Konsekwencje kryzysu dla europejskiego rynku pracy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konsekwencje kryzysu dla europejskiego rynku pracy"

Transkrypt

1 Konsekwencje kryzysu dla europejskiego rynku pracy Gabriela Grotkowska Urszula Sztanderska Referat na Konferencję Niedoskonała globalizacja. Czy światowy system gospodarczy wymaga gruntownych reform?, WNE UW, 18 maja 2013 r.

2 Plan wystąpienia Diagnoza Załamanie koniunktury i jego wpływ na rynek pracy Zmiany podstawowych mierników sytuacji na rynku pracy i ich zróżnicowanie między krajami Typologia narodowych rynków pracy z punktu widzenia reakcji na kryzys Kanały oddziaływania kryzysu na rynek pracy Rola czynników instytucjonalnych Dostosowania płacowe i ich wpływ na konkurencyjność gospodarek europejskich Efekty strukturalne: w jakie grupy siły roboczej kryzys najbardziej uderzył? Hipotezy i pytania do dalszych badań

3 EL PT ES IT CY SI IE DK UK NL LU HU BG CZ FR BE MT RO AT FI DE SK SE PL LV LT EE EU-27 Greece Latvia Ireland Estonia Italy Portugal Denmark Slovenia Hungary Spain United Kingdom Lithuania Finland Euro area (17) Japan European Union (27) France Luxembourg Netherlands Cyprus Belgium Czech Republic Romania United States Austria Bulgaria Germany Sweden Malta Slovakia Poland Kryzysowe zmiany PKB i zatrudnienia w krajach UE Zmiany PKB wg krajów w latach Dekompozycja zmian PKB w latach ,0 1 zatrudnienie godziny pracy/1 zatrudnionego PKB/godzinę pracy 5,0-5,0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostatu -1

4 Napływy i odpływy z i do zatrudnienia w latach ,0 0,5 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q ,5-1,0-1,5 Udział osób podejmujących pracę w ostatnich 3 m-cach Udział osób zaprzestających pracy w ostatnich 3 m-cach Źródło: Employment and Social Development in Europe 2012

5 Elastyczność bezrobocia względem PKB W okresie kryzysu, stopa bezrobocia wzrosła średnio w krajach OECD o jedną trzecią punktu procentowego na każdy punkt procentowy spadku realnego PKB Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę opóźnienia w reakcji bezrobocia na spadek PKB, elastyczność bezrobocia zbliży się do 0,5. Obserwowane są znaczne różnice w reakcji bezrobocia na zmiany PKB między krajami: w Hiszpanii elastyczność ta sięga 2 ponad 1/2 wyniósł też w Estonii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

6 Zmiany stopy zatrudnienia (punkty procentowe) DE PL NL BE PT IT SK AT SE FR SI FI CZ GB DK HU IE ES EE Zmiany stóp zatrudnienia i bezrobocia w latach Zmiany stóp zatrudnienia i bezrobocia, Zmiana stopy bezrobocia w okresie kryzysu i ożywienia 4 DE 2 MT LU AT PL 0 SE JP RO BE FR 2 CZ HU IT EU-27-2 EA-17 NL FI UK SK CY -4 SI PT LT US DK EE BG -6 EL LV ES Zmiany stopy bezrobocia (punkty procentowe) IE 14,0 12,0 1 8,0 6,0 4,0 2,0-2,0-4,0-6,0 Kryzys Ożywienie Źródło: opracowanie własne na podstawie Employment and Social Development in Europe 2012 Źródło: opracowanie własne na podstawie OECD Employment Outlook 2012

7 Krzywa Beveridge a Stopa wakatów 08q2 EU-27 11q2 12q2 3 10q q2 Stopa bezrobocia 0 6,5 7,0 7,5 8,0 8,5 9,0 9,5 1 10,5 11,0 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 Stopa wakatów 08q1 Hiszpania 11q1 09q1 12q1 Stopa bezrobocia q Stopa wakatów 18 Stopa wakatów 10 Niemcy Wielka Brytania 12q1 8 08q1 6 12q1 11q1 4 09q1 2 10q1 Stopa bezrobocia 0 5,5 6,0 6,5 7,0 7,5 8,0 8, q1 8 09q1 11q q1 0 Stopa bezrobocia 5,0 5,5 6,0 6,5 7,0 7,5 8,0 8,5 Źródło: Employment and Social Development in Europe 2012

8 Główne grupy państw: perspektywa bezrobocia Austria, Francja, W. Brytania Bułgaria, Grecja, Włochy, Malta, Hiszpania Kraje skandynawskie, Benelux Wysokie wskaźniki wejść (wyższe)i wyjść do/z bezrobocia Wysokie wskaźniki wejść do bezrobocia, niskie wyjść Niskie wskaźniki wejść i wyjść do/z bezrobocia Niewysoki poziom bezrobocia, niski udział długotrwałego Narastanie bezrobocia, wydłużanie jego trwania Niskie poziomy bezrobocia ale wysoki udział długotrwałego Niemcy: przypadek osobny niskie wejścia do bezrobocia przy lekkim nasileniu wyjść (efekt reform Hartza?)

9 AT LU SE NL CY FI DK CZ UK DE MT RO BE SI PL FR EU-27 IT HU PT BG EE LT LV IE EL ES SK Skutki: wysokie bezrobocie ogółem i długookresowe (2011) 25 UR 20 LTUR LTUR for men 15 LTUR for women

10 Recesja gospodarcza a sytuacja na rynku pracy kanały dostosowań Spadek popytu zagregowanego Spadek popytu na pracę Dostosowanie rynku pracy: Płace Czas pracy Zatrudnienie bezrobocie Konsekwencje społeczne i dobrobytowe Struktura gospodarki i jej pracointensywność Instytucjonalne uwarunkowania rynku pracy, struktura gospodarki, podaż pracy i jej charakterystyka System podatkowozasiłkowy

11 Płace w kryzysie Teoria klasyczna Płace dostosowują się do produktywności poprzez zmiany zatrudnienia Niedoskonały rynek Brak pełnych dostosowań, szczególnie w krótkim czasie Liczne przyczyny: głównie niedoskonała konkurencja (w tym: umowy zbiorowe) i niepełna informacja Długi okres: rynek czyszczony przez ceny Instytucje Ograniczenia zmian płac (płace minimalne, indeksacja, umowy zbiorowe) Regulacje dot. przyjęć i zwolnień i ich koszty (typy umów o pracę, indeks EPL) Opodatkowanie pracy (progresja, ulgi i zwolnienia) Świadczenia (stopa zastąpienia)

12 Rynek pracy w kryzysie Dostosowanie przez wynagrodzenia spadek płac wzrost konkurencyjności? Dostosowanie przez zatrudnienie utrzymanie realnych płac utrzymanie popytu

13 Różnice we wzorcach reakcji różnych krajów 0,35 0,30 Elastyczność zatrudnienia i wynagrodzeń względem PKB Zatrudnienie Przeciętne wynagrodzenie 0,25 0,20 0,15 0, DK IT PT ES DE BE GB FI FR NL SE EE HU PL SI

14 Budownictwo Przetwórstwo Usługi Małe Średnie Duże Wyjaśnienia różnic reakcji pomiędzy krajami Różnice w strukturze gospodarek (obszary działalności gospodarczej, wielkość firm) Różnice w instytucjach rynku pracy 0,25 0,20 0,15 0, Elastyczność zatrudnienia i wynagrodzeń względem PKB Zatrudnienie Dział Przeciętne wynagrodzenie Wielkość firm

15 Instytucjonalne uwarunkowania skutków kryzysu dla rynku pracy Instytucje, które sprzyjają osiąganiu dobrych strukturalnych wyników rynku pracy, sprzyjają również większej odporności rynku pracy na wahania koniunktury: kraje o niskim poziomie strukturalnego bezrobocia, doświadczały mniejszego spadku zatrudnienia w trakcie poprzednich recesji gospodarczych EPL dla pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony: nie wydaje się mieć znaczących konsekwencji dla odporności rynku pracy na szok9i (nieznacznie łagodzi wpływ spadku PKB na bezrobocie i nierówności zarobków i wzmacnia na łączne zarobki) firmy bardziej dostosowują się przez czas pracy i zarobki

16 Instytucjonalne uwarunkowania skutków kryzysu dla rynku pracy Częstość stosowania umów na czas określony wzmacnia negatywny wpływ spadku PKB na bezrobocie i nierówności wynagrodzeń Klin podatkowy wydaje się nie mieć wpływu odporność rynku pracy na szoki; wpływa na przebieg dostosowań zmniejsza wrażliwość płac i zatrudnienia, ale wydłuża czas trwania dostosowań Stopa zastąpienia zasiłku dla bezrobotnych zwiększa odporność w rynku pracy na szoki (kanał poprzez intensywność poszukiwań, ale niewielka siła) Zakres negocjacji zbiorowych wydaje się nie mieć wpływu na skalę dostosowań rynku pracy Zakres koordynacji płac ma wpływ na odporność rynku pracy na szoki zarówno w aspekcie zatrudnienia, jak i wynagrodzeń

17 Instytucje rynku pracy i ich zmiany w okresie lat poprzedzających Przepisy ochrony zatrudnienia niewielkie zmiany, przy spadku dyspersji: kraje z wysokim EPL je obniżyły (Hiszpania, Austria), a te z relatywnie niskim podniosły (Wielka Brytania,) W wielu krajach liberalizacja zasad stosowania umów na czas określony wzrost segmentacji W wielu krajach liberalizacja przepisów dotyczących czasu pracy (koszty nadgodzin, rozliczanie czasu pracy) Spadek znaczenia negocjacji zbiorowych (spadek uzwiązkowienia, automatycznego obejmowania wynikami negocjacji innych pracowników, wzrost znaczenia klauzul opt-out), więcej decentralizacji, mniej koordynacji Pasywne i aktywne polityki rynku pracy większość krajów wprowadziła zasadę wzajemnych zobowiązań państwa i bezrobotnego; wiele krajów charakteryzujących się wcześniej hojnym systemem pomocy; ograniczanie hojności zasiłków i spadek zróżnicowania w tym zakresie

18 LT LV HU SE EL MT ES EE PT CY RO DK PL UK EU27 AT IT EURO BE FR CZ NL DE LU SK SI FI BG IE Dostosowania płacowe i koszty pracy Wzrost płac nominalnych wyprzedzał wzrost produktywności, co w niektórych krajach (głównie nowych, członkach UE) było to silnym bodźcem inflacyjnym Płace realne spadły w 13 krajach, głównie bałtyckich; w pozostałych wzrost Deprecjacja realnego kursu w większości krajów, aprecjacja w Niemczech (ale po deprecjacji w okresie wcześniejszym) Realny, jednostkowy koszt pracy w UE okresie wzrósł o 2,1%, w strefie euro nawet o 2,7% Słabe oddziaływanie kryzysu na płace nominalne Ciężar dostosowań płac realnych do produktywności spoczywał na cenach Osłabienie konkurencyjności? -2 nominalny realny Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat i Employment and Social Development in Europe 2012

19 Redystrybucja podatkowo - świadczeniowa Ocena, że systemy ochrony społecznej i niektóre rozwiązania podatkowe (generalnie: zmniejszenie opodatkowania pracy, w szczególności dla grup bardziej narażonych na ryzyko niezatrudnienia ale z zastąpieniem utraconych podatków podatkami konsumpcyjnymi) pomogły złagodzić skutki kryzysu (wstrząsu) dochodowego szczególnie w latach Postulat zmian w kierunku zmniejszenia ciężarów podatkowych dla grup nisko zarabiających i obciążonych alimentacją na rzecz innych osób oczekiwany efekt podażowy Hipoteza, że polaryzacja sytuacji na rynku pracy powodująca trwałe wyłączenia z rynku jest nieproduktywna trojako: Skutkuje zmniejszeniem efektywnej podaży pracy, co zmniejsza zatrudnienie Obciąża państwa i gospodarstwa domowe socjalnymi wydatkami ograniczając możliwości innej (bardziej produktywnej) alokacji wydatków Ogranicza stabilizację dochodową koniunktury

20 Młodzi (15-24) Prime-age (25-54) Starsi Nisko kwalifikowani Średnio kwalifikowani Wysoko kwalifikowani Na czas nieokreślony Na czas określony Młodzi (15-24) Prime-age (25-54) Starsi Nisko kwalifikowa ni Średnio kwalifikowa ni Wysoko kwalifikowa ni Na czas nieokreślon y Na czas określony Strukturalne efekty kryzysu dla zatrudnienia Spadek zatrudnienia w okresie kryzysu skoncentrowany był w grupie osób: młodych o niskich kwalifikacjach a także - w mniejszym stopniu w grupie osób pracujących na tymczasowe umowy. Poza tym mężczyźni: efekt większego zatrudnienia w przemyśle i budownictwie ale kobiety mają trudniejszą (nadal) sytuację na rynku pracy zahamowanie wcześniejszych zmian, wzrost luki płacowej Imigranci (ale spoza UE) Źródło: opracowanie własne na podstawie danych pochodzących z OECD Employment Outlook ,0 2,0-2,0-4,0-6,0-8, ,0 1 8,0 6,0 4,0 2,0-2,0-4,0-6,0-8,0 Okres kryzysu Średnia liczba godzin pracy Zatrudnienie Grupy wieku Wykształcenie Typ umowy Okres ożywienia Grupy wieku Wykształcenie Typ umowy

21 Reakcja zatrudnienia w grupach o różnym poziomie kwalifikacji Źródło: OECD Employment Outlook 2012

22 Udział bezrobotnych i nieaktywnych w populacji w grupach wieku NL DK AT DE UK MT SE FI EU- 27 EE SI FR CY IE LV PT BE PL CZ RO ES LU SK BG LT IT HU EL stopa bezrobocia stopa nieaktywności Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat i Employment and Social Development in Europe 2012

23 Młodzi jako grupa szczególnie dotknięta kryzysem Generalnie młodzi poza rynkiem pracy: Wzrost nieaktywności z 55,7% do 57,3%, bezrobocia z 6,9% do 9,1% populacji (stopa bezrobocia >20%) Duże różnice między krajami Grecja 70,8% nieaktywność i 13% bezrobotnych, w przeciwieństwie do Holandii (31,2%+5,2%), czy Szwecji (12,7% + 4,6%) Wzrost NEET (nie pracują i nie uczą się) Z wyjątkiem Szwecji, Austrii (bz.) i Danii (mały spadek ); szczególnie duży wzrost w Bułgarii, Grecji, na Cyprze, Hiszpanii, Litwie; szczególnie wysoki poziom w Bułgarii (>22%), Włoszech (20%), też w Hiszpanii, IE, EL, LV (>15%) Najczęstsza forma zatrudnienia kontrakt krótkoterminowy, też w niepełnym wymiarze czasu pracy Wysokie prawdopodobieństwo zwolnień rzadko lub wolniej następuje kumulacja kapitału specyficznego Gdy połączenie z niskimi kwalifikacjami duże ryzyko trwałego bezrobocia Efekt zamkniętych drzwi Wysoki mismatch; pionowy:1/3 populacji (też niska jakość szkolnictwa, brak powiązań z rynkiem pracy) Brak warunków do nabycia kapitału specyficznego W przyszłości wysokie ryzyko bezrobocia i ubóstwa Gorsze zdrowie, krótsze życie Marginalizacja społeczna

24 Pytania i hipotezy do dalszych badań Jakie będą długookresowe konsekwencje kryzysu dla rynku pracy i zatrudnienia? Impuls dla zmian instytucjonalnych w którą stronę? Czy liberalizacja niweluje czy pogłębia zjawiska kryzysowe? Bezrobocie długookresowe i histereza bezrobocia, w tym negatywne konsekwencje dla zasobu kapitału ludzkiego (utrata doświadczenia zawodowego) Konsekwencje dla systemu finansów publicznych Zmiany w systemie kształcenia

25 Dziękujemy za uwagę i zapraszamy do dyskusji.

Wykład 24: Kryzys strefy euro i jego konsekwencje dla rynku pracy. Gabriela Grotkowska

Wykład 24: Kryzys strefy euro i jego konsekwencje dla rynku pracy. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 24: Kryzys strefy euro i jego konsekwencje dla rynku pracy Gabriela Grotkowska Plan wykładu Kryzys

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych 1. Przesłanki badania 2. Cele badawcze 3. Uwarunkowania rynku pracy

Bardziej szczegółowo

Transport drogowy w Polsce wybrane dane

Transport drogowy w Polsce wybrane dane Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce Transport drogowy w Polsce wybrane dane RAPORT ZMPD 2012 marzec 2013 Liczba firm transportowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia Źródło: OECD. Kraj 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Australia 72,9 73,2 72,0 72,4 72,7 72,3 Austria 71,4 72,1 71,6 71,7 72,1 72,5 Belgium 62,0 62,4 61,6

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014

Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy. Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Sytuacja kobiet 50+ na europejskim rynku pracy Iga Magda Instytut Badań Strukturalnych 13.01.2014 Zatrudnienie w UE: kobiety a mężczyźni Zatrudnienie kobiet rosło przy spadających wskaźnikach zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro

Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro 2 Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro Część I. Wzmocnienie instytucjonalne strefy euro Rozdział 1. Integracja fiskalna Rozdział 2.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt?

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? dr Anna Gardocka-Jałowiec Uniwersytet w Białymstoku 7 marzec 2013 r. Dobrobyt, w potocznym rozumieniu, utożsamiać można

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Ekonomiczna

Wyższa Szkoła Ekonomiczna Współczesne tendencje na rynku pracy DrCecylia Sadowska Snarska Snarska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku 1. Uwarunkowania demograficzne rynku pracy. 2. Kierunki zmian w popytowej stronie rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach

Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach Promocja Nauki Polskiej w Brukseli Bruksela, 14.12.21 r. Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach Andrzej Siemaszko Andrzej Galik Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Pracujący wg BAEL Za pracującą uznano każdą osobę, która w badanym tygodniu: wykonywała pracę przynoszącą zarobek lub dochód jako pracownik najemny, pracujący na własny

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 13 Bezrobocie a wiek i poziom wykształcenia: Polska na tle UE Jednym z czynników w szczególny sposób wpływających na prawdopodobieństwo bezrobocia jest

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

WYKLUCZENIE SPOŁECZNE MŁODZIEŻY W EUROPIE

WYKLUCZENIE SPOŁECZNE MŁODZIEŻY W EUROPIE WYKLUCZENIE SPOŁECZNE MŁODZIEŻY W EUROPIE SOCIAL EXCLUSION OF YOUTH IN EUROPE: Cumulative Disadvantage, Coping Strategies, Effective Policies and Transfer (EXCEPT) Informacje o projekcie: Termin realizacji:

Bardziej szczegółowo

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów System opieki zdrowotnej na tle innych krajów Dr Szczepan Cofta, Dr Rafał Staszewski Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce

Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Implementacja Agendy Cyfrowej 2020 w Polsce Czy Internet mobilny będzie substytutem stacjonarnego dostępu? Konferencja PIIT 28 października 2011 roku 2011, PIIT 1 PRAGNIENIA 2011, PIIT 2 Internet dobrem

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI

STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI STRATEGIA EUROPA 2020 PODSTAWOWE WSKAŹNIKI Strategia Europa 2020 to unijny program wzrostu i rozwoju społeczno-gospodarczego na aktualne dziesięciolecie. Strategia ta, ze względu na czas jej tworzenia,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Jak zwiększyć zatrudnienie osób starszych? wnioski z doświadczeń międzynarodowych Wiktor Wojciechowski Wiosenna Szkoła Leszka Balcerowicza 20 kwietnia 2012 roku Zakres wolności

Bardziej szczegółowo

Strategia klimatyczna dla Polski w kontekście zwiększających się wymogów w zakresie emisji CO2 (green jobs) Bernard Błaszczyk Podsekretarz Stanu

Strategia klimatyczna dla Polski w kontekście zwiększających się wymogów w zakresie emisji CO2 (green jobs) Bernard Błaszczyk Podsekretarz Stanu Strategia klimatyczna dla Polski w kontekście zwiększających się wymogów w zakresie emisji CO2 (green jobs) Bernard Błaszczyk Podsekretarz Stanu Pakiet klimatyczno-energetyczny PL pułap emisji gazów cieplarnianych

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl b.samojlik 1 Etapy kryzysu I. Kryzys na rynkach finansowych, bankowych i poza bankowych II. III.

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Czy opłaca się wejść do strefy euro? 1. Rola

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Badania na Rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw ę specjalny program dedykowany MŚP

Badania na Rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw ę specjalny program dedykowany MŚP MŚP w 7. Programie Ramowym UE Badania na Rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw ę specjalny program dedykowany MŚP Capacities Możliwości Działania podejmowane w programie Capacities mają na celu pomoc

Bardziej szczegółowo

Migracje szansą województwa pomorskiego

Migracje szansą województwa pomorskiego Projekt jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki VIII Priorytet Regionalne Kadry Gospodarki Programu, Działanie 8.3 współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny. 1 Jak utrzymać

Bardziej szczegółowo

CO 2 potrzeba przełomu negocjacyjnego wyzwania dla Polski

CO 2 potrzeba przełomu negocjacyjnego wyzwania dla Polski CO 2 potrzeba przełomu negocjacyjnego wyzwania dla Polski Krzysztof Żmijewski prof. PW Społeczna Rada Instytut im. E. Kwiatkowskiego Debata Warszawa Primum non nocere Muir Glacier, Alaska Sierpień 1941

Bardziej szczegółowo

Ogólnoeuropejskie badanie opinii publicznej na temat zdrowia i bezpieczeństwa w pracy

Ogólnoeuropejskie badanie opinii publicznej na temat zdrowia i bezpieczeństwa w pracy Ogólnoeuropejskie badanie opinii publicznej na temat zdrowia i bezpieczeństwa w pracy Reprezentatywne wyniki z 2 państw członkowskich Unii Europejskiej Pakiet obejmujący wyniki dla 2 państw UE i dla Polski

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 12 Bezrobocie w Polsce na tle sytuacji w UE Dane Eurostatu pochodzą z badań LFS (Labour Force Survey, w Polsce LFS realizowanego jako BAEL Badanie Aktywności

Bardziej szczegółowo

Zrównoważona ochrona zdrowia wyzwania dla systemów ochrony zdrowia w obliczu starzejącego się społeczeństwa

Zrównoważona ochrona zdrowia wyzwania dla systemów ochrony zdrowia w obliczu starzejącego się społeczeństwa Zrównoważona ochrona zdrowia wyzwania dla systemów ochrony zdrowia w obliczu starzejącego się społeczeństwa Jarosław Pinkas Zrównoważony realistyczny rozmyślny stabilny odpowiedzialny do utrzymania!!!

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne, ubóstwo i bezwarunkowy dochód podstawowy

Zabezpieczenie społeczne, ubóstwo i bezwarunkowy dochód podstawowy Zabezpieczenie społeczne, ubóstwo i bezwarunkowy dochód podstawowy Dr hab. Ryszard Szarfenberg Instytut Polityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski Polska Sieć Dochodu Podstawowego Spotkanie Bezwarunkowy

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne Zewnętrzne Wewnętrzne Zewnętrzne SD-1, 15.00* SD-1, 15.00* SD, SD, N/A N/A SD, 15,00 SD, 14,30 SD, 14,30 SD, 14,00 N/A N/A

Wewnętrzne Zewnętrzne Wewnętrzne Zewnętrzne SD-1, 15.00* SD-1, 15.00* SD, SD, N/A N/A SD, 15,00 SD, 14,30 SD, 14,30 SD, 14,00 N/A N/A Terminy przekazywania do Banku instrukcji rozrachunkowych 1.1 Godziny graniczne czas przekazywania instrukcji rozrachunkowych na rynku polskim Tablica. Terminy przekazywania do Banku instrukcji rozrachunkowych

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

TABELA I: FLOTY RYBACKIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (UE-28) W 2014 R.

TABELA I: FLOTY RYBACKIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (UE-28) W 2014 R. EUROPEJSKIE RYBOŁÓWSTWO W LICZBACH Poniższe tabele zawierają podstawowe dane statystyczne dotyczące różnych obszarów związanych ze wspólną polityką rybołówstwa (WPRyb), a mianowicie: floty rybackie państw

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenie tytułu kolumny w języku polskim

Tłumaczenie tytułu kolumny w języku polskim I Dane o projekcie kursu intensywnego, które należy zamieścić w raporcie z realizacji kursu intensywnego w roku akademickim 2012/13 - Arkusz IP 2012-13_General L.p. Tytuł kolumny 1 Project Numer projektu

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki

Obniżenie wieku emerytalnego: Straty dla przyszłych emerytów, pracujących i gospodarki Rząd przyjął najgorszy z rozważanych wariantów decydując się na bezwarunkowe obniżenie wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Na tej decyzji stracą wszyscy przyszli emeryci, pracujący

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy w Polsce i Unii Europejskiej próba analizy źródeł danych polskich i zagranicznych

Rynek pracy w Polsce i Unii Europejskiej próba analizy źródeł danych polskich i zagranicznych Rynek pracy w Polsce i Unii Europejskiej próba analizy źródeł danych polskich i zagranicznych Wojciech Roszka Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Jabłonowo, 29.03.2012; Współczesne środowisko gospodarcze

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI EKSPORTU / EXPORT DIRECTIONS Belgia / Belgium Białoruś / Byelarussia Bułgaria / Bulgaria Dania / Denmark Estonia / Estonia Francja / France Hiszpania / Spain Holandia / Holland Litwa / Lithuania

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2017/C 162/05)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2017/C 162/05) C 162/4 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 23.5.2017 Informacje przekazane przez Komisję zgodnie z art. 8 akapit drugi dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 ustanawiającej procedurę

Bardziej szczegółowo

IMPERATYW ZRÓWNOWAŻONEGO

IMPERATYW ZRÓWNOWAŻONEGO IMPERATYW ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU A POKUSA KONSUMPCJONIZMU PROF. KRZYSZTOF ŻMIJEWSKI Politechnika Warszawska Czy wiedzą Państwo, że: Od 1988 zredukowaliśmy poziom emisji o ponad 30% pięć razy więcej niż

Bardziej szczegółowo

Młodzież w Małopolsce

Młodzież w Małopolsce Młodzież w Małopolsce Katarzyna Antończak-Świder Kraków, 22 kwietnia 2015 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego www.wup-krakow.pl Zagadnienia młodzi

Bardziej szczegółowo

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r.

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r. SPOŁECZNA RADA NARODOWEGO PROGRAMU REDUKCJI EMISJI Perspektywa europejska rynku energii Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny Rynek Energii w Polsce 13.4.211 r. Warszawa Społeczna Rada NPRE Struktura

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest miarą bodźców

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wielka depresja w USA, 1929-1933 Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2% Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące

Bardziej szczegółowo

Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców

Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców Komunikat FOR 12/2017: Opłata paliwowa - po rekordowym wzroście wydatków socjalnych rząd szuka pieniędzy w kieszeniach kierowców Autorzy: Aleksander Łaszek, główny ekonomista FOR Rafał Trzeciakowski, ekonomista

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

2. Zmiany struktury ludności według wieku - proces starzenia się ludności definicja przyczyny pomiar (miary klasyczne, miary prospektywne)

2. Zmiany struktury ludności według wieku - proces starzenia się ludności definicja przyczyny pomiar (miary klasyczne, miary prospektywne) 1. Struktury demograficzne WYKŁAD 6 22.04.2016 2. Zmiany struktury ludności według wieku - proces starzenia się ludności definicja przyczyny pomiar (miary klasyczne, miary prospektywne) 3. Starzenie się

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DOKUMENTU OTWIERAJĄCEGO DEBATĘ W SPRAWIE POGŁĘBIENIA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ

ZAŁĄCZNIK DOKUMENTU OTWIERAJĄCEGO DEBATĘ W SPRAWIE POGŁĘBIENIA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 31.5.2017 r. COM(2017) 291 final ANNEX 3 ZAŁĄCZNIK do DOKUMENTU OTWIERAJĄCEGO BATĘ W SPRAWIE POGŁĘBIENIA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ PL PL Załącznik 3. Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania

Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania Aleksandra Niżyńska Luka płacowa Dysproporcja w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn wyrażona jako różnica między średnim wynagrodzeniem brutto mężczyzn

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W OKRESIE STYCZEŃ WRZESIEŃ 2012 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W OKRESIE STYCZEŃ WRZESIEŃ 2012 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W OKRESIE STYCZEŃ WRZESIEŃ 2012 R. 2 T. 01. PRODUKT KRAJOWY BRUTTO a (ceny stałe) Wykres 01. PRODUKT KRAJOWY BRUTTO a W 2012 R. (okres poprzedni

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

Wydajność pracy jako przesłanka restrukturyzacji zatrudnienia w rolnictwie. prof. Andrzej Czyżewski mgr Jakub Staniszewski

Wydajność pracy jako przesłanka restrukturyzacji zatrudnienia w rolnictwie. prof. Andrzej Czyżewski mgr Jakub Staniszewski Wydajność pracy jako przesłanka restrukturyzacji zatrudnienia w rolnictwie prof. Andrzej Czyżewski mgr Jakub Staniszewski XIV Międzynarodowa Konferencja Naukowa Globalne problemy rolnictwa i gospodarki

Bardziej szczegółowo

Wykład: Koniunktura gospodarcza

Wykład: Koniunktura gospodarcza Wykład: Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych, takich, jak: PKB,

Bardziej szczegółowo

Narażenie ludności miejskiej na powietrze zanieczyszczone ozonem

Narażenie ludności miejskiej na powietrze zanieczyszczone ozonem GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia

Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki na ochronę zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W 2015 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W 2015 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W 2015 R. Według prognoz Komisji Europejskiej 1 wzrost produktu krajowego brutto Unii Europejskiej w 2015 r. ma wynieść (w cenach stałych) 1,9%,

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

Twórcza Łotwa. Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce

Twórcza Łotwa. Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce Twórcza Łotwa Inese Šuļžanoka, Szef Biura Reprezentacyjnego Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju w Polsce RYGA BAŁTYCKIE METROPOLIE Ryga jest największym miastem w Państwach Bałtyckich: 650,478/1,03

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu Katarzyna Maciejewska Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu DEFINICJE ŚWIADOMOŚCI Świadomość: zdolność człowieka do zdawania sobie sprawy ze swego istnienia i z tego co jest przedmiotem jego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3

Zróżnicowanie regionalne PKB na 1 mieszkańca według PPP na poziomie NTS 3 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator Kontekst Badania wskazują, iż przedsiębiorstwa posiadające zróżnicowany skład najwyższych

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia w najbogatszych krajach świata Kraj PKB per capita (średnia 2010-2014) Stopa zatrudnienia (OECD), 2014 Stopa zatrudnienia osób w wieku 15+ (ILO), 2013

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

Endogeniczność kryteriów OOW/ Otwartość gospodarki i kurs walutowy

Endogeniczność kryteriów OOW/ Otwartość gospodarki i kurs walutowy Endogeniczność kryteriów OOW/ Otwartość gospodarki i kurs walutowy Do połowy lat 90. badania empiryczne nie potwierdzały hipotezy o negatywnym wpływie wahań kursów na handel zagraniczny Obstfeld (1997),

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Jakie reformy są niezbędne do podniesienia efektywności funkcjonowania rynku pracy?

Jakie reformy są niezbędne do podniesienia efektywności funkcjonowania rynku pracy? Jakie reformy są niezbędne do podniesienia efektywności funkcjonowania rynku pracy? Dr Piotr Stolarczyk Forum Obywatelskiego Rozwoju Warszawa, 19 listopada 2011 r. Jesienna Szkoła Leszka Balcerowicza Forum

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 11 / 01 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 00 9 0 fax (+ ) 9 1 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA

Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA Anna Wicha Członek Zarządu EUROCIETT DROGA DO ZATRUDNIENIA: PRACA DLA KAŻDEJ OSOBY, OSOBA DO KAŻDEGO ZADANIA A JOB FOR EVERY PERSON A PERSON FOR EVERY JOB Anna Wicha, Członek Zarządu Eurociett O Eurociett

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Aktorzy gry rynkowej RZĄD FIRMY GOSPODARSTWA DOMOWE SEKTOR FINANSOWY Rynki makroekonomiczne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Notatka informacyjna Kwiecień 2008; http://www.stat.gov.pl, e mail: obslugaprasowa@stat.gov.pl Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Badania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw Główny Urząd

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie zjawiskiem carbon leakage

Zagrożenie zjawiskiem carbon leakage SPOŁECZNA RADA NARODOWEGO PROGRAMU REDUKCJI EMISJI Zagrożenie zjawiskiem carbon leakage prof. Michał Kleiber Wiceprzewodniczący 6 czerwca 20 r. Warszawa /25 Powody emigracji przemysłu koszty zakupu praw

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PF Monitor konwergencji nominalnej w UE czerwiec Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje nadchodzących opłat za

Konsekwencje nadchodzących opłat za SPOŁECZNA RADA DS. ROZWOJU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Konsekwencje nadchodzących opłat za emisje CO2 dla sektora budowlanego oraz przemysłu Krzysztof Żmijewski Prof. PW Sekretarz Generalny SR RGN Konferencja

Bardziej szczegółowo

Polityka zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej

Polityka zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej Małgorzata Raczkowska Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW Polityka zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej Wstęp Zabezpieczenie społeczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej to

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku.

Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku. Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku. Gdynia, Forum Przedsiębiorstw, 11 maja 2016 Artur Głembocki Dyrektor Zarządzający Ryzykiem Portfela Korporacyjnego Bank Zachodni WBK 1 Co dalej z warunkami

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 czerwca 2013 r. Poz. 724 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 17 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 25 czerwca 2013 r. Poz. 724 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 17 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia czerwca 0 r. Poz. 7 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW ) z dnia 7 czerwca 0 r. w sprawie informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych

Bardziej szczegółowo