ROZDZIAŁ I. SPOŁECZNA RECEPCJA SPONSORINGU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZDZIAŁ I. SPOŁECZNA RECEPCJA SPONSORINGU"

Transkrypt

1 Artykuł pochodzi z publikacji: Społeczna recepcja Public Relations, (Red.) K. Kubiak, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2011 ROZDZIAŁ I. SPOŁECZNA RECEPCJA SPONSORINGU Bożena Breczko 1.1. Istota sponsoringu W języku angielskim pojęcie sponsor to m.in. wnioskodawca, poręczyciel, protektor, czy mecenas. L. Stecki, zwraca uwagę, że różne zabarwienie społeczne i etyczne miały też w dawnym języku niemieckim czasowniki: sponsern, sponsieren oraz rzeczownik ein sponsirer. Czasownik sponsern oznacza finansowe wspieranie kogoś, kto czyni darowiznę materialną. Określenie das Sponsoring odnosi się do finansowego wspierania osób i instytucji, na ogół w sferze kultury i sportu 1. Według M. Kujawy 2 sponsoring polega na wspieraniu przez organizację różnego rodzaju przedsięwzięć w celu stworzenia budzącego zaufanie wizerunku własnego oraz pozyskania sympatii opinii publicznej. Tu również potwierdza się historyczne korzenie działalności, która wywodzi się z mecenatu. Obecnie jednak widać wyraźnie dążenie do 1 L. Stecki, Sponsoring, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa Dom Organizatora, Toruń 1995, s M. Kujawa, J. Polakowska-Kujawa, Sponsoring, Poltext, Warszawa 1994, s

2 rozdzielenia tych dwóch form aktywności. Potocznie uważa się, że sponsoring od mecenatu różni się intencjami oraz charakterem relacji, jakie zachodzą między partnerami. Przyjmuje się przy tym, iż podstawą mecenatu jest altruizm, podczas gdy celem sponsoringu jest osiągnięcie wymiernych korzyści z takiej współpracy. Jedno jest oczywiste że znaczenie sponsoringu coraz mocniej wrasta w świadomość firm. Według S. Black`a sponsoring pozwala przedsiębiorstwom na komunikowanie się z grupami odbiorców, z którymi trudno się skontaktować za pomocą standardowych metod marketingowych 3. Według Z. Knechta 4 sponsoring, opierający się na rzetelnej analizie rynku i potrzebach nabywców, stal się jednym z najbardziej wyrafinowanych technik promocyjnych, misternie powiązanym z innymi elementami promocji mix. Sponsoring uzupełnia tradycyjne techniki promocyjne. Jego zadaniem jest zdobywanie i wiązanie tych klientów, których nie sposób zdobyć za pomocą innych form promocji. Głównym polem aktywności sponsorskiej jest w zasadzie sport, kultura i imprezy o masowym charakterze jak koncerty, premiery teatralne i kinowe. Według D. Tworzydło sponsoring jest to umowa pomiędzy sponsorem a sponsorowanym, w myśl której jedna strona (sponsor) przekazuje drugiej (sponsorowanemu) ustalone środki w formie pieniężnej lub rzeczowej. Sponsoring charakteryzuje się obustronnymi korzyściami, jakie uzyskują partnerzy: sponsor i sponsorowany. Głównymi obszarami sponsoringu są m.in. sport, edukacja, kultura, sztuka Sponsoring a mecenat, czyli daję abyś był Spośród elementów wyznaczających klasyczny mecenat, na pierwszy plan wysuwa się idealistyczny, altruistyczny, humanitarny i społeczny motyw działania występujący po stronie podmiotu poświęcającego określone wartości swego majątku na rzecz innych osób, instytucji czy organizacji. Mecenat stanowi odzwierciedlenie woli dokonywania aktów szczodrobliwości i dobrodziejstwa. Jest on nierzadko wyrazem szczególnego umiłowania nauki czy sztuki. Odrywa się on od, przesadnego 3 S. Black, Public relations, tł. I. Chlewińska, wydanie IV, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003, s Z. Knecht, Zarządzanie public relations, Wyższa Szkoła Zarządzania, Wrocław 2002, s J. Olędzki, D. Tworzydło (red.), Leksykon Public Relations, Wydawnictwo Newsline i Bonus Liber, Rzeszów 2009, s

3 nieraz, koncentrowania się wyłącznie na osiąganiu własnych korzyści. Jest nastawiony na przysparzanie różnorakich korzyści instytucjom lub osobom. Obce mu są elementy handlowe i związane z zyskiem. Mecenas nie oczekuje ekwiwalentnego świadczenia ze strony obdarowanego. Jego świadczenie ma bezwzględny charakter darowizny. Jego pozytywny wpływ na rozwój życia społecznego stanowi cel sam w sobie. Według M. Datko istotą sponsoringu jest działanie dominujące w interesie organizacji jako jej cel strategiczny. Zwraca uwagę że, o ile ideą jest funkcjonowanie mecenatu według zasady daję byś był o tyle sponsoring funkcjonuje na zasadzie daję, byś dał 6. Sponsoring powinien być aktywnością celową, przynoszącą konkretne, pozytywne efekty poprzez wspieranie cennych inicjatyw. Nie da się tego osiągnąć bez stworzenia strategii sponsorskiej oraz sformułowania konkretnych i przejrzystych celów, wynikających z analizy i oceny sytuacji. Mecenat w swojej istocie polega na: dominacji działań w interesie mecenasa: kultury, sportu, sfery społecznej; braku świadczenia wzajemnego, dyskretnym cichym wspieraniu; tym, że wspierający jest nieznany lub pozostaje w tle. Sponsoring versus mecenat nie jest bynajmniej cichym działaniem. Jego celem jest przyciągnięcie ludzi kultury i nauki w celu zwiększenia prestiżu swojej marki 7. Barbara Rozwadowska w książce: Public relations teoria, praktyka, perspektywy określa następujące różnice między mecenatem, a sponsoringiem: 1. motyw działania dla mecenatu jest to bezinteresowna pomoc, z kolei dla sponsoringu działania w celu uzyskania korzyści; 2. znajomość ofiarodawcy przy mecenacie ofiarodawca zwykle zachowuje anonimowość, w przeciwieństwie do sponsoringu, gdzie celowo nagłaśniane są działania sponsora; 3. rodzaj umowy w mecenacie to darowizna, a w sponsoringu umowa handlowa; 4. relacje przy mecenacie jednostronność; przy sponsoringu obustronność; 5. ocena etyczna mecenat bardzo etyczny; etyka sponsoringu czasem jest kwestionowana; 6 ( ) 7 ( ) 3

4 6. korzyści przy mecenacie korzyści komercyjne są niewielkie. W określonych kręgach oznacza większy prestiż; przy sponsoringu korzyścią jest budowanie pozytywnego wizerunku firmy, upowszechnianie jej znajomości i w efekcie prowadzi do zwiększenia sprzedaży Sponsoring a filantropia, czyli daję abyś był Działania dobroczynne lub charytatywne, nazywane też polityką filantropijną to jednorazowe lub systematyczne wspieranie sfery socjalnej państwa przez daną organizację, niosące ze sobą przesłanie altruistyczne i budujące na tej bazie szczególnie pozytywny wizerunek firmy, interesującej się problemami ludzi potrzebujących pomocy 9. Akcje dobroczynne są niekiedy mylone ze sponsoringiem, który nie ma związku z podtekstem filantropijnym. Mnóstwo organizacji podkreśla w swoich działaniach public relations fakt, że stawia na pierwszym miejscu nie własny zysk, ale to, że dzięki własnej działalności rynkowej zdobywa fundusze na niesienie pomocy osobom potrzebującym wsparcia. Przedsiębiorstwa dotują najczęściej przedsięwzięcia z zakresu sztuki, szkolnictwa czy religii. Zdarzają się spektakularne akcje niesienia pomocy osobom czekającym na operację, które w normalnych warunkach nie byłyby w stanie zgromadzić niezbędnej sumy pieniędzy albo też tym, którzy w wyniku kataklizmu stracili cały swój dobytek itp. Niezależnie od faktu, że wśród motywów prowadzenia polityki charytatywnej znajdują się również ulgi podatkowe dla filantropów, niebagatelne znaczenie dla obrotów firmy ma reakcja potencjalnych klientów. Bardzo często ludzie poinformowani o uczestnictwie firmy w akcji dobroczynnej decydują się na zakup właśnie jej produktów, a nie konkurencji, zdejmując w ten sposób z siebie brzemię odpowiedzialności za los chorych lub ubogich (w myśl zasady: jeśli kupię ten produkt, to kilka groszy dostaną ode mnie biedne dzieci). 8 B. Rozwadowska, Public relations teoria, praktyka, perspektywy, Studio Emka, Waraszawa 2002, s Z. Knecht, Public op.cit., s

5 1.4. Sponsoring a fundraising, czyli biorę aby dać Fundraising jest procesem w którym organizacja szuka sponsora wśród osób indywidualnych, firm, fundacji dobroczynnych lub instytucji rządowych Jest to dziedzina często kojarzoną z istnieniem organizacji pożytku publicznego (non-profit). Rola sponsoringu i znaczeniu organizacji pozarządowych jest niepodważalna a we współczesnej gospodarce rynkowej trzeba rozpatrywać ją w dwóch płaszczyznach: świadczących usługi społeczne; reprezentanta interesów grup społecznych 10. Według B. Iwankiewicz-Rak skuteczność fundraisingu w większym stopniu zależy od nagłośnienia dotychczasowych sukcesów organizacji niż od tego, co zamierza zrobić. Komunikacja społeczna w tym wypadku jest skierowana do uczestników rynków, z którymi organizacja wchodzi w relacje partnerskie. Jej celem jest wywołanie właściwego odbioru społecznego i zachęcenie sponsorów, wolontariuszy i społeczeństwa do poparcia i wspomagania ich działalności. Zdobywanie zaufania społecznego przez organizacje pożytku publicznego warunkuje ich funkcjonowanie, rozwój, a także pozyskiwanie funduszy i ochotników do pracy Praktyka sponsoringowa Sponsoring można podzielić wedle różnych kryteriów. Sponsoring można rozpatrywać pod kątem dziedziny, do najbardziej popularnych zalicza się sponsoring: nauki, kultury, sportu, medialny, społeczny, ekologiczny. Następnym w kolei, często używanym kryterium jest podział sponsoringu ze względu na podmioty, wobec których podejmowane są działania sponsoringowe. Są to m.in.: sponsoring instytucjonalny: dotyczy działań określonej instytucji np. teatru, opery, klubu sportowego; sponsoring osobowy: działaniom sponsorskim podlega jedna osoba; sponsoring projektowy: dotyczy on sponsorowania poszczególnych przedsięwzięć. 10 ( ) 11 B. Iwankiewicz-Rak, Public relations w instytucjach publicznych i organizacjach pozarządowych, [w:] J. Olędzki, D. Tworzydło (red.), Public relations op.cit., s

6 Kolejnym kryterium sponsoringu jest podział ze względu na charakter świadczenia na rzecz sponsorowanego. Wyróżniamy tutaj następujące rodzaje sponsoringu: finansowy: świadczeniach pieniężne sponsora; rzeczowy: różnego rodzaju dobra rzeczowe np. wyposażenie sal sportowych, szkolnych pracowni informatycznych w sprzęt komputerowy itp.; usługowy: sponsor świadczy usługi na rzecz sponsorowanego np. organizuje bądź administruje imprezę, drukuje ulotki i inne materiały promocyjne, zapewnia transport itp.; licencyjny: sponsorowany może wyrazić zgodę na korzystanie przez sponsora z jego nazwiska, nazwy, godła, emblematu, symbolu, znaku towarowego czy wzoru użytkowego 12. Kolejny podział można przedstawić analizując sposób ujawniania opinii publicznej nazwy czy nazwiska sponsora. Pojawiają się tutaj następujące formy sponsoringu: imienny: nazwa albo nazwisko sponsora pojawia się w nazwach wskazujących tytuł imprezy sportowej; emblematowy: udziela sponsorowi prawa posługiwania się emblematem godłem czy logo przedmiotu sponsorowanego. Np. Carrefour Maraton Warszawski czy Heineken Festiwal, których to wydarzeń sponsorami są firmy wskazane w nazwie imprezy. Następna kategoria jest uzależniona od liczby sponsorów jednego przedsięwzięcia, z których możemy wyróżnić: sponsoring wyłączny: występuje wtedy, gdy jeden ze sponsorów ponosi koszty całego przedsięwzięcia; co-sponsoring: kilku sponsorów; sponsoring dominujący: jeden ze sponsorów wnosi największe udziały a jednocześnie zyskuje maksymalne korzyści 13. Następną grupą sponsoringu dzielącego zakres działań sponsora jest sponsoring skoncentrowany polegający na działaniach sponsoringowych dotyczących jednej dziedziny i zróżnicowany gdzie sponsor wykorzystuje do promocji różne dziedziny 14. Ostatnim kryterium jest czas trwania powiązań sponsoringowych: jednorazowy (sponsor finansuje tylko jedno przedsięwzięcie) i długookresowy (sponsor współpracuje ze sponsorowanym oraz dłuższy okres czasu. 12 J. Polakowska-Kujawa, M. Kujawa, op.cit., s E. M. Cenker, Public op.cit., s Rodzaje sponsoring, ( ) 6

7 Rysunek 1. Podział sponsoringu z uwzględnieniem poszczególnych kryteriów Źródło: E. M. Cenker, Public relations, Wydanie drugie. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2002, s Sponsoring kultury i nauki Sponsoring kultury i nauki jest najnowszym elementem działalności promocyjnej przedsiębiorstw 15. Według A. Grzegorczyka obecna sytuacja kultury i nauki wskazuje że przetrwanie i rozwój tych dziedzin 15 M. Datko, Sponsoring op.cit., s

8 jest możliwy w powiązaniu ze środowiskiem biznesu, które może je wspierać a jednocześnie realizować zamierzone cele, zawsze związane z unikalnymi formami komunikowania treści odnoszących się do organizacji wspierających wydarzenia kulturalne 16. Kultura i nauka współpracuje ze światem biznesu na wiele sposobów wykorzystując zarówno patronat jaki mecenat czy wreszcie sponsoring. Sponsorowane nauki są w mniejszym stopniu rozwinięte niż inne dziedziny życia gospodarczego i społecznego 17. Z wielu obserwacji specjalistów sponsoring wydarzeń kulturalnych i nauki jest jeszcze bardzo marginalizowany 18. Wyjątkiem są duże wydarzenia kulturalne, które w mniejszym stopniu odczuwają problem pozyskania sponsorów, co związane jest z zainteresowaniem mediów. Ogromne trudności nastręcza pozyskanie sponsorów dla imprez o wąskim gronie oraz nowych, które nie są również promowane przez ogólnopolskie media. Ponadto wielu organizatorów imprez kulturalnych uznaje promocję sponsora za działalność krępującą i niewygodną 19. Skutkiem tego jest niewłaściwa realizacja zobowiązań obu stron umowy sponsorskiej, składa się na to wiele czynników. O tym czy sponsoring kultury będzie się rozwijał decyduje wiele czynników. Poza edukacją, na przykład korzystne rozwiązania w zakresie prawa, zachęcające do wspierania kultury z korzyścią dla sponsorowanego, sponsora i ludzi. Rosnąca rola sponsoringu pośród innych narzędzi marketingowych, zwłaszcza w porównaniu z reklamą będzie uwarunkowana preferencjami społeczeństwa, co do tej formy promocji. Rośnie krytyczne nastawienie i przesyt reklamą. Brak jest nowych, atrakcyjnych form reklamy. Następują także zmiany w świadomości społecznej, co do sposobu postrzegania misji podmiotów gospodarczych 20. Poczucie odpowiedzialności za rozwiązywanie ważnych problemów społecznych, czy rozwój kultury mogą przyczyniać się do wzrostu zainteresowania sponsoringiem. 16 A. Grzegorczyk, Sponsoring kultury, Wyższa Szkoła Promocji w Warszawie, Warszawa 2003, s E. Gromodzka, Sponsoring w oświacie, ( ) 18 A. Podczaska, K. Kujawska-Krakowiak (red.), Sponsoring kultury i sztuki w praktyce, Fundacja COMMITMENT TO EUROPE ARTS & business, Warszawa 2007, s A. Grzegorczyk, Sponsoring op.cit., s J. Polakowska-Kujawa, Sponsoring kultury wybrane problemy, [w:] A. Grzegorczyk (red.), Sponsoring kultury. Wybrane materiały konferencyjne, Wyższa Szkoła Promocji. Warszawa 2004, s. 2. 8

9 Sponsoring sportowy W literaturze przedmiotu występuje wiele sposobów jego definiowania. Według D. Tworzydło sponsoringiem sportowym nazywamy finansowe lub rzeczowe wspieranie sportu, zawodników i klubów oraz imprez sportowych. Z uwagi na wzajemność świadczeń sponsor uzyskuje w zamian za świadczenie pieniężne, rzeczowe lub usługę możliwość prezentowania swojego logo np. na koszulkach sportowców. Zaangażowanie w każdy rodzaj sponsoringu, w tym również sportowego, umożliwia sponsorowi kreowanie pozytywnego wizerunku z uwzględnieniem skojarzeń towarzyszących określonej dyscyplinie sportowej 21. Według J. Bogdana i M. Krzyżaka sponsoring sportowy jest działaniem organizacji obejmującym finansowanie lub wspieranie usługami oraz środkami rzeczowymi. Najczęściej to podarowanie sprzętu sportowego, ubiorów dla sportowców, organizacji sportowych bądź imprez w zamian za świadczenia podmiotów sponsorowanych realizujące cele promocyjne i komunikacyjne sponsora 22. Sponsoring sportowy składa się z trzech zasadniczych elementów, które stanowią o jego wartościach marketingowych. Sport jest odbierany jako produkt społeczny, tworzący obraz tradycji, wartości społecznej i tendencji, posiada wartość dodaną własnej dyscypliny i wywiera wpływ na media i społeczeństwo 23. Sposób, w jaki organizacje wykorzystują prawa i możliwości ze sponsorowania danego widowiska, może przybrać wiele różnych form. Najbardziej trafną decyzją jest wybór i zastosowanie kilku narzędzi kontaktu z odbiorcą. W strategii marketingowej firmy, takie działanie określa się mianem zintegrowanej komunikacji marketingowej, która pozwoli także na osiągnięcie celów poznawczych i emocjonalnych danej akcji promocyjnej. Zarząd firmy stoi wobec podjęcia decyzji odnośnie narzędzi komunikowania się z otoczeniem. Na główny plan wysuwa się cel pozyskania jak największej ilości konsumentów, zdobycia jak największego poparcia wśród nich, zaufania do firmy i jej marki. Jednakże firmy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, 21 J. Olędzki, D. Tworzydło (red.), Leksykon op. cit., s J. Bogdan, M. Krzyżak, Sponsoring w sporcie - instrument komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem. Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa, 1996, nr 10, s [w:] M. Datko, Sponsoring op. cit., s Sponsoring Olimpijski, olimpijski.pl ( ) 9

10 a wybór jedynie tradycyjnej reklamy okazuje się już niewystarczający. Wiadomo, że sponsoring sportowy posiada ogromny potencjał, niemniej jednak sukces kampanii sponsoringowych opiera się na przemyślanych i spójnych koncepcjach. Dlatego sponsoringu nie można postrzegać, jako konkurencji wobec klasycznej reklamy czy innych narzędzi promocji, ale jako konieczne ich uzupełnienie 24. Nie sposób pominąć ogromnej roli globalizacji, która jest głównym motorem zmian na świecie, a szczególnie w sporcie. Można zidentyfikować pewne związki przyczynowe w dziedzinie ekonomii, zmian technologicznych i kulturze, tworząc jednocześnie scenariusze, które mogą zaistnieć w przyszłości. Związki te działają na dwóch płaszczyznach: makro i mikroekonomicznej. Przedsiębiorstwa sponsorują nie tylko po to aby przenieść wizerunek z dyscypliny lub zawodnika na swój wyrób, ale wykorzystują ten obraz do własnych celów promocyjnych. Sponsoring w sporcie nie jest instrumentem kreującym markę, ale narzędziem, które umożliwia wykorzystanie go do własnych celów reklamowych Sponsoring medialny Sponsoring medialny jest specyficzną, a zarazem niezwykle istotną formą, wyrażaną w różnorodnych modelach tej działalności, począwszy od komunikatów informacyjnych o planowanych wydarzeniach, poprzez transmisje, relacje, reportaże aż po recenzje, komentarze i opinie 26. Należy zaznaczyć, że podstawą działania mediów jest przekazywanie informacji o rzeczywistości. Według M. Datko 27 media mają istotny i znaczący wpływ na kształtowanie przekonania o ważności spraw publicznych. Stało się to podstawą hipotezy tzw. porządku dziennego (agenda setting), w myśl której media wywierają ogromy wpływ na kierunki i sposób myślenia wielu ludzi. Odbiorcy oprócz pozyskania aktualnych informacji dotyczących bieżących wydarzeń, nabywają również przekonania o znaczeniu omawianych problemów. Bardzo ceniona jest przewaga 24 T. Sporek, Sponsoring op. cit., s Zob. M. Datko, Sponsoring w strategii promocji firmy, ( ) 26 A. Grzegorczyk, Sponsoring op.cit., s M. Datko, Sponsoring op. cit., s

11 jaką dają media w przekazywaniu informacji poprzez ich ogromny zakres. Sponsorzy świadomi tej siły chcą ją wykorzystywać, dlatego telewizja przyciąga ich tak wielu. Organizacje sponsorują takie przedsięwzięcia, które przyciągają rzeszę odbiorców. Najważniejsza jest w tym przypadku liczba widzów, którzy będą odbiorcami przekazu. Przedsiębiorcy najchętniej angażują środki finansowe wówczas, gdy będą mogli zaistnieć w świadomości ludzi a najłatwiej jest to uzyskać za pośrednictwem mediów. Dla sponsorów najważniejsza jest liczba widzów, kibiców oraz efektowne projekty, co osiąga się dzięki randze imprezy lub jej wynikom. W ślad za tym idzie popularność w środkach masowego przekazu. Wówczas podczas transmisji pojawiają się nazwy i logo sponsora, a wtedy przedsiębiorstwo nakłady na sponsoring uznaje za element strategii marketingowej 28. Sponsoring w mediach reguluje Ustawa o radiofonii i telewizji, w art. 4 pkt. 7 zawarta jest definicja normatywna, wedle której sponsoring to bezpośrednie lub pośrednie finansowanie albo współfinansowanie, tworzenie lub rozpowszechnianie audycji lub innych przekazów przez podmiot niebędący nadawcą lub producentem audycji, dla upowszechnienia, utrwalenia lub podniesienia renomy, nazwy, firmy, towaru lub usługi, znaku towarowego lub innego oznaczenia indywidualizującego sponsora lub jego działalności. Sponsoring pośredni może przybrać formę sponsoringu rzeczowego np. przez dostarczanie nagród, ubieranie prezenterów lub zaprojektowaniu scenografii programu itd 29. Dla sponsora istotną kwestią jest czas i sposób zaprezentowania informacji o jego wkładzie w zrealizowanie programu. Ustawa zawiera szczegółowe regulacje odnośnie terminu i czasu prezentacji wskazania sponsora, które powszechnie nazywane jest po prostu billboardem sponsorskim. Ma on postać krótkiej statycznej lub ruchomej sekwencji audiowizualnej zawierającej prezentację logo lub nazwy sponsora. Przepis art. 17 ust. l ustawy przewiduje, że wskazanie sponsora może nastąpić zarówno na początku, jak i na końcu sponsorowanego programu. Warto również dodać, iż wskazania te nie są zaliczane na poczet limitów czasu nadawania przekazów reklamowych i telesprzedaży, dlatego też wskazanie sponsora w trakcie trwania danej audycji mogłoby prowadzić do nadużycia informacji o sponsorowaniu w celu ominięcia 28 M. Datko, Sponsoring op. cit., s Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz

12 limitów regulujących czas nadawania przekazów reklamowych wprowadzonych przez ustawodawcę 30. Jak każda organizacja również media mogą być sponsorowane. Środki masowego przekazu starają się zapełnić wolny czas konsumentów, co zmusza je do wydłużenia czasu emisji i szukania atrakcyjnych programów, a to z kolei wymaga znacznych nakładów, przede wszystkim finansowych. Środki finansowe rozwiązujące ekonomiczny problem mediów mogą pochodzić również od sponsorów. Często spotykamy się ze sponsorowaniem filmów w godzinach największej oglądalności, wiadomości sportowych, pogody. Ze względu na poziom zaangażowania sponsora podczas sponsoringu mediów, można wyróżnić następujące rodzaje: Broadcast sponsorship polega na zakupieniu praw do gotowej transmisji i zamieszczania własnego logo w billboardach sponsorskich przed i po transmisji czy programie: sponsor pokrywa koszty transmisji lub emisji gotowego programu i nie ma możliwości ingerowania w jego ostateczny kształt, Production sponsorship polega na współfinansowaniu kosztów produkcji programu w formie gotówkowej bądź aportu (np. ufundowanie nagród do teleturnieju czy dostarczenie rekwizytów na plan zdjęciowy); w tym przypadku ingerencja w meritum programu może być znacznie większa, Sponsoring bezpośredni polegający na finansowaniu przez sponsora produkcji niezależnych programów albo audycji radiowych lub telewizyjnych, Sponsoring pośredni, gdzie przedsiębiorstwo sponsoruje wydarzenie sportowe lub kulturalne, które jest transmitowane przez media; medium nie ma umowy ze sponsorem, ale może uzyskać taniej prawo do transmisji w zamian za nadanie informacji o sponsorze Sponsoring ekologiczny Sponsoring ekologiczny jest kolejną dziedziną zainteresowania przedsiębiorców, o której decyduje wiele przyczyn. Jedną z nich 30 A. Podczaska i K. Kujawska-Krakowiak (red.), Sponsoring op.cit., s A. Sznajder, Sponsoring, czyli jak promować firmę wspierając innych, Business Press, Warszawa 1996, s

13 jest deficyt środków finansowych przeznaczanych przez państwo na ochronę środowiska i jednocześnie ogromne przekonanie o potrzebie pomocy w tej dziedzinie, zwłaszcza gdy pomoc ta wiąże się z pewnymi korzyściami dla sponsora. Inną, ważną pobudką, są zmiany w świadomości społecznej, przejawiające się we wrażliwości na trudne kwestie społeczne oraz w wzroście świadomości ekologicznej społeczeństwa 32. Nowy punkt widzenia w społeczeństwie i zwiększająca się świadomość wyrażająca się przez nowo powstałe ruchy społeczne dążące do rozwiązania problemów ekonomicznych i socjalnych 33. Najbardziej widoczne zmiany w świadomości społecznej dotyczyły w ostatnich latach ochrony środowiska. Ich efektem w Europie Zachodniej jest wzrost liczby organizacji oraz fundacji zajmujących się ochroną przyrody i coraz większe znaczenie ruchów ekologicznych 34. Wobec niedostatku środków finansowych na realizację zadań tych organizacji, powstało ogromne zapotrzebowanie na sponsorów, zwłaszcza na obecnym etapie ich aktywności, na którym nie chodzi już tylko o zaistnienie, czy protest, ale rozwiązywanie poważnych problemów, przygotowywanie projektów, prowadzenie badań diagnostycznych i innych Sponsoring jako sposób zdobycia uznania społecznego Sponsorowanie celów społecznych jest spotykane znacznie rzadziej niż sportu i, jak się wydaje, także rzadziej niż celów kulturalnych. Powody tego zjawiska leżą głównie w większym zainteresowaniu mediów sponsorowaniem sportu, z powodu bardziej spektakularnych sprawozdaniami z imprez o charakterze sportowym. Tymczasem opinia społeczna bardziej skłania się do socjosponsoringu, w następnej kolejności sponsorowaniu kultury, a krzykliwy, obliczony często na publicity, dominujący wciąż sponsoring sportowy jest na ostatnim miejscu akceptacji społecznej. Większość społeczeństwa jest krytycznie nastawionej do kultury masowej, dlatego można się u niej liczyć na bardziej wiarygodne nastawienie do sponsorowania celów społecz- 32 J. Polakowska-Kujawa, M. Kujawa, Sponsoring op. cit., s ( ) 34 J. Polakowska-Kujawa, M. Kujawa, Sponsoring op. cit., s

14 nych. Podobnie w krajach, w których państwo przeznacza bardzo małe nakłady na kulturę, sponsorowanie tej dziedziny ma większe znaczenie i uznanie w społeczeństwie 35. Paradoksalnie, stosunkowa rzadkość sponsorowania celów społecznych stwarza bardzo korzystną sytuację dla nielicznych sponsorów w tej dziedzinie. Każdy cel społeczny niesponsorowany przez innych powoduje, iż efekt i echo tego sponsorowania nie są osłabiane przez konkurencję. Sponsorowanie celów społecznych jest często wykorzystywane jako jedyna dostępna droga pozyskania środowisk, do których nie można dotrzeć uprawiając inne formy sponsorowania, w szczególności sportu. Głównym celem sponsorowania potrzeb społecznych jest wzrost znajomości sponsora oraz utrwalenie go w świadomości otoczenia jako tego, który popiera działalność i cele organizacji o charakterze non profit, jest odpowiedzialny, wykazuje troskę o rozwiązanie problemów społecznych, ma świadomość potrzeby rozwoju badań, itd., przez co może on pozyskać pozytywny wizerunek, utrzymywać dobre stosunki z otoczeniem społecznym, władzami oraz wszystkimi, którzy cenią wartość różnych społecznych celów, doprowadzić do wzrostu akceptacji organizacji przez pracowników. Wiele organizacji od dawna wspiera lokalne projekty i działania dobroczynne. Przedsiębiorstwa coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że muszą prowadzić społeczny dialog z odpowiedzialnymi partnerami. Jest to niejako odpowiedź na konieczność uwzględnienia zwiększonej wnikliwości konsumentów, pracowników i udziałowców w działalność organizacji. Według A. Podczeskiej i K. Kujawskiej- Krakowiak stabilny biznes można prowadzić jedynie w stabilnych społecznościach 36. Wartościowa i trwała działalność sponsoringowa powinna być prowadzona profesjonalnie, wymaga jednakowego zaangażowania zarówno sponsora jak i sponsorowanego. Uczestnicy tej relacji muszą być pełni świadomi, że wartości oferowanych świadczeń oraz przyjmowanych korzyści są równoważne. Korzyści płynące ze współpracy w równej mierze winny satysfakcjonować sponsora jak i sponsorowanego, ponieważ sponsoring to równorzędny podział zobowiązań oraz 35 K. Wojcik, Public Relations, Wiarygodny dialog z otoczeniem, Wydawnictwo PLACET, Wydanie IV zmienione i rozszerzone, Warszawa 2009, s A. Podczaska, K. Kujawska-Krakowiak (red.), Sponsoring op. cit., s

15 profitów, innymi słowy sponsoring to czyste partnerstwo. W działalności sponsorskiej często eksploatowane są wydarzenia związane ze stylami życia różnych grup docelowych. Sponsorowane wydarzenie staje się znakomitym pretekstem do spotkania organizacji z potencjalnymi klientami, z którymi trudno byłoby inaczej nawiązać kontakt 37. Dobrze przygotowany i konsekwentnie realizowany sponsoring po odpowiednim okresie zostaje uznany przez otoczenie za stały element wizerunku firmy. Wywołuje pożądane skojarzenia, a jego efekty z roku na rok stają się coraz bardziej wartościowe. Stałe i zaplanowane działania sponsorowania wybranych dziedzin pozwalają także na obniżenie kosztów, gdyż firma jako sponsor potwierdza już tylko swoje zaangażowanie w danym obszarze działań, nie inwestując aż tak intensywnie, jak na początku sponsoringu, w rozpropagowanie samego faktu bycia sponsorem imprezy czy wydarzenia. Konsekwencja i rozsądek pomagają w pełnym skonsumowaniu pozytywnych efektów sponsoringu, ułatwiając jednocześnie planowanie strategii marketingowej całej organizacji, kształtując jej przejrzysty wizerunek w społeczeństwie Pozytywne i negatywne aspekty sponsoringu w kontekście społecznym Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jakie są pozytywne i negatywne aspekty oddziaływania sponsoringu. Przed rozpoczęciem rozważań należy na wstępie omówić przyczyny wzrostu tego kierunku PR. Do najbardziej istotnych należą: a) Standardowa reklama traci coraz bardziej na skuteczności - natłok różnych form reklamowych powoduje osłabienie siły bodźców reklamowych, a poszczególnym reklamom coraz trudniej jest odróżnić się na tyle, aby przekaz reklamowy dotarł do odbiorcy, b) Wzrost cen klasycznej reklamy telewizyjnej, radiowej i drukowanej w prasie. Koszty, które firma ponosi w związku ze sponsoringiem, są zazwyczaj dużo niższe, choć niewątpliwie zależy to od rangi i wielkości sponsorowanego wydarzenia, 37 M. Macierzyński, W. Macierzyński, Public relations instytucji finansowych i giełdowych, [w:] J. Olędzki, D. Tworzydło (red.), Public relations op.cit., s

16 c) Sponsoring jest dla odbiorcy bardziej wiarygodny niż tradycyjna reklama, poza tym odbiorcy coraz bardziej uznają działania reklamowe jako zbyt natarczywe i uciążliwe, d) Następuje rozwój środków przekazu (obok tradycyjnych radia, prasy i telewizji, w ostatnich latach również Internet) - powiększa się w ten sposób grupa adresatów, do których mogą docierać programy sponsorowane, e) Sponsoring jest traktowany jako alternatywa dla niecieszących się społecznym poparciem form działalności gospodarczej (przemysł rafineryjny, chemiczny), f) Pojawiają się prawne ograniczenia zakazujące reklamy produktów pewnych branż (wyroby tytoniowe, przemysł spirytusowy), g) W przypadku ograniczenia środków publicznych dla różnych zadań społecznych wzrasta możliwość korzystnego zaistnienia firmy w świadomości odbiorców jako instytucji wyczulonej na sprawy społeczne 38. W istocie sponsoringu świadczonego w każdej dziedzinie gospodarczej jak w pozostałych sferach zaangażowań tego typu z całą stanowczością, uprawnione jest twierdzenie, iż sponsorom chodzi również o nawiązanie kontaktów z jak najszerszymi kręgami społecznymi, o spopularyzowanie swych nazwisk lub nazw, swych wyrobów, działalności handlowej, ubezpieczeniowej, bankowej czy usługowej. Poprzez sponsoring dążą do podwyższenia swej renomy.. Ostatecznym celem ich aktywności w tej dziedzinie jest zwiększenie popytu na swoje produkty i usługi a w efekcie na osiągnięcie większych zysków. Cele te osiąga się z tym większym powodzeniem, im szerszy jest krąg adresatów zaangażowania sponsoringowego. Typ adresatów jest różny ponadto mogą przybierać różne wymiary 39. Sponsoring spełnia właściwie swe zadania dopiero wtedy, gdy prowadzi do wzrostu zysków po stronie podmiotów sponsorujących Wnioski z badania nad społecznym wizerunkiem sponsoringu W przeprowadzonym badaniu zapytano respondentów o opinię na temat znajomości pojęcia sponsoring. Ponad połowa respondentów 38 E. M. Cenker, Public relations... op cit., s L. Stecki, Sponsoring... op. cit., s

17 55% zadeklarowała, że zna średnio pojęcie sponsoringu (tj. słyszała, ale nie potrafi spontanicznie wytłumaczyć, czym to zjawisko jest), dobrze zna pojęcie 19% (tj. zna definicję), słabo 17% (tj. osoby, które słyszały, ale w ogóle nie wiedzą, czym jest sponsoring), nie zna pojęcia 7% (tj. nigdy nie słyszało o tym pojęciu). Bardzo dobrą znajomość pojęcia sponsoring wykazał 1% pytanych (tj. mają wiedzę szerszą niż w definicji, potrafią spontanicznie merytorycznie porozmawiać na jego temat). Osoby, które wskazały, że wiedzą dobrze lub bardzo dobrze, czym jest sponsoring poproszono wskazanie ich własnej definicji. Najczęściej pojawiające się odpowiedzi to: Wzajemne działanie z obopólnymi korzyściami (oddziaływania partnerów są komplementarne). Forma reklamy połączona z dobroczynnością. Wspieranie organizacji i wydarzeń przez firmy. Wspomaganie ludzi, instytucji charytatywnych. Sponsorowanie (finansowanie) pewnych aktywności związanych z promocją firmy np. konferencje, akcje marketingowe etc. Pomaganie osobie lub instytucji za jakieś korzyści. Przekazywanie pieniędzy. Jest to jakby promowanie siebie czy swojej firmy poprzez dotowanie przedsięwzięć mających luźny bądź ścisły związek z przedmiotem działalności osoby lub firmy. Wspieranie finansowe, utrzymywanie. Forma promocji. Finansowe, rzeczowe wsparcie dla osób, organizacji, fundacji. To finansowanie i wszelakie wspieranie medialnych akcji, które ma na celu różnoraką reklamę tego, kto jest sponsorem. Finansowanie czyjejś działalności, przekazywanie funduszy - często w zamian za jakieś korzyści. To wspieranie finansowe i rzeczowe określonych wydarzeń z różnych dziedzin życia społecznego (np. sport, kultura). Wzajemne korzyści, np. pieniądze za reklamę. Jest to jedna z najbardziej rozwijających się form promocji. Chcąc poznać, czy deklarowana wiedza z faktyczną są ze sobą zbieżne, autorzy badania zapytali respondentów, czym jest sponsoring? Wyniki pokazały, że pomimo deklaracji znajomości pojęcia sponsoring 17

18 blisko 30% z tych osób wskazało, że sponsoring to jednostronne finansowe, rzeczowe wsparcie Badani wypowiadali się również w kontekście powodów podejmowania przez firmy działań sponsoringowych. Najwięcej, bo 51% pytanych wybrało odpowiedź Z chęci reklamy swojej działalności. 43% opowiedziało się za chęcią przyciągnięcia uwagi opinii publicznej, 38% uznało, że firmy chcą w ten sposób budować pozytywny wizerunek w otoczeniu, 30% uważało, że firmy chcą się wyróżnić spośród konkurencji, 6% uważało, że firmy podejmują działania sponsoringowe ze względu na poczucie odpowiedzialności społecznej, inne odpowiedzi zabrały 1% - były to: fanaberia bogatych ludzi, chęć zysku, sympatia prezesa firmy do klubu sportowego, chęć zrobienia interesu, odliczenia od podatku. Według respondentów obszarami działalności sponsoringowej powinny być sport (50% wskazań), kultura i sztuka (42%), nauka i edukacja (37%), ekologia i ochrona środowiska (27%), zdrowie (26%), sfera socjalna (11%). Badani podkreślali, że działalność sponsoringowa powinna polegać przede wszystkim na bezpośrednim wsparciu finansowym określonej akcji/działalności/wydarzenia (31%). Badani wyrazili swoją opinię na temat korzyści wynikającej z działalności sponsoringowej. Większość respondentów była zdania, że sponsoring przynosi pożytek przynosi korzyści firmom, które prowadzą działalność sponsoringową, przynosi korzyści osobom, instytucjom sponsorowanym społeczeństwu/kibicom/widzom/słuchaczom. Pomimo przeważających głosów za bardziej pozytywną oceną firm, które prowadzą działalność sponsoringową, to na poziomie deklaratywnym działania sponsoringowe nie mają przełożenia na decyzje o zakupie produktu czy skorzystania z oferty firmy, prowadzącej działania sponsoringowe. Z przeprowadzonego badania wynika, iż ok. 74% kobiet deklaruje znajomość pojęcia sponsoring. Rzeczywista znajomość, czyli identyfikacja pojęcia na podstawie wyboru zaproponowanych definicji wykazuje znaczną rozbieżność w stosunku do deklarowanej. Respondentki wskazywały na następujące skojarzenia względem sponsoringu: Jest to wzajemne działanie z wzajemnymi korzyściami wynikającymi ze 18

19 współpracy dwóch organizacji 56%; Jednostronne finansowe, rzeczowe wsparcie przez firmy: osób, inwestycji, wydarzeń, imprez itp. 30%; Swoista działalność reklamowa 10%. Powody, dla których firmy decydują się na podjęcie działań sponsoringowych, zostały przez kobiety uszeregowane według kolejności: Chęć reklamy swojej działalności 65%; Chęć przyciągnięcia opinii publicznej 63%; Budowanie pozytywnego wizerunku 52%; Chęć wyróżnienia się spośród konkurencji 43%; Poczucie odpowiedzialności społecznej 10%. Obszary życia społecznego, jakie powinny być celem działalności sponsorskiej to: Kultura i sztuka 61%; Sport 56%; Nauka/edukacja 56%; Ekologia/środowisko 36%; Zdrowie 36%; Sfera socjalna 10%. Sposoby prowadzenia sponsoringu zostały podane następująco: Bezpośrednie wsparcie finansowe określonej akcji/działalności/ wydarzenia 42%; Przekazywanie części zysku ze sprzedaży jakiegoś produktu na określony cel 30%; Organizowanie koncertów, imprez, bali, aukcji, z których zysk byłby przekazywany na określony cel 19%; Wsparcie rzeczowe/przedmiotowe organizacji/instytucji/osoby 7%. Wizerunek firm sponsorujących w oczach kobiet przedstawiał się następująco: Oceniałbym ją korzystniej 50%; Sponsoring nie miałby wpływu na moją ocenę firmy 44%; Stopień akceptacji kobiet dla sponsoringu był na poziomie 82%; 77% kobiet ankietowanych uznało, że sponsoring jest potrzebny. Korzyści dla podmiotów sponsorowanych zauważyło 92%; Korzyści dla sponsorów wskazało ok. 87%; Korzyści dla ogółu społeczeństwa zauważyło 66% kobiet. Stanowisko odnośnie decyzji o zakupie produktów firm sponsorujących: Nie ma to znaczenia 63%; Chętniej kupowałyby produkty firm sponsorujących 25%. Źródła wiedzy o sponsoringu podawane przez kobiety są następujące: Telewizja 65%; Internet 18%; Gazety 11%; Radio 3%. Badanie wykazało, że 77% mężczyzn deklaruje znajomość pojęcia sponsoring. Identyfikacja pojęcia na podstawie wskazania zaproponowanych definicji pokazuje, że istnieją znaczne różnice między deklaracją i autentyczną wiedzą. Respondenci wskazywali na skojarzenia względem sponsoringu: Jest to wzajemne działanie z wzajemnymi 19

20 korzyściami wynikającymi ze współpracy dwóch organizacji 58%; Jednostronne finansowe, rzeczowe wsparcie przez firmy: osób, inwestycji, wydarzeń, imprez itp. 28%; Swoista działalność reklamowa 10%. Przyczyny prowadzenia działań sponsoringowych, są według mężczyzn następujące: Chęć reklamy swojej działalności 72%; Chęć przyciągnięcia opinii publicznej 51%; Budowanie pozytywnego wizerunku 50%; Chęć wyróżnienia się spośród konkurencji 38%; Poczucie odpowiedzialności społecznej 6%. Obszary życia społecznego, jakie powinny być celem działalności sponsorskiej: Sport 76%; Kultura i sztuka 49%; Nauka/edukacja 43%; Ekologia/środowisko 35%; Zdrowie 32%; Sfera socjalna 10%. Sposoby finansowania sponsoringu powinny być prowadzone jako: Bezpośrednie wsparcie finansowe określonej akcji/działalności/ wydarzenia 40%; Przekazywanie części zysku ze sprzedaży jakiegoś produktu na określony cel 35%; Organizowanie koncertów, imprez, bali, aukcji, z których zysk byłby przekazywany na określony cel 15%; Wsparcie rzeczowe/przedmiotowe organizacji/instytucji/osoby 10%. Wizerunek firm prowadzących sponsoring w oczach mężczyzn jest następujący: Oceniałbym ją (firmę) korzystniej 59%; Sponsoring nie miałby wpływu na moją ocenę firmy 34%. Stopień akceptacji mężczyzn dla sponsoringu był na poziomie 82%. Korzyści dla podmiotów sponsorowanych zauważyło 91%. Korzyści dla sponsorów wskazało ok. 85% Korzyści dla społeczeństwa zauważyło 60%. Stanowisko odnośnie decyzji o zakupie produktów firm sponsorujących: Nie ma to znaczenia 63%; Chętniej kupowaliby produkty firm sponsorujących 25%. Źródła wiedzy o sponsoringu podawane przez mężczyzn są następujące: Telewizja 63%; Internet 20%; Radio 7%; Gazety 5%. 79% ankietowanych uznało, że sponsoring jest potrzebny. Prawidłowa identyfikacja sponsoringu jako działania obustronnego z wzajemnymi korzyściami dla obu podmiotów (organizacji) jest o około 20% mniejsza od deklarowanej znajomości. Duża grupa, bo ok. 28% ankietowanych panów wskazuje jednostronne wsparcie finansowe lub rzeczowe. Przeważającym źródłem wiedzy o sponsoringu jest telewizja. 20

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Sponsoring sportowy KOD S/I/st/28 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/vi semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Łukasz Żabski E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Public relations (PR) w Internecie fachowo określane jako e-pr, polega na budowaniu i utrzymaniu dobrych relacji ze wspólnotami mogącymi mieć znaczący

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r.

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r. Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce Warszawa, 7 grudnia 2011 r. 1 Kontekst badania W tegorocznej edycji 4 firmy z 18 uczestników, w tym zwycięzca - PKN

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH A CO TO JEST TO? A TO? PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com TWORZENIE PROGRAMÓW SPONSORSKICH DNI MARKETINGU SPORTOWEGO 2007 ANDRZEJ MIĘKUS CO TO JEST? Miejsca reklamowe w sezonie 2007/2008 Parkiet: Dwa koła podkoszowe o średnicy 360 cm (pole 2) 200.000 Cztery miejsca

Bardziej szczegółowo

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 Spis treści Wstęp... 7 1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 1.1. Interdyscyplinarność badań naukowych organizacji pozarządowych... 11 1.2. Cechy i funkcje organizacji pozarządowych...

Bardziej szczegółowo

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Definicja promocji marketingowej Co promujemy (produkt/usługa edukacyjna)? Cele promocji (co chcemy osiągnąć?)

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT W BIZNESIE

WOLONTARIAT W BIZNESIE WOLONTARIAT W BIZNESIE 75,3 % największych firm udziela wsparcia finansowego dla ngo. Średnie wsparcie finansowe firm dla ngo wynosi 1,2 % rocznego przychodu firmy Małe i średnie firmy przeznaczają 6 razy

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. 2 SPIS TREŚCI: 1. Misja Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A... 3 2. Cele polityki charytatywnej i sponsoringowej MARR S.A.........4 3. Obszary działalności charytatywnej i sponsoringowej MARR

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką?

Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Dlaczego Plus jest z Polską Siatkówką? Marketing to nie wszystko Marcin Zbrzyzny Biuro Komunikacji Korporacyjnej Polkomtel S.A. Warszawa, 16 lutego 2009 Siatkówka Mężczyzn Liga Światowa 2005 Sponsoring

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Agencja Public Relations ComPress zrealizowała badanie mające na celu poznanie opinii dziennikarzy zajmujących się nowymi technologiami na temat preferowanych

Bardziej szczegółowo

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Szkolenie dla przedstawicieli instytucji i organizacji kultury z małych miejscowości z terenu Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 InteractiveVision agencja interaktywna www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 WWW Agencja InteractiveVision zajmuje się tworzeniem stron internetowych oraz ich zarządzaniem dla klientów indywidualnych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP

Public Relations. Programu Trzymaj Formę. Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Public Relations Programu Trzymaj Formę Andrzej Gantner dyrektor generalny PFPŻ ZP Czym jest partnerstwo? Osoby fizyczne i organizacje reprezentujące sektor publiczny, pozarządowy oraz biznes, które angażują

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Idea projektu: włączenie firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw w działalność społeczną na zasadzie CRM

Idea projektu: włączenie firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw w działalność społeczną na zasadzie CRM Idea projektu: włączenie firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw w działalność społeczną na zasadzie CRM Punkt wyjścia: Istnieje przekonanie, że CSR, a właściwie marketing zaangażowany społecznie

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Public Relations wypełnia instytut/katedra. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW.

OPIS PRZEDMIOTU. Public Relations wypełnia instytut/katedra. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Instytut Psychologii UKW. OPIS PRZEDMIOTU Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Rektora UKW Nr 48/2009/2010 z dnia 14 czerwca 2010 r. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Public Relations wypełnia instytut/katedra Wydział Wydział Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Warszawa, 19 kwietnia 2011 r. 1 Kontekst badania W dotychczasowych czterech edycjach konkursu Liderzy Filantropii najwięcej uczestników reprezentowało

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje PRELEGENT: Bogdan Kępka Definicja ekoinnowacji Według Ziółkowskiego - innowacje ekologiczne to innowacje złożone z nowych procesów,

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Społeczna recepcja public relations Raport z badań Autor: Dr Krzysztof Kubiak

Społeczna recepcja public relations Raport z badań Autor: Dr Krzysztof Kubiak WYŻSZA SZKOŁA PROMOCJI Społeczna recepcja public relations Raport z badań Autor: Dr Krzysztof Kubiak A L. J E R O Z O L I M S K I E 4 4 ; 0 0-0 2 4 W A R S Z A W A SPIS TREŚCI 1.1. BACKGROUND... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji KOGENERACJA promocja czy lobbing 1 Promocja - definicje Zespół działań i środków, poprzez które przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje dotyczące ce produktu lub firmy, kształtuje tuje potrzeby

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci.

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? dr Rafał Mrówka i dr Mikołaj Pindelski Katedra Teorii Zarządzania SGH rafal.mrowka@sgh.waw.pl mikolaj.pindelski@sgh.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Paweł Trochimiuk Prezes Partner of Promotion Warszawa, 20.11.2013r. Agenda Definicje Public Relations Rodzaje komunikacji Komunikacja

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Wyzwania. Pozyskiwanie środków finansowych na działalność statutową jest wciąż największym wyzwaniem, przed jakim stoi Związek.

Wyzwania. Pozyskiwanie środków finansowych na działalność statutową jest wciąż największym wyzwaniem, przed jakim stoi Związek. Wyzwania Uważam, że jednym z ważniejszych problemów Związku jest brak wiedzy i umiejętności z zakresu pozyskiwania funduszy na prowadzone przez nie działania. W konsekwencji wiele cennych inicjatyw nie

Bardziej szczegółowo

CERTYFIKAT JAKOŚCI CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ. Przyznawany przez Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL

CERTYFIKAT JAKOŚCI CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ. Przyznawany przez Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL CERTYFIKAT JAKOŚCI CENTRUM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ Przyznawany przez Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL MISJA Certyfikat Jakości Centrum Aktywności Lokalnej (CAL) podkreśla sposób działania organizacji/instytucji

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

TECHNIKUM NR 1 EKONOMICZNE

TECHNIKUM NR 1 EKONOMICZNE CENTRUM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO W SOSNOWCU TECHNIKUM NR 1 EKONOMICZNE OFERTA KSZTAŁCENIA W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CENTRUM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO W SOSNOWCU TECHNIKUM NR 1

Bardziej szczegółowo

Metodologia Badanie ankietowe

Metodologia Badanie ankietowe Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Biuro Pełnomocnika ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi BADANIE POTENCJAŁU ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Realizator badań Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Strategia CSR GK GPW Założenia Dlaczego CSR jest ważny dla naszej Grupy Wymiar compliance: rozporządzenie Market

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING E-MARKETING Skuteczny marketing = skuteczna sprzedaż. Nasi klienci coraz więcej czasu spędzają w internecie i to tu szukają produktów i usług. Siła oddziaływania informacji umieszczonej w sieci jest ogromna.

Bardziej szczegółowo

Wpływ statusu OPP na działalność organizacji. Warszawa, 20.10.2010 r.

Wpływ statusu OPP na działalność organizacji. Warszawa, 20.10.2010 r. Wpływ statusu OPP na działalność organizacji r. Metodologia Badanie przeprowadzone zostało w kwietniu 2010 roku przez firmę PBS DGA, na reprezentatywnej próbie 400 podmiotów, które posiadały status Organizacji

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

OFERTA MECENATU FUNDACJI TEATRU BOTO 2011

OFERTA MECENATU FUNDACJI TEATRU BOTO 2011 OFERTA MECENATU FUNDACJI TEATRU BOTO 2011 Fundację Teatru BOTO założyli Adam Nalepa (reżyser nagrodzonego Honorową Nagrodą Marszałka Województwa Pomorskiego za Spektakl Roku oraz Nagrodą Teatralną Miasta

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Raport z badania reputacji marki

Raport z badania reputacji marki Raport z badania reputacji marki dla Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20 tel. kom.: +48 720 913 135 e-mail: biuro@premiumbrand.com.pl www.premiumbrand.com.pl

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia REKLAMA Daria Sitek kl.ia Reklama informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI.

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Łódź 18-19 kwietnia 2011 Projekt ten realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI ZAWODOWE KOMUNIKACJA PROMOCYJNA I KRYZYSOWA SPECJALNOŚĆ: KOMUNIKACJA PROMOCYJNA

PRAKTYKI ZAWODOWE KOMUNIKACJA PROMOCYJNA I KRYZYSOWA SPECJALNOŚĆ: KOMUNIKACJA PROMOCYJNA PRAKTYKI ZAWODOWE KOMUNIKACJA PROMOCYJNA I KRYZYSOWA SPECJALNOŚĆ: KOMUNIKACJA PROMOCYJNA CEL PRAKTYK ZAWODOWYCH Praktyki zawodowe stanowią integralną część programu kształcenia studentów na kierunku komunikacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA NA KIERUNKU: DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA SPECJALNOŚĆ: SPECJALIZACJA: DZIENNIKARSTWO SPOROTWE

PROGRAM NAUCZANIA NA KIERUNKU: DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA SPECJALNOŚĆ: SPECJALIZACJA: DZIENNIKARSTWO SPOROTWE Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 5/2010 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 27 stycznia 2010 r. PROGRAM NAUCZANIA NA KIERUNKU: DZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA SPECJALNOŚĆ: SPECJALIZACJA: DZIENNIKARSTWO

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON ORAZ SZANS I ZAGROŻEŃ DLA MOŻLIWOŚCI WYKREOWANIA POZYTYWNEGO WIZERUNKU INSPEKCJI OCHRONY ŚRODOWISKA

ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON ORAZ SZANS I ZAGROŻEŃ DLA MOŻLIWOŚCI WYKREOWANIA POZYTYWNEGO WIZERUNKU INSPEKCJI OCHRONY ŚRODOWISKA Monitoring efektów realizacji Projektu PL0100 Wzrost efektywności działalności Inspekcji Ochrony Środowiska, na podstawie doświadczeń norweskich ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON ORAZ SZANS I ZAGROŻEŃ DLA

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Promocja Stowarzyszenie ExploRes / Projekt ICENT Obszary Adresaci Techniki Tomasz Michalski Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Koncepcja PEI Kluczowe zagadnienia Obszar 1 lokalizacja i struktura

Bardziej szczegółowo

SPONSORING SPORTU. Sport jest źródłem naturalnych ludzkich emocji, dzięki czemu sponsoring sportu jest doskonałym narzędziem

SPONSORING SPORTU. Sport jest źródłem naturalnych ludzkich emocji, dzięki czemu sponsoring sportu jest doskonałym narzędziem OFERTA SPONSORSKA ZAINTERESOWANIE SPORTEM Sportem interesuje się ponad 70% respondentów, z czego 21% deklaruje duże zainteresowanie. Sportem interesują się częściej mężczyźni(84,8%) niż kobiety (58,8%).

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP

Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP Komunikacja marketingowa firmy na bazie projektu MSP / Lider MSP AGENDA Cel Grupa docelowa Zasięg terytorialny Elementy programu Patronat Współpraca Portal MSP Seminaria Konferencja prasowa Konkurs Lider

Bardziej szczegółowo

Public Relations to: - przewaga nad konkurencją. - prestiż dla firmy. - obecność w mediach. - wzmacnianie pozycji. - budowa wizerunku

Public Relations to: - przewaga nad konkurencją. - prestiż dla firmy. - obecność w mediach. - wzmacnianie pozycji. - budowa wizerunku Public Relations to: - przewaga nad konkurencją - prestiż dla firmy - większa wyrazistość - mówienie prawdy - obecność w mediach - przychylność otoczenia - podkreślanie indywidualizmu - profesjonalne relacje

Bardziej szczegółowo

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu prezentacja wyników badań Szczecin 23 listopada 2011 Projekt CSR wspólna sprawa dofinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW Autorzy mgr Natalia Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Doktoranci Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

KATALOG STANDARDÓW FUNKCJONOWANIA Stowarzyszenia Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI

KATALOG STANDARDÓW FUNKCJONOWANIA Stowarzyszenia Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI KATALOG STANDARDÓW FUNKCJONOWANIA Stowarzyszenia Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata MAITRI Tekst jednolity z dnia 22.05.2013 1 1. Katalog Standardów Funkcjonowania Stowarzyszenia Solidarności z Ubogimi

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

ORGANIZATOR Instytut Lotnictwa w Warszawie. MIEJSCE KONFERENCJI Instytut Lotnictwa al. Krakowska 110/114 02-256 Warszawa, Polska PATRONAT HONOROWY

ORGANIZATOR Instytut Lotnictwa w Warszawie. MIEJSCE KONFERENCJI Instytut Lotnictwa al. Krakowska 110/114 02-256 Warszawa, Polska PATRONAT HONOROWY ORGANIZATOR Instytut Lotnictwa w Warszawie MIEJSCE KONFERENCJI Instytut Lotnictwa al. Krakowska 110/114 02-256 Warszawa, Polska PATRONAT HONOROWY Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego RADA PROGRAMOWA prof.

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Jak się legalnie reklamować Prawne meandry reklamy LondonSAM, Kraków 2012

Jak się legalnie reklamować Prawne meandry reklamy LondonSAM, Kraków 2012 Jak się legalnie reklamować Prawne meandry reklamy LondonSAM, Kraków 2012 Cel szkolenia Szkolenie to w przejrzysty sposób pokazuje jak szeroko rozumiana działalność reklamowa jest regulowana przez przepisy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce ANKIETA Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce Ankieta jest skierowana do PODMIOTÓW KREUJĄCYCH PODAŻ NA RYNKU TURYSTYKI WIEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych

Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych fakultatywnych Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej Specyfika i zasady przyznawania punktów w ramach kryteriów merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy PARTNER O WSZiC WSZiC to uczelnia, której przewodnią ideą jest hasło Profesjonalizm w sporcie. Poprzez nasze działania staramy

Bardziej szczegółowo

ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS

ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS Adam Drab Gr. 1 Studia dzienne Instytut Zarządzania i Marketingu Akademia im. Jana Długosza adrab(et)barons.ch 607 10 44 91 ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS Częstochowa 2011 PR Analiza semantyczna Analiza

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE. badania znajomości marki PROJEKTOR wolontariat studencki wśród studentów w Polsce Edycja I 2012 r.

PODSUMOWANIE. badania znajomości marki PROJEKTOR wolontariat studencki wśród studentów w Polsce Edycja I 2012 r. PODSUMOWANIE badania znajomości marki PROJEKTOR wolontariat studencki wśród studentów w Polsce Edycja I 2012 r. LUBLIN, GRUDZIEŃ 2012 Prace nad badaniem marki PROJEKTOR wolontariat studencki trwały od

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 99 5818 Poz. 580 ROZPORZĄDZENIE KRAJOWEJ RADY RADIOFONII I TELEWIZJI. z dnia 27 kwietnia 2011 r.

Dziennik Ustaw Nr 99 5818 Poz. 580 ROZPORZĄDZENIE KRAJOWEJ RADY RADIOFONII I TELEWIZJI. z dnia 27 kwietnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 99 5818 Poz. 580 Na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 i Nr 85, poz. 459) zarządza się, co następuje:

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów radio telewizja Internet publikacje książkowe ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU wideokasety filmy fonografia wysokonakładowa prasa płyty kasety dzienniki czasopisma serwisy agencyjne

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Copyright by Wydawnictwo Placet 2012 WYDANIE EBOOK Wszelkie prawa zastrzeżone. Publikacja ani jej części nie mogą być w żadnej formie i za pomocą

Bardziej szczegółowo

48 Hour Film Project 2013

48 Hour Film Project 2013 48 Hour Film Project 2013 Propozycja sponsoringu Kiedy na zrobienie filmu masz 48 godzin, liczy się każda minuta. Film czym jest 48HFP? http://www.youtube.com/watch?v=idgn51kf9ve&feature=youtu.be 48HFP

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE. z dnia 29 grudnia 2010 r.

UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE. z dnia 29 grudnia 2010 r. UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie Programu współpracy w 2011 roku Gminy Kożuchów z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami Na podstawie art. 7 ust.1

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Wstęp

Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Wstęp Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Roczny program współpracy Gminy Siemień z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i współpraca z mediami. Samorząd kobiet II

Komunikacja i współpraca z mediami. Samorząd kobiet II Komunikacja i współpraca z mediami Samorząd kobiet II Systematyka i terminologia REKLAMOWAĆ? PROMOWAĆ? KREOWAĆ? Systematyka i terminologia KOMUNIKOWAĆ Systematyka i terminologia MARKETING 4P (w podstawowym

Bardziej szczegółowo