FEDERACJA ROSYJSKA. Przewodnik dla przedsibiorców. wydanie drugie rozszerzone. Warszawa, padziernik z suplementem (kwiecie 2005)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FEDERACJA ROSYJSKA. Przewodnik dla przedsibiorców. wydanie drugie rozszerzone. Warszawa, padziernik 2004. z suplementem (kwiecie 2005)"

Transkrypt

1 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców wydanie drugie rozszerzone Warszawa, padziernik 2004 z suplementem (kwiecie 2005) Przewodnik wydany pod patronatem Ministerstwa Gospodarki i Pracy przez Biuro Promocji Inwestycji i Technologii Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego

2 Wszelkie przedstawione w niniejszej publikacji okrelenia i sdy w aden sposób nie odzwierciedlaj opinii Sekretariatu UNIDO na temat statusu prawnego jakiego kraju, terytorium, miasta, obszaru, rzdu lub granic danego kraju. Wymienianie nazw firm i produktów nie oznacza, e s one popierane przez UNIDO. Copyrights by: UNIDO ITPO Warszawa 2004 Wydawca: UNIDO ITPO Warszawa Al. Niepodległoci 186; Warszawa tel.: (+48-22) , ; faks: Opracowanie i redakcja: Paweł Gbski Zdjcia na okładce: Michaił Mielnikow Grzegorz Brzk Ministerstwo Kolei FR, Kolej Swierdłowska Ministerstwo Transportu FR OAO Gazprom

3 PRZEDMOWA Federacja Rosyjska Przewodnik dla przedsibiorców jest jedn z pozycji cyklu wydawniczego warszawskiego Biura UNIDO, realizowanego z myl o przedsibiorcach, zainteresowanych rozwijaniem handlu i współpracy przemysłowej z wybranymi krajami Europy rodkowo-wschodniej i Wspólnoty Niepodległych Pastw. Obecne, drugie wydanie przewodnika zostało uaktualnione i wzbogacone o nowe informacje. Istotn cech niniejszej publikacji jest to, i obok zagadnie praktycznych, zwizanych z funkcjonowaniem przedsibiorstw i prowadzeniem działalnoci biznesowej w Rosji, przedstawia gospodark tego kraju oraz jej poszczególne sektory. Sprawia to, i polscy przedsibiorcy rozwaajcy nawizanie współpracy z partnerami rosyjskimi, maj do swej dyspozycji szersze spektrum informacji, pozwalajcych na lepsze zrozumienie zasad funkcjonowania na rosyjskim rynku. Tak jak poprzednie publikacje, równie i ta opiera si na sprawdzonym wzorze przewodnika How to do business in Poland, wydawanego od wielu lat przez warszawskie Biuro UNIDO w kilku wersjach jzykowych (take rosyjskiej), prezentujcego Polsk jako kraj zainteresowany rozwijaniem współpracy gospodarczej i przyjazny dla zagranicznych partnerów. Niniejsza ksika w szerokim zakresie wykorzystuje materiały opracowane przez pracowników Wydziału Ekonomiczno-Handlowego (WEH) Ambasady RP w Moskwie, publikowane na stronie internetowej zawierajcej wiele cennych informacji i wskazówek interesujcych z punktu widzenia polskiego przedsibiorcy. Opracowania WEH stanowiły podstaw niektórych rozdziałów, szczególnie tych powiconych praktycznym aspektom prowadzenia działalnoci gospodarczej w Rosji i wymiany handlowej z tym krajem, a take warunkom współpracy bilateralnej. W zwizku z tym, na rce Pana Marka Ociepki, Radcy-Ministra RP w Federacji Rosyjskiej oraz kierowanego przez niego zespołu, składamy serdeczne podzikowania za moliwo skorzystania z efektów ich pracy, bez czego warto tego przewodnika byłaby nieporównanie nisza. Podzikowania kierujemy równie do pracowników Korporacji Ubezpiecze Kredytów Eksportowych KUKE SA, za pomoc w przygotowaniu rozdziału nt. oferty KUKE SA oraz pani dr Jany Pieriegud z Katedry Transportu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie za opracowanie fragmentów dotyczcych sektora transportowego w Rosji. Podobnie jak wszystkie wczeniejsze wydawnictwa, niniejszy przewodnik został zamieszczony w witrynie warszawskiego Biura UNIDO, znajdujcej si pod adresem: która zawiera równie informacje o organizowanych przez Biuro przedsiwziciach promocyjnych i szkoleniach, a take na temat moliwoci promocji polskich ofert współpracy na rynkach wschodnich. Przekazujc drugie wydanie przewodnika o Federacji Rosyjskiej do rk polskich przedsibiorców, mamy nadziej, i pomoe im on w rozwijaniu współpracy gospodarczej z tym ogromnym i dynamicznie rozwijajcym si krajem. Biuro UNIDO w Warszawie

4 Pozostałe tytuły, które ukazały si w serii przewodników po rynkach wschodnich w poprzednich latach: Ukraina przewodnik dla przedsibiorców trzy wydania (2001, 2002, 2003) Białoru przewodnik dla przedsibiorców trzy wydania (2001, 2002, 2003) Kazachstan przewodnik dla przedsibiorców trzy wydania (2001, 2002, 2003) Bułgaria przewodnik dla przedsibiorców dwa wydania (2002, 2003) Uzbekistan przewodnik dla przedsibiorców dwa wydania (2002, 2003) Azerbejdan przewodnik dla przedsibiorców dwa wydania (2002, 2003) Mołdowa przewodnik dla przedsibiorców dwa wydania (2002, 2003) Litwa przewodnik dla przedsibiorców I wydanie (2003) Łotwa przewodnik dla przedsibiorców I wydanie (2003) W roku 2004 uka si: Łotwa przewodnik dla przedsibiorców II wydanie Białoru przewodnik dla przedsibiorców IV wydanie Azerbejdan przewodnik dla przedsibiorców III wydanie Bułgaria przewodnik dla przedsibiorców III wydanie Litwa przewodnik dla przedsibiorców II wydanie Ukraina przewodnik dla przedsibiorców IV wydanie Kazachstan przewodnik dla przedsibiorców IV wydanie Uzbekistan przewodnik dla przedsibiorców III wydanie Mołdowa przewodnik dla przedsibiorców III wydanie Wszystkie wymienione pozycje s lub bd dostpne w wersji elektronicznej na stronie internetowej Biura UNIDO w Warszawie

5 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 5 SPIS TRECI I. INFORMACJE OGÓLNE...9 Połoenie i klimat...9 Zasoby naturalne...10 Ludno i jzyk...12 Historia...13 Ustrój polityczny...15 Podział administracyjny...18 II. UWARUNKOWANIA GEOPOLITYCZNE...19 Współpraca z innymi krajami WNP i republikami bałtyckimi...19 Stosunki ze Stanami Zjednoczonymi oraz Uni Europejsk...21 Stosunki z krajami Europy rodkowowschodniej...22 III. Inne fora współpracy midzynarodowej...22 GOSPODARKA...23 Sytuacja makroekonomiczna...23 Rolnictwo...28 Przemysł...31 Przemysł paliwowy...32 Przemysł metalurgiczny...36 Przemysł drzewny i papierniczy...41 Przemysł maszynowy...42 Przemysł spoywczy...45 Inne waniejsze gałzie przemysłu...47 Handel zagraniczny...47 Energetyka...54 Telekomunikacja...56 Transport...59 Rynek pracy...69 Ochrona rodowiska...74 IV. PRZEKSZTAŁCENIA STRUKTURALNE...77 Prywatyzacja...77 Prywatyzacja ziemi...81 V. FINANSE...83 Budet pastwa...83 Bilans płatniczy...85 Zadłuenie zagraniczne...86 Transakcje walutowe...88 Polityka kursowa i rezerwy walutowe...91 Stopy procentowe...92 System bankowy...93 Rynek ubezpiecze...98 Rynek kapitałowy VI. SYSTEM PODATKOWY Opodatkowanie przedsibiorstw podatek od zysku Opodatkowanie osób fizycznych...110

6 6 Spis treci Podatek VAT Podatek akcyzowy i inne podatki VII. PROWADZENIE DZIAŁALNOCI GOSPODARCZEJ Formy działalnoci gospodarczej Rejestracja przedsibiorstw Akredytacja przedstawicielstw i filii przedsibiorstw zagranicznych Kupowanie istniejcych firm Rachunkowo i audyt Ochrona własnoci intelektualnej Zatrudnianie pracowników VIII. INWESTYCJE ZAGRANICZNE Ramy prawne Specjalne Strefy Ekonomiczne IX. Inwestycje zagraniczne w Federacji Rosyjskiej WARUNKI PROWADZENIA HANDLU ZAGRANICZNEGO Ramy prawne Stawki celne rodki ochronne Ograniczenia importowe zezwolenia i licencje Kontyngenty i inne ograniczenia eksportowe Procedury celne Dokumenty celne Podatki i opłaty Standaryzacja i certyfikacja Wymogi sanitarne i fitosanitarne Rejestracja nowych produktów Wymogi zwizane z ochron praw konsumenta Bariery dla usług X. WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA Z POLSK Ramy prawne Współpraca handlowa Współpraca gospodarcza na szczeblu rzdowym Współpraca gospodarcza aspekt regionalny Perspektywy współpracy Działalno Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie promocji eksportu Oferta KUKE SA Instytucje i organizacje współpracujce z Federacj Rosyjsk XI. XII. XIII. MIESZKA W FEDERACJI ROSYJSKIEJ Informacje dla wyjedajcych do Rosji Podróowanie ycie codzienne Rekreacja i turystyka ZAŁCZNIKI BIBLIOGRAFIA SUPLEMENT do wydania drugiego przygotowany na podstawie materiałów opracowanych przez Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Moskwie (dane za 2004 rok)...283

7 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 7 WYKRESY: Rys. 1. Struktura wieku ludnoci Federacji Rosyjskiej w roku Rys. 2. Podział miejsc w Dumie Pastwowej w lipcu 2004 roku...17 Rys. 3. Zmiany PKB w latach Rys. 4. Inflacja na koniec roku w latach Rys. 5. Obroty handlu zagranicznego Federacji Rosyjskiej w latach Rys. 6. Struktura towarowa obrotów handlowych Rosji w okresie stycze - maj Rys. 7. Struktura obrotów handlowych Rosji z krajami WNP i reszt wiata w 2003 r...51 Rys. 8. Główni partnerzy handlowi Federacji Rosyjskiej w roku Rys. 9. Struktura gałziowa przewozów ładunków i pasaerów...59 Rys. 10. Stopa bezrobocia w Rosji w latach Rys. 12. Realne płace i dochody społeczestwa w latach Rys. 13. Saldo budetu pastwa w latach Rys. 14. Struktura dochodów i wydatków budetu federalnego Rosji w 2003 roku...84 Rys. 15. Warto zadłuenia zagranicznego Rosji w latach Rys. 16. Struktura zadłuenia Rosji 1 stycznia 2004 roku (wartoci w mld USD)...88 Rys. 17. Kształtowanie si kursu dolara i euro wobec rubla w latach Rys. 18. Wielko rezerw walutowych Rosji w latach Rys. 19. Wysoko stóp procentowych w Rosji w latach Rys. 20. Struktura rosyjskiego sektora bankowego w kwietniu 2004 roku...97 Rys. 21. Struktura składek ubezpieczeniowych w 2003 roku Rys. 22. Struktura inwestycji zagranicznych w Rosji - napływ w pierwszej połowie 2004 roku i łczny poziom do koca czerwca 2004 r Rys. 23. Bezporednie inwestycje zagraniczne w Rosji w latach Rys. 24. Skumulowane inwestycje zagraniczne na koniec czerwca 2004 roku wg kraju pochodzenia kapitału Rys. 25. Struktura towarowa rosyjskiego importu z Polski w 2003 roku Rys. 26. Struktura towarowa polskiego importu z Rosji w 2003 roku...184

8 8 Spis treci SPIS TABEL: Tab. 1. Produkcja rolinna w Federacji Rosyjskiej w latach Tab. 2 Wyniki najwikszych rosyjskich przedsibiorstw naftowych w 2003 roku...33 Tab. 3 Wyniki najwikszych rosyjskich zakładów produkcji stali w 2003 roku...37 Tab. 4 Wyniki najwikszych rosyjskich producentów metali kolorowych, metali szlachetnych i diamentów w 2003 roku...39 Tab. 5. Produkcja samochodów osobowych i ciarowych w Rosji w 2003 roku...43 Tab. 6. Podstawowe podatki federalne, regionalne i lokalne Tab. 7. Sposób wyliczenia jednolitego podatku socjalnego Tab. 8. Podstawowe kategorie planu kont obowizujcego w Federacji Rosyjskiej Tab. 9. Ranking atrakcyjnoci inwestycyjnej regionów Rosji Tab. 10. Polsko-rosyjskie obroty handlowe wg polskiej statystyki celnej Tab. 11. Polsko-rosyjskie obroty handlowe wg rosyjskiej statystyki celnej MAPY: Mapa Federacji Rosyjskiej Okrgi federalne i podmioty terytorialne Federacji Rosyjskiej.. 328

9 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 9 I. INFORMACJE OGÓLNE Połoenie i klimat Federacja Rosyjska (Rosja) jest najwikszym pastwem wiata, zajmujcym obszar ponad 17 milionów km 2 (17075,4 tys. km 2 ). Jedna czwarta terytorium kraju znajduje si we wschodniej czci kontynentu europejskiego, pozostały obszar zajmuje północn cz Azji. Od zachodu Rosja graniczy z Norwegi, Finlandi, Estoni, Łotw, Białorusi i Ukrain, a poprzez Obwód Kaliningradzki równie z Polsk i Litw. Od południa jej ssiadami s Gruzja, Azerbejdan, Kazachstan, Chiny, Mongolia i Korea Północna. Kraj ten posiada dostp do wód Oceanu Atlantyckiego (morza Bałtyckie, Czarne i Azowskie), Pacyfiku (morza Beringa, Ochockie i Japoskie) oraz Oceanu Arktycznego (morza Barentsa, Białe, Karskie, Łaptiewów, Wschodniosyberyjskie i Czukockie). Łczna długo linii brzegowej wynosi 37,6 tys. km. Terytorium Rosji obejmuje a 11 stref czasowych. Europejska cz Federacji Rosyjskiej połoona jest niemal w całoci na terenie Niziny Wschodnioeuropejskiej, rozcigajcej si od zachodnich granic kraju po Góry Ural oraz od wybrzey Oceanu Arktycznego do północnych stoków Kaukazu. Jest to w wikszoci obszar nizinny (rednia wysoko 170 m n.p.m.) urozmaicony wzgórzami morenowymi na północy oraz wysoczyznami lessowymi na południu (wyyny rodkoworosyjska i Nadwołaska). W górach Kaukaz wznosi si najwyszy szczyt Rosji, Elbrus (5642 m n.p.m.). Główne europejskie rzeki Rosji to Wołga (3531 km), Kama (2032 km), Don (1870 km) i Peczora (1809 km). Klimat w europejskiej czci kraju jest bardzo zrónicowany: od subpolarnego na północy, poprzez umiarkowany chłodny w czci rodkowej, po umiarkowany ciepły i podzwrotnikowy ródziemnomorski na południu (wybrzee Morza Czarnego). W czci zachodniej, ze wzgldu na wpływ Oceanu Atlantyckiego, ma on cechy klimatu przejciowego, w kierunku wschodnim zmienia si w klimat kontynentalny, a na kracach południowo-wschodnich w kontynentalny skrajnie suchy. rednia temperatura powietrza i redni poziom opadów w styczniu w Moskwie wynosi odpowiednio 10 C i 31 mm, a w lipcu 18 C i 74 mm. Rolinno w czci północnej stanowi tundra, przechodzca ku południu w tajg (bory wierkowe, lasy mieszane), a nastpnie w lasostepy i stepy (obecnie najczciej przekształcone w pola uprawne). Na południowym-wschodzie czci europejskiej wystpuj obszary półpustynne. Granic pomidzy europejsk i azjatyck czci Rosji wyznaczaj Góry Ural z najwyszym szczytem Narodna (1894 m n.p.m.). Na wschód od Uralu rozciga si w wikszoci bagienny obszar Niziny Zachodniosyberyjskiej, przez któr przepływaj jedne z wikszych rosyjskich rzek: Irtysz (4248 km) i Ob (3650 km), biorce swój

10 10 I. Informacje ogólne pocztek w Górach Ałtaj oraz Jenisej (3487 km). Jenisej stanowi jednoczenie granic nastpnej wielkiej krainy geograficznej, Wyyny rodkowosyberyjskiej. Tu maj swoje koryta kolejne wielkie rzeki syberyjskie, m.in. Dolna Tunguzka (2989 km) oraz najdłusza z rosyjskich rzek, Lena (4400 km). Na północy, Wyyna rodkowosyberyjska przechodzi w Nizin Północnosyberyjsk, natomiast na południu okalaj j pasma górskie: Sajany Zachodnie i Wschodnie oraz Góry Jabłonowe. Pomidzy nimi znajduje si najwiksze w Rosji, a jednoczenie najgłbsze na wiecie jezioro Bajkał (głboko do 1620 m, powierzchnia 31,5 tys. km 2 ). Połoona najdalej na wschód kraina geograficzna Rosji, okrelana jest czsto jako Góry Wschodniosyberyjskie, do których nale m.in. Góry Wierchojaskie, Czerskiego, Kołymskie, Czukockie oraz Góry Koriackie. Te ostatnie przechodz na południu w góry półwyspu Kamczatka, odznaczajce si du aktywnoci wulkaniczn (wulkan Kluczewska Sopka, 4750 m n.p.m.). Waniejsze rzeki rosyjskiego Dalekiego Wschodu to wyznaczajcy południowo-wschodni granic z Chinami Amur (2824 km) oraz wpływajce do Oceanu Arktycznego Indygirka (1726 km) i Kołyma (2600 km). Azjatycka cz Rosji cechuje si klimatem wybitnie kontynentalnym (due rónice temperatur pomidzy latem a zim, niewielkie opady). Na wikszoci obszaru jest to klimat umiarkowany chłodny, na południowym zachodzie umiarkowany ciepły, a na północy subpolarny i polarny. W miejscowoci Ojmiakon w północno-wschodniej czci Syberii zanotowano najnisz temperatur na półkuli północnej ( 71 C). Na przewaajcym obszarze wystpuj lasy mieszane, z przewag drzew iglastych (tajga), na północy przechodzce w tundr, a na południu w stepy i lasostepy. Zasoby naturalne Na terytorium Rosji znajduj si złoa niemal wszystkich waniejszych surowców mineralnych. Kraj ten posiada: najwiksze na wiecie złoa gazu ziemnego, oceniane na blisko 48 bilionów m³ (prawie 1/3 wiatowych zasobów), znajdujce si głównie w Jamało-Nienieckim i Chanty-Mansijskim Okrgach Autonomicznych w zachodniej i północnozachodniej Syberii, a take na południowym Uralu i Zawołu; drugie pod wzgldem wielkoci zasoby wgla kamiennego (prawie 160 mld ton), skoncentrowane głównie w Zagłbiu Kunieckim i Irkuckim w południowej Syberii, a take Zagłbiach Tunguskim, Minusiskim i Norylskim w Kraju Krasnojarskim, Zagłbiu Peczorskim w Republice Komi oraz w Jakucji; siódme co do wielkoci złoa ropy naftowej, szacowane na ponad 8 mld ton, zlokalizowane przede wszystkim w Zagłbiu Zachodniosyberyjskim o powierzchni 2,2 mln km 2 (obejmujcym głównie Chanty-Mansijski Okrg Autonomiczny), Zagłbiu Timasko-Peczorskim w Republice Komi, Zagłbiu Wołasko-Uralskim

11 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 11 (Tatarstan, Baszkortostan, obwody Samarski i Permski), a take na wybrzeu Morza Kaspijskiego, we wschodniej czci Syberii oraz na wyspie Sachalin). Ponadto, Rosja posiada due złoa wgla brunatnego (Zagłbie Podmoskiewskie oraz Zagłbie Kasko-Aczyskie na południu Kraju Krasnojarskiego), rud elaza (Kurska Anomalia Magnetyczna, południowy i rodkowy Ural, dorzecze Angary) oraz rud metali kolorowych. Na obszarze Uralu wystpuj bogate złoa miedzi, chromu, niklu, manganu, boksytów, cynku, kadmu, złota i platyny, w okolicach Norylska w Kraju Krasnojarskim zasoby niklu, miedzi, kobaltu, palladu, rodu, platyny i złota, a w Republice Komi złoa tytanu, uranu i boksytów. Bogaty w surowce jest równie rejon Dalekiego Wschodu. W Jakucji znajduj si najwiksze w Rosji zasoby złota i diamentów, ponadto wydobywa si tam rudy cyny, ołowiu i srebra. Złoto pozyskuje si take w obwodach Amurskim, Kamczackim i Magadaskim. W tym ostatnim zlokalizowane s równie jedne z wikszych na wiecie pokładów srebra, oceniane na 10,5 miliona ton. Wanym zasobem naturalnym Rosji s ogromne obszary lene. Zajmuj one około 45 % powierzchni całego kraju, a rezerwy drewna oceniane s na około 80 mld m³. Najwiksze tereny lene obejmuj północne i centralne rejony Syberii (tajga syberyjska), Dalekiego Wschodu, oraz europejskiej czci Rosji. Wystpuj przede wszystkim drzewa iglaste: wierki, sosny, jodły i modrzewie (te ostatnie dominuj we Wschodniej Syberii), a z drzew liciastych najczciej spotykane s dby i brzozy. Rosja posiada równie rozległe obszary yznych gleb, w tym czarnoziemów. Cign si one głównie w południowo-centralnej czci kraju, od regionu Powoła i Centralno- Czarnoziemnego rejonu, po stepy Zachodniej Syberii, w górnym biegu rzeki Irtysz. Duym problemem jest jednak gwałtownie postpujca naturalna (erozja) i powodowana przez człowieka degradacja gleb. Jeszcze innym bogactwem naturalnym Rosji jest rozbudowany system rzeczny, wykorzystywany m.in. do produkcji energii elektrycznej. Na wielu rzekach tego kraju powstały systemy elektrowni i zbiorników wodnych, które generuj ok. 17 % całej energii elektrycznej wytwarzanej w Rosji. Waniejsze z nich istniej na Wołdze (Zbiorniki Rybiski, Ninonowogrodzki, Wołgogradzki i najwikszy z nich Samarski, dawny Kujbyszewski, o powierzchni 6450 km 2 ), Kamie, Donie, Angarze (Zbiornik Bracki o powierzchni 5470 km 2 i pojemnoci 169 km³ wraz z elektrowni o mocy 4500 MW) oraz Jeniseju (z najwikszymi w Rosji i jednymi z wikszych w wiecie elektrowniami wodnymi Krasnojarsk, o mocy 6000 MW i Sajasko-Szuszesk o mocy 6400 MW).

12 12 I. Informacje ogólne Ludno i jzyk Federacja Rosyjska liczy sobie ponad 143,8 miliona mieszkaców (2004), z których prawie 80 % zamieszkuje w europejskiej czci kraju. rednia gsto zaludnienia wynosi 8,4 osoby/km 2 (w czci europejskiej ponad 26 osób/km 2, w czci azjatyckiej niespełna 2,5 osoby/km 2 ). Udział ludnoci miejskiej stanowi prawie 73 %. W ostatnich latach obserwuje si w Rosji ujemny wskanik przyrostu naturalnego, który w 2003 roku szacowany był na 4,5. Rys. 1. Struktura wieku ludnoci Federacji Rosyjskiej w roku 2003 liczba ludnoci (tys.) i wicej Mczyni Kobiety ródło: The World Factbook 2004 Stolic kraju jest Moskwa liczca 8305 tys. mieszkaców (2000). Drugie miejsce pod wzgldem liczby mieszkaców zajmuje Sankt Petersburg (poprzednio Leningrad) 4628 tys. osób. Pozostałe miasta posiadajce powyej 1 miliona mieszkaców to Nowosybirsk (1393 tys.), Niny Nowgorod (do 1990 roku Gorki, 1343 tys.), Jekaterynburg (do 1991 roku Swierdłowsk, 1257 tys.), Samara (do 1990 roku Kujbyszew, 1146 tys.), Omsk (1138 tys.), Kaza (1090 tys.), Ufa (1089 tys.), Czelabisk (1081 tys.) oraz Perm (1005 tys.). Około miliona mieszkaców maj take Rostów nad Donem i Wołgograd. Ogółem w Rosji znajduje si blisko 1100 miast. Jzykiem urzdowym na terenie całej federacji jest rosyjski, zapisywany opartym na cyrylicy alfabetem zwanym gradank. Na obszarach zamieszkałych przez mniejszoci narodowe w uyciu s take ich jzyki lokalne. Władze wchodzcych w skład Federacji Rosyjskiej republik, maj przy tym prawo ustanawiania na ich terytorium innych, oprócz rosyjskiego, jzyków urzdowych. Znajomo jzyków obcych nie jest rozpowszechniona, najlepiej pod tym wzgldem wyglda sytuacja w najwikszych miastach (Moskwa i Sankt Petersburg) i dotyczy głównie ludzi młodych. Wskanik analfabetyzmu siga 2 %.

13 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 13 Najliczniejsz grup narodowociow stanowi Rosjanie (81,5 %). Obszar Federacji Rosyjskiej zamieszkuje take około 5,5 mln Tatarów (z czego 1,8 mln w Republice Tatarstan, a 1,1 mln w Baszkortostanie), 1,3 mln Baszkirów oraz 1,7 mln Czuwaszów. S to ludy z grupy turkojzycznej, w przewaajcej czci wyznajce islam. Z wanych mniejszoci narodowych wymieni naley ludy pochodzenia ugrofiskiego: Mordwinów (1,1 mln), Maryjczyków (0,6 mln) i Udmurdów (0,7 mln). Do grupy tej nale take Karelowie i Komiacy. Wschodni Syberi i Daleki Wschód zamieszkuj m.in. Buriaci (0,4 mln), Jakuci, Tuwiczycy, Chaksowie i Ałtajczycy, a na Północnym Kaukazie dominuj Czeczecy, Dagestaczycy i Osetycy. Sporód ludnoci napływowej najliczniejsi s Ukraicy (4,3 mln) i Białorusini (1,2 mln). Obecni s równie Ormianie, Kazachowie i Mołdowianie. Łcznie na terytorium Rosji zamieszkuje ponad sto rónych narodów i narodowoci. Dominujc religi jest prawosławie, a wród przedstawicieli innych wyzna najliczniejsz grup stanowi muzułmanie. Rozpad Zwizku Radzieckiego spowodował, e poza granicami Rosji znalazło si ponad 25 mln osób narodowoci rosyjskiej. Najwicej, bo a 11,3 mln Rosjan, mieszka na Ukrainie. Liczna diaspora rosyjska wystpuje równie w Kazachstanie (6,2 mln), Uzbekistanie (1,6 mln), na Białorusi (1,3 mln) oraz na Łotwie i w Kirgistanie (po około 900 tys. osób). Historia Plemiona słowiaskie zaczły osiedla si na południowo-zachodnich terenach dzisiejszej Rosji w VI w. n.e. Jednake, według powszechnie przyjtej teorii, za załoycieli pastwa ruskiego uwaa si Waregów (legendarny ksi Ruryk), przybyłych na te tereny ze Skandynawii w drugiej połowie IX w. Pod koniec tego stulecia z połczenia lokalnych ksistw powstała Ru Kijowska. Jej władcy utrzymywali rozległe kontakty handlowe z Bizancjum, pozostajc pod duym wpływem kulturowym Cesarstwa Wschodniego. W 988 roku ksi ruski Włodzimierz polubił bizantyjsk ksiniczk Ann i przyjł chrzest w obrzdku wschodnim. W konsekwencji Ru rozwijała si w innym ni łaciska cz Europy krgu kulturowym, czego jednym z przejawów było przyjcie alfabetu opartego na grece. Okres rozkwitu Rusi Kijowskiej przypada na lata , czyli czasy panowania ksicia Jarosława Mdrego. Po jego mierci doszło do rozpadu pastwa na mniejsze, rywalizujce ze sob ksistwa. W XIII w. tereny ksistw ruskich najechali Mongołowie (Tatarzy). W tym czasie najsilniejsz pozycj wród miejscowych władców zyskał Aleksander Newski, pogromca Szwedów i wojsk Zakonu Inflanckiego, który za zgod chana został wielkim ksiciem we Włodzimierzu, uzyskujc zwierzchno nad pozostałymi ksitami. Od jego mierci datuje si wzrost znaczenia ksistwa moskiewskiego.

14 14 I. Informacje ogólne Ostateczne zrzucenie jarzma tatarskiego nastpiło w okresie panowania Iwana III ( ), który dokoczył proces scalania ksistw ruskich i zyskał uznanie innych władców europejskich. Po upadku Bizancjum w roku 1452 Moskwa stała si głównym orodkiem prawosławia i spadkobierczyni Konstantynopola, co dodatkowo wzmocnił lub Iwana III z bratanic ostatniego cesarza bizantyjskiego. W 1533 roku władz w Moskwie objł Iwan IV Grony, który w 1547 roku koronował si na pierwszego cara Rosji. Rozszerzył on terytorium pastwa o chanaty kazaski i astrachaski oraz przeprowadził liczne reformy wewntrzne, lecz jego oparte na terrorze rzdy wyniszczyły kraj. Wanym wydarzeniem tego okresu było odkrycie przez angielskiego eglarza Richarda Chancellora w 1553 roku drogi wodnej wokół Półwyspu Skandynawskiego, która ułatwiła Rosji bezporednie kontakty handlowe z Europ Zachodni (poprzez wybudowany w tym czasie port Archangielsk). Pod koniec XVI w. rozpoczła si równie rosyjska ekspansja na tereny Syberii. Czynione w tym okresie próby uzyskania dostpu do Morza Bałtyckiego (wojna o Inflanty) zakoczyły si niepowodzeniem. Koniec rzdów Iwana Gronego zapocztkował okres kryzysu pastwa (wielka smuta), trwajcy a do 1613 roku i wstpienia na tron cara Michała, pierwszego z dynastii Romanowów. On, oraz jego nastpcy, Aleksy Michajłowicz oraz Fiodor III, umocnili władz carsk oraz dokonali dalszej ekspansji terytorialnej kraju. W 1682 roku na tron wstpił Piotr I Wielki, który podjł działania na rzecz unowoczenienia i zeuropeizowania Rosji. Za jego czasów kraj ten zyskał dostp do Bałtyku, na wybrzeu którego car wzniósł w 1703 roku now stolic, Petersburg. Przełamana została tym samym izolacja Rosji, która stała si liczcym si mocarstwem europejskim. Dalszy wzrost potgi Rosji nastpił za panowania carycy Katarzyny Wielkiej ( ). W tym czasie imperium rozszerzyło si o cz terytorium Polski, Krym oraz całe północne wybrzee Morza Czarnego, obejmujc coraz dalsze obszary Syberii i Alask (sprzedan póniej Amerykanom). Syn carycy, Paweł I przyłczył do cesarstwa Gruzj. Osignicie przez Rosj szczytowej pozycji w Europie nastpiło w wyniku pokonania przez cara Aleksandra I wojsk napoleoskich w 1812 roku. Wczeniej car ten zajł Finlandi, Besarabi, a nastpnie Dagestan i Azerbejdan. Czasy panowania jego nastpcy, Mikołaja I, to okres krwawo tłumionych powsta (dekabrystów, listopadowego w Polsce i wgierskiego). Utrata przez Rosj pozycji europejskiego hegemona nastpiła dopiero w efekcie przegranej wojny krymskiej, toczonej w latach Poraka ta zachwiała autorytetem cesarstwa i skłoniła cara Aleksandra II do przeprowadzenia reform wewntrznych, z których najwaniejsz było uwłaszczenie chłopów. Kontynuowana była przy tym ekspansja terytorialna na wschód (załoenie Władywostoku w 1860 roku) oraz na południe do granic z Persj i Afganistanem.

15 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 15 Rywalizacja z Japoni o wpływy na Dalekim Wschodzie doprowadziła do przegranej przez Rosj wojny w latach W okresie panowania carów Aleksandra III i Mikołaja II nastpił dalszy wzrost niepokojów społecznych. Wybuchały strajki zwizane z gwałtownym i nierównomiernym uprzemysłowieniem kraju oraz bardzo cik sytuacj tworzcej si klasy robotniczej. Doprowadziło to rewolucji w latach , która wymusiła na Mikołaju II pewn liberalizacj systemu (uznanie podstawowych praw obywatelskich, utworzenie organu przedstawicielskiego Dumy Pastwowej). Znaczne pogorszenie si sytuacji gospodarczej pastwa w zwizku m.in. z zaangaowaniem Rosji w I wojn wiatow, spowodowało dalsz radykalizacj nastrojów społecznych i zaowocowało wybuchem rewolucji w lutym 1917 roku, a w jej efekcie abdykacj cara. Powstały wtedy rzd tymczasowy przetrwał jednak tylko kilka miesicy, do czasu kierowanej przez bolszewików rewolucji padziernikowej. Po przejciu władzy przez bolszewików, w styczniu 1918 roku uchwalona została konstytucja Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a w grudniu 1922 roku, z połczenia radzieckich republik Rosji, Ukrainy, Białorusi i Zakaukazia, powstał Zwizek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Na ponad 70 lat władz w Rosji objła partia komunistyczna. Ustrój polityczny Federacja Rosyjska jest najwikszym pastwem powstałym w wyniku rozpadu Zwizku Radzieckiego. W czerwcu 1990 roku proklamowana została suwerenno kraju, a po nieudanym puczu moskiewskim (bdcym prób powstrzymania rozpadu ZSRR) 24 sierpnia 1991 roku, Rosja ogłosiła niepodległo. Ju wczeniej, w czerwcu 1991 roku, pierwszym prezydentem Federacji Rosyjskiej został wybrany dotychczasowy przewodniczcy Rady Najwyszej FR, Borys Jelcyn, uzyskujc w wyborach powszechnych 57,3 % głosów. W grudniu 1993 roku przyjta została konstytucja Federacji Rosyjskiej, która wprowadziła prezydencki system rzdów. Rosja jest pastwem federacyjnym. Na czele pastwa stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 4-letni kadencj. Pozycja prezydenta jest bardzo silna; m.in. okrela on podstawowe kierunki polityki wewntrznej i zagranicznej kraju, powołuje i odwołuje premiera, ma prawo mianowania i dymisjonowania ministrów, a take wydawania dekretów (pod warunkiem, i nie s one sprzeczne z obowizujcymi aktami wyszego rzdu). W marcu 2004 roku Prezedentem FR wybrany został na drug kadencj Władimir Putin. Wynik wyborów rozstrzygnity został ju w pierwszej turze, w której urzdujcy prezydent uzyskał a 71,1 % głosów, zdecydowanie pokonujc pozostałych rywali: m.in. kandydata partii komunistycznej Nikołaja Charitonowa (13,9 %), lidera partii Ojczyzna Siergieja Głazjewa (4,1 %) oraz przedstawicielk prawicy Irin Chakamad (3,8 %). Władimir Putin pełni obowizki

16 16 I. Informacje ogólne prezydenta od czasu rezygnacji z tego stanowiska przez Borysa Jelcyna, co nastpiło 31 grudnia 1999 roku. Władz wykonawcz w Rosji sprawuje rzd federalny. Od 5 marca 2004 roku na jego czele stoi Michaił Fradkow, który zastpił długoletniego premiera Michaiła Kasjanowa. Wraz ze zmian na stanowisku szefa rzdu nastpiła istotna reorganizacja struktury gabinetu, a liczba jego członków zmniejszyła si z 30 do 18 osób. Wizało si to ze zmniejszeniem z 23 do 15 liczby ministerstw, przy jednoczesnym rozszerzeniu kompetencji nowych resortów. Ponadto, w miejsce dotychczasowych 6 wicepremierów, powołano tylko jednego zastpc szefa rzdu, którym został Aleksandr ukow. Mimo tak znaczcej przebudowy struktury rzdu w niewielkim zakresie zmieniła si obsada personalna ministerstw. Swoje stanowiska zachowali m.in. szefowie głównych resortów gospodarczych - minister finansów Aleksiej Kudrin, minister rozwoju gospodarczego i handlu, Herman Gref, natomiast ministrem połczonych resortów przemysłu i energetyki został Wiktor Christienko, dotychczasowy wicepremier koordynujcy te dziedziny. W ocenie obserwatorów, zmiany struktury i składu rzdu wskazuj na wzrost wpływu prezydenta Putina na funkcjonowanie gabinetu ministrów. wiadczy o tym równie powołanie na stanowisko ministra - szefa administracji rzdowej dotychczasowego zastpcy Administracji Prezydenta, Dimitrija Kozaka. Zgodnie z rosyjsk konstytucj Prezydent posiada prawo odwołania rzdu oraz przewodniczenia jego obradom. Organem władzy ustawodawczej jest dwuizbowy parlament Zgromadzenie Federalne. Składa si ono z izby niszej, zwanej Dum Pastwow oraz izby wyszej, Rady Federacji. W Dumie, która wybierana jest na 4-letni kadencj, zasiada 450 deputowanych 1. Rada Federacji stanowi organ przedstawicielski podmiotów wchodzcych w skład Federacji Rosyjskiej. Liczy ona 178 członków, po dwóch 2 z kadej sporód 89 federalnych jednostek administracyjnych (republik, obwodów, krajów, obwodów i okrgów autonomicznych oraz miast o znaczeniu federalnym). Oprócz działa legislacyjnych, do zada parlamentu naley m.in. zatwierdzanie kandydata na premiera, jednak odpowiedzialno rzdu przed parlamentem jest ograniczona. W ostatnich wyborach do Dumy, które odbyły si 7 grudnia 2003 roku zdecydowanie zwyciyła pro-prezydencka partia Jedna Rosja (Jedinaja Rossija), zdobywajc 37,6 % głosów i 222 mandaty. Kolejne miejsca zajły Komunistyczna Partia Federacji 1 Sporód 450 deputowanych, połowa (225) wybieranych jest w wyborach proporcjonalnych z list partyjnych, przy 5 % progu wyborczym, a druga połowa w wyborach wikszociowych w okrgach jednomandatowych. 2 Od lipca 2000 roku jednego z członków Rady Federacji wyznacza prezydent lub gubernator danego podmiotu FR, a drugiego przewodniczcy organu ustawodawczego lub przedstawicielskiego tej jednostki. Poprzednio członkami Rady byli sami szefowie regionalnych władz wykonawczych i ustawodawczych.

17 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 17 Rosyjskiej (KPRF - 12,6 %, 51 mandatów), Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji Władimira yrynowskiego (LDPR - 11,5 %, 36 mandatów) oraz nacjonalistyczny Zwizek Ludowo-Patriotyczny Ojczyzna (R-NPS - 9 %, 37 mandatów). Tylko dziki kandydatom z okrgów jednomandatowych obecno w Dumie zapewniły sobie partie prawicowe Jabłoko - Rosyjska Partia Demokratyczna Grigorija Jawliskiego (J-RDP - 4,3 %, 4 mandaty) i Zwizek Sił Prawicy Borysa Niemcowa, Jegora Gajdara i Anatolija Czubajsa (SPS - 4 %, 3 mandaty). W ten sam sposób miejsca w niszej izbie parlamentu uzyskały populistyczna Agrarna Partia Rosji (APR - 3,6 %, 3 mandaty) i Ludowa Partia Federacji Rosyjskiej (NPRF - 1,2 %, 16 mandatów) a take 67 kandydatów niezalenych. W efekcie istniejcej w rosyjskiej ordynacji wyborczej moliwoci głosowania przeciwko wszystkim kandydatom, w 11 okrgach jednomandatowych nie wyłoniono zwycizców. Frekwencja wyborcza osignła poziom 55,8 %. Rys. 2. Podział miejsc w Dumie Pastwowej w lipcu 2004 roku 8,67% 11,33% 8,00% 3,33% 0,89% Jedna Rosja KPRF - 51 Ojczyzna - 39 LDPR - 36 niezaleni - 15 vacat ,78% ródło: W cigu pierwszej połowy 2004 roku układ sił politycznych w rosyjskiej Dumie podlegał przeobraeniom, polegajcym głównie na zasilaniu frakcji zwyciskiego ugrupowania Jedna Rosja przez przedstawicieli niektórych mniejszych partii oraz niezalenych deputowanych. W efekcie tych zmian, obecnie działaj w Dumie jedynie cztery frakcje parlamentarne, a ugrupowanie pro-prezydenckie dysponuje sił ponad 2/3 głosów (rys. 2). Najwaniejsze organy władzy sdowniczej Federacji Rosyjskiej to Sd Konstytucyjny, Sd Najwyszy oraz Naczelny Sd Arbitraowy. Sdziowie tych sdów powoływani s na urzd przez Rad Federacji z rekomendacji Prezydenta FR. Sdziów sdów federalnych niszego szczebla powołuje bezporednio Prezydent. Wszyscy sdziowie pełni swój urzd doywotnio.

18 18 I. Informacje ogólne Podział administracyjny W skład Federacji Rosyjskiej wchodzi 89 podmiotów federalnych: 21 republik, 6 krajów, 49 obwodów, 1 obwód autonomiczny, 10 okrgów autonomicznych oraz dwa miasta o znaczeniu federalnym (Moskwa i Sankt Petersburg). Republiki s najbardziej autonomiczn form podmiotów Federacji Rosyjskiej i funkcjonuj przewanie na obszarach zamieszkałych przez mniejszoci narodowe. Posiadaj własne konstytucje, organy i atrybuty władzy pastwowej (prezydenta, parlament, sdy, flag, godło, hymn, itp.) oraz prawo okrelania innych, poza rosyjskim, jzyków urzdowych. Na terenach, zamieszkiwanych przez mniej liczne mniejszoci narodowe utworzone zostały okrgi autonomiczne. Z kolei nazwa kraj nadawana była historycznie w przypadku stosunkowo duych jednostek terytorialnych, które w momencie tworzenia uwaane były za słabiej rozwinite gospodarczo. Kraje, obwody i okrgi autonomiczne posiadaj własne organy ustawodawcze (przedstawicielskie) i wykonawcze, a na ich czele stoj gubernatorzy (w Moskwie i Petersburgu merowie). Zarówno prezydenci republik, jak i gubernatorzy pozostałych podmiotów federacji wybierani s w wyborach powszechnych i maj znaczny zakres kompetencji. Poprzez podmioty federalne realizowane jest bowiem około 50 % budetu całej federacji. Uprawnienia lokalnych parlamentów s stosunkowo niewielkie. W maju 2000 roku, na mocy dekretu prezydenta Putina obszar Federacji Rosyjskiej podzielony został na siedem okrgów federalnych: Centralny, Północno-Zachodni, Południowy, Przywołaski, Uralski, Syberyjski i Dalekowschodni. W okrgach tych rezyduj tzw. pełnomocni przedstawiciele Prezydenta FR, posiadajcy uprawnienia kontrolne wobec podmiotów Federacji. Niezalenie od wprowadzenia podziału na okrgi federalne, nadal funkcjonuje tradycyjny podział Federacji Rosyjskiej na 12 rejonów gospodarczych: Północny, Północno-Zachodni, Centralny, Wołgo-Wiacki, Centralno-Czarnoziemny, Nadwoł- aski (Powołe), Północno-Kaukaski, Uralski, Zachodnio-Syberyjski, Wschodnio- Syberyjski, Dalekowschodni oraz Obwód Kaliningradzki. Mimo zbienoci czci nazw jedynie Dalekowschodni Okrg Federalny i Rejon Gospodarczy tworzone s przez te same podmioty federalne i obejmuj ten sam obszar. Blisze informacje na temat poszczególnych okrgów federalnych, rejonów gospodarczych oraz tworzcych je jednostek terytorialnych zostały przedstawione w załcznikach nr 5, 6 i 7.

19 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsibiorców 19 II. UWARUNKOWANIA GEOPOLITYCZNE Współpraca z innymi krajami WNP i republikami bałtyckimi Mimo, i po rozpadzie Zwizku Radzieckiego Rosja nie utrzymała pozycji jednego z dwóch głównych wiatowych mocarstw, znaczenie polityczne i gospodarcze tego pastwa jest nadal bardzo due. Szczególnie silny pozostaje wpływ Rosji na pozostałe byłe republiki radzieckie, przede wszystkim te tworzce istniejc od 1991 roku Wspólnot Niepodległych Pastw. Praktycznie wszystkie kraje WNP, a take kraje bałtyckie, s w dalszym cigu w duym stopniu zalene gospodarczo od Rosji, głównie ze wzgldu na dostawy i tranzyt surowców energetycznych. Rosja, jest bowiem nie tylko najwikszym producentem ropy naftowej i gazu ziemnego w tym regionie, ale take monopolist w zakresie transportu tych surowców oraz praktycznie jedynym ródłem zaopatrzenia w rop i gaz dla tych krajów WNP, które nie posiadaj własnych zasobów. Rosja pozostaje zazwyczaj jednym z głównych partnerów handlowych krajów WNP oraz jednym z waniejszych inwestorów w tym regionie. Jednoczenie istnieje czciowa zaleno rosyjskiej gospodarki od gospodarek krajów Wspólnoty (tranzyt surowców energetycznych, rynek zbytu towarów, wizy kooperacyjne). Mimo stworzenia pewnego stopnia integracji gospodarczej na obszarze WNP, Rosja kształtuje swoje stosunki z tymi krajami głównie na szczeblu bilateralnym. Główne cele Rosji na tym obszarze to przede wszystkim zapewnienie stabilizacji i bezpieczestwa, ochrona interesów mniejszoci rosyjskiej w poszczególnych krajach, kontrola nad zasobami naturalnymi WNP oraz ograniczanie obecnoci innych pastw w tym regionie. Wanym partnerem Rosji na obszarze WNP jest Ukraina. Wynika to głównie ze wzgldów militarnych (pozycja Rosji w basenie Morza Czarnego, rosyjska baza wojskowa w ukraiskim Sewastopolu na Krymie), tranzytowych (rosyjskie gazocigi, ropocigi i rurocigi produktowe, tranzyt kolejowy i drogowy przez Ukrain do Europy rodkowej i Południowej oraz Turcji, biegnce przez Ukrain dogodne połczenie midzy centraln Rosj a rosyjskim wybrzeem Morza Czarnego) oraz powiza gospodarczych. Ze wzgldu na dawne zwizki kooperacyjne, strategiczne znaczenie dla Rosji ma ukraiski przemysł rakietowy i kosmiczny, a w nieco mniejszym stopniu take petrochemiczny, chemiczny i zbrojeniowy. Rosja kupuje na Ukrainie znaczne iloci ywnoci, a ukraiski rynek jest wanym odbiorc wielu rosyjskich towarów. W styczniu 2003 roku doszło do ostatecznego uzgodnienia ldowej granicy pastwowej midzy oboma krajami, natomiast granica morska pozostaje nadal kwesti sporn. Wikszy ni w przypadku pozostałych krajów WNP stopie integracji łczy Rosj z Białorusi, jako e oba pastwa tworz wspólnie Pastwo Zwizkowe Białorusi i Rosji, tzw. ZBIR. Obie strony widz jednak proces integracyjny w odmienny sposób. Rosji zaley przede wszystkim na integracji gospodarczej (wprowadzeniu wspólnej

20 20 II. Uwarunkowania geopolityczne waluty, rozszerzeniu moliwoci ekspansji rosyjskich firm), podczas gdy Białoru stara si uzyska status równoprawnego podmiotu w ramach wspólnego pastwa, czego z kolei nie akceptuje Rosja. Dobrym przykładem relacji obydwu krajów w ostatnim czasie był tzw. kryzys energetyczny, zwizany z przerwaniem przez Rosj dostaw gazu ziemnego na Białoru w lutym 2004 roku. Do koca 2003 roku, na mocy midzyrzdowego porozumienia, Białoru kupowała rosyjski gaz po cenach obowizujcych na rosyjskim rynku wewntrznym. W zamian za to kraj ten zobowizał si do przeprowadzenia korzystnego dla Rosji procesu prywatyzacji przedsibiorstwa sektora gazowego, Biełtransgaz. Poniewa strona białoruska nie wywizała si z tego porozumienia, rosyjski rzd zwolnił koncern Gazprom z obowizku wiadczenia dostaw dla Białorusi na preferencyjnych warunkach. Wobec odrzucenia przez Białoru nowej, wyszej o 2/3 oferty cenowej Gazpromu, nastpiło jednodniowe przerwanie dostaw 3. Przykład ten pokazuje, i w sytuacji naruszenia własnych interesów gospodarczych Rosja zdolna jest do bardzo radykalnych posuni, nawet wobec tak bliskich partnerów jak Białoru. Stosunki gospodarcze, polityczne i wojskowe Rosji z pozostałymi krajami WNP charakteryzuje róny stopie wzajemnych powiza. Stosunkowo najmniej zalene gospodarczo od Rosji s Turkmenistan, Uzbekistan i Azerbejdan, posiadajce bogate złoa surowców energetycznych. Jednak wszystkie te kraje s silnie zwizane z Rosj w kwestiach bezpieczestwa, w zwizku z zagroeniem fundamentalizmem islamskim (Turkmenistan, Uzbekistan), ochron granic i konfliktami lokalnymi (problem Górnego Karabachu w Azerbejdanie). Dla Turkmenistanu Rosja jest równie głównym szlakiem tranzytowym w eksporcie gazu ziemnego z basenu Morza Kaspijskiego. Morze to zajmuje wane miejsce w stosunkach Rosji z Turkmenistanem, Azerbejdanem oraz Kazachstanem włanie z uwagi na bogate zasoby surowców energetycznych, znajdujce si w jego regionie. Do tej pory jednak nie udało si osign porozumienia, co do zasad korzystania z tego akwenu, głównie ze wzgldu na odmienne stanowisko w tej sprawie kraju spoza WNP, Iranu. Konieczno bliskiej współpracy z Rosj w jeszcze wikszym stopniu dotyczy wspomnianego Kazachstanu, a take Kirgistanu i Tadykistanu. Chodzi tu głównie o zaleno tych krajów w sferze bezpieczestwa (gwarancja stabilnoci granic, napite stosunki w regionie przekładajce si na obecno wojsk rosyjskich w Tadykistanie) oraz gospodarki (szczególnie Kazachstan). Kraje te, niezalenie od udziału w WNP, tworz wraz z Rosj i Białorusi tzw. Euroazjatyck Wspólnot Gospodarcz, majc form unii celnej. Układ ten oznacza stosowanie jednolitej (rosyjskiej) taryfy celnej w wymianie z krajami spoza WNP oraz brak kontroli celnej na granicach. 3 Konflikt ten udało si ostatecznie rozwiza w czerwcu 2004 r. w efekcie podpisania porozumienia przewidujcego rozpoczcie w 2005 roku sprzeday Białorusi gazu w cenie 46,48 USD/m3, czyli na warunkach nieznacznie rónicych si od komercyjnej oferty Gazpromu przedstawionej w lutym 2004.

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów

Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja. Renata Gurba. z 9 slajdów Bursztynowa komnata kopia; oryginał zaginął w czasie II wojny światowej. Rosja Renata Gurba 1 1. Położenie a. Rosja zajmuje ponad 17 mln km 2 powierzchni i jest największym państwem na świata b. Terytorium

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

Wiesława Ziółkowska. Finanse publiczne. Teoria i zastosowanie. Wydanie pite zmienione i uzupełnione

Wiesława Ziółkowska. Finanse publiczne. Teoria i zastosowanie. Wydanie pite zmienione i uzupełnione Wiesława Ziółkowska Finanse publiczne Teoria i zastosowanie Wydanie pite zmienione i uzupełnione Wydawnictwo Wyszej Szkoły Bankowej Pozna 2012 Wydanie pierwsze 2000, drugie 2002, trzecie 2005, czwarte

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wysokoci opłat za czynnoci administracyjne zwizane z wykonywaniem transportu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 Streszczenie raportu... 11 $. Stan sektora ma!ych i "rednich

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

FEDERACJA ROSYJSKA. Przewodnik dla przedsiębiorców. wydanie czwarte rozszerzone. Warszawa, 2006

FEDERACJA ROSYJSKA. Przewodnik dla przedsiębiorców. wydanie czwarte rozszerzone. Warszawa, 2006 FEDERACJA ROSYJSKA Przewodnik dla przedsiębiorców wydanie czwarte rozszerzone Warszawa, 2006 Przewodnik wydany pod patronatem Ministerstwa Gospodarki przez Biuro Promocji Inwestycji i Technologii Organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treś ci 2. SYSTEM PODATKOWY... 3 3. WAŻ NE ADRESY 4

Spis treś ci 2. SYSTEM PODATKOWY... 3 3. WAŻ NE ADRESY 4 Spis treś ci 1. ZASADY ZAKŁADANIA I PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ.. 2 1.1. OMÓWIENIE FORM PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ... 2 1.2. REJESTRACJA PODMIOTU... 3 2. SYSTEM PODATKOWY... 3 3. WAŻ

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r.

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r. ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzgldniajc

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi

Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi Warszawa, dnia 26 lutego roku Prowadzenie biznesu i inwestowanie na Białorusi Nowe możliwości dla polskiego biznesu 1 Białoruś. Fakty Stolica Mińsk Powierzchnia całkowita 207 600 km² Liczba ludności ()

Bardziej szczegółowo

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie . omasz Stępniewskr ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG ^, w pozimnowojennym świecie Wstęp 11 Geopolityka jako przedmiot badań - wprowadzenie 23 CZĘŚĆ 1 (Geo)polityka państw nadbrzeżnych regionu Morza

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE 1. Informacje o instrumentach finansowych. Ad.1 Lp Rodzaj instrumentu Nr not prezentujcych poszczególne rodzaje instrumentów finansowych w SA-P 2008 Warto bilansowa na 30.06.2007

Bardziej szczegółowo

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP ROZDZIAŁ I. RELACJA ZALEŻNOŚCI W NAUCE O STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH 1.Pojęcie zależności 2. Historyczne i współczesne formy zależności 2.1. Okres przedwestfalski 2.2.

Bardziej szczegółowo

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce

Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Dr Grzegorz Gołbiowski Trendy upadłoci przedsibiorstw w Polsce Wprowadzenie Upadłoci przedsibiorstw w gospodarce rynkowej nie s niczym nadzwyczajnym. W teorii ekonomii zjawisko upadku podmiotów gospodarczych

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.)

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.) Dz.U.98.108.685 2000.07.15 zm. Dz.U.00.48.550 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.) Art. 1. 1. Studenci szkół wyszych, o których mowa w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11

Spis treści. Wstęp 11 Spis treści Wstęp 11 Rozdział 1 Tendencje w rozwoju społeczeństwa niemieckiego 14 1.1. Podstawowe dane liczbowe i cechy społeczeństwa Niemiec 14 1.2. Sytuacja ekonomiczna niemieckich gospodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł. Dział 700 Gospodarka mieszkaniowa 200 400 zł

Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł. Dział 700 Gospodarka mieszkaniowa 200 400 zł Załcznik nr 1 PLAN DOCHODÓW BUDETOWYCH GMINY CISEK na 2006 rok Dział 010 Rolnictwo i łowiectwo 398 666 zł Rozdział 01028 Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych 398 666 zł 6260 Dotacje otrzymane z funduszy celowych

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU

LUKASZ WOJCIESZAK ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU LUKASZ WOJCIESZAK POLSKA, UKRAINAIBIALORUS WOBEC PROBLEMU DOSTAW ITRANZYTU ROSYJSKIEGO GAZU BIELSKO-BIALA 2013 Spis tresci Wstqp 11 Rozdzial I. Teoretyczne podstawy bezpieczenstwa dostaw gazu ziemnego...

Bardziej szczegółowo

Spis tre ci. 1. Wst p... 4

Spis tre ci. 1. Wst p... 4 1 Spis treci 1. Wstp... 4 1. Wstp... 4 2. Cz analityczna:... 5 2.1. Analizy statystyczne i ich odniesienie przestrzenne... 5 2.1.1. ródła danych statystycznych... 5 2.1.2. Stosowane metody analizy statystycznej...

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-13 15:19:37 2 Algieria należy do liczących się eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego. Sytuacja ekonomiczna i finansowa kraju zależy więc głównie od światowego

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego

Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Regulamin Pracy Wojewódzkiej Rady Bezpieczestwa Ruchu Drogowego Rozdział I Postanowienia ogólne Wojewódzka Rada Bezpieczestwa Ruchu Drogowego działajca przy Marszałku Województwa witokrzyskiego, zwana

Bardziej szczegółowo

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA Projekt z dnia 22.03.2006 Załcznik do uchwały Nr Rady Ministrów z dnia r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA 1 Wstp Rzdowy program wyrównywania warunków

Bardziej szczegółowo

Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan. Andrzej Maciejewski Instytut Sobieskiego, www.sobieski.org.

Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan. Andrzej Maciejewski Instytut Sobieskiego, www.sobieski.org. Unia Celna i Wspólna Przestrzeo Gospodarcza (WPG) Rosja-Białoruś-Kazachstan Od lata obroty Polski z Rosją są z ujemnym saldem dla Polski. Obrót za 2010r. wyniósł 20 785 mln USD (wzrost do 2009 o 24%).

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych ! Liczba substancji istniejcych, ujtych w EINECS 100 106 substancji Liczba substancji obecnych w obrocie około 30 000 70 000 substancji

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp

Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. Wstp Załcznik do uchwały nr 39/2006 Rady Ministrów z dnia 28 marca 2006 r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW POCHODZCYCH Z RODZIN BYŁYCH PRACOWNIKÓW PASTWOWYCH PRZEDSIBIORSTW GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

A 389895. Stosunki gospodarcze. Polska Rosja. w warunkach integracji z Uniq Europejską. praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka

A 389895. Stosunki gospodarcze. Polska Rosja. w warunkach integracji z Uniq Europejską. praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka A 389895 Stosunki gospodarcze Polska Rosja w warunkach integracji z Uniq Europejską praca zbiorowa pod redakcją Pawła Bożyka SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Warszawa 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 Część

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny SA-Q III/2005. Koszaliskie Przedsibiorstwo Przemysłu Drzewnego SA (nazwa emitenta)

Raport kwartalny SA-Q III/2005. Koszaliskie Przedsibiorstwo Przemysłu Drzewnego SA (nazwa emitenta) Raport kwartalny Zgodnie z 54 Załcznika Nr 1 do Uchwały Nr 29/01 Rady Nadzorczej Spółki Akcyjnej Centralna Tabela Ofert z dnia 30 padziernika 2001 r. - Regulamin obrotu (z pón. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

1 ISL, Shipping Statistics 2001.

1 ISL, Shipping Statistics 2001. 1 UZASADNIENIE Wstp Celem ustawy jest wprowadzenie w Polsce instytucji podatku tonaowego, majc na wzgldzie potrzeb dostosowania warunków działania armatorów krajowych do warunków działania armatorów pastw

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku

Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku Wojewódzki Urzd Pracy w Gdasku nformacj opracowano w Zespole Bada, Analiz i nformacji czerwiec 2007 r. Według stanu na 31 maja 2007 r. liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzdach pracy województwa

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Ligia Szulc Fundacja Serce dla Gruzji 1 października 2014 r.

Ligia Szulc Fundacja Serce dla Gruzji 1 października 2014 r. Perspektywy współpracy z Gruzją Ligia Szulc Fundacja Serce dla Gruzji 1 października 2014 r. Gruzja - fakty Populacja: 4,56 mln (2013) Powierzchnia 69,700 km2 Język: gruziński Narodowości: Gruzini 83,8%,

Bardziej szczegółowo

BIAŁORU. Przewodnik dla przedsibiorców. Wydanie czwarte rozszerzone. Warszawa, padziernik 2004. z suplementem (maj 2005)

BIAŁORU. Przewodnik dla przedsibiorców. Wydanie czwarte rozszerzone. Warszawa, padziernik 2004. z suplementem (maj 2005) BIAŁORU Przewodnik dla przedsibiorców Wydanie czwarte rozszerzone Warszawa, padziernik 2004 z suplementem (maj 2005) Przewodnik wydany pod patronatem Ministerstwa Gospodarki i Pracy przez Biuro Promocji

Bardziej szczegółowo

23.2. Liczba studentów

23.2. Liczba studentów 23.1. Wprowadzenie Ju w latach 60. XX w. podjte zostały istotne badania dotyczce efektywnoci inwestycji w kształcenie. Efektywno ta dotyczyła głównie skali makroekonomicznej i odnosiła si w szczególnoci

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-gospodarcza Uzbekistanu w okresie styczeń wrzesień 2015 roku 2015-12-21 06:34:50

Sytuacja społeczno-gospodarcza Uzbekistanu w okresie styczeń wrzesień 2015 roku 2015-12-21 06:34:50 Sytuacja społeczno-gospodarcza Uzbekistanu w okresie styczeń wrzesień 2015 roku 2015-12-21 06:34:50 2 Felietony 1.Produkt Krajowy Brutto Wg wstępnych danych Państwowego Komitetu ds. Statystyki RU, w okresie

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T AWA. z dnia

Projekt U S T AWA. z dnia U S T AWA Projekt z dnia o ratyfikacji Protokołu midzy Rzdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzdem Republiki Korei o zmianie Konwencji midzy Rzdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzdem Republiki Korei w sprawie

Bardziej szczegółowo

08. PLANY PRZEDSIBIORSTW ENERGETYCZNYCH A

08. PLANY PRZEDSIBIORSTW ENERGETYCZNYCH A ZZAAŁŁOOEENNI IAA DDOO PPLLAANNUU ZZAAOOPPAATTRRZZEENNI IAA W CCI IEEPPŁŁOO,,, EENNEERRGGI I EELLEEKKTTRRYYCCZZNN I PPAALLI IWAA GGAAZZOOWEE MIAASSTTAA RRZZEESSZZÓÓW W-544.08 1 08. PLANY PRZEDSIBIORSTW

Bardziej szczegółowo

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego Warszawa: wiadczenie usług w zakresie tłumacze jzykowych ZP_9_2012 Numer ogłoszenia: 43569-2012; data zamieszczenia: 23.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne ROZPORZDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie ogólnych warunków obowizkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoci cywilnej podmiotu przyjmujcego zamówienie na wiadczenia zdrowotne za

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2003 r. w sprawie postpowania z dokumentacj zwizan z prac kierowcy

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2003 r. w sprawie postpowania z dokumentacj zwizan z prac kierowcy ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2003 r. w sprawie postpowania z dokumentacj zwizan z prac kierowcy Na podstawie art. 39 e ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzenia 2001 r. o transporcie drogowym

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r.

Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Kuratorium Owiaty w Białymstoku -2005 r. Informacja o I etapie wdroenia 4 godziny wychowania fizycznego w województwie podlaskim (klasa IV SP) oraz warunkach realizacji wychowania fizycznego w szkołach

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 WZÓR Załcznik nr 6 MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.5:

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP Elbieta CHLEBICKA Agnieszka GUZIK Wincenty LIWA Politechnika Wrocławska ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP siedzca, która jest przyjmowana

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

Rozdział IX. Sektor finansów publicznych. 1. Kształt sektora finansów publicznych

Rozdział IX. Sektor finansów publicznych. 1. Kształt sektora finansów publicznych Rozdział IX Sektor finansów publicznych 1. Kształt sektora finansów publicznych Trwały rozwój gospodarczy wymaga stabilnych i zdrowych finansów publicznych. Finanse publiczne s z jednej strony odbiciem

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej Brama Unii Celnej: Białoruś 1 UNIA CELNA Powierzchnia: 20 031 000 km² Ludność: 169 mln. PKB: USD 2,7 bln. (4 % światowego PKB) Handlowy obrót zewnętrzny: USD 913 mld. 2 Co daje Unia Celna i WPG? Swobodny

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku Handel zagraniczny Polski w 2012 roku JANUSZ PIECHOCIŃSKI Luty 2013 Obroty towarowe Polski z zagranicą w latach 2000-2013 mld EUR 160 Redukcja deficytu w latach 2008-2012 o ponad 60%, tj. o 16,5 mld EUR.

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów.

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów. 1 z 5 2014-10-14 11:41 Pozna: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej - Curie w Poznaniu Numer ogłoszenia: 340136-2014; data zamieszczenia: 14.10.2014

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WPIS ZAKŁADU DO REJESTRU ZAKŁADÓW PODLEGAJCYCH URZDOWEJ KONTROLI ORGANÓW PASTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ

WNIOSEK O WPIS ZAKŁADU DO REJESTRU ZAKŁADÓW PODLEGAJCYCH URZDOWEJ KONTROLI ORGANÓW PASTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ WNIOSEK O WPIS ZAKŁADU DO REJESTRU ZAKŁADÓW PODLEGAJCYCH URZDOWEJ KONTROLI ORGANÓW PASTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ... (miejscowo, data) Pastwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w... Na podstawie art. 64 ust.

Bardziej szczegółowo

Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski

Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski Forum Społeczne CASE POLITYKA WOBEC MŁODZIEY NA RYNKU PRACY. B.Piotrowski 25 Kwietnia 2003 1 Szczególnym segmentem rynku pracy s zagadnienia zwizane z zatrudnieniem i bezrobociem młodziey. Gdyby szalony

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO- EKONOMICZNA PODMIOTÓW PÓŁNOCNO ZACHODNIEGO OKRĘGU FEDERLANEGO W 2015 r :25:18

SYTUACJA SPOŁECZNO- EKONOMICZNA PODMIOTÓW PÓŁNOCNO ZACHODNIEGO OKRĘGU FEDERLANEGO W 2015 r :25:18 SYTUACJA SPOŁECZNO- EKONOMICZNA PODMIOTÓW PÓŁNOCNO ZACHODNIEGO OKRĘGU FEDERLANEGO W 2015 r. 2016-07-26 12:25:18 2 SYTUACJA SPOŁECZNO-EKONOMICZNA PODMIOTÓW PÓŁNOCNO ZACHODNIEGO OKRĘGU FEDERLANEGO W 2015

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku

S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku S T A T U T Fundacji dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA z siedzib w Słupsku Postanowienia ogólne. ROZDZIAŁ I 1 1. Fundacja nosi nazw: Fundacja dla Dzieci Niepełnosprawnych NADZIEJA, zwana dalej Fundacj

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Page 1 of 5 Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

Polska, a kraje nowej unii celnej wybrane informacje porównawcze

Polska, a kraje nowej unii celnej wybrane informacje porównawcze "Unia celna Rosji, Białorusi i Kazachstanu i jej skutki dla polskich przedsiębiorców" Polska, a kraje nowej unii celnej wybrane informacje porównawcze Zbigniew Bereza Warszawa 15 grudnia 2009 1 Wybrane

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia MB/8 Club Poland w Gdasku

Statut Stowarzyszenia MB/8 Club Poland w Gdasku Statut Stowarzyszenia MB/8 Club Poland w Gdasku I. Postanowienia ogólne 1. [Nazwa] Stowarzyszenie nosi nazw MB/8 Club Poland, dalej w skrócie zwane KLUBEM. 2. KLUB Jest stowarzyszeniem włacicieli i miłoników

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r.

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia Miejskiej Strefy Aktywnoci Gospodarczej w Chełmku. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA REGULAMIN RADY NADZORCZEJ J.W. CONSTRUCTION HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA 1. Niniejszy Regulamin Rady Nadzorczej został uchwalony przez Walne Zgromadzenie na podstawie 17 ust. 2 Statutu Spółki w dniu 16 lutego

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

UKRAINA. Przewodnik dla przedsibiorców. Wydanie czwarte rozszerzone

UKRAINA. Przewodnik dla przedsibiorców. Wydanie czwarte rozszerzone UKRAINA Przewodnik dla przedsibiorców Wydanie czwarte rozszerzone Biuro Promocji Inwestycji i Technologii Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego Publikacja wydana pod patronatem Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.

Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r. Regulamin Rady Rodziców Zespołu Szkół Nr 2 im. Emilii Plater w Piasecznie, Aleja Brzóz 26 (tekst jednolity z dnia 16 marca 2011 r.) l. Postanowienia ogólne. 1. 1. W szkole działa Rada Rodziców, zwana dalej

Bardziej szczegółowo