SPIS TREŚCI: CONTENT: Józef MATUSZEK TRENDY I KIERUNKI ROZWOJU INŻYNIERII PRODUKCJI... 2

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŚCI: CONTENT: Józef MATUSZEK TRENDY I KIERUNKI ROZWOJU INŻYNIERII PRODUKCJI... 2"

Transkrypt

1

2 SPIS TREŚCI: CONTENT: Józef MATUSZEK TRENDY I KIERUNKI ROZWOJU INŻYNIERII PRODUKCJI... 2 Milan GREGOR, Dariusz PLINTA LEAN ENTERPRISE KONCEPCJA WYSZCZUPLANIA PRZEDSIĘBIORSTW... 8 Aleksander MOCZAŁA SYSTEM WSPOMAGANIA KOOPERACJI Martin KRAJČOVIČ PROGNOZOWANIE POPYTU Z WYKORZYSTANIEM APLIKACJI MS EXCEL Dariusz PLINTA DIGITALIZACJA PRZEDSIĘBIORSTW PRODUKCYJNYCH MODELOWANIE SYSTEMÓW I SYMULACJA PROCESÓW Maria BARON-PUDA WYBRANE ZAGADNIENIA ZARZĄDZANIA PERSONELEM W PRZEDSIĘBIORSTWACH PRZEMYSŁOWYCH WARTOŚCIOWANIE PRACY Józef MATUSZEK TRENDS AND DIRECTIONS OF PRODUCTION ENGINEERING DEVELOPMENT... 5 Milan GREGOR, Dariusz PLINTA LEAN ENTERPRISE AND LEAN THINKING Aleksander MOCZAŁA COMPUTER AIDED COOPERATION Martin KRAJČOVIČ DEMAND FORECASTING USING MS EXCEL Dariusz PLINTA DIGITIZING OF PRODUCTION ENTERPRISES MODELING OF SYSTEMS AND SIMULATION OF PROCESSES Maria BARON-PUDA CHOSEN PROBLEMS OF PERSONNEL MANAGEMENT IN INDUSTRIAL ENTERPRISES (1). JOB EVALUATION ISSN Czasopismo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej Katedra Inżynierii Produkcji We współpracy: Uniwersytet Techniczny w Żylinie Słowacja Słowackie Centrum Produktywności w Żylinie - Słowacja Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej Program Współpracy Przygranicznej Phare WFMP PL-SK 2003 Unii Europejskiej Przy udziale Euroregion Beskidy Redaktor Czasopisma: dr inż. Aleksander Moczała - Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Rada Naukowa Redakcji: Przewodniczący: prof. dr hab. inż. Józef Matuszek Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Prof. dr hab. inż. Milan Gregor Uniwersytet Techniczny w Żylinie Prof. dr hab. inż. Branislav Micieta Słowackie Centrum Produktywności w Żylinie Prof. dr hab. inż. Jan Szadkowski Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Adres redakcji: Akademia Techniczno-Humanistyczna, Katedra Inżynierii Produkcji, ul. Willowa 2, Bielsko-Biała tel , Uwagi redakcyjne Decyzja ostateczna o druku jest podejmowana po uzyskaniu recenzji artykułu. Redakcja zastrzega prawo skracania nadesłanych przez autorów publikacji do druku. Niezamówione rękopisy i fotografie nie są zwracane przez redakcję.

3 Czasopismo dofinansowane ze środków Unii Europejskiej Program Współpracy Przygranicznej Phare WFMP PL SK 2003 Unii Europejskiej Przy udziale Euroregion Beskidy Słowo wstępne Oddajemy do rąk czytelników pierwszy numer czasopisma pt.: Produktywność i Innowacje. Podstawowym celem wydania czasopisma jest przedstawienie metod i technik poprawy produktywności przedsiębiorstw produkcyjnych oraz zaprezentowanie osiągnięć ośrodków naukowych i podanie przykładów wybranych interesujących wdro eń innowacyjnych w gospodarce Polski, Słowacji i Czech. Podstawą skutecznego zarządzania współczesnymi przedsiębiorstwami, oprócz znajomości tendencji rozwoju danej bran y w świecie, jest umiejętność skutecznego zastosowania najnowszych technik i metod projektowania oraz zarządzania systemami produkcyjnymi, trening w stosowaniu tych technik oraz po ądana motywacja do osiągania sukcesu. Czasopismo będzie propagować najlepsze techniki i metody zarządzania produkcją oraz zarządzania innowacjami w systemach produkcyjnych, a które mają coraz większy wpływ na efektywność działania przedsiębiorstw produkcyjnych. Pierwsze trzy numery czasopisma zostaną wydane w ramach Programu Współpracy Przygranicznej Phare WFMP PL SK 2003 Unii Europejskiej przy udziale Euroregionu Beskidy. Trój styk granic trzech państw to sąsiedztwo trzech bardzo wa nych uprzemysłowionych regionów: bielsko bialskiego, ylińskiego i ostrawskiego obszaru działania Euroregionu Beskidy. Włączając w te regiony Górny Śląsk, Morawy i dolinę Wagu mo na mówić o przemysłowym sercu Europy Środkowej poło onym na styku granic Polski, Republiki Słowackiej i Czeskiej. Pomimo upłynięcia kilku lat od załamania się elaznej kurtyny nie do końca udało się przełamać dawne bariery dzielące tą część Europy na trzy oddzielone, niepowiązane gospodarczo ze sobą regiony. Czasopismo, ma za zadanie przyczynić się do przełamania istniejących jeszcze do tej pory barier i utrudnień we wzajemnych kontaktach, wynikających głównie z braku bli szego poznania. Mamy nadzieję, e dzięki treściom artykułów zamieszczonych w czasopiśmie, prezentacji dorobku uczelni i przedsiębiorstw w sąsiadujących ze sobą krajach rozwinie się współpraca kooperacyjna między polskimi, słowackimi i czeskimi przedsiębiorstwami, czego efektem będzie poprawa konkurencyjności firm na rynku Unii Europejskiej. Zapraszamy Państwa i liczymy na współpracę przy redagowaniu czasopisma, jego strony będą otwarte na prezentacje dokonań oraz mo liwości wykonania usług kooperacyjnych przedsiębiorstw trzech państw ze szczególnym uwzględnieniem zakładów mających siedziby w przygranicznych regionach. Józef Matuszek Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej, Katedra Inżynierii Produkcji Milan Gregor Uniwersytet Techniczny w Żylinie Katedra Przemyslovego Inzinierstva Aleksander Moczała Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej, Katedra In ynierii Produkcji 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1

4 Józef Matuszek Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej Katedra In ynierii Produkcji TRENDY I KIERUNKI ROZWOJU INŻYNIERII PRODUKCJI Streszczenie: W artykule scharakteryzowano tendencje rozwoju w światowej gospodarce Przedstawiono w ujęciu historycznym zakres zmieniającej się regionalizacji procesów produkcyjnych, zdefiniowano pojęcia in ynierii produkcji. Scharakteryzowano niektóre metody i techniki zarządzania w in ynierii produkcji. Pracę zilustrowano przedstawieniem typowych problemów produkcyjnych krajowych przedsiębiorstw. 1. Przedsiębiorstwo we współczesnym świecie We współczesnym świecie zarysowują się trzy powiązane bieguny gospodarcze Ameryki Północnej, Azji Wschodniej i Europy. Postępująca industrializacja globu, rozwój infrastruktury komunikacyjnej, w tym internetu, spowodowały pojawienie się dwóch podstawowych tendencji w rozwoju przedsiębiorstw rys. 1. Rys. 1. Globalizacja i fraktalizacja w działalności gospodarczej Umiejętność wykonywania tych działań stanowi o potędze gospodarki danego państwa [4]. 2. Pojęcie in ynierii produkcji Od zarania dziejów cywilizacji rozwoju działalności gospodarczej człowiek udoskonalał narzędzia pracy. Wykonywał coraz doskonalsze produkty przy coraz sprawniejszej organizacji pracy. Początkowo cała działalność racjonalizacyjna związana była z poprawą gospodarowania zasobami czasu pracy. Przełom wieku XX to nacisk na naukę o pracy ze szczególnym uwzględnieniem ergonomii pracy. Druga połowa XX wieku związana jest z pojęciem in ynierii produkcji, obejmującym zakres nauki o pracy, zarządzania produkcją, pedagogiki pracy, wartościowania pracy, itp. Mo na przewidzieć, e zakres tego pojęcia w przyszłości będzie coraz szerszy obejmujący coraz większy zakres zagadnień związanych z procesami zarządzania zagadnień zarządzania i dalej z zagadnieniami informatyki rys. 2. Pierwsza z nich to postępująca globalizacja produkcji [4]. Przemieszczanie się dokumentacji technicznej, surowców, materiałów, zasobów finansowych z pominięciem granic, stworzyła mo liwość podjęcia produkcji praktyczne w ka dym punkcie globu. Globalizacja wią e się głównie z produkcją masową i wielkoseryjną. Jednym z głównych kryteriów umiejscowienia takiej produkcji w tym czy innym kraju są koszty wykonania. Druga tendencja to fraktalizacja działalności gospodarczej [5]. Pod tym pojęciem mo na rozumieć działalność gospodarczą polegającą na niestałych związkach przedsiębiorstw podejmowanych w celu wykonania określonych najczęściej krótkoterminowych zadań. Zjawisko to jest związane z ciągłą zmianą powiązań, struktur organizacyjnych i dotyczy najczęściej produkcji jednostkowej i małoseryjnej. W obydwu przypadkach wa ne jest znaczenie wkładu myśli intelektualnej w ogólnym koszcie wyrobu. Analiza rynku, udział kosztów marketingowych, projektowania, sprzeda y mają coraz większy udział w ogólnym koszcie produktów jest tzw. wkład intelektualny produktu. Rys. : 2. Zmieniający się zakres zagadnień związanych z racjonalizacją zarządzania procesami produkcyjnymi. 3. Struktury organizacyjne przedsiębiorstw Zmiany w gospodarce są zawiązane z rozwojem struktur organizacyjnych przedsiębiorstw. Przeniesienie rozwiązania niektórych problemów decyzyjnych na ni sze poziomy zarządzania upraszcza cały system zarządzania firmą. Wpływa to jednocześnie pozytywnie na elastyczność, szybkość reakcji na zakłócenia w produkcji oraz zaanga owanie pracowników w proces poprawy funkcjonowania firmy [4]. Rys. : 3 i 4 ilustruje typowy proces rozwoju przedsiębiorstwa, ukierunkowany na decentralizację i spłaszczenie struktur organizacyjnych, a niejednokrotnie powodujący zlikwidowanie dokładnie nakreślonych granic kompetencji komórek organizacyjnych. 2 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

5 Józef Matuszek Trendy i kierunki rozwoju In ynierii Produkcji Rys.: 3. Tendencje rozwoju struktur organizacyjnych spłaszczenie struktur organizacyjnych [4]. Rys.: 4. Tendencje rozwoju struktur organizacyjnych decentralizacja działań [4]. 4. Metody i techniki racjonalizacji procesów produkcyjnych Wraz z postępującymi zmianami w działalności gospodarczej nastąpił rozwój metod i technik zarządzania przedsiębiorstwem rys. 5 [1, 2, 3, 4, 6, 7]. Pojawiły się udoskonalone i nowe metody i techniki racjonalizacji procesów produkcyjnych, mo emy je podzielić na następujące grupy związane z: działaniami w procesach przetwarzania, uzupełniania i rozwoju zasobów: zarządzaniem kadrami, (np. metody wartościowania pracy i ró - nicowania wynagrodzeń, motywowania do pracy itp.), projektowaniem procesów i systemów produkcyjnych, (np. metody pobudzające do twórczego myślenia burza mózgów), zarządzaniem produkcja, harmonogramowaniem zadań produkcyjnych, (np., modele MRP, JiT, optymalizacja rozmieszczania stanowisk pracy, optymalizacja przepływów materiałowych, informacyjnych i finansowych, określaniem kosztów własnych produkcji, bud etowaniem, controllingiem działań, zarządzaniem słu bami zabezpieczenia produkcji i utrzymania ruchu, zarządzaniem kapitałem itp. funkcjami zarządzania: wytyczaniem strategii rozwoju firmy, inicjowaniem zadań produkcyjnych, organizowaniem zadań produkcyjnych, motywowaniem (sterowaniem przebiegu robót), kontrola wykonywanych zadań. działaniami w zakresie projektowania procesów: standaryzacje, mniejszanie asortymentu produkcji w ramach przedsiębiorstwa (korzystanie z kooperacji), zastosowanie systemów komputerowych w konstrukcyjnym i technologicznym przygotowaniu produkcji, wykorzystywanie analiz ekonomicznych ju w fazie PP, zastosowanie w projektowaniu dorobku in ynierii systemowej. Intensyfikacji procesów, benchmarking, zintegrowane cele, audity w przedsiębiorstwie Wdro enie norm ISO i uzyskanie certyfikatów systemów zarządzania jest podstawą ustalania podstawowych standardów w systemie produkcyjnym pracy, ograniczenia braków, ciągłego doskonalenia przebiegu procesów produkcyjnych, wprowadzenie szczupłej produkcji (Lean production) itp. Zabezpieczania procesu produkcyjnego (TPM ang. Total Productive Maintenance), 5. Podsumowanie W 26 dorocznym rankingu konkurencyjności światowych gospodarek opublikowanych przez World Economic Forum Polska zajęła 51 miejsce. Jest to najgorsze miejsce wśród 25 państw UE. Raport jest opracowany w oparciu o ilościowe dane statystyczne i sonda owe opinie przeprowadzone wśród ponad 10 tysięcy liderów świtowego biznesu. Opinie szefów największych firm 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 3

6 Trendy i kierunki rozwoju In ynierii Produkcji Józef Matuszek Powodem niskiej wydajności krajowych przedsiębiorstw, której przyczyna tkwi nie tylko w zacofaniu technologicznym, jest głównie nieznajomość współczesnych metod in ynierii przemysłowej. W krajowych przedsiębiorstwach występują przede wszystkim następujące zjawiska: mimo niskich plac, koszty produkcji są zbyt wysokie, w wielu przedsiębiorstwach brakuje jasno sprecyzowanej wizji rozwoju, źle funkcjonuje komunikacja miedzy ró norodnymi grupami ludzi w przedsiębiorstwie (nadzór, pracownicy produkcyjni, kontrola, marketing itp.) oraz wzajemna współpraca miedzy poszczególnymi działami zakładu. Rys.: 5. Wybrane koncepcje zarządzania przedsiębiorstwem [4]. pozwalają uwzględnić czynniki jakościowe związane z działalnością gospodarczą taką jak poziom biurokracji, niezale ność organów wymiaru sprawiedliwości, stabilność prawa, poziom korupcji, itd. Pozycja danego kraju w rankingu uchodzi za odzwierciedlenie gospodarczych perspektyw jego rozwoju. W tym roku zostało sklasyfikowanych 117 państw. Wśród czynników negatywnie wpływających na polską gospodarkę wymieniono między innymi: wielkość deficytu bud etowego, uznaniowość w decyzjach urzędników administracji, nieefektywność działań biurokratycznych, zorganizowaną przestępczość, korupcję, niestabilność rządowych priorytetów, skomplikowany system podatkowy, trudności w zatrudnianiu zagranicznych pracowników, niedostateczna infrastruktura telekomunikacyjna, itd. Najgorzej była oceniona sfera promocji nowych technologii. W tym podrankingu Polska uzyskała bardzo odległą, bo a 99 pozycje. Podobnie jak poprzednio tradycyjnie do czołówki rankingu zaliczono Finlandię, USA, Szwecję tabl. 1. Na uwagę zasługuje bardzo wysoka 20 pozycja Estonii, najwy ej usytuowanego kraju z państw byłego bloku wschodniego (pozycje niektórych państw sa następujące: 1 Finlandia, 2 USA, 3 Szwecja, 4 Dania, 5 Tajwan,, 8 Szwajcaria, 9 Norwegia,, 12 Japonia, 13 W. Brytania, 15 Niemcy,., 20 Estonia, 48 Chiny, 50 Indie, 51 Polska, 52. Mauritius,. Współczesne typowe problemy produkcyjne krajowych przedsiębiorstw to: niezsynchronizowana produkcja z zakupami i sprzeda ą, du e zapasy w magazynach, du a wartość produkcji w toku, nadprodukcja, wiele niepotrzebnych czynności manipulacyjnych, nieodpowiednie dyspozycje produkcyjne, skomplikowany przepływ materiałowy wpływający na wydłu enie czasów oczekiwania na wykonanie robót, niski stopień wykorzystania materiału, produkcja z materiałów gorszej jakości, wytwarzanie półfabrykatów niskiej jakości, ich utrudniona obróbka i zło- ona kontrola, skomplikowane procesy produkcyjne, które trudno optymalizować, np. nieprzewidziane przestoje urządzeń produkcyjnych, zbędne operacje, niewykorzystanie zdolności i umiejętności pracowników, mało efektywne wykorzystanie dnia roboczego, nieefektywny system logistyczny trudno znaleźć potrzebne w danej chwili materiały, oprzyrządowanie itp., planowanie i sterowanie produkcja oparte na niewłaściwych danych, słaba standaryzacja oraz niski stopień wykorzystania technologii grupowej, zło oność procesów i słaba kooperacja miedzy komórkami i otoczeniem przedsiębiorstwa. Nie istnieje jeden dobry sposób na osiągniecie przez przedsiębiorstwo poziomu światowej klasy. Ka de przedsiębiorstwo jest inne i powinno znaleźć swój własny klucz do sukcesu. Warunkiem poprawy jest: analiza programu produkcji i procesów produkcyjnych, zmiana strategii i przeprowadzanie planowych przemian w przedsiębiorstwie, usprawnienie procesów produkcyjnych, usuniecie zbędnych czynności, wprowadzenie porządku i standardów, stworzenie systemu zarządzania przez jakość, ogólnozakładowe programy identyfikacji i usuwania marnotrawstwa, krótszy czas przygotowania urządzeń produkcyjnych, redukcja liczebności serii, zakładowy program redukcji zapasów, zmniejszanie czasów przezbrajania stanowisk pracy w przygotowaniu produkcji, zarządzanie wąskimi gardłami w procesach, wprowadzenie TPM (filozofia zmierzająca do zwiększenia niezawodności i obni enia kosztów obsługi stanowisk pracy), KAIZEN (ciągle usprawnianie), TOC (filozofia prowadząca do zwiększenia produktywności przez usuwanie wąskich gardeł w przedsiębiorstwie), przekazywanie kompetencji na ni sze poziomy i rozwój autonomicznych zespołów, rozwój systemu produkcyjnego ukierunkowanego na klienta (produkuje się tylko to, co jest potrzebne odbiorcy, przy minimalnych kosztach i terminach), tworzenie fraktalowych struktur przedsiębiorstw zło onych z autonomicznych komórek, które SA sterowane w ten sposób, aby optymalnie wypełniać swoje funkcje. Literatura: 1. Gregor M., Grznár P. : Štíhla výroba a manažment toku hodnôt. Prípadová štúdia. SLCP, Gregor M., Košturiak J.: Lean Production. Moderní řízení, 1994, č. 4, s Jones D. T., Womack J. P.: Seeing the Whole. Mapping the Extendend Value Stream. Lean Enterprise Insitute, Brookline, Košturiak J., Gregor M., Mičieta B., Matuszek J.: Projektovanie výrobných systémov pre 21. storočie. EDIS, Žilina, Wernecke H. J., Košturiak J., Debnár R., Gregor M., Mičieta B., Fraktálový podnik. Slovenské centrum produktivity, Žilina, 2000, s Womack J. P., Jones D. T.: Lean Thinking. Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Second Edition. Free Press, New York, Womack J. P, Jones D. T.: Learning to See. Value Stream Mapping to Create Value and Eliminate Muda. Lean Enterprise Institute, Brookline, 2003 prof. dr hab in. Józef MATUSZEK Akademia Techniczno-Humanistyczna, Katedra In ynierii Produkcji, ul. Willowa 2, Bielsko-Biała, 4 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

7 Józef Matuszek University of Bielsko Biała Production Engineering Department TRENDS AND DIRECTIONS OF PRODUCTION ENGINEERING DEVELOPMENT Summary: Tendencies of world economy development have been characterized in the paper. The idea of production engineering, its evaluation and historical background have been presented. Some methods and techniques concerning management in production engineering have been given. The paper has been illustrated with examples from production practice. 1. Enterprise in the contemporary world Three connected with one another economic poles North American, East Asian and European begin to exist in the contemporary world. Progressive industrialization of the globe, development of communication infrastructure, including the Internet, caused that two main tendencies in development of enterprises appeared Fig. 1. First of them is progressive globalization of production processes. As technical documentation, resources, materials, financial resources relocate freely, setting and starting of production in any place in the world is possible. Globalization means mass and large lot production and production costs are one of the main criteria for production locating in one country or another. The second one is fractalization of business activity [5]. This idea means such business activity which is based on changeable relationships of the enterprises which are taken up to perform some short term tasks. This procedure concerns unit or small lot production and it is connected with a continuous exchange of connections and organizational structures. intellectual input to the product have more and more significance in total cost of the product [4] that is why these calculations influence greatness of economy of a country nowadays. 2. The idea of production engineering From the very beginnings of business activity a man has improved his work tools. He has also produced more perfect products using more effective work organization. First all streamlining activity was connected with the improvement of management of work time resources. At the turn of the 19 th and 20 th centuries, it was the time of development of academic studies about labour, especially ergonomics. Second half of the 20 th century is connected with the idea of production engineering which includes all studies connected with labour, production management, work pedagogy, work valuing, etc. It can be predicted that the range of this concept will be broader and can cover broader range of management issues and computer studies as well Fig.2. Fig. 2. Changing range of issues connected with streamlining of production processes management. Fig. 1. Globalization and fractalization in business activity W obydwu przypadkach wa ne jest znaczenie wkładu myśli intelektualnej w ogólnym koszcie wyrobu. Analiza rynku, udział kosztów marketingowych, projektowania, sprzeda y mają coraz większy udział w ogólnym koszcie produktów jest tzw. wkład intelektualny produktu. Umiejętność wykonywania tych działań stanowi o potędze gospodarki danego państwa [4]. In both cases there is important an intellectual input in the total cost of the product. Market analysis, marketing, designing costs and costs of 3. Organizational structures of the enterprises Economic changes are connected with the development of organizational structures of the enterprises. It is easier to manage the whole enterprise when some decision making problems are shifted into the lower management levels. It influences positively such rates like: elasticity, speed of reaction in case of production disruptions, and worker s involvement in the process of improvement of their enterprise functioning [4]. Fig. 2. and 3. present a typical process of enterprise development which is oriented to decentralization and flattening of organizational structures. This process often causes elimination of the defined competence boarders of organizational cells. 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 5

8 Trends and directions of production engineering development Józef Matuszek Fig. 3. Development tendencies of organizational structures flattening of organizational structures [ 4 ]. Fig. 4. Development tendencies of organizational structures decentralization of actions [ 4]. 4. Methods and techniques of production processes streamlining Changes in business activity have been followed by development of methods and techniques of enterprise management Fig. 5 [1,2,3,4,6,7]. Some improved methods and techniques of streamlining of production processes have appeared. They can be divided into groups connected with: activities in resources manufacturing, replenishing, and development: staff management (for example methods of work valuing, wages diversification, motivation), designing of production processes and systems (for example brainstorming), production management, production orders planning (for example MRP, JiT models) and others, management functions: marking out the enterprise s development strategy, production tasks initiating and organizing, motivating, controlling. activities connected with processes designing: standardization, lessening of production assortment with the help of cooperation, computer systems usage in structural and technological production preparation, usage of economic analyses in PP stage, implementation of system engineering achievements into production processes designing intensification of processes, brenchmarking, integrated goals, audits ISO standards implementation and gaining of management systems certificates are the basis for establishing basic standards in production system, shortages limiting, continuous improvement of production processes run, implementation of lean production. production process protecting (TPM) 5. Conclusion In the 26 th annual ranking of world economies competitiveness, which has been published by The World Economic Forum, Poland got 51 st place. It has been the worst place among 25 European countries. The report has 6 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

9 Józef Matuszek Trends and directions of production engineering development The reason of low capacity of Polish enterprises, which is caused not only by technological backwardness, is mainly lack of knowledge about contemporary methods of industry engineering. In Polish enterprises there exist the following phenomena: despite low wages production costs are too high, in many enterprises there is no future plan, communication among different workers groups within the enterprise and mutual collaboration within different departments work badly. Fig.:5. Chosen conceptions of enterprise management [4]. been worked out on the basis of quantitative data and poll carried out among leaders of world business. The managers opinions allow to take into consideration such qualitative factors like: level of bureaucracy, independence of the law, corruption level etc. The place of a country in the ranking is regarded as a reflection of the future economic perspectives of the country. One hundred and seventeen countries have been classified this year. Among negative factors influencing Polish economy there have been listed: size of budget deficit, making decisions at civil servants discretion, lack of effectiveness in bureaucratic actions, corruption, high crime rate, instability of governmental priorities, complicated tax system, difficulties in foreign workers employment, insufficient telecommunications structure etc. Poland has been given the worst grade in the area of promotion of new technologies. In this subranking Poland has been classified on a far 99 th place. The top places have been given to Finland 1 st, the USA 2, Sweden 3,Denmark 4, Taiwan 5,., Swiss 8, Norway 9,, Japan 12, Great Britain 14, Germany 15,, Estonia 20,, China 48, India 50, Poland 51, Mauritius 52 tab.1. There is no one good way to gain world class level by an enterprise. Each enterprise is different and should look for its own way to success. The conditions of improvement are: production plan analysis, changes of the strategy and carrying out of temporary changes in enterprise, streamlining of production processes, eliminating unnecessary actions, implementing order and standards. creating a management through quality system, enterprisewide identification programs, getting rid of wastage, shorter time of production facilities preparation time, reduction of numbers of series, enterprise program of storage minimization, implementation of TPM (a philosophy which aim is to increase reliability and decrease workplaces costs), TOC (a philosophy which aim is to increase productivity by elimination of bottlenecks in enterprise), delivering competences to lower levels and development of autonomous groups, development of production system directed towards the customer (what the customer needs is produced at the lowest costs and the shortest terms), creation of fractal structures in enterprise which consist of autonomous cells which are controlled in such way that they effectively fulfill their functions. Typical production problems of Polish enterprises nowadays : unsynchronized production with purchase and sale, large reserves in the stores, great value of production in run, overproduction, many unnecessary manipulation actions, lack of proper production orders, complicated material flow which influence the time of production, low level of material use, production of low quality materials, production of semi finished, low quality products, their difficult treatment and complicated control, complicated production processes which are difficult to optimize e.g. unpredicted shutdown of facilities, unnecessary operations, not used workers abilities and qualifications, not effective logistic system it is difficult to find necessary materials, tools when they are needed, production planning and managing based on wrong data, weak standardization, and low level of group technology usage, complexity of the processes and bad and rare cooperation among cells and enterprise s environment. REFERENCES 1. Gregor M., Grznár P. : Štíhla výroba a manažment toku hodnôt. Prípadová štúdia. SLCP, Gregor M., Košturiak J.: Lean Production. Moderní řízení, 1994, č. 4, s Jones D. T., Womack J. P.: Seeing the Whole. Mapping the Extendend Value Stream. Lean Enterprise Insitute, Brookline, Košturiak J., Gregor M., Mičieta B., Matuszek J.: Projektovanie výrobných systémov pre 21. storočie. EDIS, Žilina, Wernecke H. J., Košturiak J., Debnár R., Gregor M., Mičieta B., Fraktálový podnik. Slovenské centrum produktivity, Žilina, 2000, s Womack J. P., Jones D. T.: Lean Thinking. Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Second Edition. Free Press, New York, Womack J. P, Jones D. T.: Learning to See. Value Stream Mapping to Create Value and Eliminate Muda. Lean Enterprise Institute, Brookline, 2003 prof. dr hab in. Józef MATUSZEK University of Bielsko-Biała, Department of Production Engineering, Bielsko-Biała, 2 Willowa Street, Poland, 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 7

10 Milan Gregor Słowackie Centrum Produktywności Dariusz Plinta Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej Katedra In ynierii Produkcji Lean enterprise koncepcja wyszczuplania przedsiębiorstw Podczas wdra ania koncepcji odchudzonej produkcji dą y się do strukturalnych zmian, których wynikiem jest redukcja czasu realizacji zleceń produkcyjnych z jednoczesnym wzrostem udziału czasu w którym następuje dodanie wartości do produktu, co ilustruje rys. 1. Rys. 1. Odchudzanie przedsiębiorstw VA są to działania, które dodają wartość. NVA są to działania, które tej wartości nie dodają (działania nieproduktywne, straty). Z analiz statystycznych wynika, e: Tylko od 0.05% do 5% czasu realizacji zleceń obecnie to działania dodające wartość. Trzy czynniki decydują o tym, e wartość nie jest dodawana: a. Oczekiwanie na dostawę całej partii materiału, b. Oczekiwanie na fizyczne / intelektualne przetworzenie, c. Oczekiwanie na decyzję przeło onych. Ka de skrócenie czasu realizacji zamówienia o Ľ, zwiększa dwukrotnie produktywność i redukuje koszty o 20%. Współzawodnictwo stwarza oczekiwanie trzykrotnego skrócenia czasu i dwukrotnego wzrostu zysku. Czy warto wyszczuplać przedsiębiorstwo? Typowe korzyści jakie mo na osiągnąć w ciągu 3 do 5 lat od wdro enia zasad wyszczuplania organizacji, to: Zmniejszenie ilości braków o około 20% rocznie celem jest osiągnięcie poziomu zera błędów. Skrócenie czasu realizacji zamówień o ponad 75%. Poprawa terminowości realizowanych dostaw do 99+%. Poprawa produktywności (obrót na pracownika) o 15% 35% rocznie. Zmniejszenie produkcji w toku o ponad 75%. Poprawa wskaźnika ROA o 100+%. Jak wyszczuplać organizację? Womack and Jones [10] zalecają pięć następujących etapów postępowania: a. Znajdź agenta zmian. b. Znajdź nauczyciela, który poka e jak uczyć się nowych zasad. c. Stwórz stan kryzysowy. d. Stwórz mapę strumienia wartości. e. Znajdź najwa niejsze obszary i rozpocznij realizację. Do tej pory opracowano kilka podejść do implementacji zasad wyszczuplania (wypracowanych przez np. LEI, Productivity Press, IIE). Jednak podstawą zawsze jest 8 głównych kroków, na których opiera się zarządzanie przebiegiem działań dodających wartość: a. Podjęcie przez kierownictwo firmy decyzji o wyszczupleniu organizacji. b. Wybór odpowiedniego strumienia wartości. c. Nauka zasad wyszczuplania. d. Mapowanie stanu obecnego. e. Określenie miar wyszczuplania. f. Mapowanie stanu przyszłego. g. Opracowanie planu KAIZEN. h. Realizacja planu KAIZEN. a. Podjęcie przez kierownictwo firmy decyzji o wyszczupleniu organizacji W tym kroku kierownictwo przedsiębiorstwa podejmuje decyzję o wyszczupleniu organizacji oraz: Wyznacza mened era strumienia wartości. Wyznacza członków zespołu wdro eniowego. Określa wizję i cele dla zespołu wdro eniowego. b. Wybór odpowiedniego strumienia wartości Odpowiednim strumieniem wartości jest ten, który jest najwa niejszy z punktu widzenie klienta. Mo e być on zidentyfikowany bezpośrednio przez klienta lub przez zespół wdro eniowy na podstawie analizy ilościowej produktów oraz analizy procesu produkcyjnego. Ka dy zidentyfikowany strumień wartości powinien posiadać własnego mened era, czyli osobę która nim zarządza i usprawnia go. c. Nauka zasad wyszczuplania Zaznajomienie zespołu wdro eniowego z koncepcją wyszczuplania organizacji, przedstawienie informacji o funkcjonowaniu systemu produkcyjnego Toyoty, oraz podstawowych technik i pojęć aby wszyscy członkowie zespołu posługiwali się tym samym językiem. 8 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

11 Milan Gregor, Dariusz Plinta Lean enterprise koncepcja wyszczuplania przedsiębiorstw Następny rysunek zawiera przykład mapy stanu obecnego bardziej zło onego łańcucha dostaw. Rys. 2. Przebieg procesu strumień wartości d. Mapowanie stanu obecnego Mapowanie stanu obecnego jest prostą i efektywną techniką wizualnej prezentacji przepływu materiałów i informacji dla wyodrębnionego strumienia wartości. W wyniku tego działania powstaje mapa stanu obecnego zawierająca wszystkie informacje niezbędne do przyszłego usprawniania procesu. Stanowi ona jasny opis obecnego stanu przeznaczony dla wszystkich członków zespołu wdro eniowego. Rys. 5. Rozszerzona mapa strumienia wartości e. Określenie miar wyszczuplania W tym kroku określane są wielkości opisujące systemu, za pomocą których będzie określany cel wyszczuplania organizacji. Do standardowych miar zaliczamy czas cyklu, czas przezbrojeń, liczbę operatorów, wielkość produkcji w toku, produktywność linii produkcyjnej, obcią enie zasobów, jakość, itp. f. Mapowanie stanu przyszłego Mapa stanu przyszłego przedstawia pomysły zespołu wdro eniowego na nową organizację strumienia wartości. Wynika ona głównie z wymagań klientów i wyra a mo liwy stopień ich spełnienia. Aby usatysfakcjonować klientów w przyszłym systemie mo na zastosować ró ne elementy sterowania pchanego i ciągnionego oraz narzędzia wyszczuplania organizacji. Umo liwiają one osiągnięcie ciągłej produkcji oraz wywa enie poziomu produkcji. Rys. 3. Mapowanie w procesie wyszczuplania organizacji Kolejny rysunek (Rys. 4. ) przedstawia przykład mapy aktualnego stanu strumienia wartości. g. Opracowanie planu KAIZEN Opracowana mapa stanu przyszłego przedstawia po ądane zmiany jakie nale y wprowadzić w systemie. Wprowadzenie tych zmian wymaga wielu działań usprawniających i korygujących. W planie kazein określane jest to co ma być zrobione, kiedy i kto jest odpowiedzialny za realizację. Rys. 4. Mapa aktualnego stanu [11] 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 9

12 Lean enterprise koncepcja wyszczuplania przedsiębiorstw Milan Gregor, Dariusz Plinta Rys. 6. Mapa stanu przyszłego [11] Rys. 7. Rozszerzona mapa stanu przyszłego h. Realizacja planu KAIZEN Jest to etap wdro enia zaproponowanych rozwiązań. Wszystkie docelowe parametry systemu i usprawnienia są realizowane zgodnie z ustalonym planem. Podczas wdro enia stosowane są zasady zarządzania projektem, tzn. określane są kolejne działania, przypisywany jest czas oraz zasoby. Monitorowanie najczęściej jest realizowane za pomocą prostych diagramów. Gdzie na Słowacji realizowane są projekty wyszczuplania organizacji? Trudno byłoby wymienić wszystkie przedsiębiorstwa, które wyszczuplają produkcję. Do przedsiębiorstw, które z powodzeniem wdro yły opisane wy ej zasady, mo na zaliczyć: VW Slovakia, Matador Púchov, Invensys, Johnson Controls, Whirpool, Obal Vogel Noot, Yazaki Slovakia, Sauer Danfos, SONY, Ceram Čáb, Sweedwood, SEZ D. Kubín, itd. Podsumowanie Konkurencyjność państwa jest tworzona przez konkurencyjność przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych. Ka de państwo chce osiągnąć wysoki poziom konkurencyjności własnych produktów i usług co zapewni wysoki poziom ycia jego mieszkańców. Na Słowacji, bez zbędnego nagłośnienia, wiele firm wyszczupliło produkcję. Musimy teraz przekonać pozostałe firmy, e bez takich działań nie uda się poprawić konkurencyjności. Firmy, które pomyślnie wdro yły zasady wyszczuplania, powinny być wzorem dla innych. LITERATURA [1] GREGOR M., GRZNÁR P.: Štíhla výroba a manažment toku hodnôt. Prípadová štúdia. SLCP, [2] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Just in Time. Výrobná filozofia pre dobrý management. ELITA, Bratislava [3] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Lean Production. Moderní řízení, 1994, č. 4, s [4] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Schlanke Produktion braucht einfache und schnelle Simulationswerkzeuge. Technica, 1993, Nr. 25/26, s [5] JONES D. T., WOMACK J. P.: Seeing the Whole. Mapping the Extended Value Stream. Lean Enterprise Institute, Brookline [6] KOŠTURIAK J., GREGOR M., MIČIETA B., MATUSZEK J.: Projektovanie výrobných systémov pre 21. storoči e. EDIS, Žilina [7] MIČIETA B., GREGOR M., QUIRENC P., BOTKA M.: Kanban. Ste na ťahu. Slovenské centrum produktivity, Žilina [8] ROTHER M., HARRIS R.: Creating Continuous Flow An Action Guide for Managers, Engineers and Production Associates. Lean Enterprise Institute, Brookline [9] WARNECKE H. J., KOŠTURIAK J., DEBNÁR R., GREGOR M., MIČIETA B.: Fraktálový podnik. Slovenské centrum produktivity, Žilina [10] WOMACK J. P., JONES D. T.: Lean Thinking. Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Second Edition. Free Press, New York [11] WOMACK J. P., JONES D. T.: Learning to See. ValueStream Mapping to Create Value and Eliminate Muda. Lean Enterprise Institute, Brookline Prof.Ing. Milan GREGOR, PhD. Słowackie Centrum Produktywności, Moyzesova 20, Żylina, Słowacja, dr in. Dariusz PLINTA Akademia Techniczno-Humanistyczna, Katedra In ynierii Produkcji, ul. Willowa 2, Bielsko-Biała, 10 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

13 Milan Gregor Słowackie Centrum Produktywności Dariusz Plinta Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej Katedra In ynierii Produkcji Lean enterprise and Lean thinking Introduction of the Lean production is an effort towards fundamental structural changes resulting in reduction of lead time and at the same time improvement of the added value share as shown in the figure 1: How can Lean be introduced? Womack and Jones [10] recommend following five steps of implementation: a. Find a change agent b. Find a sensei (a teacher whose learning curve you can borrow) c. Seize (or borrow) a crisis d. Map your value streams e. Pick an important object and begin with realization Several approaches to implementation of Lean have been developed (by LEI, Productivity Press, IIE etc.) The principles, however, are basically identical and include following 8 steps of the Value Stream Management Fig.1. Lean thinking Here VA stands for value adding activities and NVA for non value adding activities (waste, loss). Now some statistical figures: Only 0.05% 5% of the lead time actually adds value These are the three factors preventing the value being added: a. Waiting for the material supply in lots b. Waiting for physical / intellectual maintenance c. Waiting for decision by the management Every time the lead time is shortened by one quarter, productivity is doubled and costs are reduced by 20% Lean competitors demand three times faster average growth and double profit margin. Is Lean worth implementing? These are the typical benefits 3 or 5 years after the conversion: a. Defects reduced annually by 20% the target is to achieve zero defects b. Delivery time reduced by more than 75% c. In time delivery improved up to 99+% d. Annual productivity improvement (turnover per employee) 15% 35% e. Inventory reduced by more than 75% f. ROA improved by 100+% a. Commitment of the management to Lean b. Selection of a suitable value stream c. Learning the Lean d. Mapping the current state e. Determination of the lean metrics f. Mapping the future state g. Development of KAIZEN plans h. Implementation of KAIZEN plans a. Lean commitment of the management In this step, the company management determines to introduce Lean and does the following: Assigns a value stream champion Assigns the implementation team members Sets the vision and goals for the implementation team b. Choosing a suitable value stream The value stream is suitable as a target stream of the improvement is identified directly by the customer or by the implementation team upon results of the PQ Analysis (Product Quantity Analysis) and analysis of production process. However, each value stream should have its own manager, a person who manages the stream and its improvement. c. Learning the Lean principles Preparation of the implementation team to understand the concept of Lean. The basic information on the Toyota Production System, techniques and terms used in the TPS to make sure everyone speaks the same language. 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 11

14 Lean enterprise and Lean thinking Milan Gregor, Dariusz Plinta In the following picture, we can see an example of more complex supplier chain current state map. Fig. 2: Process Value Stream d. Current State mapping Current State mapping is a simple and effective technique used to visually represent the flow of material and information for a specified value stream. It results in a so called current state map, providing all the information needed for further improvement process and offers a common description of the current state clear to everyone on the implementation team. Fig.5: Extended Value Stream Map e. Identification of Lean metrics In this step, the Lean metrics are identified and target values for these metrics are set. Among standard Lean metrics are cycle times, changeover times, number of operators, work in process, line productivity, overall equipment efficiency, quality PPM etc. f. Future State mapping The future state map represents the idea of the implementation team on the new organization of the value stream. Its development follows the customer requirements and articulates these in a way that makes their fulfillment possible. To satisfy the customer requirements simple pull and push control elements and other lean instruments are employed, achieving continuous flow and leveling of the system elements. Fig. 3: Mapping in the process of Lean concept development The following Fig.4 shows an example of an internal value stream current state map. g. Development of KAIZEN plans The elaborated future state map shows desired changes of the system. The implementation of these changes will demand many improvements and corrective measures. Kaizen plans specify what is to be done, when and who is responsible for the realization. Fig.4: Current State Map [11] 12 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

15 Milan Gregor, Dariusz Plinta Lean enterprise and Lean thinking Fig.6: Future State Map [11] Fig.7: Extended Future State Map h. Implementation of KAIZEN plans This is the step of the actual implementation. In this step all the measures and improvements are introduced in a planned manner. The implementation employs every element of project management, such as activities with dedicated resources and schedule. Monitoring is usually carried out using simple charts. Where in Slovakia did lean projects start? It would be probably too much to mention all the companies, where implementation of lean production started. Among the companies, which successfully started the implementation are: VW Slovakia, Matador Púchov, Invensys, Johnson Controls, Whirpool, Obal Vogel Noot, Yazaki Slovakia, Sauer Danfos, SONY, Ceram Čáb, Sweedwood, SEZ D. Kubín, etc. Conclusion Competitiveness of a country stands on competitiveness of its manufacturing and non manufacturing organizations. Every country strives for high competitiveness to bring its people high quality of life. In Slovakia, without much ado, several companies started implementing Lean production. We should try to persuade also the other hesitating Slovak organizations, that just to bide for one s time does not bring improved competitiveness. Let the successful serve as guiding lights, showing the right path to the hesitating. REFERENCES [1] GREGOR M., GRZNÁR P.: Štíhla výroba a manažment toku hodnôt. Prípadová štúdia. SLCP, [2] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Just in Time. Výrobná filozofia pre dobrý management. ELITA, Bratislava [3] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Lean Production. Moderní řízení, 1994, č. 4, s [4] GREGOR M., KOŠTURIAK J.: Schlanke Produktion braucht einfache und schnelle Simulationswerkzeuge. Technica, 1993, Nr. 25/26, s [5] JONES D. T., WOMACK J. P.: Seeing the Whole. Mapping the Extended Value Stream. Lean Enterprise Institute, Brookline [6] KOŠTURIAK J., GREGOR M., MIČIETA B., MATUSZEK J.: Projektovanie výrobných systémov pre 21. storočie. EDIS, Žilina [7] MIČIETA B., GREGOR M., QUIRENC P., BOTKA M.: Kanban. Ste na ťahu. Slovenské centrum produktivity, Žilina [8] ROTHER M., HARRIS R.: Creating Continuous Flow An Action Guide for Managers, Engineers and Production Associates. Lean Enterprise Institute, Brookline [9] WARNECKE H. J., KOŠTURIAK J., DEBNÁR R., GREGOR M., MIČIETA B.: Fraktálový podnik. Slovenské centrum produktivity, Žilina [10] WOMACK J. P., JONES D. T.: Lean Thinking. Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Second Edition. Free Press, New York 2003 [11] WOMACK J. P., JONES D. T.: Learning to See. ValueStream Mapping to Create Value and Eliminate Muda. Lean Enterprise Institute, Brookline Prof.Ing. Milan GREGOR, PhD. The Slovak Productivity Center, Moyzesova 20, Zilina, Slovak Republic, dr in. Dariusz PLINTA University of Bielsko-Biała, Department of Production Engineering, 2 Willowa Street, Bielsko-Biała, Poland, 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 13

16 Aleksander Moczała Akademia Techniczno Humanistyczna w Bielsku Białej Katedra In ynierii Produkcji SYSTEM WSPOMAGANIA KOOPERACJI Streszczenie: W artykule przedstawiono problem systemowego wspomagania projektowania procesu współpracy przedsiębiorstw. Rozwój produktywności firm wymaga ułatwienia inicjowania, tworzenia i poszerzania powiązań kooperacyjnych ró nych przedsiębiorstw. Rozwój metod i postaci wymiany danych w kooperacji umo liwia tworzenie systemów informatycznych wspomagania kooperacji produkcji. 1. UWARUNKOWANIA KOOPERACJI PRODUKCJI 1.1. Eksternalizacja jako rodzaj strategii przedsiębiorstw Eksternalizacja outsourcing to sposób działania strategicznego, który oznacza przekazywanie na zewnątrz przedsiębiorstwa procesów i podprocesów produkcyjnych w tym wytwarzanie podzespołów montowanych przez poddostawców, procesy konserwacji i usuwanie awarii, magazynowanie, logistyka, ochrona obiektów, obsługa informatyczna, badania, szkolenia, prowadzenie usług dla klientów itp. zrezygnowanie przez przedsiębiorstwo z części wartości dodanej powoduje zwiększenie mar y, elastyczności, skupienie uwagi i nakładów inwestycyjnych na procesach zapewniających przewagę konkurencyjną Zjawisko synergii w kooperacji Wiele firm tworzy taką jakość współpracy, która umo liwia uzyskanie większych efektów synergii. Dawno znane w teorii i praktyce zjawisko synergii oznacza stan w którym całość jest większa od sumy jej części [5]. U podstaw synergii jest kreatywna rola człowieka przejawiająca się w poszukiwaniu optymalnej kombinacji czynników procesów organizacyjnych. Głównym terenem powstania efektu synergetycznego jest, więc struktura organizacyjna i jej reguły współdziałania przy podziale pracy w organizacji. Powstaje model funkcjonowania komputerowo zintegrowanego przedsiębiorstwa kooperacyjnego strukturalnie zbli onego do najnowszej formy organizacyjnej, mającej na celu tworzenie rozproszonych funkcjonalnie przedsiębiorstw, nazywanych te przedsiębiorstwami wirtualnymi [3] W artykule przyjęto, e jest to organizacja tworzona na zasadzie dobrowolności, a jej uczestnicy wchodzą ze sobą w ró nego typu związki dla realizacji wspólnego celu [2,3]. Uczestnictwo w organizacji nie wymaga zawarcia formalnych umów cywilno prawnych. Czas trwania związku ustalany jest przez ka - dego z uczestników Otoczenie informatyczne procesu kooperacji Organizacja przebiegu kooperacji jest silnie związana z wykorzystywaną technologią informatyczną. Rozwijanym obecnie kompleksowym systemem informatycznym przedsiębiorstw są systemy klasy ERP (Enterprise Resource Planning) określane jako zbiory silnie zintegrowanych pakietów oprogramowań oferujących spójny przepływ informacji w przedsiębiorstwie. W obszarze produkcji pracują integrowane z nimi systemy jak CAD, PDM, CAM, DNC i inne operujące w sieci Internet i innych rozległych sieciach teleinformatycznych WAN. Powszechność dostępu do sieci spowodowała rozwój systemów handlu z klientem masowym B2C (Business to Customer) i wspomagających procesy między przedsiębiorstwami B2B (Business to Business). Do kolejnych dzisiaj rozwijanych zalicza się systemy zarządzania łańcuchem dostaw SCM (Supply Chain Management), zarządzania relacją z klientami CRM (Customer Relationship Management). Systemy te integrują działania pomiędzy partnerami biznesowymi na poziomie strategicznym, taktycznym i operacyjnym funkcjonują w zintegrowanych łańcuchach w ramach jednej firmy, ze względu na brak przystosowania do zmian w łańcuchach zło onych z niezale nych partnerów. 2. MODEL PROJEKTOWANIA PROCESU KOOPERACJI PRODUKCJI 2.1. Ogólny model projektowania procesu kooperacji produkcji Zakładając, e najbardziej przyszłościową formą kooperacji przedsiębiorstw jest przedsiębiorstwo wirtualne to podstawowym problemem staje się określenie składu i liczby kooperujących ze sobą jednostek rozproszonych geograficznie. Proces doboru partnerów kooperacji jest ściśle związany z danym zleceniem równocześnie determinującym kryteria procesu doboru i analizy. Umiejętnie przeprowadzony proces doboru pozwoli połączyć kooperantów o takich mo liwościach zasobowych, materiałowych, dysponujących technologiami, poziomem wykwalifikowania kadry w stosunku do zlecenia projektu, co zapewni uzyskanie efektu synergetycznego i pozycji projektu na rynku. Proces projektowania kooperacji w prezentowanym ujęciu proponuje się ująć w czterech fazach jak to przedstawiono na rys. 1. Rys. 1. Fazy etapu projektowania kooperacji procesu produkcji (oprac. własne). Rozwa any problem projektowania kooperacji wymaga rozszerzenia projektowania produkcji i jej przepływu o zagadnienie wyznaczania i optymalizacji struktur organizacyjnych przepływów pracy dla zbiorów przedsiębiorstw. Określenie optymalnego procesu produkcji w kooperacji wymaga wyznaczenia wielokryterialnej oceny wariantu procesu kooperacji marszruty procesu produkcji w podzbiorze przedsiębiorstw. Rozwiązanie zadania nale y do problemów NP trudnych, wymagających rosnąco wykładniczo nakładów obliczeń w funkcji rozmiaru problemu. Uogólniając problem sprowadza się do odpowiedzi na pytania: czy istnieją przedsiębiorstwa mogące kooperować w realizacji danego projektu? które z tych przedsiębiorstw tworzą sieci posiadające wolne zasoby dla realizacji zlecenia? 14 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

17 Aleksander Moczała System Wspomagania Kooperacji które z tych sieci kooperantów tworzą optymalny proces produkcyjny? jak organizować i sterować kooperacyjnym przebiegiem produkcji w sieci? Rozwiązanie problemu określi taki podzbiór przedsiębiorstw odpowiadające mu PW, którego zdolności gwarantują dotrzymanie terminowo cenowo jakościowych warunków umowy z klientem Tendencje projektowania procesu kooperacji produkcji Skrócenie procesu projektowania produkcji dzięki zastosowaniu systemu wspomagania kooperacji przy równoległemu opracowywaniu procesu kooperacji (Simultaneous Engineering SE) przedstawiono na rys. 2. Jak pokazano na rys. 2 brak wcześniejszej informacji, reakcja na napływającą informację, jej dotarcie, opracowanie właściwej odpowiedzi zabiera odcinki czasu, które w sumie dają opóźnienie informacyjne w kooperacyjnym procesie produkcyjnym. Propozycją systemu przyśpieszającą obieg informacji jest wprowadzenie do układu dodatkowej informacji realizowanej w czasie rzeczywistym umo liwiającej dokonanie oceny odpowiedzi systemu i wyboru kooperanta przez zastosowanie bazo danowego systemu komputerowego wspomagającego fazę wyszukiwania i wyboru kooperanta. 3. SYSTEM WSPOMAGANIA KOOPERACJI Zało enia systemu wspomagania kooperacji Odpowiedź na pytanie: kto mo e kooperować w realizacji zlecenia produkcyjnego? wymaga wiedzy o przedsiębiorstwach funkcjonujących na rynku. Określenie zbioru mo liwych kooperantów prowadzi do stwierdzenia potrzeby stworzenia bazy danych o przedsiębiorstwach, z której zostaną wyselekcjonowani potencjalni kooperanci rys. 3. Problem wymaga zbudowania modelu dostawca producent opisującego standard wymagań dla przedsiębiorstwa wirtualnego. Proponowane rozwiązanie to budowa bazy przedsiębiorstw opisanych podstawowymi informacjami potrzebnymi w tej fazie projektowania, w połączeniu z systemem przeszukiwania bazy przy pomocy klasyfikatora w oparciu o kryteria określone dla projektowanej produkcji. Rys. 2. Zastosowanie systemu wspomagania kooperacji dla skrócenia czasu projektowania produkcji Postać danych dla systemu wspomagania kooperacji Rozwój kooperacji wymaga przepływu danych wg opracowanego standardu wymiany danych modelu produktu dla kooperacji w momencie jej powstawania. Standaryzacja winna uwzględniać potrzebę określenia postaci informacji we wstępnych fazach kooperacji bezpieczną dla know how przedsiębiorstwa rys. 4 fazy I II III. Cechami opisującymi potencjalnego kooperanta są informacje o przedsiębiorstwie ograniczone zakresem przez bezpieczeństwo know how firmy. Podstawowymi cechami potrzebnymi w tej fazie są informacje ogólno dostępne o firmie: informacje identyfikujące firmę, produkty firmy, stosowane technologie, poziom technologiczno innowacyjny, jakość szeroko opisana certyfikaty jakości, zdolność produkcyjna wielkość zasobów. Przyjęte zało enia dotyczące wymagań projektowanej produkcji specyfikują wymagania klienta i charakteryzują minimalne mo liwości potencjalnego kooperującego systemu wytwórczego. Proponowany system po wprowadzeniu wymagań stawianych przez projektowaną produkcję umo liwia znalezienie firm mogących uczestniczyć w produkcji. Rys. 4. System wspomagania kooperacji dla fazy inicjowania nawiązania kooperacji przepływ i standard danych (oprac. własne). Rys. 3. Poszukiwanie potencjalnych kooperantów w produkcji (oprac. własne). 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 15

18 System Wspomagania Kooperacji 3.3. Integracja z Systemem Wspomagania Projektowania Wytwarzania Opracowanie klasyfikatorów grupujących elementy według podobieństwa z punktu widzenia ró nych kryteriów, stwarza między innymi podstawę do stworzenia struktur bazodanowych. Aleksander Moczała 3.4. Przykład Systemu Wspomagania Kooperacji Przykładem systemu komputerowego wspomagającego kooperację jest System Wspomagania Kooperacji dostępny na stronie internetowej: Postać pierwszej strony Systemu Wspomagania Kooperacji pokazano na rys. 7. System Wspomagania Kooperacji daje mo liwości: znaleźć produkt, znaleźć producenta (kooperanta), wyszukiwanie zaawansowane znaleźć produkt lub firmę wg EKD. sprawdzić stosowane technologie, zaprojektować proces wytwarzania w systemie producenta i na jego zasobach (jeśli posiadamy uprawnienia), inne. Rys. 5. Integracja z Systemem Wspomagania Projektowania Wytwarzania Systemy komputerowego wspomagania kooperacji tworzą nowe mo - liwości zarówno z punktu widzenia firmy korzystającej z takiego systemu jak równie jej partnerów handlowych i klientów. Są to między innymi [5]: niskie koszty koszty i opłaty abonenckie najczęściej stanowią mniej ni 10 % kosztów, które firma poniosłaby dla zrealizowania podobnych działań przez jej pracowników, mo liwość tworzenia zamówienia w dowolnym czasie, współpraca z systemami ERP rejestracje zamówień on line w systemach ERP, mo liwość zarządzania gospodarką materiałową mo liwość realizowania zamówienia na podstawie aktualnego stanu magazynowego, stała kontrola mo liwość śledzenia przebiegu lub stanu zamówionego asortymentu między kontrahentami, bie ąca archiwizacja wszystkich operacji wszystkie informacje o zamówieniach zrealizowanych i bie ących są rejestrowane i udostępniane zaanga owanym firmom. Rys. 6. Klasyfikator część II klasyfikacja wg koncepcji obróbki grupowej Rys. 7. System Wspomagania Kooperacji budowa pierwszej strony. 4. WNIOSKI Rozwój produktywności firm wymaga ułatwienia inicjowania, tworzenia i pogłębiania powiązań kooperacyjnych ró nych przedsiębiorstw uczestników procesu produkcji, poprzez rozwój metod i postaci wymiany danych w kooperacji Wprowadzenie w kooperacyjnym układzie klient dostawca wzajemnego przekazywanie danych na temat uaktualnionych mo liwości produkcji kooperacyjnej, mo liwie najszybciej w czasie rzeczywistym zmniejszą bezwładność systemu przez przyśpieszenie obiegu informacji w procesie produkcyjnym w warunkach kooperacji. Aktywna kooperacja sieciowa będzie nowoczesną i niezwykle efektywną formą kompleksowego wspomagania współpracy produkcyjnej pomiędzy u ytkownikami systemu. Korzystanie z narzędzi oferowanych w ramach usługi wymaga standardu zapisu danych o produkcie i jego procesie produkcyjnym oraz sklasyfikowania produktów i usług. Klasyfikacji poddane mogą być wszystkie podmioty przedsiębiorstwa wprowadzone do systemu. Pozwoli to na wyszukanie potencjalnych klientów na produkty i usługi u ytkownika oraz automatyczne kojarzenie obu podmiotów. Przedstawiona technologia mo e być ofertą dla istniejących producentów, przedsiębiorstw wirtualnych, a tak e wielu w przyszłości nowopowstałych firm, które oferują produkty dla e biznesu oraz udostępniają je jako outsourcing. Artykuł powstał w wyniku badań dla projektu: Rozwój transgranicznej współpracy gospodarczej wirtualne centrum współpracy drobnych, małych i średnich przedsiębiorstw w Euroregionie Beskidy, w ramach Programu Współpracy Przygranicznej Phare WFMP PL SK 2002/03 Unii Europejskiej. 16 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

19 Aleksander Moczała Computer Aided Cooperation LITERATURA / REFERENCES 1. Chlebus E.: Techniki komputerowe Cax w in ynierii produkcji, WNT, Warszawa Knosala R.: Zastosowanie metod sztucznej inteligencji w in ynierii produkcji, WNT, Warszawa Kosturiak, J. Gregor M. Micieta B. Matuszek, J.: Projektovanie výrobných systémov pre 21 storočie. EDIS, Žilina Matuszek J.: Zarządzanie przedsiębiorstwem XXI wieku Przegląd Mechaniczny, Zeszyt 2/ Moczała A.: System Wspomagania Kooperacji Wydawnictwo Akademii Techniczno Humanistycznej, Bielsko Biała Moczała A.: Uwarunkowania projektowania procesów produkcyjnych w warunkach kooperacji, Zarządzanie Przedsiębiorstwem 2/2004 dr in. Aleksander MOCZAŁA Akademia Techniczno-Humanistyczna, Katedra In ynierii Produkcji, ul. Willowa 2, Bielsko-Biała, Aleksander Moczała University of Bielsko Biała Department of Production Engineering COMPUTER AIDED COOPERATION Abstract: The problem of system aiding of inter enterprise cooperation process designing is presented in the article. Development of enterprises productivity requires making the start, creation, and extending of cooperative links among enterprises easier. Development of methods and ways of data exchange in cooperation enables creation of aiding computer systems of production cooperation. 1. CONDITIONINGS OF PRODUCTION COOPERATION 1.1. Externalization as a kind of enterprises strategy Externalization outsourcing is a way of strategic action which means sending production processes and sub processes including manufacturing of sub assemblies by sub suppliers, maintenance processes and failure repairing, storing, logistics, buildings security, computer service, researches, training, providing services etc. outside the enterprise. If an enterprise renounces one part of added value, then mark up, flexibility, concentration of attention, and financial outlays on the processes, which provide competitive advantage, will increase The phenomenon of synergy in cooperation Many enterprises create such value of cooperation which enables them to gain bigger effects of synergy. The phenomenon of synergy, known in the past well, means a state where the whole is bigger than the total sum of its elements [5]. The base for synergy is creative role of a human which can be seen in looking for optimal combination of elements of organizational processes. The main area where synergy effect appears is organizational structure and its rules of cooperation by labor division in the organization. A model of functioning of computer integrated cooperative enterprise, which would be similar to the most modern organizational form, is being created. This modern form is to create functionally spread enterprises called virtual enterprises [3]. In the article there are accepted the facts that the organization in voluntarily created and its members are connected with one another in many ways for the sake of the realization of a mutual aim [2,3]. Membership in the organization does not require any civil law agreements. The time of the relationship is established by each member. of production there work CAD, PDM, CAM, DNC systems which are integrated with them. Other systems are the ones which work in the Internet environment and other tele computer nets like WAN. Easy access to the Net resulted in B2C trade with mass customer systems development (Business to Customer) and systems which aid B2B inter enterprises (Business to Business). The next systems, which are being developed nowadays, are the systems of Supply Chain Management (SCM) and of Customer Relationship Management (CRM). These systems integrate the activities among business partners on the strategic, tactic and operational levels and function in integrated chains within the frames of one enterprise on the account of lack of adaptation to changes in chains consisting of independent partners. 2. DESIGNING MODEL OF PRODUCTION COOPERATION PROCESS 2.1. General model of production cooperation designing process Having assumed that the most future promising form of enterprises cooperation is virtual enterprise, the main problem becomes defining of composition and number of cooperating units which are geographically spread. The process of selection of cooperation partners is strictly connected with an order which determines the criteria of selection and analysis process. Well carried process of selection is the key to match co operators with such resources, material possibilities, appropriate technologies and well trained staff in the comparison with order design that can guarantee gaining synergic effect and product s position on the market. Cooperation designing process in the presented aspect can be viewed in four phases as it is presented in Fig.1. The discussed problem of cooperation designing requires production designing and its flow to be broaden through the issue of marking and optimization of organizational structures of labour run for enterprises set. Determining of the optimum production process in cooperation requires multi criterion marking for the variant of cooperation process production process route in the subset of enterprises. The result of the issue is regarded 3.3. Computer environment of cooperation process Organization of cooperation run is strictly connected with computer technology which is used in the enterprise. The complex computer systems in enterprises, which are being developed currently, are systems of ERP class (Enterprise Resource Planning) defined as sets of strongly integrated software packages which can offer coherent information flow in the enterprise. In the area Fig. 1. Phases of designing stage of production process cooperation (self elaboration) 1 / 2005 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 17

20 Computer Aided Cooperation Aleksander Moczała as NP problem difficult, requiring inclining expenditures of calculations in problem size function. To make the problem more general, it is reduced to certain answers to the given questions: do the enterprises which can compete in realization of a certain project exist?, which of these enterprises are able to create the nets which would have free resources for order s realization?, which of these nets of co operators are able to create optimum production process?, how to organize and control the cooperative run of production in the net? The solution of the problem will specify which subset of enterprises corresponding with its PW which abilities guarantee keeping term price quality appointments with the client Tendencies in production cooperation process designing Shortening of production process designing thanks to cooperation aiding system together with cooperation process formulating (Simultaneous Engineering SE) is presented in Fig.2. As given in pictures 1 and 3 lack of earlier information, reaction to coming information, its receiving, elaboration of the correct answer takes time and as a result the total sum of these delays gives information delays in cooperative production process. The proposed solutions of this problem allow to put forward the thesis that the implementation of such changes in organization which can change system s paralysis is necessary. To make the information circulation in cooperative system customer producer supplier faster, usage of database computer system to aid the searching and choosing of co operator phases is needed. The proposal of the system which makes information circulation faster is the implementation to the system of additional information which is realized in real time. It makes estimation of system answers and choosing of the co operator possible. 3. COMPUTER AIDED COOPERATION 3.1. Assumptions of cooperation aiding system The answer to the question: Who can cooperate in production order realization? requires knowledge about enterprises which exist on the market. Defining of possible co operators set leads to the conclusion that there is a need to create a database about these enterprises where potential co operators will be selected Fig. 3. The problem requires supplier producer model creation which would describe the standard of requirements for the virtual enterprise. The Fig. 2. Application of cooperation aiding system to shorten the time of production designing proposed solution is based on creation of a base for enterprises defined with fundamental information needed in this phase of virtual enterprise designing, in combining with the system of base searching by the use of classifier, basing on the criterions which are specified for the designed production Data form for cooperation aiding system Development of cooperation requires data flow according to the elaborated standard of data exchange model of the product for cooperation at the exact time of its coming into being. Standardization should also take the need of information form determination into account, especially in the initial phases of cooperation, which is safe for know how of the enterprise phases I II III fig.4. The characteristic which describes the potential co operator is information about the enterprise which is limited by the security of know how of the enterprise. The fundamental features are needed in this phase are pieces of easy available information about the enterprise: information which identifies the enterprise, enterprise s products, used technologies, technological and innovative level, broadly described quality quality certificates, production ability size of resources. The accepted assumptions concerning the requirements of the designed production specify customer s requirements and define minimal abilities of potential cooperative manufacturing system. Having implemented all the requirements, set by the designed production, the proposed system enables to find enterprises which can take part in production process. Fig. 4. Cooperation aiding system cooperation start initiation phase data standard and flow (self elaboration). Fig. 3. Searching of would be cooperators in production (self elaboration) 18 Produktywność i Innowacje / Productivity & Innovation 1 /2005

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego Przemysław Polak Od ERP do ERP czasu rzeczywistego SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ Wrocław, 19 listopada 2009 r. Kierunki rozwoju systemów informatycznych zarządzania rozszerzenie

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA

Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA Opis W jaki sposób angażować pracowników w doskonalenie procesów produkcji? Co motywuje ludzi do aktywnego uczestnictwa w rozwiązywaniu problemów

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA WYBORU PRZEDMIOTÓW NA STUDIACH II STOPNIA STACJONARNYCH CYWILNYCH (nabór 2009) II semestr

DEKLARACJA WYBORU PRZEDMIOTÓW NA STUDIACH II STOPNIA STACJONARNYCH CYWILNYCH (nabór 2009) II semestr WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ MECHANICZNY STUDENT..................................................................................................................... ( imię i nazwisko) (grupa szkolna)

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE PROCESÓW

DOSKONALENIE PROCESÓW KATALOG SZKOLEŃ DOSKONALENIE PROCESÓW - Tworzenie projektów ciągłego doskonalenia - Konsultacje z ekspertami - Poprawa jakości oraz produktywności - Eliminacja marnotrawstwa - Redukcja kosztów - Metody

Bardziej szczegółowo

Informatyczne narzędzia procesów. Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012

Informatyczne narzędzia procesów. Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012 Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012 Płaszczyzny powiązań logistyki i informatyki Systemy informatyczne będące elementami systemów umożliwiają wykorzystanie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw. Cel przedsiębiorstwa. Komputery - potrzebne? 23-02-2012. Systemy zarządzania ZYSK! Metoda: zarządzanie

Informatyzacja przedsiębiorstw. Cel przedsiębiorstwa. Komputery - potrzebne? 23-02-2012. Systemy zarządzania ZYSK! Metoda: zarządzanie Informatyzacja przedsiębiorstw Systemy zarządzania Cel przedsiębiorstwa ZYSK! maksimum przychodów minimum kosztów podatki (lobbing...) Metoda: zarządzanie Ludźmi Zasobami INFORMACJĄ 2 Komputery - potrzebne?

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Przedsiębiorstwo dzięki prawidłowo ukształtowanemu łańcuchowi dostaw może osiągnąć trwałą przewagę konkurencyjną na rynku. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

MEANDRY LOGISTYKI. Józef Okulewicz. XVI Konferencja Logistyki Stosowanej

MEANDRY LOGISTYKI. Józef Okulewicz. XVI Konferencja Logistyki Stosowanej MEANDRY LOGISTYKI Józef Okulewicz XVI Konferencja Logistyki Stosowanej Zakopane 2012 Krzysztof Rutkowski : Zarządzanie łańcuchem dostaw - próba sprecyzowania terminu i określenia związków z logistyką,

Bardziej szczegółowo

USPRAWNIANIE, DORADZTWO, KONSULTING

USPRAWNIANIE, DORADZTWO, KONSULTING USPRAWNIANIE, DORADZTWO, KONSULTING LEAN MANAGEMENT All we are doing is looking at a time line from the moment the customer gives us an order to the point when we collect the cash. And we are reducing

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE PRZEZBROJEŃ LINII PRODUKCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY MODELOWANIA I SYMULACJI

PLANOWANIE PRZEZBROJEŃ LINII PRODUKCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY MODELOWANIA I SYMULACJI Dariusz PLINTA Sławomir KUKŁA Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej PLANOWANIE PRZEZBROJEŃ LINII PRODUKCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM METODY MODELOWANIA I SYMULACJI 1. Planowanie produkcji Produkcja

Bardziej szczegółowo

1. Wybór systemu ERP. 2. Wzajemne relacje systemów ERP i BPMS.

1. Wybór systemu ERP. 2. Wzajemne relacje systemów ERP i BPMS. Agenda 1. Wybór systemu ERP. 2. Wzajemne relacje systemów ERP i BPMS. 1 dr inż. Marek Szelągowski AFiB Vistula marek.szelagowski@dbpm.pl Naszą misją jest: Wspieranie naszych klientów w wypracowywaniu usprawnień

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013

Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013 Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013 ZAGADNIENIA: POLSKA FEDERACJA SZPITALI WYMIANA KADRY SZPITALNEJ W RAMACH PROGRAMU HOPE PRZYKŁAD WYMIANY SZPITAL

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120.

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120. POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 03.120.10 PN-EN ISO 9001:2009/AC listopad 2009 Wprowadza EN ISO 9001:2008/AC:2009, IDT ISO 9001:2008/AC1:2009, IDT Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District Brief description of the paper/report Item Identification Card (IIC) Process Structure Design Produce Deliver Analyse and Understand Chain 90% 10% District Argument Supply Chain Planning Process. Proces

Bardziej szczegółowo

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) THE ANALYSIS CONCERNING THE DESIGNATION OF THE ROUTE THAT INTEGRATES THE SOUTH OF THE LOWER SILESIA PROVINCE TOGETHER WITH NORTH - SOUTHLINKS Analiza

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym. Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman

Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym. Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman Agenda 1. Oferta dla przemysłu 2. Oferta w ramach Lean Mining 3. Potencjalne korzyści 4. Kierunki

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami VSM

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami VSM Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami VSM Terminy szkolenia Opis VSM to graficzne przedstawienie przepływu wartości z perspektywy Klienta w procesach produkcyjnych, logistycznych i informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja procesów obiegu dokumentacji. 14 marca 2012

Optymalizacja procesów obiegu dokumentacji. 14 marca 2012 Optymalizacja procesów obiegu dokumentacji 14 marca 2012 Nie można o tym zapominać Największym dobrem każdego przedsiębiorstwa jest myśl ludzka! Umiejętność zarządzania i współdzielenia danych to podstawa

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi. Listopad 2012

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi. Listopad 2012 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi Listopad 2012 Strategia firmy a optymalizacja procesów Cel strategiczny firma produkcyjna: po wejściu Polski do UE każde zamówienie z Berlina i okolic

Bardziej szczegółowo

WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI

WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI J A K O Ś Ć I E F E K T Y W N O Ś Ć P R A C Y Z E S P O Ł O W E J WIZUALNE ZARZĄDZANIE WYNIKAMI Konferencja: Techniki lean w nowoczesnej produkcji i łańcuchu dostaw Warszawa, 25.09.2013 KIM JESTEŚMY Jedną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland Stanowisko, obszar działania Młodszy Koordynator Zarządzania Bazą

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Agnieszka Buczaj Zakład Fizycznych Szkodliwości Zawodowych, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie Halina Pawlak Katedra

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ:

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ: ANALIZA SYSTEMOWA ANALIZA SYSTEMOWA: zbiór metod i technik analitycznych, ocenowych i decyzyjnych, służących racjonalnemu rozwiązywaniu systemowych sytuacji decyzyjnych, badanie wspomagające działania

Bardziej szczegółowo

Organizacja zajęć projektowych i seminaryjnych

Organizacja zajęć projektowych i seminaryjnych Organizacja zajęć projektowych i seminaryjnych Przedmiot: Zarządzanie produkcją Wprowadzenie Prowadzący: mgr inż. Paweł Wojakowski mgr inż. Łukasz Gola Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok

www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok LOGISTYKA ZARZĄDZANIE ZAPASAMI Podstawowe problemy zarządzania zapasami Popyt Poziom obsługi klienta Zapas zabezpieczający Podstawowe systemy uzupełniania

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Zarządzania Dr inż. Edmund Pawłowski Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Modelowanie i projektowanie struktury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

LEAN MANAGEMENT OPTYMALIZACJA PRODUKCJI OFERTA SZKOLENIA

LEAN MANAGEMENT OPTYMALIZACJA PRODUKCJI OFERTA SZKOLENIA LEAN MANAGEMENT OPTYMALIZACJA PRODUKCJI OFERTA SZKOLENIA Gdynia, 2012 SZKOLENIA W PERFECT CONSULTING W Perfect Consulting programy szkoleniowe opracowywane są i realizowane z punktu widzenia, jakie mają

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Produkcją

Zarządzanie Produkcją Zarządzanie Produkcją Dr Janusz Sasak janusz.sasak sasak@uj.edu.pl Kontakt Katedra Zarządzania Publicznego UJ Mickiewicza 3 sala 21 czwartek 14:45 15:45 janusz.sasak sasak@uj.edu.pl Przedmiot i Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

Część I ZARZĄDZANIE PROCESAMI LOGISTYCZNYMI

Część I ZARZĄDZANIE PROCESAMI LOGISTYCZNYMI 5 SPIS TREŚCI WSTĘP... 11 Część I ZARZĄDZANIE PROCESAMI LOGISTYCZNYMI Rozdział 1... 15 ZARZĄDZANIE I JEGO PARADYGMATY 1.1. Paradygmat w nauce 1.2. Pojęcie zarządzania 1.3. Kierowanie a zarządzanie 1.4.

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie ci¹g³oœci przep³ywu metod¹ mapowania VSM

Doskonalenie ci¹g³oœci przep³ywu metod¹ mapowania VSM AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 2 Edward Michlowicz*, Andrzej Œwi¹toniowski* Doskonalenie ci¹g³oœci przep³ywu metod¹ mapowania VSM 1. Wprowadzenie metoda VSM Cech¹ charakteryzuj¹c¹ zarz¹dzanie przedsiêbiorstwami

Bardziej szczegółowo

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Energy Risk Central & Eastern Europe Roman Szyszko Warsaw, November 9, 2011 Risk Management System As Strategic Support 1. The

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Ŝurawia GTK1100 Poznań, 24-11-2010 Igor Pawela Forum Czystej Energii Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Opis Projektowanie i ciągła optymalizacja przepływu produktu w łańcuchu dostaw oraz działań obsługowych i koniecznych zasobów, wymaga odwzorowania

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

ProgramWorld Class Manufacturing (WCM) jako systemu ciągłego doskonalenia procesów produkcyjnych. Przykład praktycznego zastosowania.

ProgramWorld Class Manufacturing (WCM) jako systemu ciągłego doskonalenia procesów produkcyjnych. Przykład praktycznego zastosowania. Prof.dr hab.inż Mariusz Bednarek mgr inż. Marcin Gajewski Politechnika Warszawska ProgramWorld Class Manufacturing (WCM) jako systemu ciągłego doskonalenia procesów produkcyjnych. Przykład praktycznego

Bardziej szczegółowo

Kanban - od systemu push do pull - Planowanie operacyjne produkcji

Kanban - od systemu push do pull - Planowanie operacyjne produkcji Kanban - od systemu push do pull - Planowanie operacyjne produkcji Terminy szkolenia 16-17 listopad 2015r., Katowice - Novotel Centrum 19-20 maj 2016r., Sopot - Hotel Haffner**** Opis Dotrzymać terminów

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna Program Współpracy Transgranicznej, Litwa Polska 2007-2013

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna Program Współpracy Transgranicznej, Litwa Polska 2007-2013 Prof. Aurélie Aurilla Bechina Arnzten Several years combined business research in IT KM and Management experience from International institutions. College University I Buskerud, Norway College University

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym TEMAT: Pojęcie logistyki,,logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej SZYMONIK http://www.gen-prof.pl/ Łódź 2015 1. Geneza i pojęcie logistyki Geneza

Bardziej szczegółowo

ERP to za mało. Zarządzanie wiedzą przez cały okres ŻYCIA produktu. Katarzyna Andrzejuk Mariusz Zabielski

ERP to za mało. Zarządzanie wiedzą przez cały okres ŻYCIA produktu. Katarzyna Andrzejuk Mariusz Zabielski ERP to za mało Zarządzanie wiedzą przez cały okres ŻYCIA produktu Katarzyna Andrzejuk Mariusz Zabielski Pierwszy wymiar firmy - struktura organizacyjna Zrozumieć jaka jest struktura organizacyjna oraz

Bardziej szczegółowo