REKLAMA. Życie NAKŁAD nr 2 (125) 2014 ISSN Olsztyna ( ) REKLAMA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "REKLAMA. Życie NAKŁAD 25 000. nr 2 (125) 2014 ISSN 1734-7076. Olsztyna (27.01.-10.02. 2014) REKLAMA"

Transkrypt

1 nr 2 (125) 2014 ISSN N Życie O W E ( ) NAKŁAD Olsztyna

2 N O W E Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 Pomysł miasta na mrozy Koksownik prosta rzecz, a tyle różnych odczuć. Jednym mieszkańcom przypomina stan wojenny i żołnierzy ogrzewających się przy tym palenisku podczas posterunków ulicznych. Innym olsztynianom te kosze z koksem kojarzą się przyjemniej z darmowym ciepłem w najmroźniejsze dni. Olsztyn jest jednym z miast, które podczas mrozów wystawiają koksowniki, aby ludzie mogli się ogrzać. Takie paleniska są ustawiane na przystankach i pętlach autobusowych, na placach oraz w pobliżu największych skrzyżowań. Kamery miejskiego monitoringu i straż miejska mają oko na te stalowe ogniska, co ma odstraszyć dowcipnisiów. ewentualnych Tańsze przejazdy dla uczonych Normalny bilet olsztyńskiej komunikacji miejskiej kosztuje 2,80 zł. Od tej kwoty pewne grupy osób mają 50-procentową ulgę. Są to na przykład uczniowie, studenci, emeryci, kombatanci, niektórzy niepełnosprawni, duże rodziny mające na utrzymaniu troje lub więcej niepełnoletnich dzieci. Do grupy uprzywilejowanych mają wkrótce dołączyć doktoranci. Aby tak się stało, olsztyńska Rada Miasta musi przyjąć uchwałę, która przyzna naukowcom zniżki. W kuluarach mówi się, że więcej radnych jest na tak niż na nie, dlatego intelektualna elita naszego regionu powinna być dobrej myśli. List od Czytelnika Odbiór przesyłki sądowej w pizzerii? r. znalazłem w skrzynce pocztowej Zawiadomienie InPostu, że na Dworcowej 35 oczekuje na mnie przesyłka pismo sądowe. Nie było jednak sprecyzowanego miejsca odbioru. Pod tym adresem (pawilon) znajdują się sklepy, pizzeria, punkty usługowe. Tak się złożyło, że w tym dniu byłem w domu. Dlaczego posłaniec nie doręczył mi osobiście tej przesyłki, pozostanie jego tajemnicą. Na Zawiadomieniu napisano: Sądową przesyłkę poleconą można odebrać w miejscu ww. do od dnia następnego otrzymania tego zawiadomienia w pon-pt od godz. 8-17, sob. nieczynne. Po przesyłkę udałem się tego samego dnia po godz. 16. Pod wspomnianym adresem (pawilon Dworcowa 35), w pobliskim sklepie dowiedziałem się, że moja przesyłka sądowa może znajdować się w punkcie prasowym Ruchu. Na drzwiach Ruchu zobaczyłem miniaturową plakietkę InPost. Byłem wniebowzięty, moje poszukiwania punktu odbioru przesyłki zakończyły się sukcesem. Pokazałem Zawiadomienie i po okazaniu dowodu tożsamości otrzymałem przesyłkę. Tu nasuwają się pytania: dlaczego InPost nie wprowadza daleko idącej informacji o punktach odbioru (na zawiadomieniu można dopisać przecież Dworcowa 35 punkt prasowy Ruch, dlaczego w zawiadomieniu dezinformują, że nie mogę odebrać przesyłki po godz. 16 tego samego dnia, dlaczego nie mogę odebrać w sobotę, skoro punkt Ruchu jest czynny w godz. 7-14? Zdegustowany klient PS Osiedlowi prześmiewcy, mając na celu usprawnienie działania punktu InPost Dworcowa 35, proponują przenieść go do pobliskiej pizzerii Ravioli Street. Skoro oferują pizzę na telefon, można by wprowadzić przesyłkę sądową na telefon. Wędrujące światło nad Jeziorem Krzywym Tak jak nowojorczycy truchtają po swoim Central Parku, tak my możemy uprawiać jogging czy nornic walking nad Jeziorem Krzywym, bez obawy, że w ciemnościach poranka lub późnego wieczoru ktoś nas napadnie. Miasto zainwestowało w specjalne oświetlenie, które podąża za spacerowiczami i wyłącza się dopiero kiedy zejdziemy z deptaków. Wędrujące światełko to energooszczędny system zdalnego zarządzania oświetleniem. Zostało zainstalowane po to, aby zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i pomóc oszczędzać energię. Światło nad jeziorem nie pali się bowiem bez przerwy. System wykrywa użytkownika ścieżki lub drogi dla rowerów i dopiero wtedy włącza światło. Świeci się ono tak długo, aż rowerzysta czy spacerowicz znajdzie się w zasięgu innego oświetlenia. Trwają prace nad tym, aby takie oświetlenie działało także w olsztyńskich parkach i na niektórych drogach osiedlowych. Co więcej, niektórzy w ratuszu są tak zachwyceni tym rozwiązaniem, że zostało ono zgłoszone do konkursu na najlepszą inwestycję oświetleniową. Stronę przygotowała OR Piękne kobiety, piękne makijaże Make-up jak z barwnego świata Bollywood można było oglądać na twarzy modelek podczas X Mistrzostw Makijażu w Olsztyńskiej Szkole Wyższej im. Józefa Rusieckiego. Studentki tej uczelni, kształcące się głównie na kierunku odnowy biologicznej z kosmetyką, pokazały, że każdą kobietę można przeobrazić w indyjską boginię. Uczestniczki konkursu miały za zadanie wykonać modelkom makijaż w stylu bollywoodzkich gwiazd. Jak to zrobić, wiedziała najlepiej Natalia Mrozek, która modelkę Anetę Rzepnikowską pomalowała wyraziście, ale bez przesytu, podkreślając jednocześnie urodę dziewczyny. Podczas mistrzostw olsztynianie przekonali się, jaką przemianę można przejść w profesjonalnych rękach wizażysty, fryzjera i stylisty. Trzy olsztynianki zgodziły się poddać totalnej metamorfozie. Zmieniono im kolor włosów, fryzurę, dobrano bieliznę, ubrania i biżuterię. Wykonano im też makijaż odpowiedni do typu cery, kształtu twarzy i urody. Największe Olsztyn na papierze Po Warszawie, Wrocławiu i Gdyni przyszedł czas na opisanie Olsztyna w ogólnopolskim kwartalniku Renowacje i zabytki. Oprócz przygotowania części historycznej i architektoniczno-urbanistycznej autorzy przedstawiają w publikacji realizowane w mieście inwestycje i wskazują istotnie dla mieszkańców obiekty. Treść artykułów ma być jednocześnie ciekawym materiałem dla szkół, przewodnikiem turystycznym i gratką dla branży konserwatorsko-budowlanej. Czy twórcom tej obszernej publikacji uda się zadowolić tak różniące się od siebie grupy odbiorców? Co ciekawe, znalezienie się w cyklu Miasta polskie wspomnianego kwartalnika wydaje się sprawą tak prestiżową, że w prace nad tekstem są włączone, prócz autorów wydawnictwa, również lokalne służby konserwatorskie i wydział architektury. Naprzeciwko szpitala nie ma strefy płatnego parkowania Trudno jest zaparkować pod szpitalem wojewódzkim, to wiemy wszyscy. Część mieszkańców w poszukiwaniu jakiegokolwiek miejsca postojowego zapędzała się aż między bloki ulicy Żołnierskiej, vis-àvis szpitala i sanepidu. Jakież było zdziwienie niektórych, kiedy zauważyli, że tym razem nawet i tu nie zaparkują bez wniesienia opłaty. Wiele osób, w tym mieszkańców tamtejszej ulicy, miało pretensje do miasta, że wprowadzono tam strefę płatnego parkowania. Mistrzostwa Makijażu zwyciężyła Natalia Mrozek, która wykonała make-up modelce Anecie Rzepnikowskiej brawa za przeobrażenie się w zwiewnego motyla otrzymała od publiczności Anna Tomasiak, nad którą pracowała ekipa specjalistek od urody pod wodzą kosmetolog Marty Potockiej. Przypominamy za Zarządem Dróg, Zieleni i Transportu, że płatny parking, powstały przy ulicy Żołnierskiej, nie należy do strefy płatnego parkowania. Nie jest to teren należący do gminy miejskiej ani przez nią administrowany. Wszelkie uwagi, które mają osoby korzystające z tego parkingu, trzeba kierować do przedsiębiorstwa prowadzącego tam działalność gospodarczą. Informacje o tej firmie znajdziemy na tablicy z regulaminem parkingu. W świetle tych informacji pamiętajmy, że na tym parkingu nie obowiązują bilety kupione w miejskich parkomatach. Wykonanie poprawnego i niebanalnego makijażu jest umiejętnością, którą można doskonalić na studiach. Praktyka czyni mistrza, a efekty mogą być jak z indyjskiej bajki. Mroźne obowiązki obywatela Czy olsztynianie wywiązują się z obowiązków, jakie zimą nakłada na nich prawo? Nim kierowca wsiądzie do samochodu, powinien starannie odśnieżyć auto i pozbyć się lodu z szyb, świateł i lusterek. Administratorzy lub właściciele budynków mają obowiązek usuwać sople z dachów i nagromadzony tam śnieg, aby nie stanowiły zagrożenia dla przechodniów. Muszą także odśnieżać chodniki przylegające do ich domu czy punktu handlowego, a także posypywać te ścieżki piaskiem, aby nikt się nie pośliznął. To obowiązek i basta. Jeśli na oblodzonym chodniku ktoś złamie nogę, to właściciel posesji, do której przylega felerny odcinek chodnika, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, na przykład w formie wypłaty odszkodowania za spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. Obowiązkiem podczas zimy jest także dbałość o niektóre urządzenia, na przykład wodomierze. Co możemy zrobić, aby uniknąć zamarznięcia przyłącza wodociągowego? Wpierw powinniśmy sprawdzić, czy pomieszczenie, w którym znajduje się wodomierz główny, jest w dobrym stanie: czy nie ma powybijanych szyb, a okna i drzwi do tego pomieszczenia są szczelne. Następnie możemy ocieplić wodomierz w studzience, odcinek przyłącza i sam wodomierz. Zabezpieczenie wodomierzy ma być tak wykonane, aby umożliwiało dokonywanie odczytów bez komplikacji. W razie kłopotów znajdziemy pomoc w Pogotowiu Wodociągowo-Kanalizacyjnym, tel Życie Wydawca: Agencja Reklamowo-Wydawnicza Olsztyna INNA PERSPEKTYWA Paweł Lik, redaktor naczelny: Leszek Lik redaktor wydania bezpłatnego: Paweł Lik, sekretarz redakcji: Olga Ropiak; dziennikarze: Andrzej Zb. Brzozowski, Olga Ropiak, Jacek Panas, Jerzy Pantak, Mirosław Rogalski, Mariusz Wadas; korekta: Irena Robak, Olga Ropiak; współpraca: Krzysztof Rzymski fot. okładka: Photos.com Biuro promocji i reklamy: tel ; (r) materiał reklamowy lub powierzony, ar- archiwum redakcji. Redakcja nie odpowiada za treœæ i formê powierzonych materia³ów, zastrzega sobie prawo adiustacji powierzonych tekstów. Druk: Express Media Sp. z o.o. Nakład

3 reklama Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 Zadbaj o bezpieczeństwo pracowników Zima jest dobrym okresem przed nadejściem sezonu budowlano-montażowego na zastanowienie się, jak zadbać o komfort i bezpieczeństwo pracy swoich pracowników. Rozmawiamy z Marcinem Szanterem, specjalistą ds. bhp w firmie METALZBYT Olsztyn, do którego codziennie zgłaszają się klienci w poszukiwaniu asortymentu bhp, ale również specjalistycznej wiedzy i fachowego doradztwa. Jakie najczęściej pojawiają się wątpliwości u osób poszukujących artykułów bhp? Wielu klientów pyta o sprawy podstawowe, na przykład jak zabezpieczyć pracownika zatrudnionego na stanowisku pracy przed czynnikami szkodliwymi. Odpowiadam, że jedną z najważniejszych rzeczy stanowi zapewnienie pracownikom odzieży roboczej i obuwia roboczego właściwie dobranych do warunków oraz charakteru pracy. Kodeks pracy nakłada na pracodawców obowiązek dostarczania pracownikowi odzieży i obuwia roboczego nieodpłatnie. Muszą one spełniać wymagania określone w polskich normach. Dlaczego to jest tak istotne? Nieodpowiednio dobrana odzież i obuwie robocze mogą doprowadzić do obniżenia poziomu bezpieczeństwa pracowników. Brak lub niedostatecznie dobrane środki mogą być powodem wypadków przy pracy i wysokich kosztów odszkodowań, zastępstw, kar organów nadzorczych itp. W firmie METALZBYT Olsztyn znajdziemy bardzo szeroki wybór spodni i bluz roboczych, kurtek, kamizelek oraz obuwia roboczego. Każdy klient z pewnością będzie w stanie wybrać wyposażenie w środki ochrony indywidualnej dla siebie i swoich pracowników. Co więcej, u nas można liczyć na fachowe doradztwo w tym zakresie. Czym są wspomniane przez Pana środki ochrony indywidualnej? Środki ochrony indywidualnej to wszystkie środki stosowane przez pracownika w celu jego ochrony przed jednym lub większą liczbą zagrożeń związanych z występowaniem niebezpiecznych i szkodliwych czynników w środowisku pracy. Są nimi również wszelkie akcesoria i dodatki przeznaczone do tego celu, takie jak ubrania ochronne, fartuchy, nakrycia głowy, kaski, nakolanniki, obuwie ochronne, środki ochrony twarzy i oczu, okulary, przyłbice spawalnicze oraz wiele innych, których zakres jest ściśle związany z charakterem wykonywanej pracy. Czy mógłby Pan podać jakiś przykład? Na przykład prace spawalnicze wykonywane w działalności gospodarczej, ale też w domu czy ogrodzie. Na stanowisku pracy spawacza, gdzie istnieje niebezpieczeństwo kontaktu z otwartym ogniem lub gorącymi elementami, powinna być stosowana odzież ochronna, taka jak fartuch spawalniczy, rękaw i rękawice spawalnicze. Te akcesoria zapewnią także ochronę przed szkodliwym działaniem gorących odprysków metalu i promieniowaniem nadfioletowym. Również spawacz amator musi mieć okulary albo przyłbicę spawalniczą. Przyłbice wzorcowo spełniają wszystkie wymagania ochronne począwszy od zabezpieczenia przed promieniowaniem poprzez zapewnienie dopływu czystego powietrza, a skończywszy na ochronie przed zanieczyszczeniami w formie dymu i pyłu. Często podczas pracy spawacz musi posłużyć się szlifierką, aby odpowiednio przygotować spaw do dalszej obróbki, czasami opukuje młotkiem spoinę. Podczas szlifowania czy opukiwania (zagrożenie odpryśnięcia zgorzeliny) musi bezwzględnie używać okularów ochronnych. Podany zakres środków ochrony jest szeroki. Należy je właściwie dobierać i dbać o ich odpowiednią jakość. Ile kosztuje tak specjalistyczny asortyment? METALZBYT Olsztyn jest autoryzowanym dostawcą sprzętu spawaliczego. Oprócz oferowanych urządzeń firma dysponuje asortymentem środków ochrony zarówno dostarczanych przez dostawców tych urządzeń, jak i firm specjalizujących się w branży bhp. W ofercie METALZBYTU znajdziecie Państwo szeroką gamę przyłbic od najtańszych, tekturowych lub plastikowych w cenie około 44 złotych, które są wyposażone w filtr stały o różnym stopniu efektywności, do tych bardzo profesjonalnych z automatycznymi filtrami samościemniającymi. Im większa cena, tym wyższa klasa optyczna filtrów, to znaczy szybciej reagują i intensywniej zaciemniają szybkę chroniącą oczy spawacza. Najlepsze modele, w cenie powyżej tysiąca złotych, posiadają regulatory czasu reakcji na zaciemnienie oraz specjalny filtr, który wymusza obieg powietrza, chroniąc w ten sposób drogi oddechowe pracownika. Powiedział Pan, że pracodawca musi zapewnić pracownikowi odzież, obuwie i inne środki zwiększające bezpieczeństwo pracy. Jaka jest podstawa prawna tego obowiązku? Artykuł Kodeksu pracy brzmi: Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy [ ], natomiast w 2: Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki [ ]. Jak widać w świetle prawa, warto znaleźć sposób na to, aby wypełnić wymogi kodeksowe i jednocześnie nie popaść w bankructwo. Dlatego zachęcam wszystkich pracodawców do wybrania drogi środka pomiędzy ceną a jakością. Środki ochrony oraz odzież i obuwie robocze wysokiej jakości, wygodne, dobrane do specyfiki stanowiska pracy stanowią gwarancję tego, że pracownik będzie chciał je stosować. Z punktu widzenia pracodawcy ten szczególny kompromis pozwoli wydłużyć okres użytkowania środków ochrony nawet do kilkunastu miesięcy, co z pewnością przełoży się na wydatkowanie kosztów a przecież właśnie o to nam chodzi. Dziękujemy Panu za rozmowę. Będzie kontynuacja poświęcona pozostałym artykułom z grupy bhp

4 4 Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 Olsztyn i okolice Stronę przygotowała OR Wzywać czy nie wzywać? Czy wzywać policję albo straż miejską, gdy wydaje nam się, że ktoś nocuje na działkach? Czy dzwonić po mundurowych na widok osoby bezdomnej, tułającej się po nocy na mrozie albo leżącej gdzieś, pijanej? Olsztyńska policja do tego namawia. Nic to nas nie kosztuje, prócz chwili poświęconego czasu, a ludziom ratuje życie, o czym poniżej. Policja chwali mieszkańca Ornety, który powiadomił policję, że w jednej z altanek na działkach schronienie przed mrozem znaleźli dwaj mężczyźni i najwyraźniej zamierzają tam nocować. Mróz sięgał piętnastu stopni, a nielegalni lokatorzy zapadli w głęboki, poalkoholowy sen. Prawdopodobnie by zamarzli, gdyby nie donos mieszkańca Ornety. 49- i 55-latek zostali zabrani na noc do komendy. Mrozy stanowią śmiertelne zagrożenie nie tylko dla osób pod wpływem alkoholu lub bezdomnych. Również dla osób starszych, schoro- W tej altance mogli zamarznąć dwaj bezdomni wanych, mających problemy z oddychaniem lub z sercem. Nie wychodźmy z domów nocą apelują służby porządkowe a jeśli już musimy, to powiedzmy domownikom, dokąd idziemy i o której wrócimy. Weźmy ze sobą telefon i ubierzmy się ciepło dodają stróże porządku. Ich apel nie jest bezpodstawny. Jak wynika z ubiegłorocznych doświadczeń policjantów, do noclegowni, schronisk przewozili oni około pół tysiąca potrzebujących. Drugie tyle nietrzeźwych znajdowało schronienie w komendach policji. Niestety, tygodniowo aż około 150 osób odmawiało skorzystania z pomocy placówek opieki społecznej. Policjanci dotrą wszędzie, gdzie zostaną skierowani. Nie zostawią bez pomocy żadnej osoby, której będzie groziło wychłodzenie twierdzi wojewódzka policja. Uruchomiono już specjalną infolinię, która będzie czynna aż do 31 marca. Co ważne, infolinia jest całodobowa oraz bezpłatna, a dzięki niej potrzebujący mogą uzyskać informacje dotyczące lokalizacji najbliższych miejsc noclegowych, jadłodajni oraz innych życzliwych im instytucji, w których bezdomnym udziela się pomocy finansowej, rzeczowej, prawnej i medycznej. Infolinia ma szeroki zasięg, posiada bowiem dane z obrębu całego województwa. W więzieniu lepiej niż na mrozie Niemałe zaskoczenie przeżyła policja w Bartoszycach, gdy otrzymała zawiadomienie z zakładu karnego w Kamińsku, że były więzień dobija się do bram, błagając, by go przyjęli z powrotem. 53-letni Andrzej P. uczciwie odpokutował swoje winy i wyszedł z więzienia. Niewielką ilość gotówki, jaką miał przy sobie, zainwestował w alkohol, którym świętował fakt odzyskania wolności. Już po kilku godzinach byłego więźnia dopadła jednak szara rzeczywistość. Nie miał gdzie przenocować ani za co wrócić do domu. Dlatego mając ponad promil alkoholu i perspektywę bardzo mroźnej nocy, postanowił poszukać schronienia w więzieniu. No ale życie to nie bajka. Pan Andrzej musiał zadowolić się pokojem w policyjnym areszcie. Nie stać Cię na kredyt hipoteczny? Mieszkanie lokatorskie szansą na własne M Kamienica przy spokojnej ulicy, zaledwie kilka kroków od parku. To brzmi jak marzenie, ale taki właśnie może być Twój nowy adres w realizowanym przy ul. Macieja Rataja 62 w Olsztynie budynku o niepowtarzalnej architekturze, do którego zaprasza Cię SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA KORMORAN w OLSZTYNIE. Pozostały jeszcze do nabycia mieszkania o powierzchni od 31 do 46 mkw. Każde z nich ma funkcjonalny układ, balkon oraz piwnicę. Posiadaczy samochodów ucieszy fakt, że pod budynkiem znajduje się garaż wielostanowiskowy, zapewniający miejsce postojowe dla każdego mieszkania. Cała posesja, z urządzonym placem zabaw i zielenią, będzie ogrodzona. Termin zakończenia budowy planowany jest na koniec września 2014 roku. Na pewno cię stać! Tu uzyskasz mieszkanie na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lo- kalu. Powrót do formuły budowy mieszkań o statusie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu skierowana jest przede wszystkim do osób, które nie mogą zaciągnąć kredytu na zakup własnego mieszkania. Właśnie dla takich osób szansą posiadania swojego mieszkania jest jego nabycie na prawach spółdzielczych lokatorskich. Warunkiem uzyskania tego typu lokalu mieszkalnego jest wniesienie w trakcie realizacji tylko 30% planowanego kosztu budowy mieszkania (nawet w ratach) i zobowiązanie się do spłaty w okresie 25-letnim kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię na pokrycie pozostałych 70% kosztów budowy tego lokalu. Miesięczne raty kredytu oraz opłaty za użytkowanie mieszkania będą kształtowały się na poziomie znacznie niższym niż w przypadku najmu mieszkania na wolnym rynku. Kredyt możesz spłacić wcześniej i uzyskać własność mieszkania. Dodatkowym walorem posiadania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest możliwość rezygnacji w każdym czasie z zamieszkiwania w nim i przekazania mieszkania Spółdzielni. W takim przypadku odzyskasz poniesione na nabycie mieszkania środki finansowe, gdyż Spółdzielnia zwróci Ci wartość rynkową tego lokalu. Skorzystaj koniecznie! Dowiedz się więcej: tel

5 kto ma rację? Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) Pomoc czy szkodzenie? W Olsztynie najbardziej popularne miejsca proszenia o pieniądze to parkingi przed dużymi marketami, kasy w sklepach, centrum miasta, licznie uczęszczane chodniki oraz przystanki. Do tego trzeba dołączyć akcje ogólnopolskie czy regionalne, których również nie brakuje, a ich wolontariusze są niemal wszędzie. Nie wiem, czy mamy się tego wstydzić, czy być z tego zadowoleni. Jest to znakomity sposób na zdobywanie nieopodatkowanych pieniędzy. Gdy byłem młody, postanowiłem sprawdzić, ile można zarobić, zbierając złotówki. Założyłem, że w Polsce jest 30 milionów ludzi i każdy da mi monetę bez uszczerbku dla kieszeni. Uznałem, że mogę zebrać mnóstwo pieniędzy. W ciągu dwóch dni miałem już 200 zł, całkiem niezły wynik. Można sobie wyobrazić, że ktoś chodzi od drzwi do drzwi w wieżowcu. W jednej klatce są 33 mieszkania. Średnio otrzymuje się od 2 do 5 zł. Łatwo policzyć, że to niezły wynik. Niestety to nielegalne, ale zazwyczaj, o ile żebracy nie są natrętni, są tolerowani przez społeczeństwo. Żebracy zarabiający w ten sposób na Jasnej Górze w Częstochowie to jedni z najbogatszych ludzi. Jednak nie mogą pracować więcej niż 5-6 godzin, bo muszą ustąpić miejsca innym. Takie jest żebracze prawo. Czy jest to dowód na ubóstwo społeczeństwa, czy sposób na życie? Redaktorze Andrzeju, pewnie powiesz, że w kraju mamy wielu biednych ludzi. Szczerze w to wątpię. Ci, którym życie spłatało figla, korzystają ze wsparcia pomocy społecznej. W swoim długim życiu nie spotkałem osoby czy rodziny, która naprawdę nic nie ma. Ktoś powie: a bezdomni? Według mnie są to szczęśliwe osoby, bo wybrały taki sposób życia. Im nic nie potrzeba, poza drobnymi na alkohol i jedzenie. W większości zdobywają je, pracując dorywczo lub zbierając złom i inne surowce wtórne. Gdzie jest pies pogrzebany? Żebractwo trzeba opodatkować, bo przecież to ciężka praca. A co ze zbiórkami? Dajmy ludziom więcej, a oduczą się zarabiać na siebie czy na rodzinę. Państwo powinno im umożliwić legalne zarobkowanie. A wielkie akcje, jak np. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, to nic innego, jak wyręczanie państwa z obowiązku dbania o interes służby zdrowia czy ludzi potrzebujących. Mój znajomy Hiszpan, gdy zobaczył tę akcję, zapytał, czy rządu nie stać na wsparcie potrzebujących. U nich w kraju nie ma czegoś takiego. Od tego są fundacje czy opieka społeczna. pomagają Polacy wszystkim, ale nie mogą znaleźć dobrego sposobu na zdobywanie funduszy na pomoc potrzebującym. Spróbujmy. Odprowadzajmy od naszych zarobków jedną złotówkę na pomoc dla innych! Będzie to ogromna kwota! Jacek Panas Sposób na życie? Nie umilkły jeszcze echa ostatniego finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, a niektórzy już starają się podważyć sens całej akcji, zaś redaktor Panas zaskakuje kolejnymi pomysłami. Doprawdy nie wiem, czy propozycję opodatkowania ludzi trudniących się żebraniem rozpatrywać w kategoriach żartu czy fantastyki gospodarczej. Wpisujesz się, drogi Jacku, w rządowy trend wyrywania pieniędzy, gdzie się tylko da, bez względu na racjonalne przesłanki. Bo jak to sobie wyobrażasz? Kasy fiskalne przy każdym kapeluszu? Do tego szczegółowa mapa śmietników w każdym mieście, aby kontrolujący urzędnik, np. z urzędu skarbowego, trafił bez problemu? Podejrzewam, że sam się z tego śmiejesz. I jeszcze chcesz uznać to za zawód. A jakie są potrzebne do niego kwalifikacje? Nie zgadzam się z Twoją opinią, że Orkiestra wyręcza państwo z obowiązku dbania o interes służby zdrowia. Nie wyręcza, a pomaga, uzupełnia. Te kwoty, które tak niektórych kłują w oczy i szokują, to zaledwie ułamek pieniędzy wydawanych na służbę zdrowia. Poza tym Orkiestra to coś więcej niż zbiórka pieniędzy. Integruje społeczeństwo, bo w tym dniu (szkoda, że nie częściej) stajemy się sobie bardziej bliscy i przyjaźni. Łączy nas bowiem chęć niesienia pomocy innym, a tysiące wolontariuszy są tego najlepszym przykładem. Dlatego nie potępiałbym różnych akcji charytatywnych i zbiórek. Na pewno nie doprowadzą do tego, że ludziom nie będzie się chciało pracować i będą ciągle liczyć na społeczną pomoc. Oczywiście jest wielu cwaniaków, którzy wykorzystują odruchy serca i szukają sponsorów na wieczorne libacje. Tych jednak łatwo wyczuć dosłownie i w przenośni. Natomiast twierdzenie, że ludzie bezdomni są na swój sposób szczęśliwi, bo wybrali taki właśnie sposób życia, w większości przypadków mija się z prawdą. Miałem kiedyś okazję porozmawiać z taką osobą (a nawet zafundować jej obiad), więc mam w tej kwestii zdecydowanie inne zdanie niż Ty, Jacku. Nie uwierzę też, że spanie w kartonowych pudłach i grzebanie w śmietnikach to kwestia wyboru życiowej drogi. Za dużo nasłuchałeś się opowieści o francuskich kloszardach, do których naszym bezdomnym jeszcze daleko. Kiedy wspieram jakąś akcję charytatywną, mam wybór, dla kogo i na jaki cel chcę przeznaczyć swoje pieniądze. Dlatego opodatkowanie wszystkich, nawet minimalną kwotą, pozbawia nas tego wyboru. Załatwia spełnienie wewnętrznej potrzeby niesienia pomocy innym, ale nie każdy przecież taką potrzebę posiada. Dajmy więc każdemu taką szansę, aby udowodnić sobie, czy stać nas jeszcze na taki odruch serca. Andrzej Zb. Brzozowski

6

7 ślady przeszłości Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) Jak Pawełek historię Olsztyna poznaje W jedną z mroźnych niedziel stycznia wybrałem się z moją towarzyszką życia na spacer po Lesie Miejskim. Ilonka była zaskoczona, gdy powiedziałem jej, że jest to jeden z nielicznych, a do tego bardzo rozległych miejskich kompleksów leśnych w kraju. Liczy ponad 1415 hektarów. Mieszkańcom Olsztyna służy do wypoczynku i rekreacji. W lesie znajdują się dwa rezerwaty przyrody. Dawniej istniała w nim pruska osada (dziś stanowisko archeologiczne), na której miejscu powstała wioska Sanditten (Sądyty). Niestety mroźne powietrze pozwoliło nam tylko na szybki marsz do mostu Smętka nad Łyną, a potem do ulicy Leśnej i szybko do autobusu. Po drodze opowiadałem Ilonce historię lasu, którą znałem z przekazów Jacka Panasa, naszego redakcyjnego historyka amatora. Wraz z aktem lokacyjnym w 1353 r. Olsztyn otrzymał lasy, rozciągające się od miasta do wsi Dywity, a konkretnie do rzeki Wadąg. Trochę później włączono do olsztyńskich leśnych posiadłości las leżący na południe od miasta, w 1945 r. utworzono tam nadleśnictwo Nowe Ramuki. Władze miejskie bardzo ceniły walory lasu i dość wcześnie powołały straż leśną. Teraz tego jedynego w swoim rodzaju parku strzegą strażnicy leśni i miejscy, pojawiają się tam nawet patrole policyjne. Drzewostan jest wspaniały mnóstwo drzew iglastych, poprzeplatanych innymi gatunkami, co tworzy unikatowy mikroklimat. W lesie już w okresie międzywojennym wybudowano sporo obiektów służących wypoczynkowi i rekreacji. Między innymi powstał Stadion Leśny, dwie strzelnice, restauracje, kawiarnie, a także ciągi spacerowe, górki narciarskie i saneczkowe. Wybudowano także sanatorium, w którym już przed wojną leczono choroby płuc, później został przekształcony w szpital. Mam różne sposoby zdobywania fotografii, na których widnieją ciekawe miejsca w Olsztynie. Szperam w biurku mego dziadka, niekiedy przesyłają je Czytelnicy, a czasami po prostu znajduję je w śmieciach. Podczas niedzielnego spaceru, przechodząc obok ławki, blisko mostku nad Łyną, zobaczyłem kupkę śmieci. Przejrzałem ją w celu znalezienia jakiegoś śladu winowajcy. Wtedy znalazłem pocztówkę, na której widniał okazały budynek, znajdujący się w lesie, oraz napis: Hindenburg Krankenhaus Allenstein. Już wiedziałem, że mam do czynienia ze śladem dawnego Olsztyna. Tradycyjnie, aby dowiedzieć się czegoś ciekawego o budynku, dostarczyłem ją naszemu redakcyjnemu koledze Jackowi. Nie rozczarowałem się. Sporo wiedział o tym miejscu. Masz rację, Pawle. Wiem, gdzie znajduje się ten budynek. Tak się złożyło, że 8 lat temu nagrywałem reportaż o olsztyńskich tramwajach. Jego głównym bohaterem był Władysław Karbownik, dzięki któremu zaraz po wojnie pojawiły się na ulicach Olsztyna tramwaje. Właśnie obok tego budynku chodziliśmy, szukając śladów torowiska. Wtedy dowiedziałem się o kilku faktach z historii obiektu. Trudno go zlokalizować, bo od ulicy zasłaniają go drzewa. To budynek szpitala. Obecnie miejskiego, dawniej kolejowego, przed wojną noszącego imię Hindenburga. Do użytku został oddany w 1938 r. Miał ponad 100 miejsc. Pacjentów leczono w nim prawie do ostatnich dni wojny. Wyzwoliciele rozszabrowali go i podpalili. Ponownie swoją rolę zaczął pełnić w 1953 r., już jako szpital kolejowy. Cieszył się renomą, ale trudno było się do niego dostać. Kiedy szpital kolejowy został zlikwidowany, w 2000 r. przejął go Miejski Szpital Zespolony, przenosząc tam niektóre oddziały i powołując nowe, jak Oddział Leczenia Otyłości. Ostatnio wyremontowane piętro zajęło 11 lutego 2013 r. hospicjum. Obecny front budynku jest podobny do pierwotnego, ale zaplecze zmieniło się, dobudowano nowe skrzydło. Po lewej stronie, głębiej, znajdowała się kiedyś końcowa pętla tramwajowa. Dzięki temu, że była schowana w lesie, wyzwoliciele nie zauważyli przykrytych śniegiem wozów tramwajowych. Dzięki temu w 1946 r. zaczęły regularnie jeździć na trasie Jezioro Długie dworzec, a po jakimś czasie do WDK (Wojewódzki Dom Kultury), bo tak popularnie nazywał się dawniej ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy olsztyniaków. Wiesz, Pawełku, często chodziłem z kolegami do WDK. Tam była kawiarnia, gdzie piło się tanią kawę. Szklanka kosztowała 3,5 zł, paliło się wonne Sporty (strasznie śmierdzące, ale tanie papierosy) i grało w brydża. Chodziło się do kina, a latem, gdy było ciepło, spacerowało po parku. Niedaleko szpitala, na obrzeżach lasu, tuż koło drogi na Dobre Miasto, znajdują się dwa wojenne cmentarze. Między dawną pętlą tramwajową a posesją szpitala jest cmentarz rosyjskich żołnierzy z 1914 r., a po drugiej stronie szosy cmentarz żołnierzy niemieckich. Tuż za nim jest początek, teraz prawie zarośniętej, drogi prowadzącej na Stadion Leśny. Podobno w tych okolicach był kiedyś tor saneczkowy, ale nigdy nie udało mi się na niego trafić, za to na górkę Jasia nad Łyną często zaglądałem. Niestety tylko raz zjechałem z niej na nartach. Była niebezpieczna, stroma i krótka. Kto nie wyhamował, lądował w Łynie. Ale za to strzelałem z pistoletu na strzelnicy usytuowanej w sąsiedztwie dawnej pętli za szpitalem (strzelnica pochodzi z początku XX w.). Przed wojną służyła mieszkańcom Olsztyna, którzy w wolnych chwilach, a szczególnie w niedziele, mogli potrenować strzelanie. Teraz korzystają z niej przede wszystkim służby mundurowe. I jeszcze jedno! Naprzeciwko szpitala, tuż obok WDK, zdobywało się kartę rowerową. Był tam także wybetonowany placyk do puszczania na uwięzi modeli samolotów. To jednak bardzo odległe czasy, lata 50., 60. ubiegłego wieku. Jacka Panasa z szacunkiem, należnym człowiekowi słusznego wieku, wysłuchał Pawełek

8 8 Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 porady Stronę przygotował Mirosław Rogalski Dopłata do mieszkania oraz inna pomoc Osoby niezamożne, które mają problemy z opłaceniem czynszu, mogą ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Starać się o ten dodatek mogą zarówno lokatorzy, jak i właściciele mieszkań. Liczy się dochód na zamieszkałą osobę i zajmowany metraż. Wielkość dochodu na osobę zmienia się co pewien czas i jest uzależniona od wysokości najniższej emerytury. Na jedną osobę może wypadać najwyżej 125 procent (na osobę samotną 175 procent) najniższej w danym momencie emerytury. Powierzchnia mieszkania też jest ograniczona. Osoba samotna może zajmować maksymalnie 35 mkw., dwie osoby 40 mkw., trzy osoby 45 mkw., cztery osoby 55 mkw., pięć osób 65 mkw. Dla każdej następnej osoby limit zwiększa się o 5 mkw. Prawo dopuszcza przekroczenie limitu o 30 procent. Liczą się też wydatki na utrzymanie mieszkania: czynsz, rachunki za wodę, gaz, śmieci i odprowadzanie nieczystości. Wła- ściciele mieszkań mogą doliczyć fundusz remontowy. Nie bierze się pod uwagę wydatków na podatek od nieruchomości, za wieczyste użytkowanie gruntów i ubezpieczenie. Zasadą jest, że dodatku mieszkaniowego nie wypłaca się w gotówce, tylko wpływa on na konto administratora i obniża w ten sposób kwotę do zapłaty. Gdy w tej obniżonej opłacie powstają zaległości, to dodatek mieszkaniowy automatycznie zostaje odebrany. Rodziny i osoby w trudnej sytuacji mogą również ubiegać się o pomoc w uzyskaniu odzieży, butów itp. Z tej formy pomocy mogą korzystać rodziny, w których dochód na osobę nie przekracza 454 zł, a osoby samotne z dochodem mniejszym niż 542 zł. Jednak każda sytuacja życiowa jest indywidualnie rozpatrywana przez pracowników socjalnych. W Olsztynie magazyn MOPS mieści się przy Piłsudskiego 61A. Pracownik na chorobowym Zima to czas częstych przeziębień. Kolejki do lekarzy stają się dłuższe i coraz częściej wypisywane są druki L-4. Powiększa się grupa osób, która pracuje na podstawie umowy o dzieło lub umowy zlecenia. Niestety nie przysługują im zwolnienia lekarskie, a choroba nie wybiera. Istnieje możliwość prywatnego ubezpieczenia. W najlepszej sytuacji znajdują się pracownicy zatrudni na etat. Należy jednak pamiętać, że prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje im od pierwszego dnia pracy. Uzyskuje się je dopiero po 30 dniach pracy i tylko wtedy, gdy pracodawca rzetelnie od- prowadza składkę chorobową. Wyjątek dotyczy jedynie uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub w drodze do pracy. Wówczas zwolnienie lekarskie przysługuje już pierwszego dnia. Za czas zwolnienia chorobowego otrzymujemy tylko 80 procent wynagrodzenia. Jeszcze mniej, bo tylko 70 procent, otrzymują osoby przebywające w szpitalu, które mają w nim zapewnione wyżywienie. Zwolnienie chorowitego pracownika? Co do zasady, nie wolno dawać wypowiedzenia pracownikowi, który wyjątkowo często choruje. Niekiedy dochodzi jednak do podejrzanych zdarzeń. Doszło nawet do tego, że Sąd Najwyższy w bardzo szczególnych sytuacjach dopuścił i uznał za zasadne rozwiązanie umowy z chorowitymi pracownikami. Rzecz dotyczy osób, które pracowały na umowę zlecenie i przeszły na etat. Podczas pracy na umowie śmieciowej starannie wywiązywały się ze swych obowiązków. To sprawiło, że po czasie próby otrzymały etat, a więc stałą pracę z pełnym ubezpieczeniem. Tuż po zmianie statusu zaczęły zapadać na choroby jedną po drugiej. Szkopuł w tym, że były to jednoosobowe miejsca pracy, bez współpracowników ratujących sytuację w razie takich nieobecności. Pracodawcy musieli za każdym razem szukać kogoś na zastępstwo. W końcu reagowali i dawali wymówienie z pracy osobom podejrzanym o nadużywanie zwolnień lekarskich. Może się to kojarzyć się z szykanowaniem. Sąd Najwyższy uznał jednak, że w pewnych, konkretnych sytuacjach pracodawca ma prawo oczekiwać od zatrudnionego regularnej obecności w pracy, bez potrzeby organizowania ciągłych zastępstw w czasie jego niedyspozycji. Sprawa nie jest jednoznaczna, ale tak zadecydował Sąd Najwyższy.

9 dom Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) Ciężkie życie po kredycie Zaciągając kredyt hipoteczny, jesteśmy optymistami. Na pewno będzie dobrze, spłacimy kredyt w terminie, ceny nieruchomości będą tylko wyższe. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy nie mamy możliwości spłacania rat, a dodatkowo ceny nieruchomości spadają? Każdy może znaleźć się w trudnym położeniu, w wyniku którego nie będzie mógł regularnie spłacać rat kredytu. W skrajnej sytuacji bank sprzeda naszą nieruchomość i z tych środków spłaci kredyt hipoteczny. Wtedy tracimy nieruchomość, ale pozbywamy się kredytu. Wychodzimy na zero i możemy zacząć nowe życie. Co jednak dzieje się, gdy pieniądze ze sprzedaży nieruchomości nie starczają na całkowitą spłatę kredytu? Narodowy Bank Polski i Związek Banków Polskich szacują, że obecnie w Polsce jest ok. 200 tysięcy kredytów hipotecznych, gdzie wartość nieruchomości jest niższa od kredytu. Jak to możliwe? Po pierwsze: ceny nieruchomości przez ostatnie 5 lat spadają. Mieszkanie, które w 2008 r. kosztowało 200 tysięcy złotych, dziś bank może sprzedać za 140 tysięcy złotych (na pierwszej licytacji komornik wystawia mieszkanie za trzy czwarte wartości rynkowej, w kolejnej już tylko za dwie trzecie wartości). Po drugie: prawie 200 tysięcy kredytów w 2008 r. zostało zaciągniętych w walutach, które stały na rekordowo niskim poziomie. Był to głównie frank szwajcarski, którego wartość wynosiła wówczas ok. 2 złote Dziś sięga powyżej 3 złotych w związku z czym kwota kredytu znacznie wzrosła. Wielu klientów zaciągnęło kredyty bez wkładu własnego. Część z nich została namówiona przez doradców do zainwestowania swoich środków w różnorakie inwestycje, które w większości w czasie kryzysu okazały się wielką klapą. Ten mechanizm, swego rodzaju oszustwa, zauważył Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Teraz nakłada kary na banki, jaki i inne instytucje. Przeanalizujmy sytuację klienta, który nabył nieruchomość w 2008 r. za cenę 200 tysięcy złotych i zaciągnął kredyt we franku. Wartość nieruchomości wynosi dziś ok. 180 tysięcy złotych, zaś wartość kredytu to ok. 320 tysięcy złotych Nawet sprzedając nieruchomość, klient zostaje z niespłaconym kredytem w wysokości ponad 100 tysięcy złotych w zasadzie na całe życie. Szacuje się, że problem może dotyczyć nawet 180 tysięcy kredytów. się jednak Pojawiło światełko w tunelu. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją ustawy o upadłości konsumenckiej. Wprawdzie ustawa działa już od 2009 r., jednak formalności i procedury są nie do przejścia. Do tej pory upadłość konsumencką uzyskało niespełna 100 osób. Prawo restrukturyzacyjne ma być prostsze, bo dłużnik straci mieszkanie, ale część pieniędzy ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczona na wynajem mieszkania. Sąd i syndyk będą przez pewien czas nadzorować klienta. Wyznaczą mu tzw. plan spłat wierzycieli przez trzy lata. Tyle rząd, co jednak na to banki? Związek Banków Polskich proponuje, aby banki i ich niewypłacalni klienci mogli zawrzeć ugodę przed sądem. Dopiero następnym krokiem byłaby upadłość konsumencka. Moim zdaniem to genialny pomysł najpierw próba polubownego załatwienia sprawy, dopiero później windykacja czy upadłość. Na całym świecie w sytuacji kryzysowej najpierw się rozmawia, dopiero gdy nie ma możliwości porozumienia, stosuje się sztywne zasady. W przypadku polskich banków jest to bezwzględny dla klienta bankowy tytuł egzekucyjny. W trudnej sytuacji rozmawiajmy z bankiem, z mojej codziennej praktyki wynika, że banki zwykle chcą rozmawiać, a egzekucja nieruchomości jest ostatecznością. Krzysztof Rzymski

10 10 Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 zdrowie Zadbaj o oczy Okulary lub szkła kontaktowe nosi co czwarty z nas. To statystyka. Rzeczywistość pokazuje, że wcale tak nie jest. W życiu codziennym zapominamy o okularach, zbyt rzadko badamy oczy, nie zawsze też wiemy, jak o nie dbać, by cieszyć się dobrym wzrokiem możliwie jak najdłużej. A oczy potrzebują naszej troski. Przyczyn, dla których wzrok zdrowej osoby ulega pogorszeniu, jest bez liku. Większość sprowadza się do stylu życia i złych nawyków praktykowanych przez lata. Problemy z widzeniem najczęściej zaczynają się na początku przygody z edukacją. Wtedy człowiek intensywnie wytęża wzrok: czyta, pisze. Z biegiem lat coraz więcej i z coraz mniejszą liczbą przerw. Tymczasem zbyt długa koncentracja wzroku na małych obiektach (jak literki, cyferki, elementy na ekranie itd.) osłabia widzenie. Jeśli do tego dojdzie niewłaściwe oświetlenie (zbyt słabe, zbyt jaskrawe), złe odżywianie, oddziaływanie promieni słonecznych na oczy, nawyk oglądania telewizji lub pracy przy komputerze w zbyt małej odległości to wada wzroku murowana. Pierwszym krokiem do zadbania o oczy niech będzie unikanie wspomnianych sytuacji. Czytaj nas zdrowo Dbanie o oczy można zacząć już w tej chwili. Czy teraz prawidłowo eksploatujesz swoje oczy, Czytelniku? Tak, jeśli jesteś dalekowidzem, a masz na nosie okulary. Nie ma nic gorszego niż mrużenie oczu albo oddalanie pisma od twarzy, by literki się nie zlewały. W okularach wzrok mniej się męczy. To sprawa kluczowa. Inaczej wada wzroku może się pogłębiać, a szkła będzie trzeba wymienić na mocniejsze. Drugą ważną zasadą jest, by szkła były dostosowane do wady wzroku. Nie może być tak, że nosimy okulary, które specjalista przepisał przed pięciu czy dziesięciu laty. Nawet jeśli wciąż dobrze w nich widzimy, to ulec zmianie mogły inne parametry wzroku niż ostrość. Na przykład zdolność akomodacji soczewki, przez co trudno nam patrzeć kolejno na obiekty bliskie i dalekie. Dlatego warto systematyczne badać wzrok. Najlepiej wybrać się do okulisty, który przebada oczy kilkoma specjalistycznymi urządzeniami, co pozwoli lepiej dobrać szkła do wady wzroku. Mając właściwe okulary lub soczewki kontaktowe, pamiętajmy o higienie oczu. Wróćmy do dbania o wzrok już od tej chwili. Podczas lektury swojego dwutygodnika warto co godzinę oderwać wzrok od artykułów i spojrzeć w dal. Dlaczego? Otóż oko człowieka jest przystosowane do skupiania się na różnych obiektach: na przemian dalszych i bliższych. Czytanie to skupianie wzroku tylko na obiektach będących blisko, to uniemożliwianie oku zmiany, która jest dla niego naturalna i mu potrzebna. Robiąc sobie przerwy w lekturze, spoglądajmy w dal. To rozluźni mięśnie regulujące kształt soczewki. Witaminy plus rozsądek Właściwa dieta pomaga oczom zachować dobrą kondycję. Witamina B wspomaga nerwy wzrokowe. B1 podę winni temu jesteśmy sami, niewłaściwie z niego korzystając. Lekarze opracowali reguły pozwalające na bezpieczne dla oczu korzystanie z komputera. Odległość twarzy od monitora powinna wynosić około siedemdziesięciu centymetrów. Górny brzeg ekranu musi znajdować się poniżej poziomu naszych oczu. Monitor ponadto nie powinien stać na tle okna. Wyświetlany obraz ma być stabilny, wyraźny i kontrastowy. Biuro pełne komputerów powinno być często wietrzone, bo przegrzane powietrze wysusza oczy. Co najmniej raz na półtorej godziny trzeba odejść od komputera, dać oczom odpocząć. Wpatrując się w ekran, mrugamy za rzadko, przez co wysuszamy dolną część oka. Dlatego pamiętajmy o nawilżaniu oczu. Są preparaty Daj oczom się odprężyć Coraz więcej czasu spędzamy przed komputerem. Sądzimy, że monitor psuje nam wzrok, a tak naprawzwilżające rogówkę, ale poradzimy sobie bez nich. Wystarczy wykonać zaskakująco proste ćwiczenie. Zakryjmy dłońmi oczy w taki sposób, aby móc swobodnie mrugać. Przez minutę zamykajmy i otwierajmy oczy pod dłońmi z prędkością mrugnięcia na sekundę. Następnie wstańmy od komputera, podejdźmy do okna. Popatrzmy na przedmioty bliskie i odległe. To powinno wzrok odprężyć. Pracując przy komputerze, miejmy okulary z powłoką antyrefleksyjną. Antyrefleksy eliminują niekorzystne dla oczu odbicia światła od powierzchni okularów i ekranu. Dzięki temu wzrok mniej się męczy. prawia siłę wzroku, B2 chroni przed światłowstrętem, zaś B6 odpręża oczy. Te witaminy występują w rybach i roślinach strączkowych. Witamina D liczy się w walce z krótkowzrocznością. Oczy potrzebują też luteiny (obecna w szpinaku, żółtkach jaj, brokułach, kukurydzy), witamin A, C i E. Tej ostatniej jest dużo w sałacie i olejach roślinnych. Sokoli wzrok nie obejdzie się bez cynku (produkty zbożowe, ryby, jaja), selenu (drób, ryby) oraz miedzi (orzechy, sałata). Do tej pory było o tym, jak pomóc oczom. Teraz o tym, jak wzrok zepsuć. Są na to dwa sposoby. Pierwszy to patrzenie na słońce lub zapaloną żarówkę. Drugim jest zakup gotowych okularów na rynku lub w markecie. To krzywda dla oczu. Dlaczego? Okulary za grosze nie uwzględniają m.in. rozstawu źrenic, różnowzroczności i astygmatyzmu, a ich soczewki są zrobione ze szkodliwych dla oczu materiałów niskiej jakości. Podobnie jest z okularami przeciwsłonecznymi z ulicznego straganu. To plastikowe zabawki, nieposiadające filtrów chroniących oczy przed zgubnymi promieniami UV. Wybierajmy okulary lub soczewki u dobrych optyków. Odpowiednio dobrane nie tylko korygują wadę wzroku, ale przede wszystkim zapobiegają jej pogłębianiu. Chyba każdy z nas w duchu zgodzi się, że na własnych oczach nie powinno się oszczędzać. Olga Ropiak

11 zdrowie Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) Jak sobie pościelesz Kto się dobrze nie wysypia, ten wie, jak ważny jest sen. Po zarwanej nocy jesteśmy w ciągłym stresie i stajemy się podatni na choroby. Niedosypianie dwukrotnie zwiększa ryzyko zawału serca. Tymczasem wielu ludzi ma problem z zasypianiem i śpi krócej niż osiem godzin. Można oczywiście iść z tym problemem do lekarza, łykać tabletki, liczyć barany czy pić mleko i melisę, ale na początek lepiej przyjrzeć się własnej sypialni. I zastanowić się, jak ją prawidłowo urządzić, by spało nam się lepiej. Słońce czy cień? Zdecydowanie słońce. Unikajmy północnych części domu, bo działają przygnębiająco. Jeśli chcecie rano zerwać się z łóżka pełni energii, to waszą sypialnię choć przez parę godzin muszą odwiedzić promienie słoneczne. Przy oknach wychodzących na południe łóżko musi być jednak ustawione jak najdalej od okien lub na oknach wieszamy zasłony. Nadmiar światła też nie jest wskazany. Łóżko ustaw na środku sypialni i głową na południe, bo cyrkulacja powietrza powinna ze wszystkich stron obejmować śpiącego. Z łóżka należy dobrze widzieć drzwi i okna. Poleca się łóżka wykonane z czystego, mocnego drewna, nigdy ze sklejki ani materiałów wchłaniających kurz. Najzdrowsze wydaje się łóżko sosnowe lub modrzewiowe. Najlepszy materac? Oczywiście z trawy morskiej. Jeśli już masz materac z gąbki, przykryj go pledem z runa owczego lub z wełny. Taki materac nie powinien być zbyt twardy ani zbyt miękki. Pościel wybierzmy bawełnianą albo lnianą. Unikaj wszelkich wynalazków, połączeń z syntetykami. Najlepsze są jasne, wygodne do prania, przewiewne płótna lub kory w delikatne wzory. Kołdry powinny być lekkie, najlepiej z naturalnego owczego runa. Śpiąc na płaskim, unikniecie zmarszczek na szyi i nie dopuścicie do rozleniwienia systemu oddechowego. Piżamy i nocne koszule niech będą luźne, miękkie i z naturalnych surowców (len, jedwab, bawełna). Wszystkie syntetyczne, choćby najpiękniejsze, wyrzuć lub podaruj wrogowi. Nie wieszaj na ścianach sypialni mnóstwa obrazów czy luster, wystarczy jedno, a także pogodne widoczki lub ryciny kwiatów. Dobrze jest umieścić w nogach łóżka jakiś ciężki mebel (sofę, ławkę, komodę), by zatrzymywał dobrą energię. jaki kolor ma domino- A wać w pokoju snów? Jeśli masz spokojne usposobienie, to urządź sypialnię w barwach żywych, ale ciepłych (żółć, brązy, beże). Jeśli natomiast męczy cię nadmiar energii lub nerwów, to postaw na błękity, zielenie i szare fiolety. Jedenaście rad na dobry sen 1. Nie objadaj się. Jedz lekkie kolacje, najpóźniej dwie lub trzy godziny przed snem. Unikaj zwłaszcza potraw smażonych, mięs i alkoholi. Wybierz raczej owoce. Wypij szklankę rumianku lub melisy, gdyż zawierają substancje nasenne. 2. Nie denerwuj się, unikaj wzruszeń, kłótni i nie oglądaj przed snem horrorów. Weź za to letni prysznic albo kąpiel z dodatkiem rumianku. 3. Nie przegrzewaj sypialni. Idealna temperatura do snu to stopni. Wywietrz pokój przed pójściem do łóżka, otwierając szeroko okno na kwadrans i to bez względu na porę roku czy pogodę. 4. Ustaw w sypialni nawilżacz powietrza, a zobaczysz, że przestanie ci zasychać w nosie, znikną kłopoty z katarem czy przeziębieniami. 5. Usuń z sypialni telewizor, również radio i budzik. A jeśli nie możesz, to przynajmniej wyłącz je z kontaktu. Pole magnetyczne, jakie wytwarzają, nie jest przyjacielem snu. 6. Nie trzymaj wielu książek, a najlepiej tylko te, które aktualnie czytasz przed snem. Kurz, jaki na nich osiada, powoduje duszność i alergie. 7. Kwiaty najwyżej geranium lub paprotka, kwiaty jonizujące dodatnio powietrze. Nie zapominaj spryskać ich codziennie wodą. Jeśli lubisz kwiaty cięte, to dbaj o takie, które nie pachną zbyt intensywnie. Nocy z lilią nie zaliczysz do zbyt udanych. 8. Miękki woal lub moskitiera zapewnią ci nie tylko przytulną intymność, ale będą idealne na gorące noce (możesz spać nago), a zimą ocieplą chłodne wnętrze. 9. Jeśli źle zasypiasz i ciągle się budzisz, to pod twoim łóżkiem mogą przebiegać cieki wodne. Im wyżej nad nimi śpisz, tym gorzej. Przestawiaj łóżko, aż poczujesz, że śpisz lepiej. 10. Włóż pod łóżko odpromienniki: skórę dzika lub owcy włosem do góry, muszle, łupiny orzechów, kasztany, liście paproci lub gałązki brzozy czy lawendy albo blachę miedzianą lub miedziane krążki. 11. Jeśli budzisz się zmęczony, ciągle na coś chorujesz, to sprawdź, czy przez twoją sypialnię nie przebiega silne pole magnetyczne. W pobliżu może być np. linia wysokiego napięcia, sąsiad na dole ma silne urządzenia elektryczne, w sypialni są stare przewody. Wymień przewody na nowe, śpij na linii północ południe. PAnna

12 12 Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 Popularne w naszym jadłospisie ziemniaki pochodzą z Ameryki Południowej, gdzie były uprawiane jeszcze w czasach prehistorycznych. Do Europy dotarły dopiero w XVI wieku i przez kolejne dwa stulecia były traktowane także jako roślina ozdobna. Można jeść tylko bulwy, pozostałe części są trujące. Z chwilą opracowania techniki magazynowania ziemniaków w kopcach znacznie wzrosło ich spożycie. Spotykamy je prawie codziennie na polskich stołach w różnej postaci. Dzisiaj proponuję danie, które łączy ziemniaki i grzyby. Te ostatnie obrodziły w naszych lasach w tym roku wyjątkowo obficie, więc nie powinno być problemów z garścią suszonych prawdziwków lub podgrzybków. rozmaitości Kino American Hustle zaprasza Kotlety ziemniaczane z sosem grzybowym Składniki na kotlety: 1 kg ziemniaków, 3 łyżki mąki ziemniaczanej, 1 jajko, 1 średnia cebula, sól, pieprz, gałka muszkatołowa, olej do smażenia. Składniki sosu: 30 dkg suszonych grzybów, łyżka mąki, 2 szklanki wody, 3 łyżki śmietany, sól oraz pieprz. Ziemniaki obieramy, gotujemy w osolonej wodzie i studzimy. Następnie przepuszczamy przez praskę, maszynkę lub ubijamy. Dodajemy mąkę i jajko. Cebulę kroimy w drobną kostkę i podsmażamy na oleju. Przyprawiamy solą i pieprzem. Po wystudzeniu dodajemy do ziemniaków. Całość należy wyrobić na jednolitą masę. Można też dodać samo żółtko, a białko ubić na pianę i dodać osobno (lekko mieszając łyżką). W rękach lekko obtoczonych w mące formujemy kotlety (takie jak kotlety mielone). Inaczej będzie trudno to zrobić, bo masa jest bardzo delikatna, ponieważ nie ma tam zbyt dużo mąki. Smażymy na patelni (nie panierując w mące ani tartej bułce) na nieco przyrumieniony kolor. Ze względu na brak pa- nieru na pewno się nie przypalą, chociaż smażenie z tego powodu może trwać trochę dłużej. Przygotowanie sosu jest również proste. Grzyby najlepiej zalać na noc wodą, ale jak zapomnimy, to kilka godzin też wystarczy. Gotujemy je w tej samej wodzie, w której się moczyły. Wcześniej należy je jednak przelać, aby usunąć zanieczyszczenia lub piasek, który osiadł na dnie. Ugotowane i ostudzone grzyby wyjmujemy, kroimy w drobne kawałki. Gdy wywaru jest za dużo, można go trochę odparować. Do pół szklanki zimnej wody wsypujemy łyżkę mąki i dokładnie mieszamy, aby nie było grudek. Powoli wlewamy do gotującego się wywaru, cały czas mieszając i kontrolując gęstość sosu. Dodajemy pokrojone grzyby, wlewamy śmietanę (ponieważ sos jest gęsty nie powinna się zwarzyć) i doprawiamy do smaku solą oraz pieprzem. Potrawa prosta, atrakcyjna i niezwykle apetyczna. Jak zawsze palce lizać. Życzę więc wszystkim smacznego i wyruszam na poszukiwanie kolejnych frykasów. Wasz degustator Andrzej Zb. Brzozowski Film opowiada historię błyskotliwego oszusta Irvinga Rosenfelda (Christian Bale), który wraz z partnerką i kochanką, Brytyjką Sydney Prosser (Amy Adams) zostaje zmuszony do pracy dla niezrównoważonego agenta FBI Richiego DiMaso (Bradley Cooper). DiMaso wciąga parę w równie niebezpieczny, co pociągający świat wpływowych lobbystów i mafii. W rolę zapalczywego Carmine Polito, polityka z New Jersey, tkwiącego w samym środku działań prowadzonych przez oszustów i agentów federalnych, wciela się Jeremy Renner, a jako nieprzewidywalną żonę Irvinga Rosalyn, zobaczymy na ekranie Jennifer Lawrence. I to właśnie Rosalyn może być osobą, która sprawi, że cały świat władzy runie jak domek z kart. ZGARNIJ bilety Aby dostać jeden z ośmiu biletów na dowolny film 2d grany od poniedziałku (3.02) do czwatrku (6.02), należy wysłać SMS z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7148 o treści zycie1. treść uzasadnienia Koszt SMS-a to 1,23 zł z VAT. Zniewolony. 12 Years a Slave Film powstał na podstawie wstrząsających wspomnień Solomona Northupa (w tej roli Chiwetel Ejiofor), wolnego, wykształconego czarnego człowieka z północy stanu Nowy Jork, który podstępem został porwany i sprzedany handlarzom niewolników. Tak rozpoczęła się trwająca 12 lat dramatyczna i niezwykła odyseja człowieka, który w obliczu okrucieństwa (przedstawionego w osobie brutalnego właściciela niewolników, którego gra Michael Fassbender) walczy nie tylko o życie, ale i o zachowanie godności. ZGARNIJ KSIĄŻKĘ Aby dostać jedeną z trzech książek To ja, Malala, należy wysłać SMS z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić ta książka, pod numer 7248 o treści zycie5. treść uzasadnienia Koszt SMS-a to 2,46 zł z VAT. Stalin. Terror absolutny Porzućcie wszelką nadzieję, wy, którzy tu wchodzicie ostrzegały słowa umieszczone nad wejściem do piekieł w dziele Dantego. Zdanie to mogłoby widnieć na słupach granicznych kraju, którym rządził Stalin. Ofiarą psychopaty, którego w równym stopniu fascynowała władza, co terror i ludzkie cierpienie, padły miliony bezbronnych i niewinnych ludzi. Umierali z głodu, znikali na zawsze w łagrach albo byli mordowani, by zaspokoić żądzę krwi Stalina. W swojej wybitnej, wstrząsającej książce Jörg Baberowski prowadzi czytelnika w paranoiczny świat sowieckiego dyktatora i tworzy nieznane perspektywy, pozwalające na nowo odczytać przyczyny stalinowskich zbrodni. Jest to jednocześnie książka wymagająca, gdyż autor każe nam śledzić setki dokumentów, listów, donosów, raportów, wspomnień i relacji świadków, byśmy spróbowali sami porzucając intelektualny komfort niewiedzy zrozumieć logikę terroru. Ta wyjątkowa książka jest wstrząsająca nawet dla tych, którzy myśleli, że po przerażającej do szpiku kości lekturze utworów Sołżenicyna i Szałamowa nic ich już nie zszokuje. [ ] System stalinowski był absolutnie zdominowany przez terror. Ale czy można zrozumieć terror? Skąd wzięła się owa przemoc, którą ówczesna władza rozpowszechniła w całym wielonarodowościowym imperium sowieckim? Jakich dokonała spustoszeń? Być może odpowiedź na te i wiele innych pytań znajdziemy w tej książce [ ]. Die Zeit Jörg Baberowski (ur. w 1961) profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie. Autor licznych publikacji na temat historii Rosji i Związku Sowieckiego.

13 Już 1 lutego Balladyna na 60-lecie Olsztyńskiego Teatru Lalek rozmaitości Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) W związku z jubileuszem przygotowujemy kolejny, ciekawy spektakl w ramach Sceny dla Młodzieży i Dorosłych. Już od 1 lutego na deskach teatru zagości sceniczna realizacja Balladyny Juliusza Słowackiego, w reżyserii znanego białoruskiego twórcy Olega Żiugżdy. Sam reżyser tak pisze o tym przedsięwzięciu: Dlaczego postanowiłem wyreżyserować Balladynę? Była to po prostu propozycja nie do odrzucenia! Dlatego że to Olsztyn, że Słowacki i ten właśnie tytuł. W twórczości Słowackiego zakochałem się, kiedy miałem 16 lat. Pracowałem wtedy jako montażysta w teatrze dramatycznym w Wilnie. Moim ulubionym spektaklem była Maria Stuart. Starałem się w tym czasie czytać także Schillera, ale twórczość Słowackiego była mi bliższa. Przeczytałem wszystkie jego sztuki i wiersze przełożone na język rosyjski. Balladyna zawsze by- ła dla mnie zagadką. Bliska Szekspirowi i powieściom gotyckim, bajkom i legendom, kryła w sobie niebywałą tajemnicę, fascynowała mnie. Motywy postępowania postaci nie dawały mi spokoju. Dusza bohaterki miotana jest sprzecznymi emocjami. Próbuje złamać normy społeczne, wygrać z losem za cenę strasznej zbrodni. Dlaczego? Teraz dopiero mogę zrozumieć, że chodziło jej o wolność wyboru bez względu na skutki. Długo czekałem na okazję, by zmierzyć się z tą sztuką i spróbować odkryć jej tajemnicę. Aby dostać jeden z trzech PODWÓJNYCH biletów do Teatru Lalek, należy wysłać sms z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7248 o treści zycie3. treść uzasadnienia Koszt sms-a to 2,46 zł z VAT. ZGARNIJ bilety Aby dostać jedno z dwóch PODWÓJNYCH zaproszeń do Filharmonii, należy wysłać sms z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer 7248 o treści zycie4. treść uzasadnienia Koszt sms-a to 2,46 zł z VAT. BARAN 21 III 20 IV Zachowaj optymizm i nigdy nie trać nadziei. Prawdziwy kibic jest ze swoimi idolami na dobre i na złe. Dlatego prawdziwych kibiców jest tak mało. Przed Tobą trudny okres. Olimpiada. BYK 21 IV 20 V Zabłyśniesz w towarzystwie, a Twój urok pomoże Ci wybrnąć z niejednej trudnej sytuacji, zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. Nie korzystaj z tego zbyt często, bo się przyzwyczaisz. BLIŹNIĘTA 21 V 21 VI Już wkrótce los pokaże swoje łaskawsze oblicze i sprzyjających sytuacji będzie znacznie więcej. Zasięgnij opinii prawnika, czy wszystko jest zgodne z prawem i działaj. Nic nie trwa wiecznie. RAK 22 VI 22 VII W finansach nie popełnisz błędu, jeżeli przez jakiś czas wstrzymasz się z nowymi inwestycjami. Zaoszczędzi Ci to niepotrzebnych wydatków. Możesz skorzystać z promocji w swoim ulubionym markecie. LEW 23 VII 23 VIII Zrób rachunek sumienia i jasno sobie powiedz do czego dążysz. Dopiero potem działaj. Rób to małymi kroczkami, powoli, ale stanowczo i sukcesywnie. Wtedy się nie przewrócisz. PANNA 24 VIII 23 IX Twoja kariera zależy tylko od Ciebie. Jeśli odważysz się na stanowczy krok i niebanalne rozwiązanie, to osiągnięcie celu przyjdzie bez trudu. Zadziwisz całą rodzinę. Pierwszy raz. WAGA 24 IX 23 X Będziesz bardzo aktywny w wielu dziedzinach życia. Wykorzystaj to i nawiązuj nowe kontakty. Nadal bowiem sprawdza się zasada, że w życiu jest ważne to, kogo się zna. Chodzi o jakość, nie ilość. SKORPION 24 X 22 XI Dobra passa zawodowa. Każdy Twój projekt zyska aprobatę i uznanie. Czy oznacza to rychły awans i podwyżkę, przekonasz się już wkrótce. Chyba że nie chcesz? STRZELEC 23 XI 21 XII Czar, który roztaczasz dookoła, usidla, a znalezienie się w Twoim kręgu nobilituje towarzysko. Odrobina samokrytycyzmu jest jednak w życiu potrzebna. Nawet celebrytom. KOZIOROŻEC 22 XII 20 I Ważne sprawy nabiorą rozpędu. Masz wszystko, czego potrzeba do osiągnięcia sukcesu! Ponieważ sukces ma zawsze wielu ojców, na wszelki wypadek otaczaj się samymi kobietami. WODNIK 21 I 19 II Odczujesz wyraźny przypływ entuzjazmu. Będziesz mógł przenosić góry, dokonywać radykalnych zmian w pracy, finansach i życiu osobistym. Uważaj, by się nie przemęczyć! RYBY 20 II 20 III Dysponujesz wystarczającą siłą przebicia, aby pokonać różne przeszkody. Różne to nie znaczy, że wszystkie. Musisz bowiem pamiętać, że głową muru nie przebijesz. Nie próbuj! AZB Mistrzowskie Recitale Fortepianowe W cyklu Mistrzowskie Recitale Fortepianowe już 31 stycznia o godz w Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie wystąpi wybitnie uzdolniony pianista młodego pokolenia Ignacy Lisiecki. Wydana w 2013 r. debiutancka płyta Ignacego Lisieckiego Homage to Brahms została bardzo dobrze przyjęta przez krytykę i melomanów zarówno w Polsce, jak i za granicą. W listopadzie 2012 r. pianista odniósł wielki sukces w Tokyo Opera City, jednym z najważniejszych centrów muzycznych świata. Ignacy Lisiecki na pytanie, czym się kierował, wybierając olsztyński program recitalu, odpowiedział: W programie olsztyńskiego recitalu znajdą się dwie znaczące kompozycje Schumanna. Wybór programu nawiązuje bezpośrednio do trwającego właśnie karnawału, stąd Karnawał Wiedeński Schumanna! Mam nadzieję, że publiczność olsztyńska dzięki Schumannowi przeniesie się duchowo na bal maskowy do XIX-wiecznego Wiednia. Schumann jest kompozytorem wyjątkowo mi bliskim. Posiadam w repertuarze wszystkie jego utwory. Program recitalu: Bach/Busoni Chaconne Domenico Scarlatti 4 Sonaty Franz Liszt Po lekturze Dantego Fantasia quasi sonata Robert Schumann Sceny dziecięce op. 15 Robert Schumann Karnawał wiedeński op. 26 Bilety w cenie: bilet normalny 40 zł, bilet ulgowy 30 zł, bilet na Kartę Melomana 20 zł

14 14 Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) 2014 Siatkarskie emocje przed nami Gra o sześć punktów Siatkarze Indykpolu AZS Olsztyn nieźle radzą sobie w sezonie 2013/2014. W powiększonej do 12 drużyn PlusLidze rozegrali dotąd 14 spotkań. Osiem zakończyło się ich zwycięstwem, a ostatnio olsztynianie pokonali Lotos Trefl Gdańsk! Mając w pamięci poprzednie dwa nieudane sezony, olsztyńscy kibice zastanawiali się, czy tym razem akademicy awansują do czołowej ósemki. Wydaje się to realne, lecz nie można popadać w euforię. Nie licząc meczu z Treflem, do rozegrania pozostanie olsztynianom jeszcze siedem spotkań. Co prawda, sytuacja w tabeli jest na razie korzystna, ale rywale nie składają broni i też punktują. Zajmujący piąte miejsce akademicy mają na koncie 25 zdobyte punkty, zaś Trefl i warszawska Politechnika po 19. Przewaga nad pozostałą czwórką jest wyraźna. Mimo to należy być skoncentrowanym i zdobywać punkty, gdzie się da. Najlepiej gra się przed własną publicznością. Dlatego kolejne spotkania (po wyjeździe do Gdańska), które odbędą się w hali Urania, należy wygrać. Rywalami olsztynian będą AZS Częstochowa i BBTS Bielsko-Biała. W pierwszej rundzie podopieczni tre- Twoje OC i AC wreszcie może być tańsze Przed zakupem ubezpieczenia OC i AC warto porównać ceny polis dostępnych na rynku. Może się okazać, że do tej pory przepłacaliśmy, i to słono, za nasze ubezpieczenie. Szybko i w prosty sposób wybrać i kupić najkorzystniejszą polisę możemy w multiagencji CUK Ubezpieczenia. W zaledwie kilka minut, na miejscu w placówce lub telefonicznie, otrzymamy bezpłatną symulację cen polis OC i AC aż 20 Towarzystw Ubezpieczeniowych. CUK posiada autorski system informatyczny, dzięki któremu możliwe jest szybkie i precyzyjne wyliczanie składek ubezpieczeń OC, AC oraz całych pakietów ubezpieczeniowych. Polega on na tym, że po wpisaniu podstawowych informacji na temat kierowcy i jego pojazdu, program jest w stanie przeprowadzić precyzyjną symulację cen oraz dobrać zakres polisy, który interesuje klienta. Po chwili otrzymamy gotowy, bezpłatny wydruk, który zawiera aktualne ceny polis z 20 Towarzystw Ubezpieczeniowych. Już nie będziemy musieli po- nera Krzysztofa Stelmacha przegrali w Częstochowie 2:3 i wygrali w Bielsku-Białej 3:0. Zdobyli więc cztery punkty. Żeby mieć większe nadzieje na awans do czołowej ósemki, te dwa wyżej wymienione mecze, trzeba wygrać i dopisać do konta sześć punktów. Inaczej możemy spodziewać się nerwowej końcówki zasadniczej rundy spotkań. Wówczas rywalami akademików będą m.in. ekipy Resovii Rzeszów, ZAKSY Kędzierzyn-Koźle czy Jastrzębskiego Węgla. Więc o punkty będzie trudno, co nie oznacza, że olsztynianie ich nie zdobędą. Zadaniem trenera Stelmacha jest tak przygotować drużynę, aby była w optymalnej formie. Wszyscy siatkarze są zdrowi, zaś obserwując ich ostatnie poczynania widać poprawę w grze obronnej i zagrywce. Teraz wystarczy przełożyć to na zwycięstwa i gra w fazie play-off (czołowa ósemka) stanie się faktem. WAD święcać kilku godzin czy nawet dni, poszukując najtańszej polisy w wielu Towarzystwach. A różnica w cenach może wynosić nawet kilkaset złotych! W jednym miejscu, w placówce CUK możemy znaleźć, wybrać i zakupić polisę. Dzięki systemowi CUK dobór ubezpieczenia staje się prosty i przyjemny, a co najważniejsze tańszy! Zadzwoń lub przyjdź i sprawdź jak tanie może być Twoje OC i AC. Mróz i śnieg niestraszny Pogoda jest taka, jaka jest, a trenować trzeba. Olsztyńska drużyna musi odpowiednio przygotować się do batalii, gdyż jej sytuacja w tabeli jest zła. Wprawdzie po serii 18 spotkań Stomil zajmuje bezpieczne 14. miejsce, to o ligowy byt będzie trzeba ostro walczyć. Podopieczni trenera Adama Łopatki mają w swoim dorobku 19 punktów, lecz tyle samo mają plasujące się niżej w tabeli i będące w tzw. strefie spadkowej ekipy Puszczy Niepołomice i Floty Świnoujście. Natomiast Energetyk ROW Rybnik oraz Okocimski Brzesko tracą do olsztynian zaledwie dwa punkty. Nie ma co patrzeć do tyłu. Musimy patrzeć przed siebie i widzieć drużyny będące w naszym zasięgu. Do zajmującej 9. miejsce Miedzi Legnica tracimy tylko 4 punkty pociesza Andrzej Biedrzycki, dyrektor sportowy Stomilu. CUK Ubezpieczenia w Olsztynie znajduje się przy ul. Kętrzyńskiego 5/6 a, tel Adresy pozostałych placówek w regionie znajdziesz na Infolinia: (pn.-pt. 8:00 20:00; sb.-nd. 10:00-18:00). sport Piłkarze Stomilu wznowili treningi Mróz daje się mocno we znaki. Płyta boiska jest zaśnieżona i śliska. W takich warunkach trenują piłkarze Stomilu, ubrani w grube dresy, czapki i rękawiczki. Olsztynianie w ten sposób rozpoczęli przygotowania do wiosennej rundy spotkań w I fot. Maciej Podgórski/ Oczywiście ta wypowiedź nie oznacza, że w klubie nie zdają sobie sprawy z trudnej sytuacji. Dlatego czynione są wysiłki w kierunku wzmocnienia zespołu przed rozpoczęciem rywalizacji. Tak już jest, że przed kolejną fazą gier w składzie drużyny dochodzi do zmian powiedział Biedrzycki i dodał: Do zespołu dołączyli już Marcin Warcholak z Gryfa Wejherowo, Piotr Darmochwał z Okocimskiego Brzesko i Arkadiusz Czarnecki z Sandecji Nowy Sącz. Tuż przed oddaniem gazety do druku kontrakty z olsztyńskim pierwszoligowcem podpisali Patryk Gondek (Płomień Ełk), Adrian Korzeniewski (Concordia Elbląg) i Piotr Głowacki (Sokół Ostróda). Niemal pewne jest, że do zespołu dołączy także Michał Trzeciakiewicz. Z kolei przebywający na testach w Stomilu Łukasz Kuśnierz (Płomień Ełk) i Michał Miller (MKS Korsze) wrócili do swoich macierzystych klubów. Niech na razie grają w swoich klubach. To dla nich korzystniejsze niż grzanie ławki lub gra w zespole rezerw poinformował Adam Łopatko. zawodni- Pozyskani cy trafili do drużyny w miejsce tych, którzy opuścili olsztyński klub. Szymon Kaźmierczak obecnie szuka klubu, Bartosz Papka powrócił do Korony Kielce, Kamil Hempel trafił do Wisły Płock, Daniel Michałowski wzmocnił Wigry Suwałki, zaś jeden z najskuteczniejszych zawodników olsztyńskiej ekipy Dominik Kun jest już piłkarzem występującej w ekstraklasie Pogoni Szczecin. Mimo srogiej zimy piłkarze codziennie trenują i rozgrywają mecze kontrolne. W pierwszym spotkaniu w nowym roku Stomil pokonał Sokoła Ostróda 5:2. Bramki dla olsztynian zdobyli: Gondek (dwie), Kuśnierz, Bzdęga i Łukasik. Po kilku dniach spędzonych na własnych obiektach Stomil wyjedzie na zgrupowanie do Jarocina. Tam podopieczni trenera Łopatko zagrają sparingi z Chrobrym Głogów, Jarotą Jarocin, Ostrovią Ostrów Wielkopolski i Calisią Kalisz. Po powrocie z Jarocina kolejne tygodnie olsztynianie spędzą na miejscu. Wtedy rozegrają kolejne mecze towarzyskie, a ich rywalami będą Znicz Pruszków, Concordia Elbląg, Świt Nowy Dwór Mazowiecki, Olimpia Zambrów, Pogoń Grodzisk Mazowiecki, Wisła Płock i Legionovia Legionowo. Tak zaplanowaliśmy zajęcia i treningi, żeby jak najlepiej przygotować zespół do walki stwierdził Biedrzycki. Kluczowe będą pierwsze kolejki wiosennej rundy spotkań. Nie możemy sobie pozwolić na stratę punktów, tak jak to zrobiliśmy na początku rozgrywek. Celem drużyny jest nie tylko utrzymanie się w pierwszej lidze, ale także zajęcie jak najwyższej lokaty dodał dyrektor sportowy Stomilu. ligowy mecz Pierwszy o punkty Stomil rozegra 8 marca w Rybniku z miejscowym Energetykiem ROW. Jesienny mecz w Olsztynie zakończył się remisem 1:1 (bramkę strzelił Łukasik). WAD

15 sport Nowe Życie Olsztyna nr 2 (125) Zimowe ferie z OSiR-em Darmowe atrakcje dla dzieci Od 27 stycznia do 9 lutego dzieci i młodzież mają wolne od szkoły. Trwają wtedy długo wyczekiwane ferie zimowe! Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie przygotował dla młodych mieszkańców szereg zimowych atrakcji. Zawsze jest tak samo: wpierw dzieci nie mogą się doczekać ferii, by po dwóch dniach spędzonych w domu zacząć się nudzić. Kiedy już sprzykrzy się siedzenie przed telewizorem albo przed komputerem, rozpoczyna się marudzenie: Mamo, co roooobić? Nudy! Właśnie by tego uniknąć, aby mali i młodzi mieszkańcy naszego miasta aktywnie spędzili swój czas wolny, Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie proponuje uczestnictwo w zorganizowanych przez siebie rozrywkach. Jest ich kilka, by każdy mógł wybrać coś dla siebie informuje Jerzy Litwiński, dyrektor OSiR-u. Co więc czeka na małych olsztynian? Darmowe lodowiska Chyba największą gratką dla dzieci i młodzieży podczas ferii jest możliwość darmowego korzystania z dwóch olsztyńskich sztucznych lodowisk. Jedno z nich znajduje się przy alei Piłsudskiego (obok hali Urania ), zaś drugie na Jarotach przy ulicy Jeziołowicza (obok Gimnazjum nr 13). Od 27 do 31 stycznia w godzinach przedpołudniowych (od 8 do 14) za darmo będziemy korzystać z lodowiska przy Uranii. W tych też godzinach dzieci i młodzież będą nieodpłatnie korzystać z lodowiska przy Jeziołowicza w drugim ty- godniu ferii od 3 do 7 lutego. Wystarczy mieć swoje łyżwy albo wypożyczyć je na miejscu, zabrać ze sobą termos z gorącą herbatą, szalik i czapkę, znajomych ze szkoły, dobry humor i szaleć do woli! Darmowe pływalnie Darmowe korzystanie z krytego basenu przy ulicy Głowackiego 27 to druga propozycja Ośrodka Sportu i Rekreacji skierowana do dzieci i młodzieży szkolnej z Olsztyna. Nad bezpieczeństwem osób przebywających w basenie czuwają ratownicy, więc to nie tylko zdrowa i aktywna, ale również bezpieczna forma spędzania wolnego czasu. Wejściówki będą bezpłatnie udostępnione na godz. 9.00, 9.30, 10.00, Gratisowe wejściówki od OSiR-u będą do odbioru w holu basenu, na pierwszym piętrze, już Ferie na mokro w Aquasferze Od 27 do 31 stycznia i od 3 do 7 lutego w godz Aquasfera zaprasza do skorzystania ze specjalnej oferty cenowej. Do każdego zakupionego biletu ulgowego dzieci i młodzież (za okazaniem legitymacji szkolnej) otrzymają drugą godzinę gratis! Wychodzi więc na to, że dwie godziny wspaniałej zabawy w wodnym centrum rekreacyjno-sportowym będą kosztowały tylko 10 złotych! Co więcej, dla wszystkich chętnych w godz będą przeprowadzone gry i zabawy w cenie biletu, po wcześniejszym zgłoszeniu do działu marketingu, tel (decyduje kolejność zgłoszeń). Nie przegapmy takiej okazji! od 27 stycznia. Spieszmy się! Liczba biletów ograniczona. Jeśli mamy ochotę korzystać z uroków wodnego szaleństwa nie indywidualnie, a grupą zorganizowaną, to w swoje progi zaprasza basen przy ul. Mariańskiej 1 w godz , 10.30, 11.00, 11.30, i Grupa może wejść na basen nieodpłatnie po wcześniejszym uzgodnieniu tego z kierownictwem pływalni (tel ). Darmowe turnieje Turnieje halowej piłki nożnej, siatkowej i tenisa stołowego co roku cieszą się zainteresowaniem dzieci i młodzieży, dlatego również w tegoroczne ferie ich nie zabraknie. Należy jedynie zgłosić chęć uczestnictwa w danych zawodach, wysyłając elektroniczne zgłoszenie na adres lub zapisać się u organizatora. Drugim wymogiem jest dostarczenie zgody rodzica na udział w zawodach. Pozostaje już tylko wypełnienie listy zgłoszeniowej, którą znajdziemy na stronie internetowej OSiR-u. To wymóg organizacyjny, ponieważ każdego roku przygotowywane przez OSiR turnieje gromadzą mnóstwo chętnych. Dzieci i młodzież mogą spróbować swoich sił w turniejach halowych piątek piłkarskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, piłki siatkowej szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, tenisa stołowego szkół gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych i uwaga podstawowych. Turnieje piłki nożnej będą rozgrywane na boisku Uranii, turnieje siatkówki i tenisa stołowego w hali sportowej przy ulicy Głowackiego 27. O zainteresowaniu dzieci zimowymi turniejami niech świadczy fakt, że np. rozgrywki halowej piłki nożnej rozpoczynają się udziałem około czterdziestu drużyn (!). Grupy rozgrywają między sobą mecze i na tej podstawie zostają wyłonione najlepsze drużyny młodych piłkarzy. Warto, tym bardziej że nie trzeba wpłacać żadnego wpisowego, a nad całością zabawy czuwa organizator. Śmiało, bądźmy aktywni! Propozycja OSiR-u może stanowić ciekawe ubarwienie zimowych dni. Według synoptyków tegoroczne ferie mają być mroźne i słoneczne, wymarzona aura dla szukających atrakcji zimowych wczasowiczów. Ilu małych mieszkańców skorzysta z darmowych atrakcji przygotowanych przez OSiR? Jakie są szacunki? Każdego roku uczestniczy w feriach z OSiR-em kilkanaście tysięcy dzieci odpowiada Jerzy Litwiński, dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie. Same lodowiska gromadzą bardzo wielu chętnych! Do tego dochodzą również bezpłatne wejściówki na basen oraz sportowe turnieje dla dzieci i młodzieży. Wszystko po to, by młodzi mieszkańcy spędzali swój wolny od nauki czas zdrowo i aktywnie. Serdecznie do tego zachęcamy zaprasza dyrektor Litwiński. (r)

16

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową,

Zalety umowy o pracę: Należy ci się płatny urlop. Niezależnie od tego czy jesteś zatrudniony na umowę terminową, czy też bezterminową, Aby pracować w okresie wakacji, możesz podpisać jedną z następujących umów: umowę o pracę: na czas określony, na czas wykonania określonej pracy, na zastępstwo, umowę z agencją pracy tymczasowej, umowę

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku.

Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku. Uwaga: od 9 marca oprocentowanie Nowego Konta Oszczędnościowego wynosi 4% w skali roku. 1. Dlaczego Bank obniżył oprocentowanie NKO? Pierwotnym zadaniem NKO było przyciągnięcie do nas nowych Klientów i

Bardziej szczegółowo

Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Rządowa instrukcja dla osób starających się o dopłatę do kredytu mieszkaniowego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej OSOBA, KTÓREJ UDZIELONO POMOCY, MUSI: monitorować zasady rozliczania pomocy w banku,

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Łomża, 04.01.2016 1 Podsumowanie Niniejszy raport przedstawia w wielkim skrócie rządowy program w nabyciu pierwszego mieszkania dla młodych ludzi Mieszkanie dla Młodych.

Bardziej szczegółowo

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Cykl życia sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spis treści: 1. Wstęp. 2. Cykl życia urządzeń elektrycznych i elektronicznych. 3. Cykl życia mojego starego komputera w porównaniu z kosztami eksploatacyjnymi.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie składek ubezpieczeniowych

Finansowanie składek ubezpieczeniowych Finansowanie składek ubezpieczeniowych Przewodnik dla Klientów Czym jest finansowanie składek Zakup ubezpieczenia zazwyczaj wiąże się z koniecznością jednorazowego opłacenia składki. Tego typu płatność

Bardziej szczegółowo

str. 16 Poniedziałek, 16 grudnia 2013 www.waszdzienpodniu.pl GMINA WOLSZTYN WALKA O PRZETRWANIE widzimy osobę bezdomną, potrzebującą reagujmy! Wystarczy jeden telefon np. do Ośrodka Pomocy Społecznej,

Bardziej szczegółowo

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Przed zawarciem umowy z bankiem Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Przed zawarciem umowy z bankiem RACHUNEK OSZCZ DNOÂCIOWY Wybierając

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Sprawdzony przepis na udane wakacje

Sprawdzony przepis na udane wakacje Sprawdzony przepis na udane wakacje Po dziesięciu miesiącach ciężkiej pracy i stresów nadchodzi tak wyczekiwany przez wszystkich uczniów czas WAKACJE. Będzie to czas zabawy i nowych, wspaniałych przeżyć.

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą?

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Polish ND40 Start your own Business p.2 &3 Czy chciałbyś rozpocząć własną działalność gospodarczą? Wielu ludzi rozważa otworzenie własnego biznesu. Znają historię

Bardziej szczegółowo

Człowiek jako część ekosystemu

Człowiek jako część ekosystemu Człowiek jako część ekosystemu czyli jak na co dzień pomagać środowisku ćwiczenia przedszkole Partnerzy PROGRAMU: Patron honorowy programu: Minister Edukacji Narodowej Patronat honorowy Podsekretarza Stanu

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128

ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128 ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128 Środki ochrony indywidualnej Środki ochrony indywidualnej to

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw,

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw, Część 13: Przeciwskazania Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: alkohol, leki (na receptę oraz wolnodostępne), zmęczenie, agresja drogowa oraz inne formy agresji. W pojedynkę

Bardziej szczegółowo

... ale najpierw trzeba mieć te pieniądze...

... ale najpierw trzeba mieć te pieniądze... Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta na 2009 rok w pigułce. Budżet miasta - co to jest?? W budżecie spotkacie Państwo takie pojęcia, jak: dochody, wydatki, przychody i rozchody.

Bardziej szczegółowo

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje?

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007 Przemysław Mudel Edycja z dnia: 02 stycznia 2012 W ostatnim okresie nastąpiło

Bardziej szczegółowo

JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej)

JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej) Radca Prawny Mateusz Data ul. św. Maksymiliana Kolbe 2 64-100 Leszno NIP 697-211-85-19 Pz-3775 JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej) Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Jak uniknąć płacenia podatku przy sprzedaży mieszkania

Jak uniknąć płacenia podatku przy sprzedaży mieszkania Tytuł: RZECZPOSPOLITA Data: 13.01.2009 Autor: MONIKA POGROSZEWSKA Jak uniknąć płacenia podatku przy sprzedaży mieszkania NIERUCHOMOŚCI I Z początkiem 2009 r. zmieniły się zasady rozliczenia dochodu ze

Bardziej szczegółowo

Wzór umowy o udzielenie kredytu długoterminowego.... reprezentowanym przez :... zwanym dalej Bankiem

Wzór umowy o udzielenie kredytu długoterminowego.... reprezentowanym przez :... zwanym dalej Bankiem Wzór umowy o udzielenie kredytu długoterminowego Załącznik Nr 4 W dniu... pomiędzy:...... reprezentowanym przez :...... zwanym dalej Bankiem a Gminą i Miastem Czerwionka Leszczyny, 44-230 Czerwionka Leszczyny

Bardziej szczegółowo

Piesze Autobusy przyjemna droga do szkoły. Małgorzata Ratkowska Mimosa Civitas Plus

Piesze Autobusy przyjemna droga do szkoły. Małgorzata Ratkowska Mimosa Civitas Plus Piesze Autobusy przyjemna droga do szkoły Małgorzata Ratkowska Mimosa Civitas Plus OBECNA SYTUACJA Od kilku lat obserwuje się niepokojący wzrost liczby dzieci, podwożonych samochodami do szkoły i na zajęcia

Bardziej szczegółowo

Wzór umowy o udzielenie kredytu inwestycyjnego

Wzór umowy o udzielenie kredytu inwestycyjnego Zał. Nr 2 Wzór umowy o udzielenie kredytu inwestycyjnego W dniu... pomiędzy:...... reprezentowanym przez : zwanym dalej Bankiem a Gminą Wierzbica, 26-680 Wierzbica, ul. Kościuszki 73, Regon : 670224054

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji I ETAP KSZTAŁCENIA KLASY I III Klasy 0a i 0b realizują programy: Czyste powietrz wokół nas, Moje dziecko idzie do szkoły, Bądźmy zdrowi, wiemy wiec działamy. Wybrany obszar KL. I KL. II KL. III Metody

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A.

KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A. KREDYTY HIPOTECZNE ING BANK S.A. 2 SPIS TREŚCI PRZEZNACZENIE KREDYTU...3 WIEK KREDYTOBIORCY...4 AKCEPTOWANE ŹRÓDŁO DOCHODÓW...4 OKRES KREDYTOWANIA...5 MAKSYMALNA KWOTA KREDYTU...5 MINIMALNA KWOTA KREDYTU...5

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 DODATKOWE KOSZTY I PROWIZJE ZWIĄZANE Z ZACIĄGNIĘCIEM KREDYTU HIPOTECZNEGO (finansowanie kredytem hipotecznym zakupu mieszkania stanowiącego odrębną własność na rynku pierwotnym)

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

telebimach multimedialna

telebimach multimedialna Reklama Reklama multimedialna telebimach SCREEN-NET SCREEN-NET ul. Kolejowa 45, Skórzewo ul. Żeromskiego, Luboń telefon. + 48 695 30 30 telefon. 00 + 48 695 30 30 00 www.screen-net.pl www.screen-net.pl

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking}

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking} Podatki i Bankowość {Taxes and Banking} 38 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Podatki i Bankowość Jak płaci się podatek dochodowy w Irlandii? Sprawą ważną jest, by od początku powstania obowiązku podatkowego,

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES

EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES EDUKACJA FINANSOWA /WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI/ PARTNERSTWO KONSUMPCJA BIZNES NASZE ŻYCIE NIE MAMY WPŁYWU NA TO, JAK SIĘ RODZIMY I JAK UMIERAMY (ZAZWYCZAJ) Dobry mąż, dobry ojciec, ale zły elektryk NASZE ŻYCIE

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZY BIZNES PLAN. Adres zameldowania (ulica, nr domu/mieszkania, kod pocztowy, miejscowość, województwo)

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZY BIZNES PLAN. Adres zameldowania (ulica, nr domu/mieszkania, kod pocztowy, miejscowość, województwo) Załącznik nr 1 do regulaminu Konkursu na Najlepszy Biznes Plan FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZY BIZNES PLAN Imię Nazwisko PESEL Adres zameldowania (ulica, nr domu/mieszkania, kod pocztowy, miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Opieka Seniorów Rekrutacja: Bezpieczna Praca w Niemczech

Opieka Seniorów Rekrutacja: Bezpieczna Praca w Niemczech Opieka Seniorów Rekrutacja: Bezpieczna Praca w Niemczech Podaj szczegółowe informacje o swoim doświadczeniu w opiece. Opisz siebie oraz podaj główne atrybuty i zalety potrzebne w pracy. Dołącz odpowiednie

Bardziej szczegółowo

NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA. na codziennych zakupach w oparciu o familo.com. Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu!

NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA. na codziennych zakupach w oparciu o familo.com. Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu! NOWATORSKI PROJEKT OSZCZĘDZANIA I ZARABIANIA na codziennych zakupach w oparciu o familo.com Skorzystaj z wyjątkowego źródła dochodu! Karty rabatowo - lojalnościowe Zakupy w Internecie TRENDY XXI WIEKU

Bardziej szczegółowo

ZWROT VAT ZA MATERIAŁY BUDOWLANE TYLKO DO KOŃCA 2013 ROKU!!!

ZWROT VAT ZA MATERIAŁY BUDOWLANE TYLKO DO KOŃCA 2013 ROKU!!! ZWROT VAT ZA MATERIAŁY BUDOWLANE TYLKO DO KOŃCA 2013 ROKU!!! Zwrot VAT za materiały budowlane będzie można uzyskać tylko do końca 2013 roku. Rząd zapowiada likwidację systemu zwrotu VAT za materiały budowlane

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze ubezpieczenia zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze Optymalny Wybór AXA Dla Twoich dzieci. Na wszelki wypadek grupowe ubezpieczenie na życie Optymalny Wybór AXA Czy masz pewność, że jeśli

Bardziej szczegółowo

Regulatory centralnego ogrzewania jak dobrze korzystać z systemu ogrzewania

Regulatory centralnego ogrzewania jak dobrze korzystać z systemu ogrzewania Regulatory centralnego ogrzewania jak dobrze korzystać z systemu ogrzewania Prosty przewodnik Regulatory centralnego ogrzewania jak dobrze korzystać z systemu ogrzewania Dobre regulatory centralnego ogrzewania

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

Tak, CHCĘ! 70 pkt. KONSUMUJ POLECAJ. PREMIA START Minimum formalności ZARABIAJ. Produkty na własne potrzeby. Nie musisz sprzedawać

Tak, CHCĘ! 70 pkt. KONSUMUJ POLECAJ. PREMIA START Minimum formalności ZARABIAJ. Produkty na własne potrzeby. Nie musisz sprzedawać Tak, CHCĘ! KONSUMUJ 70 pkt. Produkty na własne potrzeby POLECAJ Nie musisz sprzedawać ZARABIAJ PREMIA START Minimum formalności To fantastycznie! Pierwszym krokiem jest rejestracja w systemie Akuna, czyli

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE o sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej F- 062/1 NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM

OŚWIADCZENIE o sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej F- 062/1 NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM 1. Numer Identyfikacji Podatkowej podatnika 2. Nr sprawy 3. Nr dokumentu F- 062/1 OŚWIADCZENIE o sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej Podstawa prawna: Art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA

WYDATKI KONTROLOWANE: RAPORT RAPORT. przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA RAPORT przygotowany przez P.R.E.S.C.O. GROUP SA Lipiec 2014 1 Spis treści Wprowadzenie... 3 Dług chcę, czy muszę?... 4 Mam dług mam problem?... 5 Długi do remontu... 6 Z długiem w świat... 7 Dzieci ważniejsze

Bardziej szczegółowo

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes biznes www.pigulkiwiedzy.tv 9. Przelew bankowy Zalety: 3. 4. Wpłaty przekazywane są bezpośrednio na rachunek bankowy sklepu. Za przyjmowanie wpłat nie są pobierane opłaty od właściciela sklepu. Wpłata

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ADOPCYJNA. Prosimy o szczere, wyczerpujące odpowiedzi na zawarte w ankiecie pytania.

ANKIETA ADOPCYJNA. Prosimy o szczere, wyczerpujące odpowiedzi na zawarte w ankiecie pytania. ANKIETA ADOPCYJNA Prosimy o szczere, wyczerpujące odpowiedzi na zawarte w ankiecie pytania. Celem tej ankiety jest: 1. określenie Państwa możliwości, jako przyszłych Opiekunów, 2. określenie warunków,

Bardziej szczegółowo

sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu

sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu Sprzęt rehabilitacyjny to urządzenia, które pomogą ci wykonywać ćwiczenia konieczne do poprawy twojej sprawności

Bardziej szczegółowo

Doradztwo energetyczne. Oszczędności jak na dłoni!

Doradztwo energetyczne. Oszczędności jak na dłoni! 2 doradztwo energetyczne Doradztwo energetyczne. Oszczędności jak na dłoni! EWE nie tylko dostarcza gaz ziemny i promuje ekonomiczne sposoby wykorzystania tego surowca energetycznego, ale również, jako

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

Niniejsza umowa jest tylko wzorem a jej treść podlega szczegółowym uzgodnieniom przed jej zawarciem UMOWA O ZARZĄDZANIE/ADMINISTROWANIE NIERUCHOMOŚCIĄ

Niniejsza umowa jest tylko wzorem a jej treść podlega szczegółowym uzgodnieniom przed jej zawarciem UMOWA O ZARZĄDZANIE/ADMINISTROWANIE NIERUCHOMOŚCIĄ Niniejsza umowa jest tylko wzorem a jej treść podlega szczegółowym uzgodnieniom przed jej zawarciem UMOWA O ZARZĄDZANIE/ADMINISTROWANIE NIERUCHOMOŚCIĄ Umowa o zarządzanie/administrowanie nieruchomością

Bardziej szczegółowo

Wychowawca klasy: Opiekunowie grupy: Maciej Dziwisz Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta

Wychowawca klasy: Opiekunowie grupy: Maciej Dziwisz Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta Wychowawca klasy: Maciej Dziwisz Opiekunowie grupy: Magdalena Kosiorska Jadwiga Greszta luty maj 2013r. zainteresowanie przedmiotem, ukazanie powiązania matematyki i fizyki z innymi naukami i dziedzinami

Bardziej szczegółowo

KARTA ZADAŃ NR 2 Bezpieczne miasto

KARTA ZADAŃ NR 2 Bezpieczne miasto KARTA ZADAŃ NR 2 Bezpieczne miasto To propozycja aktywności możliwa do realizacji w II lub III klasie szkoły podstawowej. Proponowane ćwiczenie może być modyfikowane w zależności od potrzeb i możliwości

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY Przygotowując się do konkursu na stanowisko dyrektora, posiedliśmy już sporą wiedzę teoretyczną na temat funkcjonowania szkoły. Wiedzę tę przelaliśmy na papier w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RATALNEGO NABYWANIA NIEZABUDOWANYCH GRUNTÓW ROLNYCH

PROGRAM RATALNEGO NABYWANIA NIEZABUDOWANYCH GRUNTÓW ROLNYCH PROGRAM RATALNEGO NABYWANIA NIEZABUDOWANYCH GRUNTÓW ROLNYCH Agrofortis jest programem ratalnego zakupu gruntów o wysokim potencjale inwestycyjnym. Procedura zakupu jest niezwykle prosta. Wpłacasz 30% wartości

Bardziej szczegółowo

Nasz klient, nasz Pan?

Nasz klient, nasz Pan? przemyślane rozwiązania Nasz klient, nasz Pan? Nazwa przykładowego klienta Nie Propozycja ściemniaj! współpracy Co podać? 5 powodów dla których miałbym tu coś zamówić Mniejszy lub większy kryzys spotka

Bardziej szczegółowo

Zasadą jest zwolnienie z VAT z możliwością wyboru opodatkowania.

Zasadą jest zwolnienie z VAT z możliwością wyboru opodatkowania. Zasadą jest zwolnienie z VAT z możliwością wyboru opodatkowania. Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług (dalej VAT) wprowadziła od 1 stycznia 2009 r. bardzo istotne zmiany dotyczące opodatkowania

Bardziej szczegółowo

MURAPOL S. A. Tychy, Osiedle Cztert Pory Roku

MURAPOL S. A. Tychy, Osiedle Cztert Pory Roku MURAPOL S. A. Tychy, Osiedle Cztert Pory Roku Murapol S.A. docenili nas Dedykowana opieka Posiadamy funkcję Opiekuna Klienta. Jest nim Doradca, który prowadzi Klienta przez cały proces sprzedaży mieszkania

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości Damian Kleczewski Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości PRZEDMOWA WSTĘP ROZDZIAŁ I Najważniejszy jest cel ROZDZIAŁ II Dlaczego inwestować w mieszkania? Dlaczego inwestowanie w mieszkania się opłaca?

Bardziej szczegółowo

Płeć respondentów 34% A.kobieta. B. Mężczyzna 66%

Płeć respondentów 34% A.kobieta. B. Mężczyzna 66% Płeć respondentów 34% A.kobieta B. Mężczyzna 66% Wiek respondentów 5% 39% A, do 20 lat B. 21-25 lat 38% C. 26-35 lat D. 36-59 lat E. Powyżej 60 lat 9% 9% Wykształcenie respondentów 25% 25% 9% A. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej

Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej Raport z Ogólnopolskiego Badania Zdolności Kredytowej Ogólnopolskie Badanie Zdolności Kredytowej pokazało, że wciąż ogromne jest zainteresowanie Polaków kredytami mieszkaniowymi. W ciągu dwóch dni, swoją

Bardziej szczegółowo

UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA ASPEKTY PRAKTYCZNE

UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA ASPEKTY PRAKTYCZNE UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA ASPEKTY PRAKTYCZNE Studium przypadku praktyka Sądu Rejonowego dla m. st. W-wy, Wydział X Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych. SŁOWO WSTĘPNE Postępowanie upadłościowe

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/ Czym jest ewuś? Od 1 stycznia 2013 roku, aby się dostać do lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, nie trzeba nosić przy sobie dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE UTWORZENIA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ W MIEJSCE SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE UTWORZENIA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ W MIEJSCE SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE UTWORZENIA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ W MIEJSCE SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ 31 lipca 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie stron w wyszukiwarkach internetowych. Szansa dla małych i średnich firm na konkurowanie z największymi

Pozycjonowanie stron w wyszukiwarkach internetowych. Szansa dla małych i średnich firm na konkurowanie z największymi Pozycjonowanie stron w wyszukiwarkach internetowych Szansa dla małych i średnich firm na konkurowanie z największymi Podstawowe informacje na temat pozycjonowania Według badań Search Engine Watch 81% internautów

Bardziej szczegółowo

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta.

Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Analiza Finansowa - potrzeb Klienta. Szanowni Państwo, przejdźmy w takim razie do zbadania Państwa potrzeb jakim jest Analiza Finansowa. Pierwszym etapem naszej rozmowy będzie sprecyzowanie Państwa celów,

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić...

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić... Witaj, Istnieje pewnie kilka(naście) albo i więcej powodów, dla których teraz czytasz te słowa. Niezależnie więc od tego, dlaczego teraz je czytasz, chcę Ci podziękować za to, że inwestujesz swój czas

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu -

Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu - Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu - Przed seminarium otrzymasz bonusowe narzędzia w mailu: Przegląd najbardziej zyskownych branż i generatorów pomysłów na biznes dzięki temu otrzymasz inspirację

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... Wykaz piktogramów... Wprowadzenie... 1

Wykaz skrótów... Wykaz piktogramów... Wprowadzenie... 1 Wykaz skrótów... Wykaz piktogramów... XIII XV Wprowadzenie... 1 1. Badania lekarskie pracowników... 3 1.1. Zasady kierowania na badania... 3 1.2. Badania wstępne... 7 1.3. Badania okresowe... 8 1.4. Badania

Bardziej szczegółowo

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Ilustracja 1: Wycieczkę zaczynamy po zjechaniu na Czarne (jak nad zalew). Jeszcze przed Wylęgarnią, trochę za wodospadem

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY FOLDER INWESTYCYJNY Definicja programu Agrofortis Program oszczędnościowo-inwestycyjny, oparty na ratalnym nabywaniu gruntów rolnych o wysokim potencjale inwestycyjnym. W naszym programie możesz oszczędzać

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY PIERWSZAK

BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZEŃSTWO W DRODZE DO SZKOŁY Codziennie rano wyruszasz w drogę do szkoły i codziennie wracasz do domu. Niezależnie od tego, w jaki sposób pokonujesz tę trasę - ważne, byś poznał

Bardziej szczegółowo

e-poradnik Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów egazety Prawnej Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady

e-poradnik Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów egazety Prawnej Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady e-poradnik egazety Prawnej Jak uniknąć podatku przy sprzedaży mieszkań i domów Ważne wyjaśnienia, praktyczne przykłady Dlaczego przy sprzedaży domu ważny jest moment jego zakupu Dlaczego obowiązują trzy

Bardziej szczegółowo

Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu!

Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu! Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu! Żebranie to proszenie o dobrowolne materialne wsparcie Czy wiemy, że żebractwo świadomy wybór, sposób na łatwy zarobek a nawet - styl życia. Czy wiesz na co idą Twoje

Bardziej szczegółowo

Koszmar Zdrady. Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw.

Koszmar Zdrady. Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw. Koszmar Zdrady Jak sprawdzić czy to już zdrada, czy jeszcze niewinny flirt? Odkryj szybki i potwierdzony sposób na sprawdzenie swoich obaw. Przejmij stery swojego życia. 1 Czy mój partner jest mi wierny?

Bardziej szczegółowo

Podstawy balonowych kreacji

Podstawy balonowych kreacji Strona1 Jakub B. Bączek Podstawy balonowych kreacji Wydawnictwo: STAGEMAN POLSKA Copyright: Jakub B. Bączek Warszawa 2011 www.stageman.pl Strona2 WPROWADZENIE Animacja czasu wolnego to jeszcze słabo rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

Rządowy program Mieszkanie dla młodych

Rządowy program Mieszkanie dla młodych Załącznik nr 1.3 do Instrukcji udzielania kredytów mieszkaniowych Mieszkanie dla młodych Załącznik nr 3 do umowy w sprawie stosowania finansowego wsparcia Rządowy program Mieszkanie dla młodych Szanowny

Bardziej szczegółowo