EDB. Po prostu. Edukacja dla bezpieczeństwa. Podręcznik. online SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE. EDB w ćwiczeniach. zakres podstawowy. Oferta: sklep.wsip.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EDB. Po prostu. Edukacja dla bezpieczeństwa. Podręcznik. online SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE. EDB w ćwiczeniach. zakres podstawowy. Oferta: sklep.wsip."

Transkrypt

1 SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE zakres podstawowy Po prostu EDB Edukacja dla bezpieczeństwa EDB w ćwiczeniach online Oferta: sklep.wsip.pl Podręcznik

2 Autorzy: Bogusława Breitkopf, Mariusz Cieśla Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia ogólnego do edukacji dla bezpieczeństwa, na podstawie opinii rzeczoznawców: mgr Danuty Petry, dr. Janusza Ropskiego i dr hab. Doroty Zdunkiewicz-Jedynak. Zakres kształcenia: podstawowy. Etap edukacyjny: IV. Typ szkoły: szkoły ponadgimnazjalne. Rok dopuszczenia: Numer ewidencyjny w wykazie dla wersji elektronicznej podręcznika: 500/e/2012 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o. Warszawa 2013 Wydanie I ISBN Opracowanie merytoryczne i redakcyjne: Wojciech Chmielewski, Mieczysława Kompanowska (redaktor cyklu), Barbara Koncerewicz (redakcja merytoryczna) Konsultacje: Barbara Durmała, Zbigniew Piątka Redakcja językowa: Ewa Wojtyra Redakcja techniczna: Marzenna Kiedrowska Projekt okładki: Paweł Jan Rafa Projekt graficzny: Katarzyna Trzeszczkowska Opracowanie graficzne: Joanna Plakiewicz Fotoedycja: Ignacy Składowski Skład i łamanie: Studio DeTePe Paweł Rusiniak Zalecane wymagania systemowe i sprzętowe Podręcznik elektroniczny w formacie PDF otwierany na komputerach PC i MAC wymaga zainstalowania bezpłatnego programu Adobe Reader (http://get.adobe.com/reader/); otwierany na tabletach i telefonach z systemem Apple ios wymaga zainstalowania bezpłatnego programu ibooks (do pobrania ze sklepu App Store); otwierany na tabletach i telefonach z systemem Android wymaga zainstalowania bezpłatnego programu Adobe Reader (do pobrania z Google Play). Pomoc techniczna: Materiały, do których masz dostęp, nie mogą być rozpowszechniane publicznie, nie mogą być przedmiotem dalszego obrotu. Rozporządzanie ich opracowaniem wymaga uzyskania zgody. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Warszawa, Aleje Jerozolimskie 96 Tel.: Infolinia: Publikacja, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo. Więcej na Polska Izba Książki

3 SPIS TREŚCI 3 1. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach 1 Organizacja pierwszej pomocy Kontrola funkcji życiowych Utrata przytomności Resuscytacja krążeniowo-oddechowa Rany, krwawienia i krwotoki Uszkodzenia kości i stawów Oparzenia termiczne i chemiczne Ciała obce w organizmie Wstrząs pourazowy Pogryzienia, użądlenia, ukąszenia Nagłe zachorowania chorzy są wśród nas System bezpieczeństwa państwa 12 System obronny Rzeczypospolitej Polskiej Powinności obronne władz samorządowych, instytucji i obywateli Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej Ochrona ludności i obrona cywilna 15 Międzynarodowe prawo humanitarne Ochrona ludności i zwierząt Ostrzeganie i alarmowanie Zagrożenia czasu pokoju 18 Katastrofy, awarie techniczne, klęski żywiołowe Ewakuacja poszkodowanych Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych Zagrożenia terrorystyczne Zagrożenia występujące podczas wojny 22 Wojna i konwencjonalne środki rażenia Broń masowego rażenia

4 O podręczniku Podręcznik został podzielony na pięć działów tematycznych. Każdy dział jest podzielony na jednostki lekcyjne. W sumie są 23 lekcje. Skrótowe wprowadzenie do tematu Bogata ikonografika ułatwiająca naukę i zapamiętanie Tekst główny jest podzielony na podrozdziały Schematy postępowania ratowniczego Algorytm postępowania ratowniczego

5 Fotograficzne ujęcie sekwencji postępowania ratowniczego Wykresy określające zasady postępowania ratowniczego w zależności od stanu poszkodowanego Po każdym rozdziale podsumowanie i sprawdzenie znajomości tematu Zbliżenia ważniejszych czynności Definicje i objaśnienia ważniejszych terminów Wyróżnione najważniejsze kwestie do zapamiętania Odnośniki do przydatnych stron internetowych

6 kolnictwa AS - Zasadnicza Szkola Zawodowa, Laubitza 9, Inowroclaw, Sz

7 1 Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Organizacja pierwszej pomocy Kontrola funkcji życiowych Utrata przytomności Resuscytacja krążeniowo-oddechowa Rany, krwawienia i krwotoki Uszkodzenia kości i stawów Oparzenia termiczne i chemiczne Ciała obce w organizmie Wstrząs pourazowy Pogryzienia, użądlenia, ukąszenia Nagłe zachorowania chorzy są wśród nas

8 8 1 Organizacja pierwszej pomocy Każdy człowiek powinien znać zasady udzielania pierwszej pomocy. Zapoznaj się z nimi! Stosowanie algorytmów postępowania ratowniczego usprawnia akcję ratunkową. Ktoś powinien pokierować akcją ratunkową, zanim przybędą wyspecjalizowane służby ratownicze. Być może będziesz to Ty. OCENA ZAGROŻEŃ OCEŃ, PRZEMYŚL, DZIAŁAJ! Życie osób z ciężkimi obrażeniami ciała zależy od czasu, w jakim zostanie udzielona im pomoc specjalistyczna. Największe szanse na przeżycie mają poszkodowani, którzy trafią na salę operacyjną w ciągu godziny od momentu wypadku. Okres ten nazywa się złotą godziną. Podczas udzielania pierwszej pomocy bardzo ważne są platynowe minuty, w których świadek zdarzenia podejmuje czynności mające na celu ratowanie życia. PIERWSZA POMOC to zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, wykonywanych bez użycia sprzętu medycznego oraz środków leczniczych przez osoby nieposiadające uprawnień do podejmowania medycznych działań ratowniczych. Świadek zdarzenia przede wszystkim powinien zadbać o bezpieczeństwo osoby, która doznała urazu. Jego pierwszym i najważniejszym zadaniem zanim podejdzie do po- Świadkowie na miejscu wypadku Lekarze i ratownicy medyczni SOS RKO Wezwanie pomocy Rozpoznanie 112 Pomoc natychmiastowa Pierwsza pomoc przedlekarska Ogniwa łańcucha ratunkowego Defibrylacja Pogotowie ratunkowe Zabiegi zaawansowane Szpital Fachowa pomoc medyczna DZIAŁ 1 LEKCJA 1

9 ORGANIZACJA PIERWSZEJ POMOCY 9 szkodowanego jest ocena sytuacji w miejscu zdarzenia. Należy wytężyć wszystkie zmysły, aby zauważyć jak najwięcej szczegółów mogących świadczyć o niebezpieczeństwie. Przykładowe zagrożenia: związane z ogniem lub substancjami toksycznymi; utrudniony dostęp do poszkodowanego (np. po lodzie, wodzie czy zboczu); groźba porażenia prądem; niebezpieczeństwo zawalenia się budynku w miejscu zdarzenia; zachowanie innych świadków czy mówią głośno i są niespokojni, czy walczą ze sobą, czy mają broń, czy istnieje podejrzenie, że są pod wpływem alkoholu lub narkotyków?; niebezpieczne zwierzęta w pobliżu. Oceniając miejsce zdarzenia, należy postawić sobie następujące pytania: Co się KROK PO KROKU Po przyjeździe na miejsce wypadku komunikacyjnego należy: 1. zatrzymać pojazd w odległości m od miejsca wypadku; 2. włączyć światła awaryjne (w nocy pozostawić włączone światła mijania, aby oświetlały miejsce wypadku); 3. zaciągnąć hamulec ręczny, wyjąć i zabrać ze sobą kluczyki; 4. założyć kamizelkę odblaskową i ustawić trójkąt ostrzegawczy; 5. zabrać apteczkę oraz gaśnicę i podejść do miejsca wypadku. wydarzyło? Jaki jest mechanizm urazu? Jakie istnieją zagrożenia (dla ratownika, poszkodowanych i świadków zdarzenia)? Czy widzę, słyszę, czuję, że istnieje jakieś niebezpieczeństwo? W jaki sposób Obszar zabudowany m 0 1 m Obszar niezabudowany m m Autostrada lub droga ekspresowa m 100 m Zabierz ze sobą: trójkąt ostrzegawczy kamizelkę odblaskową gaśnicę apteczkę Odległości zatrzymania samochodu i ustawienia trójkata ostrzegawczego na miejscu wypadku

10 10 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH zabezpieczyć się przed ewentualnymi zagrożeniami? Czy będzie potrzebna pomoc specjalistyczna? Ilu jest poszkodowanych i w jakim są stanie? Zabezpieczenie pojazdu przed stoczeniem Ustawienie trójkąta w pobliżu zaparkowanego na poboczu samochodu Po dokonaniu oceny miejsca zdarzenia i usunięciu zagrożeń (postawieniu trójkąta ostrzegawczego w odpowiedniej odległości, ogrodzeniu taśmą terenu zagrożenia) należy iść wolno i spokojnie, rozglądając się wokół, biorąc pod uwagę potencjalne zagrożenia. Karta ICE zawiera imię i nazwisko właściciela oraz numery telefonów do 3 osób, które należy powiadomić w razie wypadku PAMIĘTAJ! Sprawdź, czy możesz bezpiecznie zbliżyć się do poszkodowanego. Nie stań się sam ofiarą! Upewnij się, czy nie zagraża Ci niebezpieczeństwo i zatroszcz się o bezpieczeństwo innych w miejscu wypadku. Oceń stan poszkodowanego i zastosuj odpowiednie postępowanie. TELEFONY ALARMOWE 112 Centrum Powiadamiania Ratunkowego (służby ratunkowe) (numer używany w całej Europie) 999 pogotowie ratunkowe 998 straż pożarna 997 policja Do miejsca zdarzenia nie wolno podchodzić z zapalonym papierosem. Dobrze mieć ze sobą rękawiczki lateksowe (winylowe lub foliowe) oraz okulary. W uszkodzonym pojeździe należy zaciągnąć hamulec ręczny, wyłączyć zapłon, wyjąć kluczyki i położyć je na podłodze samochodu, sprawdzić, czy nie wydobywa się dym i nie wycieka paliwo, i zabezpieczyć pojazd przed stoczeniem. Jeżeli w wypadku uczestniczy cysterna przewożąca niebezpieczne substancje toksyczne (NST), wówczas należy zatrzymać się w bezpiecznej odległości umożliwiającej odczytanie kodu na tablicy informacyjnej, powiadomić służby ratunkowe o zaistniałym zdarzeniu, podając kody cyfrowe umieszczone na pomarańczowym polu prostokątnej tablicy. Podobnie należy zachować się, gdy uszkodzona zostanie sieć energetyczna. Wzywając pomoc, należy pozostać w samochodzie. Ratujący powinien kierować się zasadą: bezpieczeństwo przede wszystkim. DZIAŁ 1 LEKCJA 1

11 ORGANIZACJA PIERWSZEJ POMOCY 11 Okulary i rękawiczki ochronne Maseczki do sztucznego oddychania Maseczka ochronna dróg oddechowych Latarka elektryczna Chusteczki jednorazowe Środki ochrony indywidualnej Bez odpowiedniego zabezpieczenia i masek nie należy wchodzić na obszary, gdzie stężenie tlenu może być zmniejszone albo panuje toksyczne stężenie substancji chemicznych (kanalizacja, silosy, ładownie statków). W miejscu zdarzenia należy zwrócić szczególną uwagę na osoby uciekające, próbujące się ukryć, wykonujące groźne gesty. Jeśli istnieje zagrożenie przemocą, nie należy wkraczać na zagrożony obszar, lecz wezwać policję. PAMIĘTAJ! W każdej sytuacji należy najpierw ocenić zagrożenie, a następnie zastosować środki bezpieczeństwa odpowiednie do istniejącego zagrożenia Bazpieczne zdejmowanie rękawiczek po zakończonej akcji ratunkowej bez dotykania strony brudnej gołą dłonią

12 12 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH KROK PO KROKU Po dokonaniu wstępnej oceny stanu poszkodowanych należy wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer telefonu 112 lub 999. Zgłaszającemu się dyspozytorowi należy podać konkretne informacje w następującej kolejności: 1. Gdzie opisać miejsce zdarzenia (gdzie wydarzył się wypadek adres, charakterystyczne punkty, opis drogi dojazdu). 2. Co opisać charakter zdarzenia (wypadek komunikacyjny, pożar, upadek z wysokości, ulatniający się gaz, uszkodzona sieć energetyczna, osoby uwięzione w pojeździe, droga nieprzejezdna itp.). 3. Ile podać liczbę poszkodowanych oraz ich płeć, wiek i stan (należy podać informację, czy zagrożone jest życie ludzkie). 4. Co zostało zrobione jakiej pomocy udzielono. 5. Kto wzywa pomoc swoje dane. Dalsze Schemat postępowania podczas udzielania pierwszej pomocy Zapewnienie bezpieczeństwa osobie poszkodowanej polega na odizolowaniu jej od zagrożenia (odsunięciu przedmiotów raniących, odłączeniu prądu, usunięciu czynnika raniącego). Podchodząc do poszkodowanego, należy ocenić jego wiek, płeć, masę ciała i ogólny wygląd. Trzeba zwrócić uwagę na pozycję, w jakiej się on znajduje. W wypadku kilku osób poszkodowanych należy możliwie szybko ocenić ich stan i rozpocząć udzielanie pierwszej pomocy od najciężej rannych. Dzieci, kobiety w ciąży i osoby w podeszłym wieku stanowią grupę zwiększonego ryzyka. Udzielający pomocy musi zadbać także o bezpieczeństwo świadków zdarzenia. Należy odsunąć ich od miejsca zdarzenia, a wskazanym osobom wydać konkretne polecenia w celu usprawnienia przebiegu akcji ratowniczej. PAMIĘTAJ! Nie rozłączaj się, nie upewniwszy się, że meldunek został przyjęty i właściwie zrozumiany. Dyspozytor może udzielić wielu cennych wskazówek. OBOWIĄZEK ŚWIADCZENIA PIERWSZEJ POMOCY W systemie polskiego prawa karnego istnieje obowiązek świadczenia pierwszej pomocy, a odpowiedzialność za nieudzielenie jej regulują przepisy kodeksu karnego. Artykuł k.k. przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3 dla każdego kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Artykuł k.k. także przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3 dla każdego kto osobie znajdującej się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na takie niebezpieczeństwo. W artykule 4. Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym wskazano: Kto zauważy DZIAŁ 1 LEKCJA 1

13 ORGANIZACJA PIERWSZEJ POMOCY 13 osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. APTECZKA PIERWSZEJ POMOCY I JEJ ZASTOSOWANIE Apteczki pierwszej pomocy powinny znajdować się w domu, szkole, samochodzie, miejscu pracy. Na wycieczkę, biwak czy rajd również należy zabrać apteczkę wyposażoną stosownie do podejmowanych aktywności, pory roku i czasu trwania wyprawy. Każda apteczka powinna się znajdować w miejscu łatwo dostępnym i suchym. PAMIĘTAJ! Skompletuj apteczkę stosownie do rodzaju aktywności, pory roku i czasu trwania wyprawy. Zapakuj ją na końcu i umieść w miejscu łatwo dostępnym i suchym. Do opatrywania ran najlepiej stosować typowe środki opatrunkowe, dostępne w każdej aptece: kompresy gazowe (różnych rozmiarów, pakowane po 3 sztuki) na zranienia, skaleczenia, otarcia; gazę w rozmiarach: ¼ m 2, ½ m 2 i 1 m 2 (do robienia kompresów, opatrywania oparzeń lub ran powierzchniowych, złamań otwartych itp.); watę, ligninę jako materiał chłonący, który można położyć na gazę; opatrunki cylindryczne (rękawkowe) tzw. Codofix, w różnych rozmiarach do mocowania opatrunku na palcu, kończynie, głowie; przylepce (plastry) różnego rodzaju na mniejsze zranienia, odciski, otarcia (mogą być wodoodporne); opatrunki hydrożelowe (opatrunki nieprzylepne) na rany oparzeniowe; przylepiec (taśmę) do mocowania opatrunków; bandaże różnych rozmiarów i typów: z dzianiny do mocowania opatrunków na ranach, elastyczne lub z krepy do stabilizowania skręceń, stłuczeń; Przykładowa zawartość apteczki samochodowej

14 14 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH chustę trójkątną, nazywaną też opatrunkiem trójkątnym do mocowania opatrunków na różnych częściach ciała i stabilizacji kończyn górnych; można też z niej wykonać kompres lub osłonić rany powierzchniowe. W apteczce powinny się także znaleźć środki ochrony indywidualnej: rękawiczki, maseczka do sztucznego oddychania, okulary (chronią przed kontaktem z płynami ustrojowymi), agrafki i zaciski do bandaży, nożyczki z tępymi końcami, koc termiczny (do zabezpieczenia poszkodowanego przed wychłodzeniem). Przykładowy osobisty zestaw ratunkowy, dostępny w każdej chwili, może się składać z agrafki, apaszki i podpaski higienicznej (podpaska zastąpi opatrunek, apaszka zastąpi bandaż, a agrafka posłuży do przymocowania odwiniętej poły ubrania). Podsumowanie i sprawdzenie WIESZ, ROZUMIESZ Pierwsza pomoc to czynności mające na celu ratowanie osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, podejmowane przez świadka zdarzenia bez użycia sprzętu medycznego oraz środków leczniczych. Złota godzina to czas, jaki upływa od momentu doznania urazu do wykonania zabiegów medycznych ratujących życie. Platynowe minuty to czas konieczny do ratowania zdrowia i życia poszkodowanego, trwający od momentu doznania urazu do przybycia służb ratowniczych. Należą one zawsze do świadka zdarzenia. Zawsze należy najpierw ocenić zagrożenie, a następnie zastosować środki bezpieczeństwa odpowiednie do istniejącego zagrożenia. W pierwszej kolejności należy udzielić pomocy osobie najciężej poszkodowanej, a dopiero później lżej poszkodowanym. Istnieje prawny obowiązek udzielania pomocy poszkodowanym. Za nieudzielenie takiej pomocy osobie w stanie zagrożenia życia lub zdrowia grozi kara pozbawienia wolności. W stanach zagrożenia życia trzeba niezwłocznie wezwać profesjonalną pomoc. Nie należy się rozłączać, nie upewniwszy się, że meldunek został przyjęty i właściwie zrozumiany. Na wycieczkę, biwak czy rajd należy zabrać apteczkę wyposażoną stosownie do rodzaju aktywności, pory roku, liczby uczestników i czasu trwania wyprawy. PYTANIA I POLECENIA 1. Wymień czynności, jakie należy podjąć w celu zorganizowania pierwszej pomocy. 2. Wezwij pomoc do wypadku, który miał miejsce w szkole. 3. Jaki jest numer Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Polsce i całej Europie? 4. Opisz działania ratownika podczas zabezpieczania miejsca wypadku. 5. Wymień zagrożenia występujące w sytuacji wypadku z udziałem cysterny, która uległa uszkodzeniu. Zaplanuj postępowanie ratownika na miejscu zdarzenia. DZIAŁ 1 LEKCJA 1

15 ORGANIZACJA PIERWSZEJ POMOCY Wymień pytania, na które należy sobie odpowiedzieć, dokonując oceny sytuacji. 7. Wyobraź sobie, że przystępujesz do udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym. Opisz, w jaki sposób zadbasz o swoje bezpieczeństwo. 8. Dlaczego nie wolno się rozłączać ze służbami ratowniczymi, zanim nie upewnimy się, czy zostaliśmy właściwie zrozumiani? 9. Zaplanuj wyposażenie apteczki dla 7-osobowej grupy, która wybiera się w czerwcu na trzydniową wycieczkę w Tatry. 10. W telefonie komórkowym przy wybranym numerze telefonu wpisz ICE, będzie to informacja, kogo należy powiadomić w razie wypadku. PRZYDATNE STRONY INTERNETOWE

16 16 2 Kontrola funkcji życiowych Szybkie działanie w nagłym wypadku może decydować o życiu lub śmierci. Poznaj kolejność sprawdzania czynności życiowych poszkodowanego. Naucz się postępować zgodnie ze złotą maksymą Przede wszystkim nie szkodzić. OCENA STOPNIA ŚWIADOMOŚCI Osoba leżąca bez ruchu niekoniecznie musi być nieprzytomna. Gdy miejsce wypadku jest bezpieczne, a ratującemu, poszkodowanym i świadkom zdarzenia nie zagraża niebezpieczeństwo, przystępujemy do sprawdzenia funkcji życiowych poszkodowanego. Należy zawsze, gdy jest to możliwe, podchodzić do poszkodowanego od strony nóg, aby być widocznym. Jeżeli sytuacja wypadkowa to uniemożliwia, wówczas podchodząc nie należy wołać ani zadawać pytań, aby uniknąć raptownej reakcji poszkodowanego. Gwałtowne poruszenie głową przez osobę poszkodowaną może dodatkowo spowodować uszkodzenie kręgosłupa. Następnie należy pochylić się nad poszkodowanym i patrząc na jego twarz, sprawdzić, czy reaguje na dotyk i głos. W tym celu trzeba potrząsnąć go delikatnie za ramiona i głośno zawołać: Wszystko w porządku?, Czy mnie słyszysz?, Otwórz oczy!. Jeżeli poszkodowany reaguje i może mówić, to znaczy, że jego drogi oddechowe są drożne, a oddech i krążenie wydolne. W celu sprawdzenia stopnia świadomości można zadać poszkodowanemu kilka łatwych do sprawdzenia pytań, np.: Ile jest 2+3?, Jaki jest dzisiaj dzień?, Ile widzisz palców?. Dopóki poszkodowany jest przytomny (jego stan może bowiem ulec pogorszeniu), należy przeprowadzić z nim (lub/i świadkiem zdarzenia) szybko wywiad SAMPLE, polegający na zadawaniu pytań o: S symptomy (objawy urazu), A alergie (czy jest na coś uczulony), M medykamenty (czy zażywa jakieś lekarstwa, jakie?), P przeszłość chorobowa, L lunch (ostatni posiłek przed wypadkiem, kiedy jadł/pił, co jadł), E ewentualnie, co się stało, pytania wynikające z kontekstu zdarzenia. Zebranie wywiadu jest bardzo istotne, ponieważ ułatwi służbom ratowniczym rozpoznanie dodatkowych zagrożeń, wynikających z przebytych chorób, alergii czy przyjmowanych leków. Po zebraniu wywiadu, jeżeli stan poszkodowanego budzi jakiekolwiek wątpliwości, należy wezwać pogotowie ratunkowe. PAMIĘTAJ! Podczas zbierania wywiadu szczególną uwagę należy zwrócić na dolegliwości zgłaszane przez poszkodowanego (S) ewentualnie na wydarzenia poprzedzające wypadek (E). W razie zagrożenia życia należy natychmiast wezwać karetkę pogotowia, gdyż stan poszkodowanego może w każdej chwili ulec pogorszeniu. DZIAŁ 1 LEKCJA 2

17 KONTROLA FUNKCJI ŻYCIOWYCH 17 OCENA PRZYTOMNOŚCI Przytomność u niemowląt i maleńkich dzieci sprawdza się, obserwując reakcję na głośne mówienie, głaskanie po policzku lub podrażnianie spodu stopy. Jeżeli nie spostrzegliśmy żadnej reakcji na dotyk i głos, uznajemy, że niemowlę (małe dziecko) jest nieprzytomne. U dorosłych i starszych dzieci przytomność sprawdza się, poruszając poszkodowanych za barki i mówiąc coś do nich. Jeżeli poszkodowani nie reagują na bodźce dotykowe i dźwiękowe, istnieje ryzyko, że są nieprzytomni i mogą mieć niedrożne drogi oddechowe lub wymagać resuscytacji. Wówczas, nie oddalając się od poszkodowanego, należy wołać o pomoc. Jeśli w pobliżu znajduje się inna osoba, to trzeba poprosić ją, by podeszła i czekała na dalsze polecenia. Jeżeli jest to możliwe, należy pozostawić poszkodowanego w pozycji zastanej i udrożnić mu drogi oddechowe. U osoby nieprzytomnej największe ryzyko stanowi język. W momencie utraty przytomności mięśnie wiotczeją. Jeżeli poszkodowany leży na plecach, język opada do gardła, blokując tchawicę i uniemożliwiając przepływ tlenu do organizmu. W takiej sytuacji trzeba jak najszybciej udrożnić drogi oddechowe, stosując tzw. manewr (rękoczyn) czoło żuchwa. Sprawdzanie przytomności Drogi oddechowe udrożnione Wołanie o pomoc Drogi oddechowe niedrożne Udrożnianie dróg oddechowych Ocena przytomności i udrożnianie dróg oddechowych

18 18 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH PAMIĘTAJ! Gdy poszkodowany jest nieprzytomny, wołaj o pomoc, nie oddalając się z miejsca wypadku. Zawsze, gdy jest to możliwe, udrożnij drogi oddechowe poszkodowanemu w pozycji zastanej. OCENA ODDECHU Obecność lub brak oddechu sprawdza się po udrożnieniu dróg oddechowych poszkodowanego, angażując zmysły: wzroku, słuchu i dotyku (widzimy ruchy klatki piersiowej lub pracę przepony, słyszymy oddech i czujemy na skroni ciepło wydychanego powietrza). W tym celu należy rozluźnić poszkodowanemu ubranie, usunąć widoczne ciała obce utrudniające oddychanie i udrożnić drogi oddechowe. Osoby po laryngektomii (operacji usunięcia krtani) oddychają przez otwór w szyi. U takich osób oddech przez usta i nos jest niewyczuwalny. PAMIĘTAJ! Zawsze, gdy masz wątpliwości, czy oddech jest prawidłowy, postępuj tak, jakby był on nieprawidłowy. Sprawdzanie oddechu u osoby dorosłej leżącej na plecach U osób dorosłych (powyżej okresu dojrzewania) udrożnienie dróg oddechowych polega na odgięciu głowy do tyłu i uniesieniu żuchwy do pozycji, w której broda jest skierowana ku górze. Ratownik kładzie dłoń na czole poszkodowanego, a dwa palce drugiej dłoni wskazujący i środkowy na części kostnej żuchwy (na brodzie). Uciskanie na czoło poszkodowanego powoduje, że jego głowa odgina się do tyłu, a uciskanie na brodę powoduje przemieszczenie żuchwy ku górze. U dzieci (między pierwszym rokiem życia a okresem dojrzewania) należy odgiąć głowę do tyłu i unieść żuchwę do pozycji, w której usta są skierowane ku górze. U niemowląt (do pierwszego roku życia) należy delikatnie unieść palcem żuchwę i jednocześnie odchylić głowę lekko do tyłu. PAMIĘTAJ! Drogi oddechowe udrażnia się przez odgięcie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy. Odgięcie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy powodują uniesienie języka, podniebienia miękkiego i nagłośni (patrz rys. na s. 17). W ten sposób drogi oddechowe stają się drożne. Rękoczyn ten wykonuje się u każdego poszkodowanego, nawet z podejrzeniem urazu kręgosłupa. Oddech sprawdza się, przykładając skroń do nosa i ust poszkodowanego oraz kierując wzrok na klatkę piersiową. Należy skupić się na prawidłowym rozpoznaniu oddechu za pomocą wyżej wskazanych zmysłów. Oddech sprawdza się przez 10 sekund (jeżeli w ciągu 10 sekund wystąpią 2 oddechy prawidłowe, można uznać, że oddech jest wydolny). U dzieci i niemowląt na tę czynność należy przeznaczyć do 10 sekund (jeżeli usłyszymy 2 oddechy, możemy skrócić czas sprawdzania). Pojedyncze oddechy agonalne traktowane są jako oddech nieprawidłowy (niewydolny). Jeśli poszkodowany dorosły nie oddycha, a ratownik jest sam, powinien wezwać pomoc, telefonując pod numer alarmowy. Jeśli w pobliżu znajduje się inna osoba, to należy jej polecić wezwanie karetki pogotowia, podając numery alarmowe. DZIAŁ 1 LEKCJA 2

19 KONTROLA FUNKCJI ŻYCIOWYCH 19 Podsumowanie i sprawdzenie WIESZ, ROZUMIESZ Do poszkodowanego należy podchodzić zawsze, gdy jest to możliwe, od strony nóg, aby być widocznym. Jeżeli sytuacja wypadkowa uniemożliwia podejście od strony nóg, wówczas należy podchodzić bardzo ostrożnie. Z poszkodowanym przytomnym (lub/i świadkiem zdarzenia) należy przeprowadzić wywiad SAMPLE. Podczas zbierania informacji szczególną uwagę należy zwrócić na dolegliwości zgłaszane przez poszkodowanego (S) oraz wydarzenia poprzedzające wypadek (E). Przytomność u niemowląt i maleńkich dzieci sprawdza się, obserwując reakcję na głośne mówienie, głaskanie po policzku lub podrażnianie spodu stopy. Przytomność osób dorosłych i starszych dzieci sprawdza się, badając reakcję na poruszanie ich za barki i wołanie. Jeżeli poszkodowany nie reaguje na bodźce, należy, nie oddalając się z miejsca zdarzenia, wołać o pomoc. Zawsze, gdy jest to możliwe, należy udrożnić drogi oddechowe poszkodowanemu w pozycji zastanej. Obecność lub brak oddechu sprawdza się za pomocą wzroku, słuchu i dotyku po udrożnieniu dróg oddechowych poszkodowanego. Zawsze, gdy pojawią się wątpliwości, czy oddech jest prawidłowy, należy postępować tak, jakby był on nieprawidłowy. Udrożnienie dróg oddechowych następuje przez odgięcie głowy do tyłu i uniesienie żuchwy. Na sprawdzenie oddechu należy poświęcić 10 sekund. PYTANIA I POLECENIA 1. Wyjaśnij, dlaczego do poszkodowanego należy podchodzić od strony nóg. 2. W jakim celu przeprowadza się wywiad SAMPLE? 3. Młoda, 17-letnia dziewczyna zemdlała. Do omdlenia doszło w kościele w letni dzień. Ołtarz był bogato przystrojony liliami. Po kilku minutach odzyskała świadomość. Zaproponuj pytania, jakie należy zadać poszkodowanej w ramach wywiadu SAMPLE. 4. Opisz, w jaki sposób sprawdza się przytomność niemowląt i maleńkich dzieci. 5. Co jest warunkiem koniecznym do sprawdzenia oddechu? Odpowiedź uzasadnij. 6. Uzasadnij, dlaczego w sytuacjach wątpliwych należy zakładać brak oddechu. 7. Ile czasu należy poświęcić na sprawdzenie oddechu dorosłych, dzieci i niemowląt? Odpowiedź uzasadnij. 8. Wymień podstawowe numery alarmowe obowiązujące w Polsce. 9. Przećwiczcie w parach sprawdzanie czynności życiowych i postępowanie wobec osoby przytomnej.

20 20 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH 10. Mimo że obecnie nie ma obowiązku badania tętna u poszkodowanych, przećwiczcie w parach sprawdzanie oddechu i tętna. Zapiszcie, ile oddechów usłyszycie w ciągu 10 sekund. Sprawdźcie, ile oddechów wykonujecie w ciągu minuty w spoczynku, a ile po wysiłku. Zbadajcie sobie tętno na tętnicy promieniowej lub szyjnej. Podzielcie się spostrzeżeniami. Wyjaśnijcie przyczynę różnicy wyników. PRZYDATNE STRONY INTERNETOWE DZIAŁ 1 LEKCJA 2

21 21 3 Utrata przytomności Człowiek nieprzytomny nie ma odruchów obronnych przed zachłyśnięciem (np. połykania, kaszlu), co może stanowić zagrożenie dla jego życia. Naucz się postępowania z poszkodowanymi w stanach omdlenia, utraty przytomności, udaru słonecznego lub cieplnego. POMOC OSOBIE OMDLAŁEJ Do omdleń najczęściej dochodzi w stanie silnego zdenerwowania, emocji, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych, z głodu lub niedożywienia, długiego przebywania w dusznym pomieszczeniu, gwałtownej zmiany pozycji z leżącej na stojącą, nadwrażliwości na zapachy, widok krwi itp. Osoba mdlejąca delikatnie osuwa się na podłoże. Ma bladą twarz i zwolniony oddech. OMDLENIE to krótkotrwała utrata przytomności spowodowana zaburzeniem dopływu krwi do mózgu; najczęściej trwa około minuty, ale może utrzymywać się do 3 minut. Po odzyskaniu przytomności poszkodowany będzie logicznie odpowiadał na pytania. Należy go posadzić, nie wolno pozwolić, by nagle wstał (gdyż ponownie może zemdleć), a) b) Pomoc omdlałemu: a) poluzowanie uciskających części garderoby, b) uniesienie kończyn (pozycja czterokończynowa)

22 22 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH przeprowadzić wywiad SAMPLE i w zależności od przyczyny omdlenia wezwać pomoc. Niebezpieczne dla zdrowia i życia są upadki: na betonowe podłoże, krawężnik, kamień Asekuruj poszkodowanego (nie dopuść do upadku), zadbaj o bezpieczeństwo Udrożnij jego drogi oddechowe Sprawdź jego czynności życiowe (przytomność i oddech) Ułóż poszkodowanego na plecach lub uderzenie głową o krawędzie mebli. W wyniku upadku może dojść do urazu czaszkowo-mózgowego. W tej sytuacji nie wolno stosować pozycji czterokończynowej. Uniesienie kończyn pogłębiłoby uraz. Świadek przebywający w pobliżu powinien podtrzymać mdlejącego (złagodzić upadek), ułożyć go na plecach i zapewnić mu dostęp świeżego powietrza, po czym udrożnić drogi oddechowe, rozluźnić uciskające części garderoby i ułożyć w pozycji czterokończynowej (ręce i nogi unieść do góry). PAMIĘTAJ! U omdlałej kobiety w ciąży nie stosuje się pozycji czterokończynowej. Układa się ją na plecach, a pod jej prawy bok podkłada zrolowany koc (ubranie), aby unieść go pod kątem około Jeżeli do omdlenia doszło w pozycji siedzącej lub leżącej, poszkodowany zasłabł po raz wtóry, ma więcej niż 40 lat lub nie odzyskał świadomości należy wezwać pomoc medyczną. Rozepnij mu odzież (kołnierzyk, pasek) Unieś jego ręce i nogi ZAPOBIEGANIE ZASŁABNIĘCIOM Przed zasłabnięciem odczuwa się takie symptomy, jak: narastające uczucie duszności, zawroty głowy, szum w uszach, mroczki przed oczami, przyspieszony oddech, szybsze tętno, złe samopoczucie, narastająca bladość powłok skórnych, zwłaszcza twarzy. Jeżeli po upływie 2 3 minut przytomność powróciła, nie pozwól na szybkie wstanie Sprawdź stopień świadomości, przeprowadź wywiad SAMPLE, posadź poszkodowanego Po upływie 2 3 minut, jeżeli nie ma on zawrotów głowy i mroczków przed oczami, pomóż poszkodowanemu wstać Schemat postępowania w przypadku omdlenia KROK PO KROKU Osoba, która odczuwa pierwsze objawy zasłabnięcia, powinna sama lub z pomocą drugiej osoby natychmiast wykonać jedną z następujących czynności: 1. opuścić duszne pomieszczenie (np. kościół, lokal dyskotekowy, market); 2. otworzyć okno, rozpiąć uciskające części odzieży; 3. usiąść lub kucnąć i pochylić głowę między kolana; 4. położyć się, unieść nogi i oprzeć o fotel, kanapę lub ścianę, jeśli przebywa się w domu. DZIAŁ 1 LEKCJA 3

23 UTRATA PRZYTOMNOŚCI 23 a) b) Zapobieganie zasłabnięciom przez: a) przyjęcie pozycji siedzącej z głową pochyloną między kolana, b) zastosowanie chwytu hakowego do podtrzymania osoby tracącej przytomność POMOC OSOBIE Z UTRATĄ PRZYTOMNOŚCI Do najczęstszych przyczyn utraty przytomności należy zaliczyć: urazy głowy, wstrząs, choroby układu nerwowego (np. padaczkę, udar mózgu), cukrzycę, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, wpływ alkoholu lub leków, ukąszenia owadów, przegrzanie, oziębienie, podtopienie, porażenie prądem, uczulenie. Niezastosowanie u nieprzytomnego odpowiednich rękoczynów udrażniających drogi oddechowe może doprowadzić do zatrzymania oddechu i krążenia. Leżąca na wznak osoba nieprzytomna może zadławić się własną śliną bądź treścią żołądkową (np. podczas wymiotów), dlatego, jeśli to możliwe, przy zachowanym oddechu, należy ułożyć ją w pozycji bocznej ustalonej. BRAK ŚWIADOMOŚCI (nieprzytomność) to taki stan, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce zewnętrzne i mogą się pojawić u niego problemy z oddychaniem. PAMIĘTAJ! Pozycja boczna ustalona jest pozycją bezpieczną dla poszkodowanego nieprzytomnego z zachowanym oddechem. W pozycji bocznej ustalonej zawsze układaj poszkodowanych nieprzytomnych, u których: stwierdzisz wycieki z nosa, ucha i/lub ust; zauważysz ślady treści żołądkowej; zaistnieje konieczność pozostawienia poszkodowanego bez opieki (samego); ustał napad drgawek (po ataku padaczki); stwierdzisz w oddechu zapach alkoholu (upojenie alkoholowe).

24 24 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Sprawdź przytomność poszkodowanego krzyknij do niego, porusz go za barki Udrożnij drogi oddechowe (rękoczyn czoło-żuchwa) Wezwij pomoc (wyznacz kogoś do pomocy) Rozepnij odzież poszkodowanego pod szyją, zdejmij okulary Upewniwszy się, że na miejscu wypadku zostało zapewnione bezpieczeństwo, a ratowanemu, ratującemu i świadkom wypadku nie zagraża niebezpieczeństwo, należy podejść do poszkodowanego (jeżeli to możliwe od strony nóg) i poruszyć go za barki, po czym zapytać: Co się stało?, Czy mnie słyszysz?. Następnie zawołać pomoc lub wyznaczyć spośród świadków osobę do pomocy. Należy rozpiąć ubranie pod szyją poszkodowanego, poluzować uciskające części garderoby i zdjąć mu okulary. Później należy a) Sprawdzaj oddech poszkodowanego przez 10 sekund Wezwij pogotowie ratunkowe (112 lub 999) Rozepnij uciskające części garderoby, usuń duże przedmioty z kieszeni poszkodowanego b) Nogę poszkodowanego znajdującą się dalej od Ciebie zegnij w kolanie, stopę oprzyj o podłoże, rękę znajdującą się bliżej Ciebie zegnij w łokciu i ułóż pod kątem prostym do ciała Spleć swoje palce z palcami dłoni poszkodowanego znajdującej się dalej od Ciebie i przyłóż do jego policzka, drugą ręką uchwyć nogę nad kolanem i obróć poszkodowanego do siebie c) Wyciągnij swoją dłoń spod policzka poszkodowanego, udrożnij jego drogi oddechowe, a nogę, która posłużyła do przetaczania poszkodowanego, ułóż w taki sposób, aby kolano było pod kątem prostym do biodra. Zadbaj o jego komfort termiczny. Sprawdzaj oddech Schemat postępowania podczas ratowania poszkodowanego z utratą przytomności i zachowanym oddechem Układanie nieprzytomnego w pozycji bocznej ustalonej: a) ułożenie rąk i nóg do przewrotu, b) ułożenie rąk i nóg po przewrocie, c) okrycie kocem termicznym i wezwanie pomocy DZIAŁ 1 LEKCJA 3

25 UTRATA PRZYTOMNOŚCI 25 odgiąć głowę do tyłu i unieść żuchwę, pochylić się nad poszkodowanym i za pomocą wzroku, słuchu i dotyku sprawdzać oddech przez 10 sekund. Jeżeli poszkodowany oddycha, wezwać pogotowie ratunkowe (lub wskazać osobę, która ma to zrobić). Klęcząc przy poszkodowanym, usunąć duże przedmioty z jego kieszeni, upewnić się, że jego nogi są wyprostowane, po czym nogę dalszą zgiąć w kolanie i podkurczyć tak, aby stopa przylegała do podłoża. Rękę poszkodowanego (bliższą ratownikowi), zgiętą w łokciu, ułożyć pod kątem prostym w stosunku do ciała (w miarę możliwości) w taki sposób, aby dłoń była skierowana do góry. Palce dłoni ratującego spleść z palcami dłoni dalszej poszkodowanego, ułożyć w poprzek klatki piersiowej i przytrzymać stroną grzbietową dłoni poszkodowanego przy policzku. Następnie przytrzymując dłoń przyciśniętą do policzka, drugą ręką uchwycić za dalszą nogę poszkodowanego powyżej kolana i pociągnąć, by ratowany obrócił się na bok w kierunku ratującego. Po wyjęciu dłoni spod policzka ratowanego prostując palce ratowanego odgiąć jego głowę ku tyłowi, kierując kącik ust ku podłożu. Ułożyć nogę, za którą przetaczano ratowanego, w taki sposób, aby kolano znajdowało się w miarę możliwości pod kątem prostym do biodra. Pamiętaj o zapewnianiu komfortu termicznego oraz psychicznego poszkodowanemu i regularnym (co minutę) sprawdzaniu jego oddechu do czasu przybycia pogotowia ratunkowego. W pozostałych przypadkach, gdy ratujący może pozostać przy nieprzytomnym do czasu przybycia służb ratunkowych, należy kontrolować jego czynności życiowe i reagować na zmiany. Układanie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej nie jest konieczne. PAMIĘTAJ! Pozycja bezpieczna musi być stabilna, a ułożenie głowy zapewnić swobodny wypływ śliny i płynów. Unikaj ucisku na klatkę piersiową. Bądź przygotowany do obrócenia osoby do pozycji leżącej na plecach. Kontroluj oddech. Po 30 minutach leżenia na jednym boku ułóż nieprzytomnego na drugim boku. Ocena stanu świadomości. Wezwanie karetki pogotowia PRZYTOMNA NIEPRZYTOMNA Pozycja półsiedząca lub pozycja na wznak z przechyleniem tułowia o 30 w lewą stronę Schemat postępowania podczas udzielania pomocy kobiecie w ciąży, będącej w stanie zagrożenia zdrowia i życia Zachowany oddech Pozycja boczna ustalona na lewym boku Zabezpieczenie przed wychłodzeniem Brak oddechu Resuscytacja w pozycji na wznak z uniesieniem prawego biodra lub przesunięciem brzucha w lewą stronę

26 26 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Pomoc kobiecie w ciąży w przypadku zasłabnięcia ułożenie na lewym boku PAMIĘTAJ! Nieprzytomną kobietę w ciąży, zawsze gdy jest to możliwe, układaj na lewym boku. Zmniejszy to ucisk macicy na aortę i żyłę główną dolną. W przypadku pozostawienia jej na plecach prawy bok unieś pod kątem około 15 30, podkładając zrolowaną odzież. UDAR SŁONECZNY Udar słoneczny najczęściej jest wynikiem silnego nasłonecznienia głowy i karku, powodującego przekrwienie opon mózgowych i mózgu. U poszkodowanego pojawiają się: zaburzenie świadomości, zarumieniona, gorąca skóra twarzy, kontrastująca z bladą skórą ciała, niepokój, utrata orientacji, nudności (torsje) i sztywność karku. Pamiętajcie, że promienie ultrafioletowe są szkodliwe dla oczu, dlatego w miejscach silnego nasłonecznienia lub tam, gdzie woda lub śnieg zwiększa jego intensywność, należy nosić okulary przeciwsłoneczne. e. KROK PO KROKU Pierwsza pomoc w udarze słonecznym polega na: 1. ułożeniu poszkodowanego w miejscu zacienionym w pozycji półleżącej; 2. stosowaniu zimnych, mokrych kompresów na głowę; 3. zapewnieniu komfortu termicznego; 4. kontroli i utrzymaniu czynności życiowych do przybycia pomocy medycznej. UDAR CIEPLNY Udar cieplny może wystąpić, gdy regulacja temperatury nie działa skutecznie, ustaje pocenie się i może dojść do utraty przytomności. Do udaru cieplnego najczęściej dochodzi, gdy poszkodowany przebywa w bardzo gorącym otoczeniu lub ma gorączkę. Ciało bardzo szybko się nagrzewa i może dojść do zgonu. Skóra jest gorąca, sucha, zaczerwieniona. Inne objawy to: głośny oddech, wysoka temperatura ciała, ból głowy, dezorientacja, chwiejny chód, nudności, wymioty, mrowienie kończyn, stopniowa utrata przytomności. KROK PO KROKU Udzielając pierwszej pomocy osobie z udarem cieplnym, należy: 1. przenieść ją w chłodne, przewiewne miejsce (zastosować wiatraki, otworzyć drzwi) i ułożyć w pozycji półsiedzącej, gdy jest przytomna, lub leżącej z uniesieniem głowy, gdy jest nieprzytomna; 2. zapewnić drożność dróg oddechowych, kontrolować funkcje życiowe i wezwać pogotowie ratunkowe; 3. zdjąć wierzchnią odzież i owinąć w zimne, mokre prześcieradło; 4. jeżeli temperatura ciała spada, zamienić mokre prześcieradło na suche; 5. osobę nieprzytomną ułożyć w pozycji bocznej ustalonej i przygotować się do wykonania resuscytacji krążeniowo-oddechowej. DZIAŁ 1 LEKCJA 3

27 UTRATA PRZYTOMNOŚCI 27 PAMIĘTAJ! Do udaru cieplnego może dojść także wtedy, gdy podczas upalnych dni przebywa się zbyt długo w zamkniętym samochodzie (szczególnie narażone są dzieci i osoby starsze). PRZEGRZANIE Przegrzanie to stan wywołany przez utratę wody i soli wskutek nadmiernego pocenia się. Często zdarza się ono osobom uprawiającym jogging lub jeżdżącym na rowerze, które nie uzupełniają płynów. W stanie przegrzania skóra jest blada, zimna i lepka, mogą wystą- pić nudności, zawroty głowy, dezorientacja oraz stopniowa utrata przytomności. KROK PO KROKU Udzielając pierwszej pomocy osobie, u której wystąpiły objawy przegrzania, należy: 1. umieścić ją w chłodnym miejscu, unieść jej nogi i wezwać pomoc; 2. osobie przytomnej podać do picia napoje wielomineralne przeznaczone dla sportowców; 3. kontrolować czynności życiowe i reagować na zmiany. Podsumowanie i sprawdzenie WIESZ, ROZUMIESZ Z poszkodowanym przytomnym (lub/i świadkiem zdarzenia) należy przeprowadzić wywiad SAMPLE, zwracając szczególną uwagę na dolegliwości zgłaszane przez poszkodowanego (S) oraz wydarzenia poprzedzające wypadek (E). Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności spowodowana zaburzeniem dopływu krwi do mózgu, trwa około minuty, ale może utrzymywać się do 3 minut. Nieprzytomną kobietę w ciąży należy (zawsze gdy jest to możliwe) układać na lewym boku. Omdlałej kobiety w ciąży nie wolno układać w pozycji czterokończynowej! Trzeba ułożyć ją na plecach, a pod jej prawy bok podłożyć zrolowany koc, ręczniki lub części garderoby, aby unieść go pod kątem około Brak świadomości (nieprzytomność) to taki stan, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Pozycja boczna ustalona jest pozycją bezpieczną dla poszkodowanego nieprzytomnego z zachowanym oddechem. W pozycji bocznej ustalonej należy układać nieprzytomnych w wypadku stwierdzenia wycieków z nosa, ucha i/lub ust, zauważenia śladów treści żołądkowej, konieczności pozostawienia poszkodowanego bez opieki (samego), ustania napadu drgawek (po ataku padaczki), stwierdzenia w oddechu poszkodowanego zapachu alkoholu (upojenie alkoholowe). Udar cieplny zwykle występuje, gdy ośrodek regulacji temperatury w mózgu nie działa skutecznie. Udar słoneczny najczęściej występuje w wyniku przekrwienia opon mózgowych i mózgu wskutek silnego nasłonecznienia głowy i karku. Przegrzanie jest to stan wywołany przez utratę wody i soli, głównie wskutek nadmiernego pocenia się.

28 28 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH PYTANIA I POLECENIA 1. Wymień najczęstsze przyczyny omdleń. 2. Zaproponuj algorytm postępowania w przypadku omdlenia: koleżanka, która niedawno zaczęła stosować dosyć drastyczną dietę, zasłabła na korytarzu szkolnym. Jest przerwa, tłum ludzi wokół. W wyniku upadku nie doszło do żadnych dodatkowych obrażeń. 3. Kobieta w ciąży zemdlała w kościele. Upadając, nieszczęśliwie uderzyła głową w belkę łączącą dwie ławki. Po 2 minutach odzyskała przytomność. Zaproponuj zakres pierwszej pomocy w opisanym przypadku. 4. Czy pomoc w obu wyżej opisanych przypadkach będzie podobna? Odpowiedź uzasadnij. 5. Zaproponuj listę pytań do wywiadu SAMPLE w opisanym wyżej przypadku. O co warto dopytać poszkodowaną osobę? 6. Wymień przypadki, w których układanie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej jest konieczne. 7. Wyjaśnij, dlaczego pozycja boczna ustalona jest pozycją bezpieczną dla poszkodowanego nieprzytomnego. 8. Przećwiczcie w parach zastosowanie pozycji czterokończynowej w przypadku omdlenia i w pozycji bocznej ustalonej, a także w przypadku utraty przytomności. 9. Zaproponuj, jak można się chronić przed udarem słonecznym. 10. Opisz zakres pierwszej pomocy w przypadku udaru cieplnego. PRZYDATNE STRONY INTERNETOWE ratunek.esculap.pl DZIAŁ 1 LEKCJA 3

29 29 4 Resuscytacja krążeniowo-oddechowa Jeżeli praca serca jest zatrzymana, krążenie można przywrócić jedynie dzięki działaniu mechanicznemu z zewnątrz. Czas reakcji jest bardzo istotny do rozpoczęcia działań masz zaledwie 4 minuty. Naucz się postępować zgodnie z obowiązującymi standardami. RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO- -ODDECHOWA Z UWZGLĘDNIENIEM WIEKU POSZKODOWANYCH Resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO) stosuje się w przypadku nagłego zatrzymania krążenia (NZK). Powinna być rozpoczęta przed upływem 4 minut od momentu zatrzymania krążenia i oddechu. Po upływie tego czasu w większości przypadków dochodzi do powstania nieodwracalnych zmian w tkance mózgowej. Dlatego od postawy i podjętych działań świadków zdarzenia zależy życie osoby potrzebującej natychmiastowej pomocy. Podstawowe metody podtrzymywania życia (BLS Basic Life Support) obejmują czynności utrzymania drożności dróg oddechowych oraz podtrzymywania oddychania i krążenia. Zawierają następujące elementy: wstępną ocenę stanu poszkodowanego, udrożnienie dróg oddechowych, wentylację powietrzem wydechowym ratownika oraz uciski mostka. Resuscytację prowadzi się według schematu: A Airway drogi oddechowe udrożnienie dróg oddechowych, B Breathing oddychanie sprawdzenie oddechu, C Circulation krążenie wykonanie ucisków mostka. RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO- -ODDECHOWA RKO (z ang. CPR cardiopulmonary resuscitation) to zespół czynności ratowniczych, które w przypadku zatrzymania krążenia i oddechu zastępują okresowo pracę serca i płuc. Algorytm podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) u dorosłego polega na: zapewnieniu bezpieczeństwa (poszkodowanym, ratującym i świadkom zdarzenia), sprawdzeniu przytomności (jeżeli poszkodowany nie reaguje wołanie o pomoc) i udrożnieniu dróg oddechowych. W tym celu ratujący kładzie swoją dłoń na czole poszkodowanego, a dwa palce drugiej dłoni (wskazujący i środkowy) na części kostnej żuchwy (na brodzie). Uciskanie na czoło poszkodowanego powoduje odgięcie głowy do tyłu, a ucisk na brodę przemieszczenie żuchwy ku górze. Oddech należy sprawdzać przez 10 sekund. Ratujący pochyla się nad twarzą poszkodowanego, kierując wzrok na jego klatkę piersiową. Jednocześnie wsłuchuje się w oddech poszkodowanego, wyczuwa na swoim policzku ruch powietrza (wydech) oraz obserwuje ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Jeśli poszkodowany

30 30 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH nie oddycha, a ratujący jest sam, powinien on wezwać pomoc, telefonując pod numer alarmowy (112). Jeśli jest z nim inna osoba, to powinien jej zlecić wezwanie karetki pogotowia, podając numery alarmowe (patrz s. 10). Może także poprosić o przyniesienie urządzenia do resuscytacji, tzw. AED (ang. Automated External Defibrillator) omówione na s. 36. Następnie należy wykonać 30 ucisków klatki piersiowej (mostka) u poszkodowanego leżącego na plecach na twardym podłożu. Jeśli poszkodowany leży na brzuchu lub na boku, trzeba go obrócić do pozycji leżącej na plecach (patrz s. 32). Uciski wykonuje się nasadą dłoni splecionych ze sobą palcami, przyłożonych w środkowej części klatki piersiowej (między sutkami). Dłonie układamy jedna na drugiej. Poszkodowany powinien wówczas leżeć na wznak na twardym podłożu. Ratujący klęczy z boku i w czasie wykonywania ucisków ma ręce wyprostowane w stawach łokciowych. Mostek uciska się na głębokość 5 6 cm z częstotliwością 100 uciśnięć na minutę. Czas ucisku i relaksacji (przerwy) powinien być równy. Po wykonaniu 30 ucisków należy wykonać 2 oddechy ratownicze. Każdy z oddechów powinien trwać sekundę, a siła wdmuchnięcia powinna być niewielka (wystarczająca do uniesienia klatki piersiowej). Zgodnie z zaleceniami objętość oddechowa dla dorosłego poszkodowanego wynosi 6 7 cm 3 /kg, co odpowiada objętości około cm 3 na jeden oddech ratowniczy. Ocena stanu poszkodowanego PRZYTOMNY NIEPRZYTOMNY Udrożnij drogi oddechowe Oceń stan poszkodowanego pod względem ewentualnych urazów i obrażeń Zastosuj procedury odpowiednie do rodzaju urazów i obrażeń Oddycha Sprawdź oddech Nie oddycha lub oddech jest niewydolny Wezwij pogotowie ratukowe Kontroluj czynności życiowe poszkodowanego Wspieraj psychicznie Zapewnij komfort termiczny Wykonaj RKO: 30 ucisków i 2 oddechy ratownicze w tempie 100 uciśnięć na minutę Prowadź RKO do momentu osłabnięcia, przybycia karetki pogotowia lub powrotu oddechu poszkodowanego Schemat postępowania podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej dorosłego DZIAŁ 1 LEKCJA 4

31 RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO -ODDECHOWA Sprawdzenie przytomności delikatne potrząsanie za ramiona 2. Wezwanie pomocy 3. Udrożnienie dróg oddechowych i sprawdzenie oddechu 4. Wezwanie pogotowia ratunkowego 5. Ułożenie pierwszej dłoni do ucisków środek klatki piersiowej 6. Wykonywanie ucisków dłonie splecione, ręce wyprostowane w łokciach 7. Wykonywanie oddechów ratowniczych przy użyciu maseczki Resuscytacja krążeniowo-oddechowa dorosłego

32 32 PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH KROK PO KROKU Odwracanie na plecy poszkodowanego leżącego na brzuchu. 1. Upewnij się, że poszkodowany ma wyprostowane nogi (lub mu je wyprostuj). 2. Uklęknij w rozkroku po stronie, w którą zwrócona jest twarz poszkodowanego (aby w czasie przewrotu nie spowodować urazów twarzy). 3. Rękę poszkodowanego, która znajduje się po przeciwnej stronie, połóż wyprostowaną w łokciu przy głowie poszkodowanego, aby bezpiecznie mógł być przez nią obrócony. 4. Pod wyprostowaną nogę poszkodowanego (znajdującą się po stronie ratującego) podłóż swoją rękę w taki sposób, aby dłoń znalazła się na udzie nogi dalszej. 5. Pod rękę poszkodowanego (od strony ratującego) wsuń drugą rękę i ułóż ją w taki sposób, aby dłoń znalazła się na plecach poszkodowanego w pobliżu dalszej łopatki. 6. Przybliż się do poszkodowanego i prostując swoje ręce obróć go na bok. 7. Gdy poszkodowany leży na boku, wysuń swoje ręce i przenieś tę, która była na udzie, pod jego plecy, a tą, która była na plecach, przytrzymuj głowę poszkodowanego. 8. Asekurując głowę poszkodowanego, obróć go na plecy. 9. Udrożnij drogi oddechowe, sprawdź oddech i w razie jego braku kontynuuj RKO. 1. Ułożenie rąk i nóg poszkodowanego i ratującego 2. Ułożenie poszkodowanego po przewrocie i udrożnienie dróg oddechowych Odwracanie na plecy poszkodowanego leżącego na brzuchu PAMIĘTAJ! Jeżeli ratujący nie może wykonać oddechów ratow niczych, powinien wykonywać tylko uciskanie klatki piersiowej z częstotliwością 100 uciśnięć na minutę aż do powrotu prawidłowego oddechu lub przyjazdu karetki pogotowia. Przed rozpoczęciem resuscytacji krążeniowo-oddechowej dziecka (od roku do okresu dojrzewania) należy sprawdzić, czy jest ono przytomne (podobnie jak u dorosłego). Następnie wezwać pomoc (ale nie wolno się teraz oddalić od dziecka). Trzeba rozpocząć resuscytację dopiero po minucie można zatelefonować pod numer alarmowy! Należy udrożnić drogi oddechowe podobnie jak u dorosłego, z tym że głowę dziecka odchyla się nieznacznie do tyłu. Później DZIAŁ 1 LEKCJA 4

EDB. Po prostu. Edukacja dla bezpieczeństwa. Podręcznik ZGODNY Z WYMAGANIAMI 2015. Edukacja dla bezpieczeństwa. Po prostu SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

EDB. Po prostu. Edukacja dla bezpieczeństwa. Podręcznik ZGODNY Z WYMAGANIAMI 2015. Edukacja dla bezpieczeństwa. Po prostu SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Edukacja dla bezpieczeństwa. Po prostu od ZGODNY Z WYMAGANIAMI 2015 SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE zakres podstawowy Po prostu EDB Edukacja dla bezpieczeństwa Podręcznik 145201_okl.indd 1 2015-01-20 10:33:12

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych 1 Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych Algorytm BLS zaleca: 1. Upewnij się czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (rys. 1): delikatnie

Bardziej szczegółowo

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej:

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Materiały szkoleniowe Łańcuch pomocy: ocenić i zabezpieczyć miejsce wypadku, zawsze pamiętać o bezpieczeństwie postronnych, swoim, poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

Algorytm BLS sekwencja postępowania

Algorytm BLS sekwencja postępowania Algorytm BLS (basic live support) zaleca : 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego, delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj:

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM Edukacja w zakresie pierwszej pomocy, to działania dydaktyczno - wychowawcze szkoły, mające na celu przygotowanie młodzieży do działania

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować W naszej szkole cyklicznie od 4 lat w klasach III realizowany jest program "Ratujemy i uczymy ratować" przy współpracy Fundacji Wielkiej Orkiestry

Bardziej szczegółowo

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH ZDROWIE DOM PRZESTĘPSTWA KATASTROFY PODRÓŻE NIEBEZPIECZNE ZWIERZĘTA KOMPUTERY pierwsza pomoc pomoc osobom rannym Niosąc pomoc osobie rannej, zachowujemy spokój i działamy

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) jest główną przyczyną śmierci w Europie Dochodzi do 350 700

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Cele wdrażania pierwszej pomocy Moralny obowiązek ochrony życia Obowiązek prawny

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. Sprawdź reakcje poszkodowanego: delikatnie potrząśnij

Bardziej szczegółowo

Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych. Zasady udzielania pierwszej pomocy

Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych. Zasady udzielania pierwszej pomocy Jak ratować i radzić sobie ze strachem przed podejmowaniem czynności ratowniczych Zasady udzielania pierwszej pomocy ASPEKTY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY TEORIA PRAKTYKA 1 CELE POZNANIE PIORYTETÓW ZROZUMIENIE

Bardziej szczegółowo

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej CELE Po zakończeniu kursu uczestnik powinien umieć zademonstrować: Jak wykonać ocenę nieprzytomnego poszkodowanego Jak

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO RESUSCYTACJA DOROSŁEGO W Europie rocznie dochodzi do około 700,000 nagłych zatrzymań krążenia z przyczyn kardiologicznych Przeżycia do wypisu ze szpitala wynoszą obecnie około 5-10% Podjęcie RKO przez

Bardziej szczegółowo

Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Wymagania programowe. Lp. Temat lekcji

Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Wymagania programowe. Lp. Temat lekcji Wymagania to wymagania niezbędne do dalszego rozwoju. Spełnienie tych wymagań gwarantuje uzyskanie przez ucznia oceny dostatecznej. Ocena dopuszczająca oznacza takie braki ucznia w spełnieniu wymagań podstawowych,

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Nr lekcji. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Kryteria

Bardziej szczegółowo

Z A D Ł A W I E N I E

Z A D Ł A W I E N I E www.scanwork.glt.pl Z A D Ł A W I E N I E CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH Szkolenia z pierwszej pomocy WYTYCZNE RESUSCYTACJI 2010 POSTĘPOWANIE U OSÓB DOROSŁYCH I DZIECI POWYŻEJ 1 ROKU ŻYCIA I. ŁAGODNA

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa

Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa Wynikowy plan pracy z edukacji dla bezpieczeństwa I. Zagrożenia życia i zapobieganie im Temat lekcji O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Zagrożenia powodziowe Zagrożenia pożarowe

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO I ORGANIZACJA MIEJSCA ZDARZENIA

BEZPIECZEŃSTWO I ORGANIZACJA MIEJSCA ZDARZENIA BEZPIECZEŃSTWO I ORGANIZACJA MIEJSCA ZDARZENIA Podstawowe zasady oceny i zapewnienia bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia: 1. Zachowaj spokój, zatrzymaj się, pomyśl, działaj 2. Oceniaj ryzyko 3. Oceń czy

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych: 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (ryc.1):

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Cel ogólny: przygotowanie do działania ratowniczego uczeń zna zasady prawidłowego działania w przypadku

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w ZSO w Opocznie

Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w ZSO w Opocznie Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w ZSO w Opocznie Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Cel ogólny: przygotowanie do działania ratowniczego uczeń zna zasady prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim

Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim Program Bezpieczeństwo nad Jeziorem Zegrzyńskim Mapa batymetryczna Temperatura wody Zalewu Zegrzyńskiego

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie

Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie opracowała: Małgorzata Kowalska Data:. Prowadzący:. Temat: Jesteśmy gotowi udzielać pomocy. Cele: uczestnicy zajęć - potrafią zdefiniować terminy:

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA ORGANIZACJA ZAJĘĆ ORAZ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Poniższe obszary aktywności ucznia: 1. Ocenieniu podlegają: Poruszanie się w języku przedmiotu Aktywność na lekcjach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy 1. Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym 2. 3. Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dorosłych (RKO) 4. Postępowanie

Bardziej szczegółowo

CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Z ELEMENTAMI RATOWNICTWA DROGOWEGO, WODNEGO, WYPADKÓW MNOGICH. Ramowy porządek szkolenia

CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Z ELEMENTAMI RATOWNICTWA DROGOWEGO, WODNEGO, WYPADKÓW MNOGICH. Ramowy porządek szkolenia CZYNNOŚCI RATOWNICZE W NAGŁYCH ZAGROŻENIACH ŻYCIA I ZDROWIA Ramowy porządek szkolenia DZIEŃ I Treść i forma zajęć 0.00-0.15 ROZPOCZĘCIE SZKOLENIA WYKŁAD: Rozpoznanie, wezwanie pomocy. Poszkodowany nieprzytomny

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010)

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność.

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. ZADŁAWIENIE Ciało obce OBJAWY kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. RÓŻNICOWANIE ZADŁAWIENIA (NIEDROŻNOŚCI) Objawy Czy się zadławiłeś? Inne objawy Łagodna

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS

Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS Podstawowym celem programu jest nauczenie uczestnika warsztatów prawidłowego wzywania pomocy w postaci służb ratunkowych oraz podstawowych technik

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowa i Automatyczna Defibrylacja Zewnętrzna

Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowa i Automatyczna Defibrylacja Zewnętrzna Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowa i Automatyczna Defibrylacja Zewnętrzna Informacje podstawowe W Europie, co 45 sek. dochodzi do nagłego zatrzymania krążenia, Szczególnie ważnym elementem przed przybyciem

Bardziej szczegółowo

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Pierwsza pomoc przedlekarska to pomoc w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia wychowanka przedszkola. Pierwsza

Bardziej szczegółowo

CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE)

CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE) CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE) Niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym jest rzadką, potencjalnie uleczalną przyczyną przypadkowej śmierci. Ponieważ rozpoznanie niedrożności

Bardziej szczegółowo

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test Lucyna Wasielewska Udzielanie pierwszej pomocy - test www.eduskrypt.pl 2010 Drogi uczniu, otrzymujesz do rozwiązania quiz składający się z 20 zadań zamkniętych wielokrotnego wyboru. Zadania te sprawdzą,

Bardziej szczegółowo

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981 Rowerzysta, jak i każdy inny uczestnik ruchu drogowego (np. pieszy, kierowca samochodu, motocyklista), może stać się świadkiem wypadku. Warto wiedzieć, jak należy zachować się w takiej sytuacji. Po pierwsze

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia z zakresu

Program szkolenia z zakresu KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ Program szkolenia z zakresu ratownictwa medycznego (dla strażaków z Ukrainy) Warszawa 2014 Warszawa, dnia listopada 2014 r. I. REALIZACJA SZKOLENIA 1. Cel szkolenia:

Bardziej szczegółowo

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek.

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek. Przedmiot: EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Temat: PIERWSZA POMOC PRZY UTRACIE PRZYTOMNOŚCI. OPRACOWAŁ mgr inż. Jerzy JURKIEWICZ 21 MARZEC 2012 LITERATURA 1. Edukacja dla

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w Szkole Podstawowej nr 5 im. Adama Mickiewicza w Siemianowicach Śl.

Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w Szkole Podstawowej nr 5 im. Adama Mickiewicza w Siemianowicach Śl. Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w Szkole Podstawowej nr 5 im. Adama Mickiewicza w Siemianowicach Śl. Bezpieczeństwo podczas udzielania pomocy Po pierwsze - nie szkodzić! Nie

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS Zakłady pracy

Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS Zakłady pracy Pierwsza pomoc z wykorzystaniem Opaski Ratunkowej SOS Zakłady pracy Podstawowym celem programu jest nauczenie uczestnika warsztatów prawidłowego wzywania pomocy w postaci służb ratunkowych oraz podstawowych

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem Do porażenia prądem dochodzi na skutek przepływu prądu elektrycznego przez ciało człowieka. Poszczególne części ciała mają różny opór elektryczny, który stanowi przeszkodę na drodze prądu i ogranicza jego

Bardziej szczegółowo

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli 1. Każdy nauczyciel/pracownik szkoły zobligowany jest do doskonalenia swoich umiejętności w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. 2. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Edukacji dla bezpieczeństwa w klasach pierwszych

Wymagania edukacyjne z Edukacji dla bezpieczeństwa w klasach pierwszych Wymagania edukacyjne z Edukacji dla bezpieczeństwa w klasach pierwszych Na ocenę dopuszczającą uczeń: wymienia i uzasadnia polityczne oraz militarne warunki gwarancji bezpieczeństwa państwa wymienia świadczenia

Bardziej szczegółowo

2. Wynikowy plan pracy

2. Wynikowy plan pracy . Wynikowy plan pracy I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach ponad O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa wymienia główne założenia programowe przedmiotu wypowiada się na temat swoich

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze

Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III. I półrocze Wymagania edukacyjne z edukacji dla bezpieczeństwa kl. III Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą. I półrocze Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi reanimacyjne

Podstawowe zabiegi reanimacyjne Podstawowe zabiegi reanimacyjne Wskazania do resuscytacji Podmiotem obowiązkowych zabiegów resuscytacyjnych jest umierający człowiek potencjalnie zdolny do życia u którego proces rozpoczął się od jednego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY RATOWNICZE

PROCEDURY RATOWNICZE PROCEDURY RATOWNICZE KURS PIERWSZEJ POMOCY HARCERSKA SZKOŁA RATOWNICTWA Dolnośląski Inspektorat Ratowniczy Autor: pwd. Agnieszka Paskart phm. Tomasz Sikora Opracowanie graficzne: dh. Agnieszka Kowalczyk

Bardziej szczegółowo

RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek

RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek RATOWNIK MEDYCZNY Maciej Marszałek SZKOLENIA Z ZAKRESU UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY 99-200 Poddębice ul. Krasickiego 13A/13 - tel.500200585 - e-mail: maciej.marszalek1@wp.pl. KURS BLS AED Basic Life Support

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej

Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej Temat: Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej Gimnazjum w Tęgoborzy mgr Zofia Czech 2 1 5 6 4 3 7 1. Krzyżówka 1. Kapie z rany. 2. Pojazd wysyłający sygnały dźwiękowe i świetlne. 3. 999 to numer

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA Definicja Pierwsza Pomoc zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia,

Bardziej szczegółowo

...najważniejsze jest ratowanie ludzi, następnie zwierząt, a na końcu mienia.

...najważniejsze jest ratowanie ludzi, następnie zwierząt, a na końcu mienia. Moduł V Foliogram 1 GDY ZAUWAŻYMY POŻAR......najważniejsze jest ratowanie ludzi, następnie zwierząt, a na końcu mienia. Jeśli zachodzi obawa, że w obiekcie objętym pożarem są ludzie, należy ich zaalarmować,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne w gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa. Ocena celująca

Wymagania edukacyjne w gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa. Ocena celująca Wymagania edukacyjne w gimnazjum z edukacji dla bezpieczeństwa Ocena celująca opisać zagrożenia zdrowia i życia człowieka spowodowanego przez zagrożenia naturalne w regionie i w Polsce w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek.

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek. Przedmiot: EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Temat: OGÓLNE ZASADY POSTĘPOWANIA NA MIEJSCU WYPADKU. OPRACOWAŁ mgr inż. Jerzy JURKIEWICZ 29 LUTY 2012 LITERATURA 1. Edukacja dla

Bardziej szczegółowo

Edukacja dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie

Edukacja dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie Edukacja dla bezpieczeństwa Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie 1. OSTRZEGANIE O ZAGROŻENIACH I ALARMOWANIE Uczeń : opisuje sposoby ogłoszenia komunikatów alarmowych, wyjaśnia na czym polegają

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 1 Kanclerza UMK z dnia 15 stycznia 2007 r. [Materiały pomocnicze do szkolenia stanowiskowego] INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Przeżycie osób poszkodowanych po wypadkach

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2013/2014

Rok szkolny 2013/2014 Wymagania na poszczególne oceny z przedmiotu Edukacja dla Bezpieczeństwa dla klasy 1 liceum Ocena Zagadnienia, uczeń : Rok szkolny 2013/2014 Dopuszczająca wymienia świadczenia obywateli w zakresie powinności

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc przedmedyczna mini podręcznik

Pierwsza pomoc przedmedyczna mini podręcznik Pierwsza pomoc przedmedyczna mini podręcznik Wstęp Najpierw sprawdź, czy bezpiecznie możesz udzielić pomocy. Ostrożnie zbadaj ofiarę. Sprawdź, czy jest przytomna, oraz skontroluj podstawowe funkcje życiowe,

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego PIERWSZA POMOC Ocena stanu poszkodowanego W celu dokonania oceny podstawowych funkcji życiowych pacjenta, należy sprawdzić czy poszkodowany 1. Jest przytomny? Ratownik powinien głośno odezwać się do pacjenta

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PG NR 4 STAROGARD GD. KLASY: III NAUCZYCIEL: ANDRZEJ SZARMACH Wynikowy plan pracy I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Lp. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla Lp. Nr i nazwa tematu: dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca 1. 1.Ostrzeganie ludności o ch, alarmowanie. 2. 2. Pierwsza pomoc życia lub zdrowia

Bardziej szczegółowo

Nowe pytania egzaminacyjne

Nowe pytania egzaminacyjne Nowe pytania egzaminacyjne Ministerstwo transportu i Budownictwa opracowało nowe pytania egzaminacyjne.. WdroŜenie nowych pytań na egzaminach nastąpi: w zakresie pierwszej pomocy i uŝywania świateł od

Bardziej szczegółowo

I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZE

I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZE 1. Cel kształcenia Program Starszoharcerskiego Kursu Pierwszej Pomocy Harcerskiej Szkoły Ratownictwa I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZE Celem kursu jest: zapoznanie z zasadami udzielania pierwszej pomocy

Bardziej szczegółowo

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA Stopnie oparzeń objawy: I zaczerwienienie, ból (uszkodzenie naskórka), II zaczerwienienie, ból, pęcherze wypełnione przezroczystym płynem (uszkodzenie skóry właściwej),

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w szkole ponadgimnazjalnej

Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w szkole ponadgimnazjalnej Wynikowy plan pracy nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa w szkole ponadgimnazjalnej Moduł I Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Cel ogólny: przygotowanie do działania ratowniczego uczeń zna zasady prawidłowego

Bardziej szczegółowo

KOMPLEX. Pierwsza Pomoc

KOMPLEX. Pierwsza Pomoc KOMPLEX Pierwsza Pomoc Spis Treści Definicje Artykuły prawe Przykłady Pierwsza Pomoc Zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Zagrożenia dla ratownika Podczas udzielania pierwszej pomocy może dojść do zakażenia patogenami przenoszonymi przez

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy

Udzielanie pierwszej pomocy Udzielanie pierwszej pomocy mgr pielęgniarstwa Teresa Szulc kierownik kształcenia praktycznego Europejskiego Centrum Edukacji w Opiece Długoterminowej Szkoły Policealnej dla Opiekunów Medycznych 1. Jak

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ

ZASADY UDZIELANIA POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ ZASADY UDZIELANIA POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach służy ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego oraz ograniczeniu skutków zdarzenia na miejscu wypadku. Wykonując obowiązki

Bardziej szczegółowo

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej CELE Po zakończeniu kursu uczestnik powinien umieć zademonstrować: Jak wykonać ocenę nieprzytomnego poszkodowanego Jak

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY

PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY PLAN WYNIKOWY EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM W POSĄDZY Nr i nazwa tematu Ocena dopuszczająca, uczeń potrafi: Ocena dostateczna, uczeń potrafi: Ocena dobra, uczeń potrafi: Ocena

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa. w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej.

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa. w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej. Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej. Temat konieczne Dział I. System Obronny Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Automatyczna defibrylacja zewnętrzna

Automatyczna defibrylacja zewnętrzna Automatyczna defibrylacja zewnętrzna Większość wypadków nagłego zatrzymania krążenia jest spowodowana migotaniem komór, czyli nieprawidłowym chaotycznym rytmem serca. Automatyczny defibrylator zewnętrzny

Bardziej szczegółowo

KURS Resuscytacja KrąŜeniowo- Oddechowa & Automatyczna Zewnętrzna Defibrylacja. European Resuscitation Council

KURS Resuscytacja KrąŜeniowo- Oddechowa & Automatyczna Zewnętrzna Defibrylacja. European Resuscitation Council KURS Resuscytacja KrąŜeniowo- Oddechowa & Automatyczna Zewnętrzna Defibrylacja Adaptacja z j. angielskiego instruktor Ratownictwa Drogowego PZM Jacek Wacławski ZAŁOśENIA Uczestnicy tego kursu winni po

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO W BARCZEWIE

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO W BARCZEWIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 13/2015 Dyrektora Przedszkola Miejskiego w Barczewie z dnia 28 sierpnia 2015 r. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Kwalifikowana pierwsza pomoc

Bardziej szczegółowo

Kolizja / wypadek drogowy co robić?

Kolizja / wypadek drogowy co robić? Kolizja / wypadek drogowy co robić? 1. Oceń skutki zdarzenia Czy pojawił się ogień? Czy są ranni? Jeśli tak: zadzwoń pod numer 112 i zgłoś zdarzenie udziel pierwszej pomocy ofiarom 2. Zadbaj o bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Moja ierwsza omoc 1p

Moja ierwsza omoc 1p Moja ierwsza 1pomoc 1 Ocena i zabezpieczenie miejsca zdarzenia Pamiętaj, że Twoje bezpieczeństwo jako ratownika jest zawsze najważniejsze! Zachowaj szczególną ostrożność podczas wypadków komunikacyjnych,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Ocena Treści nauczania Zakres wiedzy, umiejętności i postaw dopuszczający - niezbędne w uczeniu się przedmiotu i w życiu;

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI DROGOWE Wypadek drogowy określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA

PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA PODSTAWOWE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, CZYLI TECHNIKI RATOWANIA Znajomość podstawowych zasad z zakresu udzielania pierwszej pomocy jest bardzo istotna w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z ofiarą

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci Pacjent pediatryczny o noworodek od urodzenia do 1. mż. o niemowlę od 1. mż. do 1. rż. o dziecko od 1. rż. do okresu pokwitania Nie jest ważne ścisłe określenie

Bardziej szczegółowo

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu Parametry Normy Patologia Obraz kliniczny Częstość oddechów Objętość oddechowa 12-20 / min 6-7ml/kg masy ciała Wspomaganie oddechu nieprzytomny 30/min GŁĘBOKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

UDZIELANIE PIERWSZEJ POMOCY. Wojciech Witkowski

UDZIELANIE PIERWSZEJ POMOCY. Wojciech Witkowski UDZIELANIE PIERWSZEJ POMOCY Wojciech Witkowski CEL ZAJĘD Zdobycie wiedzy o: Aspektach prawnych udzielania pierwszej pomocy Standaryzacji działań ratowniczych Podstawach fizjologii człowieka Etapach udzielania

Bardziej szczegółowo

Paweł Włoczewski/ Arkadiusz Leszkiewicz. Edukacja dla Bezpieczeństwa wymagania na poszczególne oceny

Paweł Włoczewski/ Arkadiusz Leszkiewicz. Edukacja dla Bezpieczeństwa wymagania na poszczególne oceny Paweł Włoczewski/ Arkadiusz Leszkiewicz Edukacja dla Bezpieczeństwa wymagania na poszczególne oceny w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej Temat konieczne Dział I. System Obronny

Bardziej szczegółowo

I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE II. REALIZACJA PROCESU DYDAKTYCZNEGO

I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE II. REALIZACJA PROCESU DYDAKTYCZNEGO Program Kursu Podstaw Pierwszej Pomocy Harcerskiej Szkoły Ratownictwa 1. Cel kształcenia I. ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE Celem szkolenia jest zapoznanie uczestników z podstawowymi zasadami udzielania pierwszej

Bardziej szczegółowo

Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe.

Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe. Katastrofy: budowlane, drogowe, kolejowe. Katastrofa budowlana Katastrofa budowlana jest to niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań,

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z edukacji dla bezpieczeństwa

Rozkład materiału z edukacji dla bezpieczeństwa Rozkład materiału z edukacji dla bezpieczeństwa Rozkład materiału nauczania z edukacji dla bezpieczeństwa UWAGA: Osiągnięcia i umiejętności ponadpodstawowe ucznia zostały oznaczone boldem Lp. NR TEMATU

Bardziej szczegółowo