Marta Agnieszka Kroczek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Marta Agnieszka Kroczek"

Transkrypt

1 Marta Agnieszka Kroczek Preferencje i poziom wiedzy polityków Platformy Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości dotyczące korzyści i kosztów wprowadzenia waluty euro w Polsce Praca dyplomowa Promotor: dr Zbigniew Binek Praca przyjęta... (data i podpis promotora) Uniwersytet Zielonogórski Wydział Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt dofinansowany przez Narodowy Bank Polski Zielona Góra, 2015 r.

2 Marta Agnieszka Kroczek Preferences and level of knowledge of politicians of the Civic Platform and the Law and Justice on the benefits and costs of the introduction of the euro in Poland Diploma Thesis Supervisor dr Zbigniew Binek University of Zielona Góra Faculty of Economics and Management Postgraduate Studies: The mechanisms of the Euro Area Project part-financed by the National Bank of Poland Zielona Góra, 2015 r. 2

3 Streszczenie Celem niniejszej pracy dyplomowej jest poznanie i ukazanie poziomu wiedzy polityków Platformy Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości dotyczący korzyści i kosztów (strat) wprowadzenia euro w Polsce oraz czy ich osobisty stosunek do tej waluty jest determinowany przynależnością partyjną. Cała praca bazuje na specjalnie przeprowadzonych w tym celu badaniach. Wynika z nich, że integracja ze strefą euro będzie mimo wszystko korzystna. Jednocześnie wskazane zostały: czas przyjęcia euro w Polsce, obawy i pozytywne konsekwencje z tym związane. Motywem przewodnim rozważań, prowadzonych w oparciu o wykorzystanie literatury przedmiotu, jest wykazanie prawdziwości hipotez, które wskazują, że wprowadzenie waluty euro w Polsce przyniesie więcej korzyści niż kosztów w krótkim i długim okresie. 3

4 SPIS TREŚCI Strony Wstęp.5 ROZDZIAŁ 1 Problematyka wprowadzenia euro w Polsce oraz jego istota 1.1. Wymagania unijne wobec wdrożenia euro przez Polskę Korzyści wprowadzenia euro w Polsce Koszty (straty) wprowadzenia euro w Polsce..11 ROZDZIAŁ 2 Polska scena polityczna charakterystyka wybranych partii 2.1. Platforma Obywatelska Prawo i Sprawiedliwość...15 ROZDZIAŁ 3 Metodyka badań własnych 3.1. Uzasadnienie wybranego tematu i cel badań Problemy i hipotezy badawcze Metody, techniki i narzędzia badawcze Teren badań oraz zbiorowość badań własnych 19 ROZDZIAŁ Analiza przeprowadzonych badań.1. Wyniki badań Wnioski z badań własnych.31 Zakończenie..32 Spis literatury...3 Spis stron internetowych.35 Spis rysunków..35 Spis tabel...35 Spis wykresów..36 Aneksy 1. Kwestionariusz ankiety..37

5 Wstęp Każdy z nas zna długą i burzliwą historię Polski. Targana przez stulecia wieloma wojnami, spustoszeniami, podziałami, Polska zawsze musiała i umiała podnosić się z upadku, odbudowywać swe granice, pozycję na arenie międzynarodowej. Mimo, iż od 200 roku Polska należy do Unii Europejskiej, mimo integracji, w dalszym ciągu uznawana jest za kraj doganiający pozostałe państwa członkowskie. Przynależność do UE zobowiązuje w dalszej perspektywie do przystąpienia do strefy (obszaru) euro. Kraj nad Wisłą przygotowując się do wejścia do Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW), musi odpowiedzieć sobie na pytanie w jaki sposób i kiedy wejść do Eurolandu. Jest to jedno z najważniejszych wydarzeń dla Polski, ponieważ członkostwo w UGW, prócz utrzymywania waluty w systemie ERM2, wymaga spełnienia pięciu kryteriów z Maastricht. Obecnie wśród społeczeństwa oraz w polskim parlamencie trwa ostra dyskusja wokół powszechnie akceptowanego pieniądza. Głównie opiera się ona na przytaczaniu argumentów za, przynoszących wiele korzyści, ale nie brakuje też przeciwników wskazujących, iż wspólna waluta wiąże się również z pewnym ryzykiem. W pracy autor stara się przybliżyć wymogi niezbędne do wprowadzenia euro w Polsce oraz przedstawia bilans korzyści i kosztów wprowadzenia wspólnej waluty. Dokonuje charakterystyki dwóch największych polskich partii, będących w opozycji, co przyczynia się do poznania poglądów dotyczących między innymi Unii Europejskiej oraz jej pieniądza. Rozdział pierwszy przedstawia problematykę wprowadzenia euro w Polsce oraz jego istotę. Autor skupiła się na wymaganiach unijnych wobec wdrożenia euro przez Polskę, korzyściach oraz kosztach (stratach) wprowadzenia euro w Polsce. Drugi rozdział zawiera charakterystykę wybranych partii politycznych na polskiej scenie politycznej. Opisana zostaje Platforma Obywatelska jako partia rządząca oraz Prawo i Sprawiedliwość partia opozycyjna, zmierzająca do wygrania wyborów parlamentarnych i prezydenckich. Trzeci rozdział poświęcony jest części metodycznej. Tu następuje uzasadnienie w jakim celu autor zajął się danym zagadnieniem, określenie przedmiotu i obiektu badań bez pominięcia problemów i hipotez badawczych. Następnie przedstawione 5

6 zostają metody, techniki oraz narzędzia badawcze, przechodząc do próby badawczej i terenu badań. Czwarty ostatni rozdział skupia się na przedstawieniu i analizie wyników badań. Część rozdziału poświęcona jest podsumowaniu zawierającym wnioski wynikające z analizy badań. Tematyka związana z wprowadzeniem euro w Polsce jest bardzo złożona i wymaga odpowiedzi na wiele pytań kiedy najbezpieczniej wprowadzić nową walutę, kto będzie decydował o tym fakcie Parlament czy referendum, jakie będą konsekwencje. Istotne jest, by przeprowadzić szeroką kampanię informacyjną o euro oraz uzyskać poparcie społeczeństwa. Wejście do strefy euro będzie dla Polski korzystne, już samo spełnienie kryteriów członkostwa będzie korzystne. I dlatego trzeba do tego dążyć, ale nie chodzi tu o jednorazową sytuację. Warunki trzeba spełniać w sposób trwały Marek Belka ( ) 6

7 ROZDZIAŁ 1 Problematyka wprowadzenia euro w Polsce oraz jego istota 1.1. Wymagania unijne wobec wdrożenia euro przez Polskę Członkowstwo Polski w Unii Europejskiej obliguje nasz kraj (tak jak każdy kraj członkowski) do przyjęcia wspólnej waluty euro ( ). Walutę tą przyjęło już dziewiętnaście państw z wyjątkiem Wielkiej Brytanii, Szwecji i Danii, które mogą wprowadzić euro, ale nie muszą. Wszelkie zasady i wymogi ekonomiczne wprowadzenia wspólnej waluty określa Traktat o Unii Europejskiej, zwany traktatem z Maastricht. Jest to umowa międzynarodowa parafowana 11 grudnia 1991, podpisana 7 lutego 1992 w Maastricht w Holandii. Powołując się na powyższy traktat, autor wysuwa następujące kryteria korwengencji, zwane również kryteriami zbieżności: kryterium fiskalne, kryterium stabilności cen, kryterium długoterminowej stopy procentowej, kryterium walutowe. W zakresie warunków koniecznych do przyjęcia wspólnej waluty euro, oprócz zapewnienia zgodności prawnej oraz niezależności banku centralnego, kraje ubiegające się o przystąpienie do UGiW zobowiązane są wypełnić kryteria fiskalne oraz monetarne 2. Kryterium fiskalne (deficytu budżetowego, długu publicznego) stanowi, że państwo członkowskie w momencie dokonywania oceny nie może być objęte procedurą nadmiernego deficytu 3. Kryteria fiskalne ukazują jak w kraju akcesyjnym przestrzegana jest dyscyplina finansowa w zakresie środków publicznych oraz jak dzięki tym kryteriom gospodarki w krajach należących już do strefy euro stabilizują się. Decyzje o nałożeniu tej procedury podejmuje Rada Ecofin w sytuacji, gdy faktyczny lub planowany deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych (ang. general government) w relacji do PKB przekracza wartość 3% lub dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wartość 60% PKB. Przez kryterium stabilności cen rozumie się sytuację, gdy średnioroczna inflacja, liczona jako 12-miesięczna średnia ruchoma tzw. wskaźnika HICP dla daneg kraju, nie przekracza pewnego ograniczenia górnego wartości referencyjnej. 5 2 Z. Binek, Spełnienie kryteriów z Maastricht jako warunek wejścia do Unii Gospodarczej i Walutowej, [w:] Integracja walutowa, pod red. Z. Binka, P. Szudry, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra 2013, s Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art ( r.) 5 P. Boguszewski, Konwergencja nominalna i realna a integracja walutowa w kryzysie [w:] Mechanizmy funkcjonowania strefy euro, pod red. P. Kowalewskiego, G. Tchorka, J. Górskiego, NBP, Warszawa 201, s. 26 7

8 Nie może ona przekraczać o więcej niż 1,5 punktu procentowego inflacji trzech państw członkowskich Unii Europejskiej o najbardziej stabilnych cenach. Kryterium długoterminowej stopy procentowej stanowi, że w okresie jednego roku przed badaniem średnia nominalna długoterminowa stopa procentowa nie może przekraczać o więcej niż o 2 punkty procentowe średniej z analogicznych stóp procentowych w trzech państwach członkowskich o najbardziej stabilnych cenach 6. Ostatnim kryterium jest kryterium walutowe. Wymaga ono uczestnictwa krajowej waluty w Europejskim Mechanizmie Kursowym (ERM II) przez co najmniej przez 2 lata oraz polega na utrzymywaniu wahań kursu waluty w stosunku do euro w określonych granicach (+/- 15%) wokół pewnej ustalonej wartości - parytetu centralnego Korzyści wprowadzenia euro w Polsce Przystąpienie Polski do Eurolandu stwarza nowe możliwości pojawienia się dobrobytu społecznego oraz wiąże się z licznymi korzyściami. Aby jednak tak było, należy zastosować pozytywne wzorce krajów, które wcześniej przystąpiły do strefy euro oraz przeanalizować jakie kroki poczynić by uniknąć negatywnych zjawisk związanych w związku ze zmianą waluty 7. Korzyści dzielą się na bezpośrednie, czyli takie, które jesteśmy w stanie zauważyć od razu, od momentu wprowadzenia oraz pośrednie (długookresowe) o charakterze warunkowym, trudniejsze do oszacowania, rozpatrywane w kategorii szans. Wprowadzenie euro prowadzi do zniesienia ryzyka kursowego i kosztów ubezpieczenia tego ryzyka, wyeliminowania kosztów transakcyjnych, zwiększenia przejrzystości i porównywalności cen, integracji z jednolitym rynkiem finansowym UE, zwiększenia makroekonomicznej stabilności, wyższego wzrostu gospodarczego, obniżenia stóp procentowych, wzmocnionej pozycji przetargowej w skali międzynarodowej i korzyści z seniorażu, zwiększenia wiarygodności instytucji prowadzących politykę finansową i samej polityki. Zwiększa się wpływ Polski na decyzje Eurogrupy oraz Europejskiego Banku Centralnego. Najważniejszymi z powyższych korzyści, które nastąpią niemal automatycznie w momencie wymiany waluty krajowej na euro, są wyeliminowanie niepewności co do 6 ( r.) 7 Z. Binek, Koszty wprowadzenia euro w Polsce w krótkim i długim okresie, [w:] Systemy Gospodarcze i ich ewolucja w kierunku jednolitego europejskiego obszaru walutowego, pod red. S. Swadźby, Wyd. Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2008, s. 79 8

9 wahań kursów oraz likwidacja kosztów transakcyjnych, ponoszonych przy wymianie jednej waluty na drugą. Euro jest drugą walutą na świecie, w porównaniu do polskiego złotego cieszy się zaufaniem, jest stabilna oraz wzmacnia swą pozycję w międzynarodowym systemie finansowym. Posiadanie tej waluty traktowane jest jako przywilej, co powoduje potencjalnie więcej korzyści z posiadania pieniądza międzynarodowego, niż krajowego. Likwidacja kosztów transakcyjnych odgrywa wielką rolę dla polskich przedsiębiorstw, którym zależy na wymianie handlowej z zagranicą, ponieważ wprowadzenie euro umożliwi ich eliminację, co oznacza znaczne oszczędności, poprawienie pozycji konkurencyjnej, a także znacznie ułatwia i poprawia warunki prowadzenia międzynarodowej działalności gospodarczej przedsiębiorcom. Dzięki zmniejszeniu ryzyka związanego z kursami walut nastąpi obniżenie stóp procentowych oraz zwiększenie makroekonomicznej stabilności. Stopy procentowe traktowane są jako podstawowe zmienne ekonomiczne dla całej gospodarki oraz dla pojedynczych podmiotów gospodarczych, a ich spadek obniża koszt pozyskiwania kapitału na realizację inwestycji, co skutkuje zwiększeniem wartości bieżącej netto projektów inwestycyjnych. Wzrost wiarygodności kredytowej doprowadzi do realizacji przedsięwzięć, które do tej pory nie zostały zrealizowane ze względu na problemy z finansowaniem. Integracja finansowa sprawia, że rynki zagraniczne będą bardziej otwarte dla inwestorów z Polski oraz da możliwość zaistnienia polskim firmom w pozostałych krajach członkowskich, jak i poza Unią Europejską. Dzięki niższemu kosztowi kapitału i łatwiejszemu dostępowi do zagranicznych oszczędności koszty inwestycji ponoszone przez polskie przedsiębiorstwa powinny się zmniejszyć, co może przyczynić się do ich wzrostu. Rosnąca intensywność wymiany handlowej uważana jest za jeden z najważniejszych czynników wpływających na wzrost gospodarczy, co ma szczególne znaczenie dla Polski, jako kraju rozwijającego się 8. Wspólny rynek finansowy spowoduje wzrost, napływ nowych inwestycji. Konkurencyjność rynku powoduje mobilizację wśród producentów, którym będzie zależeć żeby konsumenci kupowali właśnie ich produkty. Doprowadzi to do poprawy jakości produktów sprzedawanych, efektywności i obniżeniu cen. Nastąpi wtedy rozwój technologii oraz intensyfikacja procesu wprowadzania innowacji. Dzięki efektom uczenia się i naśladownictwa wzrost powiązań handlowych z rozwiniętymi krajami 8 P. Gajewski, Korzyści i szanse związane z przyjęciem euro [w:] Mechanizmy funkcjonowania strefy euro, pod red. P. Kowalewskiego, G. Tchorka, J. Górskiego, NBP, Warszawa 201, str

10 wspólnego obszaru walutowego umożliwia przedsiębiorstwom korzystanie z nowych technologii i wykorzystywanie zgromadzonych zasobów wiedzy. Autor jako jedną z korzyści przytacza także porównywalność cen wyrażonych w tej samej walucie. Dzięki przyjęciu euro mała gospodarka zyskuje wiarygodność całej unii walutowej. Przyczynia się bowiem do podejmowania optymalnych decyzji dotyczących miejsca sprzedaży, zakupu towarów i usług. Natomiast większe zróżnicowanie dóbr, usług i ich lepsze przystosowanie do potrzeb klientów uczyni rynek bardziej płynnym. Wszystkie korzyści są ze sobą ściśle powiązane. Przedstawia to wykres poniżej. Rysunek 1. Korzyści przyjęcia euro Przystąpienie Polski do strefy euro spadek ryzyka makroekonomicznego, integracja rynku finansowego, wzrost konkurencji zniesienie kursu wymiany eliminacja ryzyka kursowego ożywienie wymiany handlowej eliminacja kosztów transakcyjnych spadek stóp procentowych wzrost stopy inwestycji akumulacja kapitału i wzrost wydajności czynników produkcji wzrost PKB per capita Źródło: opracowanie własne na podstawie wykładu prof. Cezarego Wójcika 10

11 1.3. Koszty (straty) wprowadzenia euro w Polsce Każdy proces ma swoje dobre i złe strony. Także przyjęcie przez Polskę europejskiej waluty, wiąże się koniecznością poniesienia pewnych kosztów oraz pociąga za sobą ryzyko pewnych zagrożeń. Ma to charakter potencjalny, ponieważ nie da się precyzyjnie wyliczyć ile strat się poniesie. Jednym z najistotniejszych kosztów jest utrata autonomii w prowadzeniu niezależnej polityki pieniężnej i kursowej. Narodowy Bank Polski zostanie zastąpiony przez Europejski Bank Centralny i to on będzie decydującym organem w sprawie ustalenia wysokości inflacji, czy też stóp procentowych na poziomie nieodpowiednim dla polskiej gospodarki. Autonomiczna polityka pieniężna ogranicza negatywne skutki wstrząsów gospodarczych, do których można w popycie zewnętrznym oraz zmian relacji cen handlu zagranicznego 9. zaliczyć nieoczekiwane i gwałtowne wydarzenia pochodzących ze sfery gospodarki lub polityki, które mają znaczący wpływ na podstawowe zmienne makroekonomiczne. Płynny kurs walutowy, pozwala złagodzić wahania produkcji i zatrudnienia, w szczególności w sytuacji wstrząsów Koszt utraty polityki pieniężnej w dużym stopniu będzie, zatem zależeć od prawdopodobieństwa występowania wstrząsów o charakterze asymetrycznym. Im większe prawdopodobieństwo, że wstrząsy będą mieć charakter asymetryczny, tym większy będzie koszt rezygnacji z autonomicznej polityki pieniężnej. Skalę kosztów będzie determinować również skuteczność prowadzonej autonomicznej polityki pieniężnej w amortyzowaniu wstrząsów o charakterze asymetrycznym. W razie jej niewielkiej skuteczności koszty również będą niewielkie 10. Zagrożenia płynące z przyjęcia euro mogą wiązać się z możliwością pogorszenia konkurencyjności polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej spowodowanej szybkim wzrostem cen. Wpływ na zmiany cen mogą mieć czynniki zarówno podażowe jak i popytowe preferencji konsumentów. Towarzyszy temu fakt, iż Polska w dalszym ciągu jest krajem doganiającym pozostałe kraje członkowskie, bardziej rozwinięte. Związane z tym wyższe tempo wzrostu wydajności pracy prowadzi do wzrostu płac, a to przełoży się na wzrost cen. Powyższe zagrożenia mają charakter warunkowy, gdyż zależą od początkowego stanu gospodarki przystępującej do 9 ( r.) 10 ( r.) 11

12 Eurolandu, jak też od działań podejmowanych przed przystąpieniem i później, mających na celu zwiększenie przyszłej konkurencyjności tej gospodarki. Wzrost cen, spowodowany głównie zaokrąglaniem cen w górę w momencie ich przeliczania, w krajach członkowskich jest błędnie odbierany czego przejawem jest, tzw. iluzja euro, czyli wzrost postrzeganej przez społeczeństwo inflacji, znacznie przekraczający dynamikę oficjalnego wskaźnika. Wśród przyczyn pojawienia się iluzji euro w literaturze najczęściej przytaczane są mechanizmy psychologiczne, min.: trudności z przywyknięciem do nowego nominalnego poziomu cen, powodujące nawyk przeliczania na ceny w walucie narodowej i w konsekwencji porównywanie z cenami sprzed wielu lat. Dlatego dobrym i praktykowanym rozwiązaniem jest podawanie dwóch cen w starej walucie oraz aktualnej wyrażonej w euro. Pozostałe koszty (techniczne i administracyjne) związane już są z samym procesem wprowadzania nowej waluty. Dotyczy to sektora publicznego oraz prywatnego. Proces ten polega na zaopatrzeniu w monety i banknoty euro, dostosowaniu systemów informatycznych, modernizacji maszyn i urządzeń, przystosowaniu bankomatów, przygotowaniu i przeprowadzeniu ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat euro, szkoleniu pracowników w zakresie nowych zadań, przechowywaniu i niszczeniu wycofywanych z obiegu monet i banknotów, dostosowaniu systemów płatności, nowelizacji obowiązujących aktów prawnych. Autor, dla lepszego zrozumienia i przyswojenia, poniżej przedstawia zestawienie najważniejszych kosztów wprowadzenia euro. 12

13 Rysunek 2. Koszty oraz zagrożenia związane z wprowadzeniem euro KOSZTY DŁUGOOKRESOWE utrata krajowej polityki pieniężnej i kursowej trudne do oszacowania spadają w miarę upływu czasu KRÓTKOOKRESOWE dostosowanie ekonomiczne, techniczne i organizacyjne są w pewnym stopniu policzalne ujawniają się w krótkim okresie czasu ZAGROŻENIA ŚREDNIO I DŁUGOOKRESOWE Ryzyko ustalenia nieoptymalnego kursu konwersji Ryzyko boomu kredytowego i nadmiernego zadłużenia Ryzyko wzrostu inflacji, utraty konkurencyjności, wzrostu bezrobocia Ryzyko przenoszenia wstrząsów na rynkach finansowych Ryzyko nieskutecznego funkcjonowania mechanizmów alternatywnych wobec polityki pieniężnej Źródło: opracowanie własne na podstawie element.ekon-element /c/ pdf. 13

14 ROZDZIAŁ 2 Polska scena polityczna charakterystyka wybranych partii 2.1. Platforma Obywatelska Powstanie Platformy Obywatelskiej przypada na 2 stycznia 2001 roku. Do głównych założycieli zalicza się Andrzeja Olechowskiego, Macieja Płażyńskiego z AWS i Donalda Tuska z Unii Wolności. Od 2007 Platforma Obywatelska stanowi większość w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Ewy Kopacz. Deklarowaną ideologią polityczną Platformy Obywatelskiej jest chrześcijańska demokracja, centryzm, konserwatywny liberalizm. W kwestiach społecznych prezentuje konserwatywne stanowisko, przez co chce przywrócić blask tradycyjnym ideałom republikańskim. Państwo jest dobrem wspólnym i strażnikiem sprawiedliwości dającym poczucie bezpieczeństwa. Ma wspierać rodzinę i tradycyjne normy obyczajowe, dzięki którym rodzina staje się trwała i podlega ciągłemu rozwojowi. Obywatel według Platformy Obywatelskiej jest osobą wolną i odpowiedzialną za los swój i swojej rodziny. Sprzeciwia się legalizacji związków partnerskich, eutanazji, aborcji choć w ustawie wskazuje pewne warunki dopuszczalności przerywania ciąży. Brak natomiast jednolitego stanowiska w sprawie zapłodnienia in vitro. W kwestiach gospodarczych panuje umiarkowany liberalizm. Partia ta poparła ograniczenie stawek podatkowych do dwóch 18 i 32%, opowiada się za ograniczeniem deficytu budżetowego, wprowadzeniem podatku liniowego oraz budżetu zadaniowego. Bardzo ważne jest to, że członkowie PO postulują za możliwie szybkim przyjęciem euro, co pociągnęło za sobą tworzenie struktur odpowiedzialnych za ten proces. Według programu Platforma opowiada się również za obniżeniem klina podatkowego i dokończeniem prywatyzacji. Platforma deklaruje także chęć poprawy sytuacji małych i średnich przedsiębiorstw, szczególnie poprzez likwidację biurokratycznych barier ograniczających przedsiębiorczość 11. Rząd PO-PSL podjął też działania ograniczające emerytury pomostowe oraz podwyższono stawki podatku VAT. 11 ( r.) 1

15 2.3. Prawo i Sprawiedliwość Prawo i Sprawiedliwość to partia polityczna zarejestrowana 13 czerwca 2001roku. Została założona przez braci Lecha Kaczyńskiego i Jarosława Kaczyńskiego. Ideologia partii łączy ze sobą konserwatyzm, chrześcijańską demokrację oraz wartości republikańskie. PiS było partią rządzącą w latach w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin. Jeden z założycieli partii, Lech Kaczyński, sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W kwestiach społecznych PiS stoi na stanowisku zaostrzenia kar dla przestępców dokonujących zamachu na życie, zdrowie i mienie oraz postukuje zwiększenie praw dla ofiar przestępstw. Nie zgadza się na radykalne cięcia w sferze socjalnej. Jest zwolennikiem bezpłatnej edukacji w szkołach podstawowych, średnich i na wyższych uczelniach państwowych. Główną wartością dla członków Prawa i Sprawiedliwości jest rodzina. Opowiada się za szeroko pojętym programem wspierania polskiej rodziny. W tym celu proponuje opracowanie i przyjęcie kompleksowego programu polityki prorodzinnej 12. Podobnie jak Platforma Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość sprzeciwia się legalizacji eutanazji, aborcji na życzenie. Niedopuszczalne według PiS jest rejestracja związków homoseksualnych oraz legalizacja tzw. miękkich narkotyków. W sferze gospodarczej progresywna skala podatkowa jest najwłaściwszą formą opodatkowania. Razem z przedstawicielami PO, posłowie partii PiS poparli redukcję stawek podatkowych do dwóch 18 i 32%, deklarują wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Partia postuluje gruntowną reformę finansów publicznych, proponuje wprowadzenie ulg podatkowych ze względu na ilość dzieci w rodzinie, sprzeciwia się pochopnie przeprowadzanej prywatyzacji (spółki o strategicznym znaczeniu mają zostać pod kontrolą państwa). Partia popiera integrację z Unią Europejską, zaznaczając przy tym, że do Eurolandu nie wolno się spieszyć. Według Beaty Szydło wejście do strefy euro w tym momencie byłoby. Trzeba być finansowym kamikadze, w tej chwili niektóre państwa zaczynają się zastanawiać, czy nie wyjść ze strefy wspólnej waluty zaznaczyła ( r.) 13 ( r.) 15

16 ROZDZIAŁ 3 Metodyka badań własnych 3.1. Uzasadnienie wybranego tematu i cel badań Każda czynność człowieka, każde jego działanie powinno być zaplanowane i celowe. Teoria ta również sprawdza się na polu naukowym, gdyż w badaniach naukowych nie ma miejsca na przypadkowość. W luźnym rozumowaniu cel określić można jako to coś, do czego dążymy, to co chcemy osiągnąć. M. Łobocki za cel badań uważa poznanie prawdy, czyli ujawnienie stosunkowo obiektywnego stanu rzeczy i to bez względu na przykre następstwa, jakie on może powodować w życiu. Chodzi tu o poszukiwanie prawdy jak i jej opisywanie 1. Poznanie naukowe powinno opierać się na zdobyciu wiedzy pewnej, ścisłej, ogólnej, zawierającej jak najwięcej informacji. Celem niniejszej pracy jest poznanie poziomu wiedzy oraz osobistego stosunku polityków do waluty euro Problemy i hipotezy badawcze Następnym etapem po ustaleniu celu i przedmiotu badań niezbędnym i podstawowym warunkiem badań jest określenie problemu badawczego. Pod pojęciem problemów badawczych kryją się zagadnienia wymagające rozwiązania. Mają one postać pytań, które mogą dotyczyć cech przedmiotu, zjawiska, ich własności. Mogą być też pytania o rodzaj związków między cechami zjawiska o rodzaj zależności między zjawiskami, wtedy zmuszają badacza do szerszych poszukiwań. M. Łobocki problemy badawcze definiuje jako pytania, na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych 15. Analizując wszystkie definicje traktujące o problemach badawczych wskazują, iż jest to pojęcie złożone, a wszystkie te definicje uzupełniają się, przenikają wzajemnie. Głównym problemem badawczym pracy jest to, jaki jest poziom wiedzy polityków Platformy Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości dotyczący korzyści i kosztów (strat) wprowadzenia euro w Polsce oraz czy i jak przynależność do konkretnej partii wpływa na ich osobisty stosunek do waluty euro? 1 M. Łobocki, Metody badań pedagogicznych., Warszawa 1978, PWN, str Tamże, str.56 16

17 Problemy szczegółowe dotyczyć zaś będą: 1. Jaki jest poziom wiedzy o tematyce euro w odczuciu samych ankietowanych? 2. Czy ankietowani są za czy przeciw wprowadzenia euro w Polsce? 3. Kiedy jest według polityków najwłaściwszy moment wprowadzenia euro w Polsce?. Jakie będą konsekwencje wprowadzenia euro dla Polski według polityków? 5. Ile, według polityków, wprowadzenie euro w Polsce przyniesie konsekwencji pozytywnych, a ile negatywnych? 6. Jakie respondenci mają obawy związane z wprowadzeniem euro w Polsce? 7. Jakie pozytywne konsekwencje mogą wystąpić w Polsce po wprowadzeniu euro według badanych? Kolejnym etapem pracy badawczej jest sformułowanie hipotez nawiązujących ba problemów badawczych. Hipoteza jest zdaniem nie w pełni uzasadnionym opartym na prawdopodobieństwie, wymagającym sprawdzenia. Ma na celu odkrycie nieznanych zjawisk lub praw. Może być zdaniem twierdzącym lub przeczącym. Wg Z. Skornego hipoteza jest przypuszczalną, przewidywaną odpowiedzią na pytanie zawarte w problemie badań 16. Im bardziej trafna, poprawna teoretycznie i metodologicznie hipoteza badawcza, tym większa skuteczność przeprowadzonych badań oraz możliwość wykrycia rzeczywistych uwarunkowań, struktur i dynamiki badanych zjawisk czy rzeczy. W pracy autor wysuwa następujące hipotezy: 1. Członkowie obu ugrupowań politycznych uważają, że ich wiedza na temat waluty euro jest na poziomie średnim. 2. Większość ankietowanych z obu partii jest za wprowadzeniem euro w Polsce. 3. Respondenci z partii PiS uważają, że trzeba wprowadzić euro w naszym kraju możliwie jak najpóźniej.. Politycy z PO wskazują więcej korzyści, niż kosztów wprowadzenia euro w Polsce. 5. Ankietowani PiS-u wskazują więcej negatywów wprowadzenia euro w Polsce. 6. Respondenci obu partii nie są w stanie określić towarzyszących im obaw z wprowadzenia euro w Polsce. 16 Z. Skorny, Prace magisterskie z psychologii i pedagogiki, Warszawa 198, str

18 7. Główną pozytywną konsekwencją wspólnej waluty będzie rozwój turystyki Metody, techniki i narzędzia badawcze Podejmując się prowadzenia badań, należy zdecydować jakie wybrać podejście ilościowe lub jakościowe. Badania ilościowe polegają na opisie i analizie badanych faktów, procesów i zjawisk w sposób ilościowy. Zapisu danych dokonuje się w postaci matematycznych, obliczeń i zestawień statystycznych. Stosowane są przede wszystkim do badania rzeczy mierzalnych, dających się policzyć, dotknąć i zobaczyć. Dysponują także uporządkowanymi zestawieniami danych i obliczeniami statystycznymi. Materiał, który gromadzą jest więc przeanalizowany statystycznie i opisany ilościowo. Istotnym elementem badań ilościowych jest pomiar. Za jego pomocą badania ilościowe są bardzo konkretne i ścisłe 17. Wiele źródeł podaje różne klasyfikacje metod i technik badawczych. Są one zbieżne, uzupełniają się wzajemnie, ale trzeba pamiętać, że to, co dla jednego autora jest metodą, dla innego jest techniką i odwrotnie. Określonym metodom badawczym są przypisane odpowiednie techniki. Techniki badawcze to czynności praktyczne, regulowane starannie wypracowanymi dyrektywami, pozwalającymi na uzyskanie optymalnie sprawdzalnych informacji, opinii, faktów. Literatura podaje wiele techniki. Niniejsza praca powstała na podstawie ankiety. Polega ona na rozdawaniu respondentom kwestionariuszy z pytaniami z prośbą o ich wypełnienie. Ankieta w odróżnieniu od kwestionariusza jest anonimowa i zawiera pytania zamknięte (z kafeterią), półotwarte lub otwarte. Kafeterie bywają zamknięte (ograniczony zestaw odp.) i półotwarte (odp. określone i jedna do wpisania) oraz koniunktywne (kilka odpowiedzi w jednym pytaniu, daje możliwość obliczenia częstotliwości wyboru poszczególnych odpowiedzi) dysjunktywne. Zazwyczaj stosowana jest jednak przede wszystkim w metodach ilościowych. Jest niezastąpiona w badaniach poznawania zbiorowości, faktów, opinii o zdarzeniach, danych liczbowych. Narzędziem badawczym nazywamy każdy przedmiot służący do realizacji wybranej techniki badań. Takim przedmiotem może być kwestionariusz, dyktafon, a nawet długopis czy ołówek. 17 pedagogika/15382 metody_bada%c5%8_pedagogicznych.html 18

19 3.. Teren badań oraz zbiorowość badań własnych Teren badań według T. Pilcha to przede wszystkim typologia wszystkich zagadnień, cech i wskaźników, jakie muszą być zbadane, odnalezienie ich na odpowiednim terenie u odpowiednich grup społecznych i następnie wytypowanie rejonu, grup, zjawisk i instytucji, jako obiektu naszego zainteresowania 18. Przed przystąpieniem do badań właściwych, przeprowadzone zostały badania pilotażowe w celu wykluczenia ewentualnych błędów merytorycznych w kwestionariuszu ankiety. Ankietowani nie zgłaszali żadnych uwag, co do czytelności ankiety. Wszystkie ankiety zostały wypełnione w wersji papierowej. Zebranie wypełnionych ankiet rozciągnęło się w czasie. Największą trudność sprawiały pytania wielokrotnością odpowiedzi. W badaniu brało udział łącznie 0 polityków z Zielonej Góry oraz Nowej Soli. Dwudziestu należało do Platformy Obywatelskiej, druga połowa do Prawa i Sprawiedliwości. Były to zarówno kobiety jak i mężczyźni. Badania wykazały, iż liczba ankietowanych mężczyzn w obu partiach przewyższała liczbę kobiet. Wykres 1. Płeć PIS 1 7 PO 13 Kobiety Mężczyźni Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników z ankiet. Badaniom poddano osoby w przedziale wiekowym 18 powyżej 60 lat. Platformę Obywatelską reprezentowały głównie osoby między 1, a 50 rokiem życia oraz powyżej 60-tki. Ankietowani z Prawa i Sprawiedliwości osiągali wiek między 1, a 60. Niewielka liczba respondentów osiągała wiek od 18 do 0 lat. 18 T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych, Ossolineum, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk 1977, s

20 Wykres 2. Wiek ankietowanych więcej 0 PIS PO Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników z ankiet. Przeszło połowa ankietowanych (55 %) PO posiadała wykształcenie średnie. Wykształcenie wyższe wyniosło 35 %. Osoby posiadające wykształcenie zawodowe i podstawowe stanowi po 5 %, czyli po jednej osobie. Żaden respondent PiS nie posiada wykształcenia podstawowego. Szkołę zawodową ukończyło 20 %, zaś świadectwami szkół średnich oraz uczelni wyższych legitymuje się po 0 % badanych. Wykres 3. Wykształcenie ankietowanych podstawowe 6 zawodowe średnie wyższe PIS PO Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników z ankiet. 20

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska

Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Anna Antkowiak Łojko Katarzyna Mądrowska Korzyści oraz koszty przystąpienia do strefy euro na podstawie porównania przedsiębiorców zajmujących się handlem i usługodawstwem w Gubinie oraz przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI

ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI ROZWÓJ ORAZ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI ogólnopolskie badanie ankietowe opinii ekonomistów wstępne wyniki Od stycznia do kwietnia 0 roku Zakład Polityki Gospodarczej SGH wraz z Instytutem Wiedzy i Innowacji

Bardziej szczegółowo

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY MINISTERSTWO FINANSÓW MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY Warszawa, październik 2008 r. Poniższy dokument ma posłużyć ustaleniu kolejności niezbędnych działań w ramach procesu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Piotr Górski, Monika Liszewska Edukacja finansowa szansą na zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr II/III i IV Specjalność Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki W ostatnich tygodniach na nowo rozgorzała debata nad perspektywami przyjęcia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Wyniki obserwacji z Raportu NBP 2009 Dr Grzegorz Tchorek Struktura Raportu Rozdział 1. Wspólna europejska waluta Rozdział 2. Polska

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia Przedmiot: Ekonomia Rok: II Semestr: III Rodzaj zajęć Wykład 30 Ćwiczenia - Laboratorium - Projekt - punktów ECTS: 3 Cel przedmiotu C1 Zaznajomienie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo

Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw

Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw Konferencja naukowa: Zrównoważony rozwój w polityce spójności w latach 2014-2020. Istota, znaczenie oraz zakres monitorowania prof. zw. dr hab. Henryk Wnorowski Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO. Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski

EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO. Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski EWALUACJA III EDYCJI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Jarosław Górski agenda 1. Podstawowe informacje o badaniu 2. Charakterystyka respondentów

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ W JAKICH SPRAWACH POWINNA DECYDOWAĆ UNIA EUROPEJSKA, A W JAKICH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE BS/58/2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ W JAKICH SPRAWACH POWINNA DECYDOWAĆ UNIA EUROPEJSKA, A W JAKICH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE BS/58/2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Proponowany przebieg zajęć Po wykonaniu tego ćwiczenia będziesz znał obawy i nadzieje, jakie wiązali Szwedzi

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Prawno-konstytucyjne aspekty wprowadzenia euro w Polsce dr Tomasz SŁOMKA Decyzję o wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Projektant biznes planu

Projektant biznes planu Projektant biznes planu Projektant biznes planu Jeżeli planujesz rozpoczęcie nowej działalności lub realizację inwestycji to Projektant biznes planu jest narzędziem stworzonym specjalnie dla Ciebie. Naszym

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FINANSE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów finanse należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Standardy współpracy międzysektorowej w powiecie oleckim Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Optymalny obszar walutowy Kiedy do euro? Danemu krajowi opłaca się przyjąć wspólną walutę wtedy, kiedy korzyści z tym

Bardziej szczegółowo

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego Raport badawczy Warszawa, 19 kwietnia 2012 Nota metodologiczna Głównym celem badania było poznanie wiedzy i opinii młodych Polaków na

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Formularz informacji o Kliencie

Formularz informacji o Kliencie Formularz informacji o Kliencie Zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak TEST ADEKWATNOŚCI Odpowiedzi na pytania zawarte w teście zawierają informacje niezbędne do dokonania przez Towarzystwo oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych,

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Zasobność gospodarstw domowych w Polsce Raport z badania pilotażowego 2014 r.

Zasobność gospodarstw domowych w Polsce Raport z badania pilotażowego 2014 r. Departament Stabilności Finansowej/ Narodowy Bank Polski Zasobność gospodarstw domowych w Polsce Raport z badania pilotażowego 2014 r. Warszawa, 17 listopada 2015 r. Poglądy wyrażone w prezentacji reprezentują

Bardziej szczegółowo

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH

KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH KRYZYS FINANSÓW PUBLICZNYCH przyczyny, mechanizm, drogi wyjścia redakcja naukowa Leokadia Oręziak Dariusz K. Rosati Warszawa 2013 SPIS TREŚCI WSTĘP Leokadia Oręziak, Dariusz K. Rosati ^ 9 ROZDZIAŁ 1. Konsolidacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/172/2012 O FINANSOWYM BILANSIE INTEGRACJI I BUDŻECIE UE NA LATA 2014 2020

Warszawa, grudzień 2012 BS/172/2012 O FINANSOWYM BILANSIE INTEGRACJI I BUDŻECIE UE NA LATA 2014 2020 Warszawa, grudzień 2012 BS/172/2012 O FINANSOWYM BILANSIE INTEGRACJI I BUDŻECIE UE NA LATA 2014 2020 Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia: kierunek administracja jest przypisany

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Wzmocnienie konsultacji społecznych w powiecie oleckim. grudzień 2014

Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Wzmocnienie konsultacji społecznych w powiecie oleckim. grudzień 2014 Znajomość problemów związanych z używaniem alkoholu, środków psychoaktywnych i infoholizmu wśród dzieci i młodzieży oraz potrzeb pogłębienia wiedzy przez osoby dorosłe w tym zakresie Raport z badań przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w:

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w: (Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI UWAGA: W pytaniach 1 2 należy zaznaczyć właściwą odpowiedź w każdym podpunkcie. W pozostałych pytaniach należy zaznaczyć tylko jedną odpowiedź. 1. Proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015 Tryb studiów Niestacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr I/II Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Projekt Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Sporcie (SRKS) Prosimy o odesłanie wypełnionej ankiety do dnia 26 stycznia 2015 r.

ANKIETA. Projekt Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Sporcie (SRKS) Prosimy o odesłanie wypełnionej ankiety do dnia 26 stycznia 2015 r. ANKIETA Projekt Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Sporcie (SRKS) Prosimy o odesłanie wypełnionej ankiety do dnia 26 stycznia 2015 r. na adres: Biuro Konsorcjum SRKS Instytut Sportu ul. Trylogii 2/16 01-982

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2014/2015 Tryb studiów Stacjonarne Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 01/015 Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów pierwszego stopnia na kierunku finanse i rachunkowość prowadzonych na

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy ekonomii Kierunek: Inżynieria Środowiska Rodzaj przedmiotu: treści ogólnych, moduł Rodzaj zajęć: wykład Profil kształcenia: ogólnoakademicki Poziom kształcenia: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Poziom wykształcenia a obawy i oczekiwania związane z przystąpieniem Polski do strefy euro na przykładzie czynnych zawodowo Zielonogórzan

Poziom wykształcenia a obawy i oczekiwania związane z przystąpieniem Polski do strefy euro na przykładzie czynnych zawodowo Zielonogórzan Roksana Broda Poziom wykształcenia a obawy i oczekiwania związane z przystąpieniem Polski do strefy euro na przykładzie czynnych zawodowo Zielonogórzan Praca dyplomowa Promotor: dr Paweł Szudra Praca przyjęta...

Bardziej szczegółowo