Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2015 r.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2015 r."

Transkrypt

1 Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za

2 Grudzień 2016 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r.

3 Spis treści Wstęp 2 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE 4 1. Liczba placówek instytucji oferujących usługi płatnicze 4 2. Liczba rachunków bankowych na 1 mieszkańca 6 3. Liczba bankomatów na 1 mln mieszkańców 9 4. Liczba terminali POS w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców Liczba wydanych kart płatniczych na 1 mieszkańca Liczba transakcji kartami płatniczymi na 1 mieszkańca Liczba transakcji bezgotówkowych dokonywanych pojedynczą kartą płatniczą Liczba transakcji zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS Rozwój rynku płatności zbliżeniowych Udział transakcji bezgotówkowych w ogólnej liczbie transakcji przeprowadzonych kartami płatniczymi Liczba zrealizowanych poleceń przelewu na jednego mieszkańca Liczba zrealizowanych poleceń zapłaty na jednego mieszkańca Liczba transakcji dokonywanych przy użyciu bezgotówkowych instrumentów płatniczych Transakcje bezgotówkowe w podziale na instrumenty płatnicze Relacje pomiędzy poziomem dochodu a transakcjami instrumentami płatniczymi Udział pieniądza gotówkowego w agregacie podaży pieniądza M Udział pieniądza gotówkowego w PKB 41 Podsumowanie 43 Spis wykresów 48 Spis tabel 50

4 Wstęp Wstęp Departament Systemu Płatniczego Narodowego Banku Polskiego przedstawia kolejny cykliczny materiał dotyczący porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami krajów Unii Europejskiej 1. Głównym celem prezentowanego materiału jest porównanie wybranych parametrów z kilkunastu najważniejszych obszarów systemu płatniczego, w szczególności w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, w Polsce i w krajach Unii Europejskiej (UE) za, związanych głównie z dostępnością instytucji świadczących usługi płatnicze dla ludności, poziomem ubankowienia (mierzonego liczbą rachunków bankowych) oraz wykorzystaniem podstawowych bezgotówkowych instrumentów płatniczych (kart płatniczych, poleceń przelewu, poleceń zapłaty) i elementów infrastruktury płatniczej (bankomatów, terminali POS). Należy również dodać, że materiał ten nie ma na celu wskazania czy wyjaśnienia przyczyn zróżnicowania wysokości poszczególnych wskaźników w konkretnych krajach, lecz przedstawienie bieżącego stanu rozwoju obrotu bezgotówkowego w naszym kraju w stosunku do pozostałych krajów UE. Wyjaśnienia metodologiczne W celu dokonania analizy wybranych parametrów Polska została przedstawiona na tle krajów Unii Europejskiej. Analiza zawarta w niniejszym materiale została przedstawiona w oparciu o dane za, opublikowane przez Europejski Bank Centralny we wrześniu 2016 r., znajdujące się w Hurtowni Danych Statystycznych (Statistical Data Warehouse) pod adresem 2. Informacje te zostały zaktualizowane o dane pochodzące z innych źródeł, w szczególności o dane zbierane przez NBP i publikowane w periodycznych opracowaniach, które można znaleźć na stronach internetowych Narodowego Banku Polskiego pod adresem: Raport bazuje również na opracowaniu pt. Euro Retail Payments Board Final Report. Mobile and card-based contactless proximity payments, listopad, dotyczącym płatności zbliżeniowych. Dla przejrzystości i łatwiejszego porównania prezentowanych danych przedstawiono je w postaci wykresów obrazujących stan rozwoju w zakresie poszczególnych elementów systemu płatniczego oraz zauważalnych tendencji występujących w Polsce w porównaniu do średniej dla krajów ze Strefy Euro i średniej dla wszystkich krajów Unii Europejskiej. Pierwszy typ wykresów (wykresy liniowe) ma na celu zobrazowanie tendencji rozwojowych występujących w analizowanym zakresie na przestrzeni kilkunastu lat. Dla uproszczenia trend w danym zakresie jest przedstawiony dla trzech obszarów: Polska, średnia dla krajów ze Strefy Euro oraz średnia dla całej Unii Europejskiej. 1 Podobne materiały DSP przygotowywał corocznie w poprzednich latach, począwszy od danych za 2004 r. Ostatni materiał został przygotowany za 2014 rok: 2 Dane corocznie publikowane na witrynie internetowej EBC. 2

5 Wstęp Drugi typ wykresów (wykresy słupkowe) obejmuje dane za 2015 rok odnoszące się do wszystkich krajów Unii Europejskiej, których dane opublikowano (w przypadku niektórych wskaźników nie opublikowano danych dla niektórych krajów UE). Polska została wyróżniona kolorem fioletowym, a kolorem zielonym zaznaczono pozostałe kraje UE. Jako punkt odniesienia został również przedstawiony średni poziom wskaźników dla krajów członkowskich Unii Europejskiej (kolor niebieski). W odniesieniu do obu wyżej wymienionych typów wykresów, średnia dla krajów Unii Europejskiej, zazwyczaj w przeliczeniu na jednego mieszkańca, w przypadku gdy dane dla jednego lub więcej krajów nie zostały opublikowane, jest prezentowana w dwóch wariantach: w pierwszym wariancie, zgodnym z podejściem Europejskiego Banku Centralnego, wartość średnia dla danego wskaźnika liczona jest dla całej populacji UE (nawet jeśli dane dla danego wskaźnika nie zostały opublikowane dla jednego lub kilku krajów; na wykresach średnia ta jest oznaczona linią w kolorze niebieskim), natomiast w drugim wariancie, tj. dla wykresów numer 2 oraz 4, wartość średnia dla danego wskaźnika liczona jest dla tych krajów EU, dla których dane zostały opublikowane (na wykresach jest ona oznaczona linią w kolorze czarnym). 3

6 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE 1. Liczba placówek instytucji oferujących usługi płatnicze Liczbę placówek instytucji oferujących usługi płatnicze w Polsce w podziale na oddziały NBP, oddziały instytucji kredytowych (w rozumieniu prawa europejskiego) 3, placówki Poczty Polskiej oraz placówki instytucji płatniczych i biur usług płatniczych przedstawiono w tabeli nr 1. Tabela 1. Liczba placówek instytucji oferujących usługi płatnicze w Polsce w latach Wyszczególnienie Oddziały instytucji kredytowych Placówki Poczty Polskiej Oddziały NBP Ogółem oddziały instytucji kredytowych, placówki Poczty Polskiej i Oddziały NBP Placówki podmiotów pośredniczących w przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe (instytucji płatniczych i biur usług płatniczych) Ogółem Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego Liczbę placówek instytucji oferujących usługi płatnicze w Polsce na tle średnich dla krajów Strefy Euro i krajów UE przedstawia wykres nr 1. Znaczący wzrost wskaźnika dla Polski w 2011 r. wynikał ze zmiany stosowanej przez EBC metodologii od 2009 r. w związku z wejściem w życie dyrektywy o usługach płatniczych i uwzględnieniem instytucji płatniczych i biur usług płatniczych w kategorii instytucje oferujące usługi płatnicze. Z danych przedstawionych na wykresie nr 1 wynika, że w Polsce od 2011 do 2014 roku następował stały wzrost liczby placówek instytucji oferujących usługi płatnicze w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców. W roku 2015 nastąpił spadek liczby placówek oferujących usługi płatnicze o blisko 5 tys. placówek, co widoczne jest również na wykresie nr 1. Na spadek ten przełożyć się mógł systematyczny, mający miejsce od 2011 r. spadek liczby placówek Poczty Polskiej oraz od 2012 r. spadek liczby oddziałów instytucji kredytowych. 3 Przez instytucje kredytowe w odniesieniu do Polski w ECB Statistical Data Warehouse należy rozumieć banki, oddziały instytucji kredytowych, banki spółdzielcze oraz SKOK-i. 4

7 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 1. Liczba placówek instytucji oferujących usługi płatnicze przypadających na 1 mln mieszkańców w latach (z uwzględnieniem instytucji płatniczych i biur usług płatniczych) Polska Strefa Euro UE UE* UE* - średnia skorygowana, wyliczona jako średnia spośród krajów, które udostępniły dane W krajach Unii Europejskiej obserwuje się systematyczny spadek, przy nieznacznych wahaniach, wskaźnika liczby placówek instytucji oferujących usługi płatnicze przypadających na milion mieszkańców. Podobny trend zauważalny jest w przypadku krajów należących do Strefy Euro. W 2007 r. wskaźnik ten był po raz pierwszy w Polsce wyższy od wskaźnika dla krajów UE. Wśród wszystkich krajów UE Polska z liczbą placówek oferujących usługi płatnicze wynoszącą i wskaźnikiem placówek na milion mieszkańców (przy średniej w UE na poziomie 509) zajmowała w pierwsze miejsce, co przedstawiono na wykresie nr 2. Wykres 2. Liczba placówek instytucji oferujących usługi płatnicze przypadających na 1 mln mieszkańców w poszczególnych krajach UE w Średnia UE*: Średnia UE: Brak danych dla Wielkiej Brytanii. 5

8 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wysoka pozycja Polski pod względem liczby placówek oferujących usługi płatnicze wynika z uwzględnienia w statystykach dużej liczby placówek oferujących usługę wpłaty gotówki na rachunek, a więc zarówno Poczty Polskiej, jak i podmiotów przyjmujących wpłaty gotówkowe na rachunki bankowe, w których klienci mogą opłacać rachunki za energię, czynsz, telefon, etc. Placówki tych ostatnich podmiotów nie umożliwiają realizacji transakcji bezgotówkowych. Dlatego też wskaźnik ten ma inny charakter niż pozostałe wskaźniki w niniejszym materiale, które dotyczą głównie płatności bezgotówkowych. Jeśli nie zostałaby uwzględniona liczba placówek instytucji płatniczych i biur usług płatniczych, wskaźnik ten kształtowałby się na poziomie 595 placówek na milion mieszkańców, czyli powyżej średniej unijnej (509) i Polska zajmowałaby 11. miejsce na 27 krajów. Wskaźnik liczby placówek instytucji oferujących usługi płatnicze nie determinuje stopnia ubankowienia społeczeństwa danego kraju. Mimo stosunkowo dużej liczby placówek oferujących usługi płatnicze w Polsce w porównaniu do średniej UE, liczba transakcji dokonywanych za pomocą bezgotówkowych instrumentów płatniczych jest w Polsce znacznie niższa niż średnia liczona dla wszystkich krajów Unii (vide pkt 15 Liczba transakcji dokonywanych przy użyciu bezgotówkowych instrumentów płatniczych ). 2. Liczba rachunków bankowych na 1 mieszkańca Liczba rachunków bankowych w Polsce systematycznie rośnie. W, w porównaniu do 2014 r., liczba rachunków bankowych wzrosła o około 2,4 mln, co oznacza wzrost o 3,7%. Liczbę takich rachunków w latach przedstawiono w tabeli nr 2. Tabela 2. Liczba rachunków bieżących w złotych prowadzonych przez banki, oddziały instytucji kredytowych i SKOK-i w Polsce w latach (w tys.) Wyszczególnienie Osoby prywatne Rolnicy, przedsiębiorcy indywidualni Przedsiębiorstwa, niemonetarne instytucje finansowe, instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych Instytucje rządowe i samorządowe Razem liczba rachunków bieżących w bankach Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo - Rozliczeniowe Razem liczba rachunków bieżących Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego 6

9 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Zgodnie z aktualną metodologią Europejskiego Banku Centralnego w zakresie statystyki systemów płatniczych, pojęcie overnight deposits (rachunki bankowe) jest szeroką kategorią, która obejmuje nie tylko rachunki służące do dokonywania rozliczeń i płatności, ale również bezterminowe rachunki oszczędnościowe z możliwością wypłaty środków na żądanie bez utraty odsetek lub poniesienia istotnych kosztów oraz rachunki walutowe. W 2012 r. dane przekazywane przez niektóre kraje, w tym Polskę, dotyczące rachunków za lata , skorygowano w oparciu o aktualną metodologię ECB w tym zakresie. Po wprowadzeniu korekty pozycja Polski uległa znaczącej poprawie, przede wszystkim z uwagi na uwzględnienie w kategorii rachunki bankowe bezterminowych rachunków oszczędnościowych, które są dość powszechnie oferowane przez banki w Polsce. Wykres 3. Liczba rachunków bankowych na jednego mieszkańca w latach ,00 1,91 1,86 1,80 1,60 1,40 1,20 1,00 1,20 1,20 1,20 1,14 1,21 1,21 1,04 1,04 1,04 1,04 1,04 1,05 1,08 1,51 1,50 1,52 1,52 1,62 1,57 1,39 1,39 1,41 1,46 1,52 1,49 1,35 1,41 1,35 1,38 1,40 1,27 1,25 1,21 1,30 1,27 1,21 1,12 1,20 1,21 1,08 1,04 1,06 1,08 1,06 0,97 1,00 1,03 1,67 1,74 1,57 1,53 1,42 1,36 1,20 1,83 Polska Strefa Euro UE Strefa Euro* UE* UE*; Strefa Euro* - średnia skorygowana, wyliczona jako średnia spośród krajów, które udostępniły dane 0,80 0,60 0,45 0,48 0,52 0,58 0,62 0,67 0, Na wykresie nr 3 dostrzegalny jest systematyczny wzrost wskaźnika liczby rachunków na 1 mieszkańca w Polsce. Szczególnie zauważalny, skokowy wzrost tego wskaźnika odnotowano w 2007 r. (z 0,67 rachunku bankowego na jednego mieszkańca w 2006 r. do 0,97 rachunku bankowego na jednego mieszkańca w 2007 r.), co wynikało głównie ze zmiany metodologii. W 2007 r. wskaźnik ten dla Polski stanowił 69,8% średniej całej Unii Europejskiej. Od 2008 roku można zauważyć nagły spadek średniej wartości wskaźnika dla krajów UE i Strefy Euro. Wynika on głównie z faktu niedostarczania (lub wycofania) danych za ten okres przez kilka krajów członkowskich, co znacząco przyczyniło się do zaniżenia wyników 4. Z tego też względu, skorygowano średnie wyliczone przez EBC o kraje niedostarczające danych (średnie zostały na wykresie 4 W statystykach EBC, prezentowanych w Blue Book, średnią UE wylicza się jako iloraz liczby wszystkich rachunków bankowych spośród krajów, które udostępniają dane, przez liczbę mieszkańców wszystkich krajów członkowskich UE, tj. zarówno tych udostępniających dane, jak i tych nieczyniących tego. Analogicznie EBC wylicza średnią dla krajów Strefy Euro. Nieudostępnienie danych przez kraje członkowskie przyczynia się zatem do obniżenia wartości licznika, natomiast niezmienna pozostaje wartość mianownika, co w efekcie prowadzi do zaniżenia wyników. 7

10 1,37 1,31 1,23 1,18 1,09 1,78 1,78 1,74 1,70 1,59 2,92 2,87 2,80 2,79 2,66 2,60 2,52 2,33 2,15 3,40 4,41 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE zaznaczone przerywaną linią). W roku 2010 r., 2011 r. i 2012 r. danych nie dostarczyło 6 krajów (Bułgaria, Dania, Luksemburg, Niemcy i Szwecja, Włochy), w 2013 r. 6 krajów (Bułgaria, Luksemburg, Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania i Włochy), w 2014 r. danych odnośnie liczby rachunków bankowych nie przekazało następujących 6 krajów: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Rumunia, Szwecja i Wielka Brytania, natomiast w roku 2015 danych nie dostarczyły Bułgaria, Chorwacja, Włochy, Austria, Rumunia, Szwecja oraz Wielka Brytania. Dopiero tak skorygowane dane mogą być podstawą do pełnej oceny sytuacji w Polsce na tle Unii Europejskiej. Należy również dodać, że średnia dla Unii Europejskiej w wynosząca 1,2 nie do końca odzwierciedla rzeczywistość, gdyż kraje takie jak Włochy, Austria oraz Rumunia przekazały dane, które widnieją jako zastrzeżone / niejawne, w związku z tym mogą one, ale nie muszą, występować w sumach pomimo braku ich wyszczególnienia w tabelach porównawczych. Z dostępnych danych zaprezentowanych na wykresie nr 3 wynika, że poprzez stały przyrost liczby rachunków bankowych ich liczba w Polsce, w przeliczeniu na jednego mieszkańca w 2013 r., po raz pierwszy była wyższa niż średnia liczba rachunków bankowych na jednego mieszkańca w UE. W roku 2013 r. wartość tego wskaźnika dla Polski wyniosła 1,57 rachunku bankowego na mieszkańca, podczas gdy średnia (skorygowana) dla krajów UE udostępniających dane była o 0,08 niższa. Natomiast w 2014 r. zdecydowanie wzrosła średnia liczba rachunków bankowych dla krajów UE i wyniosła 1,91, tj. o 0,31 rachunku bankowego więcej. Ten wysoki wzrost był spowodowany przekazaniem po raz pierwszy danych przez Luksemburg, który cechował się aż 9,77 rachunków bankowych na mieszkańca, co przyczyniło się do wzrostu wskaźnika za 2014 r. W roku 2015 średnia skorygowana dla UE spadła o 0,08 w stosunku do roku poprzedniego i wynosiła 1,83, natomiast średnia dla krajów Strefy Euro gwałtownie wzrosła o 0,44 do poziomu 1,86. Średnia dla Polski niezmiennie rosła, osiągając w poziom 1,74. Pozycję Polski na tle innych krajów UE w wg wskaźnika liczby rachunków bankowych na 1 mieszkańca zaprezentowano na wykresie nr 4. Wykres 4. Liczba rachunków bankowych na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 Średnia skorygowana dla 21 krajów UE *: 1,83 1,50 Średnia UE: 1,2 1,00 0,50 0,00 Brak danych dla Bułgarii, Chorwacji, Włoch, Austrii, Rumunii, Szwecji i Wielkiej Brytanii. 8

11 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Pod względem liczby rachunków bankowych w Polska znalazła się na 14 miejscu wśród 21 krajów Unii Europejskiej ze wskaźnikiem 1,74 rachunku bankowego na jednego mieszkańca. W porównaniu do 2014 r. Polska awansowała o jedno miejsce. W porównaniu do sytuacji z 2014 r. w rankingu krajów UE należy odnotować spadek Estonii, która została wyprzedzona przez Polskę. Największą liczbę rachunków bankowych w przeliczeniu na mieszkańca odnotowano w Grecji (4,41). Kolejne miejsca zajęły Luksemburg (skutek uzyskania przez firmę PayPal licencji instytucji kredytowej), Cypr, Irlandia, Dania oraz Finlandia. Porównując dane zaprezentowane na wykresie nr 4 z wykresem nr 28 (Liczba transakcji bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi na 1 mieszkańca w ), można wysnuć wniosek, że duża liczba rachunków nie oznacza automatycznie wysokiej aktywności posiadaczy tych rachunków. Przykładem może być Grecja, która, posiadając najwyższy wskaźnik odnoszący się do liczby rachunków przypadających na 1 mieszkańca (4,41), posiada jednocześnie jeden z najniższych wskaźników odnoszących się do liczby transakcji bezgotówkowych instrumentami płatniczymi per capita (39). Dla porównania wskaźnik transakcji bezgotówkowych per capita dla Polski wynosił 127 przy wskaźniku 1,74 rachunku bankowego na osobę. 3. Liczba bankomatów na 1 mln mieszkańców Według danych NBP, na koniec dostępnych było w Polsce bankomatów, podczas gdy na koniec 2014 r. było ich Oznacza to wzrost liczby bankomatów o sztuk, co stanowi wzrost o 7,9%. Dane dotyczące liczby bankomatów w Polsce w latach przedstawiono w tabeli nr 3. Tabela 3. Liczba bankomatów ogółem w Polsce w latach Wyszczególnienie Bankomaty Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego W Unii Europejskiej na przestrzeni kilku ostatnich lat odnotowywano niewielkie zmiany w wielkości tego wskaźnika, przy czym w roku 2011, 2012 oraz 2013 zarówno na terenie UE, jak i krajów Strefy Euro odnotowano niewielkie spadki. Rok 2014 przyniósł widoczny wzrost wskaźnika liczby bankomatów w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców, natomiast rok 2015 prezentuje znacznie niższe wartości w przypadku krajów UE oraz krajów strefy Euro. W przypadku Polski liczba bankomatów w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców systematycznie wzrasta, co zaprezentowano na wykresie nr 5. 9

12 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 5. Liczba bankomatów na 1 mln mieszkańców w latach Strefa Euro UE Polska W w Polsce na 1 mln mieszkańców przypadało 576 bankomatów. W odniesieniu do pozostałych krajów Unii Europejskiej wskaźnik ten pokazuje, że w Polsce jest znacznie mniej bankomatów niż średnia w krajach UE, pomimo że od 2001 roku liczba bankomatów na milion mieszkańców wzrosła o 407 szt. (wzrost o 241%), a w UE jedynie o 199 szt. (wzrost o 29%). 10

13 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 6. Liczba bankomatów na 1 mln mieszkańców w poszczególnych krajach UE w Średnia UE: Jak widać na powyższym wykresie, największą liczbę bankomatów na 1 mln mieszkańców w roku 2015 miały Austria (1.560 szt.), Portugalia (1.501 szt.) oraz Belgia (1.397 szt.). Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest to, że w Portugalii i Hiszpanii (miejsce szt.) bankomaty mają zazwyczaj charakter urządzeń wielofunkcyjnych, w których oprócz wypłaty gotówki można dokonywać przelewów, doładowań telefonów, kupna biletów, dokonywania opłat za przejazd płatnymi drogami, etc. Poza czterema wymienionymi wcześniej krajami, kraje takie jak: Francja, Luksemburg, Chorwacja, Niemcy oraz Wielka Brytania odnotowały liczbę bankomatów na milion mieszkańców powyżej średniej unijnej wynoszącej 879 szt. Polska, ze wskaźnikiem na poziomie 576 bankomatów na 1 mln mieszkańców, zajmowała 17. miejsce spośród wszystkich państw UE. Za nami uplasowały się takie kraje jak: Irlandia, Łotwa, Słowacja, Malta, Węgry, Dania, Czechy, Litwa, Holandia, Finlandia oraz Szwecja. W Polska przesunęła się o dwie pozycję w stosunku do poprzedniego roku, wyprzedzając Łotwę i Irlandię. Należy jednak dodać, iż Finlandia i Szwecja pod względem liczby terminali POS zajmują odpowiednio 4 i 13 miejsce pośród krajów UE (vide wykres 10), a liczba bankomatów w tych krajach systematycznie spada i kraje te znajdują się na dwóch ostatnich miejscach. Sytuacja taka spowodowana jest faktem, iż Szwecja i Finlandia są w czołówce państw, w których dokonuje się najwięcej transakcji bezgotówkowych na jednego mieszkańca i tym samym zmniejsza się zapotrzebowanie na gotówkę. Na tle krajów regionu, czyli krajów o podobnych uwarunkowaniach pod względem gospodarczym, społecznym i geograficznym, Polska wypada w środku stawki. Z jednej strony cztery kraje z regionu (Łotwa, Słowacja, Węgry, Czechy i Litwa) miały niższy wskaźnik niż Polska, z drugiej strony Polskę wyprzedziły takie kraje jak Słowenia (819), Bułgaria (780), Estonia (610), Rumunia (578). 11

14 9,9 9,0 8,3 7,8 7,1 5,9 5,8 5,7 5,6 5,2 5,2 5,1 4,8 3,8 1,9 1,8 1,6 0,7 0,6 16,9 16,8 16,7 16,0 20,1 24,1 28,7 51,3 66,5 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Pomimo systematycznego wzrostu liczby bankomatów na 1 mln mieszkańców w Polsce, wskaźnik ten jest nadal stosunkowo niski w porównaniu do średniej dla wszystkich krajów Unii Europejskiej, co zaprezentowano na wykresie nr 6. Warto jednak zwrócić uwagę, że dystans Polski do UE zmniejsza się z roku na rok w tym zakresie, w 2007 r. wskaźnik dla Polski był niższy od średniej w UE o 63%, podczas gdy w 2015 różnica wynosiła jedynie 34%. Niski wskaźnik nasycenia bankomatami, w połączeniu z przedstawionym dalej wskaźnikiem liczby terminali POS przypadających na 1 mln mieszkańców (Polska na 23. miejscu w Europie vide wykres nr 10), pokazuje odstający jeszcze od przeciętnego w UE obraz rozwoju podstawowej infrastruktury potrzebnej dla korzystania z rachunków bankowych oraz dokonywania transakcji bezgotówkowych w Polsce. Nieco lepiej plasuje się pozycja Polski na tle pozostałych krajów UE, biorąc pod uwagę wskaźnik, jakim jest liczba bankomatów na 100 km 2. Polska zajmuje 14. miejsce, wyprzedzając takie kraje jak: Grecja, Cypr, Bułgaria, Rumunia oraz Estonia, które wyprzedzały Polskę pod względem liczby bankomatów na 1 mln mieszkańców (vide wykres nr 7). Wykres 7. Liczba bankomatów na 100 km2 w poszczególnych krajach UE w 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 Średnia UE: 9,9 0,0 Źródło: Opracowanie własne Powyższe oznacza, że, statystycznie rzecz biorąc, pod względem przestrzennego umiejscowienia bankomatów Polska jest w środku rankingu państw Unii Europejskiej i bliżej średniej unijnej niż przy ujęciu per capita. 12

15 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE 4. Liczba terminali POS w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (vide tabela nr 4) kształtowała się na poziomie szt. na koniec, w porównaniu do szt. na koniec 2014 r., co stanowiło wzrost o 16,4%. Tabela 4. Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze w Polsce w latach Wyszczególnienie Terminale POS Imprintery Ogółem Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego Z danych prezentowanych przez agentów rozliczeniowych wynika, iż wzrosła liczba akceptantów posiadających terminale POS. Od 2013 roku liczba akceptantów posiadających imprintery drastycznie się obniżyła, a od 2015 roku wyszły one z użycia i zostały zastąpione przez terminale POS. W Strefie Euro widoczny był stały wzrost liczby urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze do roku 2011, z niewielkim odnotowanym spadkiem w 2010 r. W kolejnych latach, tj. w 2012 r. i 2013 r., miał miejsce spadek liczby terminali POS w porównaniu do 2011 r. odpowiednio o 1,5% i 6,6%. W 2014 r. liczba terminali POS na 1 mln mieszkańców wzrosła o sztuk, a w o kolejne 672 sztuki, co oznacza wzrosty o 20,3% w 2014 r. oraz o 3,0% w Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze w Polsce zwiększyła się w i osiągnęła poziom urządzeń na milion mieszkańców (wzrost o 16,5% w porównaniu do 2014 r urządzeń na 1 mln mieszkańców). Polska zanotowała wzrost średniej liczby urządzeń o 16,5%, podczas gdy w UE i w Strefie Euro zanotowano wzrost odpowiednio o 6,1% i 3,0%. Niemniej jednak dystans między Polską a Unią Europejską zmniejszył się nieznacznie w ostatnim roku. Liczba terminali w Polsce jest wciąż blisko 2-krotnie mniejsza niż średnia w UE czy Strefie Euro (warto zaznaczyć, że 10 lat wcześniej była ona 3,5-krotnie mniejsza). 13

16 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 8. Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS oraz imprinterów) na 1 mln mieszkańców w latach Polska Strefa Euro UE Wskaźnik urządzeń na 1 milion mieszkańców dla Polski to jeden z najniższych wskaźników wśród krajów UE w 2014 r., co przedstawiono na wykresie nr 9. Na podstawie wykresu nr 9 można stwierdzić, że również na tle regionu, w odniesieniu do opisywanego wskaźnika, Polska nie wypada korzystnie. Zajmujemy 23. miejsce w UE, wyprzedzając Węgry, Słowację, Irlandię i Rumunię. Natomiast znacznie więcej takich urządzeń funkcjonowało w takich krajach jak Estonia, Słowenia, Łotwa i Litwa. Na zbliżonym poziomie do Polski prezentuje się liczba urządzeń na Węgrzech i w Bułgarii. W 2014 r., w stosunku do podobnego rankingu z roku poprzedniego, wyprzedziliśmy Węgry. W czołówce znalazły się takie kraje jak Luksemburg, Włochy, Wielka Brytania, Hiszpania, Finlandia, Portugalia, Cypr i Holandia. Luksemburg w zajmował pierwsze miejsce z liczbą ponad 260 tys. terminali na 1 mln mieszkańców, natomiast w 2013 r. zajmował 12 pozycję z liczbą szt. terminali na 1 mln mieszkańców. Tak wysoka liczba terminali POS w Luksemburgu na mieszkańca jest wynikiem zmiany zakresu przekazywanych danych do ECB od 2014 r. Obecnie, oprócz informacji o terminalach POS znajdujących się na terytorium kraju, przekazywane są również informacje o terminalach ulokowanych poza granicami kraju, ale będących w posiadaniu podmiotów, których miejscem prowadzonej działalności jest dany kraj. Z danych jednostkowych prezentowanych przez Luksemburg w wynika, iż blisko 90% terminali ulokowanych jest poza granicami kraju (133,2 tys. terminali z 148,2 tys. zaraportowanych przez Bank Centralny Luksemburga). 14

17 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 9. Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS) na 1 mln mieszkańców w poszczególnych krajach UE w Średnia UE : b.d Przeprowadzając porównanie z danymi zaprezentowanymi na wykresie nr 18 (Liczba transakcji bezgotówkowych kartami płatniczymi w pojedynczym terminalu w ), można zaobserwować, że Włochy i Hiszpania mają stosunkowo niewielką liczbę transakcji kartami płatniczymi przypadającą na jeden terminal. Wytłumaczeniem tej sytuacji może być specyfika tych krajów i nastawienie się na bardzo duży ruch turystyczny oraz wynikająca z tego faktu potrzeba dokonywania płatności z wykorzystaniem kart płatniczych przez turystów. Widać to najlepiej na przykładzie Włoch, gdzie mieszkańcy dokonują niewielu transakcji kartami. Na 1 mieszkańca tego kraju w 2015 roku przypadało 37 transakcji kartami płatniczymi - dla porównania w Polsce było to 66 transakcji, a w Danii aż 300 transakcji, pomimo że Dania uplasowała się na 9. miejscu pod względem liczby urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze na 1 mln mieszkańców, nieco powyżej średniej dla Unii Europejskiej. Zdecydowanie korzystniej wypada pozycja Polski na tle pozostałych krajów UE w liczbie terminali POS na 100 km 2. Polska zajmuje 17. miejsce, wyprzedzając takie kraje jak: Bułgaria, Litwa, Estonia, Łotwa, Finlandia 15

18 bd Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE i Szwecja, które wyprzedzały Polskę pod względem liczby urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS) na 1 mln mieszkańców (vide wykres nr 10). Wykres 10. Liczba urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze (terminali POS) na 100 km 2 w poszczególnych krajach UE w Źródło: Opracowanie własne 5. Liczba wydanych kart płatniczych na 1 mieszkańca Wg stanu na koniec w obiegu w Polsce było 35,2 mln kart płatniczych i liczba ta zmalała w porównaniu do 2014 r. (36,1 mln kart), co stanowiło spadek o 2,4%. Jest to pierwszy spadek liczby wydanych kart w Polsce od 2010 roku. Liczbę kart płatniczych wydanych w Polsce w latach (stany na koniec danego roku) zaprezentowano w tabeli nr 5. 16

19 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Tabela 5. Liczba wydanych kart płatniczych w Polsce w latach Wyszczególnienie Liczba wydanych kart płatniczych Źródło: Dane Narodowego Banku Polskiego Liczba kart płatniczych na 1 mieszkańca Polski systematycznie wzrastała przez kolejne lata z 0,38 w 2001 r. do 0,87 w 2009 r., natomiast w latach spadła nieznacznie do poziomu 0,83. W 2013 r. odnotowano wzrost wskaźnika do poziomu 0,90, a w 2014 r. do poziomu 0,94, czyli do najwyższego dotychczas poziomu. W roku 2015 wskaźnik nieznacznie zmalał do poziomu 0,92 karty płatniczej na jednego mieszkańca. Dystans, jaki dzieli Polskę od średniej krajów UE, zwiększył się z 0, 57 w 2014 r. do 0,61 w, co przedstawiono na wykresie nr 11. Wykres 11. Liczba wydanych kart płatniczych na jednego mieszkańca w latach ,8 1,6 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 1,18 1,06 0,38 1,25 1,31 1,11 1,14 0,45 0,41 1,22 1,16 0,47 1,33 1,30 0,53 1,37 1,34 0,63 1,41 1,42 0,70 1,46 1,46 1,45 1,45 1,47 1,45 1,44 1,44 1,43 1,44 0,87 0,86 0,79 0,83 0,83 1,50 1,51 1,53 1,45 1,45 1,47 0,90 0,94 0,92 UE Strefa Euro Polska 0, W wskaźnik wydanych kart płatniczych per capita (0,92) stawiał Polskę w końcówce państw Unii Europejskiej. W tym zakresie wyprzedzaliśmy, podobnie jak w 2014 r. Rumunię oraz Węgry. Ranking krajów pod względem liczby wydanych kart płatniczych na jednego mieszkańca przedstawiono na wykresie nr 12. Warto dodać, że Węgry w 2013 r. miały tę samą wysokość wskaźnika wydanych kart na 1 mieszkańca jak Polska, tj. 0,90. 17

20 0,75 1,01 0,99 0,92 0,91 1,51 1,43 1,39 1,34 1,30 1,27 1,25 1,20 1,20 1,16 1,12 1,77 1,72 1,71 1,70 1,63 2,03 2,01 2,00 1,91 2,22 2,51 3,78 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 12. Liczba wydanych kart płatniczych na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 Średnia UE: 1,53 1,00 0,50 0,00 Polska na tle regionu i całej UE odznacza się bardzo niską liczbą wydanych kart. Jest to cztery razy mniej kart na jednego mieszkańca niż w Luksemburgu, prawie 3 razy mniej niż w Wielkiej Brytanii i ponad dwa razy mniej niż w Szwecji, Chorwacji, Belgii, na Malcie czy w Holandii. W naszym regionie na podobnym poziomie co Polska znajdują się Węgry i Bułgaria, natomiast znacznie wyższy poziom omawiany wskaźnik osiąga w Słowenii, Estonii, na Litwie i Łotwie. 6. Liczba transakcji kartami płatniczymi na 1 mieszkańca W porównaniu z krajami Unii Europejskiej w Polsce nadal za pomocą kart płatniczych dokonywanych jest stosunkowo niewiele płatności (przy ustalaniu wielkości tego wskaźnika nie brano pod uwagę liczby operacji wypłaty gotówki). W liczba transakcji bezgotówkowych kartami na 1 mieszkańca wyniosła w Polsce 66,5. Porównanie wysokości wskaźnika dla Polski do średniej dla UE (103,9) i Strefy Euro (87,4) wypada dość niekorzystnie, gdyż statystyczny mieszkaniec UE dokonuje średnio około 56% więcej transakcji bezgotówkowych kartami płatniczymi niż statystyczny Polak, co prezentuje wykres nr

21 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 13. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych kartami płatniczymi na jednego mieszkańca w latach , ,5 54,2 55,4 48,7 50,1 44,7 46,0 37,3 46,2 49,5 52,6 56,1 35,9 41,9 38,5 28,8 15,1 12,1 9,3 2,3 3,2 4,1 5,3 6,9 93,5 85,9 79,3 74,1 87,4 63,3 68,2 76,2 80,5 66,5 70,8 67,0 58,2 62,5 48,7 37,6 31,6 26,6 21,9 18, UE Strefa Euro Polska Średnia dla krajów Unii Europejskiej w wynosiła 103,9 transakcji na jednego mieszkańca. Mimo tak wyraźnej dysproporcji między Polską a średnią dla UE należy stwierdzić, że poziom liczby transakcji kartami w Polsce systematycznie wzrasta, a tempo wzrostu jest znacznie szybsze niż tempo wzrostu średniej dla krajów Unii Europejskiej. Dla porównania w 2006 r. w Polsce przeciętny mieszkaniec dokonywał tylko 9,3 płatności kartami płatniczymi, trzy lata później w 2009 r. już dwukrotnie więcej, tj. 18,5, w 2012 r. 31,5 a w już 66,5. W 2013 r. wskaźnik ten dla Polski stanowił 44% średniej całej Unii Europejskiej, a w już 64%. W omawianym wskaźniku Polska plasuje się na 16. pozycji i wyprzedza Hiszpanię, Słowację, Czechy, Chorwację, Cypr, Maltę, Niemcy, Węgry, Włochy, Rumunię, Grecję oraz Bułgarię, co przedstawiono na wykresie nr 14. Pozytywnym sygnałem jest fakt, iż w, w stosunku do podobnego rankingu z roku poprzedniego, przesunęliśmy się o trzy pozycje, wyprzedzając kraje takie jak Hiszpania, Słowacja i Chorwacja, w których liczba transakcji bezgotówkowych, w porównaniu do poprzedniego roku, wzrosła, ale w tempie znacznie wolniejszym niż w przypadku Polski. Równocześnie jest to wynik blisko 5 razy niższy niż w Danii (300) czy Szwecji (290). Warto zwrócić również uwagę na Estonię, w której omawiany wskaźnik osiągnął w poziom 201 transakcji. Oznacza to, że w Estonii od roku 2004 wykorzystanie kart płatniczych wzrosło o 352% (z poziomu 44,5 transakcji per capita) 5. Jest to tym bardziej warte odnotowania, iż Estonia w liczbie kart na mieszkańca zajmuje pozycję poniżej średniej UE. Należy dodać, iż również w Danii i Finlandii liczba kart płatniczych na mieszkańca jest nieznacznie powyżej średniej dla krajów Unii Europejskiej. Przeciętny mieszkaniec Danii dokonywał 5,8 transakcji bezgotówkowych kartą w tygodniu, Szwecji 5,6 transakcji, zaś w Finlandii 5,0 transakcji tygodniowo. 5 ECB Statistical Data Warehouse, Tabela 7.4 a Number of transaction per capita 19

22 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 14. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych kartami płatniczymi na jednego mieszkańca w poszczególnych krajach UE w 320,00 280,00 240,00 200,00 160,00 120,00 Średnia UE: 103,90 80,00 40,00 0,00 Pod względem wykorzystania kart płatniczych na jednego mieszkańca, Polska, na tle naszego regionu, plasuje się w środku tych krajów. Na podobnym poziomie znajdują się kraje takie jak Litwa i Słowacja, jednocześnie jednak widać dużą różnicę między naszym krajem a Łotwą (109). Polska zanotowała w jednak jedno z najwyższych w UE temp wzrostu tego wskaźnika, co prezentuje Wykres nr

23 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 15. Wskaźnik wzrostu liczby transakcji kartami płatniczymi (roczna zmiana procentowa) w poszczególnych krajach UE w 2015 roku [1] Grecja [3] Irlandia [3] Polska [4] Czechy [5] Bułgaria [6] Rumunia [7] Litwa [8] Słowacja [9] Węgry [10] Cypr [11] Łotwa [12] Dania [13] Wielka Brytania [14] Malta [15] Włochy EU [16] Holandia [17] Luksemburg [18] Niemcy [19] Chorwacja [20] Szwecja [21] Francja [22] Hiszpania [23] Portugalia [24] Estonia [25] Finlandia [26] Słowenia [27] Austria [28] Belgia 24,75% 22,08% 21,16% 20,78% 20,08% 19,64% 14,61% 12,69% 12,55% 12,23% 12,06% 11,59% 11,47% 9,17% 9,00% 8,87% 8,72% 8,59% 8,43% 8,22% 7,96% 6,96% 6,67% 6,03% 3,66% 3,23% 38,70% 36,53% 64,00% 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% 60,00% 70,00% Krajem, w którym liczba transakcji bezgotówkowych wzrosła o ponad połowę, jest Grecja (64,0%), na drugim miejscu znalazła się Irlandia, notując wzrost o 38,7%, a na trzecim miejscu uplasowała sią Polska ze wzrostem 36,5%. Należy jednak dodać, iż pomimo tak dużego wzrostu liczby transakcji kartami w Grecji, kraj ten z liczbą 13 transakcji rocznie na 1 mieszkańca znajduje się na przedostatnim miejscu (vide wykres 15), wyprzedzając jedynie Bułgarię. Ten wysoki wzrost transakcji bezgotówkowych w Polsce może wynikać z rosnącej popularności w płatnościach bezgotówkowych kart zbliżeniowych, które umożliwiają przeprowadzanie płatności w sposób najwygodniejszy i najszybszy dla posiadacza instrumentu płatniczego. Innym powodem jest obniżenie opłat interchange od dnia 1 lipca 2014 r. Niższe koszty akceptacji kart płatniczych spowodowały większe zainteresowanie akceptantów przyjmowaniem tej formy zapłaty. Również największa sieć detaliczna rozpoczęła w 2014 r. akceptację kart. Zwiększenie liczby terminali POS poszerzyło możliwości użycia karty przez klientów w roku

24 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE 7. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonywanych pojedynczą kartą płatniczą Kolejnym wskaźnikiem obrazującym częstotliwość wykorzystania kart płatniczych jest liczba transakcji bezgotówkowych przypadających na jedną kartę, co prezentuje Wykres nr 16. Wykres 16. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych pojedynczą kartą płatniczą w latach , ,9 33,6 30,7 35,0 35,2 35,0 32,0 34,1 33,0 37,2 36,6 35,0 34,5 38,1 36,0 41,2 38,5 44,2 41,3 25,7 59,1 54,9 53,5 51,0 41,2 50,3 51,2 49,6 48,8 47,5 45,0 40,5 31,1 35,6 Polska UE Strefa Euro 20 25,6 11,1 12,7 14,5 17,0 18,5 20, Polska systematycznie zmniejszała swój dystans w stosunku do krajów Strefy Euro i krajów Unii Europejskiej w liczbie transakcji bezgotówkowych dokonanych pojedynczą kartą płatniczą w terminalach POS. W 2014 r. wskaźnik dla Polski był wyższy niż wskaźnik dla krajów Strefy Euro, ale niższy niż wskaźnik dla Unii Europejskiej. W roku 2015 wskaźnik dla Polski znacząco prześcignął pod względem liczby transakcji bezgotówkowych dokonywanych pojedynczą kartą płatniczą zarówno średnią dla krajów ze Strefy Euro, jak i po raz pierwszy w historii - średnią dla krajów Unii Europejskiej. W 2004 r. wskaźnik liczby tego typu transakcji stanowił zaledwie 32,6% średniej krajów Strefy Euro, by w osiągnąć liczbę 70,6 transakcji bezgotówkowych, tj. o 19,4 transakcji więcej dokonanych kartą płatniczą niż średnia dla krajów Strefy Euro (51,2) i 11,5 transakcji więcej niż średnia dla krajów Unii Europejskiej. Polska ze wskaźnikiem 71 transakcji rocznie dokonywanych jedną kartą w roku 2015 po raz pierwszy przekroczyła średnią Unii Europejskiej, która wynosiła 59 transakcji. Jednocześnie w roku 2015 Polska wyprzedziła Belgię i znalazła się na 9. pozycji, co prezentuje Wykres nr

25 b.d. b.d Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 17. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonanych pojedynczą kartą płatniczą w poszczególnych krajach UE w Średnia UE: 59, Najczęściej do dokonywania płatności wykorzystują karty mieszkańcy Danii (159 razy w roku, czyli prawie 3-krotnie częściej niż średnia w UE) oraz mieszkańcy Estonii 133, Finlandii 122, Francji 113 oraz Szwecji Najmniejszy poziom tego wskaźnika zanotowano w Grecji (9) oraz w Bułgarii (7). 8. Liczba transakcji zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS Interesująco wypada porównanie wykorzystania zainstalowanych w danym kraju terminali POS. Liczba transakcji bezgotówkowych dokonywana kartami płatniczymi w pojedynczym terminalu POS w Polsce jest wyższa niż średnia w krajach Strefy Euro oraz średnia dla całej Unii Europejskiej. 23

26 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 18. Liczba transakcji bezgotówkowych zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS w latach Polska UE Strefa Euro Polska na przestrzeni lat systematycznie zmniejszała swój dystans w liczbie transakcji bezgotówkowych, przypadających na jeden terminal POS w stosunku do średniej UE i od 2011 roku mocno zbliżyła się do średniej unijnej, by ją nieznacznie przekroczyć w 2014 r, a w znacząco zwiększyć przewagę nad wspomnianymi średnimi. W 2004 r. w pojedynczym terminalu POS w Polsce dokonano o mniej transakcji bezgotówkowych niż w UE, natomiast w 2013 r. wykonano jedynie 185 transakcji mniej, a w już o transakcji więcej. Analizując wykres nr 18, warto podkreślić, że Polska w 2009 r. wyprzedziła kraje należące do strefy euro w liczbie transakcji w pojedynczym terminalu POS i systematycznie zwiększała swój dystans (w 2009 r. było to 136 transakcji więcej, w 2013 r. już 450 transakcji więcej natomiast w było to już o transakcji więcej). Mimo iż Polska ma jeden z niższych wskaźników liczby urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze na 1 mln mieszkańców, to dobrze wypada pod względem liczby transakcji bezgotówkowych realizowanych kartami płatniczymi w pojedynczym terminalu. W Polska zajmowała, podobnie jak w roku poprzednim, 11. miejsce w UE. 24

27 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE Wykres 19. Liczba transakcji bezgotówkowych zrealizowanych w pojedynczym terminalu POS w poszczególnych krajach UE w [1] Szwecja [2] Dania [3] Irlandia [4] Estonia [5] Finlandia [6] Belgia [7] Holandia [8] Wlk. Bryt. [9] Francja [10] Łotwa [11] Polska UE [12] Czechy [13] Słowacja [14] Austria [15] Słowenia [16] Portugalia [17] Węgry [18] Niemcy [19] Chorwacja [20] Hiszpania [21] Rumunia [22] Włochy [23] Grecja [24] Bułgaria [25] Luksemburg Jak wynika z wykresu nr 19, Polska znacznie wyprzedza takie kraje jak Portugalia, Chorwacja, Hiszpania, Włochy i Luksemburg, które co prawda są liderami w liczbie zainstalowanych terminali POS, ale jednocześnie kraje te nie należą do czołówki krajów, w których dokonuje się najwięcej transakcji bezgotówkowych. Przykładowo w Polsce w jednym terminalu realizowanych jest rocznie blisko 5,4 tys. transakcji płatniczych, czyli 17 razy więcej niż w Luksemburgu, prawie 5 razy więcej niż we Włoszech i ponad 2 razy więcej niż w Hiszpanii i Chorwacji. Tak dobra pozycja Polski wskazuje, iż Polacy chętnie używają kart płatniczych do dokonywania transakcji bezgotówkowych pomimo stosunkowo niewielkiej na tle Europy liczby terminali POS. Liderem pod względem intensywności wykorzystania terminali POS jest Szwecja i Dania, ze wskaźnikami odpowiednio w wysokości 13,0 i 11,1 tys. transakcji na terminal. W naszym regionie Polska wyprzedza większość krajów z wyjątkiem Estonii i Łotwy. Tak niska pozycja Luksemburga wynika z 25

28 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE faktu, iż do wyliczenia tego wskaźnika uwzględniono również terminale znajdujące się poza Luksemburgiem, co znacznie zaniżyło wskaźnik. 9. Rozwój rynku płatności zbliżeniowych W Polsce od kilku lat użytkownicy kart mogą korzystać z płatności z wykorzystaniem zbliżeniowej karty płatniczej. Należy dodać, iż rynek płatności zbliżeniowych w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie. Według danych na rynku polskim na koniec w obiegu było ponad 27 mln kart z funkcją zbliżeniową, które stanowiły 76,7% wszystkich kart płatniczych. Liczba kart zbliżeniowych, w porównaniu do roku 2014 wzrosła o 1,3 mln kart, tj. o 5,0% natomiast w porównaniu do 2012 r. o 11,9 mln kart (o 79%). Udział kart zbliżeniowych w liczbie wszystkich kart płatniczych systematycznie wzrastał i na koniec 2012 r. wynosił 45,4%, w 2013 r. 57,6%, aby na koniec osiągnąć poziom 76,7%. Tabela 6. Poziom nasycenia rynku kartami zbliżeniowymi i infrastruktury umożliwiającej dokonywanie płatności zbliżeniowych Nasycenie infrastruktury terminalami przystosowanymi do płatności zbliżeniowych NISKIE UMIARKOWANE WYSOKIE Nasycenie rynku kartami zbliżeniowymi NISKIE (poniżej 10%) (poniżej 10%) ( od 10% do 50%) ( powyżej 50%) Belgia Łotwa Szwecja UMIARKOWANE Dania Bułgaria Węgry (od 10% do 49%) Luksemburg Chorwacja Hiszpania Portugalia Cypr Wlk.Brytania Norwegia Finlandia Niemcy Grecja Włochy Rumunia Słowenia WYSOKIE Austria Czechy (powyżej 50%) Francja Polska Irlandia Słowacja Holandia Źródło: Raport ERPB Working Group on mobile and card based contactless proximity payments Z danych zaprezentowanych w tabeli nr 6 wynika, iż w Polsce nasycenie rynku kartami zbliżeniowymi jak i terminalami umożliwiającymi dokonywanie płatności zbliżeniowych jest bardzo wysokie. Na podobnym poziomie jest dodatkowo Słowacja i Czechy. Najniższe nasycenie zanotowano w Belgii, na Łotwie i w Szwecji. Warto dodać, iż w Polsce terminali przystosowanych do płatności zbliżeniowych było na koniec 26

29 Porównanie wskaźników systemu płatniczego dla Polski i UE 397 tys., co stanowiło 85,7% terminali POS akceptujących karty płatnicze. Na koniec 2014 r. udział ten stanowił 72,3% a 2013 r. tylko 52,1%. Tabela 7. Poziom wykorzystania kart zbliżeniowych na tle kart płatniczych pod względem liczby transakcji bezgotówkowych Wykorzystanie płatności zbliżeniowych NISKIE UMIARKOWANE WYSOKIE < 75 transakcji transakcji >150 transakcji na 1 mieszkańca (rocznie) na 1 mieszkańca (rocznie) na 1 mieszkańca (rocznie) Bułgaria Belgia Dania BARDZO NISKIE Cypr Łotwa Estonia (udział transakcji zbliżeniowych Niemcy Portugalia Finlandia poniżej 3%) Grecja Luksemburg Włochy Norwegia Litwa Szwecja Malta Rumunia Słowenia NISKIE Austria Francja Holandia (udział transakcji zbliżeniowych Chorwacja Irlandia od 3% do 9%) Hiszpania UMIARKOWANE Węgry Wlk. Brytania (udział transakcji zbliżeniowych Polska od 10% do 50%) Słowacja WYSOKIE (udział transakcji zbliżeniowych powyżej 50%) Czechy Wykorzystanie kart płatniczych Źródło: Raport ERPB Working Group on mobile and card based contactless proximity payments Największy udział transakcji zbliżeniowych odnotowano w Czechach, choć liczba transakcji bezgotówkowych na jednego mieszkańca w tym kraju stanowiła 57 operacji, w Polsce takich operacji było 66 (vide wykres nr 15). Polska na tle innych krajów wypada bardzo korzystnie, gdyż pomimo że transakcji bezgotówkowych wykonuje się poniżej średniej dla krajów UE, to transakcje zbliżeniowe stanowiły około 49,3%, a w 2014 r. - 29% (wg szacunków Narodowego Banku Polskiego). Polska należy do grona krajów europejskich o najwyższym użyciu kart zbliżeniowych, na co wskazują dane zawarte w tabelach nr 6 i Udział transakcji bezgotówkowych w ogólnej liczbie transakcji przeprowadzonych kartami płatniczymi Analizując wykorzystywanie bezgotówkowych instrumentów płatniczych, warto zwrócić uwagę na udział transakcji bezgotówkowych w ogólnej liczbie transakcji kartami płatniczymi (vide wykresy nr 20 i 21). Do 27

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r.

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r.

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r. Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r.

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Grudzień 2013 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2013 r. Spis treści Wstęp

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2011 rok Warszawa, grudzień 2012 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2010 rok Warszawa, grudzień 2011 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2009 rok Warszawa, styczeń 2011 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r.

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r. INFORMACJE SYGNALNE Turystyka w Unii Europejskiej 16.02.2018 r. 48,6% Udział noclegów udzielonych turystom Według Eurostatu - Urzędu Statystycznego Unii Europejskiej, liczba noclegów udzielonych w turystycznych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH III KWARTAŁ r. Warszawa, grudzień r. SPIS TREŚCI Karty płatnicze strona 4 Karty płatnicze w podziale wg sposobu rozliczania

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce

Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce Śniadanie prasowe Warszawa, 1 lutego 2012 r. Problematyka opłaty interchange na rynku bezgotówkowych płatności kartowych w Polsce Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego NBP Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH IV KWARTAŁ 2009 r. Warszawa, marzec 2010 r. SPIS TREŚCI Karty płatnicze strona 3 Karty płatnicze w podziale na rodzaje,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH I KWARTAŁ 2007 r. Warszawa, lipiec 2007 r. Informacja o kartach płatniczych - I kwartał 2007 r. SPIS TREŚCI Karty płatnicze..........................................

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH IV KWARTAŁ r. Warszawa, marzec 27 r. Informacja o kartach płatniczych - IV kwartał r. SPIS TREŚCI Karty płatnicze..........................................

Bardziej szczegółowo

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Norbert Jeziolowicz Związek Banków Polskich Gdańsk, 4.9.28 Liczba banków i placówek bankowych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby. Sygnały poprawy

Co mówią liczby. Sygnały poprawy EU27 Produkcja (9m2007): Tekstylia +1 % OdzieŜ +2 % Co mówią liczby. Raport. Tekstylia i odzieŝ w Unii Europejskiej.Trzy kwartały 2007 Produkcja Sygnały poprawy Po raz pierwszy od roku 2000 Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W drugim tygodniu sierpnia ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej, po znaczącym spadku w poprzednim tygodniu, nieco wzrosły. W dniach 7 13 sierpnia 2017

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r.

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r. RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W czwartym tygodniu września 2017 r. ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej uległy obniżeniu, natomiast wzrosły ceny pozostałych monitorowanych zbóż. W

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku Szczecin 2016 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia 1 dla Polski

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii Europejskiej

N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii Europejskiej Narodowy Bank Polski Warszawa, 2008 04 21 Departament Systemu Płatniczego N O T A T K A na temat porównania wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami płatniczymi innych krajów Unii

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2017 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2017 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2017 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych VI Ogólnopolska Konferencja Polskich Stacji Narciarskich i Turystycznych Białka Tatrzańska, 2 4 czerwca 2014 r. Wydatki w gospodarce turystycznej

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2016 R.

R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2016 R. R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2016 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowość internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWARTAŁ 2016 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWARTAŁ 2016 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWARTAŁ 2016 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku Szczecin 2015 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 49/2013

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 49/2013 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W drugim tygodniu grudnia 2013 r. w krajowym skupie odnotowano dalszy wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2015 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2015 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE III KWARTAŁ 2015 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2014 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2014 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE II KWARTAŁ 2014 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

NETB@NK RAPORT BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2014 R.

NETB@NK RAPORT BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2014 R. BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2014 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowość internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Deficyt Mieszkaniowy w Polsce

Deficyt Mieszkaniowy w Polsce Jednym z ważniejszych czynników wpływających na rynek nieruchomości, poza możliwościami finansowymi i podażą na rynku, są potrzeby mieszkaniowe ludności. Ich powszechnie stosowanym miernikiem jest tzw.

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Jakub Górka Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Konferencja No Cash Day Warszawa, 5 kwietnia 2016 r. Rzeczywistość Less Cash Rzeczywistość

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2013 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2013 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie RYNEK ZBÓŻ Ceny krajowe w skupie TENDENCJE CENOWE W pierwszym tygodniu grudnia 2013 r. w krajowym skupie odnotowano dalszy wzrost cen zbóż podstawowych oraz spadek cen kukurydzy. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Kwiecień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2013 r.

Kwiecień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2013 r. Kwiecień 214 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał r. Kwiecień 214 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, r. Spis treści 1. Streszczenie 1

Bardziej szczegółowo

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki,

Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej. Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, Podział środków budżetowych w Unii Europejskiej Politologia, PUW 2008 Wojciech St. Mościbrodzki, www.wojmos.com wojmos@wojmos.com Budżet UE Budżet UE tworzony jest z kilku źródeł. Należą do nich m.in..

Bardziej szczegółowo

STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH

STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH STOSUNEK POLAKÓW DO PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH W KONTEKŚCIE ROZWOJU POLSKIEGO RYNKU PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH PODSUMOWANIE WYNIKÓW BADANIA OMNIBUSOWEGO FIRMY VERIFONE Polski rynek płatności elektronicznych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W III KWARTALE 2007 R.

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W III KWARTALE 2007 R. Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W III KWARTALE 2007 R. Warszawa, listopad 2007 r. SPIS TREŚCI Wprowadzenie strona

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Marzec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2015 r.

Marzec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2015 r. Marzec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2015 r. Marzec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych IV kwartał 2015 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r. Spis treści 1. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 5/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r.

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 5/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r. 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017* w mln ton RYNEK ZBÓŻ Przedwynikowy szacunek zbiorów zbóż w 2017 r. Według szacunku GUS powierzchnia uprawy zbóż ogółem w 2017 r. wyniosła 7,6 mln ha wobec

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2006 R.

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2006 R. Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2006 R. Warszawa, luty 2007 r. Wprowadzenie Jednym z zadań realizowanych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Styczeń 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2015 r.

Styczeń 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2015 r. Styczeń 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2015 r. Styczeń 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2015 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

W przypadku wykorzystywania danych prosimy o podanie źródła i pełnej nazwy firmy: TNS OBOP. Obawy Europejczyków

W przypadku wykorzystywania danych prosimy o podanie źródła i pełnej nazwy firmy: TNS OBOP. Obawy Europejczyków Informacja prasowa Kontakt: Urszula Krassowska t +48 22 598 98 98 f +48 22 598 99 99 e urszula.krassowska@tns-global.pl www.tns-global.pl 11 marca 2008 W przypadku wykorzystywania danych prosimy o podanie

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH I KWARTAŁ 2013 r. Warszawa, czerwiec 2013 r. SPIS TREŚCI Streszczenie strona 3 Liczba kart płatniczych strona 5 Ogólna

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Październik 2017 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2017 r.

Październik 2017 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2017 r. Październik 2017 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2017 r. Październik 2017 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2017 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2017 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R.

R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R. R A P O R T BANKOWOŚD INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE I KWARTAŁ 2016 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowośd internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2012 R.

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2012 R. Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W IV KWARTALE 2012 R. Warszawa, marzec 2013 r. SPIS TREŚCI Wprowadzenie strona

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Cel badania Identyfikacja zakresu wykorzystania handlu elektronicznego

Bardziej szczegółowo

Lipiec 2017 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2017 r.

Lipiec 2017 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2017 r. Lipiec 2017 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2017 r. Lipiec 2017 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2017 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2017 r. Spis treści 1. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r.

Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2014 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w Europie 2016

Innowacyjność w Europie 2016 DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ MAŁOPOLSKIE OBSERWATORIUM ROZWOJU REGIONALNEGO Innowacyjność w Europie 2016 Komisja Europejska raz w roku publikuje europejską i regionalną tablicę wyników innowacji, która

Bardziej szczegółowo

Wrzesień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2016 r.

Wrzesień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2016 r. Wrzesień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2016 r. Wrzesień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2016 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r. Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓś. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 04/2011 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie

RYNEK ZBÓś. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 04/2011 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie RYNEK ZBÓś Ceny krajowe w skupie TENDENCJE CENOWE Ceny zbóŝ w Polsce w dalszym ciągu pozostają pod wpływem tendencji wzrostowej obserwowanej na rynkach zagranicznych. Według danych Zintegrowanego Systemu

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie Na przełomie września i października 2010 r., w krajowym skupie, monitorowane rodzaje zbóż podstawowych były o około 2% droższe niż tydzień wcześniej.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Warszawa, 10 października 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2014 r.

Grudzień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2014 r. Grudzień r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał r. Grudzień r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, r. Spis treści 1. Streszczenie 1 2. Liczba

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W II KWARTALE 2012 R.

INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W II KWARTALE 2012 R. Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O ROZLICZENIACH PIENIĘŻNYCH I ROZRACHUNKACH MIĘDZYBANKOWYCH W II KWARTALE 2012 R. Warszawa, wrzesień 2012 r. SPIS TREŚCI Wprowadzenie strona

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

Czerwiec 2014 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2014 r.

Czerwiec 2014 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2014 r. Czerwiec 214 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 214 r. Czerwiec 214 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 214 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 214 r. Spis treści 1. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2016 r.

Grudzień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2016 r. Grudzień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2016 r. Grudzień 2016 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2016 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWATAŁ 2013 R.

R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWATAŁ 2013 R. R A P O R T BANKOWOŚĆ INTERNETOWA I PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE IV KWATAŁ 2013 R. SPIS TREŚCI 1. Raport w liczbach 3 2. Wstęp o raporcie 4 3. Bankowość internetowa 5 3.1 Klienci indywidualni 5 3.2 Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

Czerwiec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2016 r.

Czerwiec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2016 r. Czerwiec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2016 r. Czerwiec 2016 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2016 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2016 r. Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 14/2017 RYNEK MIĘSA

Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 14/2017 RYNEK MIĘSA RYNEK MIĘSA W czwartym tygodniu listopada 2017 r. na rynku krajowym ceny zakupu żywca wieprzowego, wołowego i indyków były stabilne, a ceny kurcząt uległy obniżeniu. RYNEK WIEPRZOWINY Ceny zakupu żywca

Bardziej szczegółowo

Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony

Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony Adam Tochmański, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego NBP Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony Warszawa, 17 maja 2016 r. Akademia Dostępne Finanse podsumowanie I odsłony 2 Agenda Geneza

Bardziej szczegółowo