ZESZYTY PRAWNICZE. Rok II 3(7)2005 BIURA STUDIÓW I EKSPERTYZ. Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY PRAWNICZE. Rok II 3(7)2005 BIURA STUDIÓW I EKSPERTYZ. Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu"

Transkrypt

1

2 ZESZYTY PRAWNICZE BIURA STUDIÓW I EKSPERTYZ Rok II 3(7)2005 Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu

3 KOLEGIUM REDAKCYJNE BEATA WITKOWSKA REDAKTOR PROWADZĄCY MAŁGORZATA BAJOR-STACHAŃCZYK WOJCIECH ODROWĄŻ-SYPNIEWSKI BARTOSZ PAWŁOWSKI ALBERT POL ZOFIA SZPRINGER Opracowanie redakcyjne i korekta Andrzej Chodyra Projekt okładki Dariusz Kondefer Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu Warszawa, ul. Zagórna 3 tel. (22) fax. (22) Copyright by Kancelaria Sejmu Warszawa, 2005 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część ani całość opracowania nie może być bez zgody wydawcy Kancelarii Sejmu reprodukowana, użyta do innej publikacji oraz przechowywana w jakiejkolwiek bazie danych. ISSN X Skład: Biuro Studiów i Ekspertyz Druk i oprawa: Wydawnictwo Sejmowe Druk okładki: PPGK S.A. Drukarnia KART 2

4 Spis treści I. ZAGADNIENIA PRAWA KONSTYTUCYJNEGO Piotr Radziewicz W sprawie zgodności niektórych przepisów ustawy omniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z art. 27 Konstytucji RP... 7 Małgorzata Bajor-Stachańczyk O realizowaniu cywilnej kontroli nad armią i zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi w Polsce Piotr Radziewicz W sprawie projektu rezolucji Sejmu o zobowiązaniu rządu Marka Belki do powstrzymania się od prywatyzacji majątku narodowego Wojciech Odrowąż-Sypniewski O skutkach prawnych nieuchwalenia przez komisję wniosku o przyjęcie sprawozdania z prac nad projektem ustawy Wojciech Odrowąż-Sypniewski O uprawnieniach Marszałka Sejmu związanych z przyjmowaniem zawiadomienia o powstaniu koła poselskiego (art. 8 ust. 7 Regulaminu Sejmu) Wojciech Odrowąż-Sypniewski Opinia prawna na temat wykładni art. 36 ust. 3 Regulaminu Sejmu Wojciech Odrowąż-Sypniewski O dopuszczalności łącznego rozpatrywania komisyjnego projektu ustawy oraz rządowego projektu ustawy mającego na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej.. 34 Janusz Mordwiłko Sprawa wyboru przez Sejm oskarżycieli w postępowaniu przed Trybunałem Stanu 36 II. ZAGADNIENIA PRAWA EUROPEJSKIEGO Ziemowit Cieślik, Maciej Górka Informacja na temat zielonych i białych ksiąg jako instrumentów wykorzystywanych w ramach postępowania legislacyjnego Agnieszka Grzelak O możliwych konsekwencjach wprowadzenia w ustawie o biopaliwach przepisu, który uznany jest za niezgodny z prawem Unii Europejskiej Jacek Kulicki Bilans zysków i strat po roku członkostwa Polski w Unii Europejskiej ustawodawstwo podatkowe Dorota Olejniczak W sprawie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego dla polskich producentów leków III. OPINIE LEGISLACYJNE Andrzej Szmyt Projekt ustawy o zmianie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej (Druk Sejmowy nr 3947)

5 Piotr Radziewicz Projekt ustawy o zmianie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (Druk Sejmowy nr 3947) Jan Morwiński Projekt ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego (Druk Sejmowy nr 3793) Zofia Monkiewicz W sprawie poprawek: poselskiej i rządowej do art k.p.c. (Druk Sejmowy nr 3991) Witold Pawełko W sprawie zgodności z Konstytucją art. 4 i art. 5 projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości (Druk Sejmowy nr 2204) Jan Lipski W sprawie rządowego projektu ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, narządów i tkanek (Druk Sejmowy nr 3856) Jan Lipski O prawidłowości użycia terminów: znaczna ilość środków odurzających i w wypadku mniejszej wagi w projekcie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Druk Sejmowy nr 4024) IV. SPRAWY POSELSKIE Janusz Mordwiłko W przedmiocie interpretacji art. 175 Regulaminu Sejmu i o konsekwencjach wykluczenia posła z posiedzenia Sejmu Radosław Tymiński Status posła mającego uchylony immunitet po ponownym otrzymaniu mandatu na następną kadencję Jan Morwiński Wpływ karalności na bierne i czynne prawo wyborcze Joanna M. Karolczak O możliwości występowania posła jako pełnomocnika procesowego w sprawach z zakresu prawa pracy Irena Galińska-Rączy W sprawie pisma burmistrza odmawiającego posłowi udostępnienia dokumentacji z uwagi na art. 18 i 19 ustawy o ochronie danych osobowych V. Z PRAKTYKI STOSOWANIA PRAWA Agnieszka Grzelak O praktyce różnicowania cen stosowanych wobec dotychczasowych i nowych członków spółdzielni mleczarskiej w świetle nieuczciwej konkurencji Jan Lipski O unieważnieniu umowy zawartej ze Skarbem Państwa Jacek Kulicki Odpowiedzialność materialna i karna biegłego rewidenta Agnieszka Grzelak W sprawie ubezpieczenia społecznego osób pobierających rentę strukturalną i podejmujących pozarolniczą działalność gospodarczą

6 Joanna M. Karolczak O obowiązku udostępniania przez gminę dokumentów w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej Małgorzata Szczypińska-Grabarczyk W sprawie odmowy przez burmistrza ujawnienia danych darczyńcy samochodu na rzecz gminy Antonina Teresa Gajewska Udostępnianie informacji zawartych w operacie ewidencji nieruchomości gruntowych, nieruchomości i budynków lokalowych VI. OPINIE PRAWNE DOTYCZĄCE WNIOSKÓW KIEROWANYCH DO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO I SKARG KONSTYTUCYJNYCH Witold Pawełko W sprawie pytania prawnego dotyczącego zgodności z Konstyutucją niektórych przepisów o dodatkach mieszkaniowych (sygn. akt P 4/05) Witold Pawełko W sprawie pytania prawnego dotyczącego konstyutucyjności art Kodeksu postępowania cywilnego (sygn. akt P 12/05) VII. VARIA Jan Morwiński Propozycja zmiany brzmienia art. 58 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP Beata Witkowska Problemy dotyczące nowelizacji obowiązujących ustaw wyznaniowych (w zakresie odnoszącym się do ich spraw majątkowych) w kontekście brzmienia art. 25 ust. 5 Konstytucji RP VIII. PRZEKŁADY AKTÓW PRAWNYCH Kodeks społeczny (SGB) księga IX Rehabilitacja i uczestnictwo osób niepełnosprawnych w życiu społeczeństwa

7 6

8 I. ZAGADNIENIA PRAWA KONSTYTUCYJNEGO Piotr Radziewicz W sprawie zgodności niektórych przepisów ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z art. 27 Konstytucji RP 1. Przedmiotem opinii jest odpowiedź na pytanie, czy przepisy dotyczące języka pomocniczego i podwójnego nazewnictwa topograficznego zamieszczone w ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141) dalej cytowana także jako ustawa są zgodne z art. 27 Konstytucji? 2. W Konstytucji z 1997 r. zapisana została zasada, zgodnie z którą: W Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski (art. 27 zd. 1 Konstytucji). Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych (art. 27 zd. 2 Konstytucji). Konstytucja zapewnia również minimum praw dla obywateli polskich, którzy deklarują przynależność do mniejszości narodowych i etnicznych. Gwarancje konstytucyjne dotyczą m.in. wolności zachowania i rozwoju własnego języka (art. 35 ust. 1 Konstytucji). Normy ustawy zasadniczej przesądzają, że język polski stanowi podstawowy środek komunikacji społecznej na obszarze państwa, którym posługują się organy państwa i obywatele (domniemanie powszechnego stosowania języka polskiego na terytorium RP). Jak stwierdził w uchwale z 14 maja 1997 r. Trybunał Konstytucyjny (tezy uchwały TK zachowują aktualność pod rządami Konstytucji z 1997 r.): Język urzędowania (...) jest tylko jednym z aspektów wyznaczonego przepisami prawa statusu określonego języka jako języka państwowego. (...) W państwach unitarnych język państwowy jest tożsamy z językiem narodowym. Określenie przez przepisy prawa statusu danego języka, jako języka państwowego, nie posiada jedynie charakteru deklaratoryjnego. Dla organów, urzędów i instytucji państwowych oznacza to nakaz posługiwania się tym językiem zarówno między sobą, jak też w stosunkach z obywatelami. Nie jest też konieczne wyodrębnianie w prawie szczególnej postaci języka państwowego, jako języka urzędowego, czy języka urzędowania jakiejś grupy organów państwowych, gdyż niezbędnym elementem statusu języka państwowego jest właśnie nakaz jego stosowania przez organy państwa w kontaktach między sobą i wobec obywateli a więc przy realizacji ich kompetencji. Dystynkcja taka ( język państwowy i język urzędowania ) może być jednak wywołana określoną strukturą narodowościową społeczeństwa związaną z istnieniem w danym kraju mniejszo- 7

9 ści etnicznych i potrzebą zapewnienia ich praw w dziedzinie używania własnego języka narodowego. W takich przypadkach pojawiają się szczególne regulacje prawne zawierające odstępstwa od reguły używania języka państwowego, dopuszczające również możliwość posługiwania się językiem macierzystym zamieszkałych w danym państwie mniejszości narodowych. Odstępstwa te, związane z potrzebą zapewnienia przez państwo równoprawnego traktowania wszystkich obywateli dotyczą w szczególności bieżących kontaktów między obywatelem a państwem reprezentowanym przez jego organy i instytucje. Dlatego też istnieje konieczność określenia w stosunku do jakich organów i w jakich sytuacjach obywatel nie władający językiem państwowym, bądź odczuwający potrzebę zamanifestowania swojej odrębności etnicznej ma prawo używać języka ojczystego. Regulacje takie pojawiają się również w unormowaniach szeroko pojętego procesu urzędowania, gdy jednym z uczestników tego procesu jest obcokrajowiec. (sygn. akt W 7/96) Sposób sformułowania art. 27 zd. 2 Konstytucji jest krytykowany w nauce prawa. Przepisowi zarzuca się m.in. nieczytelność oraz zbędność (zob. J. Trzciński, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, tom I, Warszawa 1999, uwagi do art. 27, s. 4-5; J. Boć, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r., red. J. Boć, Wrocław 1998, s. 64.), kwestionowana jest również prawna dopuszczalność ustanawiania wyjątków od zasad konstytucyjnych za pośrednictwem umów międzynarodowych (J. Trzciński, jw.). Niezależnie od trafności powyższych uwag (z większością z nich trzeba się zgodzić), de lege lata wykładnia art. 27 Konstytucji musi uwzględniać okoliczność, że zakres normowania tego przepisu może być modyfikowany przez postanowienia ratyfikowanych umów międzynarodowych, zawierających gwarancje posługiwania się własnym językiem etnicznym przez mniejszości narodowe, w oficjalnych relacjach z organami władzy państwowej (publicznej). Wbrew stanowczemu brzmieniu art. 27 zd. 1 Konstytucji, należy przyjąć, że całokształt regulacji ustawy zasadniczej (w szczególności art. 27 zd. 2 oraz art. 35 ust. 1 Konstytucji) dopuszcza zawieranie umów międzynarodowych, które na zasadzie wyjątku a zatem w stopniu nie naruszającym istoty zasady urzędowania w języku polskim na terytorium RP (zob. art. 31 ust. 3 Konstytucji) uznawały będą możliwość posługiwania się językami mniejszości narodowych, jako językami urzędowymi (odmienny pogląd zdaje się wyrażać J. Trzciński, zob. J. Trzciński, jw.; aprobująco P. Winczorek, który pod pewnymi warunkami akceptuje prawo posługiwania się językami ojczystymi /.../ w kontaktach urzędowych, por. P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000, s. 43.). Zakładając więc, że art. 27 Konstytucji dopuszcza ustanawianie wyjątków (w odpowiedniej formie prawnej i w ograniczonym zakresie) od zasady, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski, należy zbadać, czy w polskim systemie prawnym obowiązują ratyfikowane umowy mię- 8

10 dzynarodowe, które zawierają unormowana tego typu. W mojej ocenie, za akt prawny, o którym mowa w art. 27 zd. 2 Konstytucji, można uznać m.in. konwencję ramową o ochronie mniejszości narodowych, sporządzoną w Strasburgu dnia 1 lutego 1995 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 22, poz. 209), ratyfikowaną przez Prezydenta RP za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie (Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 579) oraz niektóre dwustronne umowy międzynarodowe, np. z Niemcami (Dz.U. z 1992 r. Nr 14, poz. 56); Litwą (Dz.U. z 1995 r. Nr 15, poz. 71); Białorusią (Dz.U. z 1993 r. Nr 118, poz. 527). Tytułem przykładu warto zacytować art. 10 ust. 2 oraz art. 11 ust. 3 konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych, zgodnie z którymi: (a) Na obszarach zamieszkałych tradycyjnie lub w znaczącej ilości przez osoby należące do mniejszości narodowej, o ile osoby te tego sobie zażyczą, i tam, gdzie takie życzenie odpowiada rzeczywistym potrzebom, Strony będą starać się zapewnić, na tyle, na ile to możliwe, warunki, które umożliwią używanie języka mniejszości w stosunkach pomiędzy tymi osobami a organami administracyjnymi (art. 10 ust. 2); (b) W rejonach tradycyjnie zamieszkałych przez znaczącą ilość osób należących do mniejszości narodowej Strony będą starać się zgodnie z obowiązującym prawem, w tym także, tam gdzie to stosowne, umowami z innymi państwami oraz przy uwzględnieniu ich specyficznych warunków umieszczać również w języku mniejszości tradycyjne nazwy lokalne, nazwy ulic i inne oznakowania topograficzne o charakterze publicznym, o ile istnieje tam wystarczające zapotrzebowanie na takie oznakowania (art. 11 ust. 3). Nie powinno ulegać przy tym wątpliwości, że przepisy konwencji ramowej mają charakter ogólny i adresowane są przede wszystkim do polskich władz publicznych, na których spoczywa obowiązek dostosowania prawa wewnętrznego do zaciągniętych zobowiązań międzynarodowych (państwo ma obowiązek wprowadzenia do swojego systemu prawa takich zmian i uzupełnień, aby umowy międzynarodowe mogły być skutecznie stosowane). W tym sensie, ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym znajduje uzasadnienie także jako akt prawny wykonujący dyspozycje przepisów umów międzynarodowych (nie mogących mieć bezpośredniego zastosowania w polskim prawie wewnętrznym, ze względu na programowy charakter ). 3. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym przewiduje możliwość używania m.in.: (a) języka mniejszości narodowych przed organami gminy (tzw. język pomocniczy ) oraz (b) dodatkowych nazw ulic, miejscowości i obiektów fizjograficznych w języku mniejszości narodowej. (a) Zgodnie z art. 9 ustawy: Przed organami gminy, obok języka urzędowego, może być używany, jako język pomocniczy, język mniejszości. Język pomocniczy może być używany jedynie w gminach, w których liczba mieszkańców gminy należących do mniejszości (której język ma być używany jako język pomocniczy) jest nie mniejsza niż 20% ogólnej liczby mieszkańców gminy 9

11 i które zostały wpisane do Urzędowego Rejestru Gmin, w których używany jest język pomocniczy. Możliwość używania języka pomocniczego oznacza, że osoby należące do mniejszości mają prawo do: (a) zwracania się do organów gminy w języku pomocniczym w formie pisemnej lub ustnej; (b) uzyskiwania, na wyraźny wniosek, odpowiedzi także w języku pomocniczym w formie pisemnej lub ustnej. Ustawa dopuszcza także wnoszenie podań w języku pomocniczym. Wniesienie podania w języku pomocniczym nie stanowi braku powodującego pozostawienie podania bez rozpoznania. Procedura odwoławcza odbywa się wyłącznie w języku urzędowym. Nikt nie może uchylić się od wykonania zgodnego z prawem polecenia lub orzeczenia wydanego w języku urzędowym, jeżeli okoliczności wymagają niezwłocznego jego wykonania, aby mogło osiągnąć swój cel. Wszelkie wątpliwości rozstrzygane są na podstawie dokumentu sporządzonego w języku urzędowym. (b) Art. 12 ustawy przewiduje, że dodatkowe tradycyjne nazwy w języku mniejszości mogą być używane obok, ustalonych w języku polskim, urzędowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz nazw ulic. Dodatkowe nazwy w języku mniejszości narodowych mogą być używane jedynie na obszarze gmin wpisanych do, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości. Wpisu do Rejestru gmin dokonuje minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych na wniosek rady gminy, na której obszarze nazwy te mają być używane. Dodatkowe nazwy nie mogą nawiązywać do nazw z okresu , nadanych przez władze Trzeciej Rzeszy Niemieckiej lub Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Umieszcza się je po nazwie w języku polskim (nie mogą być stosowane samodzielnie). Dodatkowa nazwa miejscowości lub obiektu fizjograficznego w języku mniejszości może być ustalona na wniosek rady gminy, jeżeli: (a) liczba mieszkańców gminy należących do mniejszości jest nie mniejsza niż 20% ogólnej liczby mieszkańców tej gminy lub, w przypadku miejscowości zamieszkanej, za ustaleniem dodatkowej nazwy miejscowości w języku mniejszości opowiedziała się w konsultacjach, przeprowadzonych w trybie określonym w ustawie o samorządzie gminnym, ponad połowa mieszkańców tej miejscowości biorących udział w konsultacjach; (b) wniosek rady gminy uzyskał pozytywną opinię Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, utworzonej na podstawie ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych. 4. Z analizy przepisów ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym dotyczących języka pomocniczego oraz podwójnego nazewnictwa ulic, miejscowości i obiektów fizjograficznych wynika, że regulacje te mają ograniczony zakres przedmiotowy (ich praktyczne wykorzy- 10

12 stanie obwarowane jest licznymi zastrzeżeniami) oraz w mojej ocenie nie naruszają podstawowego charakteru języka polskiego przy dokonywaniu czynności urzędowych (nie są nadmierne lub nieproporcjonalne, nie ingerują w istotę art. 27 zd. 2 Konstytucji). W szczególności należy zwrócić uwagę, że: (a) język pomocniczy może być stosowany tylko w ramach kompetencji gmin, a więc jednostek podziału administracyjnego o charakterze lokalnym (procedury odwoławcze odbywają się już w języku urzędowym); (b) w przypadku jakichkolwiek wątpliwości rozstrzygające znaczenie mają zawsze dokumenty sporządzane w języku urzędowym; (c) wykluczone jest samodzielne stosowanie nazw dodatkowych (bez odpowiedników w języku urzędowym); (d) obowiązują szczegółowe regulacje proceduralne określające warunki stosowania podwójnego nazewnictwa oraz języka pomocniczego (ostateczną decyzję w tej materii podejmują organy administracji rządowej oraz sądy administracyjne, które rozpatrują odwołania). Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że opiniowane przepisy ustawy konkretyzują treść zobowiązań międzynarodowych, do przestrzegania których polskie organy władzy publicznej zobligowały się poprzez podpisanie i ratyfikację konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych z 1992 r. Podsumowując treść opinii wyrażam pogląd, że przepisy dotyczące języka pomocniczego i podwójnego nazewnictwa topograficznego, zamieszczone w ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, są zgodne z art. 27 Konstytucji. 6 maja 2005 r. Małgorzata Bajor-Stachańczyk O realizowaniu cywilnej kontroli nad armią i zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi w Polsce Konstytucja RP w art. 26 ust. 2 stanowi, że Siły Zbrojne RP zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli. Przepis ten wprowadza bardzo istotną w demokratycznym państwie prawa zasadę politycznej neutralności Sił Zbrojnych, które stanowią narzędzie Rzeczypospolitej, niezależnie od tego, jakie ugrupowanie lub koalicja partyjna sprawuje w nim władzę 1. Zasada ta należy do kategorii konstytucyjnych zasad 1 Por. Piotr Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r., Warszawa, 2000, s

13 ustrojowych i pozostaje w związku z innymi zasadami regulującymi pozycję Sił Zbrojnych. W literaturze przedmiotu 2 wyróżnia się w tym zakresie: zasadę służebności Sił Zbrojnych w zakresie wykonywania zadań, do których są one przeznaczone w Państwie, zasadę neutralności Sił Zbrojnych w sprawach politycznych, zasadę podległości Sił Zbrojnych oraz cywilnej i demokratycznej kontroli. Zasada cywilnej i demokratycznej kontroli nad Siłami Zbrojnymi jest zasadą w państwach demokratycznych, niekoniecznie wyrażaną wprost w ustawie zasadniczej. Powszechny jest raczej pogląd, że w warunkach utrwalonej demokracji zasada ta jest normą praktyki politycznej, normą postępowania władz 3. Postulat wprowadzenia zasady cywilnej i demokratycznej kontroli nad Siłami Zbrojnymi zaczął się kształtować w Polsce w związku z dążeniem w kierunku przystąpienia do NATO i Unii Europejskiej. Potrzeba wprowadzenia tej zasady ma zatem źródła zewnętrzne, wynikające z procesów integracji i konieczności dostosowania zasad ustrojowych RP do standardów obowiązujących w państwach członkowskich NATO i UE. Ukształtowanie zaś samego przepisu formułującego zasadę cywilnej kontroli stanowiło efekt prac nad projektami Konstytucji z 1997 r. 4 Należy zauważyć, że określenie: cywilna i demokratyczna kontrola stanowi nawiązanie do angielskiego zwrotu civil contro i zawiera w sobie nie tylko pojęcie kontroli jak by to sugerowało literalne brzmienie przepisu Konstytucji ale także element zarządzania czy władzy. W językach angielskim czy francuskim słowo control oznacza władzę na kimś (czymś) i stosowane jest do określenia czynności związanej z kierowaniem 5. W państwach demokratycznych nie ma jednego uniwersalnego modelu demokratycznej i cywilnej kontroli Sił Zbrojnych. Na ogół na model taki składają się: regulacje ustanawiające cywilne kierownictwo nad administracją wojskową i Siłami Zbrojnymi, regulacje umożliwiające nadzór parlamentu nad polityką obronną i wydatkami w dziedzinie obronności oraz praktyka polityczna umożliwiająca transparentność polityki obronnej Państwa czyli wgląd w nią społeczeństwa i działalność nierządowych struktur oceniających publicznie politykę bezpieczeństwa państwa 6. Generalnie cywilna kontrola nad armią oznacza, że wła- 2 Tak Waldemar J. Wołpiuk, Siły Zbrojne w regulacjach Konstytucji RP, Warszawa, 1998, s Tamże. s Zob. Andrzej Żebrowski, Kontrola cywilna nad Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1998, s. 70 i nast. 5 Por. Zenon Trejnis, Siły zbrojne w państwie demokratycznym i autorytarnym, Warszawa, 1997, s Por. W. J. Wołpiuk op. cit. s. 79 oraz szczegółowe rozwinięcie tez warunkujących wprowadzenie skutecznej kontroli nad siłami zbrojnymi w demokratycznych państwach u Z. Trejnisa op. cit. s. 223 i nast. 12

14 dza spoczywa w rękach polityków cywilnych i egzekwowana jest za pośrednictwem cywilnych instytucji rządowych. W cytowanym opracowaniu Waldemar J. Wołpiuk 7 formułuje wniosek, że treścią zasady ustanowionej w art. 26 ust. 2 Konstytucji, jest cywilna i demokratyczna kontrola (władza) cywilnego, czyli niewojskowego, rządzącego się demokratycznymi zasadami organu władzy publicznej nad Siłami Zbrojnymi. Kontrola taka stanowi więc część procesu sprawowania władzy publicznej. Istotą takiej kontroli jest zespolenie cywilnej kontroli (władzy) z kontrolą demokratyczną (władzą). Obie te cechy muszą występować wspólnie, co oznacza, że ustanowiona w art. 26 ust. 2 kontrola nie może być urzeczywistniana przez cywilną, ale niedemokratyczną kontrolę. Zapewnienie realizacji cywilnej i demokratycznej kontroli na Siłami Zbrojnymi należy do szczegółowych przepisów Konstytucji i ustaw, tak, aby uprawnienia do wydawania politycznych dyspozycji co do ich zgodnego z prawem wykorzystania w interesie Państwa zostały skupione w rękach konstytucyjnych władz RP, natomiast rozkazodawstwo w sprawach czysto militarnych należeć powinno do dowódców wojskowych. W tym kontekście należy rozważać treść poszczególnych artykułów Konstytucji poświęconych tym zagadnieniom 8. Udział poszczególnych władz w sprawowaniu cywilnej i demokratycznej kontroli jest zróżnicowany. Zależy od pozycji ustrojowej oraz kompetencji władz publicznych. Kompetencje władz publicznych w zakresie kierowania i kontroli Sił Zbrojnych Parlament: Kompetencje Parlamentu w zakresie sprawowania cywilnej i demokratycznej kontroli nad Siłami Zbrojnymi przejawiają się w następujących aspektach: W ramach funkcji kontrolnej Sejm nie posiada kompetencji do bezpośredniego kontrolowania Sił Zbrojnych ale kontroluje cywilne organy państwa upoważnione do kontroli i kierowania Siłami Zbrojnymi. I tak, Sejm sprawuje kontrolę nad działalnością Rady Ministrów w zakresie określonym przepisami Konstytucji i ustaw (art. 95 ust. 2 Konstytucji). Do kompetencji Rady Ministrów należy zaś zapewnienie bezpieczeństwa zewnętrznego państwa oraz ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju (art. 146, ust. 4 pkt 8 i 11). Sejm kontroluje również działalność naczelnego organu administracji rządowej w dziedzinie obronności państwa, czyli Ministra Obrony Narodowej. Sejm realizuje swoje uprawnienia kontrolne przez poprzez komisje stałe, w szczególności Ko- 7 W. J. Wołpiuk, op. cit. s P. Winczorek, op.cit. 13

15 misję Obrony Narodowej 9 oraz komisje nadzwyczajne. Komisje, zgodnie z postanowieniami Regulaminu Sejmu, są organami kontroli sejmowej w zakresie objętym Konstytucją i ustawami (art. 17 ust. 2 Regulaminu Sejmu). Do kompetencji komisji należy możliwość wystąpienia do Rady Ministrów lub poszczególnych jej członków (art. 159 ust. 1 Regulaminu Sejmu) z dezyderatem, zawierającym postulaty komisji w określonych sprawach, zobowiązującym adresata do udzielenia odpowiedzi w wyznaczonym terminie. Komisja może także żądać składania sprawozdań i informacji przez Ministra Obrony Narodowej i prowadzić nad tym dokumentami dyskusje. Komisja może zażądać uczestnictwa w jej posiedzeniach Komisji, na których rozpatrywane są sprawy należące do zakresu działania osób zaproszonych (art. 153 Regulamin Sejmu). Bieżący wgląd w sprawy Sił Zbrojnych zapewniają Sejmowi instrumenty w zakresie interpelacji i zapytań poselskich kierowanych do Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej i innych ministrów. Innym instrumentem kontroli sejmowej jest możliwość powołania komisji śledczej do zbadania określonej sprawy (art. 111 Konstytucji), przy czym sprawy obronności nie zostały przez Konstytucję wyłączone. Sejm posiada także możliwość zwrócenia się do Najwyższej Izby Kontroli o przeprowadzenie kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej i podległych mu Sił Zbrojnych. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrolę pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności (art. 5 ustawy z dnia 23 grudnia 1994r. o Najwyższej Izbie Kontroli tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 85, poz. 937). Wśród kompetencji Sejmu W. Wołpiuk 10 wymienia także zatwierdzanie przez Sejm rozporządzeń z mocą ustawy, które na wniosek Rady Ministrów może wydać Prezydent w czasie stanu wojennego, gdy Sejm nie może zebrać się na posiedzenie (art. 234 Konstytucji) oraz możliwość przeprowadzenia debaty nad ważnymi problemami związanymi, miedzy innymi, z zapewnieniem bezpieczeństwa zewnętrznego państwa, które mogą być swoistym instrumentem kontroli. W ramach funkcji ustawodawczej Sejm i Senat wpływa zasadniczo na kształt i zakres kompetencji organów administracji publicznej wobec Sił Zbrojnych wydając stosowne regulacje w dziedzinie obronności oraz wyrażając zgodę na ratyfikacje przez RP umów międzynarodowych. W tym zakresie Sejm i Senat współdziałają z władzą wykonawczą, której przysługuje inicjatywa ustawodawcza. 9 Do zakresu działania Komisji Obrony Narodowej należą sprawy obrony państwa, dotyczące zwłaszcza działalności sił zbrojnych, systemu oraz funkcjonowania obrony terytorialnej kraju i obrony cywilnej, wykonywania obowiązków w dziedzinie umacniania obronności przez organy państwowe i przedsiębiorstwa państwowe, organizacje społeczne oraz przez obywateli, a także sprawy zakładów przemysłu obronnego (Załącznik do Regulaminu Sejmu). 10 Por. W. J. Wołpiuk, op. cit. s

16 Istotnym elementem takiego współdziałania jest coroczne uchwalanie budżetu państwa a w jego ramach budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej i Sił Zbrojnych oraz rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu. Problematyka stanu obronności oraz kwestie wyposażenie Sił Zbrojnych mogą być, między innymi, omawiane w trakcie debaty budżetowej. Tylko Sejm, jeżeli może zebrać się na posiedzenie, decyduje w imieniu Rzeczypospolitej o stanie wojny i zawarciu pokoju (art. 116 Konstytucji) z tym, że Sejm może podjąć uchwałę o stanie wojny jedynie w razie zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. W ramach funkcji kreacyjnej Sejm uczestniczy w procesie powoływania rządu (a więc także Ministra Obrony Narodowej). Powołany przez Prezydenta gabinet obowiązany jest bowiem wystąpić do Sejmu z wnioskiem o udzielenie wotum zaufania, przedstawiając jednocześnie swój program działania. Sejm może także egzekwować odpowiedzialność ministra poprzez wniesienie oskarżenia przed Trybunałem Stanu (art. 156 Konstytucji). Prezydent: Konstytucja w art. 134 ust. 1 wskazuje Prezydenta jako najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych RP, ale ust. 2 tego artykułu stanowi, że zwierzchnictwo to w czasie pokoju Prezydent sprawuje za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej. W literaturze podnosi się w związku z tym, że zwierzchnictwo Prezydenta nad Siłami Zbrojnymi nie oznacza rzeczywistego ich dowództwa 11. W zakresie funkcji kreacyjnej Prezydent mianuje Szefa Sztabu Generalnego i dowódców rodzajów Sił Zbrojnych. Akty te wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów. Na czas wojny Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, mianuje Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. W tym samym trybie może on Naczelnego Dowódcę odwołać (art. 134 ust. 4. Konstytucji). Prezydent, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, nadaje też określone w ustawach stopnie wojskowe. Zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 156, poz z późn. zm.). Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, który dowodzi Siłami Zbrojnymi oraz innymi podporządkowanymi jednostki organizacyjnymi podlega Prezydentowi RP (art. 16). Konstytucja przewiduje powołanie organu doradczego Prezydenta w zakresie zewnętrznego i wewnętrznego bezpieczeństwa państwa, jakim jest Rada 11 Por. Marek Gąska, Kompetencje organów władzy wykonawczej w dziedzinie obronności państwa i sił zbrojnych, Warszawa, 2002, s i cytowane tam poglądy. 15

17 Bezpieczeństwa Narodowego (art. 135 Konstytucji), w której członków powołuje i odwołuje Prezydent. Art. 136 Konstytucji wskazuje Prezydenta jako ten organ, które w razie bezpośredniego, zewnętrznego zagrożenia państwa, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, zarządza powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej. Kontrola cywilna może być również realizowana w ramach ogólnych kompetencji Prezydenta czyli prawa inicjatywy ustawodawczej, prawa wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie stwierdzenia zgodności z Konstytucją ustawy lub umowy międzynarodowej jak również możliwość odmowy podpisania ustawy oraz prawo wnioskowania przeprowadzenia kontroli przez NIK. Prezydent może ją również realizować w ramach procesu desygnowania Prezesa Rady Ministrów, który proponuje skład Rady Ministrów. Kompetencją Prezydenta jest możliwość zwoływania Rady Gabinetowej w sprawach szczególnej wagi. Radę Gabinetową tworzy Rada Ministrów obradująca pod przewodnictwem Prezydenta (art. 141 Konstytucji). Należy przy tym zastrzec, że kompetencje Prezydenta, umożliwiające mu wykonywanie cywilnej i demokratycznej kontroli nad Siłami Zbrojnymi są zdeterminowane koniecznością współpracy z Radą Ministrów i Ministrem Obrony Narodowej. Z ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.. Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.) wynikają następujące kompetencje Prezydenta: W ramach sprawowania zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi Prezydent na kompetencje do określania, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, głównych kierunków rozwoju Sił Zbrojnych oraz ich przygotowań do obrony państwa oraz może uczestniczyć w odprawach kierowniczych kadry Ministerstwa Obrony Narodowej i Sił Zbrojnych. (art. 5). Ponadto, jak stanowi art. 4a, Prezydent Rzeczypospolitej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, w szczególności: 1) zatwierdza, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa narodowego; 2) wydaje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, w drodze postanowienia, Polityczno-Strategiczną Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne dokumenty wykonawcze do strategii bezpieczeństwa narodowego; 3) zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego i kieruje ich przebiegiem; 4) postanawia, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, o wprowadzeniu albo zmianie określonego stanu gotowości obronnej państwa; 5) może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek 16

18 organizacyjnych oraz organizacji społecznych o informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa; 6) inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw patriotycznych i obronnych w społeczeństwie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 111 z późn. zm.), Prezydent postanawia o użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa, na wniosek Rady Ministrów lub Prezesa Rady Ministrów. O podjętym postanowieniu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie informuje Marszałków Sejmu i Senatu. Zgodnie z przepisami ustawy o stanie wojennym (art. 2), w razie zewnętrznego zagrożenia państwa, w tym spowodowanego działaniami terrorystycznymi, zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może, na wniosek Rady Ministrów, wprowadzić stan wojenny na części albo na całym terytorium państwa. Rozporządzenie o wprowadzeniu stanu wojennego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej przedstawia Sejmowi w ciągu 48 godzin od jego podpisania. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, znosi stan wojenny, jeżeli ustaną przyczyny, dla których stan wojenny został wprowadzony, oraz zostanie przywrócone normalne funkcjonowanie państwa. Jeżeli w czasie stanu wojennego wystąpi konieczność obrony państwa, obroną tą kieruje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej we współdziałaniu z Radą Ministrów. Ustawa określa przy tym szczegółowe zasady takiego współdziałania. Zadania w zakresie obronności i bezpieczeństwa Prezydent wykonuje przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego (art. 11 ustawy o powszechnym obowiązku obrony). Rada Ministrów: Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną RP (art. 146 ust. 1 Konstytucji). Do jej kompetencji należą sprawy nie zastrzeżone dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego (art. 146 ust. 2 Konstytucji). Przysługują jej podstawowe kompetencje kierownicze, koordynacyjne i kontrolne w stosunku do wszystkich organów administracji rządowej, w tym również do Ministra Obrony Narodowej. RM zapewnia wykonanie ustaw i wydaje rozporządzenia w dziedzinie obronności jak również zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa i sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej. Sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi. Kompetencje te obejmują współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego, sojuszy wojskowych, 17

19 użycia Sił Zbrojnych poza granicami RP, pobytu obcych wojsk na terytorium RP oraz przemieszczania się ich przez to terytorium. Rada Ministrów uchwala projekt budżetu państwa uwzględniając potrzeby bezpieczeństwa zewnętrznego oraz funkcjonowania Sił Zbrojnych oraz kieruje jego wykonaniem. Radzie Ministrów przysługuje prawo inicjatywy ustawodawczej. Prezes Rady Ministrów koordynuje i kontroluje pracę członków Rady Ministrów (art. 148 pkt 5 Konstytucji), w tym także Ministra Obrony Narodowej. Z ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wynika następujące kompetencje Rady Ministrów: Art Do zadań Rady Ministrów wykonywanych w ramach zapewniania zewnętrznego bezpieczeństwa państwa i sprawowania ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności kraju należy w szczególności: 1) opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego; 2) planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa zapewniających jego funkcjonowanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny, w tym planowanie przedsięwzięć gospodarczo-obronnych oraz zadań wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych; 3) przygotowywanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa, i organów władzy publicznej do funkcjonowania na stanowiskach kierowania; 4) utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o jej podwyższanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny oraz o jej obniżanie stosownie do zmniejszania stopnia zagrożenia; 5) określanie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa państwa, w tym obronności, oraz przygotowywanie ich szczególnej ochrony; 6) przygotowanie na potrzeby obronne państwa i utrzymywanie w stałej gotowości jednolitych systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania; 7) przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny; 8) określanie zasad wykorzystania służby zdrowia i infrastruktury technicznej państwa na potrzeby obronne, w tym sposobu zabezpieczania przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny; 9) zapewnianie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie; 10) prowadzenie kontroli stanu przygotowań obronnych w państwie. W celu wykonania powyższych zadań Rada Ministrów wydaje liczne rozporządzenia szczegółowo określające tryb ich realizacji. Jak wynika z ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Rada Ministrów, w określonych tam przypadkach decyduje o pobycie jednostek wojskowych poza granicami pań- 18

20 stwa. O podjęciu decyzji o pobycie jednostek wojskowych poza granicami państwa Prezes Rady Ministrów powiadamia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z przepisami ustawy o stanie wojennym poza kompetencjami w zakresie składania wniosków o wprowadzenie i zniesienie stanu wojennego oraz współdziałania z Prezydentem w zakresie przewidzianym w ustawie, Rada Ministrów w czasie stanu wojennego w szczególności: 1) zarządza uruchomienie systemu kierowania obroną państwa; 2) zarządza przejście na wojenne, określone w odrębnych przepisach, zasady działania organów władzy publicznej; 3) określa, na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, zasady działania organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych; 4) może zawiesić funkcjonowanie organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych; 5) może przekazać organom wojskowym określone kompetencje organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych. Jeżeli w czasie stanu wojennego Rada Ministrów nie może zebrać się na posiedzenie, konstytucyjne kompetencje Rady Ministrów wykonuje Prezes Rady Ministrów. Minister Obrony Narodowej: Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o Urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz.U. Nr 10, poz. 56 z późn. zm.) postanawia, że MON jest naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie obronności Państwa. Wykonuje on swoje zadania przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, w skład którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego. Minister Obrony Narodowej kieruje działem administracji rządowej Obrona narodowa. Dział ten obejmuje, w czasie pokoju, sprawy: 1) obrony Państwa oraz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej Siłami Zbrojnymi, 2) udziału Rzeczypospolitej Polskiej w wojskowych przedsięwzięciach organizacji międzynarodowych oraz w zakresie wywiązywania się z zobowiązań militarnych, wynikających z umów międzynarodowych, Do zakresu jego działania należy między innymi kierowanie w czasie pokoju całokształtem działalności Sił Zbrojnych RP, przygotowywanie założeń obronnych Państwa, w tym propozycji dotyczących rozwoju i struktury Sił Zbrojnych oraz realizowanie generalnych założeń, decyzji i wytycznych Rady Ministrów w zakresie obrony Państwa i koordynowania realizacji wynikających z nich zadań. Minister Obrony Narodowej kieruje działalnością Ministerstwa i Sił Zbrojnych bezpośrednio oraz przy pomocy Szefa Sztabu Generalnego WP oraz sekretarza i podsekretarzy stanu. W sprawach związanych ze strukturą, organizacją i działalnością Sił Zbrojnych Minister podejmuje decyzje po zasięgnięciu opinii lub na wniosek Szefa Sztabu Generalnego WP. 19

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Dziennik Ustaw Nr 213 15098 Poz. 1395 1395 USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo 1. Pojęcie zasady naczelnej konstytucji 2. Zasada zwierzchnictwa Narodu 3. Formy realizacji zasady zwierzchnictwa Narodu 4. Zasada demokratycznego państwa

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU KRAKOWSKIEGO STOWARZYSZENIA TERAPETUÓW UZALEŻNIEŃ. Postanowienia ogólne

REGULAMIN ZARZĄDU KRAKOWSKIEGO STOWARZYSZENIA TERAPETUÓW UZALEŻNIEŃ. Postanowienia ogólne REGULAMIN ZARZĄDU KRAKOWSKIEGO STOWARZYSZENIA TERAPETUÓW UZALEŻNIEŃ Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd jest organem zarządzającym i wykonawczym Krakowskiego Stowarzyszenia Terapeutów Uzależnień (KSTU), kierującym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 czerwca 2016 r. Poz. 929 USTAWA z dnia 22 czerwca 2016 r. o Radzie Mediów Narodowych 1) Art. 1. Ustawa określa zadania, kompetencje i organizację

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 4147 Warszawa, 14 stycznia 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk

Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk Administracja obrony kraju Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ GÓRNIK W KATOWICACH.

REGULAMIN ZARZĄDU SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ GÓRNIK W KATOWICACH. REGULAMIN ZARZĄDU SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ GÓRNIK W KATOWICACH. 1 Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej Górnik w Katowicach działa na podstawie przepisów art. 48-58 Ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16.09.1982r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1829 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 8 października 2015 r. w sprawie szkolenia obronnego Na podstawie art. 6 ust.

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1082. o Krajowej Radzie Sądownictwa Art. 1. 1. Krajowa Rada Sądownictwa, zwana dalej Radą, realizuje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 6 POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sokolewicz przewodniczący Stefan J. Jaworski sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska Wiesław Johann

Bardziej szczegółowo

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 31 V.511.605.2014.TS Pani Teresa Piotrowska Minister Spraw Wewnętrznych Wpłynęło do mnie pismo obywatela, w którym kwestionuje konstytucyjność 8 ust.

Bardziej szczegółowo

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr IV Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej PROCES LEGISLACYJNY Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż.wojciech Chmielowski prof. PK Proces

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania zwanego dalej Zarządem określa

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (druk nr 888)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (druk nr 888) Warszawa, dnia 5 maja 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk nr 888) I. Cel i przedmiot ustawy Celem ustawy o zmianie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA KRAJOWEJ KONWENCJI SLD z dnia 14 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany Statutu SLD

UCHWAŁA KRAJOWEJ KONWENCJI SLD z dnia 14 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany Statutu SLD UCHWAŁA KRAJOWEJ KONWENCJI SLD z dnia 14 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany Statutu SLD 1 Działając na podstawie art. 23 pkt. b) Statutu Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Krajowa Konwencja uchwala następujące

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki 194 POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki po rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

o współpracy rozwojowej 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne

o współpracy rozwojowej 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 16 września 2011 r. o współpracy rozwojowej 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2011 r. Nr 234, poz. 1386, z 2013 r. poz. 1283. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

Dział 2 Przedmiot i zakres działania

Dział 2 Przedmiot i zakres działania załącznik do uchwały Nr IV/21/2/2012 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 17 maja 2012 roku zmieniony uchwałą Nr V/7/1/2015 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 13 kwietnia 2015 roku (tekst ujednolicony)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU ADUMA SPÓŁKA AKCYJNA

REGULAMIN ZARZĄDU ADUMA SPÓŁKA AKCYJNA REGULAMIN ZARZĄDU ADUMA SPÓŁKA AKCYJNA Warszawa, Grudzień 2011 I. Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w postanowieniach niniejszego Regulaminu jest mowa o: 1. Spółce - należy przez to rozumieć Aduma Spółka

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK PROKURATORA GENERALNEGO. wnoszę o stwierdzenie, że:

WNIOSEK PROKURATORA GENERALNEGO. wnoszę o stwierdzenie, że: RZECZPOSPOLITA POLSKA PROKURATOR GENERALNY Warszawa, dnia sierpnia 2015 r. PG VIII TKw 39/15 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY WNIOSEK PROKURATORA GENERALNEGO Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 188

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę NASZE JEZIORA, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Stowarzyszenie działające na podstawie niniejszego statutu zwane dalej Stowarzyszenie nosi nazwę: Polskie Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS

Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS Regulamin Stowarzyszenia Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS i zwane jest dalej "Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU REGIONALNEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU REGIONALNEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik do Uchwały nr 07/2009 Walnego Zgromadzenia Członków ROTWŁ z dn 06.04.2009 REGULAMIN PRACY ZARZĄDU REGIONALNEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO I. Postanowienia ogólne II. Zadania

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulaminu Klubu Poselskiego Nowoczesnej Ryszarda Petru ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Art. 1 1. Tworzy się Klub Poselski Nowoczesnej Ryszarda Petru. 2. Członkami Klubu Poselskiego, zwanego dalej Klubem,

Bardziej szczegółowo

STATUT MAŁOPOLSKIEGO TOWARZYSTWA POMOCY DZIECIOM I MŁODZIEŻY Z CUKRZYCĄ

STATUT MAŁOPOLSKIEGO TOWARZYSTWA POMOCY DZIECIOM I MŁODZIEŻY Z CUKRZYCĄ STATUT MAŁOPOLSKIEGO TOWARZYSTWA POMOCY DZIECIOM I MŁODZIEŻY Z CUKRZYCĄ Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie o nazwie Towarzystwo Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Cukrzycą zwane dalej "Towarzystwem" jest

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE 1. 1. Zarząd Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w Mrągowie jest organem wykonawczo-zarządzającym Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Pierwsza Wojskowa Spółdzielnia Mieszkaniowa

Pierwsza Wojskowa Spółdzielnia Mieszkaniowa 1 Zarząd działa na podstawie przepisów ustawy z dnia z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 188 poz. 1848 z późn. zm.), oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE do szkolenia obronnego w działach administracji rządowej gospodarka morska, rybołówstwo oraz żegluga śródlądowa w 2016 roku

WYTYCZNE do szkolenia obronnego w działach administracji rządowej gospodarka morska, rybołówstwo oraz żegluga śródlądowa w 2016 roku Załącznik do zarządzenia Nr 12 Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 23 maja 2016 r. (poz. 11) WYTYCZNE do szkolenia obronnego w działach administracji rządowej gospodarka morska, rybołówstwo

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej

Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej Statut Polskiego Towarzystwa Naukowego Edukacji Internetowej 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej, zwane dalej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie Spis treści 1. WPROWADZENIE...................................................... 13 1.1. Uwagi wstępne...................................................... 13 1.2. Dyskusje konstytucjonalistów (2003

Bardziej szczegółowo

1) etap przygotowania pakietów inwestycyjnych (CP) Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego;

1) etap przygotowania pakietów inwestycyjnych (CP) Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego; UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej określa

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r. Nr 34, poz. 148, z 1997 r.

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne Uchwała nr V/6/09 Zarządu Związku Międzygminnego Bóbr z dnia 4 marca 2009 r. w sprawie Regulaminu Organizacyjnego Biura Związku. Na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Projekt Statutu stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego Związek Samorządów Polskich z siedzibą w Warszawie

Projekt Statutu stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego Związek Samorządów Polskich z siedzibą w Warszawie Załącznik nr 1 do uchwały Nr VII/40/2015 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 27 marca 2015 roku Projekt Statutu stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego Związek Samorządów Polskich z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688 USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Art. 1. Ustawa reguluje tryb postępowania w sprawie wykonywania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.)

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.) REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.) 1 [Postanowienia ogólne] 1. Podstawą działania Rady Nadzorczej Spółki są przepisy Kodeksu spółek handlowych

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ Kraków, dnia 10.06.2010 r. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie Partycypuj, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę STOWARZYSZENIE GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA, zwane jest dalej Stowarzyszeniem. 2 Stowarzyszenie używa pieczęci

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PROMENADA S 12

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PROMENADA S 12 REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PROMENADA S 12 l. 1. Zarząd Stowarzyszenia jest organem wykonawczo zarządzającym Stowarzyszenia i działa na podstawie statutu, uchwał Walnego Zebrania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Firmy Oponiarskiej Dębica Spółka Akcyjna

REGULAMIN ZARZĄDU Firmy Oponiarskiej Dębica Spółka Akcyjna REGULAMIN ZARZĄDU Firmy Oponiarskiej Dębica Spółka Akcyjna I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Zarząd Spółki jest statutowym organem Spółki Akcyjnej T.C. Dębica S.A., prowadzącym sprawy Spółki i reprezentującym

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Dziennik Urzędowy Ministra Pracy i Polityki Społecznej 1. Warszawa, dnia 21 maja 2013 r. Poz. 18

DZIENNIK URZĘDOWY. Dziennik Urzędowy Ministra Pracy i Polityki Społecznej 1. Warszawa, dnia 21 maja 2013 r. Poz. 18 DZIENNIK URZĘDOWY Dziennik Urzędowy Ministra Pracy i Polityki Społecznej 1 Poz. 29 MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Warszawa, dnia 21 maja 2013 r. ZARZĄDZENIE Nr 17 MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.../.../15 Rady Miejskiej w Siewierzu z dnia... 2015 r. w sprawie: powołania Gminnej Rady Seniorów w Siewierzu oraz nadania jej statutu.

Uchwała Nr.../.../15 Rady Miejskiej w Siewierzu z dnia... 2015 r. w sprawie: powołania Gminnej Rady Seniorów w Siewierzu oraz nadania jej statutu. PROJEKT - Uchwała Nr.../.../15 Rady Miejskiej w Siewierzu z dnia... 2015 r. w sprawie: powołania Gminnej Rady Seniorów w Siewierzu oraz nadania jej statutu. Na podstawie art. 5 c ust.2 i ust.5, art. 40

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 117 7078 Poz. 676 USTAWA. z dnia 4 marca 2011 r.

Dziennik Ustaw Nr 117 7078 Poz. 676 USTAWA. z dnia 4 marca 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 117 7078 Poz. 676 Art. 1. W ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09 Druk nr 2241 Warszawa, 6 sierpnia 2009 r. Szanowny Panie Marszałku Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU. Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Regionu Kozła

REGULAMIN ZARZĄDU. Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Regionu Kozła REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Regionu Kozła 1 Użyte w regulaminie sformułowania oznaczają: Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1) LGD oznacza Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania

Bardziej szczegółowo

98/8/A/2014. POSTANOWIENIE z dnia 10 września 2014 r. Sygn. akt K 18/11

98/8/A/2014. POSTANOWIENIE z dnia 10 września 2014 r. Sygn. akt K 18/11 98/8/A/2014 POSTANOWIENIE z dnia 10 września 2014 r. Sygn. akt K 18/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat przewodniczący Leon Kieres Teresa Liszcz Małgorzata Pyziak-Szafnicka sprawozdawca

Bardziej szczegółowo

STATUT. Stowarzyszenia Krajowe Stowarzyszenie Dyrektorów. Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego " i zwane w dalszej części Stowarzyszeniem.

STATUT. Stowarzyszenia Krajowe Stowarzyszenie Dyrektorów. Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego  i zwane w dalszej części Stowarzyszeniem. tekst jednolity STATUT Stowarzyszenia Krajowe Stowarzyszenie Dyrektorów Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego " i zwane w dalszej części Stowarzyszeniem." Rozdział I : Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI KULTURY I ŚRODKÓW PRZEKAZU

SPRAWOZDANIE KOMISJI KULTURY I ŚRODKÓW PRZEKAZU SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Druk nr 2888 SPRAWOZDANIE KOMISJI KULTURY I ŚRODKÓW PRZEKAZU o poselskim projekcie ustawy o przekształceniu jednoosobowych spółek Skarbu Państwa prowadzących

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340) Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (druk nr 340) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa o zmianie ustawy o kierujących pojazdami

Bardziej szczegółowo

MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 48 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1)

MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 48 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 48 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 1001

Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 1001 Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 1001 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia

USTAWA. z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia Opracowano na podstawie Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 418, Nr 76, poz. 641, z 2011 r. Nr 112, poz. 654. Art. 1.

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI KAMILI SKOLIMOWSKIEJ. Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI KAMILI SKOLIMOWSKIEJ. Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI KAMILI SKOLIMOWSKIEJ Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Fundacja Kamili Skolimowskiej, zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez: Teresę Skolimowską zwaną dalej fundatorem, aktem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA WOLNEGO SŁOWA

REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA WOLNEGO SŁOWA REGULAMIN ZARZĄDU STOWARZYSZENIA WOLNEGO SŁOWA 1. 1. Zarząd Stowarzyszenia Wolnego Słowa, zwany dalej Zarządem, kieruje działalnością Stowarzyszenia, działa na podstawie Statutu, uchwał Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

Lublin, 20 stycznia 2015 r. Dr Marek Dobrowolski Wydział Prawa i Administracji Katolicki Uniwersytet Lubelski

Lublin, 20 stycznia 2015 r. Dr Marek Dobrowolski Wydział Prawa i Administracji Katolicki Uniwersytet Lubelski Lublin, 20 stycznia 2015 r. Dr Marek Dobrowolski Wydział Prawa i Administracji Katolicki Uniwersytet Lubelski Opinia prawna stanowiąca odpowiedź na pytanie: Czy w świetle przepisów Konstytucji RP (wykładnia

Bardziej szczegółowo

BIURO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Zespół Wstępnej Kontroli Skarg Konstytucyjnych i Wniosków. Warszawa, dnia 13 grudnia 2013 r. Sygn.

BIURO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Zespół Wstępnej Kontroli Skarg Konstytucyjnych i Wniosków. Warszawa, dnia 13 grudnia 2013 r. Sygn. BIURO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Zespół Wstępnej Kontroli Skarg Konstytucyjnych i Wniosków Warszawa, dnia 13 grudnia 2013 r. Sygn. akt Tw 16/13 Adwokat Błażej Gazda Kancelaria Adwokacka MAXIMUS Plac Wolności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Wodno Ściekowej GWDA Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Wodno Ściekowej GWDA Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Załącznik do Uchwały nr 17/2010 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki Wodno - Ściekowej GWDA spółki z o.o. REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Wodno Ściekowej GWDA Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie pod nazwą POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Bardziej szczegółowo

przedstawiam następujące stanowisko:

przedstawiam następujące stanowisko: RZECZPOSPOLITA POLSKA PROKURATOR GENERALNY Warszawa, dnia grudnia 2015 r. PG VIII TK 135/15 (K 36/15) TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY W związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności

Bardziej szczegółowo

Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe

Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe Języki mniejszości narodowych i etnicznych oraz język regionalny a władze samorządowe Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji 1 MNIEJSZOŚCI NARODOWE I ETNICZNE I ICH JĘZYKI A SAMORZĄDY JĘZYK REGIONALNY

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA RADIA PUBLICZNEGO W POLSCE

STATUT STOWARZYSZENIA RADIA PUBLICZNEGO W POLSCE STATUT STOWARZYSZENIA RADIA PUBLICZNEGO W POLSCE I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Radia Publicznego w Polsce zwane dalej "Stowarzyszeniem", działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Klimatologów Polskich

Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Klimatologów Polskich Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Klimatologów Polskich Na podstawie 25 ust 3 Statutu Stowarzyszenia Klimatologów Polskich przyjmuje się Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Klimatologów Polskich w następującym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU spółki pod firmą W Investments S.A. z siedzibą w Warszawie

REGULAMIN ZARZĄDU spółki pod firmą W Investments S.A. z siedzibą w Warszawie REGULAMIN ZARZĄDU spółki pod firmą W Investments S.A. z siedzibą w Warszawie 1 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowy tryb działania Zarządu spółki pod firmą W Investments S.A. z siedzibą w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

- o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 3278 Warszawa, 9 lipca 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB STARSZYCH I NIEPEŁNOSPRAWNYCH CORDIS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB STARSZYCH I NIEPEŁNOSPRAWNYCH CORDIS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ OSÓB STARSZYCH I NIEPEŁNOSPRAWNYCH CORDIS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Na Rzecz Osób Starszych i Niepełnosprawnych Cordis,

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze. (druk nr 387)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze. (druk nr 387) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 14 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy Prawo lotnicze (druk nr 387) USTAWA z dnia 3 lipca 2002 r. PRAWO LOTNICZE (Dz. U. z 2012

Bardziej szczegółowo

POZYCJA USTROJOWA RADY MINISTRÓW

POZYCJA USTROJOWA RADY MINISTRÓW POZYCJA USTROJOWA RADY MINISTRÓW PRAWO ADMINISTRACYJNE - ĆWICZENIA Maciej M. Sokołowski WPiA UW Wprowadzenie Wierzę, że tam w górze jest coś, co czuwa nad nami. Niestety, jest to rząd. Woody Allen Trójpodział

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej

STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej STATUT Stowarzyszenia Ośrodek Współpracy Europejskiej I. Postanowienia ogólne Art. 1 Na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku prawo o stowarzyszeniach tworzy się stowarzyszenie Ośrodek Współpracy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 392

Warszawa, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 392 Warszawa, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 392 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Radzie Ministrów 1. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe

FORMY UCZESTNICTWA OBYWATELI W ŻYCIU PUBLICZNYM Związki zawodowe Związki zawodowe Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Cechy związków zawodowych DOBROWOLNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Ustawodawcza wnosi projekt ustawy:

Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Ustawodawcza wnosi projekt ustawy: Druk nr 1740 Warszawa, 5 grudnia 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Ustawodawczej UST 020-01/08 Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Stowarzyszenia TARNOWSKIE STOWARZYSZENIE PRZEDSIĘBIORCÓW TSP w TARNOWIE PODGÓRNYM

S T A T U T Stowarzyszenia TARNOWSKIE STOWARZYSZENIE PRZEDSIĘBIORCÓW TSP w TARNOWIE PODGÓRNYM S T A T U T Stowarzyszenia TARNOWSKIE STOWARZYSZENIE PRZEDSIĘBIORCÓW TSP w TARNOWIE PODGÓRNYM Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie: Tarnowskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców TSP w

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU"

S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU" ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Opatowieckiej w Opatowcu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb,

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb, 8 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2003 r. Sygn. akt K 44/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian

Bardziej szczegółowo

STATUT. Stowarzyszenia. Niezależnych Dealerów Samochodowych. Postanowienia ogólne

STATUT. Stowarzyszenia. Niezależnych Dealerów Samochodowych. Postanowienia ogólne STATUT Stowarzyszenia Niezależnych Dealerów Samochodowych Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Niezależnych Dealerów Samochodowych, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie Ustawy z dnia 7

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI... Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI... Postanowienia ogólne WZÓR STATUTU FUNDACJI: (źródło: www.ngo.pl) STATUT FUNDACJI... Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą..., zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez:...... zwanych dalej fundatorami, aktem notarialnym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 63/2011 MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 63/2011 MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. Dz.Urz.MNiSW.2011.3.69 2012.02.13 zm. Dz.Urz.MNiSW.2012.14 1 ZARZĄDZENIE Nr 63/2011 MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie zasad planowania, organizacji i wykonywania

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLENIA OBRONNEGO URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO NA 2016 ROK

PLAN SZKOLENIA OBRONNEGO URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO NA 2016 ROK URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO w TORUNIU BIURO OBRONNOŚCI i BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO ZATWIERDZAM OR-V.0731.3.2016 PLAN SZKOLENIA OBRONNEGO URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. Benefit Systems SA

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. Benefit Systems SA REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Benefit Systems SA A. RADA NADZORCZA 20 1. Rada Nadzorcza składa się z 3 (trzech), a w przypadku podjęcia decyzji o ubieganiu się przez Spółkę o uzyskanie statusu spółki publicznej

Bardziej szczegółowo