ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2006 r. 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2006 r. 1"

Transkrypt

1 R. Przybylak, M. Kejna, A. Araźny, P. Głowacki (red.) Abiotyczne środowisko Spitsbergenu w latach w warunkach globalnego ocieplenia Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń, 2007: ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2006 r. 1 SPATIAL DIFFERENTIATION OF METEOROLOGICAL CONDITIONS ON THE WESTERN COAST OF SPITSBERGEN DURING THE SUMMER SEASON OF 2006 Rajmund Przybylak 1, Marek Kejna 1, Andrzej Araźny 1, Rafał Maszewski 1, Andrzej Gluza 2, Marcin Hojan 3, Krzysztof Migała 4, Sebastian Sikora 4, Krzysztof Siwek 2, Zbigniew Zwoliński 3 1 Zakład Klimatologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu 2 Zakład Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie 3 Zakład Geoekologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 4 Zakład Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet Wrocławski Zarys treści: W artykule przedstawiono zróżnicowanie warunków meteorologicznych na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu w sezonie letnim 2006 r. na podstawie danych z polskich wypraw polarnych do Hornsundu, Calypsobyen, Doliny Ebby, Kaffiøyry i Lodowca Werenskiölda oraz z norweskich stacji w Ny Ålesund i Svalbard Lufthavn. Uzyskane wyniki porównano z rezultatami podobnych badań prowadzonych w lecie 2005 r. Stwierdzono, iż szczególny wpływ na warunki pogodowe i ich zróżnicowanie przestrzenne na Spitsbergenie wywiera cyrkulacja atmosferyczna oraz czynniki lokalne. Słowa kluczowe: Arktyka, Spitsbergen, warunki meteorologiczne, topoklimat. 1. WSTĘP Warunki meteorologiczne w rejonie Spitsbergenu charakteryzują się znaczną zmiennością z dnia na dzień oraz z roku na rok (Førland i in. 1997; Przybylak, Araźny 2006). Wynika to z położenia tej wyspy na pograniczu otwartych wód pół- 1 Opracowanie wykonano w ramach projektu badawczego PBZ-KBN-108/P04/2004. Badania przeprowadzone przez pracowników Zakładu Klimatologii UMK były także współfinansowane ze środków grantu J. M. Rektora UMK nr 518-G. 179

2 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński nocnego Atlantyku i całorocznych lodów Morza Arktycznego. Wzdłuż zachodnich wybrzeży archipelagu płynie ciepły Prąd Zachodniospitsbergeński, a po jego wschodniej stronie zimny Prąd Wschodniospitsbergeński. Spitsbergen jest położony na szlaku cyklonów, które przemieszczają się wzdłuż Bruzdy Islandzko-Karskiej oraz jej odnogi Spitsbergeńskiej. W sezonie letnim zaznacza się zwiększony udział sytuacji antycyklonalnych (Niedźwiedź 2001). Urozmaicona linia brzegowa, duże deniwelacje terenu oraz obecność lodowców wpływa na znaczne zróżnicowanie topoklimatyczne tego obszaru (Wójcik i in. 1993). Liczne wyprawy polskie oraz działające na tym terenie stacje norweskie pozwalają porównać warunki w różnych rejonach Spitsbergenu. Zakres badań realizowanych przez polskie wyprawy na Spitsbergen przedstawiono w pracy Przybylaka (2000). Natomiast wyniki badań nad zróżnicowaniem warunków pogodowych i klimatycznych na Spitsbergenie przedstawiono m.in. w pracach: Steffensen 1969, 1982; Marciniak, Przybylak 1987; Kamiński 1989; Przybylak 1989, 1992; Hanssen-Bauer i in. 1990; Nordli 1990; Przybylak, Marciniak 1992; Førland i in. 1997; Kejna i in. 2000; Gluza i in. 2004; Przybylak, Araźny 2005, 2006; Przybylak i in Od 2005 r. polskie badania meteorologiczne na Spitsbergenie są wykonywane w ramach projektu badawczego PBZ-KBN-108/P04/2004 przy zachowaniu jednolitej metodyki prowadzenia obserwacji. Uczestniczą w nich Uniwersytet M. Kopernika (Kaffiøyra), Uniwersytet im. A. Mickiewicza (Dolina Ebby), Uniwersytet M. Curie-Skłodowskiej (Calypsobyen), Uniwersytet Wrocławski (Lodowiec Werenskiőlda) i Instytut Geofizyki PAN (Hornsund). Ich celem było poznanie zróżnicowania warunków pogodowych na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu oraz określenie głównych czynników i przyczyn wpływających na to zróżnicowanie. Wyniki tych badań prowadzonych w sezonie letnim 2005 r. przedstawiono już w pracy Przybylaka i in. (2006). W niniejszym artykule prezentujemy rezultaty z 2006 r. 2. DANE, OBSZAR I METODY W niniejszym artykule wykorzystano następujące dane meteorologiczne: 1. Cogodzinne (terminowe) i dobowe wartości z polskich stacji pomiarowych: Kaffiøyra (KH): Dolina Ebby (EBB): Calypsobyen (CAL): Hornsund (HOR): Werenskiöld (WE): Dane dobowe ze stacji norweskich uzyskano z Norweskiego Instytutu Meteorologicznego: 180

3 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU Ryc. 1. Położenie stacji meteorologicznych wykorzystanych w opracowaniu na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu w sezonie letnim 2006 r. Fig. 1. Location of meteorological stations used in this paper on the western coast of Spitsbergen during the summer season of 2006 Ny Ålesund (NYA): Svalbard Lufthavn (SVA): Położenie wymienionych wyżej stacji meteorologicznych na Spitsbergenie prezentuje ryc. 1. Ze względu na różny czas trwania wypraw do analizy zróżnicowania warunków meteorologicznych na Spitsbergenie wybrano wspólny okres r. Uzyskane wyniki porównano z rezultatami badań prowadzonych w 2005 r., a w szczególności przeanalizowano różnice, jakie występują przy różnych typach cyrkulacji atmosferycznej według klasyfikacji T. Niedźwiedzia (2006). Ze względu na niewielką frekwencję niektórych typów cyrkulacji w analizie zastosowano typy łączone, według metodyki zaproponowanej przez R. Przybylaka (1992). 181

4 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński 3. WARUNKI METEOROLOGICZNE W SEZONIE LETNIM 2006 r Ciśnienie atmosferyczne Średnie wartości ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu w okresie r. wyniosły od 1011,7 hpa w NYA do 1013,4 hpa w CAL i HOR. Podobnie jak w roku poprzednim (Przybylak i in. 2006) najniższe jego wartości wystąpiły w centralnej części Spitsbergenu na stacji SVA. W sezonie letnim 2006 r. zaznaczyła się znaczna zmienność ciśnienia, najniższe jego wartości wystąpiły w drugiej dekadzie lipca (od 1005,7 hpa w NYA do 1007,2 hpa w CAL), a najwyższe w ostatniej dekadzie sierpnia (od 1012,1 hpa w NYA do 1014,0 hpa w HOR). Najwyższe ciśnienie wystąpiło w dniu 30 sierpnia (1024,0 hpa na CAL), a najniższe 997,6 hpa (SVA) w dniu 8 sierpnia 2006 r. Odchylenie standardowe opisujące zmienność ciśnienia jest znaczne i sięga od 5,7 hpa (EBB) do 6,1 hpa (HOR). Średnie różnice w ciśnieniu atmosferycznym pomiędzy analizowanymi stacjami sięgają 1,7 hpa, a ciśnienie obniża się w kierunku północnym oraz ku centrum wyspy. Jest to związane z rozkładem pola ciśnienia w rejonie Spitsbergenu, a zwłaszcza wyżu z centrum nad M. Barentsa. W poszczególnych dniach rozkład ciśnienia może być zróżnicowany w zależności od sytuacji barycznej, a maksymalne zróżnicowanie ciśnienia pomiędzy stacjami wyniosło 6,2 hpa ( r.). Ryc. 2. Przebieg ciśnienia atmosferycznego na Spitsbergenie w okresie r. Fig. 2. Course of air pressure on Spitsbergen in the period from 1 st July to 31 st August Kierunek wiatru Urozmaicona rzeźba zachodnich wybrzeży Spitsbergenu sprawia, że częstość występowania kierunków wiatru na poszczególnych stacjach znacznie się od siebie różni (ryc. 3). Dominujące kierunki wiatru nawiązują do przebiegu fiordów, cieśnin, zatok oraz ukształtowania powierzchni terenu. Na KH dominowały wia- 182

5 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU Tab. 1. Średnie wartości wybranych elementów meteorologicznych na Spitsbergenie w okresie r. Table 1. Mean values of selected meteorological elements on Spitsbergen in the period from 21 st July to 31 st August 2006 Element Element Stacja Station Ciśnienie atm. Air pressure (hpa) Prędkość wiatru Wind velocity (m. s -1 ) Zachmurzenie Cloudiness (0-10) Usłonecznienie Sunshine duration (godz.-h) Temperatura powietrza Air temperature ( C) Wilgotność względna Air humidity (%) Opady atmosferyczne Precipitation (mm) NYA 1007,5 1005,7 1011,7 1010,7 1012,2 1012,1 1011,7 KH 1006,5 1012,4 1011,3 1013,0 1013,1 1012,5 EBB 1005,8 1012,0 1011,3 1011,3 1012,9 1011,9 SVA 1005,2 1003,6 1008,8 1008,5 1009,8 1010,5 1009,4 CAL 1008,5 1007,2 1013,4 1012,4 1013,6 1013,9 1013,4 HOR 1008,7 1007,1 1013,5 1012,6 1013,6 1014,0 1013,4 NYA 2,4 2,3 2,0 2,2 1,3 2,0 KH 5,5 6,1 5,2 5,0 5,9 3,9 5,0 EBB 3,6 2,8 2,6 3,6 1,6 2,6 SVA 2,5 3,0 2,8 3,7 1,9 2,8 CAL 3,5 3,1 2,6 3,7 2,9 2,0 2,8 HOR 3,3 2,6 1,6 3,3 1,7 1,6 2,0 NYA 7,6 7,7 9,2 8,7 7,6 8,3 KH 9,3 7,5 8,3 9,5 8,0 7,6 8,3 SVA 8,6 6,9 7,9 8,4 7,6 7,0 7,7 CAL 9,6 8,4 8,9 9,3 8,1 7,7 8,5 HOR 9,6 9,1 8,8 9,6 7,9 8,9 8,8 KH 59,4 53,2 12,3 44,5 48,8 158,8 HOR 8,4 17,0 27,6 11,0 54,1 29,4 122,1 NYA 6,2 5,7 6,3 6,3 4,2 3,8 5,1 KH 5,4 6,1 5,9 4,4 4,5 5,2 SVA 7,4 7,4 7,6 7,6 6,4 5,9 6,9 EBB 7,0 7,7 7,3 5,8 4,6 6,3 CAL 5,1 5,6 5,4 4,7 4,3 5,0 HOR 4,1 4,8 5,1 5,2 4,7 3,8 4,7 WE 7,7 6,2 6,2 6,5 5,4 5,4 5,9 NYA 73,1 76,9 76,5 74,9 78,3 78,3 77,0 KH 91,4 90,8 93,1 88,9 91,5 91,1 SVA 78,0 78,4 81,1 79,8 79,3 82,4 80,7 EBB 75,9 79,4 78,7 76,0 80,9 78,8 CAL 83,8 80,0 80,6 79,2 80,1 80,0 HOR 88,8 88,1 88,4 87,7 85,9 89,2 87,9 NYA 1,0 14,1 2,8 3,9 7,8 9,2 23,7 KH 15,9 3,4 6,4 6,8 8,4 25,0 SVA 10,5 5,9 4,0 6,1 9,3 14,6 34,0 EBB 1,2 1,0 1,6 2,6 8,6 13,8 CAL 10,4 9,5 0,9 5,8 4,7 10,4 21,8 HOR 15,0 20,6 5,1 14,6 7,3 18,6 45,6 183

6 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński Ryc. 3. Częstość kierunków wiatru na wybranych stacjach na Spitsbergenie w okresie r. Fig. 3. Frequency of wind directions at the selected stations on Spitsbergen in the period from 21 st July to 31 st August 2006 try zgodne z przebiegiem Cieśniny Førland (SE 31,3% i NNW 11,6%), w HOR są to wiatry zgodne z przebiegiem fiordu Hornsund (E 32,4% i WSW 13,4%), a w EBB zgodne z układem dolin i pasm górskich w rejonie zatoki Petunia (S 25,1% i NE 10,8%). W CAL najczęstsze wiatry wieją z SSW (16,5%) oraz NNW (10,9%) ryc. 3. W 2006 r. potwierdziła się zależność, iż najczęstszym kierunkom odpowiadają wiatry najsilniejsze (Przybylak i in. 2006). Najbardziej wietrznym obszarem na zachodnim wybrzeżu jest rejon Kaffiøyry, gdzie średnia prędkość wiatru na wysokości 2 m n.p.t. wyniosła 5,0 m. s -1, podczas gdy w odległej zaledwie o 30 km stacji NYA tylko 2,0 m. s -1 (tab. 1). Również w HOR średnia jego prędkość w analizowanym okresie była niewielka (2,0 m. s -1 ). Znaczna prędkość wiatru w rejonie KH jest związana z przebiegiem Cieśniny Førland oraz 184

7 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU układem rzeźby terenu, które sprzyjają tworzeniu efektu tunelowego. Nie bez znaczenia jest też lokalizacja wiatromierza na szczycie wału morenowego. Najsłabsze wiatry występują na terenach osłoniętych. Przebieg prędkości wiatru charakteryzuje się znaczną zmiennością (odchylenie standardowe od 1,1 m. s -1 w NYA do 2,2 m. s -1 /s w KH). Najwyższa średnia dobowa prędkość wiatru wystąpiła na KH (21.07) i wyniosła 10,1 m. s -1. Najsilniejsze wiatry nie występują na analizowanych stacjach synchronicznie, są one uwarunkowane czynnikami lokalnymi, a zwłaszcza wiatrami fenowymi, które często występują na Spitsbergenie Zachmurzenie i usłonecznienie Rejon Spitsbergenu charakteryzuje się dużym stopniem zachmurzenia w ciągu całego roku. Średnie zachmurzenie w analizowanym okresie wahało się od 7,7 w SVA do 8,8 w HOR (w skali 0 10) tab. 1. Większe zachmurzenie występuje w południowo-zachodniej części Spitsbergenu (HOR, CAL), najmniejsze w jego centralnych rejonach (SVA) oraz na północy (NYA). Najbardziej pochmurna była pierwsza dekada lipca i sierpnia. W przebiegu zachmurzenia zaznaczają się okresy pochmurne związane z przechodzeniem ośrodków cyklonalnych wraz z frontami atmosferycznymi oraz okresy pogodne charakterystyczne dla wyżów barycznych. W poszczególnych dniach pomiędzy stacjami występują znaczne różnice w stopniu zachmurzenia, związane z zasięgiem frontów atmosferycznych oraz tworzeniem lokalnych okien w warstwie chmur, po zawietrznej stronie wzniesień w trakcie wiatrów fenowych. Na przykład 16 sierpnia 2006 r. średnie dobowe zachmurzenie w HOR wyniosło 1,1, a w NYA 8,8, lub 26 lipca 2006 r. w NYA 2,9, a w pobliskiej KH 9,3 i w HOR 9,6. Usłonecznienie rejestrowano jedynie w stacjach HOR i KH położonych na południu i północy Spitsbergenu. W porównywalnym okresie wyższe usłonecznienie wystąpiło na KH 158,8 godz., podczas gdy w HOR 122,1 godz. (tab. 1). Dni ze znacznym usłonecznieniem nie występują jednak synchronicznie, np. 15 lipca 2006 r. zarejestrowano w HOR 20,1 godz. ze słońcem, a na KH 7,1 godz., lub też 29 sierpnia 2006 r. w HOR 2,3 godz., a na KH 14,5 godz Temperatura powietrza W sezonie letnim 2006 najniższe średnie temperatury wystąpiły w rejonie HOR (4,7 C), który w największym stopniu jest poddany oddziaływaniu zimnego prądu Wschodniospitsbergeńskiego oraz w północnej części analizowanego obszaru (NYA 5,1 C, KH 5,2 C). Najcieplej było w stacjach: SVA (6,9 C) i EBB (6,3 C) położonych w centralnej części Spitsbergenu charakteryzującej się największym stopniem kontynentalizmu klimatu. Stosunkowo wysokie temperatury występują u czoła Lodowca Werenskiölda (WE 5,9 C), ale jest to efekt lokalnych uwarunkowań termicznych. Wysokie temperatury powietrza występują również 185

8 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński Ryc. 4. Przebieg temperatury powietrza na Spitsbergenie w okresie r. Fig. 4. Course of air temperature on Spitsbergen in the period from 1 st July to 31 st August 2006 u czoła Lodowca Waldemara (np. Kejna, Maszewski w tym tomie). Średnie dekadowe różnice pomiędzy analizowanymi stacjami sięgają od 2,6 C w drugiej dekadzie lipca do 1,7 C w drugiej dekadzie sierpnia. Wyraźnie zmieniają się również relacje pomiędzy północnym (NYA) i południowym (HOR) krańcem Spitsbergenu, w lipcu znacznie cieplej jest w NYA, natomiast pod koniec sierpnia średnia dekadowa temperatura na tych stacjach jest identyczna. Jak wykazały badania z 2005 r. we wrześniu rejon Hornsundu staje się najcieplejszy (Przybylak i in. 2006). Średnie obliczone z maksimów dobowych temperatury wyniosły od 6,4 C w HOR do 8,6 C w SVA, natomiast średnie minima dobowe wynosiły na tych stacjach odpowiednio 3,4 C i 5,6 C. Amplituda dobowa obliczona z tych wartości była na Spitsbergenie wyrównana od 3,0 do 3,3 C. Najwyższe wartości temperatury na analizowanych stacjach przekroczyły 10 C i sięgały od 10,1 C na stacji CAL i 10,2 C w NYA do 13,0 C w SVA, natomiast najniższe zmierzone temperatury wynosiły od -0,4 C na stacjach w NYA i HOR do 1,3 C w SVA. W przebiegu temperatury powietrza na wszystkich stacjach zaznacza się jej znaczna zmienność z dnia na dzień związana z czynnikami cyrkulacyjnymi. Największe odchylenie standardowe wystąpiło na stacjach EBB (1,6 C) i NYA (1,5 C), a najmniejsze w CAL (1,0 C) Wilgotność powietrza Bezwzględna zawartość pary wodnej w powietrzu w rejonie Spitsbergenu jest niewielka ze względu na niskie temperatury. Jednak dominujący napływ morskich mas powietrza powoduje, iż ich stopień nasycenia parą wodną jest wyso- 186

9 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU ki. Najwyższe średnie wartości wilgotności względnej wystąpiły w KH (91,1%) oraz w HOR (87,9%), a najmniejsze na północy (NYA 77,0%) oraz w centrum Spitsbergenu (EBB 78,8%, SVA 80,7%). Równie niskie wartości wystąpiły na stacji CAL (80,0%), która w poprzednim sezonie charakteryzowała się znacznie wyższą wilgotnością względną (Przybylak i in. 2006). Zróżnicowanie to wynika z rodzaju i częstości napływających mas powietrza oraz zjawisk fenowych, które powszechnie występują w tym górzystym rejonie. Różnice wilgotności względnej pomiędzy stacjami, po uwzględnieniu średnich wartości dobowych, dochodzą do 25%. W przebiegu wilgotności względnej występują dni, kiedy jej średnie wartości dobowe obniżają się do 60 70%, jest to efekt procesów fenowych. Występują one przeważnie synchronicznie na wszystkich analizowanych stacjach, co świadczy o dużej skali tego zjawiska. W niektórych dniach zjawiska fenowe występują tylko na pojedynczych stacjach i są uwarunkowane lokalną orografią. Ryc. 5. Opady atmosferyczne na wybranych stacjach na Spitsbergenie w okresie r. Fig. 5. Precipitation at selected stations on Spitsbergen in the period from 1 st July to 31 st August

10 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński 3.5. Opady atmosferyczne Sumy roczne opadów atmosferycznych na Spitsbergenie na zachodnim wybrzeżu przekraczają w jego południowej części 400 mm, mniejsze opady występują w jego centralnej części (Førland i in. 1997). Sezon letni 2006 r. charakteryzował się niewielkimi sumami opadów atmosferycznych (od 13,8 mm w EBB do 45,6 mm w HOR) tab. 1. W ich przebiegu wyraźnie widoczne są 3 synchroniczne okresy opadowe w pierwszej połowie lipca oraz w pierwszej i trzeciej dekadzie sierpnia 2006 r. (ryc. 5). Maksymalne sumy dobowe nie były zbyt wysokie i sięgały od 3,9 mm w NYA do 10,3 mm w HOR, nie wystąpiły one jednak jednocześnie w analizowanych stacjach. 4. PORÓWNANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W LECIE 2005 R. I 2006 R. Sezony letnie ( ) 2005 i 2006 r. różniły się pod względem warunków pogodowych. Różnice te były głównie związane z cyrkulacją atmosferyczną kierunkiem adwekcji i rodzajem napływających mas powietrza. W lecie 2005 r. dominowały cyklonalne typy cyrkulacji atmosferycznej (według T. Niedźwiedzia), stanowiły one 76,2% wszystkich dni (tab. 2). Najczęściej występowała adwekcja cyklonalna z kierunków NW-N-NE oraz E-SE (w sumie 47,6%). Natomiast w 2006 r. przeważały typy antycyklonalne (52,4%), a zwłaszcza C a +K a (28,6%), często też Spitsbergen był w obrębie centrum niżu lub bruzdy cyklonalnej (C c +B c 26,2%). Częściej występowała adwekcja z sektora S-SW-W (zarówno cyklonalna, jak i antycyklonalna), nie wystąpiła natomiast adwekcja cyklonalna z E-SE, a rzadko z sektora NW-N-NE (typy te przeważały w 2005 r.). Więcej szczegółów dotyczących cyrkulacji atmosferycznej w rejonie Spitsbergenu zawiera artykuł T. Niedźwiedzia (w tym tomie). Sezon letni 2006 r., w porównaniu do 2005 r., charakteryzował się wyższym ciśnieniem atmosferycznym (tab. 3), co koreluje ze zwiększoną częstością antycyklonalnych typów cyrkulacji (tab. 2). Prędkość wiatru wykazywała przy tym zróżnicowanie regionalne, była wyższa na stacjach NYA, KH i EBB, a niższa w SVA, Tab. 2. Częstość typów cyrkulacji w okresie od na Spitsbergenie w latach 2005 i 2006 Table 2. Frequency of atmospheric circulation types in the period from 21 st July to 31 st August on Spitsbergen in the years 2005 and 2006 Rok Year NW a +N a S E +NE a +SE a +SW a NW a C a +W a +K c +N c S a E a +NE c +SE c +SW c c C c +W c +B c X Antycykl. c Cykl ,4 2,4 2,4 16,7 23,8 23,8 14,3 14,3. 23, ,8 9,5 9,5 28,6 2,4. 19,0 26,2. 52,4 47,6 188

11 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU Tab. 3. Porównanie warunków meteorologicznych na Spitsbergenie w okresie od do w 2005 i 2006 r. Table 3. Comparison of meteorological conditions on Spitsbergen in the period from 21 st July to 31 st August in 2005 and 2006 Element Element Ciśnienie atmosferyczne Air pressure (hpa) Prędkość wiatru Wind velocity (m. s -1 ) Zachmurzenie Cloudiness (0-10) Usłonecznienie (godz) Sunshine duration (h) Temperatura powietrza Air temperature ( C) Wilgotność względna Air humidity (%) Opad atmosferyczny Precipitation (mm) Rok Year NYA KH SVA EBB CAL HOR ,6 1008,8 1005,9 1009,2 1009,8 1009, ,7 1012,5 1009,4 1011,9 1013,4 1013, ,9 3,6 3,1 2,7 2,9 2, ,0 5,0 2,6 2,8 2,8 2, ,4 9,1 8,4 8,8 9,2 9, ,3 8,3 7,7 8,5 8, ,4 98, ,8 122, ,2 5,8 7,1 6,5 5,2 4, ,1 5,2 6,9 6,3 5,0 4, ,6 49,9 31,3 32,3 55,0 78, ,7 25,0 34,0 13,8 21,8 45,6 CAL i HOR. Przewaga typów antycyklonalnych w 2006 r. wpłynęła na mniejsze zachmurzenie oraz większe usłonecznienie. Stosunki wilgotnościowe w porównywanych latach były zróżnicowane, wilgotność względna w 2006 r. była wyższa na stacjach KH, SVA, EBB i HOR, natomiast na stacjach NYA i CAL niższa. Na większości stacji (poza SVA) opady atmosferyczne były znacznie niższe niż w 2005 r. 5. WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ NA WARUNKI METEOROLOGICZNE NA SPITSBERGENIE W SEZONACH LETNICH 2005 I 2006 r. Na podstawie dwóch okresów od r. i (w sumie 105 dni) przeanalizowano zróżnicowanie warunków meteorologicznych przy połączonych typach cyrkulacji atmosferycznej. W analizowanych okresach przeważały sytuacje cyklonalne (66,7%), a zwłaszcza C c +B c (23,8%) oraz S c +SW c +W c (17,1%) i NW c +N c +NE c (16,2%). Typy antycyklonalne stanowiły 32,4%, w tym C a +K a 19,0%. Znaczna odległość między analizowanymi stacjami oraz uwarunkowania lokalne powodują, że warunki pogodowe przy poszczególnych typach cyrkulacji 189

12 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński znacznie się różnią. Największe zachmurzenie dla większości stacji wystąpiło przy typach E c +SE c i C c +B c. Zdecydowanie najmniejsze zachmurzenie było związane z typami antycyklonalnymi: E a +SE a i NW a +N a +NE a. Wielkość usłonecznienia wykazuje również zróżnicowanie regionalne. W HOR największe usłonecznienie występuje przy typie NW a +N a +NE a, a na KH przy E a +SE a. Najmniejsze usłonecznienie na obydwu stacjach było charakterystyczne dla adwekcji z S-SW-W, zarówno cyklonalnej, jak i antycyklonalnej. Warunki termiczne na Spitsbergenie są silnie uzależnione od rodzaju napływających mas powietrza. Na większości stacji (poza SVA) najniższe temperatury wystąpiły przy typie E a +SE a, natomiast najwyższe przy typie E c +SE c, tylko na stacji CAL przy C a +K a (ryc. 6). Wilgotność powietrza również zależy od rodzaju napływających mas powietrza oraz transformacji jakie w nim zachodzą w czasie przemieszczania się nad różnymi rodzajami podłoża i w wyniku procesów adiabatycznych. Dlatego też na poszczególnych stacjach najwyższe i najniższe wartości wilgotności względnej wystąpiły przy różnych typach cyrkulacji. Na przykład w HOR najbardziej są nasycone parą wodną masy powietrza przy typie S a +SW a +W a, a najmniej przy E c +SE c, a w KH największa wilgotność względna występuje przy NW a +N a +NE a, a najmniejsza przy E a +SE a. Natomiast opady atmosferyczne były największe przy sytuacjach cyklonalnych (S c +SW c +W c i C c +B c ), a najmniejsze przy antycyklonalnych (NW a +N a +NE a i C a +K a ). Ryc. 6. Średnie wartości temperatury powietrza na Spitsbergenie przy poszczególnych typach cyrkulacji atmosferycznej na Spitsbergenie w okresie r. i r. Fig. 6. Mean values of air temperature for the selected atmospheric circulation types on Spitsbergen in the periods from 6 th July to 31 st August 2005 and from 5 th July to 31 st August

13 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU Tab. 4. Częstość typów cyrkulacji oraz średnie wartości wybranych elementów meteorologicznych na Spitsbergenie w okresie r. i r. Table 4. Frequency of atmospheric circulation types and mean values of selected meteorological elements on Spitsbergen in the periods from 6 th July to 31 st August 2005 and 5 th July to 31 st August 2006 Stacje Stations Częstość Frequency (%) Zachmurzenie Cloudiness (0-10) Usłonecz. (h) Sunshine duration Temperatura powietrza Air temperature ( C) Wilgotność względna Air humidity (%) Opady atmosferyczne Precipitation (mm) NW a +N a +NE a E a +SE a S a +SW a +W a C a +K a NW c +N c +NE c E c +SE c S c +SW c +W c C c +B c 2,9 4,8 5,7 19,0 16,2 9,5 17,1 23,8 NYA 6,1 3,0 5,3 8,7 8,8 9,1 4,9 5,0 KH 6,6 7,7 9,3 8,2 8,5 9,1 9,6 9,3 SVA 8,0 4,8 9,4 8,4 7,3 7,8 9,1 8,7 CAL 6,9 5,7 9,0 9,3 8,4 9,0 9,3 8,5 HOR 7,5 4,9 8,5 8,0 7,7 8,3 8,2 8,3 KH 3,8 11,7 1,0 3,4 8,3 5,4 2,2 3,7 HOR 13,1 5,6 2,1 3,6 3,7 2,4 1,1 1,7 NYA 5,3 3,7 5,5 4,6 4,2 5,9 4,6 5,4 KH 5,6 4,4 5,4 5,3 4,9 6,3 5,0 5,6 SVA 7,2 5,3 6,9 5,4 5,2 7,8 6,7 7,1 EBB 6,1 4,3 6,6 7,1 6,8 7,1 6,1 6,6 CAL 4,8 3,7 5,2 6,9 6,4 5,2 5,1 5,1 HOR 4,9 3,2 5,0 5,1 4,7 5,3 4,7 4,7 NYA 79,0 76,8 76,8 79,6 76,6 77,4 79,1 77,7 KH 88,5 89,6 91,2 88,9 84,0 82,7 90,2 88,3 SVA 81,0 84,0 83,2 79,7 72,9 72,3 80,3 81,0 EBB 72,6 80,6 80,8 81,7 69,2 73,4 80,3 78,5 CAL 85,4 80,2 82,7 82,6 82,9 85,1 83,5 84,3 HOR 83,3 85,2 91,0 87,0 85,2 81,5 89,5 89,5 NYA 0,4 0,6 0,5 0,3 0,7 0,3 1,3 1,3 KH 0,0 0,3 0,4 0,8 0,3 0,4 1,5 1,7 SVA 0,0 0,5 0,4 0,3 0,2 1,2 0,6 1,8 EBB 0,3 0,0 0,1 0,0 0,2 1,0 1,1 0,6 CAL 0,2 0,2 0,1 0,0 0,6 1,0 2,1 1,4 HOR 0,1 0,1 1,1 0,4 0,7 2,0 2,3 2,5 6. PODSUMOWANIE I UWAGI KOŃCOWE Przeprowadzone w lecie 2006 r. badania meteorologiczne (w 7 stacjach) pozwalają stwierdzić, iż na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu występuje znaczne zróżnicowanie przestrzenne warunków meteorologicznych. Średnie różnice pomiędzy stacjami sięgały w okresie od do r. 3,0 hpa (ciśnienie at- 191

14 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński mosferyczne), 2,4 m. s -1 (prędkość wiatru), 1,1 stopnia (zachmurzenie), 36,7 godz. (usłonecznienie), 2,2 C (temperatura powietrza), 12% (wilgotność względna powietrza) i 31,8 mm (opady atmosferyczne). Relacje pomiędzy stacjami zmieniają się z dnia na dzień w zależności od sytuacji synoptycznej, niemniej można stwierdzić, iż zależą one w mniejszym stopniu od szerokości geograficznej, a bardziej zaznacza się tu wpływ rosnącego, wraz z odległością od wybrzeża, kontynentalizmu klimatu. Jednak pod koniec lata polarnego to właśnie wpływ szerokości staje się bardziej znaczący. Bardzo istotny wpływ wywierają również czynniki lokalne, a zwłaszcza orografia, która powoduje powstawanie zjawisk fenowych. W 2006 r. w porównaniu do roku poprzedniego stwierdzono: wzrost ciśnienia atmosferycznego, lokalnie wzrost prędkości wiatru, zmniejszenie wielkości zachmurzenia, wzrost usłonecznienia, obniżenie temperatury powietrza (za wyjątkiem HOR) i zmniejszenie opadów atmosferycznych (za wyjątkiem SVA). Zmiany te wynikają z różnic w formowaniu się cyrkulacji atmosferycznej w rejonie Spitsbergenu. Latem 2005 r. dominowały typy cyklonalne (76,2%), podczas gdy w 2006 r. wzrosła częstość typów antycyklonalnych (47,6%). W 2005 r. często występowała cyrkulacja z sektora północnego i wschodniego, a w 2006 r. z sektora południowego i zachodniego. Warunki pogodowe w większości stacji reagują podobnie na zmianę typu cyrkulacji atmosferycznej. Zaznacza się to zwłaszcza w przebiegu zachmurzenia, opadów atmosferycznych, usłonecznienia i temperatury powietrza. Natomiast wpływ czynników lokalnych przejawia się zwłaszcza w przebiegach wilgotności względnej oraz kierunku i prędkości wiatru. PODZIĘKOWANIA Autorzy wyrażają podziękowanie Instytutowi Geofizyki PAN w Warszawie za przekazanie danych meteorologicznych z Hornsundu, a prof. T. Niedźwiedziowi za udostępnienie katalogu typów cyrkulacji atmosferycznej dla Spitsbergenu z lat LITERATURA Førland E.J., Hanssen-Bauer I., Nordli P.Ø., 1997, Climate statistics & longterm series of temperature and precipitation at Svalbard and Jan Mayen. DNMI, Report No. 21/97 Klima, Oslo: ss. 72. Gluza A., Siłuch M., Siwek K., 2004, Porównanie wybranych elementów meteorologicznych w sezonie letnim między stacjami Hornsund i Calypsobyen (Spitsbergen). Probl. Klimatol. Polarnej 14:

15 ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU Hanssen-Bauer I., Solas M. K., Steffensen E. L., 1990, The climate of Spitsbergen. NMI- Rapport Nr. 39/90, Klima, Oslo: ss. 72. Kamiński A., 1989, Temperatura powietrza na Spitsbergenie Zachodnim i wyspach przyległych w atlantycko-europejskim obszarze Arktyki. Prace Naukowe UŚ w Katowicach nr 1100, Katowice: ss. 95. Kejna M., Araźny A, Siwek K., 2000, Spatial differentiation of weather conditions on Spitsbergen in summer season Polish Polar Studies, Toruń: Marciniak K., Przybylak R., 1987, Zróżnicowanie przestrzenne temperatury powietrza w sezonie letnim na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu. XIV Sympozjum Polarne, Lublin: Niedźwiedź T. 2001, Zmienność cyrkulacji atmosfery nad Spitsbergenem w drugiej połowie XX wieku, Probl. Klimatol. Polarnej 14: Nordli P. Ø., 1990, Temperature and precipitation series at Norwegian Arctic meteorological stations. DNMI Report Nr. 40/90 Klima, Oslo: ss. 13. Przybylak R., 1989, Zróżnicowanie przestrzenne temperatury i wilgotności powietrza w przebiegu rocznym na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu., [w:] A. Olszewski (red.), Dorobek i perspektywy polskich badań polarnych, XVI Sympozjum Polarne, Toruń: Przybylak R., 1992, Spatial differentiation of air temperature and humidity on western coast of Spitsbergen in Pol. Polar Res. 13 (2): Przybylak R., 1996, Zmienność temperatury powietrza i opadów atmosferycznych w okresie obserwacji instrumentalnych w Arktyce. Wydawnictwo Uniwersytetu M. Kopernika, Toruń: ss Przybylak R., 2000, Zakres obserwacji meteorologicznych prowadzonych w czasie polskich wypraw polarnych na Spitsbergen. Przegl. Geograf. LXXII (1 2): Przybylak R., Araźny A., 2005, Porównanie warunków klimatycznych i bioklimatycznych północnej części Ziemi Oskara II z innymi obszarami zachodniego wybrzeża Spitsbergenu w okresie Probl. Klimatol. Polarnej 15: Przybylak R., Araźny A., 2006, Climatic conditions of the north-western part of Oscar II Land (Spitsbergen) in the period between 1975 and Pol. Polar Res. 27(2): Przybylak R., Araźny A., Gluza A., Hojan M., Migała K., Sikora S., Siwek K, Zwoliński Z., 2006, Porównanie warunków meteorologicznych na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu w sezonie letnim 2005 r. Probl. Klimatol. Polarnej 16: Przybylak R., Marciniak K., 1992, Opady a cyrkulacja atmosferyczna na zachodnim wybrzeżu Spitsbergenu w okresie Probl. Klimatol. Polarnej 2: Steffensen E., 1969, The climate and its recent variations at the Norwegian arctic stations. Met. Ann., 5, 8, Oslo: ss Steffensen E., 1982, The climate at Norwegian arctic stations. Klima, 5, Oslo: ss. 44. Wójcik G., Marciniak K., Przybylak R., Kejna M., 1993, Mezo- i topoklimaty regionu Kaffiøyry (NW Spitsbergen), Wyniki badań VIII Toruńskiej Wyprawy Polarnej Spitsbergen 89, Toruń:

16 Rajmund Przybylak, Marek Kejna, Andrzej Araźny, Rafał Maszewski, Andrzej Gluza, Marcin Hojan, Krzysztof Migała, Sebastian Sikora, Krzysztof Siwek, Zbigniew Zwoliński SUMMARY This paper presents data concerning the spatial diversification of meteorological conditions occurring on the western coast of Spitsbergen during the 2006 summer season. For the analysis daily data have been used from five Polish stations (Kaffiøyra KH, Ebby Valley EBB, Calypsobyen CAL, Hornsund HOR, and Werenskiöld WE) and two Norwegian stations (Ny Ålesund NYA, Svalbard Lufthavn SVA), mainly for the common period of observation (from 21 st July to 31 st August). The meteorological variables which were analysed include air pressure, wind speed, cloudiness, sunshine duration, daily maximum, mean and minimum air temperatures, relative humidity and precipitation. Differences between stations have been analysed for daily and 10-day periods. All results proved that the spatial diversification of almost all the variables analysed is significant. Mean values of analysed meteorological variables during the common period of observation (from 21 st July to 31 st August 2006) are shown in Table 1. It is very evident that in the summer the degree of climate continentality has a greater influence on this diversification than the geographical latitude. Atmospheric circulation and local topography also play an important role in the diversification of meteorological variables on the western coast of Spitsbergen. 194

PORÓWNANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2005 R.

PORÓWNANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2005 R. Problemy Klimatologii Polarnej 16 2006 125 138 PORÓWNANIE WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH NA ZACHODNIM WYBRZEŻU SPITSBERGENU W SEZONIE LETNIM 2005 R. DIVERSIFICATION OF METEOROLOGICAL CONDITIONS ON THE WESTERN

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM MIĘDZY STACJAMI HORNSUND I CALYPSOBYEN (SPITSBERGEN)

PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM MIĘDZY STACJAMI HORNSUND I CALYPSOBYEN (SPITSBERGEN) Problemy Klimatologii Polarnej 14 2004 183 188 PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM MIĘDZY STACJAMI HORNSUND I CALYPSOBYEN (SPITSBERGEN) Andrzej Gluza, Marcin Siłuch, Krzysztof

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA RÓWNINIE KAFFIØYRA (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD 13 LIPCA DO 20 WRZEŚNIA 2005 r. 1

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA RÓWNINIE KAFFIØYRA (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD 13 LIPCA DO 20 WRZEŚNIA 2005 r. 1 R. Przybylak, M. Kejna, A. Araźny, P. Głowacki (red.) Abiotyczne środowisko Spitsbergenu w latach 2005 2006 w warunkach globalnego ocieplenia Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń, 2007: 33 50 WARUNKI

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA TYPÓW POGODY W HORNSUNDZIE W LATACH

CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA TYPÓW POGODY W HORNSUNDZIE W LATACH Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 91 102 CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA TYPÓW POGODY W HORNSUNDZIE W LATACH 1991 2000 CIRCULATION REASONS OF WEATHER TYPES FREQUENCY IN HORNSUND IN THE PERIOD

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W REJONIE FORLANDSUNDET (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2010

ZRÓŻNICOWANIE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W REJONIE FORLANDSUNDET (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2010 Problemy Klimatologii Polarnej 21 2011 155 172 ZRÓŻNICOWANIE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W REJONIE FORLANDSUNDET (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2010 DIFFERENTIATION OF RELATIVE HUMIDITY

Bardziej szczegółowo

ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) W REJONIE SPITSBERGENU ZACHODNIEGO ( )

ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) W REJONIE SPITSBERGENU ZACHODNIEGO ( ) Problemy Klimatologii Polarnej 16 2006 107 114 ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) W REJONIE SPITSBERGENU ZACHODNIEGO (1981 2005) THE CHANGES OF ZONAL WIND SPEED COMPONENT (U-wind) AT

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU MIĘDZY STACJAMI CALYPSOBYEN I AKSELOYA (W SPITSBERGEN)

PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU MIĘDZY STACJAMI CALYPSOBYEN I AKSELOYA (W SPITSBERGEN) Problemy Klimatologii Polarnej 23 2013 157 168 PORÓWNANIE WYBRANYCH ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU MIĘDZY STACJAMI CALYPSOBYEN I AKSELOYA (W SPITSBERGEN) COMPARISON OF SOME SELECTED

Bardziej szczegółowo

ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) NA WSCHÓD OD SVALBARDU ( )

ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) NA WSCHÓD OD SVALBARDU ( ) Problemy Klimatologii Polarnej 17 2007 77 85 ZMIANY SKŁADOWEJ STREFOWEJ PRĘDKOŚCI WIATRU (U-wind) NA WSCHÓD OD SVALBARDU (1981 2005) THE CHANGES OF ZONAL WIND SPEED COMPONENT (U-wind) EAST OF SVALBARD

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Problemy Klimatologii Polarnej 15 NIEDOSYT FIZJOLOGICZNY W ARKTYCE NORWESKIEJ W OKRESIE

Problemy Klimatologii Polarnej 15 NIEDOSYT FIZJOLOGICZNY W ARKTYCE NORWESKIEJ W OKRESIE Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 133 141 NIEDOSYT FIZJOLOGICZNY W ARKTYCE NORWESKIEJ W OKRESIE 1971 2000 1 PHYSIOLOGICAL DEFICIT IN THE NORWEGIAN ARCTIC IN THE PERIOD 1971 2000 Andrzej Araźny Zakład

Bardziej szczegółowo

DŁUGOTRWAŁOŚĆ WYSTĘPOWANIA MAS POWIETRZNYCH W POLSCE POŁUDNIOWEJ ( ) Duration of air mass occurrence in Southern Poland ( )

DŁUGOTRWAŁOŚĆ WYSTĘPOWANIA MAS POWIETRZNYCH W POLSCE POŁUDNIOWEJ ( ) Duration of air mass occurrence in Southern Poland ( ) Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 247 253 Paweł Kotas Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Klimatologii 30 387 Kraków, ul. Gronostajowa 7 e-mail: pawel.kotas@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM THE COURSE OF WEATHER CONDITIONS ON THE CALYPSOBYEN IN SUMMER

PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM THE COURSE OF WEATHER CONDITIONS ON THE CALYPSOBYEN IN SUMMER Problemy Klimatologii Polarnej 16 2006 139 146 PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2005 1 THE COURSE OF WEATHER CONDITIONS ON THE CALYPSOBYEN IN SUMMER 2005 2 Andrzej

Bardziej szczegółowo

Próba oceny warunków klimatycznych terenu gminy Wąwolnica w województwie lubelskim

Próba oceny warunków klimatycznych terenu gminy Wąwolnica w województwie lubelskim Bogusław M. Kaszewski, Marek Nowosad, Krzysztof Siwek Zakład Meteorologii i Klimatologii UMCS Próba oceny warunków klimatycznych terenu gminy Wąwolnica w województwie lubelskim Konferencja Klimat Pola

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW TERMICZNYCH W REJONIE FORLANDSUNDET (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2010

ZRÓŻNICOWANIE WARUNKÓW TERMICZNYCH W REJONIE FORLANDSUNDET (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2010 Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 451 462 Rajmund Przybylak, Andrzej Araźny, Marek Kejna, Aleksandra Pospieszyńska Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Instytut Geografii,

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS. WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ WYSTĘPOWANIA BURZ W SZCZECINIE, ŁODZI, KRAKOWIE I NA KASPROWYM WIERCHU W LATAm

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS. WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ WYSTĘPOWANIA BURZ W SZCZECINIE, ŁODZI, KRAKOWIE I NA KASPROWYM WIERCHU W LATAm ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Zuzanna Bielec WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ WYSTĘPOWANIA BURZ W SZCZECINIE, ŁODZI, KRAKOWIE I NA KASPROWYM WIERCHU W LATAm 1954-1993 LONG-TERM VARIABILITY

Bardziej szczegółowo

Influence of atmospheric circulation on air temperature in the Kaffiøyra region (NW Spitsbergen) in the period July 2005 August 2010

Influence of atmospheric circulation on air temperature in the Kaffiøyra region (NW Spitsbergen) in the period July 2005 August 2010 Z. Bielec-Bąkowska, E. Łupikasza, A. Widawski (red.) Rola cyrkulacji atmosfery w kształtowaniu klimatu Katedra Klimatologii, Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytet Śląski Sosnowiec, 2012, 181 333 194 WPŁYW CYRKULACJI

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Elżbieta Cebulak KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO THE PRECIPITATION ON THE AREA OF CRACOW

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

Cechy klimatu Europy. Czynniki kształtujące klimat Europy

Cechy klimatu Europy. Czynniki kształtujące klimat Europy Czynniki kształtujące klimat Europy Cechy klimatu Europy położenie geograficzne kontynentu Zszerokością geograficzną związane jest nasłonecznienie powierzchni lądu, długość dnia i nocy, a pośrednio rozkład

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SYTUACJI SYNOPrYCZNYCH NA ZACHMURZENIE W KRAKOWIE. INFLUENCE OF THE SYNOPrIC SITUATIONS ON THE CLOUDINESS IN CRACOW

WPŁYW SYTUACJI SYNOPrYCZNYCH NA ZACHMURZENIE W KRAKOWIE. INFLUENCE OF THE SYNOPrIC SITUATIONS ON THE CLOUDINESS IN CRACOW ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOORAPHICA PHYSICA 3, 1998 Dorota Matuszko WPŁYW SYTUACJI SYNOPrYCZNYCH NA ZACHMURZENIE W KRAKOWIE INFLUENCE OF THE SYNOPrIC SITUATIONS ON THE CLOUDINESS IN CRACOW

Bardziej szczegółowo

USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004. Tomasz Budzik

USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004. Tomasz Budzik Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 103 111 USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004 SUNSHINE DURATION IN NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) IN PERIOD 1993 2004 Tomasz Budzik Katedra

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYCZNE DLA HORNSUNDU TYPY POGODY A CYRKULACJA ATMOSFERY WEATHER TYPES CHARACTERISTIC OF HORNSUND AND ATMOSPHERE CIRCULATION.

CHARAKTERYSTYCZNE DLA HORNSUNDU TYPY POGODY A CYRKULACJA ATMOSFERY WEATHER TYPES CHARACTERISTIC OF HORNSUND AND ATMOSPHERE CIRCULATION. Problemy Klimatologii Polarnej 17 2007 105 111 CHARAKTERYSTYCZNE DLA HORNSUNDU TYPY POGODY A CYRKULACJA ATMOSFERY WEATHER TYPES CHARACTERISTIC OF HORNSUND AND ATMOSPHERE CIRCULATION Jacek Ferdynus Katedra

Bardziej szczegółowo

BADANIA FIZJOGRAFICZNE R. V SERIA A GEOGRAFIA FIZYCZNA (A65) str

BADANIA FIZJOGRAFICZNE R. V SERIA A GEOGRAFIA FIZYCZNA (A65) str BADANIA FIZJOGRAFICZNE R. V SERIA A GEOGRAFIA FIZYCZNA (A65) str. 039 053 DOI 10.14746/bfg.2014.5.3 CYRKULACYJne warunki występowania ekstremalnych opadów atmosferycznych na SpitSbergenie CYRKULACYJNE

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE CECHY KLIMATU POLSKI DOMINUJĄCE TYPY CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

DYNAMICZNE CECHY KLIMATU POLSKI DOMINUJĄCE TYPY CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ Słupskie Prace Geograficzne 1 2003 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DYNAMICZNE CECHY KLIMATU POLSKI DOMINUJĄCE TYPY CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ Wstęp Czynniki cyrkulacyjne

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY WÓD W GŁÓWNYM NURCIE PRĄDU ZACHODNIOSPITSBERGEŃSKIEGO NA TEMPERATURĘ POWIETRZA NA SPITSBERGENIE ZACHODNIM ( )

WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY WÓD W GŁÓWNYM NURCIE PRĄDU ZACHODNIOSPITSBERGEŃSKIEGO NA TEMPERATURĘ POWIETRZA NA SPITSBERGENIE ZACHODNIM ( ) Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 53 63 WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY WÓD W GŁÓWNYM NURCIE PRĄDU ZACHODNIOSPITSBERGEŃSKIEGO NA TEMPERATURĘ POWIETRZA NA SPITSBERGENIE ZACHODNIM (1982 2002) THE INFLUENCE

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda - Meteorologia dla pilotów ROZDZIAŁ 1. Atmosfera ziemska ROZDZIAŁ 2. Woda w atmosferze ROZDZIAŁ 3. Temperatura ROZDZIAŁ 4. Stabilność powietrza ROZDZIAŁ 5. Ciśnienie atmosferyczne

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 17 Lotnicza Pogoda w pytaniach i odpowiedziach

ZAŁĄCZNIK 17 Lotnicza Pogoda w pytaniach i odpowiedziach GLOBALNA CYRKULACJA POWIETRZA I STREFY KLIMATYCZNE Terminu klimat używamy do opisu charakterystycznych cech/parametrów pogody dla danego obszaru geograficznego. W skład tych parametrów wchodzą: temperatura,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka miesięcznych ekstremów temperatury powietrza w Krakowie i ich związek z warunkami cyrkulacyjnymi

Charakterystyka miesięcznych ekstremów temperatury powietrza w Krakowie i ich związek z warunkami cyrkulacyjnymi K. Piotrowicz, R. Twardosz (red.) Wahania klimatu w różnych skalach przestrzennych i czasowych Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet Jagielloński Kraków, 2007, 253-261 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN)

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) Problemy Klimatologii Polarnej 12 ------ ---- 2002 65-75 WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) Tadeusz Niedźwiedź Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi, Katedra Klimatologii

Bardziej szczegółowo

Problemy Klimatologii Polarnej 24

Problemy Klimatologii Polarnej 24 Problemy Klimatologii Polarnej 24 2014 25 36 ZRÓŻNICOWANIE PRZESTRZENNE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ POWIETRZA W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI RÓWNINY KAFFIØYRA I NA LODOWCU WALDEMARA (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2001 NA TLE WIELOLECIA

PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2001 NA TLE WIELOLECIA Problemy Klimatologii Polarnej 13 2003 117 125 PRZEBIEG WARUNKÓW POGODOWYCH W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2001 NA TLE WIELOLECIA 1986-2000 1 Andrzej Gluza, Krzysztof Siwek, Jerzy Pęcak, Marcin Siłuch

Bardziej szczegółowo

CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA MGIEŁ I OGRANICZONEJ WIDZIALNOŚCI W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN)

CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA MGIEŁ I OGRANICZONEJ WIDZIALNOŚCI W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) Problemy Klimatologii Polarnej 26 2016 5 12 CYRKULACYJNE UWARUNKOWANIA WYSTĘPOWANIA MGIEŁ I OGRANICZONEJ WIDZIALNOŚCI W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) CIRCULATION CONDITIONS FAVOURING FOG AND LOW VISIBILITY

Bardziej szczegółowo

WIATRY SILNE NA POLSKIM WYBRZEŻU MORZA BAŁTYCKIEGO. Strong winds on Poland s Baltic Sea Coast

WIATRY SILNE NA POLSKIM WYBRZEŻU MORZA BAŁTYCKIEGO. Strong winds on Poland s Baltic Sea Coast Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 197 204 Katarzyna Tarnowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii 00 927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TOPOKLIMATYCZNE W SEZONACH LETNICH W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W LATACH

WARUNKI TOPOKLIMATYCZNE W SEZONACH LETNICH W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W LATACH Problemy Klimatologii Polarnej 20 2010 63 81 WARUNKI TOPOKLIMATYCZNE W SEZONACH LETNICH W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W LATACH 2005-2009 TOPOCLIMATIC CONDITIONS IN SUMMER SEASONS IN THE KAFFIØYRA

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2014 NA TLE WIELOLECIA

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2014 NA TLE WIELOLECIA Problemy Klimatologii Polarnej 24 2014 37 50 WARUNKI METEOROLOGICZNE NA STACJI W CALYPSOBYEN W SEZONIE LETNIM 2014 NA TLE WIELOLECIA 1986-2011 THE METEOROLOGICAL CONDITIONS ON THE CALYPSOBYEN IN SUMMER

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS CECHY PRZEBIEGU DOBOWEGO TEMPERATURY POWIETRZA W CENTRUM I NA PERYFERIACH LUBLINA

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS CECHY PRZEBIEGU DOBOWEGO TEMPERATURY POWIETRZA W CENTRUM I NA PERYFERIACH LUBLINA ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3 1998 BogusławM. Kaszewski Krzysztof Siwek CECHY PRZEBIEGU DOBOWEGO TEMPERATURY POWIETRZA W CENTRUM I NA PERYFERIACH LUBLINA THE FEATURES OF DAILY

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

WEATHER CONDITIONS IN CALYPSOBYEN IN THE SUMMER 1993 (WEST SPITSBERGEN)

WEATHER CONDITIONS IN CALYPSOBYEN IN THE SUMMER 1993 (WEST SPITSBERGEN) Pawei CZUBLA Institute of Earth Sciences Maria Curie-Skłodowska University Akademicka 19 20-033 Lublin, P O L A N D W>prawy Geograficzne na Spitsbergen UMCS, Lublin, 1994 WEATHER CONDITIONS IN CALYPSOBYEN

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2014

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2014 REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2014 Katowice-Kraków 2015 STACJA BADAŃ FITOKLIMATYCZNYCH WYRCHCZADECZKA Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach

Bardziej szczegółowo

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 409 416 Maria Stopa-Boryczka, Jerzy Boryczka, Jolanta Wawer, Katarzyna Grabowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii

Bardziej szczegółowo

POGODA 2005 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY. Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o N, 20 o E ; 130 m n.p.m.)

POGODA 2005 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY. Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o N, 20 o E ; 130 m n.p.m.) POGODA 25 GMINY LIPOWIEC KOŚCIELNY Pomiary dokonywane w Turzy Wielkiej (53 o 6 3 N, 2 o 13 25 E ; 13 m n.p.m.) Opracowanie na podstawie własnych badań i obserwacji meteorologicznych Maria, Konrad i Janusz

Bardziej szczegółowo

ZMIENNOŚĆ POŁOŻENIA TROPOPAUZY W WYSOKICH SZEROKOŚCIACH GEOGRAFICZNYCH

ZMIENNOŚĆ POŁOŻENIA TROPOPAUZY W WYSOKICH SZEROKOŚCIACH GEOGRAFICZNYCH Problemy Klimatologii Polarnej 13 2003 37 41 ZMIENNOŚĆ POŁOŻENIA TROPOPAUZY W WYSOKICH SZEROKOŚCIACH GEOGRAFICZNYCH Michał K. Kowalewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodne w Warszawie, Ośrodek Meteorologii

Bardziej szczegółowo

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Irena Otop IMGW-PIB Warszawa, 24.02.2016 r. Seminarium PK GWP PLAN PREZENTACJI 1. Wprowadzenia: definicja suszy i fazy rozwoju suszy 2. Czynniki cyrkulacyjne

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach

Sprawozdanie z badań jakości powietrza wykonanych ambulansem pomiarowym w Tarnowskich Górach w dzielnicy Osada Jana w dniach WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH DELEGATURA W CZĘSTOCHOWIE ul. Rząsawska 24/28 tel. (34) 369 41 20, (34) 364-35-12 42-200 Częstochowa tel./fax (34) 360-42-80 e-mail: czestochowa@katowice.wios.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Przebieg ciśnienia atmosferycznego w Lublinie w latach

Przebieg ciśnienia atmosferycznego w Lublinie w latach 10.1515/umcsgeo-2015-0008 A N N A L E S U N I V E R S I T A T I S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N P O L O N I A VOL. LXIX, 2 SECTIO B 2014 Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA RÓWNINIE KAFFIØYRA (NW SPITSBERGEN) W SEZONACH LETNICH W OKRESIE

WARUNKI METEOROLOGICZNE NA RÓWNINIE KAFFIØYRA (NW SPITSBERGEN) W SEZONACH LETNICH W OKRESIE Rajmund PRZYBYLAK, Patrycja ULANDOWSKA-MONARCHA, Andrzej ARAŹNY Katedra Meteorologii i Klimatologii UMK WARUNKI METEOROLOGICZNE NA RÓWNINIE KAFFIØYRA (NW SPITSBERGEN) W SEZONACH LETNICH W OKRESIE 2012-2014

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ. Opracowała: Elżbieta Paluchowska SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII W SZKOLE ŚREDNIEJ Opracowała: Elżbieta Paluchowska Temat: Charakterystyka klimatu Polski. Cele lekcji: uczeń zna czynniki kształtujące klimat w Polsce, potrafi podzielić je

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Danuta Limanówka ZMIENNOŚĆ WARUNKÓW TERMICZNYCH WYBRANYCH MIAST POLSKI CHANGES OF THE THERMAL CONDmONS IN THE SELECTED POLISH CITIES Opracowanie

Bardziej szczegółowo

PRÓBA ANALIZY ZWIĄZKU OPADÓW O DUŻYCH SUMACH DOBOWYCH Z CYRKULACJĄ ATMOSFERYCZNĄ NA WYBRANYCH STACJACH ARKTYKI ATLANTYCKIEJ W OKRESIE

PRÓBA ANALIZY ZWIĄZKU OPADÓW O DUŻYCH SUMACH DOBOWYCH Z CYRKULACJĄ ATMOSFERYCZNĄ NA WYBRANYCH STACJACH ARKTYKI ATLANTYCKIEJ W OKRESIE Problemy Klimatologii Polarnej 23 2013 107 120 PRÓBA ANALIZY ZWIĄZKU OPADÓW O DUŻYCH SUMACH DOBOWYCH Z CYRKULACJĄ ATMOSFERYCZNĄ NA WYBRANYCH STACJACH ARKTYKI ATLANTYCKIEJ W OKRESIE 1981-2010 TRIAL ANALYSIS

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STRUKTURY STANÓW POGÓD WRAZ Z ODDALANIEM SIĘ OD BRZEGÓW POŁUDNIOWEGO BAŁTYKU W GŁĄB LĄDU

ZMIANA STRUKTURY STANÓW POGÓD WRAZ Z ODDALANIEM SIĘ OD BRZEGÓW POŁUDNIOWEGO BAŁTYKU W GŁĄB LĄDU Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 169 177 Jacek Ferdynus Akademia Morska w Gdyni, Wydział Nawigacyjny, Katedra Meteorologii i Oceanografii Nautycznej 81 374 Gdynia, ul. Sędzickiego 19 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

Rajmund Przybylak, Andrzej Araźny, Ewelina Szczeblewska

Rajmund Przybylak, Andrzej Araźny, Ewelina Szczeblewska KLIMAT TUNDRY W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI ZIEMI OSKARA II (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1975- Rajmund Przybylak, Andrzej Araźny, Ewelina Szczeblewska Zakład Klimatologii, Instytut Geografii UMK, Toruń 1. WSTĘP Celem

Bardziej szczegółowo

Wpływ cyrkulacji atmosferycznej na usłonecznienie w Koniczynce k/torunia w latach

Wpływ cyrkulacji atmosferycznej na usłonecznienie w Koniczynce k/torunia w latach 10.17951/b.2015.70.2.131 A N N A L E S U N I V E R S I T A T I S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N P O L O N I A VOL. LXX, z. 2 SECTIO B 2015 Katedra Meteorologii i Klimatologii,

Bardziej szczegółowo

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006

2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Powietrze 17 2. CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W ROKU 2006 Charakterystykę warunków meteorologicznych województwa małopolskiego w roku 2006 przedstawiono na podstawie

Bardziej szczegółowo

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania Eliza KALBARCZYK, Robert KALBARCZYK Katedra Meteorologii i Klimatologii, Akademia Rolnicza w Szczecinie Department of Meteorology and Climatology, Agricultural University in Szczecin Klimatyczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

BODŹCOWE ODDZIAŁYWANIE CIŚNIENIA ATMOSFERYCZNEGO W REJONIE POLSKIEJ STACJI POLARNEJ W HORNSUNDZIE W LATACH

BODŹCOWE ODDZIAŁYWANIE CIŚNIENIA ATMOSFERYCZNEGO W REJONIE POLSKIEJ STACJI POLARNEJ W HORNSUNDZIE W LATACH Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 143 153 BODŹCOWE ODDZIAŁYWANIE CIŚNIENIA ATMOSFERYCZNEGO W REJONIE POLSKIEJ STACJI POLARNEJ W HORNSUNDZIE W LATACH 1991 2000 BIOMETEOROLOGICAL STIMULI DUE TO AIR

Bardziej szczegółowo

Problemy Klimatologii Polarnej 15

Problemy Klimatologii Polarnej 15 Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 119 131 PORÓWNANIE WARUNKÓW KLIMATYCZNYCH I BIOKLIMATYCZNYCH PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI ZIEMI OSKARA II Z INNYMI OBSZARAMI ZACHODNIEGO WYBRZEŻA SPITSBERGENU W OKRESIE 1975

Bardziej szczegółowo

Typy strefy równikowej:

Typy strefy równikowej: Strefa równikowa: Duży dopływ energii słonecznej w ciągu roku, strefa bardzo wilgotna spowodowana znacznym parowaniem. W powietrzu występują warunki do powstawania procesów konwekcyjnych. Przykładem mogą

Bardziej szczegółowo

DOBOWY PRZEBIEG TEMPERATURY POWIETRZA W BYDGOSZCZY W CZASIE WIOSENNYCH I JESIENNYCH PRZYMROZKÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU MASY POWIETRZA

DOBOWY PRZEBIEG TEMPERATURY POWIETRZA W BYDGOSZCZY W CZASIE WIOSENNYCH I JESIENNYCH PRZYMROZKÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU MASY POWIETRZA Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 425 431 Mirosław Więcław Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Wydział Nauk Przyrodniczych, Instytut Geografii, Zakład Geografii Fizycznej i Ochrony krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Higrometry Proste pytania i problemy TEMPERATURA POWIETRZA Definicja temperatury powietrza energia cieplna w

Higrometry Proste pytania i problemy TEMPERATURA POWIETRZA Definicja temperatury powietrza energia cieplna w 3 SPIS TREŚCI WYKAZ DEFINICJI I SKRÓTÓW... 9 WSTĘP... 13 METEOROLOGICZNE WARUNKI WYKONYWANIA OPERACJI W TRANSPORCIE. POJĘCIA PODSTAWOWE... 15 1. PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA OSŁONY METEOROLOGICZNEJ...

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ZMIENNOŚĆ CYRKULACJI ATMOSFERY, TEMPERATURY POWIETRZA I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA SPITSBERGENIE

WSPÓŁCZESNA ZMIENNOŚĆ CYRKULACJI ATMOSFERY, TEMPERATURY POWIETRZA I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA SPITSBERGENIE Problemy Klimatologii Polarnej 13 2003 79 92 WSPÓŁCZESNA ZMIENNOŚĆ CYRKULACJI ATMOSFERY, TEMPERATURY POWIETRZA I OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA SPITSBERGENIE Tadeusz Niedźwiedź Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

Zlodzenie polskiej strefy przybrzeżnej w zimie 2015/2016 The Ice Winter 2015/2016 on the Polish Baltic Sea Coast

Zlodzenie polskiej strefy przybrzeżnej w zimie 2015/2016 The Ice Winter 2015/2016 on the Polish Baltic Sea Coast Zlodzenie polskiej strefy przybrzeżnej w zimie 2015/2016 The Ice Winter 2015/2016 on the Polish Baltic Sea Coast Ida Stanisławczyk ida.stanislawczyk@imgw.pl Sezon zimowy 2015/2016 na polskim wybrzeżu należał

Bardziej szczegółowo

POGODY PRZYMROZKOWO-ODWILŻOWE W ROCZNEJ STRUKTURZE STANÓW POGÓD HORNSUNDU (SW SPITSBERGEN) W LATACH

POGODY PRZYMROZKOWO-ODWILŻOWE W ROCZNEJ STRUKTURZE STANÓW POGÓD HORNSUNDU (SW SPITSBERGEN) W LATACH Problemy Klimatologii Polarnej 16 2006 115 123 POGODY PRZYMROZKOWO-ODWILŻOWE W ROCZNEJ STRUKTURZE STANÓW POGÓD HORNSUNDU (SW SPITSBERGEN) W LATACH 1980 2005 TRANSITIONAL (FROSTY-THAW) WEATHERS IN ANNUAL

Bardziej szczegółowo

Wiatry OKRESOWE ZMIENNE NISZCZĄCE STAŁE. (zmieniające swój kierunek w cyklu rocznym lub dobowym)

Wiatry OKRESOWE ZMIENNE NISZCZĄCE STAŁE. (zmieniające swój kierunek w cyklu rocznym lub dobowym) Wiatry Co to jest wiatr? Wiatr to poziomy ruch powietrza w troposferze z wyżu barycznego do niżu barycznego. Prędkość wiatru wzrasta wraz z różnicą ciśnienia atmosferycznego. W N Wiatry STAŁE (niezmieniające

Bardziej szczegółowo

Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego

Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego VI Doroczna Konferencja Naukowa INSTYTUTU OCEANOLOGII PAN W SOPOCIE Transport ciepła do Oceanu Arktycznego z wodami Prądu Zachodniospitsbergeńskiego Waldemar Walczowski Jan Piechura Schemat Globalnej Cyrkulacji

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ POGÓD DLA HORNSUNDU PODCZAS WYPRAWY ZAŁOŻYCIELSKIEJ 1957/1958

KALENDARZ POGÓD DLA HORNSUNDU PODCZAS WYPRAWY ZAŁOŻYCIELSKIEJ 1957/1958 Problemy Klimatologii Polarnej 14 2004 149 156 KALENDARZ POGÓD DLA HORNSUNDU PODCZAS WYPRAWY ZAŁOŻYCIELSKIEJ 1957/1958 Paweł Malik Katedra Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet Gdański ul. Dmowskiego16a,

Bardziej szczegółowo

Marek Chabior Akademia Rolnicza w Szczecinie Katedra Oceanografii

Marek Chabior Akademia Rolnicza w Szczecinie Katedra Oceanografii WARSZAWA 2001 PRACE I STUDIA GEOGRAFICZNE TOM 29 WPŁYW CYRKULACJI NA WYSTĘPOWANIE POGODY BARDZO KORZYSTNEJ DLA POTRZEB TURYSTYKI I WYPOCZYNKU NA POLSKIM WYBRZEŻU BAŁTYKU Marek Chabior Akademia Rolnicza

Bardziej szczegółowo

Warunki termiczne Rolniczej Stacji Doświadczalnej w Zawadach Thermal conditions at the Experimental Farm in Zawady

Warunki termiczne Rolniczej Stacji Doświadczalnej w Zawadach Thermal conditions at the Experimental Farm in Zawady Jacek RAK, Grzegorz KOC, Elżbieta RADZKA, Jolanta JANKOWSKA Pracownia Agrometeorologii i Podstaw Melioracji Akademia Podlaska w Siedlcach Department of Agrometeorology and Drainage Rudiments University

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE TEMPERATURY I WILGOTNOŚCI WYGLĘDNEJ POWIETRZA W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2014 ROKU

ZRÓŻNICOWANIE TEMPERATURY I WILGOTNOŚCI WYGLĘDNEJ POWIETRZA W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2014 ROKU Problemy Klimatologii Polarnej 25 2015 211 226 ZRÓŻNICOWANIE TEMPERATURY I WILGOTNOŚCI WYGLĘDNEJ POWIETRZA W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W SEZONIE LETNIM 2014 ROKU SPATIAL DIFFERENTIATION OF AIR

Bardziej szczegółowo

Ireneusz Sobota Współczesne zmiany kriosfery północno-zachodniego Spitsbergenu na przykładzie regionu Kaffiøyry

Ireneusz Sobota Współczesne zmiany kriosfery północno-zachodniego Spitsbergenu na przykładzie regionu Kaffiøyry Ireneusz Sobota glacjolog, hydrolog, badacz polarny, pracownik naukowy na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autor kilkudziesięciu prac naukowych z zakresu glacjologii, hydrologii,

Bardziej szczegółowo

Zmiany średniej dobowej temperatury powietrza w Lublinie w latach

Zmiany średniej dobowej temperatury powietrza w Lublinie w latach 10.17951/b.2015.70.1.71 A N N A L E S U N I V E R S I T A T I S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N P O L O N I A VOL. LXX, z. 1 SECTIO B 2015 Zakład Meteorologii i Klimatologii, Wydział

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016

REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016 REGIONALNY SYSTEM OSŁONY METEOROLOGICZNEJ LEŚNICTWA KARPACKI BANK GENÓW RAPORT ROCZNY 2016 Katowice-Kraków 2017 Warunki meteorologiczne w Leśnictwie Wyrchczadeczka w 2015 W 2016 roku pogodę w Beskidzie

Bardziej szczegółowo

Częstość występowania mas powietrza nad PolskĄ w 25 leciu

Częstość występowania mas powietrza nad PolskĄ w 25 leciu Małgorzata Anna Szychta Częstość występowania mas powietrza nad PolskĄ w 25 leciu 1970 1995 Wstęp Z rozkładem przestrzennym ciśnienia atmosferycznego, a przez to układów barycznych związany jest napływ

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO W LATACH

CHARAKTERYSTYKA OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO W LATACH Acta Agrophysica, 24, 3(1), 5-11 CHARAKTERYSTYKA OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH NA TERENIE WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO W LATACH 2-22 Barbara Banaszkiewicz, Krystyna Grabowska, Zbigniew Szwejkowski Katedra

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ NA KSZTAŁTOWANIE ZACHMURZENIA W KOSZALINIE

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ NA KSZTAŁTOWANIE ZACHMURZENIA W KOSZALINIE Słupskie Prace Geograficzne 1 23 Małgorzata Kirschenstein Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ NA KSZTAŁTOWANIE ZACHMURZENIA W KOSZALINIE Charakterystyce

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU

CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Grażyna Dederko Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW POGODY W GACI W 2002 ROKU 1. Stacja Naukowo-Dydaktyczna Instytutu Geografii

Bardziej szczegółowo

WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA

WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA Słupskie Prace Geograficzne 5 2008 Dariusz Baranowski Akademia Pomorska Słupsk WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA Zarys treści: W dobie szybko rozwijającej się szeroko rozumianej

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie wilgotności powietrza na terenie Torunia w 2012 roku Diversity of air humidity in the area of Toruń in 2012

Zróżnicowanie wilgotności powietrza na terenie Torunia w 2012 roku Diversity of air humidity in the area of Toruń in 2012 Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska nr 66, 214: 393 49 (Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 66, 214) Scientific Review Engineering and Environmental Sciences No 66, 214: 393 49 (Sci. Rev. Eng.

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE PRZESTRZENNE I WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY GRUNTU W REJONIE STACJI POLARNEJ UMK (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE LETNIM ( )

ZRÓŻNICOWANIE PRZESTRZENNE I WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY GRUNTU W REJONIE STACJI POLARNEJ UMK (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE LETNIM ( ) Problemy Klimatologii Polarnej 20 2010 103 120 ZRÓŻNICOWANIE PRZESTRZENNE I WIELOLETNIA ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY GRUNTU W REJONIE STACJI POLARNEJ UMK (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE LETNIM (1975-2009) DIFFERENTIATION

Bardziej szczegółowo

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950?

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Joanna Wibig Department of Meteorology and Climatology, University of Lodz, Poland OUTLINE: Motivation Data Heat wave frequency measures

Bardziej szczegółowo

Warunki biometeorologiczne w rejonie Forlandsundet (NW Spitsbergen) w okresie od 11 lipca do 31 sierpnia 2010 r. *

Warunki biometeorologiczne w rejonie Forlandsundet (NW Spitsbergen) w okresie od 11 lipca do 31 sierpnia 2010 r. * http://dx.doi.org/10.7163/przg.2012.3.9 PRZEGLĄD GEOGRAFICZNY 2012, 84, 3, s. 457 471 Warunki biometeorologiczne w rejonie Forlandsundet (NW Spitsbergen) w okresie od 11 lipca do 31 sierpnia 2010 r. *

Bardziej szczegółowo

ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY POWIETRZA W ARKTYCE KANADYJSKIEJ W OKRESIE Rajmund Przybylak, Rafał Maszewski

ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY POWIETRZA W ARKTYCE KANADYJSKIEJ W OKRESIE Rajmund Przybylak, Rafał Maszewski Problemy Klimatologii Polarnej 17 2007 31 43 ZMIENNOŚĆ TEMPERATURY POWIETRZA W ARKTYCE KANADYJSKIEJ W OKRESIE 1951 2005 VARIABILITY OF AIR TEMPERATURE IN THE CANADIAN ARCTIC FROM 1951 TO 2005 Rajmund Przybylak,

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7 - Lotnicza Pogoda w pytaniach i odpowiedziach.

ZAŁĄCZNIK 7 - Lotnicza Pogoda w pytaniach i odpowiedziach. Prąd strumieniowy (jet stream) jest wąskim pasem bardzo silnego wiatru na dużej wysokości (prędkość wiatru jest > 60 kts, czyli 30 m/s). Możemy go sobie wyobrazić jako rurę, która jest spłaszczona w pionie

Bardziej szczegółowo

Klimat okolic międzyrzeca podlaskiego

Klimat okolic międzyrzeca podlaskiego Danuta Limanówka Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w Krakowie Klimat okolic międzyrzeca podlaskiego Wstęp Obszar będący przedmiotem niniejszego opracowania obejmuje miasto i najbliższe

Bardziej szczegółowo

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski Wiosna, wiosna Autor: Dominik Kasperski Abstract Presentation briefly describes the terminology used in the analysis. Next, data about March and April are presented in context of definitions of the spring.

Bardziej szczegółowo

ROLA CYRKULACJI ATMOSFERY W KSZTAŁTOWANIU TEMPERATURY POWIETRZA W STYCZNIU NA SPITSBERGENIE

ROLA CYRKULACJI ATMOSFERY W KSZTAŁTOWANIU TEMPERATURY POWIETRZA W STYCZNIU NA SPITSBERGENIE Problemy Klimatologii Polarnej 14 2004 59 68 ROLA CYRKULACJI ATMOSFERY W KSZTAŁTOWANIU TEMPERATURY POWIETRZA W STYCZNIU NA SPITSBERGENIE Tadeusz Niedźwiedź Katedra Klimatologii, Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo