Poznań ŹRÓDŁEM PRZEWAGI PIOTRA. Dossier. Budżet Poznania NAJSZTUBA DEBATA PRZEDSIĘBIORCÓW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Poznań ŹRÓDŁEM PRZEWAGI PIOTRA. Dossier. Budżet Poznania NAJSZTUBA DEBATA PRZEDSIĘBIORCÓW"

Transkrypt

1 Numer 1 (5) 2010 Magazyn gospodarczy Dystrybuowany bezpośrednio do wielkopolskich przedsiębiorców Dossier PIOTRA NAJSZTUBA Budżet Poznania pod lupą DEBATA PRZEDSIĘBIORCÓW Poznań ŹRÓDŁEM PRZEWAGI Rozmowa z prezesem BZW WBK AIB Asset Managment Krzysztofem Grzegorkiem

2

3 SPIS TREŚCI AKTUALNOŚCI 6 Plany Poznania 6 Giełda dobrych rozwiązań 7 WKK w progach firmy Kreisel 7 Kształcić właściwie 8 Na własny rachunek 8 Vectra z LBC DOSSIER 9 Strach polityków Piotr Najsztub ROZMOWY GŁOSU 10 Poznań źródłem przewagi Rozmawiamy z Krzysztofem Grzegorkiem, prezesem BZ WBK AIB Asset Management 30 Jesteśmy otwarci Rozmowa z Jerzym Lechnerowskim, burmistrzem Kórnika ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA 15 Budżet Poznania w 2010 roku Wielkopolscy przedsiębiorcy dyskutują o budżecie Poznania FELIETONY 22 Odpowiedzialność prezesa Porady prawne Jerzego Krotoskiego 24 Czerwona gwiazda na plaży Okiem z Brukseli Filipa Kaczmarka RAPORT GŁOSU BIZNESU 26 Gra na obcym boisku WIELKOPOLSKIE GMINY 30 Jesteśmy otwarci Boom na parki technologiczne w Polsce INWESTYCJE 32 Centrum musi żyć LIFESTYLE 34 Anatomia cygara 36 Hansgrohe promuje design Przyjemność palenia fajki MOTORYZACJA 38 Hybryda to przyszłość 40 Harmonia i nowoczesność KULTURA 41 Miły młody człowiek KALENDARIUM 42 Wydarzenia biznesowe i kulturalne Rada redakcyjna: Anna Lisewska Bussines Centre Club Loża Wielkopolska Iwona Marszałek Polsko-Niemieckie Koło Gospodarcze (DWK) Grzegorz Wichniarek Lech Business Club Kalina Kiser-Beyme Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i Kooperacji Karina Plejer Wielkopolski Klub Kapitału Małgorzata Animucka Wielkopolski Związek Pracodawców Redakcja i realizacja: Skivak Custom Publishing Dyrektor wydawniczy: Damian Nowak C: 0, M: 75, Y: 100, K: 0 C: 0, M: 0, Y: 0, K: 100 Redakcja Głosu Biznesu nie zwraca materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skrótów i redakcyjnego opracowania tekstów przyjętych do druku. Za treść reklam i ogłoszeń redakcja nie odpowiada. Redaktor prowadzący: Sebastian Frąckiewicz Projekt graficzny i skład: Katarzyna Bartosik, Paweł Chlebowski Fotografie: Skivak Custom Publishing, Tomasz Jurgielewicz Okładka: Tomasz Jurgielewicz Adres redakcji: Głos Biznesu ul. Głuchowska 1, Poznań tel fax Druk i oprawa: Drukarnia Classic KALENDARIUM WARTO DYSKUTOWAĆ 42 Wydarzenia biznesowe i kulturalne Najnowszy numer Głosu Biznesu został siłą rzeczy zdominowany przez debatę przedsiębiorców dotyczącą budżetu Poznania na 2010 rok. Dziękujemy wszystkim, którzy zechcieli wziąć w niej udział. Ale jeśli (w co śmiemy wątpić) nie będą Państwo zainteresowani budżetem, zachęcamy do lektury pozostałych tekstów. Kontynuujemy nasz cykl Raport Głosu Biznesu. Tym razem zajęliśmy się wielkopolskimi eksporterami, którzy z powodzeniem radzą sobie na zagranicznych rynkach. Zdecydowaliśmy się także na opublikowanie wywiadu z burmistrzem Kórnika, który postanowił odpowiedzieć na krytykę gminy wysuniętą w poprzednim numerze przez Jędrzeja Daniela (patrz tekst Rozwój bez planu GB, nr ). Chcieliśmy, aby Głos Biznesu stał się platformą publicznej i merytorycznej dyskusji. Stąd odpowiedź włodarza Kórnika i stąd debata poświęcona budżetowi. Tu również liczymy na reakcję ze strony władz Poznania. Na koniec zachęcamy także do lektury rozmowy z prezesem BZ WBK AIB Asset Managment Krzysztofem Grzegorkiem, który prowadzi go od 1997, co jest ewenementem w skali kraju. Zespół redakcyjny Głosu Biznesu 4 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 5

4 6 AKTUALNOŚCI Plany Poznania Prezydent Ryszard Grobelny był gościem kolejnego spotkania zorganizowanego przez Lożę Wielkopolską BCC roku w Nickel Technology Park Poznań. Prezydent Grobelny mówił m.in. o strategii rozwoju Poznania Spotkanie, które zgromadziło blisko 80 osób, otworzył gospodarz Marian Nickel, Kanclerz Loży Wielkopolskiej BCC. Marian Nickel i Prezydent Poznania wręczyli członkom BCC Medale Europejskie. W imieniu Przedsiębiorstwa Badawczo-Wdrożeniowego Acrylmed wyróżnienie odebrała Małgorzata Paczkowska, a w imieniu firmy Volkswagen Poznań Szymon Trzebiatowski. Podczas spotkania poruszano sprawy dotyczące bieżącej sytuacji społeczno-gospodarczej miasta oraz rozmawiano o tegorocznym budżecie. Dyskutowano o modernizacji dróg w mieście, budowie zachodniego i wschodniego odcinka obwodnicy Poznania, możliwościach dotyczących przepustowości poznańskiego lotniska oraz o stanie przygotowań do EURO Prezydent poinformował zebranych o przygotowywanej strategii rozwoju miasta Poznania do 2030 roku. Spotkanie zakończył koktajl i trwające do późnych godzin rozmowy kuluarowe. Giełda dobrych rozwiązań roku Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i Kooperacji Koordynator Wielkopolskiego Klastra Energii Odnawialnej zorganizowała dla jego członków giełdę kooperacyjną Biznes - Nauka - Biznes. Giełda została zorganizowana w ramach projektu KIGNET Innowacje Izbowy System Wsparcia Innowacyjności Przedsiębiorstw, finansowanego z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Dz Organizacja giełdy miała na celu rozwinięcie współpracy sektora biznesu i jednostek naukowo-badawczych w zakresie tworzenia platformy współpracy. Odbyło się 10 spotkań, podczas których Żegnamy ś.p. Lecha Mielnika firmy miały okazję do przeprowadzenia rozmów z przedstawicielami jednostek naukowych reprezentującymi: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Instytut Technologii Drewna oraz Instytut Obróbki Plastycznej. Spotkania pozwoliły również na nawiązanie kontaktów, a udział w giełdzie stanowił okazję do zaktualizowania wiadomości na temat branży, zdobycia informacji o nowościach i obowiązujących trendach, znalezienia inspiracji do nowych rozwiązań. Prezesa Zarzadu Hans Grohe Sp. z o.o. Wieloletniego członka Loży Wielkopolskiej Business Centre Club - redakcja "Głosu Biznesu", rada redakcyjna "Głosu Biznesu" i członkowie organizacji biznesowych GŁOS BIZNESU Nr AKTUALNOŚCI WKK w progach firmy Kreisel Lutowe spotkanie WKK odbyło się na zaproszenie prezesa dr. Szczepana Gawłowskiego członka WKK, w siedzibie firmy KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. w Poznaniu. Członkowie Klubu wysłuchali ciekawego wystąpienia dr. Jacka Ksenia, który omówił genezę i przebieg ubiegłorocznego kryzysu, tłumacząc jednocześnie, dlaczego Polska w porównaniu z innymi krajami odnotowała tak wysoki (1,7 proc.) wzrost gospodarczy. Z dużym zainteresowaniem przedsiębiorców spotkało się też drugie wystąpienie Andrzeja Niemczyka, byłego trenera reprezentacji narodowej siatkarek. Przedstawił on podobieństwa i zależności pomiędzy sportem a biznesem. Porównując drużynę do zespołu pracowników, a trenera do menadżera, Andrzej Kształcić właściwie Wielkopolski Związek Pracodawców zainicjował zmiany programowe na poziomie szkolnictwa zawodowego. P owołana przez WZP Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości (WFRP) realizuje od 1 stycznia 2010 roku projekt Diagnoza potrzeb edukacyjnych w obszarze szkolnictwa zawodowego w Wielkopolsce w kontekście zapotrzebowania regionalnego rynku pracy. Patronat honorowy nad projektem objął Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak. Od kilku lat na krajowym rynku pracy obserwujemy rozdźwięk pomiędzy ofertą edukacji zawodowej a zapotrzebowaniem pracodawców. Niedostosowanie systemu edukacji zawodowej w regionie skutkuje niedoborem specjalistów w dziedzinach kluczowych dla rozwoju gospodarczego. Rozumiejąc potrzebę przeciwdziałania zjawisku trwałego bezrobocia, szczególnie wśród młodych ludzi, WZP za- PIERWSZY W POLSCE PIERWSZY W POZNANIU Hotel NH Poznań ulokowany jest w samym centrum miasta, tuż obok Starego Rynku, MTP oraz dworca kolejowego. Oddajemy do Państwa dyspozycji: 93 pokoje 4 sale konferencyjne Ogród Zimowy Restaurację i bar SPA Espania oraz wellness. reklama Niemczyk udzielił wielu cennych rad, jak skutecznie kierować zespołem, dbać o niego, motywować, aby uzyskał najlepsze efekty. Nie zabrakło też porad dla biznesmenów na temat zdrowego trybu życia, odpowiedniej diety i aktywności fizycznej. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego inicjował zmiany programowe na poziomie szkolnictwa zawodowego. Efektem badań, które na zlecenie WFRP przeprowadzi Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, będzie publikacja. Znajdą się w niej informacje przydatne do konstruowania programów oraz doboru treści nauczania na poziomie szkół zawodowych, techników oraz liceów zawodowych. Publikacja ukaże się w marcu 2011 roku i zostanie przesłana do wszystkich szkół kształcących zawodowo w województwie wielkopolskim, Kuratorium Oświaty w Poznaniu oraz MEN-u. Całość działań podsumuje konferencja skierowana do podmiotów zaangażowanych w aktywne tworzenie regionalnego rynku pracy. Projekt realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków EFS. Św. Marcin Poznań T F

5 AKTUALNOŚCI DOSSIER Na własny rachunek W dniach odbywał się festiwal przedsiębiorczości B.O.S.S., czyli Bardzo odpowiedzialny start w samodzielność. Strach polityków Rozmowa z Piotrem Najsztubem, dziennikarzem oraz głównym specjalistą od wywiadów w Przekroju i Vivie! Impreza odbywała się od się w 19 miastach w całej Polsce. Na mapie organizatorów znalazł się także Poznań. Twórcom festiwalu przyświecał jeden cel zaszczepić w studentach i absolwentach żyłkę do interesów. To właśnie młodzi ludzi mają dziś najwięcej problemów ze znalezieniem pracy, a bezrobocie w tej grupie wciąż rośnie. Szczególnie wśród humanistów. Z jednej strony pracodawcy nie chcą zatrudniać niedoświadczonych osób, z drugiej programy nauczania uczelni wyższych są kompletnie oderwane od rynkowej rzeczywistości. Wyjściem z tej patowej sytuacji może być założenie własnego biznesu. W ramach poznańskiej edycji B.O.S.S młodzi ludzie mogli spotkać się z m.in. z Wojciechem Krukiem, wysłuchać panelu o inwestycjach czy poznać tajniki rozliczeń dotacji unijnych to tzw. ścieżka twarda. W ramach ścieżki miękiej odbywały się wykłady i spotkania poświęcone motywacji, mediom i reklamie. Organizatorem B.O.S.S.-a było Studenckie Forum BCC. Vectra z LBC Do grona członków Lech Business Club dołączyła Agencja Promocyjno- Reklamowa Vectra. ROZMAWIAŁ Sebastian Frąckiewicz Nigdy przed wywiadem nie piszę pytań. Najsztub nie pyta swoich rozmówców o oczywistości. Lubię przyłapywać polityków na strachu. Sposób na dobry wywiad to dobra rozmowa. Gdy byłem naczelnym Przekroju decydowałem. Bywam złośliwy, gdy wiem, że obiekt to zniesie. Nie toleruję toleruję. W polskich mediach drażni mnie brak dowcipu. Najlepsze wspomnienie z Wielkopolski... kaczka w restauracji Pod Kaczorem w Piotrowie Pierwszym. Gdy już znudzi mi się dziennikarstwo myślę o tym, żeby tylko gotować. Gdybym na jeden dzień mógł wejść w ciało polskiego VIP-a lub celebryty, byłaby/byłby to Doda. Agencja działa na ogólnopolskim rynku od 1998 roku. Posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu akcji promocyjnych, merchandisingu, outsourcingu, tworzeniu materiałów POS oraz przeprowadzaniu badań merchandisingowych. Pracuje zarówno w rynku tradycyjnym, jak i nowoczesnym na terenie całego kraju. Nowa centrala firmy od roku 2007 to prawie 300 m2. Pracuje w niej 18 osób. Posiada dwie sale konferencyjne wyposażone w nowoczesny sprzęt multimedialny umożliwiający przeprowadzanie lokalnych szkoleń oraz spotkań bez konieczności wynajmowania sal konferencyjnych. W 17 miastach posiada magazynki umożliwiające poza bieżącym lokalne przekazywanie materiałów POS. Na potrzeby akcji cen- tralnych posiada własny magazyn. W bazie Vectry znajduje się 730 merchandiserów oraz ponad 1000 hostess. Agencja Promocyjno-Reklamowa Vectra ul. Trójpole Poznań Piotr Najsztub Urodził się w Żninie, a swoją dziennikarską karierę rozpoczynał w Gazecie Wyborczej jako dziennikarz śledczy. Ma na koncie talk-show i kilka programów telewizyjnych. Był zastępcą redaktora naczelnego magazynu Viva!, a w latach redaktorem naczelnym Przekroju. Wiele osób sądzi, że jest nim do dziś. Choć już nie kieruje tygodnikiem, co tydzień publikuje na jego łamach wywiady z cyklu Najsztub pyta. Jego rozmowy pojawiają się także regularnie na łamach Vivy!. FOTO: BOGDAN KRĘŻEL \VISAVIS \FORUM 8 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 9

6 ROZMOWY GŁOSU ROZMOWY GŁOSU Poznań źródłem przewagi O tym, jak skutecznie pomnożyć kapitał i jak wybrać wartościowe akcje, opowiada prezes BZW WBK AIB Asset Management SA KRZYSZTOF GRZEGOREK. ROZMAWIALI Damian Nowak, Sebastian Frąckiewicz ZDJĘCIA Tomasz Jurgielewicz USŁUGA ASSET MANAGEMENT, PODOBNIE JAK PRI- VATE BANKING, JEST SKIEROWANA DO KLIENTA ZAMOŻNEGO. NA CZYM POLEGA RÓŻNICA MIĘDZY ASSET MANAGEMENT A PRIVATE BANKING? KRZYSZTOF GRZEGOREK: Przyznam szczerze, że nie wiem, na czym polega private banking w Polsce. Czasem widzę jakiś dodatek poświęcony temu tematowi w prasie. Usługa ta jest zazwyczaj opisywana w kontekście jakiejś ciekawej karty kredytowej, najczęściej pokrytej cennym metalem złotem albo platyną, można też dostać bilety na jakieś ważne wydarzenia itd. Szczerze mówiąc, nie jestem klientem żadnego private banking i nie odczuwam takiej potrzeby. Nie interesują mnie złote karty, nie potrzebuję afiszować się takimi gadżetami. Cieszy mnie to, że jestem zwykłym człowiekiem. Natomiast asset management nie jest gamą różnych usług, ale oferuje konkretny produkt zarządzanie portfelem i inwestycjami klienta. Specjalizujemy się w rynku polskim i inwestujemy środki naszych klientów w spółki notowane na polskiej giełdzie, a także w polskie obligacje, choć jeszcze w tym roku zaoferujemy klientom możliwość inwestowania w rejonie Europy Środkowo-Wschodniej. Dodatkowo spółka asset management jest podmiotem zarządzającym dla instytucji: kierujemy funduszami Arka i Lukas, podpisaliśmy także umowy z niektórymi firmami ubezpieczeniowymi. Mamy więc nie tylko klientów indywidualnych, ale również dużych, instytucjonalnych. ABY ZOSTAĆ PAŃSTWA KLIENTEM, TRZEBA DYSPO- NOWAĆ CO NAJMNIEJ 1 MLN ZŁ. CZY POWIERZA- JĄC PAŃSTWU TAKIE PIENIĄDZE, MOŻNA LICZYĆ NA ZINDYWIDUALIZOWANĄ USŁUGĘ, CZYLI USZYCIE PORTFELA ZGODNIE Z ŻYCZENIEM KLIENTA? To szycie możliwe jest li tylko z dwóch materiałów: z portfela akcji oraz portfela obligacji i w tym sensie mamy tylko jedną ofertę, bo nie kierujemy innej propozycji do pana Nowaka, a innej do pana Kowalskiego ze względu na ich upodobania czy charaktery. Jeśli interesują ich akcje, to dostają te same, ale jest to świadome działanie z naszej strony. Jeśli robimy coś dobrze, to nie robimy tego na 1000 sposobów. Inwestowanie to nie malowanie mieszkania, które dekorujemy w zależności od tego, jaki kolor lubimy. Tu nie ma miejsca na czyjeś gusta. Chodzi o to, żeby klient gotowy na inwestowanie w akcje uzyskał jak największą stopę zwrotu. Ktoś przynosi nam pieniądze na pięć lat i po ich upływie chce ich mieć jak najwięcej. Nie jest możliwe, żeby to jak najwięcej dla każdego uzyskiwać w inny sposób. My mamy jedną ideę, jak to jak najwięcej zdobyć i ta idea się sprawdza. SPECJALIZUJECIE SIĘ W AKCJACH, KTÓRE CHOĆ MAJĄ NAJWIĘKSZY POTENCJAŁ ZYSKU, SĄ ZWIĄZANE Z RY- ZYKIEM. DLA WIELU JEST TO ZAPEWNE BARIERĄ Jeśli klient uważa, że nie jest w stanie pogodzić się z większą stratą przejściową, to wtedy oferujemy mu w jego pakiecie większy procent bezpiecznych inwestycji: głównie obligacji skarbowych. I właśnie na tym poziomie pojawia się pewien indywidualizm. Każdy może wybrać, ile procent swoich inwestycji lokuje w akcjach, a ile w papierach bardziej bezpiecznych. PORÓWNUJĄC PAŃSTWA WYNIKI Z KONKURENCJĄ, MOŻNA POWIEDZIEĆ, ŻE JESTEŚCIE LIDERAMI. JAK UDAJE SIĘ PAŃSTWU OSIĄGNĄĆ WYNIKI LEPSZE OD FOTO: TOMASZ JURGIELEWICZ INDEKSÓW GIEŁDOWYCH? Wbrew pozorom jest to proste (śmiech). Ale czasami proste rzeczy tak naprawdę są najtrudniejsze, bo trzeba włożyć w nie wiele pracy. Stosujemy fundamentalne podejście do inwestycji i inwestujemy w spółki, które w dłuższym terminie zarabiają lepiej niż indeks giełdowy. Historia uczy, że giełda w dłuższym terminie daje zarobić więcej niż bezpieczne formy oszczędzania, dlatego radzimy inwestować w akcje. Jeśli klient potrafi zaakceptować wahania trwające przez pięć lat i zachować zimną krew przy spadkach, to jesteśmy przekonani, że lepiej na tym wyjdzie niż na aktywach bezpiecznych. Paradoksalnie dowodu dostarczył nam ostatni kryzys. Pomimo jednej z najcięższych i najdłuższych bess na giełdzie, w rekomendowanym przez nas horyzoncie inwestycyjnym dobrze wybrane akcje dały zarobić dużo więcej niż papiery bezpieczne. A jak konkretnie budujemy ten portfel? Podejście fundamentalne polega na tym, że dokładnie przyglądamy się spółkom. Jeśli szczegółowo przeanalizujemy 10 spółek, to wśród nich znajdziemy co najmniej jedną, która będzie zachowywała się lepiej niż indeks giełdowy. JAK TAKĄ SPÓŁKĘ ROZPOZNAĆ? Przede wszystkim trzeba ją dobrze poznać i wniknąć w istotę danego biznesu. Trzeba zrozumieć, na czym polega jej przewaga konkurencyjna, oraz oczywiście przyjrzeć się, jak jest zarządzana. Jedną z najważniejszych kwestii jest poznanie kompetencji ludzi, którzy stoją za daną firmą, ponieważ albo wszystko psuje się od głowy, albo te głowy pracują na sukces. 10 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 11

7 ROZMOWY GŁOSU ROZMOWY GŁOSU FOTO: TOMASZ JURGIELEWICZ Stosujemy fundamentalne podejście do inwestycji i inwestujemy w spółki, które w dłuższym terminie zarabiają lepiej niż indeks giełdowy. Historia uczy, że giełda w dłuższym terminie daje zarobić więcej niż bezpieczne formy oszczędzania, dlatego radzimy inwestować w akcje. Nie, nie ma. Nie używamy ani nosa, ani też nie słuchamy plotek. I to jest nasza przewaga, bo w porównaniu z innymi podmiotami z segmentu asset management nasze wyniki są miażdżąco lepsze. Choćby dlatego, że jesteśmy z Poznania, z dala od pozornie atrakcyjnego szumu plotek i spekulacji. Skłonność do spekulacji, tak naturalna dla ludzkiego mózgu, jest na rynku finansowym przekleństwem. My opiera- FOTO: TOMASZ JURGIELEWICZ Poza tym sprawdzamy dokładnie ich produkt i analizujemy, czy ma on szansę na rynku i jest rozwojowy. Trzeba też postawić pytanie, czy tenże produkt ma szansę zdobywać coraz większy udział w rynku. I tu liczy się strategia firmy to, czy jest spójna i sensowna. Na koniec dbałość o koszty. Musimy kupić story firmy, czyli widoki na dobrą przyszłość spółki i jej szybki rozwój. Dlatego często podkreślam, że my nie kupujemy akcji, ale spółki tak jakbyśmy mieli stać się ich współwłaścicielami. Jeśli dany podmiot spełnia te warunki wtedy właśnie w niego inwestujemy. Historia uczy, że jeśli spółka potrafi zwiększać zyski z roku na rok przez kilka lat, to w końcu przełoży się to na istotny wzrost cen jej akcji, nawet jeśli po drodze pesymizm inwestorów giełdowych spowoduje korekty. Chciałbym też podkreślić w tym miejscu, że nie zajmujemy się prognozami tym, czy rynek pójdzie w górę, czy w dół, a wiele osób w taki sposób niestety wyobraża sobie inwestowanie. My zajmujemy się konkretnymi spółkami, a to znaczna różnica. Ludzie potrafią zrobić dobry biznes, wyczuć rynek i wprowadzić na niego ciekawy produkt, a potem rozwijać firmę przez wiele lat. Tu, w Wielkopolsce, kuźni prywatnych biznesów, jest to rzecz doskonale znana, notabene większość naszych klientów to przedsiębiorcy z tego regionu. Natomiast nie znamy takich przypadków, że ktoś potrafi dobrze zarabiać tylko na przewidywaniach rynku, nie zajmując się konkretnie żadnym biznesem. Oczywiście krótkoterminowo może się komuś uda, ale na dłuższą metę takie metody się nie sprawdzają. TE WYBORY SPÓŁEK, W KTÓRE PAŃSTWO INWE- STUJĄ, ZAWSZE SĄ RACJONALNE, NIE MA TAM ANI SZCZYPTY EMOCJI CZY PRZECZUCIA? KRZYSZTOF GRZEGOREK Z wykształcenia matematyk, lubi rozrywki umysłowe i sport a dokładnie bieganie. Przebiegł dużą część polskiej linii brzegowej, przybiega także do pracy. Lubi długie dystanse, zarówno w inwestycjach jak i w biegach. Z polskim rynkiem kapitałowym jest związany od początku jego funkcjonowania od 1995 roku posiada licencję doradcy inwestycyjnego nr 24. Współuczestniczył w budowaniu BZ WBK AIB Asset Management w 1997 roku, odkąd nieprzerwanie pełni funkcję Prezesa tej spółki, co jest ewenementem w skali kraju. Poznańskie asset management jest liderem w Polsce pod względem liczby klientów indywidualnych. Na koniec 2009 roku spółka zarządzała majątkiem osób o wartości prawie 2 mld zł. 12 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 13

8 ROZMOWY GŁOSU ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA my się tylko na faktach i liczbach dla mnie to nic dziwnego, bo jestem z wykształcenia matematykiem. Ponieważ zarządzamy aktywami rzędu 12 miliardów złotych, licząc razem z funduszami Arka, musimy zachowywać spokój i rozsądek. CO CHWILĘ POJAWIAJĄ SIĘ SPEKULACJE NA TEMAT DRUGIEGO DNA KRYZYSU, CO MOŻE PRZEŁOŻYĆ SIĘ NEGATYWNIE NA RYNEK AKCJI. CZY NIE OBAWIA SIĘ PAN TEGO? Szczerze mówiąc, nie stawiamy sobie takich pytań, bo nie ma na nie sensownej odpowiedzi. Falowanie rynku jest zawsze. Jeśli kupimy kiepskie akcje, to nie zarobimy na nich, niezależnie od sytuacji na giełdzie. Kiedy jednak zdecydujemy się na dobre akcje i będziemy firmę właściwie monitorować, wtedy wszystko powinno być dobrze, niezależnie od tego, czy rynek akcji zostanie na jakiś czas osłabiony przez kryzys. Bessa prędzej czy później minie, a dobrze wybrane akcje w horyzoncie kilkuletnim przyniosą nam owoce. Warto zapanować nad emocjami, które nam towarzyszą, kiedy rynek spada, i potraktować kryzys jako czas inwestycyjnych okazji. GDYBY MIAŁ PAN UŻYĆ JAKIEJŚ METAFORY DO OPI- SANIA SWOJEJ PRACY, DO CZEGO BY JĄ PAN PO- RÓWNAŁ? Zarządzanie portfelem inwestycyjnym przypomina trochę uprawianie ogródka. Najpierw siejemy, ale potem musimy dbać o stan naszych upraw, co czynimy, śledząc raporty ze spółek i spotykając się z ich przedstawicielami. Jeśli coś nas niepokoi, prosimy zarządy o wyjaśnienia. Jak w każdej uprawie, bywa, że musimy usuwać ziarno które nie przynosi plonów, bo przecież nie każda uprawa wydaje dobre owoce. DYWERSYFIKACJA PORTFELA ODBYWA SIĘ TYLKO POPRZEZ RÓŻNY UDZIAŁ AKCJI I OBLIGACJI CZY TAK- ŻE POPRZEZ INNE INWESTYCJE NP. W WALUTĘ? Nie. Inwestujemy w biznesy, a nie w waluty, bo się na tym nie znamy. Trudno ocenić, jak waluta będzie zachowywała się w długim terminie. Za dużo czynników ma na to wpływ. Nie zajmujemy się rzeczami, których nie potrafimy przeanalizować. Wielcy inwestorzy, tacy jak Warren Buffett, nigdy nie zajmowali się przewidywaniem zmian rynkowych, inflacji itp. I radzili innym, by również tego nie robili. Wiemy, że potrafimy rozpoznac dobry pomysł na biznes. W ciągu roku przeglądamy setki takich pomysłów. Jeśli ktoś prowadzi dobrą spółkę, wtedy kupujemy jej akcje. Nie jesteśmy w stanie przeanalizować całego rynku, ale konkretne firmy już tak. JAKĄ MIAŁBY PAN RADĘ DLA TYCH, KTÓRYCH KU- SZĄ MOŻLIWOŚCI ZAROBIENIA NA AKCJACH, ALE JEDNOCZEŚNIE BOJĄ SIĘ, ŻE ZAINWESTUJĄ W NIE- ODPOWIEDNIM MOMENCIE? Nie trzeba obawiać się niewłaściwego momentu rozpoczęcia inwestycji, jeśli traktujemy ją długoterminowo i zachowamy kilkuletni horyzont inwestycyjny. Długość okresu inwestowania w akcje jest kluczowy, zwłaszcza w naszej filozofii inwestycyjnej, która opiera się na długookresowym inwestowaniu w firmy. Historia uczy, że wraz z wydłużaniem okresu inwestycji ryzyko maleje. Dowodem na to są nasze wyniki mimo prawdziwego Armagedonu, jaki przetoczył się przez rynki kapitałowe w ostatnim czasie, nasz akcyjny portfel fundamentalny w ostatnich pięciu latach przyniósł zysk na poziomie 227proc. Bardzo dobrym sposobem na ograniczenie ryzyka, sprawdzonym na wszystkich rynkach, jest systematyczne inwestowanie poprzez regularne wpłaty do wybranego funduszu. Inwestując w różnych momentach, uniezależniamy się częściowo od giełdowego trendu i zmniejszamy ryzyko wejścia na rynek w nieodpowiednim momencie. ZARZĄDZANIE 12 MILIARDAMI ZŁOTYCH TO DUŻA OD- POWIEDZIALNOŚĆ I STRES. JAK PAN ODREAGOWUJE TEN STRES, BY PO PRACY NIE MYŚLEĆ O PRACY? Nie zarządzam tymi środkami sam, mamy tu cały zespół ludzi. Poza mną jest dyrektor inwestycyjny, pięciu zarządzających, czterech analityków i czteroosobowy zespół dilerów. A najlepszym sposobem na odreagowanie jest dla mnie sport, a konkretnie bieganie długodystansowe. Zamieniam pracę umysłowa na pracę fizyczną. Biegam razem z psem po km, kilka razy w tygodniu. Od kilku lat biorę też udział w maratonach. Jak się porządnie zmęczę, to spływa ze mnie cały stres związany z pracą umysłową czuję się jak nowo narodzony. PORÓWNANIE WYNIKÓW INDYWIDUALNEGO PORTFELA AKCYJNEGO FUNDAMENTALNEGO BZ WBK AIB ASSET MANAGEMENT Z INDEKSEM WIG (STAN NA DZIEŃ ) 900 % 800 % WIG 787,98% IPAF 700 % 600 % 500 % 400 % 300 % 227,68% 200 % 121,12% 100 % 87,54% 46,85% 50,12% 0 % 1 ROK 5 LAT 10 LAT Źródło: BZ WBK AIB ASSET MANAGEMENT Budżet Poznania w 2010 roku Na temat budżetu Poznania ochoczo debatują politycy i dziennikarze, ale w mediach mało eksponowany jest głos wielkopolskich przedsiębiorców, którzy w znacznym stopniu zasilają go przecież zarówno podatkami, jak i inwestycjami. My oddajemy im swoje łamy, bo osoby doświadczone w kierowaniu własnymi firmami dobrze wiedzą, jak mądrze zarabiać i jak mądrze wydawać pieniądze. Budżet Poznania na 2010 rok wzbudza wiele kontrowersji. Po pierwsze zakłada spory dług i życie na kredyt. Po drugie nie widać w nim odważnych kroków i wyraźnej strategii działań miasta. Z drugiej strony miasto wzięło kredyt na inwestycje, więc można także powiedzieć, że pozostaje zaufać politykom co do trafności tychże inwestycji. Zdania i oceny sytuacji przez naszych dyskutantów są podzielone i bardzo dobrze, bo w tym przypadku jednomyślność byłaby wręcz trudna do zrozumienia i mało twórcza. Mamy nadzieję, że w naszej dyskusji weźmie udział również Ryszard Grobelny. Redakcja Głosu Biznesu poprosi go, by odniósł się do uwag przedsiębiorców, a wypowiedź prezydenta Poznania będziemy mogli opublikować w następnym numerze Głosu Biznesu. DEBATA Przepraszamy Pana Jacka Bergolca DEBATA W poprzedniej debacie Głosu Biznesu poświęconej innowacjom, w wypowiedzi Pana Jacka Bergolca, managera Murray Design Polska pojawił się błąd z winy redakcji. Poprawny lead jego wypowiedzi powinien brzmieć Innowacyjność to zdecydowanie nie tylko nowe technologie. Oznacza także intensywne myślenie każdego dnia. Wyraz wyrzucić, który nieopatrznie pojawił się w drugim zdaniu leadu, redakcja Głosu Biznesu umieściła przez pomyłkę, za co serdecznie przeprasza Pana Jacka Bergolca. 14 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 15

9 ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA Przedstawiciel BCC Przedsiębiorcze myślenie Przedstawiciel LBC Symbioza państwowego z prywatnym Obecny budżet miasta Poznania pokazuje, że politycy chcą zadowolić każdego w niewielkim stopniu. W efekcie nie zadowalają nikogo, a miasto nie wypracowało spójnego, zdecydowanego kierunku rozwoju. Największą przeszkodą we wprowadzeniu jakiegoś innowacyjnego rozwiązania może być niepewność, czy efekt wart będzie ryzyka, które się podejmuje. Element ryzyka jest bowiem zawsze związany z procesem wdrażania innowacji. TEKST Wojciech Majchrzycki, dyrektor Den Braven, radny Poznania, przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów oraz Rozwoju Gospodarczego RMP TEKST Szczepan Gawłowski, prezes Kreisel Technika Budowlana Tymczasem warto postawiać na jednego konia. Brakuje nam odwagi i konsekwencji zarazem, bo miasto co chwilę stawia na coś innego. Kilka lat temu był to sport, potem postanowiliśmy ubiegać się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, teraz jesteśmy miastem know-how. Powstaje zatem pytanie, kim tak naprawdę jesteśmy? W tym budżecie brak odpowiedzi na to pytanie. Z doświadczenia firmy Kresiel, która od lat promuje się poprzez sport, uważam, że jest to dobry kierunek. Tym bardziej, że będziemy gospodarzem Euro Ale sport rozumiem szerzej i jego częścią jest dla mnie również zdrowy tryb życia mieszkańców, a w konsekwencji promocja turystyki. W budżecie miasta została przewidziana duża suma dla Poznańskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, niestety brak jest dokładnych informacji na co, oprócz stadionu Lecha oraz cyklicznych zawodów kajakarskich na Malcie będzie ta kwota wydatkowana. Sądzę, że należałoby pomyśleć o poszerzeniu działań POSiRu. Alternatywą mogłoby być również finansowanie konkretnych wydarzeń sportowych zamiast instytucji i to nie tylko sportowych, ale także kulturalnych, których funkcjonowanie opiera się na dotacjach. Tymczasem dotacja może być kołem zamachowym dla takiego podmiotu, ale część swoich dochodów powinna wypracowywać sama. Przedsiębiorcze myślenie w obecnych czasach jest niezbędne w każdej organizacji, również w instytucjach kulturalnych, sportowych czy innych komórkach miejskich. Mówię tu także o magistracie, gdzie budżet przewiduje jedynie 20 milionów złotych z dotacji unijnych? Biorąc pod uwagę, że ten budżet zakłada dług chciałoby się zapytać, dlaczego środków z Unii jest tak mało? Mamy przecież wielu urzędników. Może wyglądało by to inaczej, gdyby ludzie zajmujący się dotacjami byli wyna- gradzani w zależności od wyników? W całej Polsce Poznaniacy uznawani są za ludzi przedsiębiorczych, ale gdy spoglądamy na założenia miejskiego budżetu i działanie instytucji zupełnie tego nie widać. Jak już wspomniałem wcześniej, w rozwoju Poznania postawiłbym także na turystykę. Można znaleźć u nas naprawdę sporo atrakcji, tyle, że niektóre z nich są całkowicie zaniedbane i miasto nie ma na nie pomysłu. Jednym z przykładów jest cytadela, po której niebezpiecznie spacerować wieczorem, a jest to doskonałe miejsce do odpoczynku. Kolejna sprawa to zaniedbane ośrodki sportowe, jak choćby tor żużlowy. Bardzo cieszy natomiast fakt, iż w budżecie miasta znalazły się środki na budowę term maltańskich. To pierwszy tego typu obiekt w okolicy i ma szansę stać się wielką atrakcją nie tylko sportową, ale także turystyczną. Doskonałym przykładem poznańskiej gospodarności w działalności prywatnej jest mały fragment Malty ze stokiem narciarskim, golfem, torem saneczkowym i innymi atrakcjami, sprzyjającymi rozwojowi kultury fizycznej dzieci i aktywnego odpoczynku dorosłych. Trzeba również docenić inicjatywę Prezydenta Poznania, Pana Ryszarda Grobelnego, który choćby przez organizowanie systematycznych spotkań z organizacjami Przedsiębiorców Wielkopolskich działa na rzecz polepszenia klimatu dla działań inwestorów- przykładem jest odbywające się cyklicznie Forum Inwestorów jako platforma wymiany poglądów. Odpowiednia strategia oraz dobrze zaplanowany budżet pozwoli na rozwój regionu oraz wzmocni jego pozycję w kraju. Z punktu widzenia przedsiębiorcy ważne jest, aby miasto konsekwentnie realizowało założone cele. A jest to możliwe, jeżeli będzie funkcjonowało na zasadzie dobrze zarządzanego przedsiębiorstwa. Miasto zawsze ma wiele planów i pilnych zadań, zaś środków zawsze jest mniej niż projektów, które chcielibyśmy zrealizować. Z jednej strony muszę się zgodzić z zarzutami, że w miejskim inwestowaniu często nie widać spójności i konsekwencji, ale z drugiej, strony rozdrobnienie pozycji budżetowych jest jego naturalną cechą, gdyż z jednego budżetu zaspokajanych jest wiele bieżących potrzeb Poznaniaków, odnoszących się do tak różnorodnych dziedzin jak komunikacja, kultura, sport, edukacja, zdrowie, itd. Strategicznie ważniejszy wydaje się tzw. Wieloletni Program Inwestycyjny, zawierający projekty zaplanowane okres 5-letni, gdyż to właśnie on wytycza najważniejsze kierunki rozwoju i jest powiązany z Wieloletnim Planem Finansowym, określającym środki jakie miasto będzie mogło przeznaczyć na inwestycje. W przeciwieństwie bowiem do biznesu, miasto nie może się zadłużać w sposób nieograniczony, a jedynie do ustawowego poziomu 60% dochodów, co ogranicza zdolności inwestycyjne, utrudniając realizację atrakcyjnych, ale nieprzewidzianych projektów. Jednym z problemów, który został podniesiony przy ocenie budżetu, jest funkcjonowanie miejskich instytucji, takich jak P.O.S.iR. Warto tu zadać sobie pytanie, czy powinien on istnieć w postaci miejskiej jednostki budżetowej czy też przekształcić się w efektywniejszą i bardziej przejrzystą spółkę prawa handlowego. Naturalnie miasto powinno angażować się jedynie w te sfery życia mieszkańców, które są mało atrakcyjne dla podmiotów komercyjnych. Projekty i jednostki miejskie mogą stymulować napływ prywatnych funduszy szczególnie do realizacji tych inwestycji, których miasto nie jest w stanie udźwi- gnąć samodzielnie. Dotyczy to szczególnie przedsięwzięć kulturalnych, więc uważam, że pomysł Starej Gazowni, oparty o symbiozę świata kultury ze światem biznesu, jest jak najbardziej godny poparcia. Słysząc z kolei krytykę Rady Miasta i prezydenta za to, że budżet znów zakłada kredytowanie i wzrost zadłużenia, chciałbym zauważyć, że to nic nadzwyczajnego. W przeciwieństwie bowiem do biznesu, miasto ma ograniczony wpływ na swoje dochody. Poznań zaciąga więc preferencyjne kredyty na inwestycje infrastrukturalne, co w sytuacji gdy rynek budowlany przeżywa kryzys oznacza, że możemy budować o wiele taniej i za te same pieniądze zrealizujemy więcej projektów niż w okresie boomu. Uważam też, że w pierwszej kolejności miasto powinno realizować inwestycje, choćby pośrednio przyczyniające się do wzrostu przychodów budżetowych. Mimo, że nie jest zadaniem budżetu miasta generowanie zysków, wydatki budżetowe nie mogą być wyłączone spod oceny zasadności i efektywności. Wierzę, że nowa strategia rozwoju miasta przyczyni się do budowy nowego Poznania jako miasta uniwersyteckiego, miasta wiedzy i nowych technologii, gdzie stawia się na jakość życia, pracy i wypoczynku. Marzę o silnej i dynamicznej metropolii poznańskiej, gdzie władze miasta ściśle współpracują z sektorem prywatnym i instytucjami pozarządowymi. Podsumowując życzyłbym też sobie, by co roku udawało się nam realizować ze środków budżetowych choć jeden duży i spektakularny projekt, wykraczający ponad poziom codziennych potrzeb. Nawet gdyby odbyło się to kosztem kilku drobniejszych projektów, warto wybić się ponad przeciętność, by budżet miasta naprawdę spełniał marzenia poznaniaków. 16 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 17

10 ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA Przedstawiciel PIGIEiK Przedstawiciel WKK Przewidzieć wymierne korzyści Potrzeby osób zwalnianych z pracy i innych, które tej pracy już nie mają, będą zawsze ogromne i na pewno nie wszystkie zostaną zaspokojone. Są pracownicy Cegielskiego, którzy mają wielki problem, ale także wiele innych osób. Nakłady na pomoc socjalną zawsze będą za małe. W tym kontekście spore wydatki na kulturę i obiekty z nią związane mogą się wydawać zbędne. Jednak to, co stanowi o atrakcyjności kulturalnej Poznania, powinno też być w odpowiednim stanie. Przyciąganie ludzi do tych miejsc, a tym samym do miasta, nakręca koniunkturę, co w efekcie może oznaczać pracę. Wybór oczywiście jest trudny, jednak trzeba go dokonywać. Drogi są jednym z podstawowych elementów funkcjonowania miasta. Nakłady na ich budowę i modernizację są pożądane. Tu jednak też należy dokonywać wyborów. Na przykład dziś w Poznaniu mamy zdecydowanie za mało ścieżek rowerowych. Coraz więcej ludzi korzysta z rowerów. Poruszanie się na dwóch kółkach między samochodami, często w centrum miasta, staje się poważnym zagrożeniem. To jest bolączka zarówno rowerzystów, jak i kierowców. Przeznaczenie funduszy na budowę ścieżek rowerowych jest jak najbardziej celowe, lecz wciąż niewystarczające. Ważna jest również komunikacja miejska. Budowa i rozbudowa funkcjonujących już linii jest istotna dla wygody mieszkańców. W perspektywie zbliżających się wielkich imprez sportowych, w których Poznań będzie aktywnie uczestniczył, wydaje się słuszne przeznaczenie w najbliższych latach znacznych kwot na obiekty sportowe. To one staną się wizytówką naszego miasta, a tym samym wywrą określone wrażenie na tych, którzy przyjadą do Poznania. Korzyści będą wymier- Uchwalony budżet miasta Poznania na rok 2010 nie zaspokaja wszystkich potrzeb, ale dzisiaj trudno o taki. Warto stawiać na sport, by nasze miasto nie było kojarzone tylko z targami. TEKST Anna Gaik, przewodnicząca rady nadzorczej firmy BIOMAC Sp. z o. o. ne, bo dobre wrażenie spowoduje, że ci ludzie będą tu wracać, a za tym pójdzie dalszy rozwój bazy hotelowej, gastronomicznej i wszystkiego, co jest związane z obsługą imprez sportowych. Można się oburzać na budowę wielkiego stadionu, ale perspektywa rozwoju miasta dzięki organizowaniu wielkich imprez na takim obiekcie jest ogromna. Dzisiaj nie mamy dużego zaplecza dla takich imprez i to jest szansa na jego rozbudowę. Poznań będzie już nie tylko miastem targowym, ale też może być postrzegany jako miasto sportu. To da nam ogromne możliwości do występowania o organizację kolejnych imprez, a co za tym idzie kolejne korzyści i źródło dochodu dla mieszkańców. Taki stadion, wzorem podobnych obiektów na świecie, może być też z powodzeniem wykorzystywany do innych wielkich wydarzeń, na przykład kulturalnych, za którymi pójdą następne wymierne korzyści. W rozwoju miasta budowa term jest wydatkiem luksusowym i można się spierać, czy słusznym. To oczywiście też przyciągnie do Poznania sporo osób. Bez wątpienia będzie to kolejna dobra wizytówka miasta, ale trudno przewidzieć wymierne efekty w określonej skali, tak jak w przypadku budowy dużego stadionu. Kierunek, jaki Poznań powinien obrać w rozwoju, to przede wszystkim utrzymanie i pogłębianie wizerunku miasta przyjaznego biznesowi. Sprawne urzędy, dobre drogi, funkcjonalna komunikacja to główne zadania. To sprzyja rozwojowi przedsiębiorczości, a tym samym powiększaniu liczby miejsc pracy. Patrzę na to oczywiście z punktu widzenia przedsiębiorcy, który stara się przewidywać wymierne efekty działań, jakie mogą mieć wpływ na rozwój miasta. Myśleć i działać z rozmachem! Miasto jest jak duże przedsiębiorstwo i musi być zarządzane jak przedsiębiorstwo. Trzeba decydować się na odważne ruchy i brać kredyt gdy jest to potrzebne. TEKST Romuald Szperliński, Prezes Zarządu PHZ i ITH Intrex, past prezydent Wielkopolskiego Klubu Kapitału Oceniam budżet Poznania pozytywnie, ponieważ jest na miarę naszych możliwości. Każdy doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że nie istnieje budżet, który zadowoli wszystkich, a opozycja zawsze będzie szukać dziury w całym. To, że w przyszłych inwestycjach stawia się na drogi i komunikację, zamiast na promocję miasta, jest dla mnie sprawą zupełnie normalną. Nie promuje się dziur w drogach, dlatego kierunek władz miasta jest dla mnie logiczny czyli najpierw dbamy o porządek, a dopiero potem możemy się promować. Nie przeszkadza mi również to, że miasto się zadłużyło i wzięło kredyt, żeby realizować swoje cele. To słuszny krok, bo trzeba decydować się na odważne ruchy i brać kredyt gdy jest to potrzebne. Wzięcie kredytu na rozwój zawsze się opłaca, o ile ten rozwój jest mądrze zaplanowany. To nie jest kredyt konsumpcyjny!!! Osobiście nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Kredyt wspierający rozwój zwraca się podwójnie, dlatego powinniśmy iść z rozmachem do przodu. Stwierdzenie, że biedne następne pokolenia będą musiały w trudzie go spłacać, dowodzi kompletnej niewiedzy dyskutanta w sprawach zarządzania jednostką gospodarczą. Patrzę na to z punktu widzenia przedsiębiorcy, bo miasto jest jak firma i zarządza się nim jak firmą. Przypuszczam że radni PiS i Stowarzyszenia My Poznaniacy nigdy nie zarządzali żadną firmą, więc mogę śmiało powiedzieć, że ich wiedza praktycz- na na temat budżetu i inwestycji pozbawiona jest merytorycznych podstaw. Ktoś mądry powiedział, że wartość członka społeczeństwa można określić przez ilość miejsc pracy, jakie dla tego społeczeństwa stworzył, i niech dyskutanci w debacie budżetowej wezmą to pod uwagę. Opozycja tylko bije pianę, na szczęście wyborcy się do tego przyzwyczaili i nie robi to na nich wrażenia. Uważam także, że powinniśmy inwestować w kulturę. Widziałem w dalekiej Argentynie, w tamtejszej telewizji program o Michale Merczyńskim i Festiwalu Malta. Przedstawiano naszą imprezę jako jeden z najlepszych festiwali teatralnych w Europie, a przy tej okazji pokazano migawki z naszego miasta. Prezentowało się dobrze. Byłem z niego dumny, ale to wciąż za mało. W moich oczach Poznań nie jest niestety kulturalnym gejzerem. Codziennie w Berlinie odbywa się 400 imprez kulturalnych! Aż trudno w to uwierzyć. Oczywiście trudno porównywać skalę Berlina do skali Poznania, ale taka liczba daje do myślenia. Szczególnie ważne dla Poznania są, jak już wspomniałem wcześniej, drogi i zagospodarowanie miejsc, które źle o nas świadczą: dworców, pustych, zaniedbanych przestrzeni w centrum, np. wolne tory czy dziwne budowle, jak Odwach na Starym Rynku. Chcemy ściągać do siebie gości, turystów i inwestorów. Ale jeśli ktoś przyjedzie do nas po raz pierwszy i zobaczy te miejsca, to być może nie będzie chciał wrócić. Nie doceniamy znaczenia pierwszego wrażenia, które często najdłużej pozostaje w pamięci. 18 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 19

11 ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA ORGANIZACJE BIZNESOWE: DEBATA Przedstawiciel WZP Pełzający budżet Czy błędne założenia mogą przynieść jakieś korzyści? Czyli o budżecie 2010 dla miasta Poznania w pięciu punktach. TEKST Paweł Schmidt, Wiceprezes WZP Czy jest to budżet dobry dla naszego miasta oraz dla jego mieszkańców? Istnieje kilka powodów pozwalających nam w to wątpić. Miasto realizuje właśnie budżet, w którym został założony deficyt ponad 35 proc.!!! Oznacza to, że miasto wyda w tym roku zł więcej niż będzie miało przychodów. Oczywiście Euro 2012 jest ważnym wydarzeniem, ale nie można z niego czynić uzasadnienia dla tak wielkiego deficytu. O ile zadłuża się miasto przeznaczając pieniądze na inwestycje, generujące jakiś dochód wtedy deficyt budżetowy jest odpowiednikiem kredytu w banku, udzielonego firmie. Ale kredyt w banku zaciąga się po to, aby zarobić i spłacić go z nawiązką. W każdym innym wypadku jest to niezrozumiałe, bo w dłuższym okresie coraz większa część budżetu jest wykorzystywana na spłatę starego zadłużenia. 1. Cele strategiczne W budżecie miasta, nie widać jednoznacznej myśli przewodniej. Zamiast dużych strategicznych inwestycji pełno drobnych kroczków w chaotycznych kierunkach. Jest to standard od lat stosowany w Poznaniu np. Nowe Zawady zostały zbudowane już wiele lat temu i do dnia dzisiejszego są drogą trzypasmową znikąd donikąd w miejscu, gdzie wystarczyłaby droga jednopasmowa. W tym roku ma ponoć w końcu zostać dobudowany dalszy jej odcinek, ale sama przepustowość tej drogi będzie i tak ograniczona drożnością ronda Śródka oraz skrzyżowania z Bałtycką. Możliwe cele strategiczne są znane od dawna jak chociażby III i IV rama. Powstała nawet dość dokładna analiza wspomnianej III ramy, która wykazywała ponad trzykrotny zwrot z budowy w ciągu kilkunastu lat. 2. Rozdrobnienie budżetu Obserwując budżet można zauważyć w nim mnóstwo dziwnych pozycji takich jak DK Stokrotka zł, Promocja jednostek samorządu terytorialnego zł, Działalność promocyjno-informacyjna zł itd. Takie beztroskie rozdawnictwo pieniędzy publicznych wynika z jednej strony z chęci zy- skania poparcia społecznego przed wyborami, z drugiej strony zaś z braku celów strategicznych (punkt 2). Jednym słowem mamy mnóstwo pieniędzy, ale przeznaczamy je na niewłaściwe cele. 3. Nadmiar rezerw Wpisywanie kolejnych rezerw i kategorii typu pozostała działalność do budżetu jest bardzo wygodne z punktu widzenia magistratu. Rezerwy to de facto zaskórniaki, które w ostatecznym rozrachunku zawsze są wydawane pod przykrywką jakieś pilnej potrzeby, co oznacza marnotrawstwo środków. Nie ma powodów, aby ponad 1/5 deficytu stanowiły różnego rodzaju rezerwy. 4. Nieudolność wobec funduszy UE Korzystamy z wielu programów UE, ale drugie tyle leży odłogiem lub też biorą je inni (zamiast Poznania). Działania typu Przeciwdziałanie alkoholizmowi można by dofinansować ze środków UE, co pozwoliłoby na osiągnięcie większych korzyści i w wielu przypadkach na odciążenie budżetu. 5. Budżet systemowo wadliwy W czasach, gdy na całym świecie mówi się o budżecie zadaniowym, u nas bryluje budżet ośrodków kosztowych. Standardem w finansach firm jest porównanie roku bieżącego z poprzednim pozwala to ocenić zmiany zarówno na lepsze i na gorsze budżet miasta jest jakby oderwany od historii. Budżet jest ponadto budowany trochę arbitralnie jest potrzeba, to dajemy kasę. A każdy wydatek można ocenić. Np. dofinansowanie biblioteki można wycenić przez pryzmat liczby czytelników rocznie. Wtedy wiemy, ile dokładamy do jednej wizyty. To samo dotyczy dofinansowania szkół, szpitali itd. W każdym wypadku można przeliczyć wartość na osobę. W takiej sytuacji dużo łatwiej byłoby uzasadnić np. likwidację nierentownego żłobka. A tak mamy budżet nieefektywny i niezachęcający kogokolwiek do poprawy. Podsumowując, jest wiele powodów, dla których powinniśmy pytać włodarzy naszego miasta o rozsądek. Mamy pełzający budżet zamiast budżetu strategicznego rozwoju nowoczesnej metropolii. 20 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 21

12 PORADY PRAWNE Odpowiedzialność prezesa Wierzyciel może żądać od zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odszkodowania za nieprawidłowości w sposobie sprawowania zarządu. Musi tylko udowodnić, że majątek spółki nie wystarcza na spłatę długu. TEKST mecenas Jerzy Krotoski Taką możliwość przewiduje art kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym, jeżeli egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Odpowiedzialność członków zarządu ma charakter odszkodowawczy i wynika z błędów w kierowaniu sprawami spółki, które doprowadziły do tego, że majątek spółki nie pozwala na spłatę zobowiązań. Zarząd nie odpowiada więc posiłkowo razem ze spółką za niewykonanie przez nią zobowiązania, ale samodzielnie za winę w zarządzie, powodującą obniżenie potencjału majątkowego spółki. W praktyce, jeżeli wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko spółce (z reguły będzie to wyrok lub nakaz zapłaty), a majątek spółki nie starcza na spłatę całego długu, wierzyciel może wystąpić wobec członków zarządu z roszczeniem o zapłatę pozostałej kwoty. Przed sądem musi jedynie wykazać istnienie długu (stwierdzonego tytułem wykonawczym) oraz dokument, z którego wynika brak możliwości zaspokojenia roszczeń. Może nim być postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji, ale również postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o upadłość ze względu na brak środków na pokrycie kosztów postępowania, sprawozdanie finansowe spółki lub spis majątku wskazujący, że wierzytelność nie zostanie zaspokojona. Bezskuteczność egzekucji musi się jednak odnosić do całego majątku spółki, a nie tylko tej części, z której roszczenie było lub miało być egzekwowane. Jeżeli więc środki na rachunku bankowym spółki nie wystarczą na spłatę długu, ale możliwe jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela w drodze licytacji nieruchomości, nie ma podstaw do pociągnięcia do odpowiedzialności członków zarządu. Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność jedynie za zobowiązania, które powstały w czasie pełnienia przez nich funkcji, nawet jeżeli do dnia wniesienia pozwu zostali z niej odwołani. Jeżeli więc w czasie sprawowania zarządu roszczenie wierzyciela wobec spółki stało się wymagalne, a istniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość, były członek zarządu poniesie konsekwencje swoich zaniedbań nawet wówczas, gdy w czasie złożenia pozwu nie pełni już żadnych funkcji. Pozwany członek zarządu, kwestionując swoją odpowiedzialność, będzie musiał przed sądem wykazać, że w odpowiednim czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, niezłożenie wniosku nie nastąpiło z jego winy lub że mimo zaniechania wierzyciel nie poniósł szkody. Członkowie zarządu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości mają 14 dni, licząc od dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna, tj. przestała regulować swoje zobowiązania lub zobowiązania te przekroczyły wartość jej majątku. Za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu można również uznać wszczęcie postępowania naprawczego w sytuacji zagrożenia niewypłacalnością lub brak wiedzy na temat stanu finansowego spółki, wynikający z wewnętrznego podziału zadań zarządu. Pociągnięty do odpowiedzialności członek zarządu może również powołać się na nieistnienie szkody lub przedawnienie roszczenia, nie może jednak podważać istnienia i wysokości zobowiązania stwierdzonego wyrokiem wydanym przeciwko spółce. Pociągnięcie do odpowiedzialności członków zarządu spółki w praktyce oznacza, że wierzyciel będzie mógł skierować egzekucję bezpośrednio do ich majątku osobistego. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy będzie dochodził roszczeń wobec wszystkich, czy tylko niektórych członków zarządu. W tym zakresie wierzycielowi pozostawiono swobodę wyboru, a każdy z członków zarządu jest zobowiązany do spełnienia świadczenia w całości. 22 GŁOS BIZNESU Nr

13 OKIEM Z BRUKSELI Czerwona gwiazda na plaży Unia Europejska niewątpliwie potrzebuje nowej strategii, która pozwoli zbudować naszą odpowiedź na kryzys ekonomiczny i finansowy. TEKST Filip Kaczmarek Niedawno uczestniczyłem w spotkaniu władz grupy EPP w Budapeszcie. EPP, czyli Europejska Partia Ludowa, to największe ugrupowanie w Parlamencie Europejskim i najważniejsza partia europejska. O jej znaczeniu świadczy chociażby fakt, że należą do niej wszyscy kluczowi liderzy UE przewodniczący Parlamentu Europejskiego, przewodniczący Komisji Europejskiej i przewodniczący Rady. Politycy EPP rządzą też w największej liczbie państw członkowskich i stanowią najliczniejszą grupę w kolegium komisarzy. Budapeszteńskie spotkanie w całości poświęcono strategii gospodarczej tworzeniu nowych miejsc pracy i wzrostowi gospodarczemu. Najważniejszym gościem grupy był przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso. Zwrócił on uwagę na znaczenie społecznej gospodarki rynkowej jako typowego dla Europy modelu gospodarczego. Mówił też o nowej strategii UE do roku 2020, której podstawowym celem jest przywrócenie Europie trwałego wzrostu gospodarczego. Podawał konkretne liczby, wskaźniki, mierniki i mechanizmy potrzebne do zrealizowania nowych zamierzeń. Symboliczne było to, że spotkanie odbyło się w sali balowej Corinthia Grand Hotel Royal. Przed przemianami roku 1989 mieściło się w tym miejscu kino o wymownej nazwie Czerwona Gwiazda. Przewodniczący grupy EPP w Parlamencie Europejskim, Joseph Daul, cytował w tej sali Jana Pawła II: Nie lękajcie się!. Tymi słowami zachęcał władze EPP do pracy nad zmianami w gospodarce. Kilka dni później głosowałem za przyjęciem rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie strategii Europa Unia Europejska niewątpliwie potrzebuje nowej strategii, która pozwoli zbudować naszą odpowiedź na kryzys ekonomiczny i finansowy. Ważnym elementem strategii powinno być wzmocnienie swobodnego przepływu osób, i to wszystkich grup społecznych pracowników, przedsiębiorców, naukowców, studentów, ale także emerytów. Dobre jest również położenie większego nacisku na wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw. Nie będzie rozwoju Europy bez takich firm i ich aktywności. Niektórzy uważają, że rezolucja i sama strategia zbyt mało uwagi poświęca spójności ekonomicznej, społecznej i terytorialnej. Nie wiem, czy mają rację, bo rezolucja mówi o podstawowym znaczeniu spójności dla przyszłości Unii Europejskiej. Wiem natomiast, że jeżeli nie będziemy kontynuowali polityki spójności w praktyce, to żadna strategia nie polepszy sytuacji w całej Europie. Unia Europejska niewątpliwie potrzebuje nowej strategii, która pozwoli zbudować naszą odpowiedź na kryzys ekonomiczny i finansowy. W tym samym mniej więcej czasie na kongresie w Poznaniu perspektywą roku 2020 zajmowali się działacze Prawa i Sprawiedliwości. Ugrupowanie to ma jednak zupełnie inne wizje rozwoju niż liderzy Unii Europejskiej. Prezes Jarosław Kaczyński chciałby, aby w roku 2020 miliony Polaków zaludniły plaże Tunezji i Egiptu. Internauci bardzo szybko zareagowali i zaproponowali nowy skrót dla partii braci Kaczyńskich PiS, czyli Plaża i Słońce. Jak opowiadałem o tym posłom z innych krajów, to nie mogli się nadziwić. Największym zaskoczeniem był fakt, że polityk publicznie głosi, iż chciałby, aby jego współobywatele spędzali wakacje poza granicami kraju. No to nie zarobicie mówili koledzy z Francji czy Hiszpanii. Oni raczej zachęcają do spędzania wakacji w swoich krajach. Nie chcą dać zarabiać innym, a przynajmniej nie chcą do tego zachęcać. 24 GŁOS BIZNESU Nr

14 RAPORT GŁOSU BIZNESU RAPORT GŁOSU BIZNESU Gra na obcym boisku Polska uniknęła recesji dzięki dużemu popytowi wewnętrznemu, a nie eksportowi. Jednak to właśnie firmy sprzedające swoje produkty za granicę decydują o sile i innowacyjności gospodarki, także wielkopolskiej. TEKST Mariola Dymarczyk Bez eksporterów trudno wyobrazić sobie gospodarczy i technologiczny rozwój kraju czy regionu. To właśnie oni zderzają się na rynku niemieckim, francuskim czy rosyjskim z konkurencją z całego świata. Aby miejscowi odbiorcy zechcieli kupić ich towary, muszą często zaoferować lepszą jakość za niższą cenę. Miniony rok nie był dobry dla eksporterów. Choć złotówka znacznie osłabła, to w kłopoty popadło wiele przedsiębiorstw, które zdecydowały się na ryzykowne gry w opcje walutowe. Spadł też popyt w Niemczech, czyli na tradycyjnym rynku wielkopolskich eksporterów. Jednak w momencie gdy gospodarka powróci do równowagi, a recesja się skończy, eksporterzy powrócą na pozycje liderów. Wielkopolskich eksporterów można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą firmy, które zaczynały działalność lat temu w niewielkich warsztatach. Najpierw zdobywały odbiorców na rynku krajowym, by z czasem sięgać poza jego granice. Dobrym przykładem może być założona w 1969 roku przez Janusza i Krystynę Marciniaków firma Galmar z Poznania, zajmująca się produkcją instalacji odgromowych. Dziś Galmar chroni przed gromami mieszkańców Afryki Północnej, Półwyspu Arabskiego, Australii, krajów byłego Związku Radzieckiego, Europy Północnej, zachodniej Azji Środkowej i Południowej. 70 procent produkcji trafia na eksport. Współpracę zagraniczną Galmar rozpoczął w latach 70., gdy Amerykanie szukali w Polsce przedsiębiorstwa, które wykona dla nich tzw. uziomy pomiedziowane. Po rozmowach mój mąż i syn pojechali do Brazylii i tam zobaczyli, jak wygląda produkcja uziomów pomiedziowanych. My ulepszyliśmy tę produkcję, bo gwintujemy uziomy po nałożeniu miedzi opowiada Krystyna Marciniak. Galmar otacza tajemnicą swoją produkcję. W wyniku opracowanej przez firmę technologii, pozwalającej na miedziowanie uziomów, bednarki i drutu z 30-letnią gwarancją na odporność korozyjną. Jest prekursorem nowej jakości instalacji odgromowej i jedną z dwóch firm tego typu na świecie. Posiada zaplecze badawczo-rozwojowe - Centrum Uziemień i Ochrony Odgromowej służy szkoleniu oraz prowadzeniu badań dla projektantów, inżynierów, wykonawców związanych z ochroną odgromową, uziemieniami oraz ogranicznikami przepięć. W skład centrum wchodzą laboratoria: wysokonapięciowe, badawcze do analizy skuteczności systemów uziemień oraz do badania odporności korozyjnej materiałów. Jeśli chodzi o bednarkę pomiedziowaną, jesteśmy jedyną firmą na świecie wyjaśnia Krystyna Marciniak, współwłaścicielka zakładu. Dodaje, że przedsiębiorstwo nie odczuło skutków kryzysu ekonomicznego dzięki licznym przetargom i zagranicznym zamówieniom, w tym z TP SA, PKP, energetyki. OD 90 DO 7000 METRÓW KWADRATOWYCH Podobną drogę przeszedł Novol z Komornik pod Poznaniem. Historia firmy rozpoczęła się w warsztacie o powierzchni 90 m 2. Skromny asortyment produkowany był tam za pomocą ręcznych narzędzi. Wystarczało to na zaspokojenie potrzeb lokalnego rynku. Dziś na stronie internetowej Novolu zobaczyć można narzędzia, jakich używano w 1978 r. drewnianą łyżkę i kijek do mieszania. 30 lat później Novol wysyła swoje lakiery i żywice do odbiorców z państw Europy Zachodniej i Wschodniej, Azji, na Bliski Wschód oraz do Afryki. Dziś hale produkcyjne mają ponad 7000 m 2, a na potrzeby rynków pracują partnerzy handlowi w Niemczech, Rosji, na Ukrainie i w Azerbejdżanie. WSZYSTKO DLA DOMU Ciekawie na tym tle prezentują się doświadczenia Drewnostylu spod Opalenicy, założonego przez Zenona Błaszaka. Firma, choć istnieje od 1992 roku, na rynek krajowy meble sprzedaje dopiero od Wcześniej cała produkcja trafiała do Europy Zachodniej. Drewnostyl to reprezentant branży, której udział w eksporcie znacznie wzrósł po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Ważnym aspektem działalności przedsiębiorstwa Zakłady mięsne Salus z Bojanowa należą do czołówki producentów półtusz wieprzowych. jest produkcja mebli hotelowych. W ciągu ostatnich kilku lat wykonało kompletne wyposażenie meblowe dla kilkunastu hoteli we Francji. Współpraca z zagranicą rozpoczęła się od produkcji na rynek duński, potem holenderski, belgijski i francuski. Teraz firma produkuje głównie meble dziecięce na rynki zagraniczne, sprzedając je pod markami firm zachodnich. Kryzys ekonomiczny nam nie zaszkodził, jedynie przez trzy miesiące 2009 roku spadły nam zamówienia, ale potem wszystko wróciło do normy opowiada Michał Błaszak, dyrektor do spraw marketingu w Drewnostylu. Jako receptę na sukces podaje śledzenie potrzeb rynku, tworzenie ciekawych, oryginalnych produktów bardzo dobrej jakości oraz dostosowywanie oferty do oczekiwań klientów. W Rudnikach koło Opalenicy pracuje dla Drewnostylu 60 osób. Nieco inną drogą poszło Sanitec Koło. Producent armatury sanitarnej jest dziś jedną z największych firm z branży wyposażenia łazienek. W 1993 roku wszedł w skład międzynarodowej Grupy Sanitec, największego w Europie producenta ceramiki łazienkowej. Duże inwestycje, na poziomie 100 mln euro, w trzy fabryki i wprowadzenie sprawdzonych systemów dystrybucji zaowocowały szybkim wzrostem produkcji i sprzedaży. Można by powiedzieć, że niewielka w tym zasługa samej fabryki i jej załogi. A jednak tak nie jest. Jakość produktów zależy przede wszystkim od tego, kto je wytwarza, czyli od solidności oraz zaawansowania technologii. Natomiast ich cena, a co za tym idzie konkurencyjność na zagranicznym rynku to m.in. efekty wydajności. Nasza oferta jest zróżnicowana i zależy od wymagań zleceniodawców mówi Jacek Ciszewski, dyrektor PR w Sanitec Koło. Mamy serie przeznaczone na poszczególne rynki; najwięcej sprzedajemy w Europie Środkowej. Nasze produkty trafiają do Rosji, Czech, na Słowację i Białoruś. W sieci Sanitec Koło w Polsce pracuje 1500 osób; połowa produkcji trafia na eksport. JAKOŚĆ I SPECJALIZACJA Oczywiście większość wielkopolskich eksporterów nie miała takiego szczęścia jak fabryka w Kole. Przedsiębiorcy nie dostali w prezencie kilkudziesięciu milionów euro na inwestycje oraz szerokiego wsparcia. Musieli samodzielnie torować sobie dro- 26 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 27

15 RAPORT GŁOSU BIZNESU RAPORT GŁOSU BIZNESU Firma Sanitec Koło stawia na zaawansowane technologie, a jednocześnie jest konkurencyjna. FOTO: SANITEC KOŁO Abrys inwestuje w promocję. Najlepszym miejscem reklamy są nie tylko targi, ale przede wszystkim Internet, i tam się reklamujemy. Staramy się, aby nasza strona WWW była dobrze spozycjonowana wyjaśnia prezes firmy Abrys Technika. POLSKIE JADŁO Od kilkunastu lat Zakłady Mięsne Salus z Bojanowa w Wielkopolsce należą do czołówki firm specjalizujących się w produkcji półtusz wieprzowych i elementów rozbiorowych. Jako pierwsza firma w Wielkopolsce SALUS wprowadził metodę oceny jakości poubojowej EUROP, która obowiązuje zarówno w zakresie skupu, jak i sprzedaży. Już przed wejściem Polski do Unii Europejskiej wiedzieliśmy, że będziemy rozszerzać swoją produkcję o eksport. Spotykaliśmy się z firmami z Czech, Niemiec, ze Słowacji, z Europy Południowej i Zachodniej. A obecnie wysyłamy nasze produkty nawet do Hongkongu. Rodzaj eksportowanych towarów zależy od danego kraju opowiada dyrektor Małgorzata Łazarska z firmy Salus. Salus współpracuje z firmami na wielu kontynentach. Do Chin wysyła uszka, noski i nóżki wieprzowe, do Niemiec półtusze i maciory, do Irlandii, Danii i Holandii wołowinę, a na Wschód półtusze i elementy tłuste wieprzowiny. Firma stawia na jakość. Na każdym etapie uboju i rozbioru przeprowadzana jest kontrola weterynaryjna i nadzór jakościowy. Salus korzysta z nowoczesnej linii ubojowej, która pozwala na ubój ok sztuk trzody chlewnej i 400 sztuk bydła dziennie. Trzeba dodać, że funkcjonuje na rynku rosyjskim jednym z najtrudniejszych, bo wahającym się w rytm politycznych konfliktów z Moskwą. I choć firma nie odczuła skutków ostatniego kryzysu, to obecnie gorzej znosi efekty wahania euro. Rynek jest nieprzewidywalny, nie jesteśmy w stanie określić, czy cena euro pójdzie w górę, czy w dół. To przekłada się na opóźnienie terminów płatności. Ale mam na to jedną radę, należy jak Feniks szybko wstać, otrzepać się z popiołu i zabrać się do pracy opowiada Małgorzata Łazarska. Eksportowe osiągnięcia wielkopolskich firm są dowodem na to, że mimo zmiennych warunków gospodarczych, w jakich przyszło im funkcjonować, nie poddają się niepowodzeniom, ale z sukcesem zdobywają światowe rynki. I choć koniunktura nadal będzie ulegać wahaniom, nie zawsze korzystnym dla polskich firm, to jak podkreślają wielkopolscy przedsiębiorcy, dzięki wysokiej jakości swoich produktów uda im się utrzymać dotychczasową pozycję na zagranicznych rynkach. Konkurencja i kryzys ekonomiczny są odczuwalne. Jednak dynamiczne poszukiwanie nowych partnerów, zleceń oraz rozwiązań we wzornictwie sprawiły, że kryzys nie dotknął nas poważnie mówi Marcin Depta z Tombea. gę i zdobywać zagraniczne rynki. Budowanie ich marek trwało latami, ale dziś zbierają tego owoce. Tak było w przypadku firmy Drewnostyl z Opalenicy oraz Fabryki Mebli Tapicerowanych Tombea ze Swarzędza, która działa na rynku od 20 lat. Swój sukces zawdzięcza świetnym fachowcom w branży meblarskiej, wywodzącym się z meblarskiego zagłębia, jakim są okolice Swarzędza. Meble z logo Tombea trafiają na rynki czterech kontynentów świata, a 50 procent produkcji wyjeżdża na eksport, gdzie sprzedaje się pod marką własną oraz Bizzardo. Jesteśmy na rynkach zagranicznych dzięki intensywnym działaniom marketingowo-promocyjnym oraz obecności na międzynarodowych targach. Pierwsze kontakty nawiązaliśmy z krajami Beneluksu. Teraz, aby utrzymać się na tych rynkach, musimy mieć meble najwyższej jakości i trafiać w gusta klientów wyjaśnia Marcin Depta, dyrektor do spraw sprzedaży w Tombea. Tombea produkuje meble tapicerowane nowoczesne i klasyczne, dla dorosłych i dzieci, do gabinetu i do pokoju dziennego, które są eksponowane także w krajach Europy Południowej i Wschodniej. W fabryce pracuje 300 osób. Konkurencja i kryzys ekonomiczny są odczuwalne. Jednak dynamiczne poszukiwanie nowych partnerów, zleceń oraz rozwiązań we wzornictwie sprawiły, że kryzys nie dotknął nas poważnie mówi Marcin Depta. WTÓRNY BIZNES Przykładem tego, że zdobycie zagranicznych kontrahentów zależy od wysokiej jakości produktu oraz atrakcyjnej ceny, jest firma Abrys Technika z Poznania, która od dziewięciu lat zajmuje się produkcją laminatów poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym. Jej wyroby trafiają na rynki krajowe i Unii Europejskiej. Poza pojemnikami do selektywnej zbiórki odpadów firma wytwarza toalety przenośne, skrzynie na piasek i słupy ogłoszeniowe. Współpraca zagraniczna rozpoczęła się sześć lat temu, od nawiązania kontaktów z Duńczykami, którzy poszukiwali pojemników do zbiórki odpadów. Teraz zbiorniki do surowców wtórnych trafiają do Niemiec, na Słowację, do Czech, a skrzynie na wyposażenie stacji benzynowych jadą do Rosji. Współpraca zagraniczna jest bardziej opłacalna, bo w Polsce nasze zamówienia opierają się głównie o przetargi dla samorządów i urzędów opowiada Alicja Bunikowska, prezes firmy Abrys Technika. Według prezes Bunikowskiej, choć kryzys nie dotknął firmy, to ceny produktów dramatycznie spadają i zakład jest zmuszony do obniżania ceny. Aby pokonać trudną sytuację, Novol zaczynał w warsztacie liczącym 90 m 2. Dziś hale produkcyjne to 7000 m GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 29

16 WIELKOPOLSKIE GMINY WIELKOPOLSKIE GMINY Jesteśmy otwarci W poprzednim numerze Głosu Biznesu pojawił się tekst Rozwój bez planu, krytykujący strategię rozwoju gminy Kórnik. Władze miasta postanowiły z tekstem polemizować. Rozmawiamy z Jerzym Lechnerowskim burmistrzem Kórnika. ROZMAWIAŁA Anna Solak Z CZYM SIĘ PAN W NASZYM TEKŚCIE NIE ZGADZA? Z tym, że planowanie przestrzenne gminy jest złe. Od 1990 r. ustaliliśmy już strategię rozwoju i przyjęliśmy kierunki zagospodarowania przestrzeni. Ustaliliśmy, że północna część gminy, między Kórnikiem a Poznaniem, będzie terenem aktywizacji gospodarczej. Są to tereny położone przy trasie katowickiej S11 i autostradzie A2 bardzo atrakcyjne. Północno-zachodnia część gminy to tereny budownictwa mieszkaniowego, natomiast wschodnia i południowa tereny rolnicze oraz o przeznaczeniu agroturystycznym. CO PRZEMAWIA ZA TYM, ABY GMINĘ NAZWAĆ,, TU- RYSTYCZNĄ. AUTOR TEKSTU ROZWÓJ BEZ PLANU UWAŻA, ŻE TO OKREŚLENIE JEST BEZPODSTAWNE. Samo miasto Kórnik jest miastem turystycznym. Nie zgadzam się jednak z niektórymi osobami, które twierdzą, że gmina powinna taka pozostać do końca. Nie da się nie zagospodarować terenów między Kórnikiem a Poznaniem, gdyż ten ostatni musi się gdzieś rozrastać. Dlatego gminy podpoznańskie siłą rzeczy muszą się rozwijać. Pełnią funkcje usługowe, przemysłowe czy związane właśnie z budownictwem mieszkaniowym. Dlatego stają się sypialniami Poznania. To dotyczy wszystkich podobnych gmin. GMINA NAZYWA SIEBIE TURYSTYCZNĄ, A W RZE- CZYWISTOŚCI DO BUDŻETU WPŁYWA TYLKO 12 PROC. DOCHODÓW Z TEJ GAŁĘZI. DLACZEGO? Miasto jest turystyczne, gmina oczywiście też. Teraz jest turystyczno-rolniczo-przemysłowe, a to za sprawą obszarów aktywizacji gospodarczej, terenów między Kórnikiem Gmina pomaga mieszkańcom w odnawianiu elewacji kamienic, umarzając podatki czy nie naliczając opłat za zajęcie pasa drogowego w czasie remontu. Mamy też podjętą uchwałę, która pomaga finansowo właścicielom w remontach zabytkowych budynków. JERZY LECHNEROWSKI Burmistrz Kórnika od 1990 r. przez dwie kadencje, następnie członek Zarządu Powiatu Poznańskiego, a od 2002 r. znów dwukadencyjny włodarz Kórnika. a Poznaniem. To z firm logistycznych gmina czerpie najwięcej korzyści. JAKIE TO FIRMY? Jedna z największych to Panattoni, dalej Raben, Kühne & Nagel. Są to firmy logistyczne, od których wynajmują magazyny inne firmy, np. H&M, czyli światowy producent odzieży. To właśnie przynosi gminie najwyższe środki z tytułu podatku od nieruchomości. Kolejna rzecz to udział w podatku dochodowym od osób fizycznych, których w ostatnich latach przybyło gminie. A TURYSTYKA? Żeby się rozwijała, musi istnieć specjalna infrastruktura. Dlatego nad jeziorem budujemy promenadę o długości 3,5 km, której pierwszą część, biegnącą od Bnina do Zamku w Kórniku, oddamy do użytku za 3 miesiące, całość zaś za 4 lata. Będzie to miejsce dla pieszych i rowerzystów. Ponadto Kórnik jest od 10 lat skanalizowany, więc nastąpiło samooczyszczenie się jeziora. Od 3 lat mamy plażę przy Ośrodku Sportu i Rekreacji, która może pomieścić do 500 osób. Na miejscu jest sprzęt wodny oraz ratownik. Natomiast na rynku od miesiąca działa Kórnickie Centrum Informacji. Co roku nasze miasto odwiedza 100 tys. turystów. Jadą do Zamku, zwiedzają arboretum i wyjeżdżają, bo innych atrakcji dotychczas nie było. Sądze, że promenada i powstające hotele zatrzymają turystów na dłużej. CO JESZCZE SIĘ ZMIENI? Rynek. Gmina pomaga mieszkańcom w odnawianiu elewacji kamienic, umarzając podatki czy nie naliczając opłat za zajęcie pasa drogowego w czasie remontu. Mamy też podjętą uchwałę, która pomaga finansowo właścicielom w remontach zabytkowych budynków. Na samym rynku jest ich kilkanaście. Jeżeli ktoś wystąpi o taką pomoc, może liczyć na 30-procentowy zwrot kosztów, ze specjalnej puli w budżecie, uchwalanej na ten cel. Jej wysokość to ok tys. zł. W tym roku o taką pomoc wystąpiły dwie osoby. Myślimy również o modernizacji rynku w Kórniku. AUTOR ZARZUCA GMINIE, ŻE BUDYNKI MIESZKALNE POWSTAWAŁY BEZ JAKIEGOKOLWIEK PLANU, A NIE- KONTROLOWANA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA MOŻE PRZESZKADZAĆ NIEKTÓRYM MIESZKAŃCOM (PRZY- KŁAD HAŁAŚLIWYCH PRZEDSZKOLI ). CO PAN NA TO? Po roku 90 żywiołowo zaczęły powstawać tereny mieszkaniowe na słabych gruntach rolnych piątej i szóstej klasy, np. w Borówcu czy Kamionkach. Właśnie w tej części gminy rolnicy sami występowali o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Zgadzam się, że planem rozbudowy powinna być objęta cała część gminy, aby robić to równolegle. Te różnice już uległy wyrównaniu, tyle że planowanie nie było kompletne w tych osiedlach. Były usługi, ale już centra oświatowe nie. A CZY TO NIE GMINA MA SIĘ TYM ZAJMOWAĆ? MAM NA MYŚLI TO, ABY NOWE OSIEDLA MIAŁY OKREŚLO- NY KSZTAŁT. Tak, od tego jest gmina. Tyle że gmina opracowuje plany, zlecając ich wykonanie planistom. I TAKIEGO DZIAŁANIA NIE BYŁO W KÓRNIKU? Było, osiedla tworzyli urbaniści. Dlatego powstawały zgodnie z ustawami, otoczeniem i zdrowym rozsądkiem. Chociaż faktycznie był taki przypadek, że ktoś na osiedlu mieszkaniowym swoje dwa pokoje przeznaczył na prywatne przedszkole. Jednak prawo mówi, że na działalność można wydzielić legalnie Największą atrakcją i jednocześnie najcenniejszym zabytkiem Kórnika jest zespół zamkowy Na zdjęciu zamek w Kórniku obecnie muzeum i siedziba Biblioteki Kórnickiej PAN. do 30 proc. powierzchni budynku mieszkalnego. Te warunki były w tym konkretnym przypadku spełnione. Wnioskodawca przekształcił kilka pomieszczeń na 20-osobowe przedszkole, a potem się rozbudowywał, na co gmina nie miała wpływu. Zawsze jednak w takich sytuacjach pytamy otoczenie, sąsiadów, czy nie mają nic przeciwko. Z tego przedszkola zrobiła się w końcu 70-osobowa grupa dzieci. Jeśli ktoś chce prowadzić przedszkole, musi spełniać szereg wymogów kuratorium oświaty, nie wspominając już o wymogach sanitarnych. To wszystko było zapewnione. Takie przypadki się zdarzają, ale to wcale nie znaczy o złym planowaniu. Z CZEGO WYNIKA NAGŁY PRZYROST MIESZKAŃCÓW W GMINIE? Jest to głównie przyczyną migracji, zwłaszcza z Poznania. W Kamionkach, Borówcu i Szczytnikach w ciągu 10 lat powstało 3 tys. działek budowlanych. CZY POWSTANIE TZW.,,SYPIALNI POZNANIA W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI GMINY WYNIKA Z BRAKU MIEJSC PRACY? Miejsca pracy są, ale być może jest ich za mało. Powstawanie zaplecza usługowego zależy od prywatnej inicjatywy, np. sklepy spożywcze, salony fryzjerskie. Ludzie, którzy tam mieszkają, często pracują w Poznaniu, dlatego to tam robią zakupy w centrach handlowych i tam często prowadzą swoje interesy. CZYM JESZCZE GMINA MOŻE SIĘ POCHWALIĆ? W Kórniku przy ul. Dworcowej powstaje Centrum Rekreacyjno-Sportowe, gdzie oprócz wielkiej hali sportowej liczącej 53 x 30 m, będzie znajdowała się także pływalnia. Ma być otwarta już za pół roku. W gminie funkcjonują też cztery duże hotele, w tym dwa w samym Kórniku, będące w stanie przyjąć dużą liczbę gości (np. 400 miejsc noclegowych w Błażejewku). Dużą sprawą jest też połączenie Jeziora Kórnickiego i Jeziora Skrzyneckiego, za pomocą przepustu wybudowanego pod drogą wojewódzką. Od trzech lat można przepływać tam kajakami, co jest atrakcyjnym elementem turystyki wodnej. Gmina posiada także kilkadziesiąt kilometrów ścieżek rowerowych, w tym specjalnie oznakowanych ścieżek leśnych. CO MOŻNA POWIEDZIEĆ O KÓRNIKU W JEDNYM ZDANIU? Jesteśmy otwarci, zarówno dla inwestorów którzy nie narzekają na współpracę z gminą, jak i dla turystów dla których jest samo miasto Kórnik. 30 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 31

17 INWESTYCJE Centrum musi żyć O różnicach między deweloperem a zarządcą nieruchomości, opracowaniu strategii rozwoju dla zaniedbanych budynków rozmawiamy z Bartoszem Nowakiem prezesem zarządu B.N. Nieruchomości Sp z o.o. CZYM ZAJMUJE SIĘ FIRMA B.N NIERUCHOMOŚCI? Zajmujemy się zarządzaniem nieruchomościami o bardzo zróżnicowanym portfelu. Od nieruchomości komercyjnych, takich jak biurowce, wspólnoty mieszkaniowe i prywatne kamienice po nieruchomości nadzorowane przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami Miasta Poznania. MÓWIĄC ZARZĄDZANIE NIERUCHOMOŚCIAMI CO MA PAN DOKŁADNIE NA MYŚLI? CO NALEŻY DO ZA- KRESU PAŃSTWA OBOWIĄZKÓW? Zarządzanie nieruchomościami polega na utrzymaniu nieruchomości w stanie niepogorszonym, a w miarę możliwości na podnoszeniu jej wartości. Wszystko zależy od tego, jaką strategię dla danej nieruchomości ma właściciel. I czy w ogóle ją ma. Jeśli jej nie ma, wtedy taką strategię dla niego przygotowujemy. Podsumowując zdejmujemy z właściciela całą odpowiedzialność za funkcjonowanie danego obiektu. Bierzemy to na siebie, ponieważ jesteśmy profesjonalistami. W tym roku wiązało się to chociażby z odśnieżaniem dachów i usuwaniem sopli. Posiadamy własne służby, które monitorują stan techniczny budynków, ustalają plany konserwacji oraz remontów i przeprowadzają te remonty. NA CZYM DOKŁADNIE POLEGA TA STRATEGIA DLA NIERUCHOMOŚCI? Jeśli mamy kamienicę i ten budynek jest niedochodowy, bo wcześniej administrowany był przez kogoś, kto traktował go po macoszemu, to wynik finansowy tej kamienicy z pewnością jest ujemny. Zatem my analizujemy pracę poprzednika, przygotowujemy plan zarządzania nieruchomością i zakładamy w nim takie działania, które zwiększą dochód z nieruchomości. Na przykład część kamienicy przeznaczamy na lokale użytkowe. W zależności od lokalizacji i specyfiki danej nieruchomości tworzymy taki plan, by przyniósł jak najlepsze efekty. ZAJMUJECIE SIĘ PAŃSTWO TAKŻE STANEM TECH- NICZNYM SAMYCH MIESZKAŃ? To zależy. W przypadku wspólnot mieszkaniowych nie. Natomiast w przypadku, gdy jest to kamienica jednego właściciela, wówczas opiekujemy się całością. W zakres usług wchodzą również aspekty prawne, np. przygotowanie dokumentacji procesowej związanej ze ściągalnością czynszu i, w kolejnym etapie, uzyskanie odszkodowania od Miasta. Zarządzanie nieruchomościami polega na utrzymaniu nieruchomości w stanie nie pogorszonym, a w miarę możliwości podnoszeniu jej wartości. Wszystko zależy od tego, jaką strategię dla danej nieruchomości ma właściciel. I czy w ogóle ją ma. cyjnić swoją ofertę. Choćby dlatego, że ludzie interesują się także tym, co będzie działo się z budynkiem, w którym mieszkają, w trakcie jego użytkowania. Powiemy Panu, jak ułożyć wszelkie regulaminy, jak przygotować nieruchomość do eksploatacji, jak o nią dbać. Żeby nam się dobrze z klientami pracowało, uruchomiliśmy specjalną stronę WWW. Właściciel mieszkania loguje się w e-kartotece i widzi, jak wygląda rozliczanie wody, czynszów. Widzi także wszystkie ogłoszenia: np. w danym dniu odbędzie się przegląd kominiarski. A więc na bieżąco wie, co się dzieje. Poza tym mamy swoich konserwatorów i pogotowie techniczne, które działa 24 h na dobę, więc usuwają usterki i awarie. Wbrew pozorom zarządzanie nieruchomością to nie jest prosta sprawa, bo polega na kierowaniu dużą ilością ludzi, a przy tym na współpracy z nimi. Dewelo- ZAŁÓŻMY TAKĄ HIPOTETYCZNĄ SYTUACJĘ. JESTEM NOWYM DEWELOPEREM, PRZYCHODZĘ DO PANA I MÓWIĘ: CHCIAŁBYM PRZEKAZAĆ ZARZĄDZANIE MOIMI BUDYNKAMI KOMUŚ NA ZEWNĄTRZ Jeśli jest Pan początkującym deweloperem, wtedy opowiem panu o wszystkich regulaminach i rzeczach, które trzeba przedstawić potencjalnemu kupującemu, żeby jeszcze uatrakper po prostu sprzedaje, a zarządca musi pracować nad tym, co będzie działo się dalej z danym budynkiem. A CO TAK NAPRAWDĘ JEST NAJTRUDNIEJSZE W ZA- RZĄDZANIU NIERUCHOMOŚCIAMI? Dla nas nie ma trudnych rzeczy w zarządzaniu, poza tym, że te problemy po prostu występują i są bardzo różne. Trzeba być na nie przygotowanym. Prowadzimy dokumentację danego obiektu, staramy się wszystkie remonty, naprawy robić na czas i zabezpieczyć go dobrze pod względem technicznym to minimalizuje problemy. W JAKIM KIERUNKU ROZWIJA SIĘ RYNEK ZARZĄ- DZANIA NIERUCHOMOŚCIAMI? Właściwie to nowy zawód, istnieje ok. 10 lat. Funkcjonują duże firmy, a także mniejsze takie jak nasza. Jestem przekonany, że mniejsze firmy działają lepiej. Powód jest prosty jeśli zarządzamy mniejszą liczbą obiektów, to możemy przyglądać im się uważniej. Na przykład teraz przygotowujemy dla wspólnoty mieszkaniowej projekt termomodernizacji. Załatwiamy za nią wszelkie formalności, by mogła otrzymać kredyt termomodernizacyjny i w konsekwencji uzyskać premię w wysokości 10 proc. wartości remontu. Docieplenie budynku i wymiana okien powodują, że mieszkańcy będą mieli dużo niższe rachunki. Oczywiście jest to kosztowny proces, więc żeby uzyskać dość duży zastrzyk środków, sprzedamy w kamienicy strychy z przeznaczeniem na mieszkania. ALE CZĘSTO POSIADANIE NIERUCHOMOŚCI WIĄŻE SIĘ Z KŁOPOTAMI. KTOŚ NA PRZYKŁAD ODZIEDZI- CZYŁ KAMIENICĘ, ALE MA LOKATORÓW, KTÓRZY JĄ NISZCZĄ I NIE PŁACĄ CZYNSZÓW. PRACUJĄ PAŃ- STWO RÓWNIEŻ Z WŁAŚCICIELAMI TAKICH KŁOPO- TLIWYCH NIERUCHOMOŚCI. Powiem więcej, często ludzie nie chcą przejmować takiego spadku, bo mają przez niego tylko więcej kłopotów. Ale my znamy sposoby, żeby poradzić sobie także w takich sytuacjach. Pomagamy wyprowadzać z mieszkań niepłacących czynszów, a także zdywersyfikować dochody. Na przykład wynająć część przestrzeni na lokal gastronomiczny czy kancelarię prawniczą myślę tu o obiektach w centrum. A trudnych lokatorów, demolujących często kamienice, da się z niej wyprowadzić w ciągu dwóch lat. DOTYKAMY TERAZ TAKIEGO TEMATU TABU, BAR- DZO NIEPOLITYCZNEGO I NIEWYGODNEGO DLA SAMORZĄDOWCÓW. BO EKSMISJE ŹLE WYGLĄDA- JĄ MEDIALNIE, CHOĆ NISZCZEJĄCE ZABYTKOWE KAMIENICE W CENTRUM MIASTA TO POWAŻNY PROBLEM. Niestety tak jest. Znów posłużę się przykładem. W ubiegłym roku przejeliśmy kamienice od sióstr urszulanek na ul. Taczaka. Miejsca naprawdę zaniedbane. W momencie, gdy przejmowaliśmy tę nieruchomość 99 proc. lokatorów stanowili ludzie z miejskich przydziałów. 50 proc. z nich nie płaci czynszów. My podnieśliśmy czynsze i zaczęliśmy je egzekwować. Ci, którzy nie płacili, dostali wyroki eksmisyjne. Także coś się ruszyło i nieruchomość zaczęła żyć. Oczywiście też opracowaliśmy tutaj strategię. Fronty kamienic zostaną przeznaczone na lokale usługowe i biura, sutereny na puby i kawiarnie. Natomiast oficyny będą przeznaczone na pokoje pod wynajem dla studentów. Nie może być tak, że centrum miasta pustoszeje. W całej Europie i na świecie centrum miasta to najbardziej atrakcyjna lokalizacja. 32 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 33

18 LIFESTYLE LIFESTYLE Anatomia Czyli wszystko, co powinniśmy wiedzieć, zanim zaczniemy delektować się dobrym tytoniem. Cygaro składa się z trzech elementów: wypełnienia, wewnętrznego liścia okrywającego i zewnętrznego liścia okrywającego. Wypełnienie jest najbardziej schowaną częścią cygara, którą okrywa najpierw wewnętrzny liść, a następnie zewnętrzny liść okrywający. Powinno być aromatyczne i pełne smaku, musi także palić się dobrze i równomiernie. Wszystko to da się uzyskać tylko przy wykorzystaniu najlepszych tytoni. Sztuką jest harmonijne połączecygara nie ich różnorodnych charakterów. Wewnętrzny liść okrywa, spaja wypełnienie, a zewnętrzny nadaje cygaru kształt i ostateczny wygląd. Dlatego musi być nieskazitelny oraz w atrakcyjnym kolorze, aromatyczny i pełen smaku. Zewnętrzny liść okrywający determinuje smak cygara. Tylko prawdziwe cygara i cygaretki posiadają naturalny zewnętrzny liść okrywający! Niektóre produkty (tzw. brązowe papierosy ) wytwarzane są z imitującą naturalny liść - brązową, papierową owijką. RODZAJE CYGAR Jest wiele różnych modeli i formatów cygar, od całkiem małych po duże. Wśród nich znajdziemy kategorię cygaretki, które dzielimy na: małe cygaretki, cygaretki oraz cygaretki z filtrem lub ustnikiem. Z kolei cygara właściwe kategoryzujmy następująco: Seniorita, Panatela, Corona. Każdy model i format posiada swój indywidualny aromat i charakterystykę palenia. Jest to wynikiem komponowania rozmaitych tytoni, wykorzystywanych jako poszczególne elementy cygara, ale także kształtu i zawartości wypełnienia. CZYM RÓŻNI SIĘ CYGARO SHORT FILLER OD LONG FILLER? Różnica tkwi w wypełnieniu. Wypełnienie cygara short filler składa się z pociętych liści, które pochodzą z różnych plantacji a nawet różnych krajów. Owijane jest ono wewnętrznym liściem okrywającym i na koniec liściem zewnętrznym. Cygara te produkowane są maszynowo. Cygara short filler bardzo często nie posiadają kapturka, dlatego też nie ma potrzeby przycinania takiego cygara. Ponadto mają bardzo łatwy ciąg, zazwyczaj przeznaczone są do palenia na co dzień i polecane początkującym palaczom. Cygara long filler to produkty hand made. Całe liście tytoniu zwijane są w kukiełkę, która następnie owijana jest wewnętrznym i zewnętrznym liściem okrywającym. Na każdym etapie tworzy się je ręcznie. Zajmują się tym profesjonalni zawijacze cygar. Producenci często oznaczają je na opakowaniu hiszpańskim zwrotem hecho a mano. KTÓRE CYGARA SĄ NAJLEPSZE DLA POCZĄTKUJĄCYCH? Należy wybrać ten model, który nam najbardziej pasuje, leży komfortowo w dłoni i jego czas palenia odpowiada wolnej chwili, którą możemy przeznaczyć na jego wypalenie. W przypadku osób rozpoczynających swoją przygodę z cygarem warto wypróbować cygaro z liściem okrywającym pochodzącym z Ekwadoru, ponieważ jego aromat jest generalnie łagodniejszy. SKĄD POCHODZĄ NAJLEPSZE TYTONIE? Z Indonezji, Kuby, Brazylii, Hondurasu, Nikaragui, Kamerunu, Ekwadoru i Dominikany. Każdy kraj może zaoferować wachlarz przymiotów. Na przykład Indonezja znana jest najbardziej ze swoich tytoni rodem z Sumatry i Jawy. W rzeczywistości tak naprawdę jakość tytoniu może się różnić w zależności od plantacji, z której pochodzi. Tytoń jest produktem naturalnym, uzależnionym od klimatu, gleby i poziomu dbałości oraz pracy poświęconej uprawie. Sztuka jego komponowania i uzyskiwane efek- ty zależą więc także od powtarzalnej jakości kupowanego tytoniu, gdyż tylko to gwarantuje, że cygaro zawsze zachowa dobrze zbalansowany aromat. CO MÓWI KOLOR CYGARA O JEGO SMAKU? Niewiele. Wielu ludzi wierzy, że cygara z liściem okrywającym z Brazylii, który ma ciemny kolor, są mocne. Nic bardziej mylnego. Brazylijski tytoń ma nieco słodki i łagodny charakter. Smak, który odpowiada dużej grupie palących. Zatem kolor cygara mówi nam więcej o pochodzeniu tytoniu, niż o smaku. CZYM SĄ CYGARA/CYGARETKI AROMATYZOWANE? Cygara/cygaretki z aromatem kawy, wanilii czy innym znajdziemy w wielu krajach. Zostały po raz pierwszy wprowadzone w Europie w 1980 roku, z aromatem wanilii i kawy, z filtrem lub bez i cieszyły się ogromną popularnością. Interesujący jest fakt, że słodki smak tych cygar często czyni je atrakcyjnymi dla początkujących amatorów tytoniu. Aromatyzowane cygara szybko stały się bardzo popularne i obecnie stanowią rozwijający się segment rynku. CO RÓŻNI CYGARA/CYGARETKI OD PAPIEROSÓW? Przede wszystkim tytoń. Zgodnie z definicją Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Cygar, cygaro jest cygarem tylko wtedy, gdy ma naturalny zewnętrzny liść okrywający. To naprawdę niezwykle istotna różnica, nie tylko w smaku i wyglądzie, ale także ze względu na sposób produkcji. Owijanie cygar/cygaretek naturalnym liściem tytoniu czyni przemysł rzemiosłem. To różni właśnie cygara/cygaretki od produkcji papierosów czy produktów owijanych HTL em, czyli tzw. papierem tytoniowym. W przypadku cygar/cygaretek maszyna produkuje od sztuk na minutę. W tym samym czasie produkowanych i pakowanych jest papierosów RODZAJE CYGARETEK I CYGAR: 1.Panter 2. Meharis 3. Ago Tip 4. Balmoral Dominican Selection Corona Więcej na temat sztuki palenia cygar na 34 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 35

19 LIFESTYLE LIFESTYLE KOLEKCJA TALIS CLASSIC Hansgrohe promuje design Od niedawna do tego grona dołączyła również Patricia Urquiola, z którą Axor stworzył kolekcję Axor Urquiola. Koncepcja przestrzeni i szeroka gama produktów pozwalają wykreować łazienkę dopasowaną do indywidualnych życzeń i potrzeb. Axor oferuje więcej niż tylko świetne wzornictwo. Prowadzone są działania, w ramach których na bieżąco reaguje się na aktualne impulsy i trendy. Stawiamy sobie nieustannie pytanie, w jakim kierunku rozwija się łazienka, jak zmienia się ta przestrzeń, jak ewoluuje jej funkcja. Staramy się odpowiednio szybko proponować najwyższej jakości rozwiązania wzornicze i przestrzenne mówi Philippe Grohe, szef marki Axor. WZORNICTWO WIEDZIE PRYM Produkty Hansgrohe zdobywają międzynarodowe wyróżnienia i nagrody za design. W ciągu swej 100-letniej historii firma otrzymała ich już ponad sto. Wśród laureatów jest wiele rynkowych przebojów, które jako pierwszy stworzyło właśnie Hansgrohe: drążek prysznicowy, panel prysznicowy, pierwsza kolekcja armatury ze stali szlachetnej czy główka prysznicowa z możliwością zmiany strumienia. Również w Polsce wzornictwo staje się tematem coraz bardziej popularnym. Artystyczne uczelnie wyższe kształcą studentów w tym zakresie, a polscy producenci zaczynają zwracać uwagę na poziom projektowy swojej oferty. Pojawiają się prestiżowe konkursy, jak Dobry Wzór w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego czy PRODECO, zainicjowane przez magazyn Elle Decoration. Hansgrohe otrzymało zarówno nagrodę Dobry Wzór dla dysku prysznicowego Raindance S 150 AIR, jak i PRODECO dla baterii kuchennej Axor Citterio. Ostatnio przyznane nagrody dla produktów Hansgrohe w Polsce to: TOP DESIGN award, TopBuilder oraz Wybór Roku 2010, wszystkie trzy dla baterii umywalkowej PuraVida. HANSGROHE WSPIERA MŁODYCH PROJEKTANTÓW Hansgrohe docenia rolę wzornictwa, a co za tym idzie wagę kształcenia młodych projektantów. Firma współpracuje z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie i Akademią Sztuk Pięknych w Poznaniu. Organizowane są szkolenia i prezentacje w siedzibie firmy, a w ciągu roku studenci realizują w ramach zajęć semestralnych projekty związane tematycznie z programem Hansgrohe. Najlepsi studenci są w nagrodę wysyłani na praktyki do studia projektowego Phoenix Design w Stuttgarcie, które od wielu lat współpracuje z firmą Hansgrohe. WYZNACZANIE NOWYCH TRENDÓW Firma Hansgrohe zawsze dbała o najwyższą jakość. Oprócz dobrego wzornictwa równie ważne były kwestie funkcjonalności produktu, innowacyjność oraz zaplecze serwisowe. Nie bez powodu firma postrzegana jest jako jeden z prekursorów nowych tendencji. Proszę zwrócić uwagę, jak szybko inni producenci inspirują się pomysłami Hansgrohe, a na rynku pojawiają się podobne do naszych produkty. Wymienię choćby odległy już historycznie zestaw prysznicowy Unica, koncepcję World of Style/s czy szczególnie naśladowany program prysznicowy Raindance mówi prezes Hansgrohe w Polsce Lech Mielnik. Hansgrohe to firma, która od lat zajmuje się produkcją armatury sanitarnej, systemów prysznicowych oraz kolekcji łazienkowych projektowanych przez takie sławy, jak: Philippe Starck, Antonio Citterio, Jean-Marie Massaud czy Patricia Urquiola. W Polsce siedziba firmy mieści się w Tarnowie Podgórnym koło Poznania, gdzie obok biur, ekspozycji i magazynu funkcjonuje centrum szkoleniowe oraz Galeria Hansgrohe-Aquademia, która promuje polską sztukę współczesną. TRZY MARKI: HANSGROHE AXOR PHARO Pod wspólnym szyldem Hansgrohe współistnieją trzy marki Hansgrohe, Axor i Pharo. Marka Hansgrohe specjalizuje się Hansgrohe to firma z ponad 100-letnią tradycją. Powstała w 1901 roku w Schwarzwaldzie, a dziś jest międzynarodowym koncernem cenionym za jakość, prekursorskie wzornictwo i rozwiniętą technologię. w produkcji pryszniców oraz armatury łazienkowej i kuchennej. Dzięki takim pionierskim rozwiązaniom, jak pierwszy drążek prysznicowy, główka z regulowanym strumieniem wody czy technologia EcoSmart, pomagająca oszczędzać wodę Hansgrohe uchodzi w branży za jednego z liderów innowacji. Marka Axor od wielu lat współpracuje z międzynarodowej sławy projektantami, jak Philippe Starck, Antonio Citterio czy Jean-Marie Massaud. AXOR STARCK SHOWER COLLECTION GALERIA HANSGROHE-AQUADEMIA Galeria Hansgrohe-Aquademia istnieje już ponad osiem lat. Powstała z inicjatywy prezesa firmy, pana Lecha Mielnika. Wystawy odbywają się cyklicznie raz na kwartał. Po każdej z nich firma Hansgrohe kupuje jedną z prac, tworząc własną kolekcję. Galeria to oczywiście jeden z elementów kreowania wizerunku, ale ta działalność z pogranicza sztuki i designu jest firmie szczególnie bliska. Galeria od początku istnienia miała na celu wspieranie sztuki i dzielenie się naszym potencjałem. Ta działalność pasuje do firmy i do jej produktów. Chcemy poprzez nasze działania przekazać pewną ideę i promować określony styl życia, w którym zawsze jest miejsce na sztukę mówi prezes Lech Mielnik. 36 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 37

20 MOTORYZACJA MOTORYZACJA Hybryda to przyszłość O ekologicznych autach, dbałości zarówno o klienta, jak i o najnowszą technologię rozmawiamy z Tadeuszem Ukleją dilerem Lexusa i Toyoty. JAK DŁUGO TRWA PAŃSKA PRZYGODA Z TOYOTĄ I LEXUSEM? Tadeusz Ukleja: Z Toyotą 16 lat, z Lexusem od 2000 roku. W 2005 roku zbudowałem pierwszy salon Lexusa w Polsce. A JAK TO SIĘ STAŁO, ŻE TO WŁAŚNIE PAN BYŁ PIERWSZY? W Toyota Motor Poland miałem już wysoką pozycję, a inni dilerzy aut trochę się z tymi salonami Lexusa ociągali, szukali raczej lokali do wynajęcia. Ja po prostu postanowiłem zbudować nowy obiekt, który spełniałby wymagania marki. Szczęśliwie jakoś przetrwałem kryzys, a co ciekawe globalnie Lexus zamknął 2009 rok na plusie. WRÓĆMY JESZCZE NA CHWILĘ DO POCZĄTKÓW PAŃSKIEJ DZIAŁALNOŚCI W BRANŻY MOTORYZACYJNEJ. DLACZEGO WŁAŚNIE TOYOTA? W branży samochodowej działam już 32 lata, a dokładnie od 1978 roku. Na Toyotę zawsze miałem apetyt, ale prawdę powiedziawszy, to Toyota wybrała mnie. W 1993 roku Toyota Motor Poland zaproponowała mi, abym został ich autoryzowanym dilerem. Z roku na rok miałem coraz lepszą sprzedaż. Dziś w moich salonach sprzedaję ponad 1000 samochodów rocznie. W tej chwili mam trzy salony, a za chwilę pojawi się czwarty. W PEWNYM MOMENCIE, O ILE SIĘ NIE MYLĘ, ZOSTAŁ PAN NAJLEPSZYM DILEREM TOYOTY? Tych nagród było wiele. Najważniejsze dla mnie było otrzymanie europejskiej nagrody Toyota Ichiban Japońskie znaczenie słowa ichiban to numer jeden. Nagroda ta jest dedykowana dla jednego dilera Toyoty z każdego europejskiego kraju, który w danym roku kalendarzowym został najwyżej oceniony przez klientów pod kątem ich zadowolenia z obsługi sprzedaży i serwisu. KTO KUPUJE LEXUSA? Lexus to marka z wyższej półki. Najtańszy samochód kosztuje 130 tysięcy złotych, a najdroższy ok. 600 tysięcy złotych. Do 2015 roku każdy model marki Lexus będzie posiadał napęd hybrydowy. Proszę pamiętać, że Toyota jako pierwsza wprowadziła hybrydę już w 1997 roku i do dzisiaj jest ona udoskonalana, co potwierdza skuteczność tego rozwiązania. Hybryda to tak naprawdę przyszłość motoryzacji. Lexus charakteryzuje się tym, że jest to auto niezwykle dopracowane w każdym detalu. Technologia jest tu bardzo zaawansowana, a pod względem wykonania i designu to moim zdaniem samochód zupełnie wyjątkowy. Nawet biorąc pod uwagę takie drobiazgi, jak niezwykle cicha praca drzwi przy ich zamykaniu. Zupełnie inaczej pracuje także silnik czy skrzynia biegów. Są bardzo ciche. Poza tym jako pierwsi na świecie wprowadziliśmy automatyczną skrzynię ośmiobiegową. Coraz częściej użytkownicy innych luksusowych samochodów przekonują się do naszej marki. Cieszy nas szczególnie lojalność naszych klientów, którzy dokonują kolejnych zakupów w naszych salonach. SKĄD BIERZE SIĘ TO PRZYWIĄZANIE? Z jakości aut, ale także jakości obsługi serwisowej. Staramy się, aby była na najwyższym poziomie. Obsługujemy każdą osobę door to door, czyli jedziemy do klienta po jego samochód i zabieramy go na przegląd lub na czas przeglądu udostępniamy nieodpłatnie samochód zastępczy. LEXUS TO RÓWNIEŻ TECHNOLOGIA HYBRYDOWA. W JAKI SPOSÓB MARKA BĘDZIE JĄ ROZWIJAĆ? Obecnie mamy trzy modele hybrydowe. I muszę powiedzieć, że hybryd sprzedajemy coraz więcej stanowią one około 30 proc. całości sprzedaży. JEST TO EFEKT MODY NA EKOLOGIĘ? Moda na ekologię to jedno, drugie samochód hybrydowy ma większą moc, a przy okazji mniejsze zużycie paliwa, w szczególności w mieście. Kupują go świadomi klienci, często osoby, które we własnych firmach wprowadzają rozwiązania ekologiczne. I konsekwentnie chcą także jeździć ekologicznymi samochodami. 26 lutego 2010 roku byłem na europejskim zjeździe Lexusa, gdzie zapowiedziano kolejne modernizacje hybrydy. Do 2015 roku każdy model tej marki będzie posiadał napęd hybrydowy. Proszę pamiętać, że Toyota jako pierwsza wprowadziła hybrydę już w 1997 roku i do dzisiaj jest ona udoskonalana, co potwierdza skuteczność tego rozwiązania. Hybryda to tak naprawdę przyszłość motoryzacji. Marki, które do tej pory ją lekceważyły wprowadzają hybrydowe modele. A CZY LEXUS CHCE PÓJŚĆ O KROK DALEJ I WPROWADZIĆ AUTO NA NAPĘD ELEKTRYCZNY? Tak, aktualnie elektryczne Toyoty Prius jeżdżą już w Paryżu. Mówię tu o próbnych seriach, które po pozytywnych testach mają być zastosowane również w marce Lexus. Na jednym załadowaniu takie auto może pokonać 30 km z prędkością do 110 km na godzinę. Żeby mogły jeździć u nas, w Polsce, na parkingach musimy mieć specjalne agregaty do ładowania samochodu. Jeśli ktoś używa auta, aby dojechać do pracy, to te 30 km w zupełności się sprawdza. Zatem są to idealne samochody do jazdy miejskiej. PLANUJE PAN ZBUDOWANIE NOWEGO SERWISU I BLACHARNI W ZŁOTKOWIE. CO NOWEGO KLIENCI BĘDĄ MOGLI W NIM ZNALEŹĆ? Bez zbędnej kurtuazji mogę powiedzieć, że jest to obiekt na europejskim poziomie i drugiego takiego chyba w Polsce nie ma. Serwis posiada na przykład dwie komory lakiernicze, które odzyskują 60 proc. ciepła. To niezwykła oszczędność energii, a także korzyść dla atmosfery i wyraz naszej szczególnej troski o stan środowiska. Serwis będzie miał także nowoczesne ramy do naprawy samochodów w całej Europie jest tylko kilka sztuk takich ram. To inwestycja kosztowna, ale jeśli mamy w coś inwestować, to na wiele lat z wyprzedzeniem. Staram się zawsze robić rzeczy na najwyższym poziomie, bo to się zwraca w satysfakcji klienta. Serwis w Złotkowie będzie miał taki sam wysoki standard obsługi jak Salon Lexusa. W serwisie klient powinien czuć się tak samo jak w salonie tak sobie założyłem. Dzięki temu klient wie, że firma interesuje się nim przez cały czas, a nie tylko w momencie kupna. A JAK WYGLĄDA, Z PUNKTU WIDZENIA LEXUSA, POLSKI RYNEK MOTORYZACYJNY? Mogę Panu przedstawić swój prywatny punkt widzenia. Nasze ustawodawstwo pełne jest paranoicznych przepisów, które hamują rozwój rynku motoryzacyjnego w Polsce. Podam przykład silniki powyżej 2.2 mają 18-procentową akcyzę. Do tego VAT i już koszty auta wzrastają o 40 proc. W całej Europie klient kupujący hybrydę ma ulgę za rozwiązanie ekologiczne. A u nas mimo tego że samochód jest ekologiczny (a ma silnik 2.2) to i tak płacimy wysoką akcyzę, choć w rzeczywistości takie auto emituje mniej gazów do atmosfery. Akcyza powoduje, ża auta są droższe. A przecież im mniej sprzedaje się aut, tym mniej podatków idzie do budżetu państwa. Gdy spytałem kiedyś ministra Adama Szejnfelda, ile państwo zarobiło na podniesieniu akcyzy dla samochodów o silniku powyżej dwóch litrów nie potrafił mi odpowiedzieć. 38 GŁOS BIZNESU Nr Nr GŁOS BIZNESU 39

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS Szanowni Państwo, w imieniu Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club zwracamy się do Państwa z ofertą współpracy przy projekcie Festiwal BOSS. Mamy nadzieję, że poniższa oferta będzie dla Państwa

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na Giełdzie dr Witold Gradoń Akademia Ekonomiczna w Katowicach 19 Kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie?

Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie? Poznań, 22.10.2009 Informacja prasowa Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie? Jak pokazuje doświadczenie zarówno inwestorów indywidualnych, jak i

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 5 maja 2014 r. Historia giełdy, Plan wykładu Pojęcie i rodzaje

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Możliwość budżetu do inwestycji

Możliwość budżetu do inwestycji 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Sytuacja finansowa Gminy Karczew w latach 21-213 Odzwierciedleniem sytuacji ekonomicznej jednostki samorządu terytorialnego jest budżet. Analiza budżetu pozwala

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl Przyszłość tworzymy dzisiaj! 2016 www.akademiaefc.pl Akademia EFC Inicjatywa Europejskiego Kongresu Finansowego skierowana do studentów i młodych absolwentów. Motywuje i inspiruje do podejmowania wyzwań

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers.

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers. Doświadczenie w inwestowaniu, a apetyt na zysk Ponad 53% inwestujących po raz pierwszy oczekuje, że inwestycja przyniesie im zysk zdecydowanie przewyższający inflację. Choć nie mają doświadczenia w inwestowaniu

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet w Białymstoku 28 kwietnia 2011 r. Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? dr Adam Wyszkowski EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 LP Działanie Dotychczasowe brzmienie w brzmieniu zaakceptowanym przez KM 1. 4.5 W projekcie przewidziano komponent B+R - (utworzenie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Radosław Pietrzyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 11 maja 2015 r. Plan prezentacji 1. Co to jest rynek i giełda?

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność za zobowiązania w spółkach prawa handlowego

Odpowiedzialność za zobowiązania w spółkach prawa handlowego Odpowiedzialność za zobowiązania w spółkach prawa handlowego Jednym z podstawowych kryteriów decydujących o wyborze formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej jest kwestia odpowiedzialności przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Olsztyn, 14 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Olsztyn, 14 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Olsztyn, 14 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Pakt dla edukacji. VIII Kongres Zarządzania Oświatą Warszawa, 25-27 września 2013 r.

Pakt dla edukacji. VIII Kongres Zarządzania Oświatą Warszawa, 25-27 września 2013 r. VIII Kongres Zarządzania Oświatą Warszawa, 25-27 września 2013 r. Pakt dla edukacji Czy można pokonać oświatowe problemy komunikacyjne we władzach i w urzędzie JST Jan Zięba Oświata to najważniejsze zadanie

Bardziej szczegółowo

Fundusze 2w1 za czy przeciw?

Fundusze 2w1 za czy przeciw? Open Finance, 12.02.2009 r. Fundusze 2w1 za czy przeciw? Fundusze mieszane zrównoważone i stabilnego wzrostu są najczęściej wybieranym typem funduszy inwestycyjnych w naszym kraju. Alternatywą dla nich

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

Młody inwestor na giełdzie

Młody inwestor na giełdzie Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie mgr Jarosław Kilon Uniwersytet w Białymstoku 22 kwietnia 2010 r. Giełda Różne rodzaje giełd Źródła: pzmolsztyn.pl, gieldapiotrkow.pl. Giełda

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Poznań, 9 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego.

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Wieloletnią prognozę finansową przyjęto na lata 2012-2020, natomiast prognozę spłaty długu przyjęto

Bardziej szczegółowo

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o.

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Agenda spotkania Początek spotkania: 10:00 1. Przedstawienie założeń projektu

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Z opublikowanych na początku kwietnia tego roku danych wynika, że obroty firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF) wzrosły

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035 Budżet miasta Katowice na 2015r. założenia i zakres Katowice 17.12.2014r. Wieloletnia Prognoza Finansowa to dokument służący: strategicznemu

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 5/11 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Polkowicach w dniu 19 i 23 maja 2011 r.

Protokół Nr 5/11 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Polkowicach w dniu 19 i 23 maja 2011 r. Rada Miejska w Polkowicach Komisja Rewizyjna Polkowice, dnia 23 maja 2011 r. Protokół Nr 5/11 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Polkowicach w dniu 19 i 23 maja 2011 r. Posiedzenie odbyło

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku Bartek Majewski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 11 października 2011 r. JAK POMNAŻAĆ BOGACTWO? Oszczędzanie

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie

Kim jesteśmy Nasze wartości Nasi ludzie Osiągnięcia w latach 2009-2014 Kim jesteśmy Jesteśmy największą polityczną rodziną w Europie, kierują nami przekonania centroprawicowe. Jesteśmy Grupą Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Panel dyskusyjny: Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Współpraca mieszkańców i awans gospodarczy gminy PREMIERA PORADNIKA: Jak mieszkańcy i ich gminy mogą skorzystać na OZE Dlaczego warto wziąć

Bardziej szczegółowo

www.akademiaefc.pl Organizator

www.akademiaefc.pl Organizator 2015 www.akademiaefc.pl Organizator Opis Akademii EFC Inicjatywa Europejskiego Kongresu Finansowego skierowana do studentów i młodych absolwentów. Motywuje i inspiruje do podejmowania wyzwań oraz aktywnego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie

PressPack. Sztuka doradzania. O firmie PressPack PressPack Rynek usług finansowych i ubezpieczeniowych w Polsce rośnie bardzo dynamicznie. I choć do Niemiec, gdzie jeden doradca finansowy przypada średnio na 1000 mieszkańców jeszcze nam daleko

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

Fundusze nieruchomości w Polsce

Fundusze nieruchomości w Polsce Fundusze nieruchomości w Polsce Oferta funduszy inwestycyjnych zamkniętych jest liczy sobie kilka funduszy, które prowadziły subskrypcję certyfikatów w różnym czasie. Klienci, którzy poprzez nabycie certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Programy operacyjne na lata 2014-2020

Programy operacyjne na lata 2014-2020 Programy operacyjne na lata 2014-2020 Na czym polega limit 3% (np. po 1% w latach 2014-2020) w zakresie zaliczkowania? Płatności zaliczkowe w momencie rozpoczęcia programów gwarantują, że państwa członkowskie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Krzysztof Szczepaniak Uniwersytet Gdański 17 maja 2016 roku Organizatorzy Zasady zajęć Wykładowca to ja Studenci to Wy Pytania

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r

Droga Regionalna. Stan przygotowań do realizacji inwestycji. Rybnik, 16 listopada 2015 r Droga Regionalna Racibórz - Pszczyna Stan przygotowań do realizacji inwestycji Rybnik, 16 listopada 2015 r Dlaczego niemożliwe stało się możliwe? do listopada 2014 dziś Budowa drogi nie jest możliwa z

Bardziej szczegółowo

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta funduszy inwestycyjnych lokujących kapitał na rynku nieruchomości jest coraz szersza. Bessa na światowych giełdach

Bardziej szczegółowo

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r.

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r. A Ł A I B I O C O Ś K T S O 1 S L Z A E C BI MI IOR B Ę I S D E Z R P Katowice, 12 listopada 2007 r. Bielsko-Biała to miasto ludzi przedsiębiorczych, czego potwierdzeniem jest wysoki odsetek zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży wydawniczej Karolina Piątkowska Wrocław 2013 Spis treści: Wstęp... 3 I. Opis teoretyczny

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomia w domu Jak rozmawiać z dziećmi o pieniądzach? Agata Szumska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 23 marca 2015 r. ekonomia w domu EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Wspieramy Wielkich Jutra GRUPA KAPITAŁOWA DGA. Prezentacja

Wspieramy Wielkich Jutra GRUPA KAPITAŁOWA DGA. Prezentacja Wspieramy Wielkich Jutra GRUPA KAPITAŁOWA DGA Prezentacja DGA S.A. w kilku słowach DGA jest pierwszą w Polsce grupą konsultingową, która łączy działalność związaną z doradztwem biznesowym, zarządczym,

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. Białystok, 13 maj 2013 r. 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie mogą mieć

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Kancelarii

Prezentacja Kancelarii Prezentacja Kancelarii WSTĘP 2 I. ZAKRES USŁUG 3 II. SUKCESY 4 III. ZASADY 5 IV. HONORARIUM 6 KONTAKT 7 1 S t r o n a Szanowni Państwo, Doświadczenie kancelarii w obsłudze podmiotów gospodarczych pozwoliło

Bardziej szczegółowo