków, by je urządzić; na to potrzeba ok. 10 tysięcy złotych, co dla nich jest zawrotną kwotą. Æ Część badanych zwracała uwagę na potrzebę wsparcia kredytowego w pierwszym kwartale roku. Zawsze problem z płynnością finansową występuje na początku roku, ponieważ organizacje startują do różnych konkursów, starają się o granty, a decyzje zapadają w drugim kwartale, czasami w trzecim kwartale roku; tymczasem trzeba jakieś zadania realizować przez pierwszy kwartał.

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Departament Instrumentów Finansowych. *Pożyczki na rozwój firmy

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Departament Instrumentów Finansowych. *Pożyczki na rozwój firmy Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Departament Instrumentów Finansowych *Pożyczki na rozwój firmy Małopolski Fundusz Pożyczkowy oferuje korzystnie oprocentowane pożyczki z przeznaczeniem na rozwój

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008

Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Instrumenty finansowe oferta banków dla organizacji pozarządowych Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Bank przedsiębiorstwo wykonujące działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów,

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe- to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Stowarzyszenie Klon/Jawor

Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Stowarzyszenie Klon/Jawor Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Marta Gumkowska Stowarzyszenie Klon/Jawor Źródła danych - Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2006 (reprezentatywna,

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe - to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych

PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych PORĘCZENIA KREDYTOWE DLA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW Małgorzata Andrzejewska Zachodniopomorski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych ZRFPK Sp. z o.o. w Krajowym Systemie Usług Podstawa prawna Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na rozpoczęcie i rozwój działalności gospodarczej w ramach mechanizmów zwrotnych

Wsparcie na rozpoczęcie i rozwój działalności gospodarczej w ramach mechanizmów zwrotnych Wsparcie na rozpoczęcie i rozwój działalności gospodarczej w ramach mechanizmów zwrotnych Krystyna Kubiak Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich Wsparcie na rozpoczęcie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Co to jest poręczenie? Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe. Wrocław, 21 maja 2014

Co to jest poręczenie? Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe. Wrocław, 21 maja 2014 Dolnośląskie Spotkanie Biznesowe la Pracowników D Wrocław, 21 maja 2014 Co to jest poręczenie? Poręczenie POLFUND to zabezpieczenie spłaty kredytuustanawiane na podstawie przepisów kodeksu cywilnego W

Bardziej szczegółowo

Oferta w zakresie poręczeń Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Pomorskiego Regionalnego Funduszu Poręczeń Kredytowych. Warszawa, sierpień 2012 r.

Oferta w zakresie poręczeń Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Pomorskiego Regionalnego Funduszu Poręczeń Kredytowych. Warszawa, sierpień 2012 r. Oferta w zakresie poręczeń Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Pomorskiego Regionalnego Funduszu Poręczeń Kredytowych Warszawa, sierpień 2012 r. Współpraca w zakresie poręczeń i gwarancji BGK oraz PRFPK

Bardziej szczegółowo

Gwarancje i poręczenia BGK wspierające rozwój przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym. Centrum Poręczeń i Gwarancji Warszawa, 2012 r.

Gwarancje i poręczenia BGK wspierające rozwój przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym. Centrum Poręczeń i Gwarancji Warszawa, 2012 r. Gwarancje i poręczenia BGK wspierające rozwój przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym Centrum Poręczeń i Gwarancji Warszawa, 2012 r. Oferta Banku Gospodarstwa Krajowego dla Przedsiębiorców, Fundacji

Bardziej szczegółowo

Czym są Fundusze Pożyczkowe?

Czym są Fundusze Pożyczkowe? od 7,76% Czym są Fundusze Pożyczkowe? Fundusze pożyczkowe- to organizacje pozarządowe o charakterze non-profit, których podstawowym celem jest wspomaganie i rozwój przedsiębiorczości w danym regionie.

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Konin, 24 marca 2014 r. BGK jedyny Bank Państwowy w Polsce założony w 1924 r. www.jeremie.com.pl 2 Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r.,

Bardziej szczegółowo

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj

Analiza ofert instytucji finansowych posiadaj Analiza ofert instytucji finansowych posiadających akredytacje do udzielania gwarancji bankowych w ramach zaliczek wypłacanych przez ARiMR na wybrane działania PROW 20072013 Nabór wniosków w ramach PROW

Bardziej szczegółowo

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. Giżycko 19.06. 2012 rok

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. Giżycko 19.06. 2012 rok Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie Giżycko 19.06. 2012 rok Poręczenia kredytowe są jednym z najbardziej tradycyjnych i popularnych instrumentów finansowych stosowanych

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości.

Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. od 7,76% Fundusze Pożyczkowe alternatywnym źródłem finansowania sektora MSP oraz szansą na rozwój regionalnej przedsiębiorczości. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE Poręczenia Tytuł kredytowe prezentacji udzielane przez Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE BGK Dolnośląski Fundusz Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa

Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa Biuro główne w Warszawie ul. Gombrowicza 19, 01-682 Warszawa tel. (022) 864 03 90, faks (022) 864 03 61 Program pożyczkowy Cel: zapewnienie środków finansowych

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

Czym jest poręczenie???

Czym jest poręczenie??? Spotkanie dla przedsiębiorców grudzień 2008 r. Czym jest poręczenie??? Definicja poręczenia Poręczenie według prawa cywilnego - jest to najdogodniejsza i zarazem najczęściej stosowana forma prawnego zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego

Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego Dolnośląskie Spotkania Biznesowe, maj 2014 r. ZESPÓŁ PRODUKTÓW KREDYTOWYCH KLIENTA

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁ DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH

KAPITAŁ DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH Ś W I Ę T O K R Z Y S K I F U N D U S Z P O R Ę C Z E N I O W Y KAPITAŁ DLA PRZEDSIĘBIORCZYCH Kielce, dnia 28.10.2014 roku Celem działalności Świętokrzyskiego Funduszu Poręczeniowego jest wspieranie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców.

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. Inicjatywa JEREMIE Tytuł prezentacji Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. BGK Miasto, data Co to jest JEREMIE? Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises Wspólne

Bardziej szczegółowo

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska Jednym z programów, w którym uwzględniono potrzeby małych i średnich przedsiębiorców jest Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013. Obok programów o zasięgu krajowym, do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Poręczenia Kredytów na działalność gospodarczą dla mikro, małych i średnich firm. Lublin 24-11-2006

Poręczenia Kredytów na działalność gospodarczą dla mikro, małych i średnich firm. Lublin 24-11-2006 Poręczenia Kredytów na działalność gospodarczą dla mikro, małych i średnich firm Lublin 24-11-2006 Geneza Lubelskiego Funduszu Poręczeń Sp. z o. o. -Polsko-Brytyjski Program Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorców w województwie kujawsko-pomorskim

Przedsiębiorców w województwie kujawsko-pomorskim Regionalny Fundusz wspierający Przedsiębiorców w województwie kujawsko-pomorskim powstał we wrześniu 2002 roku jako element realizacji Strategii województwa kujawsko-pomorskiego. W swoich założeniach Spółka

Bardziej szczegółowo

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora.

* Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. * Wszystkie zamieszczone materiały są chronione prawami autorskimi. Zabronione jest kopiowanie oraz modyfikowanie prezentacji bez zgody autora. od 7,76% Czym jest MRFP? Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy

Bardziej szczegółowo

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. Finansowanie projektów z zakresu ochrony środowiska i racjonalnego gospodarowania energią przez Bank Ochrony Środowiska. Warszawa, maj 2009r. DOŚWIADCZENIA BOŚ S.A. jest jedynym

Bardziej szczegółowo

Pożyczki dla przedsiębiorców

Pożyczki dla przedsiębiorców Pożyczki dla przedsiębiorców Tytuł prezentacji Województwa Dolnośląskiego BGK Miasto, Wrocław, data 09-2011 Polska Fundacja Przedsiębiorczości (PFP) z siedzibą w Szczecinie funkcjonuje od 1997 roku i jest

Bardziej szczegółowo

Informacje o Funduszu

Informacje o Funduszu od 8,49% Informacje o Funduszu Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy Sp. z o. o. jest instytucją pożyczkową wspierającą przedsiębiorców posiadających siedzibę lub prowadzącących działalność gospodarczą

Bardziej szczegółowo

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 1991 powstanie od 2002 Członek FEBEA (Europejskiej Federacji Banków

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce Zaproszenie do dyskusji Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r.

Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw. Warszawa 10 grudnia 2008 r. Instrumenty obniżające ryzyko finansowania przedsiębiorstw Warszawa 10 grudnia 2008 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank państwowy z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze jednostek centralnych, samorządów

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1. Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.4 PO KL 22 października 2014 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Utworzony w 1924

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny

Kredyt technologiczny Kredyt technologiczny premia dla nowych technologii Andrzej Janicki Departament Programów Europejskich Gdańsk, czerwiec 2011 1. BGK jako instytucja zaangażowana we wdrażanie środków unijnych. 2. Działanie

Bardziej szczegółowo

Mazowiecki Fundusz Poręczeń Kredytowych

Mazowiecki Fundusz Poręczeń Kredytowych Mazowiecki Fundusz Poręczeń Kredytowych III Konferencja Czerwiec 2009 Misja MFPK Sp. z o.o. Celem Funduszu jest pomoc przedsiębiorcom z segmentu MŚP w zakresie zwiększania dostępności do zewnętrznych źródeł

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe Alternatywne formy finansowania inwestycji Obligacje przychodowe Inwestycje w sektorze usług użyteczności publicznej Duża jednostkowa skala nakładów inwestycyjnych Długi okres użytkowania Opłaty za korzystania

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji Projektu Systemowego pn. Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.

Podsumowanie realizacji Projektu Systemowego pn. Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1. Podsumowanie realizacji Projektu Systemowego pn. Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.4 POKL 18 listopada 2015 r. Informacje o projekcie (1) Pierwszy

Bardziej szczegółowo

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie.

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Oferta dla rolników O BANKU Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Działa w Polsce od ponad 80 lat

Bardziej szczegółowo

WIELKIE SPRAWY MAŁYCH FIRM. Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm

WIELKIE SPRAWY MAŁYCH FIRM. Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm Preferencyjne finansowanie dla firm z udziałem funduszy UE Kredyt Technologiczny Kredyty z poręczeniem EFI Finansowanie działalności inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Samorząd Województwa Wielkopolskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Mikropożyczki (konkurs

Bardziej szczegółowo

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. Rola Banku Ochrony Środowiska we wspieraniu inwestycji wykorzystujących odnawialne źródła energii Odnawialne źródła energii: szansa i wyzwanie POLEKO 2007 POLSKI SYSTEM FINANSOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rola Banku Gospodarstwa Krajowego w systemie poręczeniowym

Rola Banku Gospodarstwa Krajowego w systemie poręczeniowym Rola Banku Gospodarstwa Krajowego w systemie poręczeniowym Oferta BGK w zakresie zabezpieczania projektów unijnych i krajowych nowy model prowadzenia działalności poręczeniowej wynikający z projektu ustawy

Bardziej szczegółowo

Zainwestuj w rozwój firmy -

Zainwestuj w rozwój firmy - Zainwestuj w rozwój firmy - Pozabankowe możliwości finansowania bieżącej działalności i zaplanowanych inwestycji alternatywą na rozwój przedsiębiorstwa Katarzyna Duda Pomorski Park Naukowo Technologiczny

Bardziej szczegółowo

Program Samorządowa Polska mechanizm wspierania lokalnej przedsiębiorczości. Karlino, 9 lipca 2013 roku

Program Samorządowa Polska mechanizm wspierania lokalnej przedsiębiorczości. Karlino, 9 lipca 2013 roku Program Samorządowa Polska mechanizm wspierania lokalnej przedsiębiorczości Karlino, 9 lipca 2013 roku Program Samorządowa Polska współpraca na rzecz przedsiębiorczości Samorząd terytorialny Samorząd gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia

Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia tytuł Regionalny Fundusz Poręczeniowy Ekonomii Społecznej koncepcja i załoŝenia Jakub Głowacki Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie powered by dr M. Płonka, R.

Bardziej szczegółowo

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego VII Ogólnopolska Konferencja Banku Gospodarstwa Krajowego Przyszłość finansów samorządów terytorialnych dochody, inwestycje,

Bardziej szczegółowo

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Zasady udzielania pożyczek i poręczeń finansowych z Funduszy Europejskich Agnieszka Karłowicz Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego Centrum Wspierania Biznesu Augustów

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II. CPFE, Warszawa, 5 czerwca 2012r

CZĘŚĆ II. CPFE, Warszawa, 5 czerwca 2012r PROGRAM RAMOWY UE NA RZECZ KONKURENCYJNOŚCI I INNOWACJI 2007-2013 /CIP/ - ŹRÓDŁEM ATRAKCYJNEGO WSPARCIA BIZNESU CZĘŚĆ II CPFE, Warszawa, 5 czerwca 2012r 2 PORĘCZENIA EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Pożyczki dla przedsiębiorców

Pożyczki dla przedsiębiorców Pożyczki dla przedsiębiorców Tytuł prezentacji Województwa Dolnośląskiego BGK Miasto, Wrocław, data 2014 Polska Fundacja Przedsiębiorczości (PFP) z siedzibą w Szczecinie funkcjonuje od 1997 roku i jest

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE NIEMIECKO POLSKIEJ WSPÓŁPRACY SOCJALNEJ. TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej

STOWARZYSZENIE NIEMIECKO POLSKIEJ WSPÓŁPRACY SOCJALNEJ. TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej STOWARZYSZENIE NIEMIECKO POLSKIEJ WSPÓŁPRACY SOCJALNEJ TORO w poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia instytucji ekonomii społecznej TORO projekt innowacyjny CELEM OGÓLNYM projektu jest zwiększenie trwałości

Bardziej szczegółowo

Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP.

Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP. Możliwości wspierania finansowania działalności gospodarczej MSP. Spotkanie brokerskie z przedsiębiorcami i pracownikami z branży piekarniczo - cukierniczej województwa warmińsko-mazurskiego. Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A.

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A. GWARANCJE w Banku BGŻ S.A. Informacje ogólne Bank BGŻ jest jednym z 10 największych banków w Polsce. Od ponad 30-lat aktywnie działamy na rynku. Jesteśmy bankiem uniwersalnym. Oferujemy produkty i usługi

Bardziej szczegółowo

Niedorzeczna likwidacja

Niedorzeczna likwidacja Zgodnie z ekspertyzą Związku Banków Polskich, likwidacja Funduszu Poręczeń Unijnych i Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych przyniosłaby negatywne skutki przede wszystkim dla jednostek samorządu terytorialnego.

Bardziej szczegółowo

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane

Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Alior Bank S.A. produkty zmodyfikowane Informacje wprowadzające Niniejsze zestawienie zawiera opis zmodyfikowanych produktów kredytowych dostępnych w Alior Bank S.A. w ramach projektu systemowego pt. Planowanie

Bardziej szczegółowo

Obecnie 7 największych banków udziela 92 proc. wszystkich kredytów unijnych.

Obecnie 7 największych banków udziela 92 proc. wszystkich kredytów unijnych. Obecnie 7 największych banków udziela 92 proc. wszystkich kredytów unijnych. ING Bank Śląski jest najbardziej aktywnym bankiem na rynku kredytów unijnych - wynika z badań Instytutu Badań nad Gospodarką

Bardziej szczegółowo

O jaką pożyczkę mogę się ubiegać w Pomorskim Funduszu Pożyczkowym? Jak długo muszę prowadzić działalność gospodarczą, aby móc starać się o pożyczkę?

O jaką pożyczkę mogę się ubiegać w Pomorskim Funduszu Pożyczkowym? Jak długo muszę prowadzić działalność gospodarczą, aby móc starać się o pożyczkę? Pomorski Fundusz Pożyczkowy Sp. z o.o.: O jaką pożyczkę mogę się ubiegać w Pomorskim Funduszu Pożyczkowym? Najważniejsze: Pożyczka musi być przeznaczona. Maksymalna na kwota cele związane pożyczki to z

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Oferta dla Organizacji Pozarządowych. Mariusz Kękuś 12 grudzień 2013

Oferta dla Organizacji Pozarządowych. Mariusz Kękuś 12 grudzień 2013 Fundusze poŝyczkowe Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Oferta dla Organizacji Pozarządowych Mariusz Kękuś 12 grudzień 2013 MARR S.A. Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w roku 1993

Bardziej szczegółowo

Pożyczki dla sektora MŚP w ramach Inicjatywy JEREMIE

Pożyczki dla sektora MŚP w ramach Inicjatywy JEREMIE Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju innowacyjnej Wielkopolski Starostwo Powiatowe w Koninie Pożyczki dla sektora MŚP w ramach Inicjatywy JEREMIE 24.03.2014r. Konin Bank Gospodarstwa Krajowego Inicjatywa JEREMIE

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Analizabarier rozwoju i dostępu do finansowania* Bd Badanie Fundacji jikronenberga przy Citi Handlowy we współpracy merytorycznej Microfinance Centre *cytowanie bez ograniczeń

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji proekologicznych i innowacyjnych przez Bank Ochrony Środowiska S.A.

Finansowanie inwestycji proekologicznych i innowacyjnych przez Bank Ochrony Środowiska S.A. Olsztyn; 14 marca 2012 r. Bank Ochrony Środowiska SA Lucyna Cywińska-Konopka Główny Ekolog Finansowanie inwestycji proekologicznych i innowacyjnych przez Bank Ochrony Środowiska S.A. Formy finansowania

Bardziej szczegółowo

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY Konin, 24.02.2015r. Regionalne Centrum Korporacyjne w Kaliszu Agenda Definicja i podstawowe cechy produktu Funkcjonowanie produktu Analiza przykładowego rozwiązania Korzyści

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE ZWROTNE DLS MŚP W PERSPEKTYWIE BUDŻETOWEJ 2015-2016

FUNDUSZE ZWROTNE DLS MŚP W PERSPEKTYWIE BUDŻETOWEJ 2015-2016 FUNDUSZE ZWROTNE DLS MŚP W PERSPEKTYWIE BUDŻETOWEJ 2015-2016 LWÓWEK 12-08- Malta, 2015 luty r. 2013 Informacje o FRIPWW S.A. (Fundusz Rozwoju i Promocji Województwa Wielkopolskiego S.A. w Poznaniu) Data

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Uwagi ogólne: W wieloletniej prognozie finansowej na

Bardziej szczegółowo

CoopEst. Włodzimierz Grudziński

CoopEst. Włodzimierz Grudziński CoopEst Włodzimierz Grudziński CoopEst jest funduszem kapitałowym z siedzibą w Brukseli, którego celem jest wspieranie rozwoju ekonomii społecznej w nowych i przyszłych krajach członkowskich Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Rządowe programy dostępne w BGK

Rządowe programy dostępne w BGK Rządowe programy dostępne w BGK Radosław Stępień Wiceprezes - Pierwszy Zastępca Prezesa Zarządu Bank Gospodarstwa Krajowego Kraków, 15 czerwca 2015 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank Gospodarstwa Krajowego,

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Analiza efektywności inicjatywy JEREMIE na terenie województwa wielkopolskiego wraz z oceną jej oddziaływania na sytuację gospodarczą regionu,

Bardziej szczegółowo

Nie polegaj na finansowaniu pomostowym

Nie polegaj na finansowaniu pomostowym Możliwość prefinansowania dotacji i współfinansowania inwestycji kredytem jest coraz chętniej wykorzystywana również przez podmioty państwowe i samorządowe. Coraz chętniej inwestorzy tworzą naprawdę ogromne

Bardziej szczegółowo

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na podstawie: 1 SPIS TREŚCI: KSU usługi dla firmy i osób pragnących je założyć O KSU 3 Rodzaje usług 4 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1)

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) Warszawa, 12.06.2015 r. Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) W programie Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Regionalny Fundusz Pożyczkowy. Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

Regionalny Fundusz Pożyczkowy. Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Regionalny Fundusz Pożyczkowy Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. . Fundusz przeznaczony jest na wspomaganie inwestycji, realizowanych na terenie województwa łódzkiego, przez mikro, małych i średnich

Bardziej szczegółowo

Oferta kredytowa dla Klientów Firmowych

Oferta kredytowa dla Klientów Firmowych Oferta kredytowa dla Klientów Firmowych Polbank EFG S.A. po raz czwarty najlepszym bankiem dla Firm według miesięcznika Forbes najprostszy sposób zwiększania obrotów Twojej firmy Monika Stec dyrektor placówki

Bardziej szczegółowo

Nasza pożyczka sfinansuje Twój sukces

Nasza pożyczka sfinansuje Twój sukces Lubelska Fundacja Rozwoju Nasza pożyczka sfinansuje Twój sukces www.biznespozyczka.eu Fundusz Pożyczkowy Lubelskiej Fundacji Rozwoju działa na rynku od 2001 r. W 2013 r. udzieliliśmy przedsiębiorcom blisko

Bardziej szczegółowo

POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE

POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE POŻYCZKA WSPARCIE NA STARCIE PODJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Pożyczki wsparcie na starcie - podjęcie działalności gospodarczej...

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Dr Irena Herbst Dlaczego wspierać ekonomię społeczną O poziomie życia społeczeństw decyduje nie tylko kapitał fizyczny, ale także kapitał ludzki i

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. GiŜycko 19.06. 2012 rok

Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie. GiŜycko 19.06. 2012 rok Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o. w Działdowie GiŜycko 19.06. 2012 rok Poręczenia kredytowe są jednym z najbardziej tradycyjnych i popularnych instrumentów finansowych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Poręczenia kredytowe dla Mikro, Małych i Średnich i Europejski Przedsiębiorstw

Poręczenia kredytowe dla Mikro, Małych i Średnich i Europejski Przedsiębiorstw Poręczenia kredytowe dla Mikro, Małych i Średnich i Europejski Przedsiębiorstw Fundusz Inwestycyjny POLFUND Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A. Prezentacja dla Pracowników Regionu - poręczenie kredytowe

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

DOSTĘPNOŚĆ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH DLA PODMIOTÓW EKONOMII SPOŁECZNEJ KRZYSZTOF MARGOL NIDZICKA FUNDACJA ROZWOJU NIDA

DOSTĘPNOŚĆ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH DLA PODMIOTÓW EKONOMII SPOŁECZNEJ KRZYSZTOF MARGOL NIDZICKA FUNDACJA ROZWOJU NIDA DOSTĘPNOŚĆ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH DLA PODMIOTÓW EKONOMII SPOŁECZNEJ KRZYSZTOF MARGOL NIDZICKA FUNDACJA ROZWOJU NIDA Podsumowanie Projektu Wypracowanie instrumentów finansowych dla przedsięwzięć ekonomii

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE

STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE STAROSTWO POWIATOWE w KIELCACH - POZRON - SPRAWOZDANIE z realizacji zadań przez Powiatowy Ośrodek Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2012r. 1. Założenia

Bardziej szczegółowo

Metodologia Badanie ankietowe

Metodologia Badanie ankietowe Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Biuro Pełnomocnika ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi BADANIE POTENCJAŁU ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Realizator badań Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo