Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-szeregowe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-szeregowe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego"

Transkrypt

1 Intrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie dławieniowe-zeregowe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego

2 Wtęp teoretyczny Prędkość ilnika hydrotatycznego lub iłownika zależy od kierowanego do niego natężenia przepływu oraz od parametrów kontrukcyjnych danego odbiornika hydraulicznego. Prędkość obrotową ilnika można przedtawić wzorem (1), w którym n - prędkość obrotowa ilnika [obr/], Q - natężenie przepływu kierowane do ilnika [m 3 /], q - chłonność jednotkowa ilnika [m 3 /obr]. Q n q ( 1 ) Prędkość iłownika natomiat można przedtawić wzorem (2), w którym v - prędkość iłownika [m/], Q - natężenie przepływu kierowane do iłownika [m 3 /], A pole powierzchni pod którą wpływa ciecz (na przykład przy wyuwie jet to powierzchnia tłoka). Q v A ( 2 ) Ze wzoru (1) oraz (2) widać wyraźnie, że aby móc terować prędkością odbiornika hydraulicznego należy terować kierowanym do niego natężeniem przepływu. Warto zauważyć tutaj, że można terować prędkością ilnika hydrotatycznego także zmieniając jego chłonność jednak dotyczy to tylko odbiorników pecjalnie do tego przeznaczonych ilników zmiennej chłonności. Ten rodzaj terowania jet jednym z rodzajów terowania objętościowego. Warto dodać, że we wzorach (1) oraz (2) pomija ię prawność wolumetryczną. O ile iłowniki mają bardzo dużą zczelność i prawność tę można traktować jako równą 1, o tyle w ilnikach hydrotatycznych przecieki ą znaczne i przy bardziej zczegółowych obliczeniach należy je wziąć po uwagę. Wróćmy jednak do nadawania odbiornikowi hydraulicznemu wymaganej prędkości poprzez zmianę wartości kierowanego do niego natężenia przepływu. Można to zrealizować dwoma poobami. Pierwzy z nich to zatoowanie pompy zmiennej wydajności lub zatoowanie pompy tałej wydajności połączonej z ilnikiem pierwotnym, w którym w poób ciągły można zmieniać jego prędkość obrotową. Ten rodzaj terowania prędkością odbiornika nazywa ię terowaniem objętościowym. Ma ono tę zaletę, że cały trumień cieczy jaki podaje pompa jet kierowany do odbiornika hydraulicznego. Sprawność energetyczna takiego układu jet więc bardzo duża i zależy jedynie od trat objętościowych elementów hydraulicznych. Drugi z nich to zatoowanie pompy tałej wydajności zailanej ilnikiem pierwotnym o tałej prędkości obrotowej oraz wykorzytanie pecjalnych zaworów, które część trumienia pochodzącego od pompy odprowadzą bezpośrednio do zbiornika. Pozotała część będzie wpływać do odbiornika nadając mu wymaganą prędkość. Ten rodzaj terowania nazywa ię terowaniem dławieniowym. Łatwo zauważyć, że terowanie to ma dużo niżzą prawność niż terowanie objętościowe, gdyż część energii jaką podaje pompa jet marnowana wraz z cieczą wracającą do zbiornika nie przepływającą przez ilnik. Sterowanie objętościowe jet więc wykorzytywane w układach, które przenozą duże moce oraz pracują w poób ciągły. Jeśli przenozone moce ą małe, a ruch elementów wykonawczych odbywa ię rzadko i jet to ruch przerywany, dużo lepiej toować jet 1

3 terowanie dławieniowe. Ten rodzaj terowania mimo ewidentnej wady jaką jet nika prawność jet dużo protzy, bardziej niezawodny i tańzy. Sterowanie dławieniowe podzielić można na terowanie zeregowe i równoległe. Niniejza intrukcja poświęcona jet pierwzemu rodzajowi terowania. W terowaniu dławieniowym zeregowym wykorzytuje ię jednocześnie zawór makymalny pełniący funkcję zaworu przelewowego oraz natawny zawór dławiący. Zawór przelewowy mui być umiejcowiony tuż za pompą, natomiat natawny zawór dławiący powinien być umiezczony na linii pompa-ilnik-zbiornik. Może on być umiejcowiony na dopływie do ilnika, jak to obrazuje ryunek 1a) lub na odpływie z ilnika jak to obrazuje ryunek 1b). Ry. 1. Sterowanie dławieniowe zeregowe a) na dopływie, b) na odpływie; [2] Zanim opiane zotanie na czym polega itota terowania dławieniowego zeregowego omówione zotaną zawory, które umożliwiają tego rodzaju terowanie. Pierwzy z zaworów niezbędny do terowania dławieniowego zeregowego to zawór makymalny pełniący funkcję zaworu przelewowego. Schemat kontrukcyjny tego zaworu oraz przykładowe charakterytyki znajdują ię na ryunku 2. Jet to najprotzy rodzaj zaworu zawór bezpośredniego działania. Ry. 2. Zawór makymalny bezpośredniego działania oraz jego charakterytyki; [1] Zaada działania tego zaworu jet natępująca: Grzybek 5 przeunie ię w prawo umożliwiając przepływ z P do Z w momencie gdy ciśnienie na drodze P przekroczy utawioną wartość. Wartość tego ciśnienie zwanego ciśnieniem otwarcia ściśle zależy od ugięcia wtępnego prężyny 3, które zadaje ię za pomocą pokrętła 4. Na ryunku 2b) naryowano 6 krzywych. Każda z tych krzywych odpowiada zależności ciśnienia przed zaworem o natężenia przepływu płynącego przez zawór dla 6 różnych napięć wtępnych prężyny. 2

4 Warto zauważyć, że zawór po kierowaniu do niego natężenia przepływu będzie utrzymywał w miarę tałe ciśnienie po tronie P, zależne od natawy ugięcie wtępnego prężyny. Im bardziej płakie ą charakterytyki zaworu tym mniej zależy wartość ciśnienia przed zaworem od natężenia przepływu kierowanego na zawór. Tę właśnie właność zaworu wykorzytuje ię przy terowaniu dławieniowym zeregowym. Drugim elementem hydraulicznym niezbędnym do terowania dławieniowego zeregowego jet natawny zawór dławiący. Przykład takiego zaworu przedtawia ryunek 3. Ry. 3. Szkic kontrukcyjny przykładowego natawnego zaworu dławiącego; [1] Zawory dławiące wykorzytują zjawika związane z przepływem cieczy przez różnego rodzaju zczeliny dławiące. W zczelinie takiej zawze natępuje padek ciśnienia ściśle związany z natężeniem przepływu. Dla przepływu laminarnego zależność wiążąca te dwie wielkości przedtawiona jet wzorem (3), w którym kl jet wpółczynnikiem zależnym od kztałtu gniazda i trzpienia oraz od właności cieczy, fd jet polem powierzchni zczeliny dławiącej, p jet różnicą ciśnień przed i za zaworem. Dla przepływu burzliwego natomiat zależność ta jet określona wzorem (4), w którym k jet wpółczynnikiem zależnym od kztałtu gniazda i trzpienia oraz od właności cieczy, a pozotałem wielkość ą takie ame jak we wzorze (3). Warto dodać, że w więkzości zaworów dławiących wytępuje przepływ zbliżony do burzliwego. Q k f p ( 3 ) l d Q kfd p ( 4 ) W natawnym zaworze dławiącym wartość pola powierzchni fd dławiącej natawia ię za pomocą przeunięcia trzpienia. Łatwo więc zauważyć, że jeżeli między drogą wejściową, a wyjściową zaworu dławiącego będzie utrzymywana tała różnica ciśnień p to za poprzez zmiany przeunięcia trzpienia będzie można terować natężeniem przepływu przez zawór dławiący. To właśnie jet itota terowania dławieniowego. Przyjrzyjmy ię baczniej ryunkowi 1a). Zawór przelewowy jet utawiony na pewną wartość ciśnienia otwarcia p0. Załóżmy, że zawór dławiący jet w pełni otwarty, czyli 3

5 powierzchnia dławiąca jet najwiękza. Na zaworze dławiącym wytępuje więc pewna wartość padku ciśnienia p, która na razie jet jednak dużo mniejza od ciśnienia p0. Cała ciecz pompowana przez pompę płynie więc do ilnika, gdyż zawór przelewowy jet zamknięty. Przymykając zawór dławiący początkowo zwiękzamy jedynie wartość padku ciśnienia na zaworze dławiącym p, bez zmiany natężenia przepływu jaki płynie przez zawór. Dzieje ię tak do momentu, gdy wartość padku ciśnienia p będzie równa ciśnieniu otwarcia zaworu przelewowego p0.wtedy dalze zmniejzanie zczeliny dławiącej powoduje rozdział trumienia idącego od pompy na trumień płynący do ilnika oraz na trumień płynący przez zawór przelewowy bezpośrednio do zbiornika. W tej ytuacji zgodnie z charakterytykami zaworu przelewowego przed zaworem dławiącym jet utrzymywane w miarę tałe ciśnienie p0 zwiękzające ię nieznacznie wraz ze wzrotem natężenia przepływu (zgodnie z charakterytyką zaworu). Za zaworem dławiącym ciśnienie jet funkcją obciążenia ilnika hydrotatycznego (przy pominięciu trat w przewodzie odprowadzającym ciecz z ilnika do zbiornika). Dla ilnika hydrotatycznego ciśnienie to można przedtawić za pomocą wzoru (5), w którym p ciśnienie przed ilnikiem hydrotatycznym [Pa], M moment obciążenia ilnika hydrotatycznego [Nm], q wydajność jednotkowa ilnika hydrotatycznego [m 3 /obr]. Gdy elementem wykonawczym jet iłownik idea terowania dławieniowego zeregowego nie zmienia ię. Ciśnienie za zaworem dławiącym można zapiać za pomocą wzoru (6), w którym p ciśnienie przed iłownikiem [Pa], F iła obciążająca iłownik [N], A pole powierzchni pod którą wpływa ciecz [m 2 ]. p 2 M ( 5 ) q F p ( 6 ) A Warto zauważyć, że we wzorach (5) i (6) pomija ię prawność hydraulicznomechaniczną odbiornika hydraulicznego, dlatego też w rzeczywitych układach ciśnienia te ą nieco więkze. Jeżeli przed zaworem dławiącym ciśnienie zależy od ugięcia wtępnego prężyny zaworu przelewowego, a za zaworem dławiącym ciśnienie zależy od obciążenia ilnika to przy tałym obciążeniu padek ciśnienia na zaworze jet tały. Tak więc natężenie przepływu, a co za tym idzie prędkość ilnika hydrotatycznego lub prędkość iłownika może być płynnie terowana za pomocą przeunięcia trzpienia zaworu dławiącego. Problemy w terowania dławieniowym zeregowym ą widoczne wtedy, gdy obciążenie odbiornika hydraulicznego nie jet tałe. Wtedy jego prędkość zgodnie ze wzorem (3) lub (4) nie zależy jedynie od powierzchni zczeliny dławiącej, ale także od różnicy ciśnień na zaworze dławiącym, na co ma wpływ obciążenie iłownika. Aby kompenować niekorzytny wpływ obciążenia odbiornika hydraulicznego na jego prędkość do terowania dławieniowego zeregowego touje ię dwudrogowe regulatory przepływu. Schemat ogólny tego elementu znajduje ię na ryunku 4a) natomiat chemat zczegółowy na ryunku 4b) 4

6 Ry. 4. Dwudrogowy regulator przepływu a) ymbol b) chemat obrazujący zaadę działania; [1] Dwudrogowy regulator przepływu kłada ię z natawnego zaworu dławiącego oraz zaworu ciśnieniowego różnicowego. Zaada działania dwudrogowego regulatora przepływu jet taka, że zawór różnicowy utrzymuje tały padek ciśnienia na zaworze dławiącym pd niezależnie od ciśnienia p2. Dla każdej natawy zaworu dławiącego będzie więc określone natężenie przepływu przez ten zawór niezależnie od ciśnienia p2. Zobrazujmy to przykładem. Wyobraźmy obie, że ciśnienie p2 wzrata, wzrata więc również ciśnienie p1. Jako, że ciśnienie p1 jet tałe i zależne tylko od zaworu przelewowego to zczelina regulacyjna zaworu różnicowego ulega zwiękzeniu. Skutkuje to tym, że padek ciśnienia na niej pr ulega zmniejzeniu i ciśnienie p1 wraca do tanu pierwotnego. Ten poób nadawania określonego natężenia przepływu nazywany jet regulacją dławieniową zeregową. Przyjrzyjmy ię jezcze ryunkowi 1b). Zaada terowania dławieniowego zeregowego na odpływie jet identyczna jak na dopływie. Łatwo zauważyć, że w obu przypadkach ciśnienie za pompą jet równe ciśnieniu utawionemu przez zawór przelewowy, które jednocześnie jet umą padku ciśnienia na zaworze dławiącym oraz padku ciśnienia na ilniku hydrotatycznym. Przy terowaniu na odpływie ciśnienie za zaworem przelewowym jet równe atmoferycznemu (ciecz wobodnie wypływa z niego do zbiornika). Natomiat ciśnienie przed zaworem dławiącym jet równe różnicy ciśnienia zaworu przelewowego oraz ciśnienia pochodzącego od obciążenia ilnika (wzór (5)). Tak więc jeśli obciążenie ilnika jet tałe, to padek ciśnienia na zaworze dławiącym również jet tały. Zarówno terowanie na dopływie jak i na odpływie ma woje wady i zalety. Sterowanie na dopływie ma tę zaletę, że ciśnienie panujące przed iłownikiem lub ilnikiem jet mniejze w tounku do terowania na odpływie i zależy tylko od obciążenia elementu wykonawczego. Ma więc to tę zaletę, że pracuje on z więkzą prawnością, gdyż mniejze ą opory tarcia w węzłach uzczelniających. Kolejną zaletą terowania na dopływie w tounku do terowania na odpływie jet mniejza objętość cieczy poddanej działaniu ciśnienia, a więc mniejza jet podatność układu (kapacytancja). Sterowanie na dopływie ma jednak pewną wadę. Ciśnienie na wyjściu z odbiornika hydraulicznego jet blikie zeru. Tak więc niekontrolowane zmiany obciążenia zewnętrznego mogą powodować drgania elementu wykonawczego, jego niekontrolowane ruchy lub nawet wytwarzanie ię podciśnienia w jednej z komór elementu wykonawczego. Zaadę terowania dławieniowego zeregowego można zobrazować tworząc odpowiedni wykre we wpółrzędnych p oraz Q i nakładając na niego charakterytyki wzytkich elementów hydraulicznych, co przedtawia ryunek 5. 5

7 Ry. 5. a) Schemat hydrauliczny układu ze terowaniem dławieniowym zeregowym wraz z oznaczeniami wielkości b) Wykre obrazujący itotę terowania dławieniowego zeregowego; [2] Na wykreie z ryunku 1a) prota 1 obrazuje charakterytykę rzeczywitą pompy wyporowej. Wydajność jej nieznacznie maleje wraz ze wzrotem ciśnienia. Prota 2 natomiat jet odwróconą charakterytyką zaworu przelewowego odwróconą dlatego, że przepływ jaki jet kierowany do odbiornika hydraulicznego Q jet równy różnicy przepływu jaki daje pompa Qg oraz przepływu jaki idzie przez zawór przelewowy bezpośrednio do zbiornika QZ. Przykładowo punkt o wpółrzędnej Q=0 jet równoznaczny temu, że cały przepływ idzie przez zawór przelewowy QZ=Qg a przepływ przez odbiornik hydrauliczny jet równy zeru Q=0. Prote 1 oraz 2 tworzą zbiór wzytkich możliwych punktów pracy układu hydrotatycznego. Prota 3 natomiat obrazuje ciśnienie przed odbiornikiem hydrotatycznym, którego wartość zależy od jego obciążenia zgodnie ze wzorami (5) lub (6) Jet to prota pozioma. Krzywa 4 obrazuje charakterytykę przepływowo-ciśnienieniową zepołu elementów: rurociągu, zaworu dławiącego oraz odbiornika hydraulicznego. Dla przepływu równego 0 ciśnienie zależy jedynie od obciążenia iłownika, natomiat dla więkzych przepływów zależy ono również od oporów przepływu w przewodach pr oraz na zaworze dławiącym pd. Punkt przecięcia krzywej 4 z układem protych 1 i 2 jet punktem pracy układu hydrotatycznego. W terowaniu dławieniowym zeregowym za pomocą zaworu dławiącego możemy zmieniać kztałt krzywej 4. Jeżeli zmniejzymy zczelinę dławiącą to zmienimy charakterytykę przepływowo-ciśnieniową zepołu elementów: rurociągu, zaworu dławiącego oraz odbiornika hydraulicznego z krzywej 4 na krzywą 5. Dalze zmniejzanie zczeliny powoduje kolejną zmianę na krzywą 5. Widać wyraźnie, że 6

8 zmieniając tę krzywą terujemy natężeniem przepływu kierowanym do ilnika Q, jednak płynne terowanie zaczyna ię dopiero przy mniejzych zczelinach dławiących niż ta, której rezultatem jet prota 5. Przy więkzych zczelinach zmniejzanie zczeliny powoduje jedynie zwiękzenie ciśnienie panującego w układzie i nieznaczne zmniejzenie natężenia przepływu będące efektem charakterytyki pompy. Prota 6 obrazuje rzeczywitą charakterytykę ilnika hydrotatycznego z uwzględnieniem trat objętościowych, czyli przecieków. Przepływ użyteczny Qt na podtawie którego możemy obliczyć prędkość obrotową ilnika hydrotatycznego (wzór (1)), jet nieznacznie mniejzy od przepływu kierowanego do ilnika Q. Warto zauważyć, że charakterytyka układu z ryunku 1b) jet identyczna dla układu z dławieniem na dopływie co na odpływie. Przyjrzyjmy ię jezcze problemom energetycznym układu ze terowaniem dławieniowym zeregowym. Podcza pracy takiego układu pompa pracuje cały cza z jednakową wydajnością oraz z jednakowym ciśnieniem, które jet natawione na zaworze przelewowym. Moc jet iloczynem ciśnienia oraz natężenia przepływu, tak więc moc pompy cały cza jet tała. Silnik lub iłownik odbiera jedynie pewną część tej mocy, która w krajnym przypadku może być bardzo małą częścią mocy pompy. Zoobrazować to można za pomocą ryunku 6. Na ryunku tym przedtawiona jet przykładowa charakterytyka układu z dławieniem zeregowym w jednym z punktów pracy. Pole dużego protokąta jet mocą jaka idzie od pompy. Ten duży protokąt dzieli ię na mniejze protokąty, z których wzytkie zakrekowane protokąty ą mocami traconymi. Jedynie ten niezakrekowany protokąt jet mocą odbieraną przez ilnik. Ry. 6. Przykładowa charakterytyka dla terowania dławieniowego zeregowego wraz z podziałem na protokąty obrazujące dane moce; [2] Tak więc prawność całkowita układu jet tounkiem pola protokąta niezakrekowanego do pola dużego protokąta. Sprawność ta w ogólnym przypadku jet nika, gdyż moc jet tracona poprzez odprowadzanie niewykorzytanego przez ilnik trumienia cieczy do zbiornika przez zawór przelewowy, poprzez traty ciśnienia wywołane oporami przepływu zarówno na zaworze przelewowym jak i na zaworze dławiącym. 7

9 Pytanie do amodzielnego przeanalizowania: Które protokąty odpowiadają za traty mocy na traty mocy na pozczególnych elementach? Jak powinna być dobrana wydajność pompy oraz ciśnienie otwarcia zaworu przelewowego aby prawność układu przy terowaniu dławieniowym zeregowym była możliwie najwiękza? Wróćmy jezcze do problemu wpływu zmian obciążenia odbiornika hydraulicznego na zmiany jego prędkości przy tej amej natawie zczeliny dławiącej. Można to zobrazować charakterytyką przedtawioną na ryunku 7. Przy wzroście obciążenia krzywa 5 przechodzi na krzywą 5 i zmniejza ię natężenie przepływu kierowane do odbiornika. Ry. 7. Wpływ zmiany obciążenia odbiornika hydraulicznego na zmiany natężenia przepływu kierowanego do niego; [2] Kompenacja niepożądanego wpływu zmian obciążenia na prędkość ilnika hydrotatycznego zobrazowana jet za pomocą ryunku 8. Przy wzroście obciążenia krzywa 5 przechodzi na krzywą 5, a przy padku na krzywą 5. Zawór różnicowy tak teruje regulacyjną zczeliną dławiącą, aby punkt pracy układu był zawze w tym amym miejcu o wpółrzędnej, a wpółrzędna przepływowa była zawze równa Q. 8

10 Ry. 8. Charakterytyka układu z regulacją dławieniową zeregową z użyciem dwudrogowego regulatora przepływu; [2] Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jet zapoznanie ię z działaniem protych układów hydrotatycznych terowanych w poób dławieniowy zeregowy oraz wyznaczenie dla jednego z układów zależności między prędkością ilnika hydrotatycznego, a prawnością całkowitą układu. Przebieg ćwiczenia Podcza realizacji ćwiczenia należy wykonać natępujące czynności: 1. Zmontować układ hydrauliczny przedtawiony na ryunku 9, wraz z połączeniami elektrycznymi znajdującymi ię na ryunku 10. Zaoberwować zmiany prędkości iłownika wraz ze zmianą zczeliny dławiącej natawnego zaworu dławiącego oraz zmianą ciśnienia otwarcia zaworu przelewowego. 2. Zmontować układ hydrauliczny przedtawiony na ryunku 11, wraz z połączeniami elektrycznymi znajdującymi ię na ryunku 12. Przeanalizować którędy poruza ię ciecz trzech różnych położeń rozdzielacza. Czy jet to układ z dławieniem na dopływie, czy odpływie? Zaoberwować zmiany prędkości iłownika wraz ze zmianą zczeliny dławiącej natawnego zaworu dławiącego oraz zmianą ciśnienia otwarcia zaworu przelewowego. 3. Zmontować układ hydrauliczny przedtawiony na ryunku 13. Zaoberwować zmiany prędkości iłownika wraz ze zmianą zczeliny dławiącej natawnego zaworu 9

11 dławiącego oraz zmianą ciśnienia otwarcia zaworu przelewowego. Wykonać natępujące czynności: 3a. Natawić zczelinę dławiącą zaworu dławiącego na makymalną. 3b. Zmierzyć za pomocą tachometru prędkość obrotową ilnika (wartość wkazania należy podzielić przez ześć) 3c. Zmierzyć ciśnienie za pompą pp oraz przed ilnikiem hydrotatycznym p. 3d. Zmierzyć cza zmiany napełnienia ię zbiornika o określoną wartość (na przykład 0,5 litra). Dzieląc zmianę objętości przez cza obliczyć przepływ. 3e. Punkty 3a do 3d wykonywać dla różnych nataw zczeliny dławiącej tak długo aż zawór dławiący ulegnie całkowitemu zamknięciu. 3f. Punkty 3a do 3e wykonywać dla trzech różnych nataw ciśnienia otwarcia zaworu przelewowego. Ry. 9. Schemat hydrauliczny układu pierwzego Ry. 10. Schemat elektryczny układu pierwzego 10

12 Ry. 11. Schemat hydrauliczny układu drugiego Ry. 12. Schemat elektryczny układu drugiego 11

13 p p Wytyczne do prawozdania Ry. 13. Schemat hydrauliczny układu trzeciego W prawozdaniu powinien znaleźć ię krótki opi działania każdego z montowanych na zajęciach układów hydrotatycznych. Dla układu z ryunku 13 należy porządzić wykre zależności między prędkością obrotową ilnika hydrotatycznego zmierzoną tachometrem, a prawnością układu dla trzech różnych nataw ciśnień otwarcia zaworu przelewowego. Do obliczeń należy przyjąć natępujące dane: a) Obroty pompy np=1500 obr/min b) Najmniejza wydajność jednotkowa pompy (przy makymalnym ciśnieniu równym 7MPa) qp=4,3 cm 3 /obr c) Chłonność jednotkowa ilnika q=5 cm 3 /obr W tabeli pomiarowej powinny znaleźć ię dla każdego punktu pomiarowego natępujące wielkości: a) Ciśnienie za pompą pp [MPa] b) Ciśnienie przed ilnikiem p [MPa] c) Prędkość obrotowa ilnika hydrotatycznego n [obr/min] odczytana z tachometru. d) Wzrot objętości zbiornika V [dm 3 ] e) Cza po którym natąpiła zmiana objętości t [] f) Natężenie przepływu cieczy wypływającej ze zbiornika Q [dm 3 /min] liczone ze wzoru: V Q t 12

14 g) Natężenie przepływu cieczy płynącej przez zawór przelewowy QZP [dm 3 /min] liczone ze wzoru: Q ZP Q Qp Q, gdzie Qp można policzyć ze wzoru: p n pq p h) Moc wejściowa do układu podawana przez pompę Nw [kw], liczona ze wzoru: N w p p Q p i) Moc wyjściowa z układu wykorzytywana przez ilnik Nu [kw] N u p Q j) Sprawność układu η podawana w procentach liczona ze wzoru: N N u w *100% W prawozdaniu należy porządzić jeden wykre, na którym mają być przedtawione trzy krzywe obrazujące zależność między prawnością, a prędkością obrotową ilnika dla różnych nataw zaworu przelewowego. Sprawozdanie należy wykonać w formie elektronicznej i zakończyć je wniokami. Uwaga!!! Wzytkie obliczenia powinny być wykonywane po prowadzeniu jednotek do układu SI. Problem do rozważenia podcza wykonywania prawozdania: Czy przepływ przez zawór przelewowy może być ujemny? Jak jet przyczyna, że z obliczeń może wyjść ujemny przepływ przez zawór przelewowy? Literatura 1. Stryczek S.: Napęd hydrotatyczny, tom I elementy Wydawnictwo Naukowo- Techniczne Warzawa Stryczek S.: Napęd hydrotatyczny, tom II układy Wydawnictwo Naukowo- Techniczne Warzawa

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 10 Badania porównawcze układów sterowania i regulacji prędkością odbiornika hydraulicznego Opracowanie: H. Kuczwara, Z. Kudźma, P. Osiński,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 2 Metody sterowania prędkością odbiornika hydraulicznego w układach z pompą stałej wydajności sterowanie dławieniowe Opracowanie: Z.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-równoległe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-równoległe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego Intrukcja o ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie ławieniowe-równoległe rękością ruchu obiornika hyraulicznego Wtę teoretyczny Niniejza intrukcja oświęcona jet terowaniu ławieniowemu równoległemu jenemu ze

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 9 Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Opracowanie: M. Stosiak, K. Towarnicki Wrocław 2016 Wstęp teoretyczny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Układy rewersyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest budowa różnych układów hydraulicznych pełniących zróżnicowane funkcje. Studenci po odbyciu ćwiczenia powinni umieć porównać

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 1 Charakterystyka zasilacza hydraulicznego Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

STEROWANIE WG. ZASADY U/f = const

STEROWANIE WG. ZASADY U/f = const STEROWANIE WG. ZASADY U/f = cont Rozruch bezpośredni ilnika aynchronicznego (bez układu regulacji, odpowiedź na kok wartości zadanej napięcia zailania) Duży i niekontrolowany prąd przy rozruchu Ocylacje

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji. Rys.1. Schemat układu do pomiaru rezystancji metodą techniczną: a) poprawnie mierzonego napięcia; b) poprawnie mierzonego prądu.

Pomiar rezystancji. Rys.1. Schemat układu do pomiaru rezystancji metodą techniczną: a) poprawnie mierzonego napięcia; b) poprawnie mierzonego prądu. Pomiar rezytancji. 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jet zapoznanie ię z najważniejzymi metodami pomiaru rezytancji, ich wadami i zaletami, wynikającymi z nich błędami pomiarowymi, oraz umiejętnością ich

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU I. Zadania zamknięte. Zadania otwarte

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU I. Zadania zamknięte. Zadania otwarte SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU I Jeżeli zdający rozwiąże zadanie inną, merytorycznie poprawną metodą, to za rozwiązanie otrzymuje makymalną liczbę punktów. Zadania zamknięte

Bardziej szczegółowo

Układ napędowy z silnikiem indukcyjnym i falownikiem napięcia

Układ napędowy z silnikiem indukcyjnym i falownikiem napięcia Ćwiczenie 13 Układ napędowy z ilnikiem indukcyjnym i falownikiem napięcia 3.1. Program ćwiczenia 1. Zapoznanie ię ze terowaniem prędkością ilnika klatkowego przez zmianę czętotliwości napięcia zailającego..

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ SAMOCHODÓW I MASZYN ROBOCZYCH Instytut Podstaw Budowy Maszyn Zakład Mechaniki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ SAMOCHODÓW I MASZYN ROBOCZYCH Instytut Podstaw Budowy Maszyn Zakład Mechaniki POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ SAMOCHODÓW I MASZYN ROBOCZYCH Intytut Podtaw Budowy Mazyn Zakład Mechaniki Laboratorium podtaw automatyki i teorii mazyn Intrukcja do ćwiczenia A-5 Badanie układu terowania

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 3 Metody ograniczenia strat mocy w układach hydraulicznych Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, U. Radziwanowska, J. Rutański, M. Stosiak

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Zastosowanie zaworu zwrotnego sterowanego w układach hydraulicznych maszyn roboczych Opracowanie: P. Jędraszczyk, Z. Kudżma, P. Osiński,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

KO OF Szczecin:

KO OF Szczecin: 55OF D KO OF Szczecin: www.of.zc.pl L OLMPADA FZYZNA (005/006). Stopień, zadanie doświadczalne D Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej A. Wymołek; Fizyka w Szkole nr 3, 006. Autor: Nazwa zadania:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 CHARAKTERYSTYKI STATYCZNE DIOD P-N

ĆWICZENIE 1 CHARAKTERYSTYKI STATYCZNE DIOD P-N LBORTORM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNKOWYCH ĆWCZENE 1 CHRKTERYSTYK STTYCZNE DOD P-N K T E D R S Y S T E M Ó W M K R O E L E K T R O N C Z N Y C H 1 CEL ĆWCZEN Celem ćwiczenia jet zapoznanie ię z: przebiegami

Bardziej szczegółowo

Blok 2: Zależność funkcyjna wielkości fizycznych

Blok 2: Zależność funkcyjna wielkości fizycznych Blok : Zależność funkcyjna wielkości fizycznych ZESTAW ZADAŃ NA ZAJĘCIA 1. Na podtawie wykreu oblicz średnią zybkość ciała w opianym ruchu.. Na ryunku przedtawiono wykre v(t) pewnego pojazdu jadącego po

Bardziej szczegółowo

Interpretacja graficzna mocy strat energetycznych oraz mocy rozwijanych w elementach układu. układu napędu i sterowania hydrostatycznego

Interpretacja graficzna mocy strat energetycznych oraz mocy rozwijanych w elementach układu. układu napędu i sterowania hydrostatycznego Interpretacja graficzna mocy strat energetycznych oraz mocy rozwijanych w elementach układu napędu i sterowania hydrostatycznego Grzegorz Skorek Opracowanie przedstawia graficzną interpretację mocy strat

Bardziej szczegółowo

1 mln. Poradnik Projektanta Regulacja wodnych systemów klimatyzacji i ogrzewania. www.strefaprojektanta.pl MAKING MODERN LIVING POSSIBLE

1 mln. Poradnik Projektanta Regulacja wodnych systemów klimatyzacji i ogrzewania. www.strefaprojektanta.pl MAKING MODERN LIVING POSSIBLE MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Poradnik Projektanta Regulacja wodnych ytemów klimatyzacji i ogrzewania 1 mln zaintalowanych zaworów równoważących. Dzięki temu rocznie generowana jet ozczędność 73 500 MWh

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Wyznaczanie charakterystyk statycznych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Regulacja wodnych systemów klimatyzacji i ogrzewania Poradnik Projektanta www.strefaprojektanta.pl

Regulacja wodnych systemów klimatyzacji i ogrzewania Poradnik Projektanta www.strefaprojektanta.pl MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Regulacja wodnych ytemów klimatyzacji i ogrzewania Poradnik Projektanta www.trefaprojektanta.pl Spi treści 1.1 Zalecane aplikacje dla intalacji grzewczych 4 1.2 Zalecane aplikacje

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZALNE OKREŚLENIE WPŁYWU KSZTAŁTU ŁBA ŚRUB MOCUJĄCYCH ŁOŻYSKO OBROTNICY ŻURAWIA NA WYSTĘPUJĄCE W NICH NAPRĘŻENIA MONTAŻOWE

DOŚWIADCZALNE OKREŚLENIE WPŁYWU KSZTAŁTU ŁBA ŚRUB MOCUJĄCYCH ŁOŻYSKO OBROTNICY ŻURAWIA NA WYSTĘPUJĄCE W NICH NAPRĘŻENIA MONTAŻOWE Szybkobieżne Pojazdy Gąienicowe (19) nr 1, 2004 Zbigniew RACZYŃSKI Jacek SPAŁEK DOŚWIADCZALNE OKREŚLENIE WPŁYWU KSZTAŁTU ŁBA ŚRUB MOCUJĄCYCH ŁOŻYSKO OBROTNICY ŻURAWIA NA WYSTĘPUJĄCE W NICH NAPRĘŻENIA MONTAŻOWE

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II. Zdający może rozwiązać zadania każdą poprawną metodą. Otrzymuje wtedy maksymalną liczbę punktów.

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II. Zdający może rozwiązać zadania każdą poprawną metodą. Otrzymuje wtedy maksymalną liczbę punktów. MODEL ODOWEDZ SCHEMAT OCENANA AKUSZA Zdający może rozwiązać zadania każdą poprawną metodą. Otrzymuje wtedy makymalną liczbę punktów. Numer zadania Czynności unktacja Uwagi. Amperomierz należy podłączyć

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN z działu: Dynamika. TEST W zadaniach 1 33 każde twierdzenie lub pytanie ma tylko jedną prawidłową odpowiedź. Należy ją zaznaczyć.

SPRAWDZIAN z działu: Dynamika. TEST W zadaniach 1 33 każde twierdzenie lub pytanie ma tylko jedną prawidłową odpowiedź. Należy ją zaznaczyć. SPRAWDZIAN z działu: Dynamika TEST W zadaniach 1 33 każde twierdzenie lub pytanie ma tylko jedną prawidłową odpowiedź. Należy ją zaznaczyć....... imię i nazwiko... klaa 1. Które z poniżzych zdań tanowi

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika i elektronika

Elektrotechnika i elektronika Elektrotechnika i elektronika Metalurgia, Inżynieria Materiałowa II rok Silnik indukcyjny (aynchroniczny) Materiały do wykładów Katedra Automatyki Napędu i Urządzeń Przemyłowych AGH Kraków 2004 1. Wtęp

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU ĆWICZENIE 76 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU Cel ćwiczenia: pomiar kąta łamiącego i kąta minimalnego odchylenia pryzmatu, wyznaczenie wpółczynnika załamania zkła w funkcji

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE MODUŁU SPRĘŻYSTOŚCI POSTACIOWEJ G ORAZ NAPRĘŻEŃ SKRĘCAJĄCYCH METODĄ TENSOMETRYCZNĄ

WYZNACZANIE MODUŁU SPRĘŻYSTOŚCI POSTACIOWEJ G ORAZ NAPRĘŻEŃ SKRĘCAJĄCYCH METODĄ TENSOMETRYCZNĄ Ćwiczenie 7 WYZNACZANIE ODUŁU SPRĘŻYSTOŚCI POSTACIOWEJ G ORAZ NAPRĘŻEŃ SKRĘCAJĄCYCH ETODĄ TENSOETRYCZNĄ A. PRĘT O PRZEKROJU KOŁOWY 7. WPROWADZENIE W pręcie o przekroju kołowym, poddanym obciążeniu momentem

Bardziej szczegółowo

9. DZIAŁANIE SIŁY NORMALNEJ

9. DZIAŁANIE SIŁY NORMALNEJ Część 2 9. DZIŁIE SIŁY ORMLEJ 1 9. DZIŁIE SIŁY ORMLEJ 9.1. ZLEŻOŚCI PODSTWOWE Przyjmiemy, że materiał pręta jet jednorodny i izotropowy. Jeśli ponadto założymy, że pręt jet pryzmatyczny, to łuzne ą wzory

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz rezonansowy

Wzmacniacz rezonansowy A B O R A T O R I U M P O D S T A W E E K T R O N I K I I M E T R O O G I I Wzmacniacz rezonanowy 3. Wtęp Ćwiczenie opracował Marek Wójcikowki na podtawie pracy dyplomowej Sławomira ichoza Ćwiczenie umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"?

Dlaczego pompa powinna być inteligentna? Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"? W ciepłowniczych i ziębniczych układach pompowych przetłaczanie cieczy ma na celu transport ciepła, a nie, jak w pozostałych układach, transport masy. Dobrym

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OSZCZĘDNOŚCI W STRATACH ENERGII NA DOBÓR TRANSFORMATORÓW ROZDZIELCZYCH SN/nn

WPŁYW OSZCZĘDNOŚCI W STRATACH ENERGII NA DOBÓR TRANSFORMATORÓW ROZDZIELCZYCH SN/nn Elżbieta Niewiedział, Ryzard Niewiedział Wyżza Szkoła Kadr Menedżerkich w Koninie WPŁYW OSZCZĘDNOŚCI W STRATACH ENERGII NA DOBÓR TRANSFORMATORÓW ROZDZIELCZYCH SN/nn Strezczenie: W referacie przedtawiono

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Sterowanie układem hydraulicznym z proporcjonalnym zaworem przelewowym Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, M. Stosiak 1 Proporcjonalne elementy

Bardziej szczegółowo

Materiał dydaktyczny - dr inż. Dariusz Sobala ŚWIATŁO PRZEPUSTU Przykład obliczeń dla przepustu o niezatopionym wlocie i wylocie

Materiał dydaktyczny - dr inż. Dariusz Sobala ŚWIATŁO PRZEPUSTU Przykład obliczeń dla przepustu o niezatopionym wlocie i wylocie Materiał dydaktyczny - dr inż. Dariuz Sobala ŚWIATŁO PRZEPUSTU Przykład obliczeń dla przeputu o niezatopionym wlocie i wylocie Piśmiennictwo: 1.. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2015/2016

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2015/2016 EUROELEKTRA Ogólnopolka Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok zkolny 015/016 Zadania z elektrotechniki na zawody III topnia Rozwiązania Intrukcja dla zdającego 1. Cza trwania zawodów: 10 minut..

Bardziej szczegółowo

...str.3...str.4 ...str.5...str.5 ...str.6...str.8...str.10

...str.3...str.4 ...str.5...str.5 ...str.6...str.8...str.10 1 Spis treści 1. Wprowadzenie...str.3 2. Budowa oznaczenia silników MZ3...str.4 3. Dane techniczne 3a. Grupa II...str.5 3b. Grupa III...str.5 4. Karty katalogowe 4a. Grupa II...str.6 4b. Grupa III...str.8

Bardziej szczegółowo

Zad. 4 Oblicz czas obiegu satelity poruszającego się na wysokości h=500 km nad powierzchnią Ziemi.

Zad. 4 Oblicz czas obiegu satelity poruszającego się na wysokości h=500 km nad powierzchnią Ziemi. Grawitacja Zad. 1 Ile muiałby wynoić okre obrotu kuli ziemkiej wokół włanej oi, aby iła odśrodkowa bezwładności zrównoważyła na równiku iłę grawitacyjną? Dane ą promień Ziemi i przypiezenie grawitacyjne.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie charakterystyk statycznych dwudrogowego regulatora przepływu i elementów dławiących

Wyznaczanie charakterystyk statycznych dwudrogowego regulatora przepływu i elementów dławiących Wydział Mechaniczny Politechniki Białostockiej Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: NAPĘDY PŁYNOWE Ćwiczenie nr: H-3 Wyznaczanie charakterystyk statycznych

Bardziej szczegółowo

s Dla prętów o stałej lub przedziałami stałej sztywności zginania mianownik wyrażenia podcałkowego przeniesiemy przed całkę 1 EI s

s Dla prętów o stałej lub przedziałami stałej sztywności zginania mianownik wyrażenia podcałkowego przeniesiemy przed całkę 1 EI s Wprowadzenie Kontrukcja pod wpływem obciążenia odkztałca ię, a jej punkty doznają przemiezczeń iniowych i kątowych. Umiejętność wyznaczania tych przemiezczeń jet konieczna przy prawdzaniu warunku ztywności

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ENERGOELEKTRYKI POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ Raport serii SPRAWOZDANIA Nr LABORATORIUM TEORII I TEHCNIKI STEROWANIA INSTRUKCJA LABORATORYJNA

INSTYTUT ENERGOELEKTRYKI POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ Raport serii SPRAWOZDANIA Nr LABORATORIUM TEORII I TEHCNIKI STEROWANIA INSTRUKCJA LABORATORYJNA Na prawach rękopiu do użytku łużbowego INSTYTUT ENEROELEKTRYKI POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ Raport erii SPRAWOZDANIA Nr LABORATORIUM TEORII I TEHCNIKI STEROWANIA INSTRUKCJA LABORATORYJNA ĆWICZENIE Nr SPOSOBY

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-4

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-4 POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie H-4 Temat: WYZNACZANIE SPRAWNOŚCI OGÓLNEJ I OBJĘTOŚCIOWEJ WIELOTŁOCZKOWEGO OSIOWEGO SILNIKA HYDRAULICZNEGO. Konsultacja i redakcja:

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jednorodnym ruchem pociągów na odcinku linii

Sterowanie jednorodnym ruchem pociągów na odcinku linii Sterowanie jednorodnym ruchem pociągów na odcinku linii Miroław Wnuk 1. Wprowadzenie Na odcinku linii kolejowej pomiędzy kolejnymi pociągami itnieją odtępy blokowe, które zapewniają bezpieczne prowadzenie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!!

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!! Laboratorium nr2 Temat: Sterowanie pośrednie siłownikami jednostronnego i dwustronnego działania. 1. Wstęp Sterowanie pośrednie stosuje się do sterowania elementami wykonawczymi (siłownikami, silnikami)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych Zakład Podstaw Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Energetycznych

Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych Zakład Podstaw Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Energetycznych Politechnika Śląka w Gliwicach Intytut Mazyn i Urządzeń Energetycznych Zakład Podtaw Kontrukcji i Ekploatacji Mazyn Energetycznych Ćwiczenie laboratoryjne z wytrzymałości materiałów Temat ćwiczenia: Wyboczenie

Bardziej szczegółowo

λ = 92 cm 4. C. Z bilansu cieplnego wynika, że ciepło pobrane musi być równe oddanemu

λ = 92 cm 4. C. Z bilansu cieplnego wynika, że ciepło pobrane musi być równe oddanemu Odpowiedzi i rozwiązania:. C. D (po włączeniu baterii w uzwojeniu pierwotny płynie prąd tały, nie zienia ię truień pola agnetycznego, nie płynie prąd indukcyjny) 3. A (w pozotałych przypadkach na trunie

Bardziej szczegółowo

Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 75/2006 47

Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 75/2006 47 ezyty Problemowe Mazyny Elektryczne Nr 75006 47 Maria J. ielińka Wojciech G. ielińki Politechnika Lubelka Lublin POŚLIGOWA HARAKTERYSTYKA ADMITANJI STOJANA SILNIKA INDUKYJNEGO UYSKANA PRY ASTOSOWANIU SYMULAJI

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE A2 INSTRUKCJA OBSŁUGI

ĆWICZENIE A2 INSTRUKCJA OBSŁUGI ĆWICZENIE A2 INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. Oględziny zewnętrzne tanowika: dane ilnika (dla połączenia w gwiazdę): typ Sg90L6, nr fabr. CL805351, P n =1,1kW, n n =925obr/min, U n =230/400V, I n =5,1/2,9A, coϕ n

Bardziej szczegółowo

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna Badania wentylatora /. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z budową i metodami badań podstawowych typów wentylatorów. II. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROBLEM OBJĘTOŚCIOWEGO STEROWANIA SIŁĄ LUB MOMENTEM UKŁADU ELEKTROHYDRAULICZNEGO

PROBLEM OBJĘTOŚCIOWEGO STEROWANIA SIŁĄ LUB MOMENTEM UKŁADU ELEKTROHYDRAULICZNEGO Tadeuz STEFAŃSKI PROBLEM OBJĘTOŚCIOWEGO STEROWANIA SIŁĄ LUB MOMENTEM UKŁADU ELEKTROHYDRAULICZNEGO W pracy przedtawiono wyniki analizy terowania iłą lub momentem (ciśnieniem) elementu wykonawczego układu

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE KOMBINACJI POTENCJAŁÓW T- DO WYZNACZANIA PARAMETRÓW SZTYWNOŚCI SIŁOWNIKA ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO

WYKORZYSTANIE KOMBINACJI POTENCJAŁÓW T- DO WYZNACZANIA PARAMETRÓW SZTYWNOŚCI SIŁOWNIKA ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO Zezyty Problemowe Mazyny Elektryczne Nr 83/29 89 Broniław Tomczuk, Jan Zimon Politechnika Opolka, Opole WYKORZYSTANIE KOMBINACJI POTENCJAŁÓW T- DO WYZNACZANIA PARAMETRÓW SZTYWNOŚCI SIŁOWNIKA ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 6. Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy.

Ćwiczenie Nr 6. Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy. Ćwiczenie Nr 6 Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy. 1. Cel dwiczenia Celem niniejszego dwiczenia jest zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrukcja do

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z AUTOMATYKI NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

LABORATORIUM Z AUTOMATYKI NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Intytut Mazyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Politechniki Wrocławkiej ZAKŁAD NAPĘDÓW ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM Z AUTOMATYKI NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Bezpośrednie terowanie momentem ilnika indukcyjnego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka statyczna diody półprzewodnikowej w przybliŝeniu pierwszego stopnia jest opisywana funkcją

Charakterystyka statyczna diody półprzewodnikowej w przybliŝeniu pierwszego stopnia jest opisywana funkcją 1 CEL ĆWCZEN Celem ćwiczenia jet zapoznanie ię z: przebiegami tatycznych charakterytyk prądowo-napięciowych diod półprzewodnikowych protowniczych, przełączających i elektroluminecencyjnych, metodami pomiaru

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi Wydział: EAIiE kierunek: AiR, rok II Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi Grupa laboratoryjna: A Czwartek 13:15 Paweł Górka

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: OKRĘTOWA HYDRAULIKA SIŁOWA 2. Kod przedmiotu: Sh 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Mechanika i budowa maszyn 5. Specjalność: Eksploatacja

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 6 Układy hydrauliczne z prostownikiem i regulatorem przepływu Opracowanie: P. Jędraszczyk, Z. Kudżma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak

Bardziej szczegółowo

5. Równanie Bernoulliego dla przepływu płynów rzeczywistych

5. Równanie Bernoulliego dla przepływu płynów rzeczywistych 5. Równanie Bernoulliego dla przepływu płynów rzeczywitych Protota równania Bernoulliego prawia że toowane jet ono również dla przepływu płynu lepkiego, io że w ty przypadku wzytkie przeiany energii ą

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA. Ćwiczenie A2. Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyny metodą dynamiczną.

INSTRUKCJA. Ćwiczenie A2. Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyny metodą dynamiczną. INSRUKCJA Ćwiczenie A Wyznaczanie wpółczynnia prężytości prężyny metodą dynamiczną. Przed zapoznaniem ię z intrucją i przytąpieniem do wyonania ćwiczenia należy zapoznać ię z natępującymi zagadnieniami:

Bardziej szczegółowo

Dl. WAŻNIEJSZE NORMY DRGANIOWEJ DIAGNOSTYKI MASZYN. s pamiętając, że norma VCI nie wymaga filtracji na częstości obrotowej [11].

Dl. WAŻNIEJSZE NORMY DRGANIOWEJ DIAGNOSTYKI MASZYN. s pamiętając, że norma VCI nie wymaga filtracji na częstości obrotowej [11]. Dl. WAŻNIEJSZE NORMY DRGANIOWEJ DIAGNOSTYKI MASZYN W punkcie 3.5.2 podaliśmy na ryunku 3.24 normę diagnotyczną Międzynarodowej Organizacji Standardów - ISO formułowane w kategoriach kutecznej wartości

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na badanie wyników nauczani z fizyki kl II. [min]

Zagadnienia na badanie wyników nauczani z fizyki kl II. [min] Zagadnienia na badanie wyników nauczani z fizyki kl II Badanie wyników obejmuje natępujące działy: 1.Ruchy.Dynamika 3.Praca, moc, energia mechaniczna Przykładowe zadania Zad.1 (0-3pkt.) Jacek przez dwie

Bardziej szczegółowo

Badania układów hydrostatycznych zasilanych falownikami

Badania układów hydrostatycznych zasilanych falownikami ANDRZEJ KOSUCKI 1), ŁUKASZ STAWIŃSKI 2) Politechnika Łódzka, Wydział Mechaniczny 1) andrzej.koucki@p.lodz.pl, 2) lukaz.tawinki@p.lodz.pl Badania układów hydrotatycznych zailanych falownikami Strezczenie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Budowa pompy

Wprowadzenie. Budowa pompy 1 Spis treści: 1. Wprowadzenie...str.3 2. Budowa pompy...str.3 3. Budowa oznaczenie pomp zębatych PZ2...str.4 4. Dane techniczne...str.5 5. Pozostałe dane techniczne...str.6 6. Karty katalogowe PZ2-K-6,3;

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Elektryczne, Hydrauliczne i Pneumatyczne

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Elektryczne, Hydrauliczne i Pneumatyczne Laboratorium nr1 Temat: Sterowanie bezpośrednie siłownikami jednostronnego i dwustronnego działania. 1. Wstęp Sterowanie bezpośrednie pracą aktuatora pneumatycznego (siłownika lub silnika) stosuje się

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium Materiały dydaktyczne Napędy hydrauliczne Semestr IV Laboratorium 1 1. Zagadnienia realizowane na zajęciach laboratoryjnych Zagadnienia według treści zajęć dydaktycznych: Podstawowe rodzaje napędowych

Bardziej szczegółowo

MODEL BEZSZCZOTKOWEGO SILNIKA PRĄDU STAŁEGO WYKORZYSTANY W ANALIZIE MANIPULATORA RÓWNOLEGŁEGO

MODEL BEZSZCZOTKOWEGO SILNIKA PRĄDU STAŁEGO WYKORZYSTANY W ANALIZIE MANIPULATORA RÓWNOLEGŁEGO ELEKTRYKA 24 Zezyt 4(232) Rok LX Januz HETMAŃCZYK, Maciej SAJKOWSKI, Tomaz STENZEL, Krzyztof KRYKOWSKI Politechnika Śląka w Gliwicach MODEL BEZSZCZOTKOWEGO SILNIKA PRĄDU STAŁEGO WYKORZYSTANY W ANALIZIE

Bardziej szczegółowo

Maksymalny błąd oszacowania prędkości pojazdów uczestniczących w wypadkach drogowych wyznaczonej różnymi metodami

Maksymalny błąd oszacowania prędkości pojazdów uczestniczących w wypadkach drogowych wyznaczonej różnymi metodami BIULETYN WAT VOL LV, NR 3, 2006 Makymalny błąd ozacowania prędkości pojazdów uczetniczących w wypadkach drogowych wyznaczonej różnymi metodami BOLESŁAW PANKIEWICZ, STANISŁAW WAŚKO* Wojkowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

Projekt 2 studium wykonalności. 1. Wyznaczenie obciążenia powierzchni i obciążenia ciągu (mocy)

Projekt 2 studium wykonalności. 1. Wyznaczenie obciążenia powierzchni i obciążenia ciągu (mocy) Niniejzy projekt kłada ię z dwóch części: Projekt 2 tudium wykonalności ) yznaczenia obciążenia powierzchni i obciążenia ciągu (mocy) przyzłego amolotu 2) Ozacowania koztów realizacji projektu. yznaczenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1 Wyznaczanie charakterystyki statycznej termostatycznego zaworu rozprężnego

Ćwiczenie nr 1 Wyznaczanie charakterystyki statycznej termostatycznego zaworu rozprężnego Andrzej Grzebielec 2005-03-01 Laboratorium specjalnościowe Ćwiczenie nr 1 Wyznaczanie charakterystyki statycznej termostatycznego zaworu rozprężnego 1 1 Wyznaczanie charakterystyki statycznej termostatycznego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium Ćwiczenie 1 Badanie aktuatora elektrohydraulicznego Instrukcja laboratoryjna Opracował : mgr inż. Arkadiusz Winnicki Warszawa 2010 Badanie

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 1.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

Stabilność liniowych układów dyskretnych

Stabilność liniowych układów dyskretnych Akademia Morka w Gdyni atedra Automatyki Okrętowej Teoria terowania Miroław Tomera. WPROWADZENIE Definicja tabilności BIBO (Boundary Input Boundary Output) i tabilność zerowo-wejściowa może zotać łatwo

Bardziej szczegółowo

RUCH FALOWY. Ruch falowy to zaburzenie przemieszczające się w przestrzeni i zmieniające się w

RUCH FALOWY. Ruch falowy to zaburzenie przemieszczające się w przestrzeni i zmieniające się w RUCH FALOWY Ruch alowy to zaburzenie przemiezczające ię w przetrzeni i zmieniające ię w czaie. Podcza rozchodzenia ię al mechanicznych elementy ośrodka ą wytrącane z położeń równowagi i z powodu właności

Bardziej szczegółowo

ZASILACZ HYDRAULICZNY typ UHKZ

ZASILACZ HYDRAULICZNY typ UHKZ ZASILACZ HYDRAULICZNY typ UHKZ pmax = 20 MPa 3 qmax = 9,8cm /obr. WK 576 898 01.2017 ZASTOSOWANIE Zasilacze hydrauliczne typu UHKZ służą do napędu i sterowania odbiornikami hydraulicznymi (siłowniki lub

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrukcja do

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA MASZYN ASYNCHRONICZNYCH. l pod wpływem indukcji magnetycznej B) pojawi się napięcie indukowane:

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA MASZYN ASYNCHRONICZNYCH. l pod wpływem indukcji magnetycznej B) pojawi się napięcie indukowane: BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA MASZYN ASYNCHRONICZNYCH Zaada działania mazyny indukcyjnej (aynchronicznej) opiera ię na zjawikach, które wytępują w przypadku, gdy pole magnetyczne poruza ię względem przewodnika

Bardziej szczegółowo

Podstawowe układy pracy tranzystora bipolarnego

Podstawowe układy pracy tranzystora bipolarnego L A B O A T O I U M U K Ł A D Ó W L I N I O W Y C H Podtawowe układy pracy tranzytora bipolarnego Ćwiczenie opracował Jacek Jakuz 4. Wtęp Ćwiczenie umożliwia pomiar i porównanie parametrów podtawowych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksloatacji Maszyn secjalność: konstrukcja i eksloatacja maszyn i ojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Budowa i działanie układu hydraulicznego.

Bardziej szczegółowo

Analiza częstościowa sprzęgła o regulowanej podatności skrętnej

Analiza częstościowa sprzęgła o regulowanej podatności skrętnej Dr inż. Paweł Kołodziej Dr inż. Marek Boryga Katedra Inżynierii Mechanicznej i Autoatyki, Wydział Inżynierii Produkcji, Uniwerytet Przyrodniczy w Lublinie, ul. Doświadczalna 5A, -8 Lublin, Polka e-ail:

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie DEFINICJE OGÓLNE I WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE WENTYLATORA WENTYLATOR maszyna wirnikowa, która otrzymuje energię mechaniczną za pomocą jednego wirnika lub kilku wirników zaopatrzonych w łopatki, użytkuje

Bardziej szczegółowo

Podstawy Automatyki. Karol Cupiał

Podstawy Automatyki. Karol Cupiał Poawy Automatyki Karol Cupiał Czętochowa tyczeń Kierunek Energetyka tudia tacjonarne em. 3 we 3 l3 c Kierunek Mechanika i BM tudia tacjonarne em 4 5 w 3 l Kierunek Mechatronika tudia tacjonarne em. 5 w

Bardziej szczegółowo

Maszyny Elektryczne i Transformatory st. st. sem. III (zima) 2012/2013

Maszyny Elektryczne i Transformatory st. st. sem. III (zima) 2012/2013 Kolokwium poprawkowe Wariant C azyny Elektryczne i Tranormatory t. t. em. III (zima) 01/013 azyna Aynchroniczna Trójazowy ilnik indukcyjny pierścieniowy ma natępujące dane znamionowe: P 13 kw n 147 or/min

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 1. Określić nadciśnienie powietrza panujące w rurociągu R za pomocą U-rurki, w której znajduje się woda. Różnica poziomów wody w U-rurce wynosi h = 100 cm. Zadanie 2. Określić podciśnienie i ciśnienie

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE DWÓCH UKŁADÓW HYDROSTATYCZNYCH ZE STEROWANIEM DŁAWIENIOWYM ZASADA DZIAŁANIA, ROZKŁAD CIŚNIEŃ ORAZ STRATY MOCY

PORÓWNANIE DWÓCH UKŁADÓW HYDROSTATYCZNYCH ZE STEROWANIEM DŁAWIENIOWYM ZASADA DZIAŁANIA, ROZKŁAD CIŚNIEŃ ORAZ STRATY MOCY Grzegorz Skorek Akademia Morska w Gdyni PORÓWNANIE DWÓCH UKŁADÓW HYDROSTATYCZNYCH ZE STEROWANIEM DŁAWIENIOWYM ZASADA DZIAŁANIA, ROZKŁAD CIŚNIEŃ ORAZ STRATY MOCY W artykule porównano dwa układy ze sterowaniem

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z chemii fizycznej

Laboratorium z chemii fizycznej Laboratorium z chemii fizycznej Temat dwiczenia: Wyznaczanie may cząteczkowej ubtancji rozpuzczonej metodą ebuliometryczną Opracowanie: Anna Kuffel, Jan Zielkiewicz Wyznaczanie may molowej ubtancji jet

Bardziej szczegółowo

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Badanie własności regulacyjnych regulatorów ciśnienia bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Układy rozruchowe silników indukcyjnych pierścieniowych

Układy rozruchowe silników indukcyjnych pierścieniowych Ćwiczenie 8 Układy rozruchowe ilników indukcyjnych pierścieniowych 8.1. Program ćwiczenia 1. Wyznaczenie charakterytyk prądu rozruchowego ilnika dla przypadków: a) zatoowania rozruznika rezytorowego wielotopniowego

Bardziej szczegółowo

Straty i sprawność energetyczna silników i układów napędowych

Straty i sprawność energetyczna silników i układów napędowych Straty i sprawność energetyczna silników i układów napędowych Zygmunt Paszota Zastąpienie wykresu Sankeya spadku mocy zgodnego z kierunkiem przepływu mocy wykresem wzrostu mocy przeciwnego do kierunku

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: HYDRAULIKA, PNEUMATYKA I SYSTEMY AUTOMATYZACJI PRODUKCJI Hydraulics, pneumatics and production automation systems Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na

Bardziej szczegółowo

Część 1 9. METODA SIŁ 1 9. METODA SIŁ

Część 1 9. METODA SIŁ 1 9. METODA SIŁ Część 1 9. METOD SIŁ 1 9. 9. METOD SIŁ Metoda ił jet poobem rozwiązywania układów tatycznie niewyznaczalnych, czyli układów o nadliczbowych więzach (zewnętrznych i wewnętrznych). Sprowadza ię ona do rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Zawory liniowe. Zawór zwrotny bliźniaczy sterowany. Zawór zwrotny bliźniaczy sterowany. Opis:

Zawory liniowe. Zawór zwrotny bliźniaczy sterowany. Zawór zwrotny bliźniaczy sterowany. Opis: Zawór zwrotny bliźniaczy sterowany Zawory zwrotne bliźniacze sterowane służą do blokowania odbiornika w obu kierunkach. Przepływ jest swobodny w jednym kierunku a w drugim jest kontrolowany ciśnieniem

Bardziej szczegółowo