N r a o r d o z d i z n i y n y ka k r a t r e t l e u l

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "N r a o r d o z d i z n i y n y ka k r a t r e t l e u l"

Transkrypt

1 OPEC

2 Narodziny kartelu Ceny ropy naftowej w granicach $10 za baryłkę Szybki rozwój ekonomiczny zachodniego świata kapitalistycznego Desperacja biednych krajów, którym potężne koncerny naftowe narzucały poziom wydobycia i ceny

3 Arabia Saudyjska, Kuwejt, Irak, Iran i Wenezuela spotkali się we wrześniu 1960 roku w Bagdadzie i założyli organizację OPEC Katar, Indonezja, Libia, Algieria, Nigeria oraz Ekwador i Gabon

4 Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC (sesja 2 razy w roku) Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat Przewodniczący: Purnomo Yusgiantoro (Indonezyjczyk)

5 CELE OPEC koordynacja i ujednolicenie polityki naftowej krajów członkowskich uczciwe i stabilne ceny sprzedaży ropy naftowej efektywne, ekonomiczne i regularne dostawy ropy dla konsumentów

6 Różnorodność samych członków Rewolucyjna Libia 1.26 mbd Konserwatywna Arabia Saudyjska 7.53 mbd Chrześcijańska Wenezuela 2.70 mbd Muzułmański Irak 1.99 mbd Bogaty Kuwejt 1.88 mbd Biedna Algieria 0.75 mbd potajemne przekraczanie ustalonych dla nich limitów wydobycia surowca

7 Ważny gracz na rynku światowym Kraje OPEC posiadają około 75% światowych rezerw tego surowca dostarczają na rynki światowe ponad 40% całej ropy naftowej

8 Do pierwszego radykalnego wzrostu cen W 1964r. wzrosły po raz pierwszy opłaty na koncesję na wydobywanie ropy. Określono jednakowe zasady ustalania cen katalogowych. 1965r Trypolis, konferencja, która ustaliła wstępne zasady wydobycia ropy naftowej. 1970r. konferencja Casablanca, wzrost cen ropy naftowej o 30%, stopa opodatkowania wzrosła do 55%; uruchomiono wyrównywanie różnic do cen katalogowych; między krajami arabskimi doszło do napięć. Napięcia zaowocowały tym, że częściowo uwzględniono postulaty OPEC tj. wzrost ceny ropy naftowej. W 1971 i 72r. konferencja w Wiedniu. Kroki do opracowania projektu kontyngowania ropy naftowej. 1972r. 6 państw znad Zatoki Perskiej zawarło z 23 koncernami porozumienia. 1 czerwca 1973r. podniesiono ceny katalogowe o 8%. 1973r. wzrost cen o 11%. 1974r wzrost opłat koncesyjnych o 23%.

9 Pierwsze kłopoty W latach średnioroczne tempo wzrostu zużycia energii pierwotnej wyniosło 4,9%, przy czym wzrost zużycia poszczególnych nośników energii był mocno zróżnicowany. Szybko wzrastało zużycie ropy naftowej i gazu ziemnego, przy równoczesnym zmniejszaniu znaczenia węgla kamiennego. W gospodarce światowej ukształtował się model zużycia energii uzależniony od ropy naftowej kwaśne deszcze i znaczna degradacja środowiska, przyczyniły się również do powstania efektu szklarniowego wpływającego niekorzystnie na ocieplenie naszej planety i zmiany klimatyczne.

10 Pożyteczny kryzys naftowy 1973r OPEC stanowił ponad 85% światowego eksportu Zmiana podziału zysku (30:70) Wojna Yom Kippur 1973 rok Decyzja Arabii Saudyjskiej i Iranu wobec wrogów narodów arabskich Czterokrotny wzrost cen surowca ($35) Czterokrotny wzrost cen surowca ($35) Światowa cena ropy naftowej wzrosła z ok. 2,7 US$ za baryłkę do ok. 11 US$ za baryłkę

11 Konsekwencje szoku naftowego z roku 1973 Gwałtowny wzrost kosztów produkcji dóbr przemysłowych zahamowanie wzrostu ekonomicznego wielu państw Wysoka inflacja

12 Przykład USA Pojazdy z nieparzystymi numerami rejestracyjnymi mogli kupować benzynę i olej napędowy w poniedziałki, środy i piątki Pojazdy z parzystymi numerami rejestracyjnymi we wtorki, czwartki i soboty.

13 Drugi szok naftowy z roku 1979 Ponowna, skoordynowana polityka kartelu Rewolucja Irańska Napaść wojskowa ZSRR na Afganistan (talibowie od 1994) Pasztunowie W rezultacie w 1980 r. cena 1 baryłki ropy naftowej wzrosła do ok. 36 US$ (Był to ponad 12 krotny wzrost w stosunku cen z 1972 roku

14 Skutki drugiego kryzysu dla OPEC redukcja wydobycia ropy niemal o połowę: z około 1,5 miliarda ton w drugiej połowie lat 70. do około 0,75 miliarda ton w roku 1985, spadek udziału w wydobyciu światowym z prawie 50% do poniżej 30% miliardów dolarów miliardów dolarów

15 Polska a kryzysy naftowe Kryzys energetyczny nie ominął i Polski, która z uwagi na wysoką własną produkcję węgla była do 1979 r. samowystarczalna energetycznie, jednak musiała importować drogą ropę naftową i gaz ziemny. W rezultacie od 1980 r. przychody z eksportu węgla przestały równoważyć wydatki na import paliw węglowodorowych. Polska z eksportera energii pierwotnej stała się importerem

16 Kilka pozytywnych następstw "szoku naftowego" Wzrosło zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii, takimi jak słońce i wiatr, W energetyce znowu więcej prądu wytwarzano ze spalania węgla, postawiono też na rozwój siłowni nuklearnych Nastąpiła także rewolucja w przemyśle samochodowym. W miejsce wytwarzanych w latach 50. i 60. dużych limuzyn na ulicach pojawiły się pojazdy mniejsze Poszukiwanie nowych złóż węglowodorów (Morze Północne). Przystąpiono do eksploatacji znanych, ale dotychczas nierentownych złóż ropy. Stało się to opłacalne dopiero przy wysokich cenach ropy. r Ograniczano zużycie paliw ciekłych w elektroenergetyce i ciepłownictwie, Technologie energooszczędne w przemyśle, budownictwie i innych gałęziach gospodarki, Zaczęto szukać alternatywnych, odnawialnych źródeł energii. Postęp technologiczny

17

18 ZYSKI CZŁONKÓW OPEC 2005 $345 miliardów według U.S. Energy Information Administration's (EIA's ( EIA's) wzrost o 2% w stosunku do 2004 ($338 miliardów), I o 42% do roku 2003 ($243 miliardów) PRZYCZYNY WYSOKICH CEN SUROWCA: Niespotykany dotąd popyt na surowiec (prawie 90 milionów baryłek dziennie) Ataki na infrastrukturę w Iraku Problemy w Nigerii (straty w produkcji) Ataki terrorystyczne w Arabii Saudyjskiej Zysk Arabii Saudyjskiej stanowi 34% całego zysku OPEC.

19 PRODUKCJA A KONSUMPCJA ROPY NAFTOWEJ NA ŚWIECIE

20

21 Producenci vs konsumenci

22 1650 ok. o.5 miliarda 1830 ok.. 1 miliarda 1930 ok..2.1 miliarda 1960 ok.. 3 miliardów 2005 ponad 6 miliardów W lipcu 2005 na świecie żyło ok ludzi, tempo przyrostu ludności w 2005 wynosiło 1,14%. Najwięcej ludzi zamieszkuje Azję (60,6%), następnie Afrykę (13,8%), Europę (11,4%), Amerykę łacińską (8,6%), Amerykę płn (5,1%), Oceanię (0,5%). W Polsce mieszka 0,6% populacji ludzkiej. Ludność świata

23

24 ELEKTROCHŁONNOŚĆ GOSPODARKI Syntetycznym miernikiem określającym energochłonność gospodarki jest ilość energii pierwotnej przypadająca na wytworzenie jednostki Produktu Krajowego Brutto. Analogicznie elektrochłonność gospodarki to ilość energii elektrycznej przypadająca na jednostkę. PPP (Purchasing Power Parities uwzględnieniem parytetu siły nabywczej PKB liczony wg PPP pozwala na eliminowanie różnic w poziomie cen w różnych krajach. Stąd PKB wyrażony w dolarach wg PPP stanowi właściwą podstawę do określania energo i elektrochłonności PKB W minionym 30 leciu w gospodarce światowej wystąpiło korzystne zjawisko prawie 30% zmniejszenia energochłonności. Światowy wskaźnik energochłonnoœci został zmniejszony z 0,33 toe/1000 US$ w 1971 r. do 0,24 toe/1000 US$ w 2000 r.

25 PKB a energochłonność światowy PKB, liczony wg PPP, wzrósł z 16,3 biliona US$ w 1971 r. do 41,8 biliona US$ w 2000 r. W krajach OECD był to wzrost 2,5 krotny. Natomiast w krajach nie będących członkami OECD wzrost ten był 2,9 krotny, zatem tempo wzrostu gospodarczego tych krajów było nieco wyż sze od tempa krajów OECD. Na szczególne podkreślenie zasługuje bardzo szybki blisko 10 krotny wzrost PKB Chin oraz zmniejszenie PKB w krajach b. ZSRR. z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej dolarów

26 1 toe = 41,868 GJ (11.63 MWh); jedna tona paliwa ekwiwalentnego oznacza ilość energii jaka może być wyprodukowana ze spalenia 1 tony ropy naftowej Węgiel kamienny. Największe rezerwy tego paliwa posiadają kraje: USA, Federacja Rosyjska, Chiny, Indie, Afryka Południowa, Australia, Ukraina, Kazachstan, Niemcy i Polska. Polskie rezerwy węgla stanowią około 2% rezerw światowych. Węgiel brunatny. Największe rezerwy węgla brunatnego znajdują się w Niemczech, Australii, USA, Chinach, Brazylii i Federacji Rosyjskiej. Rezerwy tego węgla w Polsce są znaczące, lecz stanowią tylko 1% rezerw światowych. Ropa naftowa. 2/3 rezerw ropy naftowej posiadają kraje Bliskiego Wschodu Gaz ziemny. Największymi potęgami w zakresie rezerw gazu ziemnego są: Federacja Rosyjska, która posiada około 1/3 światowych rezerw tego paliwa oraz Iran posiadający 17% rezerw światowych.

27

28

29 GII to Global Insight, Inc. IEA to Internation al Energy Agency. PEL to Petrolum Economics, Ltd. PIRA to PIRA Energy Group.

30 miejsce 1. kraj Saudi Arabia Udokumentowane rezerwy )w miliardach baryłek) Iraq Iran Kuwait United Arab Emirates Russia Venezuela Nigeria Libya China

31 Ceny surowców energetycznych Opodatkowanie Transport Jakość surowca Koszty wydobycia, rafinacji, znalezienia pokładu Najniższe opodatkowanie nośników energii stosuje W. Brytania ok. 5%, a najwyższe Dania (dla energii elektrycznej ok. 60% i gazu 50%) oraz Włochy (energia elektryczna 22%, gaz 46%). Z wartości dolara wg PPP, najniższe ceny paliw i energii mają kraje: benzyna: USA, Kanada, Meksyk, Japonia, gaz dla gospodarstw domowych: W. Brytania, Kanada, USA, Niemcy, Francja, Holandia, energia elektryczna dla gospodarstw domowych: USA, Norwegia, W.Brytania, Meksyk, Francja. Natomiast najwyższe ceny paliw i energii stosują benzyna: Węgry, Słowacja, Turcja, Polska, gaz ziemny: Japonia, Hiszpania, Dania, Turcja, Polska, energia elektryczna: Dania, Turcja, Portugalia, Węgry, Hiszpania.

32 polityka wewnętrzna każdego kraju w zakresie podatków, ochrony socjalnej określonych grup odbiorców, np. gospodarstw domowych, stosowanych subsydiów itp. Ceny finalne paliw i energii w krajach OECD zależne są od: Ceny paliw i energii ceny surowców energetycznych na światowym rynku energii, zwłaszcza w krajach importujących te surowce, koszty wytwarzania, przetwarzania, transportu i dystrybucji nośników energii,

33 Skąd pochodzi energia w Polsce

34 Produkcja energii elektrycznej w W Polsce 95% energii elektrycznej jest wytwarzane z węgla (61% z kamiennego i 34% z brunatnego). Tylko ok. 2,8% wytwarzane jest w elektrowniach wodnych, ok. 2% z paliw naftowych i gazu ziemnego oraz ok. 0,3% z innych źródeł (biomasa, wiatr itp.). Polsce

35 ARABIA SAUDYJSKA GŁOWA PAŃSTWA: King Fahd ibn Abd al Aziz al Sa'ud KRÓL ARABII: Abdullah ibn Abd al Aziz al Sa'ud NIEPODLEGŁOŚĆ: Wrzesień 23, 1932 (unifikacja) LUDNOŚĆ(2004): 25.8 miliona, włączając 5.6 miliona obcych narodowości (przyrost naturalny 2.4% rocznie) BEZROBOCIE: (2004): 14% (nieoficjalne dane znacznie wyższe) DOCHÓD Z EKSPORTU ROPY NAFTOWEJ (2003): $77 miliarda (2004): około $100 miliardów

36 Ropa saudyjska Arabia 80 pokładów ropy naftowej i gazu ziemnego (i ponad 1000 szybów), większość ropy pochodzi z 8 największych pokładów, włączając Ghawar (70 miliardów baryłek) i Safaniya (nie lądowy pokład 35 miliarda baryłek) W 2004 roku, Arabia Saudyjska produkowała 10.4 miliona baryłek ropy naftowej i gazu ziemnego dziennie

37 GHAWAR król pokładów

38 Jak tylko król ten upadnie, gra zostanie zakończona Ghawar wyprodukował około 65% całej ropy pomiędzy 1948 a 2000r w Arabii Saudyjskiej Ghawar,, który produkuje 4,5 mbd (0.6 miliona ton dziennie), Cantarell w Meksyku z produkcją prawie 2 mbd(0.27 miliona ton dziennie), Burgan w Kuwejcie i Da Qing w Chinach po 1 mbd każdy(0.13 miliona ton dziennie). Obecnie złoże Ghawar ma strategiczne znaczenie dla całego świata i jego gospodarki. Na świecie produkuje się obecnie 82,5 mbd (11.0 milionów ton), co oznacza, że Ghawar dostarcza 5,5% całej światowej produkcji dziennej Złoże odkryto w 1948 roku, a już w 1951 rozpoczęto jego eksploatację. ację. Do 1981 roku Ghawar produkował około 5,7 mbd (0.76 mln ton dziennie). W latach 80. wstrzymano wydobycie ze złoża, aby w 1996 roku odkryć dwa nowe pokłady w południowej części Ghawar zwane Hawiah i Haradh,, dzięki którym produkcja wróciła do poziomu 5 mbd (0.67 mln ton dziennie). W 2001 roku w Ghawar 3400 szybów naftowych wypompowywało 4,5 mbd (0.6 mln ton dziennie).

39 Water injection wstrzykiwanie wody do wnętrza złoża Aramco wstrzykuje około 7 milionów baryłek dziennie wody do środka Ghawar podczas gdy produkcja ropy naftowej sięga milionów baryłek dziennie ( mln ton dziennie). Przez prawie 60 lat, Wielka Siódemka (Ghawar ( Ghawar, Safaniya, Abqaiq, Berri, Mirjan, Zuluf, Abu Safah) produkowała prawie całość eksportowanej ropy na rynki światowe. W rzeczywistości, duży procent produkcji pochodził tylko z pięciu z nich, podczas gdy 75% całej produkcji ropy naftowej w Arabii Saudyjskiej pochodziło z Ghawar i Safaniya

40 Arabia Stany Zjednoczone 1945, w dzień św. Walentego, na pokładzie okrętu Quincy doszło do spotkania dwóch poruszających się na wózkach inwalidzkich, starych i schorowanych polityków F.D. Roosevelta i Abdula Aziza Arabia Saudyjska dostarcza USA około 1.5 miliona baryłek ropy dziennie, (15%) Zarobki z eksportu ropy stanowią 90% całego przychodu z eksportu Arabii Saudyjskiej Wysokie bezrobocie (14%) oraz jeden z najszybszych przyrostów naturalnych (2.4% rocznie) powoduje konieczność zwiększenia wydatków rządu Od 1980 roku ludność saudyjska została prawie potrojona przy równoczesnym spadku zysków z eksportu ropy naftowej

41 Sejsmika 3D Drgania wzbudzane są w gruncie niewielkimi wybuchami dynamitu, a obecnie przy wykorzystaniu pistoletów zawierających naboje z powietrzem. Geofizyka Toruń jest na rynku krajowym liderem w akwizycji danych sejsmicznych, a w szczególności w kompleksowej realizacji dużych zdjęć trójwymiarowych (3D) w każdych warunkach terenowych. Potencjał firmy pozwala na jednoczesną realizację pięciu projektów 2D lub 3D zarówno w Polsce jak i za granicą.

42 USA Wielka Pieczęć Stanów Zjednoczonych: rok 1776 oko Opatrzności "Annuit Coeptis" ("Bóg spojrzał życzliwie na nasze przedsięwzięcie" "Novus ordo seclorum" ("Nowy Porządek Wieków"

43 Uzależnienie kontynentów

44 Uzależnienie Europy od surowców

45 Uzależniona Ameryka Najnowsze dane z końca 2005 roku mówią,że produkcja ropy naftowej w USA była najniższa od 50 lat, wyniosła zaledwie 4.86 miliona baryłek dziennie. Import (10.01 b/d) stanowił więc 67% konsumowanej ropy naftowej Zdolność produkcyjna USA wynosi około 5 milionów baryłek dziennie przy liczbie szybów 510,000 (10.5 baryłki dziennie na jeden szyb) Zdolność produkcyjna Arabii Saudyjskiej to milionów baryłek dziennie z 1500 szybów (5000 baryłek dziennie z jednego szybu)

46 USA i jego partnerzy

47 Międzynarodowa Agencja Energii IEA Listopad 1974 rok współpracy energetycznej między krajami członkowskimi: funkcjonowanie systemu informacyjnego w dziedzinie światowego rynku naftowego, z uwzględnieniem szerokich konsultacji ze światowymi firmami naftowymi współpraca z krajami produkującymi ropę naftową przygotowanie krajowych i międzynarodowych planów zapobiegania ewentualnym zakłóceniom dostaw ropy

48 Członkowie EIA

49

50 Baku Tibilisi Tibilisi Ceyhan Koszt budowy to 2.9 biliona USD. Długość rurociągu to 1760 km (445km przez Azerbejdżan, 245 km przez Georgie i 1070 km przez Turcje).

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat Kartel umowa państw posiadających decydujący wpływ w tej samej lub podobnej branży, mająca na celu kontrolę nad rynkiem i jego regulację (ceny, podaży, popytu). Nie jest to oddzielna instytucja. OPEC (Organization

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton]

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton] ROPA: poszukiwania, wydobycie, sprzedaż Główne kierunki handlu ropą naftową w [mln ton] 318.5 43.4 22.4 24.4 23.8 121.7 127.6 49.5 196.9 90.9 101.3 32.6 64.7 92.0 119.7 25.4 53.1 21.4 107.6 119.4 44.5

Bardziej szczegółowo

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych 3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych Soliński J.: Światowe rezerwy surowców energetycznych na podstawie przeglądu przedstawionego podczas 18. Kongresu Energetycznego. Energetyka, nr 2,

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce"

A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą w słońce A wydawałoby się, że podstawą są wiatraki... Niemcy idą "w słońce" Autor: Jacek Balcewicz ("Energia Gigawat" - nr 10-11/2014) Niemcy są uważane za trzecią gospodarkę świata i pierwszą gospodarkę Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji Notatka Informacyjna Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Efektywność energetyczna

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców korekta czy załamanie?

Rynek surowców korekta czy załamanie? Rynek surowców korekta czy załamanie? Paweł Kordala, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. 1 Agenda I. Rynek ropy II. Rynek miedzi III. Rynek złota IV. Rynek srebra V. Rynki rolne (kukurydza, pszenica, soja)

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

ŚWIAT ENERGETYCZNE WEKTORY ROZWOJU

ŚWIAT ENERGETYCZNE WEKTORY ROZWOJU ŚWIAT ENERGETYCZNE WEKTORY ROZWOJU Autor: Mirosław Gorczyca ( Rynek Energii nr 3/2012) Słowa kluczowe: produkcja i zużycie energii, nośniki energii, regionalne aspekty zużycia energii Streszczenie. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN Dane statystyczne Wzrost natężenia migracji Zmiana kontekstu migracji Rozwój komunikacji: internet, skype Nowoczesny transport Koniec zimnej wojny Globalizacja Wybuch nacjonalizmów Wydarzenia polityczne

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Światowe rezerwy surowców energetycznych. Autor: Dr Jan Soliński. ( Energetyka luty 2008)

Światowe rezerwy surowców energetycznych. Autor: Dr Jan Soliński. ( Energetyka luty 2008) Światowe rezerwy surowców energetycznych Autor: Dr Jan Soliński ( Energetyka luty 2008) WaŜnym elementem działalności Światowej Rady Energetycznej (ŚRE) są przeglądy i oceny światowych rezerw surowców

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013 Wykorzystanie węgla kamiennego Warszawa, 18 grudnia 2013 2 Zasoby kopalin energetycznych na świecie (stan na koniec 2012 r.) Ameryka Płn. 245/34/382 b. ZSRR 190/16/1895 Europa 90/3/150 Bliski Wschód 1/109/2842

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY RYNEK ROPY NAFTOWEJ ZASOBY, KONSUMPCJA, KIERUNKI PRZEPŁYWU

ŚWIATOWY RYNEK ROPY NAFTOWEJ ZASOBY, KONSUMPCJA, KIERUNKI PRZEPŁYWU OPTIMUM. STUDIA EKONOMICZNE NR 4 (64) 2013 Zofia TOMCZONEK 1 ŚWIATOWY RYNEK ROPY NAFTOWEJ ZASOBY, KONSUMPCJA, KIERUNKI PRZEPŁYWU Streszczenie Ropa naftowa stanowi kluczowy czynnik transportu o decydującym

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1: Wybrane założenia liczbowe do obliczeń modelowych

Załącznik 1: Wybrane założenia liczbowe do obliczeń modelowych RAPORT 2030 Wpływ proponowanych regulacji unijnych w zakresie wprowadzenia europejskiej strategii rozwoju energetyki wolnej od emisji CO2 na bezpieczeństwo energetyczne Polski, a w szczególności możliwości

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców strategicznych w Unii Europejskiej na przykładzie węgla kamiennego.

Rynek surowców strategicznych w Unii Europejskiej na przykładzie węgla kamiennego. Rynek surowców strategicznych w Unii Europejskiej na przykładzie węgla kamiennego. dr Tomasz Heryszek Uniwersytet Śląski w Katowicach Wiceprezes Zarządu ds. Handlowych WĘGLOKOKS S.A. Unia Europejska (EU-28)

Bardziej szczegółowo

Energetyczne statystyki światowe za 2015 rok

Energetyczne statystyki światowe za 2015 rok Energetyczne statystyki światowe za 2015 rok Autor: Jacek Balcewicz ("Energetyka Gigawat" - Zmierzch węgla już widać węgiel tani, ale jeszcze nie najtańszy spadek Ukrainy na wszystkich frontach w produkcji

Bardziej szczegółowo

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów 2014-01-13 MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 4) wskaźnik urbanizacji 5) udział zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Energia chińskiego smoka. Próba zdefiniowania chińskiej polityki energetycznej. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Definiowanie polityki Polityka (z gr. poly mnogość, różnorodność; gr. polis państwo-miasto;

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r.

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. Ameryka Północna http://www.travelplanet.pl/przewodnik/ameryka-polnocna-i-srodkowa/ Ameryka Południowa

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA LUTY 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT W lutowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): pszenicy w sezonie 2012/13 prognozowana jest na 6523,6 mln ton. W sezonie 2011/12 produkcja została oszacowana

Bardziej szczegółowo

Źródła energii (surowce energetyczne) dzielimy na dwie grupy: 1. Źródła nieodnawialne: Węgiel kamienny Węgiel brunatny Ropę naftową Gaz ziemny Piaski

Źródła energii (surowce energetyczne) dzielimy na dwie grupy: 1. Źródła nieodnawialne: Węgiel kamienny Węgiel brunatny Ropę naftową Gaz ziemny Piaski ENERGETYKA Źródła energii (surowce energetyczne) dzielimy na dwie grupy: 1. Źródła nieodnawialne: Węgiel kamienny Węgiel brunatny Ropę naftową Gaz ziemny Piaski i łupki bitumiczne Torf Pierwiastki promieniotwórcze,

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2011 R. Na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB w USD (w cenach bieżących).

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2011 R. Na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB w USD (w cenach bieżących). 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2011 R. Celem niniejszej analizy jest prezentacja podstawowych tendencji społeczno-gospodarczych w 20 krajach o największym udziale w ogólnoświatowym produkcie

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2012 R. Na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB w USD (w cenach bieżących).

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2012 R. Na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB w USD (w cenach bieżących). 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2012 R. Celem niniejszej analizy jest prezentacja podstawowych tendencji społeczno-gospodarczych w 20 krajach o największym udziale w ogólnoświatowym produkcie

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ SEMINARIUM STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU PRZEMYSŁU U CHEMICZNEGO W POLSCE Marek Ściążko WARSZAWA 15 MAJA 2012 1/23 STRATEGIA działalno alności

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 15.04.2015 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Afganistan 1,22 zł 1,50 zł 2. Albania 0,65 zł 0,80 zł 3.

Bardziej szczegółowo

Rys historyczny, rozwój i stan obecny światowego i polskiego sektora energii 2)

Rys historyczny, rozwój i stan obecny światowego i polskiego sektora energii 2) Dr n. ekon.jan Soliński Polski Komitet Światowej Rady Energetycznej 1) Dr hab. inż. Lidia Gawlik Polski Komitet Światowej Rady Energetycznej 1) Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN,

Bardziej szczegółowo

Trzy rewolucje, które zmienią energetykę Energetyka, która zmieni świat Wojciech Jakóbik

Trzy rewolucje, które zmienią energetykę Energetyka, która zmieni świat Wojciech Jakóbik Trzy rewolucje, które zmienią energetykę Energetyka, która zmieni świat Wojciech Jakóbik Skąd bierze się energia? Nośniki energii (surowce energetyczne): Węgiel energetyczny Gaz ziemny Ropa naftowa Paliwo

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego

Debata: www.kgo.agh.edu.pl. Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Kraków, 11 czerwca 212 Debata: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Aktualna sytuacja na międzynarodowych rynkach węgla kamiennego Prof. dr hab. inż. Wiesław Blaschke dr inż. Zbigniew Grudziński

Bardziej szczegółowo

Nowe projekty górnicze szansą na restrukturyzację sektora węglowego w Polsce

Nowe projekty górnicze szansą na restrukturyzację sektora węglowego w Polsce Nowe projekty górnicze szansą na restrukturyzację sektora węglowego w Polsce Czy węgiel jest przeżytkiem? Jesteśmy węglową Arabią Saudyjską. Więc do licha powinniśmy pożytkować nasze zasoby! - Stephen

Bardziej szczegółowo

KOREKTA GEOGRAFIA, KOMPENDIUM W ZARYSIE I ZADANIACH, pod redakcją Kazimierza Kucińskiego

KOREKTA GEOGRAFIA, KOMPENDIUM W ZARYSIE I ZADANIACH, pod redakcją Kazimierza Kucińskiego s. 47 KOREKTA GEOGRAFIA, KOMPENDIUM W ZARYSIE I ZADANIACH, pod redakcją Kazimierza Kucińskiego tytuł podrozdziału: Zjawisko El Niño zamiast: Zjawisko El Nińo 2 Akapit 1 wiersz El Niño zamiast: El Nińo

Bardziej szczegółowo

LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT

LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT LUTY 2014 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT W lutowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): pszenicy w sezonie 2013/14 prognozowana jest na 711,9 mln ton. W sezonie 2012/13 produkcja została oszacowana

Bardziej szczegółowo

Rynek cukru stan i perspektywy

Rynek cukru stan i perspektywy Rynek cukru stan i perspektywy Rafał Strachota Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego Konferencja Burak Cukier Perspektywy, Poznań, 6 października 2015 r. Rynek cukru w Polsce Tutaj dodaj pierwszy

Bardziej szczegółowo

DŁUGOTERMINOWA PROGNOZA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ W UNII EUROPEJSKIEJ

DŁUGOTERMINOWA PROGNOZA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ W UNII EUROPEJSKIEJ DŁUGOTERMINOWA PROGNOZA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ W UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Joanna Stadnicka, pracownik Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE (Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Efektywność zużycia energii

Efektywność zużycia energii Efektywność zużycia energii Zmiany indeksów cen energii i cen nośników energii oraz inflacji Struktura finalnego zużycia energii w Polsce wg nośników Krajowe zużycie energii elektrycznej [GWh] w latach

Bardziej szczegółowo

Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny. Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r.

Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny. Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r. Ambasada RP w Moskwie Moskwa, 4 kwietnia 2012 r. Wydział Ekonomiczny Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w 2011 r. 1. Dynamika PKB i czynniki wzrostu Wzrost PKB w 2011r. wyniósł 4,3%. Uwarunkowany

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 17.11.2017 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Algieria 0,29 zł 0,36 zł 2. Algieria - numery komórkowe

Bardziej szczegółowo

Przemiany w przemyśle i usługach

Przemiany w przemyśle i usługach Przemiany w przemyśle i usługach Grupa A Ropa naftowa jest powszechnie wykorzystywanym surowcem mineralnym, szczególnie w energetyce i transporcie. Zapisz trzy inne przykłady zastosowania ropy naftowej.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5.

2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5. 2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5. Zużycie i ceny energii c.d. 2.6. Wskaźniki makroekonomiczne 2.7.

Bardziej szczegółowo

OCENA ZASOBÓW ROPY NAFTOWEJ I PERSPEKTYWY JEJ SUBSTYTUCJI BIOPALIWAMI

OCENA ZASOBÓW ROPY NAFTOWEJ I PERSPEKTYWY JEJ SUBSTYTUCJI BIOPALIWAMI MOTROL, 2008, 10, 23 30 OCENA ZASOBÓW ROPY NAFTOWEJ I PERSPEKTYWY JEJ SUBSTYTUCJI BIOPALIWAMI Bocheński Cezary *, Bocheńska Anna ** * Instytut Transportu Samochodowego, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego

Bardziej szczegółowo

Rozwój światowego i polskiego sektora energii

Rozwój światowego i polskiego sektora energii Rozwój światowego i polskiego sektora energii Autor: Halina Rechul ( Wokół Energetyki październik 2005) Energia to podstawowy czynnik, warunkujący społeczny i ekonomiczny rozwój świata. Obok żywności i

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2010 R. AUSTRALIA BRAZYLIA SZWAJCARIA HISZPANIA FRANCJA INDONEZJA WŁOCHY JAPONIA REPUBLIKA KOREI

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2010 R. AUSTRALIA BRAZYLIA SZWAJCARIA HISZPANIA FRANCJA INDONEZJA WŁOCHY JAPONIA REPUBLIKA KOREI 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA NA ŚWIECIE W 2010 R. Celem niniejszej analizy jest prezentacja podstawowych tendencji społeczno-gospodarczych w 20 krajach o największym udziale w ogólnoświatowym produkcie

Bardziej szczegółowo

Światowe zasoby energii. Stan. Przyszłość. Dr inż. Janusz LICHOTA. Wydział Mechaniczno-Energetyczny

Światowe zasoby energii. Stan. Przyszłość. Dr inż. Janusz LICHOTA. Wydział Mechaniczno-Energetyczny Wydział Mechaniczno-Energetyczny Dr inż. Janusz LICHOTA Światowe zasoby energii Stan. Przyszłość. Wrocław, czerwiec, 2009 E-mail : Lichota@pwr.wroc.pl Spis treści Wstęp Czynniki wpływające na spadek zasobów

Bardziej szczegółowo

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011)

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) Agnieszka Kozłowska Korbicz koordynator projektu GreenEvo Forum Energia - Efekt Środowisko 25.05.2012 GreenEvo Akceleratora Zielonych

Bardziej szczegółowo

mapy cyfrowe dla biznesu

mapy cyfrowe dla biznesu Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2011 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

mapy cyfrowe dla biznesu

mapy cyfrowe dla biznesu Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na czerwiec 2009 1. MapSet Polska:...3 2. MultiNet Europa:...5 3. MapSet Europa:...8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska szczegółowa

Bardziej szczegółowo

Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne

Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt 2 2005 PL ISSN 1429-6675 Lidia GAWLIK* Zaopatrzenie Europy w paliwa pierwotne STRESZCZENIE. W artykule przedstawiono aktualne œwiatowe zasoby œwiatowych ropy, gazu i

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 8 ZNACZENIE EKSPORTU ROPY NAFTOWEJ DLA SYTUACJI GOSPODARCZEJ KRAJÓW OPEC

ROZDZIAŁ 8 ZNACZENIE EKSPORTU ROPY NAFTOWEJ DLA SYTUACJI GOSPODARCZEJ KRAJÓW OPEC Magdalena Zajączkowska ROZDZIAŁ 8 ZNACZENIE EKSPORTU ROPY NAFTOWEJ DLA SYTUACJI GOSPODARCZEJ KRAJÓW OPEC Wprowadzenie Zasoby ropy naftowej są nieodnawialne i ograniczone w ilości na świecie. W związku

Bardziej szczegółowo

STUDENCI RODZAJ STUDIÓW

STUDENCI RODZAJ STUDIÓW STUDENCI KRAJ ŚWIAT MIASTA RODZAJ STUDIÓW ERASMUS STYPENDIA LICZBA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH STUDIUJĄCYCH W POZNANIU - PEŁNY PROGRAM STUDIÓW 2013/2014 AMERYKA PÓŁNOCNA - USA - 214 - KANADA - 138 AFRYKA -

Bardziej szczegółowo

STUDENCI RODZAJ STUDIÓW

STUDENCI RODZAJ STUDIÓW STUDENCI KRAJ RODZAJ STUDIÓW MIASTA ŚWIAT ERASMUS STYPENDIA LICZBA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH - PEŁNY PROGRAM STUDIÓW 2013/2014 AMERYKA PÓŁNOCNA - USA - 214 - KANADA - 138 AFRYKA - NIGERIA - 22 - KAMERUN

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2013 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Kres zasobów ropy naftowej albo inwestycje... 100 miliardów dolarów rocznie

Kres zasobów ropy naftowej albo inwestycje... 100 miliardów dolarów rocznie Kres zasobów ropy naftowej albo inwestycje... 100 miliardów dolarów rocznie Autor: prof. zw. dr hab. inż. Włodzimierz Kotowski ( Energia Gigawat maj 2006) Eksperci gospodarki światowej są zbliżeni w swoich

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Znaczenie surowców energetycznych w gospodarce œwiatowej GOSPODARKA I SPO ECZEÑSTWO

Znaczenie surowców energetycznych w gospodarce œwiatowej GOSPODARKA I SPO ECZEÑSTWO Znaczenie surowców energetycznych w gospodarce œwiatowej 13 GOSPODARKA I SPO ECZEÑSTWO 14 Aleksandra Gawlikowska-Fyk Znaczenie surowców energetycznych w gospodarce œwiatowej 15 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ. Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej

OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ. Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej OBJAŚNIENIA PODSTAWOWYCH POJĘĆ Energia pierwotna energia czerpana w postaci nieodnawialnej i odnawialnej Energia nieodnawialna energia chemiczna paliw stałych, ciekłych i gazowych oraz energia paliw rozszczepialnych

Bardziej szczegółowo

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ?

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? dr Zbigniew Mirkowski Katowice, 29.09.15 Zużycie energii pierwotnej - świat 98 bln $ [10 15 Btu] 49 bln $ 13 bln $ 27 bln $ 7,02 mld 6,12 mld 4,45 mld 5,30

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych!

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011 wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELAEKTROENERGETYKA UE W POLSCE sytuację elektroenergetyki w Polsce wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Chiny - czas przemian

Chiny - czas przemian Chiny - czas przemian Opracowała Barbara Cieszewska, źródło: http://www.eia.gov/ ( Energetyka kwiecień 2013) Chińska Republika Ludowa jest największym producentem i konsumentem energii elektrycznej na

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona w drodze do niskoemisyjnej Polski. Szanse i bariery. Debata online, Warszawa, 28 maja 2014 r.

Energetyka rozproszona w drodze do niskoemisyjnej Polski. Szanse i bariery. Debata online, Warszawa, 28 maja 2014 r. Energetyka rozproszona w drodze do niskoemisyjnej Polski. Szanse i bariery Debata online, Warszawa, 28 maja 2014 r. Mariusz Wójcik Fundacja na rzecz Zrównoważonej Energetyki Debata ekspercka 28.05.2014

Bardziej szczegółowo

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON RAF-2 Agencja Rynku Energii S.A. 00-950 Warszawa, skr. poczt.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj

STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku. 6 maj STALPROFIL S.A. i jego Grupa Kapitałowa w 2015 roku 6 maj 2016 1 Kryzys na światowym rynku stali dotknął prawie wszystkie regiony EU-28 Turkey Russia USA South-America China India Japan South-Korea World

Bardziej szczegółowo

mapy cyfrowe dla biznesu

mapy cyfrowe dla biznesu Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na czerwiec 2010 1. MapSet Polska:...3 2. MultiNet Europa:...5 3. MapSet Europa:...8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska szczegółowa

Bardziej szczegółowo

Produkcja energii w źródłach odnawialnych pozostaje nadal domeną najbogatszych gospodarek świata. Pracują tydzień w roku i...

Produkcja energii w źródłach odnawialnych pozostaje nadal domeną najbogatszych gospodarek świata. Pracują tydzień w roku i... Produkcja energii w źródłach odnawialnych pozostaje nadal domeną najbogatszych gospodarek świata. Pracują tydzień w roku i... mają się świetnie Autor: Jacek Balcewicz ( Energia Gigawat nr 8/2012) Polska

Bardziej szczegółowo

Indeks cen stali w Europie wyroby płaskie (kwiecień 2011r. kwiecień 2012r.) (tabela nr 6)...

Indeks cen stali w Europie wyroby płaskie (kwiecień 2011r. kwiecień 2012r.) (tabela nr 6)... miesięcznik statystyczny stali czarnych 4/2012 (20) S P I S T R E Ś C I 1. Produkcja i zużycie stali i wyrobów stalowych Produkcja wyrobów stalowych w Polsce po 2 miesiącach 2012r. (tabela nr 1)... Produkcja

Bardziej szczegółowo

Sustainability in commercial laundering processes

Sustainability in commercial laundering processes Sustainability in commercial laundering processes Module 5 Energy in laundries Chapter 1 Źródła energii Powered by 1 Spis treści Źródła energii przegląd Rodzaje źródeł energii (pierwotne wtórne źródła)

Bardziej szczegółowo

Kluczowe elementy rozwoju światowego i polskiego sektora energii

Kluczowe elementy rozwoju światowego i polskiego sektora energii Kluczowe elementy rozwoju światowego i polskiego sektora energii Autor: Dr Jan Soliński, Sekretarz Polskiego Komitetu Światowej Rady Energetycznej ( Energetyka wrzesień 2004) Na wstępie rozważań dotyczących

Bardziej szczegółowo

Co Unia i NATO mogą zrobić Rosji?

Co Unia i NATO mogą zrobić Rosji? Co Unia i NATO mogą zrobić Rosji? ("Energia Gigawat" - nr 4-5/2014) Jeśli Rosja przestanie zarabiać na ropie i gazie odczują to natychmiast niemieccy producenci luksusowych aut i szwajcarskie manufaktury

Bardziej szczegółowo

Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r.

Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r. Moskwa, sierpnia 2012 r. Amb/M/WE/AН/ /12 Notatka o stanie gospodarki Federacji Rosyjskiej w okresie styczeń - czerwiec 2012 r. 1. Dynamika PKB i czynniki wzrostu Wg danych Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na marzec 2012 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Konferencja Pomorski Broker Eksportowy Gdynia, 12 października 2016 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi. w jednostkach naturalnych tony 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi. w jednostkach naturalnych tony 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON RAF-2 Agencja Rynku Energii S.A. 00-950

Bardziej szczegółowo

WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT

WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT WRZESIEŃ 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT We wrześniowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): Produkcja pszenicy w sezonie 2013/14 prognozowana jest na 708,9 mln ton. W sezonie 2012/13 produkcja

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Statystyka i demografia Liczba i rozmieszczenie ludności PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość

Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość Gorzelnie rolnicze w Polsce w zdecydowanej większości nastawione są na produkcję spirytusu surowego na potrzeby przemysłu paliwowego.

Bardziej szczegółowo

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna Dyplomacja energetyczna i klimatyczna w służbie bezpieczeństwa Polski Memorandum do Ministra Spraw Zagranicznych Warszawa, luty 2016 roku Szanowny Panie Ministrze, Po raz pierwszy od 1989 roku wyłoniony

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo