WYMOGI NORMY EMISJI SPALIN EURO 5 W ODNIESIENIU DO POJAZDÓW ZASILANYCH LPG

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYMOGI NORMY EMISJI SPALIN EURO 5 W ODNIESIENIU DO POJAZDÓW ZASILANYCH LPG"

Transkrypt

1 Arkadiusz MAŁEK WYMOGI NORMY EMISJI SPALIN EURO 5 W ODNIESIENIU DO POJAZDÓW ZASILANYCH LPG Streszczenie Celem artykułu jest przybliżenie tematyki związanej z pomiarem emisji spalin pojazdów zasilanych systemami sekwencyjnego wtrysku gazu LPG. Omówiono aktualną metodykę pomiarów oraz ostatnie zmiany związane z wprowadzeniem normy emisji spalin Euro 5. WSTĘP Obecnie systemy sekwencyjnego wtrysku gazu LPG produkowane są jako uniwersalne i mogą być zamontowane w każdym pojeździe z silnikiem o zapłonie iskrowym z pośrednim wtryskiem benzyny. Niektóre kraje Unii Europejskiej (np. Niemcy, Słowacja) dopuszczają jedynie montaż systemów wtrysku gazu, które otrzymały homologację zgodną z Regulaminem EKG ONZ nr 115. Przepisy Regulaminu Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 115 wejdą w życie zapewnie w najbliższym czasie w również w Polsce. Zgodnie z nim pojazd zasilany gazem LPG spełniać musi identyczne normy toksyczności spalin jakie obowiązują przy zasilaniu innymi paliwami. Przykładowo dla pojazdów kategorii M1 (grupa pojazdów przeznaczonych do przewozu osób o liczbie miejsc siedzących dla pasażerów nieprzekraczającej 8, zwanych samochodami osobowymi) podczas badań homologacyjnych toksyczność spalin nie może przekraczać wartości granicznych określonych w normie Euro 5. Obecnie trwają intensywne prace związane ze spełnieniem nowych norm emisji spalin Euro 5 przez [1]: producentów pojazdów, producentów systemów zasilania gazem, akredytowane laboratoria w celu zapewnienia możliwości pomiarów. 1. AKTUALNA METODOLOGIA POMIARU EMISJI SPALIN Zgodnie z wymaganiami Regulaminu Nr 115 EKG ONZ dotyczącego specjalnych układów doposażenia LPG (skroplonego gazu ropopochodnego), które mają być zainstalowane w pojazdach samochodowych dla wykorzystywania LPG do ich napędu [6], układ musi przejść odpowiednie badania homologacyjne w akredytowanym laboratorium emisji spalin. Dla kategorii pojazdów M1 testem homologacyjnym jest badanie ECE opisane w Regulaminie 83 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG AUTOBUSY 289

2 ONZ) Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie emisji zanieczyszczeń w zależności od paliwa zasilającego silnik [5] (rys. 1). Część pierwsza Część d ruga Prędkość [k m/h] Cyklmiejski 1 Cy kl miejsk i 2 Cykl miejski 3 Cy kl miejsk i 4 Cykl pozam iejski 195 s 195 s 195 s 195 s 400 s Rys. 1. Przebieg testu NEDC Czas [s] Test jezdny (NEDC New European Drive Cycle) składa się z pięciu cykli, czterech miejskich (UDC Urban Drive Cycle) oraz jednego pozamiejskiego (EUDC Extra Urban Drive Cycle). Rozpoczyna się od rozruchu zimnego silnika. W teście tym samochód przejeżdża drogę około 11 km w czasie 1180 sekund ze średnią prędkością 33,6 km/h, osiągając maksymalną prędkość 120 km/h. Podczas testu za pomocą analizatora workowego gromadzone są składniki toksyczne spalin. Test ten został opracowany jako wynik syntezy elementarnych fragmentów jazdy samochodu, na które składają się etapy przyspieszania, hamowania, jazdy ze stałą prędkością i pracy na biegu jałowym [2, 3, 5]. Przed oficjalnym testem emisyjnym pojazd o masie całkowitej <3,5t jest kondycjonowany w temperaturze 20-30ºC co najmniej przez 6 godzin. W badaniu w teście jezdnym na hamowni podwoziowej typu I dokonuje się rozruchu nienagrzanego silnika. Początek poboru spalin następuje bezpośrednio po zimnym rozruchu. Badań dokonuje się metodą analizy z użyciem worków pomiarowych [7]. Wynikami badania są: emisja drogowa tlenku węgla CO, średnia emisja drogowa węglowodorów HC, średnia emisja drogowa tlenków azotu NOx, suma średnich emisji drogowych węglowodorów i tlenków azotu. Limity średniej emisji drogowej składników spalin dla samochodów osobowych według obowiązującej od stycznia 2005 r. normy Euro 4, od września 2009 r. normy Euro 5 i przewidywanej do wprowadzenia w 2014 r. Euro 6 przedstawiono na rysunku 2. W przewidzianych dla Euro 5 i 6 limitach zwraca uwagę brak zaostrzenia norm dla silników z zapłonem iskrowym. W Euro 5 i Euro 6 uwzględniono dodatkowo limit dla węglowodorów niemetanowych NMHC. Emisja [mg/km] Euro 4 Euro 5 Euro 6 Rys. 2. Limity średniej emisji drogowej składników spalin dla samochodów osobowych z silnikami o zapłonie iskrowym Źródło: [7]. 290 AUTOBUSY

3 Pojazdy zasilane benzyną oraz gazem płynnym i ziemnym bada się z użyciem tych typów paliw, przy czym badanie z użyciem gazu płynnego i ziemnego przeprowadza się z uwzględnieniem różnego składu danego gazu (Załącznik 12 Regulaminu 83 Aktualizacja 3 z dnia 2 lutego 2007, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej ). Norma emisji spalin Euro 5 wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 715/2007 (przepisy wykonawcze 692/2008) i weszła w życie od 1 września 2009 r. dla pojazdów M1 i N1 klasa 1. W praktyce oznacza ona możliwość rejestracji i sprzedaży pojazdów Euro 4 do 1 września 2010 r. Od 1 stycznia 2011 r. możliwa jest sprzedaż nowych pojazdów spełniających tylko Euro 5. Norma Euro 5 dla pojazdów z silnikiem benzynowym wprowadza dodatkowy regulowany składnik emisji w postaci węglowodorów niemetalowych NMHC (Non Metan HC). Jego wartość jest obliczana ze wzoru: NMHC = HC-CH 4. Współczynnik pogorszenia dla tego składnika wynosi 1,3. Zmiany w metodologii badań pojazdów zasilanych gazem wynikające z nowych norm i uzupełnień w regulaminach podsumowanie: konieczne badania emisji na benzynie (wcześniej do obliczeń wskaźników brano oficjalne wartości emisji przedstawiane przez producenta pojazdu). podczas testu na paliwie LPG pojazd może pracować maksymalnie 90 sekund na benzynie (wcześniej ograniczenie takie nie występowało). zmienione współczynniki pogorszenia emisji dla normy Euro 5 (tabela 1). Tab. 1. Dopuszczalna emisja dla norm Euro 4 i Euro 5 Tlenek węgla Węglowodory Tlenki azotu [g/km] Limit Euro 4/5 1,0 0,1 0,08 Wartość celowa Euro 4 1,0/1,2 = 0,83(3) 0,1/1,2 = 0,083(3) 0,08/1,2 = 0,066(6) Wartość celowa Euro 5 1,0/1,5 = 0,666(6) 0,1/1,3 = 0,076 0,08/1,6 = 0, OBIEKT BADAŃ I UŻYTE URZĄDZENIA POMIAROWE Dane techniczne badanego pojazdu przedstawiono w tabeli 1 zgodnie z wymogami Załącznika 3A, Regulaminu 115 EKG ONZ. Rysunek 2 przedstawia pojazd na hamowni podwoziowej w Centrum Ochrony Środowiska (ITS w Warszawie) podczas oficjalnych badań homologacyjnych. Pojazd został wyposażony w sekwencyjny system wtrysku gazu LPG (tzw. czwartej generacji) polskiego producenta firmy D.T. Gas System [4] ubiegającego się o udzielenie homologacji R115 na rodzinę pojazdów Toyota. Uzyskanie homologacji wykonanej na pojeździe Euro 4 uprawnia do konwersji pojazdów w obrębie rodziny obejmującej pojazdy z silnikami Euro 4 i 3 w określonym przez regulamin zakresie mocy. Tab. 2. Opis badanego pojazdu według Załącznika 3A Regulaminu R115 EKG ONZ 1. Opis pojazdu macierzystego TOYOTA Avensis (108 kw) 1.1. Nazwa i adres wytwórcy: Toyota Motor Europe NV/SA, Belgium 1.2. Kategoria i identyfikacja typu: M1, ADV 1.3. Numer identyfikacyjny podwozia: (VIN) SB1EG76L10E Numer homologacji: e11*2001/116* Typ identyfikacyjny silnika wewnętrznego spalania: 2ZR-FAE Zasada pracy i obieg termodynamiczny: benzynowy, czterosuwowy Swobodnie ssący lub doładowany: wolnossący Objętość skokowa silnika: 1798 cm Typ układu katalitycznego: trójfunkcyjny Typ układu zapłonu: elektroniczny Rok produkcji: 2009 Spełniana norma emisji spalin: Euro 4 Przebieg: km AUTOBUSY 291

4 Rys. 3. Obiekt badań podczas oficjalnych testów homologacyjnych w ITS w Warszawie Do badań były stosowane urządzenia pomiarowe (będące na wyposażeniu ITS w Warszawie) [4]: układ poboru spalin CFV-CVS firmy AVL, hamownia podwoziowa jednorolkowa z regulowaną krzywą oporów firmy AVL-Zoellner, zestaw analizatorów AMA i60 firmy AVL, analizator diagnostyczny AVL DiGas 4000 light. 3. WYNIKI BADAŃ Wyniki emisji poszczególnych składników spalin przy zasilaniu różnymi paliwami zostały przedstawione w tabeli 3. Przy zasilaniu gazowym uzyskano zmniejszenie emisji tlenku węgla i węglowodorów, zaś wzrosła emisja tlenków azotu. Pojazd spełnił wymogi normy Euro 4. Analizując uzyskane wyniki pod kątem ewentualnego spełnienia wymogów normy Euro 5, możemy stwierdzić, że jedynie pojazd zasilany gazem wzorcowym LPG B był w stanie spełnić zaostrzone wymagania. Zarówno przy zasilaniu benzyną wzorcową jak i gazem wzorcowym LPG A nastąpiłoby niewielkie przekroczenie wartości granicznej węglowodorów. Ich zwiększona emisja powstająca w wyniku zimnego rozruchu silnika jest największym wyzwaniem w spełnieniu norm emisji Euro 4 i Euro 5. Konieczne więc było skoncentrowanie się na nim inżynierów koncernów motoryzacyjnych. Strategie sterowania wtryskiem paliwa podczas zimnego rozruchu mają ogromny wpływ na szybkość rozgrzewania się katalizatora i wielkość emisji węglowodorów rozruchowych. Także rozwiązania konstrukcyjne silnika, jak optymalna odległość katalizatora od silnika jak i jego wielkość, mogą przynieść również pożądane skutki w postaci obniżenia emisji. Na uwagę zasługuje bardzo niski poziom emisji badanego pojazdu, który w chwili badań homologacyjnych miał przebieg ponad km. Podkreślić dodatkowo należy, że pojazd został przekonwertowany na zasilanie gazem LPG zaraz po zakupie u dilera. Potwierdza się zatem teza, że użycie wysokiej klasy instalacji gazowej (w postaci jednostki sterującej, stabilnego reduktora gazu i precyzyjnych wtryskiwaczy) nie ma destrukcyjnego wpływu na silnik a wręcz przeciwnie może przyczynić się do zwiększenia jego trwałości. Tab. 3. Emisja zanieczyszczeń z układu wydechowego Tlenek węgla Węglowodory Tlenki azotu [g/km] Benzyna wzorcowa 0,649 0,080 0,024 Gaz wzorcowy LPG A 0,469 0,079 0,038 Gaz wzorcowy LPG B 0,590 0,074 0,041 Źródło: [4]. 292 AUTOBUSY

5 W tabeli 4 przedstawiono porównanie emisji CO 2, zużycia paliwa i mocy przy zasilaniu gazowym i benzynowym. Zostały także obliczone odpowiednie współczynniki ułatwiające interpretację uzyskanych wartości. Z porównania tego wynika, że zasilanie gazem charakteryzuje się mniejszą (o 14%) emisją CO 2 niż oryginalne zasilanie benzynowe. Uzyskano przy tym większe (o 27%) zużycie gazu LPG przy bardzo niewielkim (3%) spadku mocy maksymalnej. Uzyskane wyniki potwierdzają, że zasilanie gazem jest ekologicznym, ekonomicznym (biorąc pod uwagę obecne ceny paliw) i zapewniającym bardzo dobre osiągi rozwiązaniem. Tab. 4. Porównanie wybranych parametrów LPG Benzyna Współczynnik LPG/benzyny Emisja CO 2 [g/km] ,5 0,86 Zużycie paliwa [dm 3 /100 km] 9,40 7,40 1,27 Moc [kw] 100,6 103,7 0,97 Źródło: [4]. PODSUMOWANIE W przewidzianych dla Euro 5 limitach istnieje pozorny brak zaostrzenia norm dla silników z zapłonem iskrowym w stosunku do Euro 4. Jednak zmienione współczynniki pogorszenia emisji dla normy Euro 5 powodują obniżenie celowej wartości emisji. Oznacza to rzeczywiste zaostrzenie wymogów emisyjnych podczas oficjalnych badań homologacyjnych. Różnice te są na tyle duże, że nie każdy pojazd Euro 4 jest w stanie spełnić wymogi Euro 5. Wymusiło to na producentach zmiany konstrukcyjne w projektowanych silnikach i zmianę algorytmów sterujących wtryskiem paliwa w poszczególnych zakresach obciążenia silnika. W związku z powyższym niektóre koncerny zmieniły technologię wtrysku pośredniego benzyny do kolektora dolotowego na bezpośredni wtrysk benzyny (np.: HPI High Precision Injection BMW). Zmiany te wymusiły również rozwój systemów zasilania gazem odpowiednich dla coraz bardziej precyzyjnych, skomplikowanych i wymagających systemów benzynowych. Zmniejszone limity emisji poszczególnych składników spalin wymagają dokładniejszych urządzeń pomiarowych (nagle się okazało, że obecne działają na granicy dokładności pomiarowej). Badany pojazd wyposażony w system sekwencyjnego wtrysku gazu LPG spełnił wymagania regulaminu 115 EKG ONZ w zakresie emisji zanieczyszczeń z układu wydechowego zgodnie z normą Euro 4. Uzyskane wyniki pozwalają wnioskować, że paliwo LPG posiada również potencjał do spełnienia norm emisji spalin Euro 5. Obecnie istnieje możliwość badań homologacyjnych zgodnych z Regulaminem R115 zarówno na Euro 4 jak i Euro 5, jednak normę determinuje standard emisyjny pojazdu. Oznacza to, że producenci systemów wtrysku gazu mający aspiracje sprzedaży systemów gazowych do najnowszych pojazdów Euro 5 w krajach uznających Regulamin R115, będą musieli wykonać rozszerzenia posiadanych homologacji i udowodnić, że ich systemy spełniają również te bardziej rygorystyczne wymagania. Uzyskanie homologacji wykonanej na pojeździe Euro 4 uprawnia jedynie do konwersji pojazdów w zakresie rodziny pojazdów obejmującej pojazdy Euro 4 i Euro 3. AUTOBUSY 293

6 BIBLIOGRAFIA 1. Bielaczyc P., Woodburn J.: Światowe trendy w zakresie rozwoju norm oraz redukcji emisji związków szkodliwych spalin, COMBUSTION ENGINES Silniki Spalinowe 2010, No. 3(142). 2. Małek A., Wendeker M., Czarnigowski J.: Stanowisko do badań przedhomologacyjnych dla pojazdów wyposażonych w układ sekwencyjnego wtrysku gazu LPG, PTNSS Kongres 2007, Materiały konferencyjne (specjalne wydanie COMBUSTION ENGINES), Silniki Spalinowe, 2007-SC SC3-148(P07-C148). 3. Merkisz J., Mazurek S.: Pokładowe systemy diagnostyczne pojazdów samochodowych OBD, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Praca Nr 10367/COŚ-R z dnia r. wykonana przez ITS Warszawa na zlecenie D.T. Gas System Spółka Jawna. 5. Regulamin EKG ONZ, Nr 83, Załącznik 114, Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie emisji zanieczyszczeń w zależności od wymagań paliwowych silnika. 6. Regulamin EKG ONZ, Nr 115, Załącznik 114, Jednolite przepisy dotyczące specjalnych układów doposażenia LPG (skroplonego gazu ropopochodnego), które mają być zainstalowane w pojazdach samochodowych dla wykorzystywania LPG do ich napędu, Nowelizacja 3, Genewa Syta S.: Klasyfikacja badań samochodów i normy określające te badania, THE REQUIREMENTS FOR EMISSION STANDARDS EURO 5 FOR VEHICLES FUELED BY LPG Abstract The purpose of the article is to present the issues related to measuring emissions of vehicles fueled by sequential LPG injection systems. Will discuss the current methods of measurement and recent developments related to the introduction of exhaust emission standard Euro 5. Autor: dr inż. Arkadiusz Małek Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie 294 AUTOBUSY

PRAWNE ORAZ TECHNOLOGICZNE ASPEKTY ZASILANIA POJAZDÓW PALIWEM E85

PRAWNE ORAZ TECHNOLOGICZNE ASPEKTY ZASILANIA POJAZDÓW PALIWEM E85 Ksenia SIADKOWSKA, Arkadiusz MAŁEK PRAWNE ORAZ TECHNOLOGICZNE ASPEKTY ZASILANIA POJAZDÓW PALIWEM E85 Streszczenie Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na brak regulacji prawnych pozwalających

Bardziej szczegółowo

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ

2. OPIS OBIEKTU BADAŃ ORAZ WARUNKÓW TECHNICZNYCH BADAŃ OCENA SKUTECZNOŚCI DZIAŁANIA GŁÓWNYCH PROCEDUR DIAGNOSTYCZNYCH ORAZ STOPNIA IMPLEMENTACJI SYSTEMÓW EOBD W SAMOCHODACH OSOBOWYCH Z SILNIKAMI ZI PODCZAS BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH Jerzy Merkisz*, Marcin Ślęzak**,

Bardziej szczegółowo

Emisja substancji zanieczyszczajcych z pojazdów wg Regulaminów Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) oraz

Emisja substancji zanieczyszczajcych z pojazdów wg Regulaminów Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) oraz Emisja substancji zanieczyszczajcych z pojazdów wg Regulaminów Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) oraz równowanych Dyrektyw Unii Europejskiej (UE) 3500 KG A.

Bardziej szczegółowo

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Jacek Biedrzycki Przemysłowy Instytut Motoryzacji 71 Forum Energia - Efekt Środowisko - Ekologiczne formy transportu Warszawa, 31.03.2015r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

BADANIA POJAZDU EURO 5 PRZY PEŁNYM OBCIĄŻENIU SILNIKA

BADANIA POJAZDU EURO 5 PRZY PEŁNYM OBCIĄŻENIU SILNIKA Mirosław WENDEKER, Michał GĘCA Grzegorz BARAŃSKI, Rafał SOCHACZEWSKI BADANIA POJAZDU EURO 5 PRZY PEŁNYM OBCIĄŻENIU SILNIKA Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań silnika spalinowego o zapłonie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 323/91

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 323/91 7.11.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 323/91 Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1 WPŁYW WYBRANYCH PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW Z SILNIKAMI O ZAPŁONIE ISKROWYM 1. Wprowadzenie Praca przedstawia

Bardziej szczegółowo

Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin

Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin Wpływ składu mieszanki gazu syntetycznego zasilającego silnik o zapłonie iskrowym na toksyczność spalin Anna Janicka, Ewelina Kot, Maria Skrętowicz, Radosław Włostowski, Maciej Zawiślak Wydział Mechaniczny

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRACY SILNIKA BENZYNOWEGO ZASILANEGO E85

CHARAKTERYSTYKA PRACY SILNIKA BENZYNOWEGO ZASILANEGO E85 Arkadiusz MAŁEK, Ksenia SIADKOWSKA CHARAKTERYSTYKA PRACY SILNIKA BENZYNOWEGO ZASILANEGO E5 Streszczenie W artykule zaprezentowano metody sporządzania charakterystyk wtrysku paliwa podczas zasilania silnika

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z procesów spalania paliw w silnikach spalinowych 1)

Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z procesów spalania paliw w silnikach spalinowych 1) Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z procesów spalania paliw w silnikach spalinowych 1) Jednostkowa stawka w zł za gazy i pyły wprowadzone do powietrza z jednostki spalonego

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych SPIS TREŚCI 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników... 16 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza

Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Instytut Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych Marek Brzeżański Wpływ motoryzacji na jakość powietrza Spotkanie Grupy Roboczej ds. Ochrony Powietrza i Energetyki Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1. Klasyfikacja silników 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2.

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak ***

Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak *** Piotr Ignaciuk *, Leszek Gil **, Stefan Liśćak *** PORÓWNANIE EMISJI ZWIĄZKÓW TOKSYCZNYCH SILNIKA ZS ZASILANEGO OLEJEM NAPĘDOWYM I BIOPALIWAMI OPARTYMI NA ESTRACH OLEJU LNIANKI I ESTRACH OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR L 142/16 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.6.2012 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 459/2012 z dnia 29 maja 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90

ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90 Konrad PRAJWOWSKI, Tomasz STOECK ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA ANDORIA 4CTI90 Streszczenie W artykule opisana jest elastyczność silnika ANDORIA 4CTi90 obliczona na podstawie rzeczywistej charakterystyki prędkościowej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik 1 Dotyczy projektu nr WND-RPPD.01.01.00-20-021/13 Badania systemów wbudowanych do sterowania zasilania gazem oraz komunikacji w pojazdach realizowanego na podstawie umowy UDA-RPPD.01.01.00-20-

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC 1. Bilans cieplny silnika spalinowego. 2. Wpływ stopnia sprężania na sprawność teoretyczną obiegu cieplnego silnika spalinowego. 3. Rodzaje wykresów indykatorowych

Bardziej szczegółowo

Badania porównawcze emisji toksycznych składników gazów wylotowych z silnika o zapłonie samoczynnym zasilanego ON i B10

Badania porównawcze emisji toksycznych składników gazów wylotowych z silnika o zapłonie samoczynnym zasilanego ON i B10 NAFTA-GAZ wrzesień 2010 ROK LXVI Aleksander Mazanek Instytut Nafty i Gazu, Kraków Badania porównawcze emisji toksycznych składników gazów wylotowych z silnika o zapłonie samoczynnym zasilanego ON i B10

Bardziej szczegółowo

Transport I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Studia stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne)

Transport I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Studia stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014

Bardziej szczegółowo

ISBN

ISBN Recenzent prof. dr hab. inż. dr h.c. JANUSZ MYSŁOWSKI Poszczególne rozdziały przygotowali: Wojciech SERDECKI: 1, 2, 3.1, 3.3, 3.5, 3.6, 3.7, 9 Paweł FUĆ: 15, Miłosław KOZAK: 13, Władysław KOZAK: 8 Anna

Bardziej szczegółowo

Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych

Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych Non Road Mobile Machinery Directive wpływ prawa wspólnotowego na modernizację i eksploatację lokomotyw spalinowych dr inż. Jacek Kukulski Laboratorium Badań Taboru - Instytut Kolejnictwa Warszawa, dn.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego

Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego CIECIELĄG Jan 1 Silnik dwupaliwowy instalacja gazowa sekwencyjnego wtrysku gazu, a diagnostyka silnika benzynowego WSTĘP Obecne silniki spalinowe charakteryzują się znakomitymi osiągami, niskim spalaniem

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN tel.

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN    tel. Wydział Mechaniczny INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN www.iepim.uniwersytetradom.pl e-mail: iepim@uthrad.pl tel.: 0-48 361 76 42 OFERTA BADAWCZA Obszar I Ochrona środowiska naturalnego przed skażeniami

Bardziej szczegółowo

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia

Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Mechanika i Budowa Maszyn Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Diagnostyka silnika i osprzętu Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Kod przedmiotu: MBM 1 S 0 5 58-3_1 Rok: 3 Semestr: 5 Forma studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego do zastosowań w układzie mchp G. Przybyła, A. Szlęk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ

1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ Diagnostyka samochodowa : laboratorium : praca zbiorowa / pod redakcją Zbigniewa Lozia ; [autorzy lub współautorzy poszczególnych rozdziałów: Radosław Bogdański, Jacek Drobiszewski, Marek Guzek, Zbigniew

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 18.2.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 47/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 133/2014 z dnia 31 stycznia 2014 r. zmieniające, w celu dostosowania

Bardziej szczegółowo

8 lat(a) - Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: VF7EBRHKH9Z WIEK POJAZDU STATUS POJAZDU

8 lat(a) - Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: VF7EBRHKH9Z WIEK POJAZDU STATUS POJAZDU Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: Marka: CITROEN Model: C8 Data produkcji pojazdu: Data wygenerowania raportu: 20170406 11:27:35 UTC +0200 WIEK POJAZDU WG DATY PRODUKCJI WG DATY

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Izabela Samson-Bręk Zakład Odnawialnych Zasobów Energii Plan prezentacji Emisje z sektora transportu; Zobowiązania względem UE; Możliwości

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTU POJAZDÓW 1(92)/213 Zdzisław Chłopek 1, Jacek Biedrzycki 2, Jakub Lasocki 3, Piotr Wójcik 4 EMISJA ZANIECZYSZCZEŃ Z SILNIKA SAMOCHODU W TESTACH JEZDNYCH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PODAWANIA WODORU NA POZIOM ZADYMIENIA SPALIN SILNIKA SAMOCHODOWEGO

WPŁYW PODAWANIA WODORU NA POZIOM ZADYMIENIA SPALIN SILNIKA SAMOCHODOWEGO Michał GĘCA, Adam MAJCZAK, Paweł MAGRYTA, Grzegorz BARAŃSKI, Łukasz GRABOWSKI, Michał BIAŁY WPŁYW PODAWANIA WODORU NA POZIOM ZADYMIENIA SPALIN SILNIKA SAMOCHODOWEGO Streszczenie W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

The potential of current European light duty LPG-fuelled vehicles to meet Euro 6 requirements

The potential of current European light duty LPG-fuelled vehicles to meet Euro 6 requirements Article citation info: BIELACZYC P. et al. The potential of current European light duty -fuelled vehicles to meet Euro 6 requirements. Combustion Engines. 215, 162(3), 874-88. ISSN 23-9896. Piotr BIELACZYC

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8 SPIS TREŚCI Przedmowa... 8 1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ (Wiktor Mackiewicz, Andrzej Wolff)... 9 1.1. Wprowadzenie... 9 1.2. Podstawy teoretyczne... 9 1.2.1. Wady i zalety stanowiskowych

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy. Test 100 000 km na LPG. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego.

Raport końcowy. Test 100 000 km na LPG. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego. Cel testu: Badanie wpływu LPG na elementy silnika wysokoprężnego. Metodologia badania: 1. Test drogowy w cyklu mieszanym (miasto 20%, trasa 80%). 2. Pomiary cykliczne (co 15tys. km.) z udziałem rzeczoznawcy

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 1. KIERUNKI ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH... 15 1.1. Silniki o zapłonie iskrowym... 17 1.1.1. Wyeliminowanie przepustnicy... 17

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: Wykład, ćwiczenia laboratoryjne I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Józef Nita, Artur Borczuch Politechnika Radomska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn ul. Chrobrego 45 26-600 Radom tel.

Józef Nita, Artur Borczuch Politechnika Radomska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn ul. Chrobrego 45 26-600 Radom tel. Journal of KONES Internal Combustion Engines 23, vol. 1, No 1-2 PRELIMINARY EVALUATION OF CORRELATION OF CVS AND MODAL TECHNIQUES IN HOMOLOGATION TESTS OF VEHICLE WITH REGARD TO EXHAUST-GAS TOXIC COMPONENTS

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr... Projekt z dnia... UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Zintegrowanego Planu Rozwoju Transportu Publicznego Aglomeracji Łódzkiej i upoważnienia Prezydenta

Bardziej szczegółowo

pochodzących z samochodów osobowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 (Tekst mający znaczenie dla EOG)

pochodzących z samochodów osobowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 (Tekst mający znaczenie dla EOG) L 184/22 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2015/1132 z dnia 10 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia funkcji automatycznego odłączenia biegu Porsche AG jako technologii innowacyjnej umożliwiającej zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODY ZASILANE WODOREM

SAMOCHODY ZASILANE WODOREM Michał BIAŁY, Mirosław WENDEKER, Zdzisław KAMIŃSKI, Piotr JAKLIŃSKI, Agnieszka MALEC SAMOCHODY ZASILANE WODOREM Streszczenie Celem artykułu jest opis przeprowadzonych badań poświęconych stosowaniu wodoru

Bardziej szczegółowo

DIESEL DUAL FUEL rozwiązanie dla czystego i taniego transportu

DIESEL DUAL FUEL rozwiązanie dla czystego i taniego transportu DIESEL DUAL FUEL rozwiązanie dla czystego i taniego transportu Najnowszy system dual fuel dla silników diesla System podwójnego zasilania diesel + LPG/CNG/LNG z automatyczną kalibracją i korekcją wtrysku

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH 3.7.2015 L 172/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM

WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 70 Nr kol. 1835 Marzena JAROSZEK, Robert WIESZAŁA WPŁYW PRĘDKOŚCI POJAZDÓW NA WIELKOŚĆ EMISJI SPALIN NA MIEJSKIM ODCINKU DROGOWYM Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

XIII Spotkanie BranŜy LPG

XIII Spotkanie BranŜy LPG XIII Spotkanie BranŜy LPG 26-27 października 2016 Zakopane Bartosz Czubała PrinsAutogaz Sp. z o.o. Silniki diesla cały czas pojawiają się w publikacjach prasowych VW - Dieselgate Według raportu Ermes

Bardziej szczegółowo

Dostawy

Dostawy Dostawy - 387695-2017 03/10/2017 S189 - - Dostawy - Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia - Procedura otwarta I. II. IV. V. V. VI. -Głogów: Autobusy transportu publicznego 2017/S 189-387695 Ogłoszenie o udzieleniu

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNOŚĆ WSPÓŁCZESNYCH SILNIKÓW O ZAPŁONIE ISKROWYM

ELASTYCZNOŚĆ WSPÓŁCZESNYCH SILNIKÓW O ZAPŁONIE ISKROWYM Janusz MYSŁOWSKI ELASTYCZNOŚĆ WSPÓŁCZESNYCH SILNIKÓW O ZAPŁONIE ISKROWYM Streszczenie W pracy przedstawiono możliwości dynamiczne silników spalinowych o zapłonie iskrowym nowej generacji oraz tych silników

Bardziej szczegółowo

BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH

BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH Jerzy Merkisz BADANIA EMISJI ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH W STATKACH POWIETRZNYCH Praca przewozowa x10 6 [tonokilometry] Wskaźnik pracy przewozowej w transporcie lotniczym wg ICAO 6000000 5000000 4000000 3000000

Bardziej szczegółowo

EMISJA SZKODLIWYCH SKŁADNIKÓW SPALIN W BADANIACH KONTROLNYCH WYBRANEJ POPULACJI POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

EMISJA SZKODLIWYCH SKŁADNIKÓW SPALIN W BADANIACH KONTROLNYCH WYBRANEJ POPULACJI POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Andrzej KURANC EMISJA SZKODLIWYCH SKŁADNIKÓW SPALIN W BADANIACH KONTROLNYCH WYBRANEJ POPULACJI POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Streszczenie W pracy przedstawiono wyniki kontrolnych badań emisji spalin wybranej

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 8.3.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 65/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 195/2013 z dnia 7 marca 2013 r. zmieniające dyrektywę 2007/46/WE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM

WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM Tomasz OSIPOWICZ WPŁYW KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE PALIWA ORAZ NA EMISJĘ SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH W SILNIKU ZS ZASILANYM OLEJEM RZEPAKOWYM Streszczenie Celem artykułu było omówienie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 Piotr SZCZĘSNY 1 TOKSYCZNOŚĆ SPALIN POJAZDÓW OSOBOWYCH PODCZAS STATYSTYCZNYCH BADAŃ EKSPLOATACYJNYCH 1. Wstęp Przedstawione w pracy wyniki badań toksyczności

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH 15.2.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 42/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu rodzaju instalacji gazowej LPG stosowanych do zasilania silników ZI na emisję substancji szkodliwych

Analiza wpływu rodzaju instalacji gazowej LPG stosowanych do zasilania silników ZI na emisję substancji szkodliwych Analiza wpływu rodzaju instalacji gazowej LPG stosowanych do zasilania silników ZI na emisję substancji szkodliwych Radosław Patyk, Agnieszka Kułakowska Streszczenie W artykule scharakteryzowano aktualnie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY ANALIZY SKŁADU SPALIN AUTOBUSÓW ZASILANYCH CNG

WYBRANE ASPEKTY ANALIZY SKŁADU SPALIN AUTOBUSÓW ZASILANYCH CNG Piotr SZCZĘSNY, Grażyna ORLICZ-SZCZĘSNA WYBRANE ASPEKTY ANALIZY SKŁADU SPALIN AUTOBUSÓW ZASILANYCH CNG W artykule przedstawiono wyniki analiz składu spalin autobusów komunikacji miejskiej, przystosowanych

Bardziej szczegółowo

The effect of mileage of the vehicle fueled with natural gas on the vehicle s ecological indices

The effect of mileage of the vehicle fueled with natural gas on the vehicle s ecological indices Article citation info: PIELECHA, J., et al. The effect of mileage of the vehicle fueled with natural gas on the vehicle s ecological indices. Combustion Engines. 2013, 154(3), 820-828. ISSN 0138-0346.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DOWNSIZINGU NA ZUśYCIE PALIWA I EMISJĘ SUBSTANCJI SZKODLIWYCH W SPALINACH

WPŁYW DOWNSIZINGU NA ZUśYCIE PALIWA I EMISJĘ SUBSTANCJI SZKODLIWYCH W SPALINACH Jerzy MERKISZ 1 Jacek PIELECHA 2 Maciej ANDRZEJEWSKI 3 emisja spalin, testy drogowe, downsizing, zuŝycie paliwa WPŁYW DOWNSIZINGU NA ZUśYCIE PALIWA I EMISJĘ SUBSTANCJI SZKODLIWYCH W SPALINACH Artykuł zawiera

Bardziej szczegółowo

Dane montaŝu. Schemat ogólny dodatkowego układu zasilania

Dane montaŝu. Schemat ogólny dodatkowego układu zasilania W SAMOCHODZIE BMW Dane montaŝu Homologacja R115 E20 #115 00 0032 Wytwórca pojazdu BMW Kategoria pojazdu M1 Typ pojazdu Typ a Objętość skokowa 2494 cm 3 Moc maksymalna 141 kw Moc na cylinder 23,5 kw Poziom

Bardziej szczegółowo

Spis treści Symbole i oznaczenia Wprowadzenie Metodyka badań Analiza warunków pracy pojazdów samochodowych...

Spis treści Symbole i oznaczenia Wprowadzenie Metodyka badań Analiza warunków pracy pojazdów samochodowych... Spis treści Symbole i oznaczenia... 5 1. Wprowadzenie... 7 2. Metodyka badań... 19 3. Analiza warunków pracy pojazdów samochodowych... 25 3.1. Pojazdy lekkie... 25 3.1.1. Charakterystyka ruchu drogowego

Bardziej szczegółowo

Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas

Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas Article citation info: BRZEŻAŃSKI, M., et al. Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas. Combustion Engines. 2013, 154(3), 1049-1055. ISSN 0138-0346.

Bardziej szczegółowo

PRZYDATNOŚĆ TELEMATYKI TRANSPORTOWEJ W OCENIE ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU POJAZDÓW

PRZYDATNOŚĆ TELEMATYKI TRANSPORTOWEJ W OCENIE ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU POJAZDÓW PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 107 Transport 2015 Agnieszka Merkisz-Guranowska, Maciej Andrzejewski, Hanna Stawecka Politechnika Poznańska, Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Caravelle Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC TP-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC TP-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw Nazwa modułu: Procesy spalania w silnikach tłokowych Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC-2-206-TP-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU ZMIANY KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU I STOPNIA RECYRKULACJI SPALIN NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN I ZUśYCIE PALIWA SILNIKA Z ZAPŁONEM SAMOCZYNNYM

BADANIA WPŁYWU ZMIANY KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU I STOPNIA RECYRKULACJI SPALIN NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN I ZUśYCIE PALIWA SILNIKA Z ZAPŁONEM SAMOCZYNNYM Anna M. Bocheńska, Cezary I. Bocheński BADANIA WPŁYWU ZMIANY KĄTA WYPRZEDZENIA WTRYSKU I STOPNIA RECYRKULACJI SPALIN NA TOKSYCZNOŚĆ SPALIN I ZUśYCIE PALIWA SILNIKA Z ZAPŁONEM SAMOCZYNNYM Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

NVG w Świecie i w Polsce

NVG w Świecie i w Polsce Sprzężony Gaz Ziemny do Napędu pojazdów komunikacji masowej NVG w Świecie i w Polsce Dr inż.. Jan Sas Wydział Zarządzania AGH Kraków 12 października 2000 r. 1 CNG LNG LPG NGV (Compressed Natural Gas) gaz

Bardziej szczegółowo

SPIS LPG CNG AKCESORIA SPIS REDUKTORY LPG ZESTAWY LPG REDUKTORY CNG ZESTAWY CNG AKCESORIA...15 KONTAKT...

SPIS LPG CNG AKCESORIA SPIS REDUKTORY LPG ZESTAWY LPG REDUKTORY CNG ZESTAWY CNG AKCESORIA...15 KONTAKT... SPIS LPG CNG AKCESORIA SPIS... 02 REDUKTORY LPG... 03 ZESTAWY LPG... 07 REDUKTORY CNG... 10 ZESTAWY CNG... 13 AKCESORIA...15 KONTAKT... 23 02 REDUKTORY LPG With Elektroniczny lock-off valve Homologacja

Bardziej szczegółowo

Ryszard Michałowski Karczowiska r.

Ryszard Michałowski Karczowiska r. DOLNOŚLĄSKA SPÓŁKA GAZOWNICTWA SP Z O.O. WE WROCŁAWIU ZASILANIE SILNIKÓW CNG NA PODSTAWIE DOŚWIADCZEŃ W DSG SP. Z O.O. WE WROCŁAWIU Ryszard Michałowski Karczowiska 23.1.26r. 1 Zabudowa pierwszego pojazdu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH Monika STOMA SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A PROCES LEGALIZACJI ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH Streszczenie W artykule przedstawiono cechy wspólne oraz różnice w postrzeganiu wzorcowania, jako jednego

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia II stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia II stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Transport Studia II stopnia Przedmiot: Pokładowe systemy diagnostyczne i informacyjne Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Kod przedmiotu: TR N 6-0_ Rok: I Semestr: Forma

Bardziej szczegółowo

ABC UŻYTKOWANIA WTRYSKIWACZY WGs

ABC UŻYTKOWANIA WTRYSKIWACZY WGs ABC UŻYTKOWANIA WTRYSKIWACZY WGs Nowe wtryskiwacze WGS są kolejną generacją naszego produktu. Zmianie uległy zarówno konstrukcja, budowa, jak i kalibracja. Kolejne prace rozwojowe nad produktem doprowadziły

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn

Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Kierunek: Mechanika i budowa maszyn Specjalność: Eksploatacja samochodów Studia stopnia: I-go Dr inż. Marek Gola 1. Rozwój systemów zmiennych faz rozrządu w silnikach spalinowych. układów rozrządu w tłokowych

Bardziej szczegółowo

EMISSION PROBLEMS OF THE CAR ENGINES FUELLED WITH LPG, CNG.

EMISSION PROBLEMS OF THE CAR ENGINES FUELLED WITH LPG, CNG. Journal of KONES Internal Combustion Engines 2002 No. 1 2 ISSN 1231 4005 EMISSION PROBLEMS OF THE CAR ENGINES FUELLED WITH LPG, CNG. Andrzej Żółtowski Przemysłowy Instytut Motoryzacji ul. Jagiellońska

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ

Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ 60-965 Poznań Grupa: Elektrotechnika, sem 3., Podstawy Techniki Świetlnej Laboratorium wersja z dn. 03.11.2015 Ćwiczenie nr 6 Temat: BADANIE ŚWIATEŁ DO JAZDY DZIENNEJ Opracowanie wykonano na podstawie

Bardziej szczegółowo

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda Perspektywy rynku paliw Polityczne warunki ramowe dla Europy Zielona Księga Komisji Europejskiej w sprawie

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWY Najmniejsza obudowa największe możliwości w swojej klasie

KOMPAKTOWY Najmniejsza obudowa największe możliwości w swojej klasie KOMPAKTOWY Najmniejsza obudowa największe możliwości w swojej klasie Zminiaturyzowany mikroprocesorowy sterownik sekwencyjnego wtrysku gazu STAG-4 Plus. Zminiaturyzowany mikroprocesorowy sterownik Zminiaturyzowany

Bardziej szczegółowo

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs

Mgr inŝ. Wojciech Kamela Mgr inŝ. Marcin Wojs Profesorowie Pracownicy Zakładu adu Silników w Spalinowych prof. dr hab. inŝ. Stanisław W. Kruczyński(kierownik Zakładu) prof. dr hab. inŝ. Zdzisław Chłopek Docenci Doc. dr inŝ. Maciej Tułodziecki Adiunkci

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/212 Stanisław W. Kruczyński 1, Michał Kurek 2, Patryk Hirszler 3 ANALIZA PROCESU SPALANIA ETANOLU NA CHARAKTERYSTYCE REGULACYJNEJ KĄTA WYPRZEDZENIA ZAPŁONU SILNIKA

Bardziej szczegółowo

Symulacja emisyjności silnika diesla dla testu "NEDC" z wykorzystaniem środowiska MATLAB

Symulacja emisyjności silnika diesla dla testu NEDC z wykorzystaniem środowiska MATLAB Konferencja Naukowa Problemy gospodarki energią i środowiskiem w rolnictwie, leśnictwie i przemyśle spożywczym Warszawa, 13-14 września 2016 r. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Wydział Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Dane techniczno diagnostyczne pojazdów

Dane techniczno diagnostyczne pojazdów Ark. 1 Arkuszy 8 A. Marka pojazdu: AUDI, B. VIN (3 pierwsze znaki): WAU, C. Typ, model, (nazwa handlowa):a8, D. Kod typu, model (nazwa homologacyjna): 4E, E. Odmiany: BD, F. Rodzaj: samochód osobowy, M1,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska. Recenzja

Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska. Recenzja Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna Warszawa, dn. 12.04.2015 r. Wydział Transportu Politechnika Warszawska Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Arkadiusza Stojeckiego pt. Badania wpływu topografii terenu

Bardziej szczegółowo

Realizacja metodyki SORT pomiaru zużycia paliwa autobusów

Realizacja metodyki SORT pomiaru zużycia paliwa autobusów Realizacja metodyki SORT pomiaru zużycia paliwa autobusów przez Zakład Badań Drogowych BOSMAL 1. PODSTAWY METODY SORT Opracowana przez UITP (fr. Union Internationale des Transports Publics) procedura badawcza

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 ««««««««««««Dokument z posiedzenia 2009 C6-0040/2007 2003/0153(COD) PL PART.3 29/11/2006 Wspólne stanowisko Wspólne stanowisko przyjęte przez Radę w dniu 11 grudnia 2006 r. w

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(87)/2012 Jerzy Cisek 1 ANALIZA NORM TOKSYCZNOŚCI SPALIN DLA SILNIKÓW SPALINOWYCH RÓŻNYCH ZASTOSOWAŃ l. Wstęp Przepisy prawne dotyczące emisji toksycznych składników

Bardziej szczegółowo

BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO

BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO BADANIA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I ZUŻYCIA PALIWA W TESTACH SYMULUJĄCYCH RZECZYWISTE WARUNKI UŻYTKOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO ZDZISŁAW CHŁOPEK 1, JACEK BIEDRZYCKI 2, JAKUB LASOCKI 3,PIOTR WÓJCIK 4 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań)

Silnik AFB AKN. Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Silnik Jałowy bieg (ciepły silnik, temperatura płynu chłodzącego nie niższa niż 80 C. Numer 0 (dziesiętne wartości wskazań) Numer bloku Opis Wartość wymagana Odpowiada wartości 1. Obroty silnika. 30 do

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r.

Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Poz. 610 Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej 1) z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie homologacji sposobu

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE

LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH ĆWICZENIE NR 3: DIAGNOSTYCZNE POMIARY SKŁADNIKÓW TOKSYCZNYCH SPALIN WPROWADZENIE Wzrost liczby eksploatowanych silników spalinowych spowodował konieczność

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 13.5.2009 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 118/13 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 385/2009 z dnia 7 maja 2009 r. zastępujące załącznik IX do dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin.

EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5. Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. EKOLOGIA I OCHRONA ŚRODOWISKA W TRANSPORCIE LABORATORIUM Ćwiczenie 5 Temat: Ocena skuteczności działania katalitycznego układu oczyszczania spalin. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ocena skuteczności

Bardziej szczegółowo

Transport I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) studia niestacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne)

Transport I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) studia niestacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2013/2014

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 21.2.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 53/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 134/2014 z dnia 16 grudnia 2013 r. uzupełniające rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 Właściwy silnik do każdego zastosowania 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 2 13.02.2013 10:55:38 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW

NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW λ Sondy lambda NGK na świecie WSPARCIE TECHNICZNE DLA KLIENTÓW NIEMCY Centrum techniczne w Centrali Centrum techniczne w Komaki Fabryka DETROIT JAPONIA Centrum techniczne w Europie Centrum techniczne w

Bardziej szczegółowo