Rola i zadania norm zharmonizowanych. w procedurach oceny zgodności produktów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola i zadania norm zharmonizowanych. w procedurach oceny zgodności produktów"

Transkrypt

1 Rola i zadania norm zharmonizowanych w procedurach oceny zgodności produktów

2 Podstawowe pojęcia Pojęcie normalizacja zdefiniowano w aktualnej normie PN-EN 45020:2009 Normalizacja i dziedziny związane Terminologia ogólna, polskim odpowiedniku EN 45020:2006 stanowiącej wprowadzenie dokumentu ISO/IEC Guide 2:2004 (wyd.8)

3 Normalizacja Działalność mająca na celu uzyskanie optymalnego, w danych okolicznościach, stopnia uporządkowania w określonym zakresie, poprzez ustalanie postanowień przeznaczonych do powszechnego i wielokrotnego stosowania, dotyczących problemów istniejących lub możliwych do wystąpienia. UWAGA 1 Działalność ta polega w szczególności na opracowywaniu, publikowaniu i wdrażaniu norm. UWAGA 2 Ważnymi korzyściami wynikającymi z normalizacji są poprawa przydatności wyrobów, procesów i usług do celów, którym mają one służyć, zapobieganie powstawaniu barier w handlu oraz ułatwienie współpracy technicznej.

4 Cele normalizacji zapewnienie odpowiedniej funkcjonalności, czyli zdolności wyrobu, procesu lub usługi do spełnienia określonych zadań w danych warunkach; zapewnienie kompatybilności, czyli dostosowanie wyrobów, procesów lub usług do łącznego korzystania z nich w określonych warunkach, tak aby spełniały odpowiednie wymagania bez powodowania nieakceptowanych oddziaływań wzajemnych; zapewnienie zamienności; regulowanie różnorodności; uzyskanie odpowiednio wysokiego stopnia bezpieczeństwa, przy czym bezpieczeństwo rozumiane jest jako brak nieakceptowanego ryzyka szkód; ochrona środowiska; ochrona wyrobu, czyli zabezpieczenie wyrobu przed wpływem warunków klimatycznych lub innych niekorzystnych warunków w czasie eksploatacji, transportu lub przechowywania.

5 Dokument normatywny Dokument ustalający zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników. UWAGA 1 Termin dokument normatywny jest terminem rodzajowym, obejmującym takie dokumenty, jak: normy, specyfikacje techniczne, kodeksy postępowania i przepisy. UWAGA 2 Przez dokument należy rozumieć jakikolwiek nośnik z utrwaloną na nim lub w nim informacją.

6 NORMA Przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną dokument ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonej dziedzinie. UWAGA 1 Zaleca się, aby normy były oparte na osiągnięciach zarówno nauki, techniki, jak i praktyki, oraz miały na celu uzyskanie optymalnych korzyści społecznych. (p PN-EN 45020:2009 Normalizacja i dziedziny związane -- Terminologia ogólna)

7 Specyfikacja techniczna Dokument opisujący wymagania techniczne niezbędne do spełnienia przez produkt, proces lub usługę.

8 KONSENS (definicja) Ogólne porozumienie, charakteryzujące się brakiem zasadniczego sprzeciwu znaczącej części zainteresowanych w odniesieniu do istotnych zagadnień, osiągnięte w procesie rozpatrywania poglądów wszystkich zainteresowanych stron i zbliżenia przeciwstawnych stanowisk UWAGA - Konsens nie musi oznaczać jednomyślności (p PN-EN 45020:2009)

9 CECHY NORMY 1. Dobrowolność stosowania 2. Powszechna dostępność 3. Zapewnienie wszystkim zainteresowanym możliwości powszechnego uczestniczenia w procesie opracowywania normy 4. Konsens osiągnięty w procesie opracowywania normy 5. Gwarancja niesprzeczności z obowiązującymi przepisami 6. Akceptacja przez uznaną jednostkę normalizacyjną 7. Brak ingerencji ze strony organów władzy w treść normy

10 Typy norm Norma podstawowa obejmująca szeroki zakres zagadnień lub zawierająca ogólne postanowienia dotyczące jednej, określonej dziedziny. Norma podstawowa może być normą do bezpośredniego stosowania lub może służyć jako podstawa do opracowywania innych norm. Norma terminologiczna dotyczy terminów, zawiera zwykle ich definicje oraz, w niektórych przypadkach, ich objaśnienia, ilustracje i przykłady. Norma wyrobu (dawniej nazywana normą przedmiotową) określa wymagania, które powinny być spełnione przez wyrób lub grupę wyrobów w celu zapewnienia ich funkcjonalności. Norma badań dotyczy metod badań. Może zawierać także postanowienia dotyczące badań, na przykład pobierania próbek, wykorzystania metod statystycznych, kolejności badań. Norma procesu określa wymagania, które powinny być spełnione przez proces w celu zapewnienia jego funkcjonalności. Norma usługi określa wymagania, które powinny być spełnione przez usługę w celu zapewnienia jej funkcjonalności. Normy usługi mogą być opracowywane w takich dziedzinach jak pralnictwo, hotelarstwo, transport, usługi samochodowe, telekomunikacja, ubezpieczenia, bankowość, handel. Norma interfejsu określa wymagania dotyczące kompatybilności wyrobów lub systemów w miejscach ich wzajemnego łączenia. Norma danych (do dostarczenia) zawiera wykaz właściwości, dla których powinny być podane wartości lub inne dane w celu dokładnego określenia wyrobu, procesu lub usługi.

11 Norma wyrobu - norma określająca wymagania, które powinny być spełnione przez wyrób lub grupę wyrobów w celu zapewnienia ich funkcjonalności. Uwagi 1. Norma wyrobu oprócz wymagań dotyczących funkcjonalności może zawierać - bezpośrednio lub przez powołanie się na inne dokumenty - wymagania dotyczące takich aspektów jak terminologia, pobieranie próbek, badania, pakowanie i znakowanie oraz, w niektórych przypadkach, wymagania dotyczące procesów. 2. Norma wyrobu może być pełna lub niepełna, w zależności od tego, czy określa wszystkie, czy tylko część niezbędnych wymagań. Z tego względu można wyróżnić normy wymiarów, normy materiału i normy warunków technicznych dostawy. (p PN-EN 45020:2006)

12 Rola norm Organizacja stosunków gospodarczych: wykorzystywana w przemyśle, handlu, a nawet w public relations Podstawa dla procedur oceny zgodności produktów Ułatwiają swobodny przepływ towarów i korzystanie ze zwiększenia skali produkcji

13 Znaczenie norm dla firm Wykorzystanie istniejących rozwiązań, bez potrzeby wymyślania istniejących rozwiązań od nowa; Dostosowanie własnej procedury do znormalizowanej ułatwia współpracę i potania zakupy; Wzrost wydajności pracy dzięki stosowaniu tych samych rozwiązań; Zawiera kryteria uznanych wymagań w danym obszarze; Zdolność wprowadzania produktów spełniających wymagania (wbudowane w normy) na rynek; Spełnianie oczekiwań klientów; Produkt spełnia zaakceptowane wymagania (pewność klienta).

14 Korzyści biznesowe Korzyści dot. regulowania/porządkowania Zgodność ekonomicznie efektywna: powiązanie norm z regulacjami i prawem. Normy nie są obowiązkowe, jednak może istnieć zgodność domniemana ; Gwarancje dla klienta: bezpieczeństwo, wiarygodność, wysoka jakość produktu nawet nieznanego; Ograniczenie odpowiedzialności za jakość produktu: produkt zgodny z normami; Zarządzanie ryzykiem: redukcja ryzyka wynikającego z zabiegów prawnych, w tym polityki konkurencji; Sprawniejsze zarządzanie: normy procesu pomagają określić procedury wewnętrzne organizacji, co może być warunkiem kontraktu, szczególnie w zamówieniach publicznych.

15 Korzyści biznesowe Optymalizacja kosztów Zredukowane koszty transakcji: produkty zgodne z normą spełniają jakość, co powoduje zaufanie i pewność. Sięgając po produkt wystarczy sprawdzić jego specyfikację w normie; redukcja różnorodności; Zdolność współpracy produktu/procesu: umożliwienie współpracy wszystkich komponentów, produkcja w oparciu o normę umożliwia współpracę z innymi producentami; Elastyczność łańcucha dostaw: produkujący zgodnie z normami mają większy wybór dostawców, więc mają niższe koszty; Systemy zarządzania i dobrych praktyk: wykorzystanie sprawdzonej wiedzy ekspertów w sferze zarządzania, pomoc w komunikowaniu i upowszechnianiu dobrych praktyk.

16 Korzyści biznesowe Maksymalizacja przychodu Szybszy dostęp do rynku: większa akceptacja i szybsze przyjęcie znormalizowanego produktu; Akceptacja produktu: często całkowicie uzależniona od norm i regulacji, np. dot. zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska naturalnego; Zarządzanie cyklem życia produktu: wynalezienie, wprowadzenie na rynek i akceptacja, wzrost, dojrzałość i spadek. Początkowo najważniejsza ochrona własności intelektualnej, potem coraz ważniejsze stosowanie norm, co zwiększa akceptację, a przez to spadają koszty.

17 Korzyści biznesowe Możliwości biznesowe Rozwijanie nowych rynków: określenie wzoru nowego produktu, gwarancja kompatybilności z innymi, zaufanie do produktu; Wpływ na zmiany technologiczne: w przemysłach innowacyjnych normy muszą być ciągle tworzone, specyfikacja cech kompatybilności, wiarygodności i jakości; Wpływ na ewolucję przemysłu: wpływ na rozwój norm technicznych może zapewnić przewagę konkurencyjną; Budowanie regionalnej/międzynarodowej struktury konkurowania: globalizacja gospodarki i rynków, normy wspierają globalizację, ograniczają bariery w handlu.

18 SZCZEBLE NORMALIZACJI Szczebel normalizacji - geograficzny, polityczny lub ekonomiczny zasięg normalizacji Normalizacja międzynarodowa - normalizacja, w której mogą uczestniczyć odpowiednie jednostki organizacyjne wszystkich krajów Normalizacja regionalna - normalizacja, w której mogą uczestniczyć odpowiednie jednostki organizacyjne z krajów tylko jednego geograficznego, politycznego lub ekonomicznego regionu świata Normalizacja krajowa - normalizacja, która jest prowadzona na szczeblu danego kraju UWAGA - w danym kraju lub na obszarze jednostki administracyjnoterytorialnego podziału kraju, normalizacja może być prowadzona również w poszczególnych branżach lub sektorach gospodarki (np. przez ministerstwa), na szczeblu lokalnym, na szczeblu stowarzyszeń lub przedsiębiorstw przemysłowych oraz w poszczególnych fabrykach, zakładach i urzędach. Normalizacja administracyjno-terytorialna - normalizacja, która jest prowadzona na szczeblu jednostki administracyjno-terytorialnego podziału kraju

19 NORMALIZACJA MIĘDZYNARODOWA MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE NORMALIZACYJNE Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna International Electrotechnical Commission Commission Electrotechnique Internationale Międzynarodowe stowarzyszenie podległe prawu szwajcarskiemu z siedzibą w Genewie. Języki oficjalne: angielski, francuski, rosyjski. Utworzona w 1906 r. w Londynie w wyniku rezolucji podjętej przez delegatów rządów na Międzynarodowym Kongresie Elektrycznym w St.Louis (USA) w 1904 r. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna International Organization for Standardization Organisation Internationale de Normalisation Międzynarodowe stowarzyszenie podległe prawu szwajcarskiemu z siedzibą w Genewie. Języki oficjalne: angielski, francuski, rosyjski. Utworzona r. po decyzji delegatów z 25 krajów (w tym Polski) podjętej na konferencji w Londynie w 1946 r.

20 NORMALIZACJA MIĘDZYNARODOWA REGIONALNE ORGANIZACJE NORMALIZACYJNE AIDMO Arab Industrial Development and Mining Organization AMN MERCOSUR Association for Standardization ARSO African Regional Organization for Standardization COPANT Pan American Technical Standards Commission INSTA Inter Nordic Standardization Agreement PASC Pacific Area Standards Congress CEN European Committee for Standardization CENELEC European Committee for Electrotechnical Standardization ETSI European Telecommunications Standards Institute EASC Ewro-Azjatickij Mieżgosudarstwiennyj Sowiet po Standardizacji, Mietrołogii i Siertifikacji

21 NORMALIZACJA MIĘDZYNARODOWA WYBRANE ORGANIZACJE NORMALIZUJĄCE ASTM American Society for Testing and Materials Amerykańskie Towarzystwo ds. Badań i Materiałów BIPM Bureau International des Poids et Mesures Międzynarodowe Biuro Miar i Wag CAC Codex Alimentarius Commission Komisja Kodeksu Żywnościowego CEB Euro-International Committee for Concrete Europejsko-międzynarodowy Komitet ds. Betonu IATA International Air Transport Association Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Powietrznego IDF International Dairy Federation Międzynarodowa Federacja Mleczarska IGU International Gas Union Międzynarodowa Unia Gazownictwa IIW International Institute of Welding Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa IMO International Maritime Organization Międzynarodowa Organizacja Morska OIML Organisation Internationale de Metrologie Legale Międzynarodowa Organizacja Metrologii Prawnej UIC Union Internationale des Chemins de Fer Międzynarodowa Unia Kolejnictwa WHO World Health Organization Światowa Organizacja Zdrowia ITU International Telecommunications Union Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna

22 NORMALIZACJA MIĘDZYNARODOWA Dokumenty normatywne ISO i IEC ISO International Standard Norma międzynarodowa (ISO) IEC International Standard Norma międzynarodowa (IEC) TR Technical Report Raport techniczny ITA IWA 2 Industry Technical Agreement Porozumienie techniczne przemysłu Industry Workshop Agreement Porozumienie warsztatowe przemysłu TA Technical Agreement Porozumienie techniczne (ISO) TP Technical Profile Profil techniczny (ISO) TS Technical Specification Specyfikacja techniczna (ISO) TTA Technology Trend Assessment Ocena tendencji w technice (IEC) ISO-PAS * ISO-PAS Specifications Specyfikacja ISO-PAS IEC-PAS * IEC-PAS Specifications Specyfikacja IEC-PAS AMD Amendment Zmiana ADD Addendum Dodatek COR Corrigendum Poprawka GUIDE Guide Przewodnik * PAS Publicly Available Specification Powszechnie dostępna specyfikacja

23 NORMALIZACJA MIĘDZYNARODOWA Dokumenty robocze ISO/IEC NP New Work Item Proposal Propozycja nowego tematu pracy WD Working Draft Projekt roboczy CD Committee Draft Projekt komitetu (technicznego) DIS Draft International Projekt normy Standard międzynarodowej (ISO) CDV Committee Draft for Vote Projekt komitetu do głosowania (IEC) FDIS Final Draft International Końcowy projekt normy Standard międzynarodowej DAD Draft Addendum Projekt dodatku DAM Draft Amendment Projekt zmiany DTR Draft Technical Report Projekt raportu technicznego

24 NORMALIZACJA EUROPEJSKA EUROPEJSKI KOMITET NORMALIZACYJNY CEN (Comité Européen de Normalisation / European Committee for Standardization) EUROPEJSKI KOMITET NORMALIZACYJNY ELEKTROTECHNIKI CENELEC (Comité Européen de Normalisation Electrotechnique / European Committee for Electrotechnical Standardization) EUROPEJSKI INSTYTUT NORM TELEKOMUNIKACYJNYCH ETSI (European Telecommunications Standards Institute)

25 NORMALIZACJA EUROPEJSKA DOKUMENTY NORMATYWNE WPROWADZANE PRZEZ CEN i CENELEC EN European Standard Norma europejska ENV 1 European Prestandard Prenorma europejska HD 1 Harmonization Document Dokument Harmonizacyjny CR 1 CEN (CENELEC) Report Raport CEN (CENELEC) TR 2 Technical Report Raport techniczny CWA CEN Workshop Agreement Porozumienie warsztatowe CECC 1 CECC Specification Specyfikacja CECC ES 1 European Specification Specyfikacja europejska TS 2 Technical Specification Specyfikacja techniczna Guide Przewodnik 1 - do 2001 r., 2 - od września 2001 r.

26 DIN AFNOR UNI BSI AENOR PKN NEN ELOT CSNI IBN MSZT IPQ SIS ON SNV NSAI SFS DS. SUTN NSF NSAI LST LVS SIST EVS SEE IST MSA Konsens: Wagi głosów członków CEN i CENELEC Aby przyjąć EN: więcej NSB za niż przeciw, 71% głosów ważonych za, (wstrzymanie się nie jest liczone)

27 Zasady wprowadzania norm międzynarodowych i europejskich do norm krajowych Przyjęcie normy międzynarodowej ISO, IEC nie nakłada na organizacje członkowskie żadnych obowiązków w zakresie jej wprowadzenia do dokumentów krajowych lub stosowania normy. Przyjęcie normy europejskiej nakłada na organizacje członkowskie obowiązek wprowadzenia jej do norm krajowych i wycofania norm sprzecznych..

28 NORMALIZACJA EUROPEJSKA PODSTAWOWE REGUŁY WPROWADZANIA KRAJOWEGO NORM EUROPEJSKICH Okres wstrzymania (standstill) Głosowanie ważone Wprowadzenie do zbioru norm krajowych Wycofanie krajowych dokumentów sprzecznych

29 NORMALIZACJA EUROPEJSKA WPROWADZANIE EN DO NORM KRAJOWYCH dor data ratyfikacji pierwszy dzień miesiąca następującego po odnotowaniu przez Radę Techniczną przyjęcia EN dav data dostępności dav dor + 4 m-ce (wysłanie przez CS do NC) doa data ogłoszenia dor + 6 m-cy (data IEC + 3 m-ce) dop data publikacji dor + 12 m-cy (data IEC + 9 m-cy) dow data wycofania dor + 36 m-cy (BT może wprowadzić inny na formularzu głosowania)

30 SYSTEM NORMALIZACYJNY W POLSCE PODSTAWY PRAWNE Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie działalności normalizacyjnej związanej z obronnością i bezpieczeństwem państwa (Dz.U. Nr 239, poz. 2038) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U.Nr 239, poz. 2039) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu współdziałania Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z organami administracji rządowej (Dz.U.Nr 239, poz. 2040) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie przeprowadzenia wyboru członków Rady Normalizacyjnej przy Polskim Komitecie Normalizacyjnym (Dz.U.Nr 239, poz. 2041) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (Dz.U.Nr.239, poz. 2049) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu nadawania i wykorzystywania znaku zgodności z Polską Normą (Dz.U.Nr 241, poz. 2077) Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 169 z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie nadania statutu Polskiemu Komitetowi Normalizacyjnemu (M. P. Nr 61, poz. 874)

31 Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji Na mocy tej ustawy powstał Polski Komitet Normalizacyjny (PKN), który jest państwową jednostką organizacyjną (art. 9). PKN kieruje Prezes powoływany na okres 5 lat przez Premiera (art. 15 i 16) Do zadań Prezesa należy m.in. zatwierdzanie i wycofywanie, w imieniu PKN, Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych na wniosek komitetów technicznych. Przy PKN działa Rada Normalizacyjna (art. 18). Do zadań Rady należy m.in. opiniowanie projektów Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych. Zasadnicza praca nad tworzeniem Polskich Norm odbywa się w komitetach technicznych. Komitetom technicznym poświęcony jest artykuł 23 ustawy.

32 POLSKI KOMITET NORMALIZACYJNY RADA NORMALIZACYJNA Prezes PKN KOMITETY TECHNICZNE GRUPY ROBOCZE - EKSPERCI

33 Cele normalizacji krajowej (art. 3 Ustawy) racjonalizacja produkcji i usług poprzez stosowanie uznanych reguł technicznych lub rozwiązań organizacyjnych; usuwanie barier technicznych w handlu i zapobiegania ich powstawaniu; zapewnienie ochrony życia, zdrowia, środowiska i interesu konsumentów oraz bezpieczeństwa pracy; poprawa funkcjonalności, kompatybilności i zamienności wyrobów, procesów i usług oraz regulowania ich różnorodności; zapewnienie jakości i niezawodności wyrobów, procesów i usług; działanie na rzecz uwzględnienia interesów krajowych w normalizacji europejskiej i międzynarodowej; ułatwianie porozumiewania się przez określanie terminów, definicji, oznaczeń i symboli do powszechnego stosowania.

34 ZASADY STOSOWANE W NORMALIZACJI KRAJOWEJ (Art.4 ustawy o normalizacji) Jawność i powszechna dostępność, Uwzględnianie interesu publicznego, Dobrowolność uczestnictwa w procesie opracowywania i stosowania norm, Zapewnienie możliwości uczestnictwa wszystkich zainteresowanych w procesie opracowywania norm, Konsens jako podstawa procesu uzgadniania treści norm, Niezależność od administracji publicznej oraz jakiejkolwiek grupy interesów, Jednolitość i spójność postanowień norm, Wykorzystywanie sprawdzonych osiągnięć nauki i techniki, Zgodność z zasadami normalizacji europejskiej i międzynarodowej.

35 Symbole i skróty w polskich dokumentach normatywnych PN Polska Norma prpn projekt Polskiej Normy PKN Polski Dokument Normalizacyjny inny niż norma PN-CISPR - Polskie Normy wprowadzające normy międzynarodowe CISPR, PN-CR - Polskie Normy wprowadzające raport CEN, PN-CR ISO - Polskie Normy wprowadzające raport ISO przyjęty przez CEN, PN-EN - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie EN, PN-EN ISO - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie będące wprowadzeniem norm międzynarodowych ISO, PN-EN ISO/IEC - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie będące wprowadzeniem norm międzynarodowych ISO/IEC, PN-EN ISP - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie EN ISP, PN-ENV, Polskie Normy wprowadzające prenormy europejskie EN, PN-ENV ISO - Polskie Normy wprowadzające prenormy europejskie będące wprowadzeniem norm międzynarodowych ISO, PN-ETS - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie ETS, PN-ETSI EN - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie ETSI EN, PN-HD - Polskie Normy wprowadzające dokumenty harmonizacyjne CEN lub CENELEC, PN-IEC - Polskie Normy wprowadzające normy międzynarodowe IEC, PN-IEC TS - Polskie Normy wprowadzające specyfikacje techniczne IEC, PN-ISO - Polskie Normy wprowadzające normy międzynarodowe ISO, PN-ISO/IEC - Polskie Normy wprowadzające normy międzynarodowe ISO/IEC, PN-ISO/IEC ISP - Polskie Normy wprowadzające normy międzynarodowe ISO/IEC ISP, PN- /A- do PN- /Z- - normy tzw. własne o zapisie numeru stosowanym do końca 1993 roku, PN-A- do PN-Z- - normy tzw. własne o zapisie numeru stosowanym od początku 1994 roku.

36 Znak PN potwierdza, że wyrób, usługa, system lub proces których ten znak dotyczy został poddany certyfikacji; dowodzi, że producent wyrobu uzyskał certyfikat zgodności z Polską Normą uprawniający do posługiwania się Znakiem oraz prawo do oznaczania tym znakiem wyrobu i/lub jego stosowania w sposób uzgodniony z PKN; jest to graficzna i symboliczna prezentacja zgodności z wymaganiami Polskiej Normy (Polskich Norm); potwierdza, że wyrób, usługa, system lub proces spełnia wszystkie wymagania Polskich Norm, z którymi zgodność została zadeklarowana i wykazana; zapewnia, że wyrób nim oznaczony oraz proces jego wytwarzania są badane i nadzorowane przez niezależną stronę trzecią; gwarantuje jakość i bezpieczeństwo oraz jest wyrazem zaufania do wyrobu i jego producenta.

37 NORMALIZACJA EUROPEJSKA ZA I PRZECIW NORMALIZACJI EUROPEJSKIEJ Za przemawia: EN spełniają zasadnicze wymagania dyrektyw WE (zaufanie do normalizacji) EN tworzą wielki, jednolity rynek (ok. 370 mln obywateli) EN mogą lepiej uwzględniać specyfikę europejską Przeciw przemawia: Klienci mają jeszcze większy pożytek z norm międzynarodowych, jeśli znajdują one ogólnoświatowe zastosowanie (globalna produkcja, niskie ceny) EN mogą utrudnić globalną sprzedaż wyrobów zgodnych z nimi (odłączenie od rynku światowego) ZATEM: TAK, ALE EN ZGODNE Z ISO (IEC)

38 30 lat temu normy międzynarodowe stanowiły zaledwie 10% norm stosowanych przez firmę. Obecnie ilość ta sięga 50%.

39 NORMALIZACJA EUROPEJSKA POLITYKA NORMALIZACYJNA I CERTYFIKACYJNA UNII EUROPEJSKIEJ Dyrektywa 83/189/EWG (98/34/WE) Nowe podejście Globalne podejście Zielona księga normalizacji europejskiej Modułowe podejście Uchwała Rady w sprawie roli normalizacji w gospodarce europejskiej Decyzja Rady w sprawie modułów oraz reguł nadawania i stosowania znakowania CE Uchwała Rady w sprawie roli normalizacji w Europie

40 ETAP I Traktat Rzymski z dnia 25 marca 1957 r powołujący Europejską Wspólnotę Gospodarczą ( EWG ) Art 30/36 : Zakaz barier technicznych Trybunał Wspólnoty Europejskiej Art 100/100A : Harmonizacja techniczna drogą dyrektyw ( europejskich tekstów prawnych ) - Rada Ministrów Wspólnoty Europejskiej. Cassis de Dijon ( orzeczenie Trybunału Europejskiego w sprawie 120/78 ) Kluczowe elementy dla wzajemnego uznawania zgodności wyrobów : 1. Wyroby legalnie wyprodukowane lub wprowadzane na rynek w jednym państwie członkowskim mają w zasadzie zagwarantowany swobodny przepływ na obszarze całej UE. 2. W przypadku braku uregulowań prawnych obowiązujących w UE, państwa członkowskie mają wolną rękę we wprowadzaniu własnego ustawodawstwa na swoim terytorium 3. Bariery w handlu, wynikające z różnic w ustawodawstwie krajowym, mogą być zaakceptowane jedynie w przypadku, gdy krajowe środki prawne : a. Są konieczne w celu spełnienia wymagań obligatoryjnych (ochrona zdrowia, bezpieczeństwo, ochrona konsumentów, środowiska naturalnego) b. Służą słusznemu celowi, usprawiedliwiającemu pogwałcenie zasady swobodnego przepływu towarów ( n.p. ochronie zdrowia, bezpieczeństwa, konsumentów, środowiska ) ; c. Mogą być usprawiedliwione ze względu na słuszny cel i są do niego proporcjonalne

41 ETAP II Procedura informacyjna w dziedzinie norm i przepisów technicznych Dyrektywa Rady z 28 marca 1983 r wytyczająca procedurę dostarczania Informacji w dziedzinie norm i regulacji technicznych ( 83/189/EEC ) z późniejszymi zmianami zastąpiona jednolitym tekstem ( 98/34/EC ) Cele procedury : przejrzystość norm i reguł technicznych niedopuszczenie do utworzenia nowych przeszkód technicznych rozwój normalizacji europejskiej

42 ETAP III Nowe podejście Uchwała Rady z 7 maja 1985 r, w sprawie nowego podejścia do technicznej harmonizacji i norm ( 85/C/136/01 ) Podstawowe zasady nowego podejścia : 1. Harmonizacja prawna ogranicza się do przyjęcia, poprzez dyrektywy mające za podstawę artykuł 100A Traktatu Rzymskiego, podstawowych wymagań bezpieczeństwa (lub innych wymagań związanych z interesem publicznym). Wyroby wprowadzane na rynek muszą być zgodne z podstawowymi wymaganiami, a dzięki temu mogą korzystać ze swobodnego przepływu na obszarze całej UE. 2. Zadanie opracowania zharmonizowanych norm, określających specyfikacje techniczne stosowane w przemyśle przy projektowaniu i produkcji wyrobów zgodnych z podstawowymi wymaganiami ustanowionymi w dyrektywach przy uwzględnieniu aktualnego stanu techniki, powierza się kompetentnym organizacjom działającym w dziedzinie normalizacji. 3. Specyfikacje techniczne nie są obowiązkowe i zachowują status norm dobrowolnych. 4. Władze krajowe są zobowiązane do uznania, że wyroby wyprodukowane zgodnie ze zharmonizowanymi normami, informacje na temat których są publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich i które są przetransponowane do norm krajowych, są uważane za zgodne z podstawowymi wymaganiami ustanowionymi w dyrektywach.

43 Stare podejście Przed 1985 r. kraje UE wprowadzały własne specyfikacje techniczne i kontrole zgodności dla wytwarzanych produktów Harmonizacja oparta była na dyrektywach odpowiadającym produktom Od 1985 r. dyrektywy WE formułowały wspólne wymagania techniczne i procedury oceny zgodności dla każdej kategorii produktów

44 Stare podejście Dla wprowadzenia Wspólnego Rynku należało w ciągu 7 lat wprowadzić 250 propozycji legislacyjnych Do 1987 r. państwa członkowskie musiały przyjmować dyrektywy jednogłośnie W 1987 r. zasadę jednomyślności zastąpiła kwalifikowana większość

45 Nowe podejście W 1985 r. rządy krajów Wspólnoty Europejskiej postanowiły zakończyć bezowocne negocjacje dot. harmonizacji technicznej np. wyłączników prądu elektr., zaworów gazowych, kamizelek ratunkowych i kasków. W zamian opowiedzieli się za nowym podejściem, ograniczającym się do regulacji dot. wymagań zdrowia i bezpieczeństwa. Uznano, że eksperci sektora prywatnego, we współpracy z organizacjami normalizacyjnymi, najlepiej opracują rozwiązania techniczne, zgodne z obowiązującym prawem.

46 Nowe podejście Oznacza dla regulatorow określenie zasadniczych wymagań interesu publicznego (w zakresie np. ochrony zdrowia, konsumentów, środowiska) Oznacza dla sektora prywatnego wypracowanie metod sprostania tym wymogom w największym stopniu, m.in. przez wykorzystanie norm technicznych Celem jest zwiększenie konkurencyjności bez ograniczania innowacji i transferu technologii Nowe podejście sprawdza się, gdy zasadnicze wymagania są dobrze określone, a stojące za nimi prawo jest przestrzegane.

47 Nowe podejście Dyrektywy UE specyfikują jedynie zasadnicze wymagania, których spełnienie zapewni wysoki poziom ochrony (zdrowia, bezpieczeństwa, konsumentów, środowiska itp.) Zasadnicze wymagania wiążą się z nakładaniem obowiązków na kraje członkowskie Szczegółowe rozwiązania techniczne mogą być definiowane przez europejskie instytucje normalizacyjne Producenci mogą je stosować dobrowolnie, pod warunkiem spełniania zasadniczych wymagań Producent albo spełnia wymogi normy zharmonizowanej, albo ubiega się o certyfikat Produkty nie spełniające warunków dyrektyw są usuwane z rynku

48 Nowe podejście Dyrektywy zawierają też procedury oceny zgodności Ocena dokonywana jest przez instytucje testujące i certyfikujące, wyznaczane przez kraje członkowskie Oznaczenie CE oznacza zgodność ze wszystkimi przepisami wspólnotowymi Wszystkie kraje uznają takie produkty Ocena zgodności z normą europejską (certyfikat) jest uznawany w całej UE, Norwegii, Islandii i Lichtensteinie Obecnie istnieje ok prywatnych jednostek certyfikujących wyroby.

49 Jednostki notyfikowane Notyfikacja jednostek oceny zgodności Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej jest dokonywana przez Ministerstwo Gospodarki (MG) po uzyskaniu akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji (PCA) i ich autoryzacji przez ministra właściwego ze względu na przedmiot oceny zgodności lub kierownika urzędu centralnego. Akredytacja jest potwierdzeniem kompetencji technicznych jednostki. Decyzją o autoryzacji wydający ją organ potwierdza z kolei spełnienie wszystkich kryteriów przez jednostkę autoryzowaną. Kryteria te znajdują się w Ustawie o systemie oceny zgodności oraz w wydanych na jej podstawie rozporządzeniach.

50 Nowe podejście Dyrektywy nowego podejścia nie zawierają szczegółów technicznych, natomiast określają wymagania bezpieczeństwa Dla producentów konieczne jest przekładanie tych szerokich wymagań na rozwiązania techniczne W tym celu stosuje się specjalnie opracowane normy europejskie

51 Normy nowego podejścia Wprowadzenie nowego podejścia przyśpieszyło zatwierdzanie norm Skrócił się czas przygotowania nowych norm Planuje się prace nad normami zharmonizowanymi dla: budownictwa, geotekstyliów, systemów zraszania, alarmów przeciwpożarowych, podpór konstrukcyjnych, terminali radiowych i telekomunikacyjnych, urządzeń medycznych, sprzętu ciśnieniowego, instrumentów pomiarowych, sprzętu mechanicznego i elektrotechnicznego, łodzi rekreacyjnych, zabawek. Coraz częściej normy krajowe zastępowane są europejskimi; PKN pracuje tylko w ramach norm europejskich i międzynarodowych

52 STARE PODEJŚCIE NOWE PODEJŚCIE Dyrektywa zawiera specyfikacje techniczne Opracowanie dyrektywy jest czasochłonne Dyrektywa zawiera tylko wymagania zasadnicze Powołanie na normy

53 SUBSYDIARNOŚĆ ZASTĘPOWANIE UREGULOWAŃ URZĘDOWYCH INSTRUMENTAMI DOBROWOLNYMI

54 Zasadnicze wymagania obowiązkowe rezultaty zamiast rozwiązań technicznych ważne niezależnie od czasu wystarczająco precyzyjne dla umożliwienia oceny zgodności wysoki poziom bezpieczeństwa dotyczą dużych rodzin wyrobów dotyczą ryzyka horyzontalnego Normy zharmonizowane pisane dokumenty uznana jednostka normalizacyjna powszechnie dostępna konsens stron zainteresowanych powtarzalne lub ciągłe stosowanie nieobowiązkowe

55 HARMONIZACJA PRZEPISÓW I NORM Dyrektywy WE Nowe podejście Zharmonizowane normy europejskie Zharmonizowane przepisy Zharmonizowane normy krajowe

56 Dyrektywy nowego podejścia zapewniają producentom możliwość dostosowania się do ich wymagań poprzez produkcję: albo bezpośrednio zgodną z zasadniczymi wymaganiami zdrowia i bezpieczeństwa, albo zgodną z europejskimi normami opracowanymi specjalnie w sposób zezwalający na domniemaną zgodność z nimi.

57 POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NORM MANDATOWYCH Komisja Europejska EFTA CEN CENELEC DYREKTYWY MANDATY NORMY ZHARMONIZOWANE PRZEPISY PAŃSTWOWE NORMY KRAJOWE

58 Zharmonizowane Normy Europejskie to specyfikacje techniczne przygotowane przez komitety techniczne europejskich organizacji normalizacyjnych posiadające formalne zlecenie Komisji Europejskiej, przyjęte na podstawie pomyślnie przeprowadzonego głosowania formalnego wszystkich krajowych organizacji normalizacyjnych państw członkowskich UE i EFTA i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

59 Normy europejskie zharmonizowane z dyrektywami nowego podejścia są publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich Prezes PKN ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Monitorze Polskim numery i tytuły zatwierdzonych norm zharmonizowanych (PN) wraz z tytułami aktów prawnych wdrażających dyrektywy nowego podejścia i miejscem ich publikacji Wykaz PN wprowadzających europejskie normy zharmonizowane z dyrektywami nowego podejścia patrz również

60 ETAP IV Odpowiedzialność za wyrób Dyrektywa Rady z 25 lipca 1985 r w sprawie zbliżenia postanowień przepisów prawnych i administracyjnych dotyczących odpowiedzialności za wadliwe wyroby ( 85/374/EEC ) Dyrektywa Rady z 29 czerwca 1992 r dotycząca ogólnego bezpieczeństwa wyrobów ( 92/59/EEC )

61 ETAP V Globalne ujęcie oceny zgodności Uchwała Rady z 21 grudnia 1989 r, dotycząca globalnego ujęcia oceny zgodności ( 90/C/10 ) Obszar regulowany dyrektywami nowego podejścia moduły oceny zgodności jako zapewnienie spójnego podejścia do oceny zgodności oznaczenie "CE" wyrobów spełniających podstawowe wymagania dyrektyw mających do nich zastosowanie notyfikacja jednostek oceniających zgodność Obszar dobrowolny promowanie norm dotyczących zapewnienia jakości (EN - ISO 9000) promowanie i tworzenie systemów akredytacji (EN 45000) promowanie porozumień i umów o wzajemnym uznawaniu badań w obszarze dobrowolnym

62 MODUŁOWE PODEJŚCIE DO OCENY ZGODNOŚCI Decyzja Rady z 13 grudnia 1990 r, dotycząca modułów dla różnych faz procedur oceny zgodności, które mają być stosowane w dyrektywach technicznej harmonizacji (90/683/EEC) zastąpiona Decyzją Rady z 22 lipca 1993 r, dotyczącą modułów dla różnych faz procedur oceny zgodności oraz reguł ustalenia i wykorzystania oznakowania, które mają być zastosowane w dyrektywach technicznej harmonizacji (93/465/EEC) Procedura oceny zgodności = moduł projektowania + moduł produkcji

63 Podejście modułowe Proces oceny zgodności jest podzielony na moduły, które składają się z ograniczonej liczby różnych procedur dotyczących różnych wyrobów. Każda dyrektywa Nowego Podejścia podaje zakres oraz zawartość możliwych procedur oceny zgodności, które mają zapewnić niezbędny poziom ochrony. Dyrektywy ustalają też kryteria dotyczące warunków, kiedy producent może dokonać wyboru procedury, jeżeli przewidziana jest więcej niż jedna możliwość

64 Podstawowe moduły Moduły techniczne : A wewnętrzna kontrola produkcji B badanie typu WE (wymogi bezpieczeństwa) C zgodność z typem F weryfikacja wyrobu G weryfikacja jednostkowa WE

65 Podstawowe moduły Moduły jakościowe : D zapewnienie jakości produkcji E zapewnienie jakości wyrobu H pełne zapewnienie jakości

66 Możliwe procedury oceny zgodności składają się z następującej kombinacji modułów : Faza projektowania Faza produkcji MODUŁ A MODUŁ Aa1 MODUŁ Aa1 MODUŁ Aa2 MODUŁ Aa2 Producent MODUŁ B MODUŁ C Jednostka notyfikowana MODUŁ B MODUŁ C bis 1 ; C bis 2 MODUŁ D ; D bis CE MODUŁ E ; E bis MODUŁ F ; F bis MODUŁ G MODUŁ H MODUŁ H MODUŁ H bis

67 oznacza zgodność wyrobu z podstawowymi wymaganiami dyrektyw nie oznacza przyjętej procedury oceny jest umieszczany na wyrobie przez wytwórcę może mu towarzyszyć kod identyfikujący jednostkę notyfikowaną jeśli ta uczestniczyła w procedurze oceny zgodności daje wyrobom zezwolenie na wolny obrót na rynku UE Nie jest znakiem jakości Nie jest znakiem bezpieczeństwa Nie jest znakiem zgodności z normą lub normami Nie jest znakiem pochodzenia wyrobu z UE

68 PN-ISO/IEC 17030:2009

69 NORMALIZACJA EUROPEJSKA ISO IEC CEN CENELEC ETSI EC EFTA NSB Rządy Podmioty gospodarcze

70 INSTRUMENTY ZAPEWNIAJĄCE SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW harmonizacja prawa mechanizmy zapobiegające tworzeniu barier w handlu wzajemne uznawanie legalnie sprzedawanych towarów

71 Normy są tworzone przez zainteresowanych - dla zainteresowanych i za pieniądze zainteresowanych. Norma z dokumentu technicznego ewoluuje w stronę dokumentu ekonomicznego Normalizacja jest więc sprawą nie tylko inżynierów, ale kierownictwa firmy Ta inwestycja musi się opłacać!!!

72 NORMALIZACJA A PRZEPISY PRAWA NORMALIZACJA LEGISLACJA NORMY opracowywane przez zainteresowane strony w ramach jednostki normalizacyjnej mają status zaleceń PRZEPISY TECHNICZNE przyjmowane przez prawodawcze organy państwa stanowią obowiązek prawny dla obywateli

73 NORMALIZACJA A PRZEPISY PRAWA PRZEPIS Dokument ustalający obowiązujące reguły prawne, Przyjęty przez organ władzy PRZEPIS TECHNICZNY Przepis ustalający wymagania techniczne: bezpośrednio, przez przytoczenie treści normy, specyfikacji technicznej lub kodeksu postępowania, albo przez powołanie się na nie. Może on zawierać także postanowienia administracyjne.

74 POWOŁYWANIE SIĘ NA NORMY W PRZEPISACH Powołanie w sposób wyłączny, z którego wynika, że jedynym sposobem spełnienia wymagań przepisu jest zgodność z normami na które się powołano Powołanie wskazujące, z którego wynika, że jednym z możliwych sposobów spełnienia wymagań przepisu prawnego jest osiągnięcie zgodności z normami na które się powołano (np. koncepcja norm zharmonizowanych z Dyrektywami Nowego Podejścia)

75 POWOŁYWANIE SIĘ NA NORMY W UMOWACH Interpretacja umów - ustalona praktyka Niewłaściwa realizacja umów - należyta staranność uwzględnienie norm w procedurze dowodowej zgodność z normami -> ułatwienie procedury dowodowej

76 NORMALIZACJA A PRZEPISY PRAWA PRAWO PUBLICZNE Powołanie na normy w przepisach (ustawy, dekrety, rozporządzenia) wyłączne powołanie (normy obowiązkowe) indykatywne powołanie datowane powołanie niedatowane powołanie Powołanie ogólne (stan rzeczy) Nowe podejście w Unii Europejskiej PKN-CENELEC/GUIDE 3:2006

77 NORMALIZACJA A PRZEPISY PRAWA PRAWO CYWILNE Powołanie na normy w kontraktach Interpretacja kontraktów (ustalona praktyka) Postępowanie w przypadku nierzetelnej realizacji kontraktu powołanie się na tzw. należytą staranność zgodność z normami ułatwia procedurę dowodową

78 NORMALIZACJA W PRZEDSIĘBIORSTWIE NORMA ZAKŁADOWA zatwierdzona przez organ kierowniczy określonej jednostki organizacyjnej jest przepisem technicznym ustalającym wymagania techniczne w danej jednostce Normy zakładowe są dokumentami porządkującymi wybrane zagadnienia w przedsiębiorstwie, których stosowanie przynosi przedsiębiorstwu określone korzyści

79 NORMALIZACJA W PRZEDSIĘBIORSTWIE NORMY ZAKŁADOWE nie są normami w rozumieniu definicji Przewodnika ISO/IEC nie są powszechnie dostępne (prawa autorskie) są opracowywane w celu rozwiązywania powtarzalnych problemów firmy są opracowywane przez firmę (mogą bazować na normach krajowych, regionalnych lub międzynarodowych)

80 BARIERY W HANDLU Bariery techniczne w handlu różne przepisy techniczne różne normy różne procedury oceny zgodności do których stosowania jest zobowiązany (zmuszany) importer/eksporter

81 Traktat Rzymski art.100 Rada działając jednomyślnie w oparciu o propozycję Komisji wyda dyrektywy służące zbliżeniu tych norm ustanowionych na mocy prawa, reguł lub działań administracyjnych, które wpływają bezpośrednio na utworzenie lub funkcjonowanie wspólnego rynku.

82 Porozumienie w sprawie barier technicznych w handlu WTB (1995) Załącznik 3: Kodeks właściwego postępowania przy przygotowaniu, przyjmowaniu i stosowaniu norm. Jednostka normalizująca powinna zapewnić, że normy nie są opracowywane... ze skutkiem tworzenia niepotrzebnych przeszkód dla handlu międzynarodowego. O ile istnieją normy międzynarodowe lub ich opracowanie jest bliskie, jednostka normalizująca powinna używać ich jako podstawy dla norm, jakie opracowuje...

83 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku o systemie oceny zgodności Dz.U. Nr 166, poz.1360 z późniejszymi zmianami 1. określa zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów oraz procesów ich wytwarzania w przypadku gdy mogą one stwarzać zagrożenie lub służą ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia, mienia oraz środowiska (zasady systemu) 2. ustala zasady akredytacji, autoryzacji i notyfikacji oraz zasady sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającymi ocenie zgodności (zasady nadzoru nad wyrobami i przebiegiem oceny zgodności) 3. określa organy właściwe do sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającymi ocenie zgodności (nadzór rynku) 4. ustala delegacje dla właściwych ministerstw do określania drogą rozporządzeń odpowiednich zasad i procedur oceny zgodności wyrobów (implementacja poszczególnych dyrektyw do prawa polskiego)

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Normy a prawo. Dr inż. Grażyna Ożarek. UKSW, Warszawa, Listopad 2015 mgr Artur Staśkiewicz

Normy a prawo. Dr inż. Grażyna Ożarek. UKSW, Warszawa, Listopad 2015 mgr Artur Staśkiewicz Normy a prawo Dr inż. Grażyna Ożarek UKSW, Warszawa, Listopad 2015 mgr Artur Staśkiewicz Projekt Badawczo- Rozwojowy realizowany na rzecz bezpieczeństwa i obronności Państwa współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Data aktualizacji: r.

Data aktualizacji: r. Nazwa ośrodka: Centrum Euro Info w Gdańsku Tytuł pakietu: Dyrektywa dotycząca kompatybilności elektromagnetycznej oznakowanie CE Grupa: Jakość - normalizacja - certyfikacja - standaryzacja Autor: Anna

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia

Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia mgr inż. Sławomir Wilczyński Polski Komitet Normalizacyjny OBSZAR ZHARMONIZOWANY W UE OBSZAR NIE ZHARMONIZOWANY W UE Dyrektywy UE ( prawo

Bardziej szczegółowo

Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej

Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej Stare i nowe podejście legislacyjne do harmonizacji technicznej dla potrzeb wspólnego rynku w Unii Europejskiej Wojciech Rzepka Warszawa, 19 marca 2012 r. 1 1. Wprowadzenie - idea wspólnego rynku - fundamenty

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY O WYROBACH BUDOWLANYCH ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW

PROJEKT ZAŁOŻEŃ PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY O WYROBACH BUDOWLANYCH ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW Projekt, z dnia 29 sierpnia 2012 r. PROJEKT ZAŁOŻEŃ PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY O WYROBACH BUDOWLANYCH ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW I. WPROWADZENIE Z dniem 24 kwietnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa?

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa? System oceny zgodności w Polsce jak to działa? Unijne akty horyzontalne Decyzja PE i Rady UE nr 768/2008/WE w sprawie wspólnych ram dotyczących wprowadzania produktów do obrotu Rozporządzenie nr 765/2008/WE

Bardziej szczegółowo

Państwowy nadzór nad bezpieczeństwem wyrobów dopuszczanych na rynek w UE i w Polsce

Państwowy nadzór nad bezpieczeństwem wyrobów dopuszczanych na rynek w UE i w Polsce Państwowy nadzór nad bezpieczeństwem wyrobów dopuszczanych na rynek w UE i w Polsce ( W3) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. 1 Obszary regulowane przez UE Podział wg działów 01. Sprawy

Bardziej szczegółowo

Wykłady. Znormalizowane systemy zarządzania BHP AGENDA. Wprowadzenie normalizacja. Norma PN-N 18001:2004 wstęp. Dyskusja wolne wnioski

Wykłady. Znormalizowane systemy zarządzania BHP AGENDA. Wprowadzenie normalizacja. Norma PN-N 18001:2004 wstęp. Dyskusja wolne wnioski Wykłady Znormalizowane systemy zarządzania BHP AGENDA normalizacja Norma PN-N 18001:2004 wstęp Dyskusja wolne wnioski 1 AGENDA normalizacja Norma PN-N 18001:2004 wstęp Dyskusja wolne wnioski Wybrane krajowe

Bardziej szczegółowo

Strategianormalizacji europejskiej

Strategianormalizacji europejskiej Strategianormalizacji europejskiej wg rozporządzenia UE Spotkanie CBT 24.09.2014 Jolanta Kochańska Z-ca Prezesa PKN ds. Normalizacji Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1025/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

Stan normalizacji w zakresie wyrobów cementowych. mgr. inż. Piotr Zapolski

Stan normalizacji w zakresie wyrobów cementowych. mgr. inż. Piotr Zapolski Stan normalizacji w zakresie wyrobów cementowych mgr. inż. Piotr Zapolski Stowarzyszenie Producentów Cementu Wyroby budowlane Warszawa 10 maja 2016 Normalizacja w Europie Normalizacja jest efektem dobrowolnej

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA NORMALIZACJI W DZIEDZINIE JAKOŒCI

WYBRANE ZAGADNIENIA NORMALIZACJI W DZIEDZINIE JAKOŒCI MARIAN GO ÊBIOWSKI WYBRANE ZAGADNIENIA NORMALIZACJI W DZIEDZINIE JAKOŒCI STUDIA I PRACE WYDZIA U NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZ DZANIA NR 12 211 Marian Go³êbiowski WYBRANE ZAGADNIENIA NORMALIZACJI W DZIEDZINIE

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Zmiany normalizacyjne w obszarze bezpieczeństwa przeciwwybuchowego. mgr inż. Wojciech Kwiatkowski

Zmiany normalizacyjne w obszarze bezpieczeństwa przeciwwybuchowego. mgr inż. Wojciech Kwiatkowski Zmiany normalizacyjne w obszarze bezpieczeństwa przeciwwybuchowego mgr inż. Wojciech Kwiatkowski 1 Polski Komitet Normalizacyjny 1994- Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) - Ustawa o normalizacji z dnia

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o wyposażeniu morskim 1)

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o wyposażeniu morskim 1) Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o wyposażeniu morskim 1) Art. 1. 1. Ustawa określa szczegółowe zasady: 1) funkcjonowania systemu oceny zgodności z wymaganiami dotyczącymi wyposażenia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1386, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 132, poz. 1110. Rozdział

Bardziej szczegółowo

Rola i znaczenie Szczegółowych Specyfikacji Technicznych w procesie inwestycyjnym. Stanisław Styk SBI Biuro Inżynierskie Polskie Drogi ONICO S.A.

Rola i znaczenie Szczegółowych Specyfikacji Technicznych w procesie inwestycyjnym. Stanisław Styk SBI Biuro Inżynierskie Polskie Drogi ONICO S.A. Rola i znaczenie Szczegółowych Specyfikacji Technicznych w procesie inwestycyjnym Stanisław Styk SBI Biuro Inżynierskie Polskie Drogi ONICO S.A. SzczegółowaSpecyfikacja Techniczna Specyfikacja techniczna

Bardziej szczegółowo

Rozszerzenie zakresu akredytacji Instytutu Kolejnictwa jako jednostki certyfikującej

Rozszerzenie zakresu akredytacji Instytutu Kolejnictwa jako jednostki certyfikującej Artykuły 21 Rozszerzenie zakresu akredytacji Instytutu Kolejnictwa jako jednostki certyfikującej Andrzej KOWALSKI 1 Streszczenie Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zaktualizował zakres autoryzacji Instytutu

Bardziej szczegółowo

Jak uczestniczyć w procesie normalizacji? Jolanta Kochańska Zastępca Prezesa PKN

Jak uczestniczyć w procesie normalizacji? Jolanta Kochańska Zastępca Prezesa PKN Jak uczestniczyć w procesie normalizacji? Jolanta Kochańska Zastępca Prezesa PKN Konferencja: Praktyczne aspekty stosowania norm i oceny zgodności Warszawa 18 maja 2013 Główne założenia systemu normalizacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne Dz.U.04.195.2011 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności,

Bardziej szczegółowo

Normalizacja. Towaroznawstwo. Tomasz Poskrobko

Normalizacja. Towaroznawstwo. Tomasz Poskrobko Normalizacja Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Normalizacja Działalność zmierzająca od optymalnego (w danych okolicznościach), stopnia uporządkowania w określonym zakresie, poprzez ustalanie postanowień

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. (Dz. U. z dnia 11 października 2002 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. (Dz. U. z dnia 11 października 2002 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne Dz.U.2002.169.1386 USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. (Dz. U. z dnia 11 października 2002 r.) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa podstawowe cele i zasady normalizacji oraz

Bardziej szczegółowo

Korzyści z dobrowolnej certyfikacji na Znak Zgodności z Polską Normą

Korzyści z dobrowolnej certyfikacji na Znak Zgodności z Polską Normą Korzyści z dobrowolnej certyfikacji na Znak Zgodności z Polską Normą ALICJA GACH Dyrektor Wydziału Certyfikacji PKN Ocena zgodności * Wykazanie, że wyspecyfikowane wymagania dotyczące wyrobu, procesu,

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia - a naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Agnieszka Adach

Opis przedmiotu zamówienia - a naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Agnieszka Adach Opis przedmiotu zamówienia - a naruszenie zasad uczciwej konkurencji Agnieszka Adach Zasady prowadzenia postępowania Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję

Bardziej szczegółowo

Normy techniczne, normy prawne, przepisy techniczne wzajemne relacje z punktu widzenia prawa administracyjnego

Normy techniczne, normy prawne, przepisy techniczne wzajemne relacje z punktu widzenia prawa administracyjnego Normy techniczne, normy prawne, przepisy techniczne wzajemne relacje z punktu widzenia prawa administracyjnego dr Bogdan Fischer Uniwersytet Jagielloński Zjawisko globalizacji i wyzwania przed administracjami

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTACJA EUROKODÓW KONSTRUKCYJNYCH DO ZBIORU POLSKICH NORM: HISTORIA I STAN OBECNY

IMPLEMENTACJA EUROKODÓW KONSTRUKCYJNYCH DO ZBIORU POLSKICH NORM: HISTORIA I STAN OBECNY IMPLEMENTACJA EUROKODÓW KONSTRUKCYJNYCH DO ZBIORU POLSKICH NORM: HISTORIA I STAN OBECNY Janusz Opiłka POLSKI KOMITET NORMALIZACYJNY Warszawa, 30 czerwca 2010 GENEZA PROGRAMU EUROKODÓW 1975 r. Komisja Wspólnoty

Bardziej szczegółowo

Rola norm w procesie unifikacji wymagań dla transportu kolejowego w UE

Rola norm w procesie unifikacji wymagań dla transportu kolejowego w UE Rola norm w procesie unifikacji wymagań dla transportu kolejowego w UE Stan zaawansowania rewizji normy pren 45 545 Marek Pawlik, PKP PLK S.A. Rola norm w procesie unifikacji wymagań dla transportu kolejowego

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY 97/23/WE W SPRAWIE URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH ORAZ DYREKTYWY 2009/105/WE W SPRAWIE PROSTYCH ZBIORNIKÓW CIŚNIENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.3.2016 r. COM(2016) 133 final 2016/0073 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w Komisji Mieszanej ustanowionej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

W Polsce do 31 grudnia 1993 roku obowiązywał system normalizacji obligatoryjnej. W okresie od 1994 do 31 grudnia 2002 roku obowiązywał system

W Polsce do 31 grudnia 1993 roku obowiązywał system normalizacji obligatoryjnej. W okresie od 1994 do 31 grudnia 2002 roku obowiązywał system SYSTEM NORMALIZACJI DOBROWOLNEJ DOBROWOLNE STOSOWANIE POLSKICH NORM W Polsce do 31 grudnia 1993 roku obowiązywał system normalizacji obligatoryjnej. W okresie od 1994 do 31 grudnia 2002 roku obowiązywał

Bardziej szczegółowo

upoważniony przedstawiciel, dokonał oceny zgodności i wydał na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu

upoważniony przedstawiciel, dokonał oceny zgodności i wydał na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu INFORMACJA GUNB Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. poz. 898) dostosowuje regulacje dotyczące wprowadzania do obrotu

Bardziej szczegółowo

"Małe i średnie przedsiębiorstwa. Szkoła Główna Handlowa

Małe i średnie przedsiębiorstwa. Szkoła Główna Handlowa "Małe i średnie przedsiębiorstwa Szkoła Główna Handlowa Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (sektor MŚP) sektor publiczny i sektor prywatny zrzeszający średnie, małe przedsiębiorstwa oraz mikroprzedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/14 USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1386, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

Wyroby budowlane Ocena zgodności a ocena właściwości użytkowych. mgr inż. Ewa Kozłowska Gdańsk, r.

Wyroby budowlane Ocena zgodności a ocena właściwości użytkowych. mgr inż. Ewa Kozłowska Gdańsk, r. Wyroby budowlane Ocena zgodności a ocena właściwości użytkowych mgr inż. Ewa Kozłowska Gdańsk, 27.01.2017 r. Ważne definicje Producent to osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD WĘZŁOWYCH PROBLEMÓW NORMALIZACJI W ŚWIETLE LEGISLACJI ADMINISTRACYJNEJ. dr hab. Tomasz Bąkowski, prof. UG

PRZEGLĄD WĘZŁOWYCH PROBLEMÓW NORMALIZACJI W ŚWIETLE LEGISLACJI ADMINISTRACYJNEJ. dr hab. Tomasz Bąkowski, prof. UG PRZEGLĄD WĘZŁOWYCH PROBLEMÓW NORMALIZACJI W ŚWIETLE LEGISLACJI ADMINISTRACYJNEJ dr hab. Tomasz Bąkowski, prof. UG Legislacja administracyjna (proponowane ujęcie) zasady, formy, techniki oraz tryby tworzenia

Bardziej szczegółowo

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania.

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Polskie przepisy wprowadzające uregulowania UE - OBSZAR REGULOWANY - budownictwo Ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca1994

Bardziej szczegółowo

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Załącznik nr 3 do KS ZAKŁAD CERTYFIKACJI ul. Kupiecka 4, 03-042 Warszawa tel. (22) 811 02 81; e-mail: certyfikacja@icimb.pl; www.icimb.pl PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska

Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Opracowała: dr inż. Teresa Rucińska Definicja wyrobu budowlanego Wyrobem budowlanym jest wyrób (rzecz ruchoma bez względu na stopień jej przetworzenia przeznaczona do wprowadzenia do obrotu), wytworzony

Bardziej szczegółowo

KRAKOWSKIE MEMORANDUM EUROSHNET. Normalizacja dla Bezpiecznych Wyrobów

KRAKOWSKIE MEMORANDUM EUROSHNET. Normalizacja dla Bezpiecznych Wyrobów III Europejska Konferencja na temat normalizacji, badań I certyfikacji Bezpieczniejsze wyroby dla konkurencyjnych miejsc pracy Kraków, Polska, 11 12 września 2008 KRAKOWSKIE MEMORANDUM EUROSHNET Normalizacja

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

ZNAK ZGODNOŚCI Z POLSKĄ NORMĄ

ZNAK ZGODNOŚCI Z POLSKĄ NORMĄ ZNAK ZGODNOŚCI Z POLSKĄ NORMĄ KRAJOWY SYMBOL JAKOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA WYROBÓW Czy wiesz, że producenci, importerzy oraz dystrybutorzy wprowadzający wyrób do obrotu na wspólnotowy rynek europejski odpowiadają

Bardziej szczegółowo

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji mgr inż. Wojciech Rzepka Warszawa, 12 13 maja 2008 r. 1 TSI - Techniczna

Bardziej szczegółowo

NORMALIZACJA W SYSTEMIE DOBROWOLNYM NORMY A PRAWO

NORMALIZACJA W SYSTEMIE DOBROWOLNYM NORMY A PRAWO NORMALIZACJA W SYSTEMIE DOBROWOLNYM NORMY A PRAWO Małgorzata Pogorzelska Seminarium PROBLEMY OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ W BUDOWNICTWIE 20 maja 2016 r. DZIEŃ NORMALIZACJI POLSKIEJ 20 maja Tematem przewodnim

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 196. ds. Cementu i Wapna

PLAN DZIAŁANIA KT 196. ds. Cementu i Wapna PLAN DZIAŁANIA KT 196 DATA: 2014-10-31 Wersja: nr 2 Projekt uzgodniony w KT Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 196 ds. Cementu i Wapna STRESZCZENIE KT 196 obejmuje swoim zakresem działania prace normalizacyjne

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 204 ds. Rysunku Technicznego i Dokumentacji Technicznej

PLAN DZIAŁANIA KT 204 ds. Rysunku Technicznego i Dokumentacji Technicznej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 204 ds. Rysunku Technicznego i Dokumentacji Technicznej STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 204 ds. Rysunku Technicznego i Dokumentacji Technicznej, działający w ramach Polskiego

Bardziej szczegółowo

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć Znak CE dla akceleratorów medycznych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Znaczenie znaku CE dla wyrobów medycznych Znak CE, który producent umieszcza na wyrobie medycznym oznacza spełnienie

Bardziej szczegółowo

SEJM Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja

SEJM Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja SEJM Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Komisja Infrastruktury * * * Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych

Bardziej szczegółowo

o rządowym projekcie ustawy o wyposażeniu morskim (druk nr 2635)

o rządowym projekcie ustawy o wyposażeniu morskim (druk nr 2635) SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Druk nr 2701 IV kadencja S P R A W O Z D A N I E KOMISJI EUROPEJSKIEJ o rządowym projekcie ustawy o wyposażeniu morskim (druk nr 2635) Marszałek Sejmu na podstawie art. 37

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego powołany został w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia. Agnieszka Adach-Nerwińska

Opis przedmiotu zamówienia. Agnieszka Adach-Nerwińska Opis przedmiotu zamówienia Agnieszka Adach-Nerwińska GWW Legal CZERWIEC 2016 Opis przedmiotu zamówienia art. 29 ust. 1 PZP Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób: jednoznaczny, wyczerpujący, za pomocą

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-04 PROGRAM CERTYFIKACJA ZGODNOŚCI WYROBU Z KRYTERIAMI TECHNICZNYMI certyfikacja dobrowolna Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Anna Jarońska Normalizacja - zasady, metody i organizacja. Bibliotheca Nostra : śląski kwartalnik naukowy nr 4, 14-29

Anna Jarońska Normalizacja - zasady, metody i organizacja. Bibliotheca Nostra : śląski kwartalnik naukowy nr 4, 14-29 Anna Jarońska Normalizacja - zasady, metody i organizacja Bibliotheca Nostra : śląski kwartalnik naukowy nr 4, 14-29 2013 ANNA JAROŃSKA Polski Komitet Normalizacyjny NORMALIZACJA - ZASADY, METODY I ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA Numer publikacji EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA (EA MLA) CEL Niniejszy dokument określa warunki Wielostronnego Porozumienia EA, w ramach którego sygnatariusze wzajemnie uznają równoważność swoich

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 9.10.2013 COM(2013) 693 final 2013/0333 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zająć Unia w ramach Komitetu Administracyjnego Europejskiej Komisji Gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.5.2013 COM(2013) 307 final 2013/0159 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stosowania regulaminu nr 41 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 427 31995D3052 30.12.1995 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH L 321/1 DECYZJA NR 3052/95/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 13 grudnia 1995 r. ustanawiająca procedurę wymiany informacji w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zadania Prezesa UTK oraz Polskiego Centrum Akredytacji dotyczące jednostek oceniających zgodność oraz jednostek inspekcyjnych ICSM

Zadania Prezesa UTK oraz Polskiego Centrum Akredytacji dotyczące jednostek oceniających zgodność oraz jednostek inspekcyjnych ICSM Zadania Prezesa UTK oraz Polskiego Centrum Akredytacji dotyczące jednostek oceniających zgodność oraz jednostek inspekcyjnych ICSM Jan Siudecki Dyrektor Departamentu Zezwoleń Technicznych i Interoperacyjności

Bardziej szczegółowo

EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA

EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA Numer Publikacji EA-INF/04:2012 OŚWIADCZENIE O AKCEPTACJI I UZNAWANIU DZIAŁALNOŚCI PROWADZONEJ W RAMACH EA MLA CEL

Bardziej szczegółowo

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2016/C 209/02)

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2016/C 209/02) 10.6.2016 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 209/9 Komunikat Komisji w ramach wdrażania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008, decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

Wyroby budowlane Znakowanie

Wyroby budowlane Znakowanie Wyroby budowlane Znakowanie mgr inż. Ewa Kozłowska Gdańsk, 27.01.2017 r. Zakres oznakowania wyrobów budowlanych Oznakowaniu zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych podlegają wyroby objęte zakresem tej

Bardziej szczegółowo

30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41

30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41 30.12.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 401/41 DECYZJA KOMISJI z dnia 15 grudnia 2006 r. wykonująca rozporządzenie Rady (WE) nr 21/2004 w odniesieniu do wytycznych i procedur elektronicznej identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Leszek Oszczygiel Polska Izba Odzieżowo-Tekstylna Polish Federation of Apparel & Textiles

Leszek Oszczygiel Polska Izba Odzieżowo-Tekstylna Polish Federation of Apparel & Textiles Ocena systemu zgodności i wybrane zagadnienia dotyczące certyfikacji i standaryzacji (Conformity assessment and selected issues of certification and standardization) Opracowano na podstawie materiałów

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku NAFTA-GAZ grudzień 2010 ROK LXVI Jacek Jaworski Instytut Nafty i Gazu, Kraków Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 13.03.2012 r. 00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30 Dyrektor Generalny BDGzp 2120B 13/12 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia dot. postępowania o udzielenie

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Wiesław Paluszyński Prezes zarządu TI Consulting Plan prezentacji Zdefiniujmy

Bardziej szczegółowo

Norma to: Stan prawny

Norma to: Stan prawny Norma to: w filozofii normy moralne w naukach prawnych: o norma prawna o norma postępowania w socjologii norma społeczna w językoznawstwie norma językowa w technice norma przedmiotowa norma w technice

Bardziej szczegółowo

i wchodzą w życie w dniu 21 września 2017 r. GDAŃSK, WRZESIEŃ 2017

i wchodzą w życie w dniu 21 września 2017 r. GDAŃSK, WRZESIEŃ 2017 ZASADY STOSOWANIA NUMERU IDENTYFIKACYJNEGO JEDNOSTKI NOTYFIKOWANEJ Zasady stosowania numeru identyfikacyjnego jednostki notyfikowanej - wrzesień 2017 zostały zatwierdzone przez Kierownika Biura Certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała Rady z dnia 7 maja 1985 r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i normalizacji (85/C/136/01)

Uchwała Rady z dnia 7 maja 1985 r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i normalizacji (85/C/136/01) Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej Zgodność produktu z dyrektywami Nowego Podejścia Prawne aspekty projektowania i realizacji urządzeń elektronicznych dr inż. Piotr

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I ODPOWIEDZI DOTYCZĄCE WYROBÓW BUDOWLANYCH WPROWADZONYCH DO OBROTU *

PYTANIA I ODPOWIEDZI DOTYCZĄCE WYROBÓW BUDOWLANYCH WPROWADZONYCH DO OBROTU * PYTANIA I ODPOWIEDZI DOTYCZĄCE WYROBÓW BUDOWLANYCH WPROWADZONYCH DO OBROTU * 1. Kiedy wyrób moŝe być uznany za wyrób budowlany? Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez pojęcie wyrobu

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 010

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 010 ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 010 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 06 września 2013 r. AC 010 Nazwa i

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY SYSTEM NOTYFIKACJI NORM I AKTÓW PRAWNYCH

KRAJOWY SYSTEM NOTYFIKACJI NORM I AKTÓW PRAWNYCH KRAJOWY SYSTEM NOTYFIKACJI NORM I AKTÓW PRAWNYCH (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

NORMALIZACJA W OBSZARZE

NORMALIZACJA W OBSZARZE NORMALIZACJA W OBSZARZE OBRONNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA PAŃSTWA płk dr inż. Bogusław KOT Warszawa 2013 USTAWA z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji Art. 8. 1. W celu zapewnienia w obszarze normalizacji

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 27.10.2014 r. COM(2014) 678 final 2014/0313 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY ustalająca stanowisko, jakie ma zająć Unia w ramach Komitetu Administracyjnego Europejskiej Komisji

Bardziej szczegółowo

ISO 9000/9001. Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania

ISO 9000/9001. Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania ISO 9000/9001 Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania Co to jest ISO International Organization for Standardization największa międzynarodowa organizacja opracowująca standardy 13700 standardów zrzesza narodowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r. Dz.U.UE.L.96.299.1 Dz.U.UE-sp.13-18-42 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96 z dnia 28 października 1996 r. ustanawiające wspólnotową procedurę dla substancji aromatycznych używanych

Bardziej szczegółowo

Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE. (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2010/C 183/04)

Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE. (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy dyrektywy) (2010/C 183/04) 7.7.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 183/45 Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 98/79/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT NR 184 ds. Klejów

PLAN DZIAŁANIA KT NR 184 ds. Klejów Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT NR 184 ds. Klejów STRESZCZENIE Środowisko biznesowe: Zakres objęty działalnością KT 184 jest niezwykle szeroki i ma charakter wybitnie intersektorowy, gdyż dotyczy nie tylko

Bardziej szczegółowo

ZKP gwarancją jakości

ZKP gwarancją jakości dr inż. Jadwiga Szuba Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A. gwarancją jakości kruszyw dla ich użytkowników Państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są do stosowania ujednoliconych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE z wyjazdu zagranicznego (konferencji, spotkania, konsultacji, itp.)

SPRAWOZDANIE z wyjazdu zagranicznego (konferencji, spotkania, konsultacji, itp.) Załącznik nr 5 ZATWIERDZAM DYREKTOR do procedury SZ-1 CENTRALNY INSTYTUT OCHRONY PRACY-PIB SPRAWOZDANIE z wyjazdu zagranicznego (konferencji, spotkania, konsultacji, itp.) Imię nazwisko: Zakład Zajmowane

Bardziej szczegółowo

Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów.

Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów. Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów. Wyroby budowlane w świetle ustawy Prawo Budowlane Art. 10 Stosownie do postanowień art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo

Bardziej szczegółowo

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji Eurolab Pollab Międzynarodowe Seminarium poświęcone materiałom odniesienia Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji dr Wojciech Henrykowski Warszawa, 02.04.2014 r. 1 1 Początki akredytacji w Polsce

Bardziej szczegółowo

Zalecenie DECYZJA RADY

Zalecenie DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 3.5.2017 r. COM(2017) 218 final Zalecenie DECYZJA RADY upoważniająca Komisję do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i

Bardziej szczegółowo

KOLEJ NA BIZNES 2017 KOLEJ NA BIZNES PRZEJŚCIE Z IRIS Rev.2.1 NA ISO/TS 22163:2017

KOLEJ NA BIZNES 2017 KOLEJ NA BIZNES PRZEJŚCIE Z IRIS Rev.2.1 NA ISO/TS 22163:2017 KOLEJ NA BIZNES 2017 KOLEJ NA BIZNES 2017 PRZEJŚCIE Z IRIS Rev.2.1 NA ISO/TS 22163:2017 1 10 LAT IRIS PODSTAWOWE FAKTY Wydany w maju 2006 Opublikowano 3 wersje i sprzedano 7 300 podręczników Zakupiono

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 28.5.2014 L 159/41 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 574/2014 z dnia 21 lutego 2014 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011

Bardziej szczegółowo

Cel walidacji- zbadanie, czy procedura/wyrób/technologia/projekt/... może zostać w sposób niebudzący wątpliwości wprowadzona/y/e do użytkowania

Cel walidacji- zbadanie, czy procedura/wyrób/technologia/projekt/... może zostać w sposób niebudzący wątpliwości wprowadzona/y/e do użytkowania 1. Proszę krótko scharakteryzować w sposób "ilościowy": a) produkt i technologię wytwarzania tego produktu przez firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa oraz wyjaśnić dlaczego wybrana technologia jest

Bardziej szczegółowo

MID dla użytkownika końcowego

MID dla użytkownika końcowego Wojciech Burzyński Zastępca Dyrektora Pionu Eksploatacji Plan prezentacji Czym jest MID? Implementacja MID w prawie krajowym Procedury przeprowadzania oceny zgodności Czy MID dotyczy operatora systemu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 030

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 030 ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 030 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 06 czerwca 2016 r. AC 030 Nazwa i

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania certyfikacyjne ERTMS w Polsce

Uwarunkowania certyfikacyjne ERTMS w Polsce Uwarunkowania certyfikacyjne ERTMS w Polsce Andrzej Toruń KONFERENCJA ERTMS w Krajach Europy Środkowo - Wschodniej Warszawa 27-28 maja 2010 r. Prawo wspólnotowe 46 dyrektyw nowego podejścia legislacyjnego

Bardziej szczegółowo

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2015/C 226/03)

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2015/C 226/03) 10.7.2015 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 226/43 Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/79/WE z dnia 27 października 1998 r. w sprawie wyrobów medycznych

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia r. Prawo Budowlane, (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 774) ustawy z r., o wyrobach budowlanych

Ustawa z dnia r. Prawo Budowlane, (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 774) ustawy z r., o wyrobach budowlanych Prawo unijne i krajowe Kontrola wyrobów mgr inż. Ewa Kozłowska Gdańsk, 4 września 2015 r. Wprowadzanie wyrobów do obrotu Od 1 lipca 2013 r., na terenie Polski funkcjonują dwa podstawowe systemy wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Europejski System Normalizacji

Europejski System Normalizacji Materiał szkoleniowy: Normalizacja Europejska NORMAPME AISBL Europejski System Normalizacji Niniejszy zestaw materiałów szkoleniowych został przygotowany z zamiarem przedstawienia ogólnego przeglądu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja ustawy o wyrobach budowlanych z 2015 r.

Nowelizacja ustawy o wyrobach budowlanych z 2015 r. Nowelizacja ustawy o wyrobach budowlanych z 2015 r. Rozdział 1 Przepisy ogólne Nowelizacja wprowadza definicje: wprowadzania do obrotu, wycofania z obrotu, udostępniania na rynku krajowym, zasadniczych

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 51 ds. Pomiarów Przemysłowych Wielkości Nieelektrycznych

PLAN DZIAŁANIA KT 51 ds. Pomiarów Przemysłowych Wielkości Nieelektrycznych Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 51 ds. Pomiarów Przemysłowych Wielkości Nieelektrycznych STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Pomiarów Przemysłowych Wielkości Nieelektrycznych został powołany przez Polski Komitet

Bardziej szczegółowo

Normy zharmonizowane z dyrektywą maszynową

Normy zharmonizowane z dyrektywą maszynową Normy zharmonizowane z dyrektywą maszynową Alicja Gach Dyrektor Wydziału Certyfikacji Polski Komitet Normalizacyjny 1 Normy zharmonizowane z dyrektywą 2006/42/WE W sektorze maszyn normy opracowują: - CEN

Bardziej szczegółowo