Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów"

Transkrypt

1 Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny Kaedra Fizyki i Chemii Laboraorium paliw, olejów i smarów Ćwiczenie laboraoryjne Pomiar gęsości oraz wyznaczanie emperaurowego współczynnika gęsości produków nafowych Opracowali: dr inż. Jan Krupowies mgr inż. Czesław Wiznerowicz Szczecin 2014

2 2

3 KARTA ĆWICZENIA 1 Powiązanie z przedmioami: ESO/25, 27 DiRMiUO/25, 27 EOUNiE/25, 27 Efeky kszałcenia Szczegółowe efeky kszałcenia Specjalność/Przedmio dla przedmiou dla przedmiou ESO/26 Chemia wody, EKP SEKP12 Wykonywanie oznaczeń paliw i smarów K_U014, K_U0, wybranych wskaźników jakości DiRMiUO/26 Chemia wody, paliw i smarów EOUNiE/26 Chemia wody, paliw i smarów K_U016. EKP K_U014, K_U0, K_U016. EKP K_U014, K_U0, K_U016. produków nafowych; SEKP12 Wykonywanie oznaczeń wybranych wskaźników jakości produków nafowych; SEKP12 Wykonywanie oznaczeń wybranych wskaźników jakości produków nafowych; 2 Cel ćwiczenia: nauczenie sudena samodzielnego wykonywania pomiaru gęsości oraz wyznaczania emperaurowego współczynnika gęsości dla produków nafowych, przeliczania gęsości z danej emperaury na emperaurę żądaną z wykorzysaniem współczynnika emperaurowego gęsości oraz za pomocą normaywnych abel przeliczeniowych gęsości; Wymagania wsępne: suden jes przeszkolony w zakresie regulaminu BHP na sanowisku laboraoryjnym, co swierdza własnoręcznym podpisem na odpowiednim formularzu, zna rodzaje i jednoski gęsości, meody pomiaru, znaczenie eksploaacyjne parameru, zależność gęsości od emperaury; 4 Opis sanowiska laboraoryjnego: ulraermosa, zesaw areomerów, ermomer, specjalny cylinder sosowany przy pomiarach gęsości, sanowisko do mycia szkła laboraoryjnego benzyną eksrakcyjną, próbki produków nafowych; 5 Ocena ryzyka*: konak z benzyną eksrakcyjną sosowaną do mycia przyrządów pomiarowych i szkła laboraoryjnego prawdopodobieńswo powsania zagrożenia pożarowego w związku z obecnością pary benzyny ławopalnej zagrożenie bardzo małe ze względu na sprawnie działającą wenylację i małe sężenie lonych par benzyny. Końcowa ocena ZAGROŻENIE MAŁE Wymagane środki zabezpieczenia: a. faruchy ochronne, b. środki czysości BHP, czyściwo, ręczniki papierowe, c. pojemnik na odpady produków nafowych (do uylizacji), d. pojemnik na zlewki brudnej benzyny (do regeneracji); 6 Przebieg ćwiczenia: a. Zapoznać się z insrukcją sanowiskową (załącznik 1) oraz zesawem laboraoryjnym do ćwiczenia, b. Wykonać pomiary gęsości produku nafowego w emperaurze ooczenia oraz przeprowadzić dodakowo 6 kolejnych pomiarów gęsości po każdorazowym podwyższeniu emperaury badanego produku w ulraermosacie o C; 7 Sprawozdanie z ćwiczenia: a. Opracować ćwiczenie zgodnie z poleceniami zawarymi w insrukcji sanowiskowej,

4 b. Na podsawie przeprowadzonych pomiarów gęsości w emperaurach najniższej i najwyższej, obliczyć emperaurowy współczynnik gęsości, c. Na podsawie uzyskanych wyników pomiarów oznaczonej gęsości w różnych emperaurach sporządzić wykres zależności gęsości od emperaury, sosując w ym celu aproksymację liniową; 8 Archiwizacja wyników badań: Sprawozdanie z wykonanego ćwiczenia złożyć w formie pisemnej prowadzącemu zajęcia. 9 Meoda i kryeria oceny: a. EKP1, EKP2 zadania polecone do samodzielnego rozwiązania i opracowania: ocena 2,0 nie ma podsawowej wiedzy fizykochemicznej i eksploaacyjnej doyczącej gęsości produków nafowych oraz umiejęności rozwiązywania zadań prosych z ego zakresu; ocena,0 posiada podsawową wiedzę fizykochemiczną i eksploaacyjną doyczącą gęsości produków nafowych oraz umiejęność obliczeń i rozwiązywania zadań prosych z ego zakresu; ocena,5-4,0 posiada poszerzoną wiedzę fizykochemiczną i eksploaacyjną doyczącą oznaczanego parameru użykowego badanych produków nafowych oraz umiejęność rozwiązywania zadań złożonych z ego zakresu; ocena 4,5-5,0 posiada umiejęność sosowania złożonej wiedzy fizykochemicznej i eksploaacyjnej do cząskowej oceny jakości i przydaności eksploaacyjnej badanych produków nafowych ze względu na oznaczany paramer użykowy oraz umiejęność podejmowania na ej podsawie decyzji eksploaacyjnych. b. EKP prace konrolne: ocena 2,0 nie ma umiejęności analizy i oceny wyników wykonanych analiz i oznaczeń oraz wyciągania wniosków; ocena,0 posiada umiejęność analizy uzyskanych wyników, inerpreacji praw i zjawisk, przekszałcania wzorów, inerpreacji wykresów i ablic; ocena,5-4,0 posiada umiejęność poszerzonej analizy wyników, sosowania praw, konsruowania monogramów i wykresów; ocena 4,5-5,0 posiada umiejęność kompleksowej analizy uzyskanych wyników, dokonywania uogólnień, wykrywania związków przyczynowo-skukowych oraz podejmowania właściwych decyzji eksploaacyjnych. 10 Lieraura: 1. Krupowies J., Wiznerowicz Cz.: Pomiar gęsości oraz wyznaczanie emperaurowego współczynnika gęsości produków nafowych. Insrukcja sanowiskowa do ćwiczenia, AM, Szczecin Barcewicz K.: Ćwiczenia laboraoryjne z chemii wody, paliw i smarów. Wyd. AM w Gdyni, Gdynia Podniało A.: Paliwa oleje i smary w ekologicznej eksploaacji. WNT, Warszawa Przemysłowe środki smarne. Poradnik. TOTAL Polska Sp. z o.o., Warszawa Urbański P.: Paliwa i smary. Wyd. FRWSzM w Gdyni, Gdańsk Normy PN/EN/ISO doyczące badania produków nafowych. 7. Kaalogi produków nafowych firm olejowych. 8. Dudek A.: Oleje smarowe Rafinerii Gdańskiej. MET-PRESS, Gdańsk Baczewski K., Bierna K., Machel M.: Samochodowe paliwa, oleje i smary. Leksykon, Wydawnicwa Komunikacji i Łączności, Warszawa Herdzik J.: Poradnik moorzysy okręowego. Wydawnicwo TRADEMAR, Gdynia Uwagi 4

5 ZAŁĄCZNIK 1 INSTRUKCJA 1. ZAKRES ĆWICZENIA zapoznanie się z insrukcją sanowiskową do ćwiczenia, samodzielny pomiar gęsości próbek oleju smarowego w różnych emperaurach, sporządzenie wykresu zależności gęsości od emperaury na podsawie przeprowadzonych pomiarów oraz wyznaczenie emperaurowego współczynnika gęsości, obliczanie, jaką objęość paliwa lub oleju należy przyjąć na saek, jeżeli wiadomo jaka jes jego gęsość w emp. sandardowej oraz wiadomo, w jakiej emperaurze nasępuje podawanie na saek. 2. WPROWADZENIE TEORETYCZNE DO ĆWICZENIA 2.1. Zasada oznaczania gęsości Jedną z charakerysycznych cech ropy nafowej i jej produków jes gęsość. W prakyce 2 oznacza się zwykle gęsość względną d : 1 d gdzie: 2 gęsość badanego produku w emperaurze 2 [g/cm ], 1 gęsość wody desylowanej w emperaurze 1 [g/cm ]. 1 Uwaga! Jako emperaury odniesienia najczęściej sosowane są: 2 = o C, 20 o C, 60 o F; 1 = 4 o C, o C, 60 o F; (60 o F =,6 o C) Przy czym gęsość d 4 i d 20 4 równa jes liczbowo gęsości (masy właściwej) [g/cm ]. W krajach anglosaskich firmy nafowe nadal częso posługują się skalą ermomeryczną Fahrenheia. Przyjmuje się, że: d o 60 F d o : 60 F d 4 = 0,999 d W uproszczeniu częso określa się: d 4 20 d 4 d d 60 F 60 F o o 5

6 Świaowe firmy nafowe częso posługują się oznaczeniem gęsości w umownych, bezwymiarowych jednoskach zw. o API (American Peroleum Insiue). Przeliczenia na o API można dokonać, posługując się nasępującym wzorem: o API 14, 60 F 60 F d o o 1, Produky nafowe charakeryzują się dużą zmianą gęsości z równoczesną zmianą emperaury, co ma isone znaczenie prakyczne. Dla większości produków nafowych z dosaeczną dokładnością można przyjąć, że zależność a jes funkcją liniową wyrażoną równaniem: ( 1 0 ) gdzie: 1 gęsość produku nafowego w emperaurze 1 [g/cm ], gęsość produku nafowego w emperaurze 0 [g/cm ], współczynnik emperaurowy gęsości [g/cm o C] (warość o jaką zmienia się gęsość jeżeli emperaura zmienia się o 1ºC). UWAGA! Ponieważ gęsość wody desylowanej w emp. 4 o C wynosi 1 g/cm, dlaego 1 4 i 0 4 równe są liczbowo gęsości bezwzględnej danego produku nafowego. W abeli 1 podano warości współczynnika emperaurowego gęsości w zależności od gęsości. Tabela 1 Warości średniego współczynnika emperaurowego gęsości Zakres gęsości [g/cm ] Warości współczynnika emperaurowego gęsości [g/cm o C] Zakres gęsości [g/cm ] Warości współczynnika emperaurowego gęsości [g/cm o C] 0,69000,6999 0, ,85000,8599 0, ,70000,7099 0, ,86000,8699 0, ,71000,7199 0, ,87000,8799 0, ,72000,7299 0, ,88000,8899 0, ,7000,799 0, ,89000,8999 0, ,74000,7499 0, ,90000,9099 0,0006 0,75000,7599 0, ,91000,9199 0, ,76000,7699 0, ,92000,9299 0, ,77000,7799 0, ,9000,999 0, ,78000,7899 0, ,94000,9499 0, ,79000,7999 0, ,95000,9599 0, ,80000,8099 0, ,96000,9699 0, ,81000,8199 0, ,97000,9799 0, ,82000,8299 0, ,98000,9899 0, ,8000,899 0, ,99001,0000 0,0005 0,84000,8499 0,

7 Gęsość można określić kilkoma meodami. Wybór meody zależy od ilości produku nafowego, jego lepkości, wymaganej dokładności oznaczenia i czasu przeznaczonego na analizę. Najprosszym przyrządem do oznaczania gęsości ciekłych produków nafowych jes areomer, kóry cechuje się według gęsości wody desylowanej w emperaurze 4C, a więc jego wskazania odpowiadają zapisowi d 4. Za pomocą areomeru można oznaczyć gęsość ylko z dokładnością do 0,001 g/cm, dla produków o małej lepkości i z dokładnością do 0,005 g/cm dla produków o dużej lepkości. W celu oznaczenia gęsości produku nafowego o dużej lepkości (ponad 200 mm 2 /s w emperaurze 50C) należy sosować meodę rozcieńczeń nafą. Dla małych ilości produku nafowego (kropli) lub dla subsancji (smarów, parafin, asfalów) można sosować meodę wyrównywania gęsości lub meodę kropli zawieszonej (meoda eksploaacyjna przybliżona). Jednak najdokładniejsze wyniki uzyskuje się przy oznaczaniu gęsości piknomerem (do 0,00005 g/cm ). W zależności od sanu skupienia produku nafowego, jego ilości i wymaganej dokładności ważenia, sosuje się piknomery o różnych kszałach i różnej pojemności. Najczęściej sosowane ypy wyżej omówionych przyrządów pokazano na rysunkach nr 1 i 2, w dalszej części insrukcji do ćwiczenia Oznaczanie gęsości ermoareomerem Gęsość produków nafowych o lepkości nie przekraczającej 200 mm 2 /s, wykonuje się za pomocą ermoareomeru lub areomeru (rys. 1) w sposób nasępujący: Do cylindra miarowego o pojemności 250 cm wlać około 170 cm próbki badanej. Osrożnie zanurzyć areomer o akim zakresie, aby spodziewana warość przypadała w środku skali przyrządu i po usaleniu jego położenia odczyać (w jednakowych odsępach czasu, np. po 2, 4, 6 minuach) z podziałki przyrządu (według górnego menisku) gęsość oraz emperaurę w przypadku korzysania z areomeru emperaurę należy zmierzyć ermomerem. W przypadku oznaczenia gęsości olejów przepracowanych lub ciemnych, przy odczyywaniu emperaury należy ermoareomer nieco unieść ak, aby podziałka ermomeru była widoczna, a zbiorniczek ręci pozosawał zanurzony w badanym produkcie lub użyć osobnego ermomeru. Wykonać rzy pomiary w danej emperaurze. Rys. 1. Termoareomer i areomer 7

8 Opracowanie wyników Obliczyć warość średnią gęsości z orzymanych pomiarów. 2.. Oznaczanie gęsości produków nafowych meodą kropli zawieszonej Do zlewki o pojemności 00 cm wlać 200 cm cieczy o gęsości < 1,0g/cm (np.: alkohol izopropylowy) i dodać kroplę badanego oleju. W przypadku oznaczania gęsości smaru sałego wykonać z niego kulkę o jak najmniejszej średnicy i umieścić w zlewce. Nasępnie dodawać z pipey do zlewki rozwór chlorku sodu w akiej ilości, aby badana próbka zawisła w cieczy. W akim przypadku gęsość produku nafowego jes równa gęsości rozworu, kórą należy oznaczyć areomerem. W ym celu przelać zawarość zlewki do cylindra miarowego o pojemności 250 cm, wsawić areomer i rzykronie dokonać pomiaru gęsości. Opracowanie wyników Obliczyć średnią warość gęsości z orzymanych pomiarów Oznaczanie gęsości produków nafowych za pomocą piknomeru W razie porzeby, próbkę produku nafowego odwodnić przed zasadniczym oznaczaniem, przez dodanie bezwodnego siarczanu(vi) sodu i przesączyć przez bibułę filracyjną. Jeżeli badany produk nafowy jes w posaci sałej, należy go rozdrobnić przed wykonaniem oznaczenia. Czysy wysuszony piknomer (rys. 2) o znanej sałej, napełnić osrożnie za pomocą pipey badanym produkem nafowym o emperaurze 20 5ºC. W przypadku piknomeru z kreską (rys. 2) napełnić go nieco powyżej kreski, a w przypadku piknomeru z oworem włoskowaym całkowicie. Piknomer zamknąć korkiem, umieścić w ermosacie i w ciągu 0 minu urzymywać w emp. 20ºC. Po upływie ego czasu wyjąć piknomer z ermosau i w pierwszym przypadku usunąć za pomocą pipey nadmiar cieczy, a w drugim (piknomer z oworem włoskowaym) nadmiar próbki wypłynie samoczynnie, wedy szybko wyrzeć piknomer i zważyć na wadze analiycznej. Pomiar powórzyć rzykronie. Pominąć wyniki, kóre różnią się między sobą o więcej niż 0,0004 g/cm. Rys. 2. Piknomery 8

9 Opracowanie wyników Obliczyć przybliżoną warość gęsości badanej próbki w emperaurze 20ºC z zależności: 2 m 1 m k gdzie: przybliżona gęsość badanej próbki [g/cm ], k sała piknomeru [cm ] (wielkość ę podaje prowadzący ćwiczenia), m1 masa pusego piknomeru [g], m2 masa piknomeru z badaną próbką [g]. Warość obliczona z równania, jes przybliżona z uwagi na o, że pomiaru dokonano w powierzu, a nie w próżni. Dodakowo sałą piknomeru wyznaczono względem wody desylowanej w emperaurze 20ºC, a gęsość oblicza się w sosunku do gęsości wody w emperaurze 4ºC: R gdzie: 4 gęsość badanej próbki w emperaurze ºC [g/cm ], przybliżona gęsość wyznaczona z równania [g/cm ], R poprawka odczyana z abeli 2 [g/cm ]. 4 Poprawki do wyznaczania warości gęsości 20 4 Tabela 2 Przybliżona warość gęsości [g/cm ] Poprawka R [g/cm ] Przybliżona warość gęsości [g/cm ] Poprawka R [g/cm ] 0,69000,6999 0,0009 0,85000,8599 0,001 0,70000,7099 0,0009 0,86000,8699 0,0014 0,71000,7199 0,0009 0,87000,8799 0,0014 0,72000,7299 0,0010 0,88000,8899 0,0014 0,7000,799 0,0010 0,89000,8999 0,00 0,74000,7499 0,0010 0,90000,9099 0,00 0,75000,7599 0,0010 0,91000,9199 0,00 0,76000,7699 0,0011 0,92000,9299 0,00 0,77000,7799 0,0011 0,9000,999 0,0016 0,78000,7899 0,0011 0,94000,9499 0,0016 0,79000,7999 0,0012 0,95000,9599 0,0016 0,80000,8099 0,0012 0,96000,9699 0,0017 0,81000,8199 0,0012 0,97000,9799 0,0017 0,82000,8299 0,001 0,98000,9899 0,0017 0,8000,899 0,001 0,99000,9999 0,0018 0,84000,8499 0,001 1,0000 0,0018 9

10 . WYKONANIE ĆWICZENIA Wykonać pomiar gęsości wg punku.2 niniejszej insrukcji, a nasępnie cylinder z olejem i areomerem oraz ermomerem umieścić w ermosacie. Włączyć ermosa i dokonać, ą samą meodą, kolejnych 5 pomiarów gęsości, co 4 ºC przyrosu emperaury. 4. OPRACOWANIE ĆWICZENIA 1. Przedsawić na wykresie zależność gęsości od emperaury. 2. Z pomiarów w skrajnych emperaurach (najniższej i najwyższej), obliczyć emperaurowy współczynnik gęsości ().. Porównać orzymaną warość z abelaryczną. 4. Obliczyć różnicę w objęości, jaką zajmie 1000 kg oleju w emperaurze ºC i w emperaurze 50ºC. 5. FORMA I WARUNKI ZALICZENIA ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO 1. zaliczenie zw. wejściówki przed przysąpieniem do wykonania ćwiczenia. 2. złożenie poprawnego sprawozdania pisemnego z wykonanego ćwiczenia, kóre powinno zawierać: króki wsęp eoreyczny, znaczenie eksploaacyjne mierzonego parameru, opracowanie uzyskanych wyników wg insrukcji sanowiskowej.. zaliczenie końcowe na kolokwium pod koniec semesru. 10

11 I. Przykład zadania z rozwiązaniem Na saek dosarczono paliwa ciężkiego o gęsości = 992 kg/m w emp ºC. Obliczyć, jaką objęość zajmie paliwo w emperaurze sandardowej ºC oraz ile m należy przyjąć ego paliwa na saek, wiedząc, że bunkrowanie odbywa się w emperaurze 60ºC. Obliczyć akże sray finansowe wynikające z nieuwzględnienia zmiany gęsości paliwa, spowodowanej wzrosem jego emperaury do 60ºC, zakładając, że 1 ona paliwa koszuje 600 $. Objęość paliwa w emperaurze ºC wynosi: V kg 992 kg/m m m Nasępnie obliczamy gęsość paliwa ( 60 ) w emperaurze bunkrowania 60ºC. W ym celu porzebny emperaurowy współczynnik gęsości 0, 0005 [g/cm ºC], [/m ºC] odczyujemy z abeli 1 insrukcji. Korzysamy z nasępującej zależności: 1 0 ( ) 10 gdzie: 1 gęsość paliwa w emperaurze 1 [g/cm ], 0 gęsość paliwa w emperaurze 0 [g/cm ], współczynnik emperaurowy gęsości [g/cm o C]. Po podsawieniu danych z zadania orzymujemy: 60 0,992 /m 0,0005 / m C (60C /m 0,02 /m 0,969 /m 60 czyli 0,969 /m 0,992 C) Objęość, jaką zajmie paliwa w emperaurze 60ºC obliczamy ze wzoru: V kg 969 kg/m m 60 m Różnica objęości, kóra wynika pomiędzy objęością jakie zajmie paliwo w emperaurze bunkrowania (60 C), a jego objęością w ( C) wynosi: V V 2 V1 102 m 1008 m 24 m odpowiadająca powyższej różnicy objęości V, różnica mas paliwa m wyniesie: m 24 m 0,969 /m 2,26 sąd sray finansowe wyniosą: 2, $ $ 11

12 II. Zadania i pyania do samodzielnego wykonania przez sudena Zadania 1. Obliczyć jaką objęość zajmie paliwo ciężkie o masie w emperaurze 55 C, wiedząc, że jego gęsość w emperaurze C wynosi 0,995 g/cm, a współczynnik emperaurowy gęsości 0,0005 g/cm C. Odpowiedź: on ego paliwa w emperaurze 55 C zajmie objęość 1 21,5 m. 2. Zapas objęości zbiorników paliwa na saku wynosi 960 m. Jaką maksymalną ilość paliwa ciężkiego w onach należy zamówić, wiedząc, że gęsość ego paliwa w emperaurze 20 C wynosi 0,992 g/cm, współczynnik emperaurowy gęsości 0,0005 g/cm C, a bunkrowanie będzie się odbywało w emperaurze 5 C. Odpowiedź: Należy zamówić maksymalnie 96 on paliwa.. Obliczyć emperaurowy współczynnik gęsości () oleju smarowego wiedząc, że gęsość ego oleju w emp. 18 C wynosi 0,882 g/cm, naomias w emperaurze 6 C wynosi 0,870 g/cm. Odpowiedź: Współczynnik emperaurowy gęsości 0, g/cm C. Pyania 1. Zdefiniować nasępujące pojęcia: gęsość bezwzględna, gęsość względna i ciężar właściwy oraz podać ich jednoski. 2. Jaki jes wzór do przeliczania gęsości produku nafowego z danej emperaury na emperaurę żądaną?. Jaka jes zależność gęsości od emperaury i czy zachodzi korelacja pomiędzy lepkością produku nafowego i jego gęsością? 4. Co o jes emperaurowy współczynnik gęsości produku nafowego, w jakich jednoskach wyraża się go i jak się wyznacza? 5. Jakie ma znaczenie zmiana gęsości produków nafowych w eksploaacji urządzeń siłowni okręowej oraz przy rozliczeniach zużycia ych produków na sakach? 6. Podać meody pomiaru gęsości produków nafowych. 7. Jaka jes rola znajomości gęsości produku nafowego przy jego idenyfikacji? 12

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Skręcalność właściwa sacharozy. opiekun ćwiczenia: dr A. Pietrzak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Skręcalność właściwa sacharozy. opiekun ćwiczenia: dr A. Pietrzak Kaedra Chemii Fizycznej Uniwersyeu Łódzkiego Skręcalność właściwa sacharozy opiekun ćwiczenia: dr A. Pierzak ćwiczenie nr 19 Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Akywność opyczna a srukura cząseczki.

Bardziej szczegółowo

Wymagania konieczne i podstawowe Uczeń: 1. Wykonujemy pomiary

Wymagania konieczne i podstawowe Uczeń: 1. Wykonujemy pomiary ocena dopuszczająca Wymagania podsawowe ocena dosaeczna ocena dobra Wymagania dopełniające ocena bardzo dobra 1 Lekcja wsępna 1. Wykonujemy pomiary 2 3 Wielkości fizyczne, kóre mierzysz na co dzień wymienia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie XII: PRAWO PODZIAŁU NERNSTA

Ćwiczenie XII: PRAWO PODZIAŁU NERNSTA Ćwiczenie XII: PRAWO PODZIAŁU NERNSTA opracowanie: Wojciech Solarski Wprowadzenie Prawo podziału sformułowane przez Walera H. Nensa opisuje układ rójskładnikowy, z czego dwa składniki o rozpuszczalniki

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych. i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych. i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 1 gimnazjum Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 1 gimnazjum Semesr I 1. Wykonujemy pomiary Tema zajęć Wielkości fizyczne, kóre

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA KONSTRUKCJI

DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 1 10. 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10.1. Wprowadzenie Ogólne równanie dynamiki zapisujemy w posaci: M d C d Kd =P (10.1) Zapis powyższy oznacza, że równanie musi być spełnione w każdej

Bardziej szczegółowo

Badanie funktorów logicznych TTL - ćwiczenie 1

Badanie funktorów logicznych TTL - ćwiczenie 1 adanie funkorów logicznych TTL - ćwiczenie 1 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z podsawowymi srukurami funkorów logicznych realizowanych w echnice TTL (Transisor Transisor Logic), ich podsawowymi paramerami

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH

DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH Franciszek SPYRA ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian URBAŃCZYK Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Dendrochronologia Tworzenie chronologii

Dendrochronologia Tworzenie chronologii Dendrochronologia Dendrochronologia jes nauką wykorzysującą słoje przyrosu rocznego drzew do określania wieku (daowania) obieków drewnianych (budynki, przedmioy). Analizy różnych paramerów słojów przyrosu

Bardziej szczegółowo

Temat: Wyznaczanie charakterystyk baterii słonecznej.

Temat: Wyznaczanie charakterystyk baterii słonecznej. Ćwiczenie Nr 356 Tema: Wyznaczanie charakerysyk baerii słonecznej. I. Lieraura. W. M. Lewandowski Proekologiczne odnawialne źródła energii, WNT, 007 (www.e-link.com.pl). Ćwiczenia laboraoryjne z fizyki

Bardziej szczegółowo

Sprawność pompy ciepła w funkcji temperatury górnego źródła ciepła

Sprawność pompy ciepła w funkcji temperatury górnego źródła ciepła POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Wydział Budownicwa i Inżynierii Środowiska Kaedra Ciepłownicwa, Ogrzewnicwa i Wenylacji Insrukcja do zajęć laboraoryjnych Ćwiczenie nr 6 Laboraorium z przedmiou Alernaywne źródła

Bardziej szczegółowo

20. Wyznaczanie ciepła właściwego lodu c pl i ciepła topnienia lodu L

20. Wyznaczanie ciepła właściwego lodu c pl i ciepła topnienia lodu L 20. Wyznaczanie ciepła właściwego lodu c pl i ciepła opnienia lodu L I. Wprowadzenie 1. Ciepło właściwe lodu i ciepło opnienia lodu wyznaczymy meodą kalorymeryczną sporządzając odpowiedni bilans cieplny.

Bardziej szczegółowo

II PRACOWNIA FIZYCZNA część: Pracownia Jądrowa

II PRACOWNIA FIZYCZNA część: Pracownia Jądrowa II PRCOWI FIZYCZ część: Pracownia Jądrowa Ćwiczenie nr 2 Pomiar skażeń promieniowórczych ypu wody lub ierza Cel ćwiczenia, opis: Wyznaczenie akywności pierwiasków -promieniowórczych w środowisku nauralnym

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie temperatury i wysokości podstawy chmur

Wyznaczanie temperatury i wysokości podstawy chmur Wyznaczanie emperaury i wysokości podsawy chmur Czas rwania: 10 minu Czas obserwacji: dowolny Wymagane warunki meeorologiczne: pochmurnie lub umiarkowane zachmurzenie Częsoliwość wykonania: 1 raz w ciągu

Bardziej szczegółowo

Ćw. S-II.2 CHARAKTERYSTYKI SKOKOWE ELEMENTÓW AUTOMATYKI

Ćw. S-II.2 CHARAKTERYSTYKI SKOKOWE ELEMENTÓW AUTOMATYKI Dr inż. Michał Chłędowski PODSAWY AUOMAYKI I ROBOYKI LABORAORIUM Ćw. S-II. CHARAKERYSYKI SKOKOWE ELEMENÓW AUOMAYKI Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jes zapoznanie się z pojęciem charakerysyki skokowej h(),

Bardziej szczegółowo

( 3 ) Kondensator o pojemności C naładowany do różnicy potencjałów U posiada ładunek: q = C U. ( 4 ) Eliminując U z równania (3) i (4) otrzymamy: =

( 3 ) Kondensator o pojemności C naładowany do różnicy potencjałów U posiada ładunek: q = C U. ( 4 ) Eliminując U z równania (3) i (4) otrzymamy: = ROZŁADOWANIE KONDENSATORA I. el ćwiczenia: wyznaczenie zależności napięcia (i/lub prądu I ) rozładowania kondensaora w funkcji czasu : = (), wyznaczanie sałej czasowej τ =. II. Przyrządy: III. Lieraura:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WDZIAŁ INŻNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORJNA Tema ćwiczenia: WZNACZANIE WSPÓŁCZNNIKA PRZEWODZENIA CIEPŁA CIAŁ STAŁCH METODĄ STANU UPORZĄDKOWANEGO

Bardziej szczegółowo

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych Poliechnika Częsochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informayki Sprawozdanie #2 z przedmiou: Prognozowanie w sysemach mulimedialnych Andrzej Siwczyński Andrzej Rezler Informayka Rok V, Grupa IO II

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i system oceniania z fizyki dla klasy 7

Wymagania edukacyjne i system oceniania z fizyki dla klasy 7 Wymagania edukacyjne i sysem oceniania z fizyki dla klasy 7 1. Ocenie podlegają: a) wiedza, b) umiejęności, c) akywność na lekcji, d) wkład pracy i zaangażowanie. 2. Wiedza i umiejęności są sprawdzane

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z FIZYKI w klasie II gimnazjum sr. 1 4. Jak opisujemy ruch? oblicza średnią

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 7 WYZNACZANIE LOGARYTMICZNEGO DEKREMENTU TŁUMIENIA ORAZ WSPÓŁCZYNNIKA OPORU OŚRODKA. Wprowadzenie

ĆWICZENIE 7 WYZNACZANIE LOGARYTMICZNEGO DEKREMENTU TŁUMIENIA ORAZ WSPÓŁCZYNNIKA OPORU OŚRODKA. Wprowadzenie ĆWICZENIE 7 WYZNACZIE LOGARYTMICZNEGO DEKREMENTU TŁUMIENIA ORAZ WSPÓŁCZYNNIKA OPORU OŚRODKA Wprowadzenie Ciało drgające w rzeczywisym ośrodku z upływem czasu zmniejsza ampliudę drgań maleje energia mechaniczna

Bardziej szczegółowo

8. Zakładane osiągnięcia ucznia (Plan wynikowy)

8. Zakładane osiągnięcia ucznia (Plan wynikowy) Fizyka Świa fizyki Klasy 7 8 Szkoła podsawowa 8. Zakładane osiągnięcia ucznia (Plan wynikowy) Klasa 7 Tema lekcji 1 4 Wielkości fizyczne, kóre mierzysz na co dzień 5 6 Pomiar warości siły ciężkości 7 8

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI W KLASIE I GIMNAZJUM

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI W KLASIE I GIMNAZJUM WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI W KLASIE I GIMNAZJUM ROK SZKOLNY: 2016/2017 Wymagania na ocenę dopuszczająca: wymienia przyrządy, za pomocą kórych mierzymy długość, emperaurę, czas, szybkość i

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy Klasa 7

Plan wynikowy Klasa 7 Plan wynikowy Klasa 7 1. Wykonujemy pomiary 1 4 Wielkości fizyczne, kóre mierzysz na co dzień 5 6 Pomiar warości siły ciężkości wymienia przyrządy, za pomocą kórych mierzymy długość, emperaurę, czas, szybkość

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z PODSTAW AUTOMATYKI, cz.1 EAP, Lab nr 3

Laboratorium z PODSTAW AUTOMATYKI, cz.1 EAP, Lab nr 3 I. ema ćwiczenia: Dynamiczne badanie przerzuników II. Cel/cele ćwiczenia III. Wykaz użyych przyrządów IV. Przebieg ćwiczenia Eap 1: Przerzunik asabilny Przerzuniki asabilne służą jako generaory przebiegów

Bardziej szczegółowo

POMIAR PARAMETRÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH METODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZETWARZANIA SYGNAŁU

POMIAR PARAMETRÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH METODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZETWARZANIA SYGNAŁU Pomiar paramerów sygnałów napięciowych. POMIAR PARAMERÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH MEODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZEWARZANIA SYGNAŁU Cel ćwiczenia Poznanie warunków prawidłowego wyznaczania elemenarnych paramerów

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki 1. Wykonujemy pomiary

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki 1. Wykonujemy pomiary Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji i podręcznika Świa fizyki 1. Wykonujemy pomiary Tema według 1.1. Wielkości fizyczne, kóre mierzysz na co dzień 1.2. Pomiar warości siły ciężkości 1.3. Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński Ćwiczenia 2 mgr Dawid Doliński Modele szeregów czasowych sały poziom rend sezonowość Y Y Y Czas Czas Czas Modele naiwny Modele średniej arymeycznej Model Browna Modele ARMA Model Hola Modele analiyczne

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA

ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA ZAKŁAD POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH ZPSiSS WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I LOTNICTWA POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA Al. Powstańców Warszawy 8, 35-959 Rzeszów, Tel: 854-31-1,

Bardziej szczegółowo

Pobieranie próby. Rozkład χ 2

Pobieranie próby. Rozkład χ 2 Graficzne przedsawianie próby Hisogram Esymaory przykład Próby z rozkładów cząskowych Próby ze skończonej populacji Próby z rozkładu normalnego Rozkład χ Pobieranie próby. Rozkład χ Posać i własności Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik szybkości płynięcia. Masowy wskaźnik szybkości płynięcia (Melt Flow Rate) Objętościowy wskaźnik szybkości płynięcia

Wskaźnik szybkości płynięcia. Masowy wskaźnik szybkości płynięcia (Melt Flow Rate) Objętościowy wskaźnik szybkości płynięcia Wskaźnik szybkości płynięcia Jes o liczba wyraŝająca masę / (objęość) worzywa przepływającego przez dyszę o znormalizowanym kszałcie i wymiarach w ciągu usalonego czasu i pod określonym ciśnieniem i w

Bardziej szczegółowo

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 mgr inż. Żanea Pruska Maeriał opracowany na podsawie lieraury przedmiou. Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI PROSTOWNIKI

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI PROSTOWNIKI ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 5 PROSTOWNIKI DO UŻYTKU

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA UCZNIÓW KLAS I

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA UCZNIÓW KLAS I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA UCZNIÓW KLAS I Wymagania konieczne ocena dopuszczająca wie że długość i odległość mierzymy w milimerach cenymerach merach lub kilomerach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY Z FIZYKI KLASA 7

WYMAGANIA NA OCENY Z FIZYKI KLASA 7 WYMAGANIA NA OCENY Z FIZYKI KLASA 7 Tema lekcji Wielkości fizyczne, kóre mierzysz na co dzień Pomiar warości siły ciężkości Ocena - dopuszczający i dosaeczny wymienia przyrządy, za pomocą kórych mierzymy

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów

Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny Katedra Fizyki i Chemii Laboratorium paliw, olejów i smarów Ćwiczenie laboratoryjne Pomiar temperatury zapłonu w tyglu otwartym (metodą Marcussona) i w

Bardziej szczegółowo

E5. KONDENSATOR W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO

E5. KONDENSATOR W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO E5. KONDENSATOR W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO Marek Pękała i Jadwiga Szydłowska Procesy rozładowania kondensaora i drgania relaksacyjne w obwodach RC należą do szerokiej klasy procesów relaksacyjnych. Procesy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR LORTORIUM PODSTWY ELEKTRONIKI adanie ramki X-OR 1.1 Wsęp eoreyczny. ramka XOR ramka a realizuje funkcję logiczną zwaną po angielsku EXLUSIVE-OR (WYŁĄZNIE LU). Polska nazwa brzmi LO. Funkcję EX-OR zapisuje

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 43 U R I (1)

ĆWICZENIE NR 43 U R I (1) ĆWCZENE N 43 POMY OPO METODĄ TECHNCZNĄ Cel ćwiczenia: wyznaczenie warości oporu oporników poprzez pomiary naężania prądu płynącego przez opornik oraz napięcia na oporniku Wsęp W celu wyznaczenia warości

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Zasady Oceniania Z wymaganiami Edukacyjnymi Fizyka Gimnazjum Kl I

Przedmiotowe Zasady Oceniania Z wymaganiami Edukacyjnymi Fizyka Gimnazjum Kl I Zespół Szkół w Wielowsi Przedmioowe Zasady Oceniania Z wymaganiami Edukacyjnymi Fizyka Gimnazjum Kl I Opracował Dariusz Majewski I Cele edukacyjne 1. Wykorzysanie wielkości fizycznych do opisu poznanych

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Program ćwiczeń: Pomiary częsoliwości i przesunięcia fazowego sygnałów okresowych POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jes poznanie: podsawowych

Bardziej szczegółowo

BADANIE DYNAMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

BADANIE DYNAMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH BADANIE DYNAMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jes poznanie właściwości przyrządów i przeworników pomiarowych związanych ze sanami przejściowymi powsającymi po

Bardziej szczegółowo

Silniki cieplne i rekurencje

Silniki cieplne i rekurencje 6 FOTO 33, Lao 6 Silniki cieplne i rekurencje Jakub Mielczarek Insyu Fizyki UJ Chciałbym Pańswu zaprezenować zagadnienie, kóre pozwala, rozważając emaykę sprawności układu silników cieplnych, zapoznać

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE mgr Żanea Pruska Ćwiczenia 2 Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X, wyrażona w ysiącach wyprodukowanych i dosarczonych szuk firmie Bea,

Bardziej szczegółowo

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Ćwiczenie 2 WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Obowiązujące zagadnienia: Dokładność, precyzja, odtwarzalność, powtarzalność pomiaru; Rzetelność, czułość wagi; Rodzaje błędów pomiarowych, błąd względny, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz Noaki do wykładu 005 Kombinowanie prognoz - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz - podsawowe meody kombinowania prognoz - przykłady kombinowania prognoz gospodarki polskiej - zalecenia

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

Rys.1. Podstawowa klasyfikacja sygnałów

Rys.1. Podstawowa klasyfikacja sygnałów Kaedra Podsaw Sysemów echnicznych - Podsawy merologii - Ćwiczenie 1. Podsawowe rodzaje i ocena sygnałów Srona: 1 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jes zapoznanie się z podsawowymi rodzajami sygnałów, ich

Bardziej szczegółowo

licencjat Pytania teoretyczne:

licencjat Pytania teoretyczne: Plan wykładu: 1. Wiadomości ogólne. 2. Model ekonomeryczny i jego elemeny 3. Meody doboru zmiennych do modelu ekonomerycznego. 4. Szacownie paramerów srukuralnych MNK. Weryfikacja modelu KMNK 6. Prognozowanie

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE WZMACNIACZY OPERACYJNYCH DO LINIOWEGO PRZEKSZTAŁCANIA SYGNAŁÓW. Politechnika Wrocławska

ZASTOSOWANIE WZMACNIACZY OPERACYJNYCH DO LINIOWEGO PRZEKSZTAŁCANIA SYGNAŁÓW. Politechnika Wrocławska Poliechnika Wrocławska Insyu elekomunikacji, eleinformayki i Akusyki Zakład kładów Elekronicznych Insrukcja do ćwiczenia laboraoryjnego ZASOSOWANIE WZMACNIACZY OPEACYJNYCH DO LINIOWEGO PZEKSZAŁCANIA SYGNAŁÓW

Bardziej szczegółowo

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1 Bogdan Ludwiczak Wprowadzenie Ocena płynności wybranymi meodami szacowania osadu W ubiegłym roku zaszły znaczące zmiany doyczące pomiaru i zarządzania ryzykiem bankowym. Są one konsekwencją nowowprowadzonych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA Do ćwiczenia nr 5

INSTRUKCJA Do ćwiczenia nr 5 MITR Wydział Chemiczny Poliechnika Łódzka INSTRUKCJA Do ćwiczenia nr 5 Semesr leni 2009/2010 Pomiar rozkładu średnic i poencjału zea hydrofilowych nanocząsek polimerowych Wersja insrukcji: 28.02.2010 WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 13. Stanisław Lamperski WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI ORAZ ENTROPII I ENTALPII AKTYWACJI

Ćwiczenie 13. Stanisław Lamperski WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI ORAZ ENTROPII I ENTALPII AKTYWACJI Ćwiczenie 3 Sanisław Lampersi WYZNACZANIE SAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI ORAZ ENROPII I ENALPII AKYWACJI Zagadnienia: Pojęcie szybości reacji, liczby posępu reacji. Równanie ineyczne, rzędowość a cząseczowość

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4 Badanie stanów nieustalonych w obwodach RL, RC i RLC przy wymuszeniu stałym

ĆWICZENIE 4 Badanie stanów nieustalonych w obwodach RL, RC i RLC przy wymuszeniu stałym ĆWIZENIE 4 Badanie sanów nieusalonych w obwodach, i przy wymuszeniu sałym. el ćwiczenia Zapoznanie się z rozpływem prądów, rozkładem w sanach nieusalonych w obwodach szeregowych, i Zapoznanie się ze sposobami

Bardziej szczegółowo

Chemia Analityczna. Autor: prof. dr hab. inż Marek Biziuk

Chemia Analityczna. Autor: prof. dr hab. inż Marek Biziuk Cheia Analiyczna Auor: pro. dr hab. inż Marek Biziuk Kaedra Cheii Analiycznej Wydział Cheiczny Poliechnika Gdańska 21 ANALIZA MIARECZKOWA (dział analizy objęościowej - woluerii) Meody iareczkowe służą

Bardziej szczegółowo

Spis treści ZASTOSOWANIE PAKIETU MATLAB W OBLICZENIACH ZAGADNIEŃ ELEKTRYCZNYCH I41

Spis treści ZASTOSOWANIE PAKIETU MATLAB W OBLICZENIACH ZAGADNIEŃ ELEKTRYCZNYCH I41 Ćwiczenie I4 Poliechnika Białosocka Wydział Elekryczny Kaedra Elekroechniki Teoreycznej i Merologii Spis reści Insrukcja do pracowni specjalisycznej INFORMTYK Kod zajęć ESC 9 Tyuł ćwiczenia ZSTOSOWNIE

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: mgr inż. ŻANETA PRUSKA DODATEK SOLVER 2 Sprawdzić czy w zakładce Dane znajduję się Solver 1. Kliknij przycisk Microsof Office, a nasępnie kliknij przycisk Opcje

Bardziej szczegółowo

TRANZYSTORY POLOWE JFET I MOSFET

TRANZYSTORY POLOWE JFET I MOSFET POLTECHNKA RZEZOWKA Kaedra Podsaw Elekroiki srukcja Nr5 F 00/003 sem. lei TRANZYTORY POLOWE JFET MOFET Cel ćwiczeia: Pomiar podsawowych charakerysyk i wyzaczeie paramerów określających właściwości razysora

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar.

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar. EKONOMERIA wykład Prof. dr hab. Eugeniusz Ganar eganar@mail.wz.uw.edu.pl Przedziały ufności Dla paramerów srukuralnych modelu: P bˆ j S( bˆ z prawdopodobieńswem parameru b bˆ S( bˆ, ( m j j j, ( m j b

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Szybkość reakcji chemicznej jest proporcjonalna do iloczynu stężeń. reagentów w danej chwili. n A + m B +... p C + r D +... v = k 1 C A n C B m...

Szybkość reakcji chemicznej jest proporcjonalna do iloczynu stężeń. reagentów w danej chwili. n A + m B +... p C + r D +... v = k 1 C A n C B m... 9 KINETYKA CHEMICZNA Zagadnienia eoreyczne Prawo działania mas. Szybość reacji chemicznych. Reacje zerowego, pierwszego i drugiego rzędu. Cząseczowość i rzędowość reacji chemicznych. Czynnii wpływające

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE 2 hp://www.oucome-seo.pl/excel2.xls DODATEK SOLVER WERSJE EXCELA 5.0, 95, 97, 2000, 2002/XP i 2003. 3 Dodaek Solver jes dosępny w menu Narzędzia. Jeżeli Solver nie jes dosępny

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 2 WYZNACZANIE GĘSTOSCI CIAŁ STAŁYCH Autorzy:

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 87 Transpor 01 Jarosław Poznański Danua Żebrak Poliechnika Warszawska, Wydział Transporu ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY

Bardziej szczegółowo

Wrocław, DIALIZA 1. OPIS PROCESU

Wrocław, DIALIZA 1. OPIS PROCESU Wrocław, 24.11.15 DIALIZA 1. OPIS PROCESU Do procesów membranowych służących do rozdzielania układów ciekłych należy akże dializa. Jes o izobaryczny i izoermiczny proces membranowy, w kórym siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 119. Tabela II. Część P19. Wyznaczanie okresu drgań masy zawieszonej na sprężynie. Nr wierzchołka 0 1 2 3 4 5 6 7 8

Ćwiczenie 119. Tabela II. Część P19. Wyznaczanie okresu drgań masy zawieszonej na sprężynie. Nr wierzchołka 0 1 2 3 4 5 6 7 8 2012 Kaedra Fizyki SGGW Nazwisko... Daa... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień yg.... Godzina... Ruch harmoniczny prosy masy na sprężynie Tabela I: Część X19. Wyznaczanie sałej sprężyny Położenie

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R E-9

Ć W I C Z E N I E N R E-9 INSTYTT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODKJI I TEHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITEHNIKA ZĘSTOHOWSKA PRAOWNIA ELEKTRYZNOŚI I MAGNETYZM Ć W I Z E N I E N R E-9 DRGANIA RELAKSAYJNE I. Zagadnienia do przesudiowania

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE. Przełącznikowy tranzystor mocy MOSFET

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE. Przełącznikowy tranzystor mocy MOSFET Wydział Elekroniki Mikrosysemów i Fooniki Poliechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Ćwiczenie nr 5 Przełącznikowy ranzysor mocy MOSFET Wykonując pomiary PRZESTRZEGAJ

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, WYDZIAŁ PPT I-21 LABORATORIUM Z PODSTAW ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI 2 Ćwiczenie nr 8. Generatory przebiegów elektrycznych

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, WYDZIAŁ PPT I-21 LABORATORIUM Z PODSTAW ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI 2 Ćwiczenie nr 8. Generatory przebiegów elektrycznych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jes zapoznanie sudenów z podsawowymi właściwościami ów przebiegów elekrycznych o jes źródeł małej mocy generujących przebiegi elekryczne. Przewidywane jes również (w miarę

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie E-5 UKŁADY PROSTUJĄCE

Ćwiczenie E-5 UKŁADY PROSTUJĄCE KŁADY PROSJĄCE I. Cel ćwiczenia: pomiar podsawowych paramerów prosownika jedno- i dwupołówkowego oraz najprosszych filrów. II. Przyrządy: płyka monaŝowa, wolomierz magneoelekryczny, wolomierz elekrodynamiczny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Podstawowe parametry stanu.

Ćwiczenie 1: Podstawowe parametry stanu. Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką zajmuje: m V kg Gęstość wyrażana jest w jednostkach układu SI Gęstość

Bardziej szczegółowo

Głównie występuje w ośrodkach gazowych i ciekłych.

Głównie występuje w ośrodkach gazowych i ciekłych. W/g ermodynamiki - ciepło jes jednym ze sposobów ransporu energii do/z bila, zysy przepływ ciepła może wysąpić jedynie w ciałach sałych pozosających w spoczynku. Proces wymiany ciepla: przejmowanie ciepła

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 5 Temat: Wyznaczanie gęstości ciała stałego i cieczy za pomocą wagi elektronicznej z zestawem Hydro. 1. Wprowadzenie Gęstość

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 9 DIAGNOZOWANIE UKŁADU SYGNALIZACJI POŻARU

ĆWICZENIE 9 DIAGNOZOWANIE UKŁADU SYGNALIZACJI POŻARU ĆWICZENIE 9 DIAGNOZOWANIE UKŁADU SYGNALIZACJI POŻARU Cel ćwiczenia: - zapoznanie z przykładowym procesem diagnozowania układu sygnalizacji pożaru Przedmio ćwiczenia: - obiek diagnozowania: laboraoryjny

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki Poliechnika Gdańska Wydział Elekroechniki i Auomayki Kaedra Inżynierii Sysemów Serowania Podsawy Auomayki Repeyorium z Podsaw auomayki Zadania do ćwiczeń ermin T15 Opracowanie: Kazimierz Duzinkiewicz,

Bardziej szczegółowo

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych.

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. Równania różniczkowe. Lisa nr 2. Lieraura: N.M. Mawiejew, Meody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. W. Krysicki, L. Włodarski, Analiza Maemayczna w Zadaniach, część II 1. Znaleźć ogólną posać

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI

LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI LABORAORIM Z ELEKRONIKI PROSOWNIKI Józef Boksa WA 01 1. PROSOWANIKI...3 1.1. CEL ĆWICZENIA...3 1.. WPROWADZENIE...3 1..1. Prosowanie...3 1.3. PROSOWNIKI NAPIĘCIA...3 1.4. SCHEMAY BLOKOWE KŁADÓW POMIAROWYCH...5

Bardziej szczegółowo

Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w trakcie eksploatacji instalacji na przykładzie destylacji rurowo-wieżowej

Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w trakcie eksploatacji instalacji na przykładzie destylacji rurowo-wieżowej Mariusz Markowski, Marian Trafczyński Poliechnika Warszawska Zakład Aparaury Przemysłowe ul. Jachowicza 2/4, 09-402 Płock Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w rakcie eksploaaci insalaci

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ OZNACZANIE ŚREDNIEJ MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERU WSTĘP Lepkość roztworu polimeru jest z reguły większa od lepkości rozpuszczalnika. Dla polimeru lepkość graniczna [η ] określa zmianę lepkości roztworu przypadającą

Bardziej szczegółowo

ZESZYT DO ĆWICZEŃ Z BIOFIZYKI

ZESZYT DO ĆWICZEŃ Z BIOFIZYKI ZESZYT DO ĆWCZEŃ Z BOFZYK mię i nazwisko:. Kierunek:.. Regulamin zajęć dydakycznych z biofizyki znajduje się na sronie Zakładu Biofizyki www.umb.edu.pl/wl/zaklad-biofizyki/dydakyka/kierunki/raownicwo_medyczne/regulamin_zajec

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 402. Wyznaczanie siły wyporu i gęstości ciał. PROSTOPADŁOŚCIAN (wpisz nazwę ciała) WALEC (wpisz numer z wieczka)

Ćwiczenie 402. Wyznaczanie siły wyporu i gęstości ciał. PROSTOPADŁOŚCIAN (wpisz nazwę ciała) WALEC (wpisz numer z wieczka) 2012 Katedra Fizyki SGGW Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Ćwiczenie 402 Godzina... Wyznaczanie siły wyporu i gęstości ciał WIELKOŚCI FIZYCZNE JEDNOSTKI WALEC (wpisz

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) Wprowadzenie Wartość współczynnika sztywności użytej można wyznaczyć z dużą dokładnością metodą statyczną. W tym celu należy zawiesić pionowo

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

Pytania na EGZAMIN INŻYNIERSKI z Inżynierii Procesowej na kierunku TŻiŻCz, UP P-ń 2014/15

Pytania na EGZAMIN INŻYNIERSKI z Inżynierii Procesowej na kierunku TŻiŻCz, UP P-ń 2014/15 Pyania na EGZAMIN INŻYNIERSKI z Inżynierii Procesowej na kierunku TŻiŻCz, UP P-ń 2014/15 1. Przez przewód o przekroju kołowym, o osi poziomej i zmiennej średnicy (D i d) odbywa się izoermiczny, ciągły

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Oleje silnikowe i płyny eksploatacyjne Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC-1-410-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Wykład 5 Elemeny eorii układów liniowych sacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Prowadzący: dr inż. Tomasz Sikorski Insyu Podsaw Elekroechniki i Elekroechnologii Wydział Elekryczny Poliechnika Wrocławska

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Matematyczny dla uczniów gimnazjów. Etap szkolny 5 listopada 2013 Czas 90 minut

Wojewódzki Konkurs Matematyczny dla uczniów gimnazjów. Etap szkolny 5 listopada 2013 Czas 90 minut Wojewódzki Konkurs Maemayczny dla uczniów gimnazjów. Eap szkolny 5 lisopada 2013 Czas 90 minu ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. (1 punk) Liczby A = 0, 99, B = 0, 99 2, C = 0, 99 3, D = 0, 99, E=0, 99 1 usawiono

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów

Akademia Morska w Szczecinie. Laboratorium paliw, olejów i smarów Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny Katedra Fizyki i Chemii Laboratorium paliw, olejów i smarów Ćwiczenie laboratoryjne Pomiar lepkości dynamicznej oleju smarowego metodą Höpplera oraz wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA

POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA w Kielcach WYDZIAŁ MECHATRONIKI I BUDOWY MASZYN KATEDRA URZĄDZEŃ MECHATRONICZNYCH LABORATORIUM FIZYKI INSTRUKCJA ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 1 Temat: Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo