Współczesne satelitarne systemy obserwacyjne w badaniu i zrozumieniu Ziemi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Współczesne satelitarne systemy obserwacyjne w badaniu i zrozumieniu Ziemi"

Transkrypt

1 Współczesne satelitarne systemy obserwacyjne w badaniu i zrozumieniu Ziemi Janusz Bogusz Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego 1/75

2 4 października 1957 r. o godz. 18:28 GMT z kosmodromu Bajkonur rakieta R-7 typu Wostok wyniosła na orbitę Sputnik 1 pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. średnica: 58 cm, masa: 83 kg, wyposażenie: dwa nadajniki radiowe. Poruszał się 21 dni po orbicie odległej o ok. 250 km od powierzchni Ziemi. 2/75

3 31 stycznia 1958 r. rakieta JUPITER C wynosi na orbitę pierwszego amerykańskiego satelitę EXPLORER r.: TIROS 1 pierwszy satelita meteorologiczny pierwsze w historii zdjęcie Ziemi widzianej z kosmosu (USA); TRANSIT 1B pierwszy satelita nawigacyjny (USA); ECHO 1 pierwszy satelita telekomunikacyjny (USA); 3/75

4 Perspektywa spojrzenia na Ziemię z oddali daje nieograniczone możliwości 4/75

5 Pierwsza prędkość kosmiczna: Ziemia Księżyc Słońce km v I = s km v I =1. 68 s km v I = s 5/75

6 6/75

7 Prędkości : niskie (450 km) średnie (GPS km) geostacjonarne ( km) wysokie ( km) km v = s km v = s v = v = km s km s 7/75

8 Podział orbit : 8/75

9 Podział orbit : orbita geostacjonarna; 9/75

10 Podział orbit : orbita geostacjonarna; orbita biegunowa; 10/75

11 Podział orbit : orbita geostacjonarna; orbita biegunowa; orbita nachylona. 11/75

12 Podział ze względu na odległość od powierzchni Ziemi: niskie (LEO Low Earth Orbit); średnie (MEO Medium Earth Orbit); geostacjonarne (GEO geostationary); wysokie (HEO High Earth Orbit). 12/75

13 Podział ze względu na odległość od powierzchni Ziemi: 13/75

14 Podział ze względu na własności: geosynchroniczne; 14/75

15 Podział ze względu na własności: geosynchroniczne; heliosynchroniczne; 15/75

16 Podział ze względu na własności: geosynchroniczne; heliosynchroniczne; utrzymujące satelitę w wybranym punkcie przestrzeni (punkty Lagrange a). 16/75

17 Podział ze względu na masę: femtosatelity(<0.1 kg); pikosatelity(0.1-1 kg); nanosatelity (1-10 kg); PW-SAT (2012), Lem (2013), Heweliusz(2014) mikrosatelity( kg); minisatelity( kg); średnie satelity ( kg); duże satelity (>1000 kg). 17/75

18 Podział ze względu na zastosowania: telekomunikacyjne (1962 r.): otrzymują sygnał ze stacji naziemnej i wysyłają z powrotem na Ziemię (bierny) lub wzmacniają i wysyłają (czynny). 3 dobrze umieszczone satelity mogą objąć obszar całej kuli ziemskiej. Prawie wszystkie satelity telekomunikacyjne krążą po orbicie geostacjonarnej. 18/75

19 Podział ze względu na zastosowania: meteorologiczne (1960 r.): uzyskane informacje dotyczą rozkładu temperatur i wilgotności w przekroju pionowym i poziomym, a także rozkładu zachmurzenia, pomagając dokładniej sporządzić prognozę pogody. Satelity meteorologiczne krążą po orbitach biegunowych i geostacjonarnej. 19/75

20 Podział ze względu na zastosowania: nawigacyjne (1959 r.): satelita nawigacyjny emituje sygnały radiowe, których odbiór oraz przetwarzanie pozwalają na pomiar pozycji, kursu, prędkości ruchu odbiornika, czasu oraz określanie innych danych nawigacyjnych. Satelity nawigacyjne krążą po orbitach nachylonych o inklinacji ok /75

21 Podział ze względu na zastosowania: obserwacyjne (1960 r.): satelity wykonujące zdjęcia powierzchni Ziemi w pasmach: optycznym, radarowym lub podczerwonym i wywiadowcze: służą głównie do obserwowania obiektów znajdujących się Ziemi i przechwytywania sygnałów z Ziemi w celach wojskowych i wywiadowczych. Satelity krążą po orbitach okołobiegunowych. 21/75

22 Podział ze względu na zastosowania: badawcze: o astronomiczne, o biologiczne, o geofizyczne, o geodezyjne, o 22/75

23 Sektor kosmiczny to jedna z najnowocześniejszych i najbardziej zaawansowanych technologicznie gałęzi przemysłu. Sektor kosmiczny można podzielić na cztery segmenty: związany z produkcją rakiet nośnych, opierający się na dostarczaniu infrastruktury kosmicznej do celów naukowych, infrastrukturę naziemną związaną z monitoringiem satelitów, produkcję i obsługę systemów satelitarnych plus cały wachlarz potencjalnych zastosowań produktów misji satelitarnych. 23/75

24 Index of Objects Launched into Outer Space (United Nations Office for Outer Space Affairs (UNOOSA), marzec 2017 r.): orbitujących satelitów. 24/75

25 Techniki obserwacji Ziemi umożliwiają uzyskiwanie zwięzłych i powtarzających się informacji na temat każdego z obszarów geograficznych oraz wszystkich obiektów sztucznych i naturalnych, jakie się tam znajdują. The Earth observation handbook (marzec 2017 r.): 137 currently being flow ; 86 approved (do 2026); 73 planned (do 2024); 27 considered (do 2030). 25/75

26 Mnogość sztucznych satelitów Ziemi wymusiła integrowanie (połączenie danych części w całość) pojedynczych obiektów w systemy obserwacyjne, czyli układ elementów powiązanych ze sobą w określony sposób i tworzących pewną całość. 26/75

27 27/75

28 GEOSS (Global Earth Observation System of Systems) Globalny System Systemów Obserwacji Ziemi powstał na III Szczycie Obserwacji Ziemi w Brukseli 16 lutego 2005 roku, kiedy to 61 państw przyjęło 10-letni plan wdrożenia w życie. Projekt ten, wspierany przez niemal 40 organizacji międzynarodowych, ma skoordynować i zharmonizować pracę ok. 100 tys. urządzeń pomiarowych rozmieszczonych na lądzie, bojach, statkach, dnach oceanów, a także satelitów obserwujących Ziemię z kosmosu. 28/75

29 Idea GEOSS nie polega na stworzeniu jednego, monolitycznego, centralnie sterowanego systemu, lecz na poprawieniu dostępu do danych przez koordynowanie już prowadzonych działań (np. poprzez ograniczenie powielania takich samych obserwacji, wskazywanie nieciągłości lub braku obserwacji oraz przez inicjowanie nowych obserwacji). 29/75

30 Umożliwia on: zapobieganie skutkom kataklizmów; usprawnienie monitorowania zmian klimatu, a także dokładniejsze prognozowanie pogody; przewidywanie wpływu środowiska na zdrowie człowieka; walkę z chorobami zakaźnymi poprzez stworzenie mapy siedlisk bakterii i ostrzeganie społeczności zagrożonych epidemią; ochronę i zarządzanie zasobami wody oraz energii; monitoring i ochronę ekosystemów; wspomaganie rolnictwa i zapobieganie pustynnieniu 30/75

31 Umożliwia on: badanie systemu przyrodniczego Ziemi (i jego dynamiki), który tworzą elementy zwane geosferami: magnetosfera (powłoka pola magnetycznego), litosfera, astenosfera, mezosfera i batysfera (wnętrze Ziemi), atmosfera (powłoka gazowa), hydrosfera (powłoka wodna), kriosfera (powłoka lodowa), pedosfera (powłoka glebowa), biosfera (sfera życia), antroposfera (sfera życia i działalności człowieka). 31/75

32 Magnetosfera: Pole magnetyczne występujące naturalnie wewnątrz i wokół Ziemi wywołane ruchami ciała ciekłego, przewodzącego materiału jądra ziemskiego w polu elektromagnetycznym przestrzeni okołoziemskiej (ziemskie dynamo). 32/75

33 Magnetosfera: Pole magnetyczne występujące naturalnie wewnątrz i wokół Ziemi wywołane ruchami ciała ciekłego, przewodzącego materiału jądra ziemskiego w polu elektromagnetycznym przestrzeni okołoziemskiej (ziemskie dynamo). 33/75

34 Magnetosfera: misja SWARM (2013 r.), badanie: dynamiki jądra ziemskiego, ziemskiego dynama oraz interakcji na granicy jądro-płaszcz; namagnesowania litosfery i jego geologicznej interpretacji; przewodnictwa elektrycznego 3D płaszcza ziemskiego; prądów magnetycznych w magnetosferze i jonosferze. 34/75

35 Magnetosfera: 35/75

36 Litosfera: 36/75

37 Litosfera: zewnętrzna sztywna powłoka Ziemi obejmująca skorupę ziemską i warstwę perydotytową zaliczaną do górnej części płaszcza ziemskiego. 37/75

38 Litosfera: 38/75

39 Litosfera: 39/75

40 Nawigacyjne systemy satelitarne: 1842 Christian Doppler odkrywa zjawisko zmiany częstotliwości rejestrowanej fali dźwiękowej w zależności od tego, czy źródło oddala się czy przybliża (efekt Dopplera) Robert Watson-Watt przeprowadza pierwsze próby z radarem na falach krótkich pierwsza stacja radarowa Orford Ness (Anglia) w MIT (Massachusetts Institute of Technology, USA) rozpoczynają się prace nad systemem nawigacji dalekiego zasięgu LORAN (Long Range Navigation). 40/75

41 Nawigacyjne systemy satelitarne: 41/75

42 Nawigacyjne systemy satelitarne: Są to systemy stadiometryczne, czyli pozycja jest wyznaczana w punkcie przecięcia czterech sfer o promieniach obliczonych na podstawie czasu propagacji sygnału i środkach znanych z depesz nawigacyjnych wysyłanych przez satelity. 42/75

43 Nawigacyjne systemy satelitarne: GPS 31 satelitów operacyjnych, osiągnięta konstelacja docelowa, orbita km; GLONASS 24 satelity operacyjne, orbita km; Galileo 11 satelitów operacyjnych, docelowo 27 operacyjnych + 3 zapasowe, orbita km; BDS (Beidou Navigation Satellite System) 15 satelitów operacyjnych, docelowo (do 2020 r.) ma ich być 35, orbita km ( km geostacjonarne); QZZS (Quasi-Zenith Satellite System) regionalny system japoński składający się z trzech (docelowo z czterech) satelitów; IRNSS (Indian Regional Navigation Satellite System) docelowa konstelacja to 24 satelity na wysokości ok km + 3 satelity geostacjonarne i 4 geosynchroniczne. 43/75

44 Nawigacyjne systemy satelitarne: Warunki konieczne do obliczenia pozycji w odbiorniku: odebranie sygnałów z odpowiedniej liczby satelitów; identyfikacja każdego satelity; określenie położenia satelitów w chwili nadania sygnału; pomiar czasu przebiegu sygnałów od satelity do odbiornika; obliczenie odległości odbiornika do każdego satelity (pseudoodległość); rozwiązanie równań pozycji (trilateracja lub przestrzenne wcięcie wstecz). 44/75

45 Nawigacyjne systemy satelitarne: Techniki pomiarowe: dokładności nawigacyjne, np. SPP (Single Point Positioning) kilkanaście do kilkudziesięciu metrów; dokładności geodezyjne, np. DD (Double Difference) kilkanaście do kilkudziesięciu milimetrów. 45/75

46 Litosfera: Alfred Wegener Entstehung der Kontinente und Ozeane ( Pochodzenie kontynentów i oceanów ): (1915, 1920, 1922, 1929). W 1928 r. American Association of Petroleum Geologists uznaje ją jako oficjalną teorię geodynamiczną. 46/75

47 Litosfera: ITRF2014, styczeń 2016 r. 47/75

48 Litosfera: ITRF2014, styczeń 2016 r. 48/75

49 Litosfera: Trzęsienia ziemi drgania skorupy ziemskiej wywołane rozchodzeniem się w niej fal sprężystych (sejsmicznych). Wśród nich około 90% to trzęsienia pochodzenia tektonicznego, których przyczyną jest gwałtowne przemieszczanie się mas skalnych w skorupie i płaszczu ziemskim. 49/75

50 Litosfera: Maksymalne odnotowane na Ziemi trzęsienia (skala magnitudowa) wg. NEIC (National Earthquake Information Centre): 50/75

51 Litosfera: Maksymalne odnotowane na Ziemi trzęsienia (skala magnitudowa) wg. ISC (International Seismological Centre) (ML>8, , 171 trzęsień): 51/75

52 Litosfera: Trzęsienie Ziemi Tohoku-Oki w Japonii ( ): 52/75

53 Litosfera: 53/75

54 Litosfera: 54/75

55 Litosfera: Tsunami Warning System (TWS) system detekcji fal tsunami. Oparty jest na bojach typu DART (Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunamis), systemie pozycjonowania GPS oraz satelitarnym systemie łączności Iridium. 55/75

56 Litosfera: Misja GOCE (granica MOHO, marzec 2012): 56/75

57 Atmosfera: Badania meteorologiczne i klimatologiczne: dane o aktualnym stanie pogody panującej na kuli ziemskiej (uzyskiwane również w nocy dzięki obserwacjom w podczerwieni), pomiary pionowych i poziomych profili temperatury i wilgotności atmosfery, obrazowanie stref opadowych i burzowych, przewidywanie tworzenia się cyklonów w obszarach tropikalnych oraz śledzenie ich ewolucji i ruchu, określanie kierunków i prędkości wiatrów, badanie zmian składu chemicznego atmosfery, pomiary składowych bilansu radiacyjnego. 57/75

58 Atmosfera: 58/75

59 Atmosfera: Huragan Matthew październik 2016, huragan atlantycki kategorii 5. w skali Saffira-Simpsona. 59/75

60 Atmosfera: Badanie zawartości swobodnych elektronów w jonosferze i pary wodnej w troposferze. 60/75

61 Atmosfera: Opóźnienie jonosferyczne (system GPS). 61/75

62 Hydrosfera: Poziom mórz i oceanów, misja TOPEX/ Poseidon. 62/75

63 Hydrosfera: Woda zawarta w kontynentach, misja GRACE. 63/75

64 Kriosfera: Najnowszy (marzec 2017 r.) trójwymiarowy model pokrywy lodowej wokół bieguna południowego efekt misji Cryosat-2 (250 mln pomiarów wykonanych w latach ). 64/75

65 Pole grawitacyjne Ziemi: 65/75

66 Europejska Agencja Kosmiczna (European Space Agency, ) Międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej. Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu. Agencja powstała w 1975 r. z połączenia jej poprzedniczek Europejskiej Organizacji Badań Kosmicznych (ESRO) i Europejskiej Organizacji Rozwoju Rakiet Nośnych (ELDO). Polska przystąpiła do 13 września 2012 roku. 66/75

67 Galileo Europejski system nawigacyjny, pierwszy satelita wystrzelony r., r. po raz pierwszy udało się wyznaczyć pozycję, pełną operacyjność osiągnął r. Docelowo zapewniać będzie 5 typów serwisów: 1. OS (Open Service); 2. SoL (Safety of Life Service); 3. CS (Commercial Service); 4. PRS (Public Regulated Service); 5. SRS (Search and Rescue Service). 67/75

68 Galileo 1. OS (Open Service) serwis otwarty: darmowy serwis przeznaczony do wyznaczania współrzędnych horyzontalnych z dokładnością do 4 m w poziomie i do 8 m w pionie. Będzie to również zależne od rodzaju odbiornika (jednoczęstotliwościowe, dwuczęstotliwościowe i trzyczęstotliwościowe). 68/75

69 Galileo 2. SoL (Safety of Life Service) serwis bezpieczeństwa życia: jego zadaniem będzie rozszerzenie serwisu otwartego o ostrzeżenia o utracie integralności danych. Użytkownik w czasie kilku sekund zostanie powiadomiony o spadku dokładności wyznaczanej pozycji, co ma szczególne znaczenie np. w lotnictwie, transporcie morskim itd. 69/75

70 Galileo 3. CS (Commercial Service) serwis komercyjny: Serwis płatny, który będzie oferował większą dokładność niż serwis otwarty (do 0.8 m w poziomie i do 1 m w pionie) oraz umożliwi przesyłanie wiadomości od stacji naziemnych do użytkowników. 70/75

71 Galileo 4. PRS (Public Regulated Service) serwis regulowany publicznie: będzie przeznaczony dla wybranych użytkowników wymagających bardzo wysokiej dokładności i wiarygodności danych. Poza danymi niezbędnymi do określenia pozycji i czasu będzie dostarczał wiadomości związane z bezpieczeństwem narodowym, dotyczące transportu, telekomunikacji i energetyki itd. 71/75

72 Galileo 5. SRS (Search and Rescue Service) serwis poszukiwania i ratowania: umożliwi odebranie sygnału wzywania pomocy wraz z pozycją pławy ratunkowej i przekazanie go do służb ratowniczych. Będzie zintegrowany z funkcjonującym już systemem ratownictwa morskiego i lotniczego Cospas-Sarsat. 72/75

73 Copernicus: Najważniejszy program badania Ziemi z kosmosu. Sentinel-2b (wystrzelony r.) zobrazowania Ziemi w 13 zakresach światła; Sentinel-3 obserwacje poziomu oceanu i temperatury powierzchni Ziemi; Sentinel-4 i 5 badanie atmosfery; Sentinel-6 radarowe badanie poziomu oceanu. 73/75

74 W latach Unia Europejska przeznaczyła na budowę systemu nawigacji satelitarnej Galileo i obserwacji Ziemi Copernicus 4.9 mld euro. Natomiast do 2020 r. nakłady na działalność kosmiczną wzrosną do 15.5 mld euro. Roczne obroty sektora kosmicznego na świecie to ok. 300 mld dolarów przy stopie zwrotu aż 1:80 (szacowany ogólny wpływ ekonomiczny systemu Galileo szacuje się na 90 mld euro w ciągu najbliższych 20 lat). Przemysł kosmiczny jest w tej chwili najbardziej innowacyjnym sektorem gospodarki światowej z uwagi na swoją interi multidyscyplinarność. 74/75

75 PODSUMOWA NIE Potencjalne możliwości zastosowania już dawno wykroczyły poza naukę. W dniu dzisiejszym mogą to być między innymi: informacje o istotnych wydarzeniach w czasie rzeczywistym, np. korkach czy wypadkach; aplikacje, które pomogą w przeprowadzaniu operacji ratunkowych; programy wspomagające: poruszanie się osób niepełnosprawnych, informujące o pogodzie oraz rozkładach jazdy komunikacji publicznej, podpowiadające, gdzie znajdują się wolne miejsca parkingowe, społecznościowe oraz informujące o pobliskich restauracjach, teatrach czy hotelach... 75/75

76 na obszarze 3.7 hektara w polu kukurydzy niemiecki rolnik wykorzystując system GPS wykosił ogromną świnkę. PODSUMOWA NIE DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ. 76/75

przygtowała: Anna Stępniak, II rok DU Geoinformacji

przygtowała: Anna Stępniak, II rok DU Geoinformacji przygtowała: Anna Stępniak, II rok DU Geoinformacji system nawigacji składa się z satelitów umieszczonych na orbitach okołoziemskich, kontrolnych stacji naziemnych oraz odbiorników satelity wysyłają sygnał

Bardziej szczegółowo

Nawigacja satelitarna

Nawigacja satelitarna Nawigacja satelitarna Warszawa, 17 lutego 2015 Udział systemów nawigacji w wybranych działach gospodarki - aspekty bezpieczeństwa i ekonomiczne efekty Ewa Dyner Jelonkiewicz ewa.dyner@agtes.com.pl Tel.607459637

Bardziej szczegółowo

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI

GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI GNSS ROZWÓJ SATELITARNYCH METOD OBSERWACJI W GEODEZJI Dr inż. Marcin Szołucha Historia nawigacji satelitarnej 1940 W USA rozpoczęto prace nad systemem nawigacji dalekiego zasięgu- LORAN (Long Range Navigation);

Bardziej szczegółowo

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1)

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1) - trendy nauki światowej (1) Glob ziemski z otaczającą go atmosferą jest skomplikowanym systemem dynamicznym stały monitoring tego systemu interdyscyplinarność zasięg globalny integracja i koordynacja

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA program podstawowy 2017 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu W 1968 roku Departament Obrony USA podjął decyzję o połączeniu istniejących programów, w

Bardziej szczegółowo

Milena Rykaczewska Systemy GNSS : stan obecny i perspektywy rozwoju. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 35-36,

Milena Rykaczewska Systemy GNSS : stan obecny i perspektywy rozwoju. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 35-36, Milena Rykaczewska Systemy GNSS : stan obecny i perspektywy rozwoju Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 35-36, 191-199 2011 A c t a Sc ie n t if ic a A c a D e m ia e O s t r o y ie n s is 191 Milena

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

Nawigacja satelitarna

Nawigacja satelitarna Paweł Kułakowski Nawigacja satelitarna Nawigacja satelitarna Plan wykładu : 1. Zadania systemów nawigacyjnych. Zasady wyznaczania pozycji 3. System GPS Navstar - architektura - zasady działania - dokładność

Bardziej szczegółowo

Cospa Cos s pa - Sa - Sa a rs t

Cospa Cos s pa - Sa - Sa a rs t Od 1982 r. system centrów koordynacji ratownictwa Re Center (RCC), punktów kontaktowyc Rescue Points Of Contacts (SPOC) i koordynacji. satelity na orbitach geo tworzące system GEOSA przeszkody mogące

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski M., Bosy J., Krankowski A., Bogusz J., Kontny B., Wielgosz P. Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej [na podstawie Seeber G., Satellite Geodesy ] dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie cirm.am.szczecin.pl Literatura: 1. Januszewski J., Systemy

Bardziej szczegółowo

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Wykład nr. 14 Wykład jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SATELITY METEOROLOGICZNE Satelita meteorologiczny jest sztucznym

Bardziej szczegółowo

Powierzchniowe systemy GNSS

Powierzchniowe systemy GNSS Systemy GNSS w pomiarach geodezyjnych 1/58 Powierzchniowe systemy GNSS Jarosław Bosy Instytut Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu e-mail: jaroslaw.bosy@up.wroc.pl Systemy GNSS

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi

Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk - CBK PAN Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi Photo:myocean.eu Warszawa, 07 października 2015 1 w. XX XXI era

Bardziej szczegółowo

Grawitacja - powtórka

Grawitacja - powtórka Grawitacja - powtórka 1. Oceń prawdziwość każdego zdania. Zaznacz, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub, jeśli jest A. Jednorodne pole grawitacyjne istniejące w obszarze sali lekcyjnej jest wycinkiem centralnego

Bardziej szczegółowo

Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS. dr inż. Paweł Zalewski

Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS. dr inż. Paweł Zalewski Globalny Nawigacyjny System Satelitarny GLONASS dr inż. Paweł Zalewski Wprowadzenie System GLONASS (Global Navigation Satellite System lub Globalnaja Nawigacjonnaja Sputnikowaja Sistiema) został zaprojektowany

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA KONCEPCJA EUROPEJSKIEGO SYSTEMU OBSERWACJI MORSKIEJ EUROPEAN NETWORK FOR MARITIME SURVEILLANCE

OGÓLNA KONCEPCJA EUROPEJSKIEGO SYSTEMU OBSERWACJI MORSKIEJ EUROPEAN NETWORK FOR MARITIME SURVEILLANCE JÓZEF URBAŃSKI, WACŁAW MORGAŚ, KRZYSZTOF CZAPLEWSKI OGÓLNA KONCEPCJA EUROPEJSKIEGO SYSTEMU OBSERWACJI MORSKIEJ EUROPEAN NETWORK FOR MARITIME SURVEILLANCE Streszczenie W niniejszym artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną

Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną Praktyczne aspekty zastosowania telekomunikacji satelitarnej przez administrację publiczną H e r t z S y s t e m s Lt d Sp. z o. o. A l. Z j e d n o c z e n i a 1 1 8 A 65-1 2 0 Z i e l o n a G ó r a Te

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA program podstawowy 2017 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Wyznaczenie pozycji anteny odbiornika może odbywać się w dwojaki sposób: na zasadzie pomiarów

Bardziej szczegółowo

Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi. Ewa Dyner Jelonkiewicz. ewa.dyner@agtes.com.pl Tel.

Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi. Ewa Dyner Jelonkiewicz. ewa.dyner@agtes.com.pl Tel. TELEKOMUNIKACJA SATELITARNA-GOSPODARCZE I STRATEGICZNE KORZYŚCI DLA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Warszawa, 12 grudnia 2014 Znaczenie telekomunikacji we współdziałaniu z systemami nawigacyjnymi Ewa Dyner Jelonkiewicz

Bardziej szczegółowo

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Spotkanie informacyjne ws. implementacji Programu GMES w Polsce Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Prof. dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Warszawa, 4.10.2010 Instytut

Bardziej szczegółowo

Systemy satelitarne wykorzystywane w nawigacji

Systemy satelitarne wykorzystywane w nawigacji Systemy satelitarne wykorzystywane w nawigacji Transit System TRANSIT był pierwszym systemem satelitarnym o zasięgu globalnym. Navy Navigation Satellite System NNSS, stworzony i rozwijany w latach 1958-1962

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Systemy pozycjonowania i nawigacji Nazwa modułu w języku angielskim Navigation

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski Mariusz Centrum Geomatyki Stosowanej WAT Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji WAT Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Budowa i zasada działania Łukasz Kowalewski

1. Wstęp. 2. Budowa i zasada działania Łukasz Kowalewski 01.06.2012 Łukasz Kowalewski 1. Wstęp GPS NAVSTAR (ang. Global Positioning System NAVigation Signal Timing And Ranging) Układ Nawigacji Satelitarnej Określania Czasu i Odległości. Zaprojektowany i stworzony

Bardziej szczegółowo

Satelitarny system nawigacyjny Galileo, przeznaczenie, struktura i perspektywy realizacji.

Satelitarny system nawigacyjny Galileo, przeznaczenie, struktura i perspektywy realizacji. Satelitarny system nawigacyjny Galileo, przeznaczenie, struktura i perspektywy realizacji. Cezary Specht Instytut Nawigacji i Hydrografii Morskiej Akademia Marynarki Wojennej w CSpecht@amw.gdynia.pl Satelitarny

Bardziej szczegółowo

Meteorologia i Klimatologia

Meteorologia i Klimatologia Meteorologia i Klimatologia Ćwiczenie I Poznań, 17.10.2008 mgr Bartosz Czernecki pok. 356 Instytut Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego (Zakład Klimatologii) Wydział Nauk Geograficznych

Bardziej szczegółowo

Nie tylko GPS. Nie tylko GPS. Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego. WFiA UZ 1 / 34

Nie tylko GPS. Nie tylko GPS. Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego. WFiA UZ 1 / 34 Nie tylko GPS Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 34 Satelity Satelitą nazywamy ciało niebieskie krążące wokół planety (np. Ziemi) o masie o wiele mniejszej od masy planety.

Bardziej szczegółowo

POLSKA W PROGRAMACH ESA

POLSKA W PROGRAMACH ESA POLSKA W PROGRAMACH ESA Beata Mikołajek-Zielińska Departament Innowacji i Rozwoju PARP, Warszawa, 14.10.2015 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628

Bardziej szczegółowo

GPS Global Positioning System budowa systemu

GPS Global Positioning System budowa systemu GPS Global Positioning System budowa systemu 1 Budowa systemu System GPS tworzą trzy segmenty: Kosmiczny konstelacja sztucznych satelitów Ziemi nadających informacje nawigacyjne, Kontrolny stacje nadzorujące

Bardziej szczegółowo

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku.

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku. System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. W Gdańsku tworzony jest obecnie miejski System Informacji Przestrzennej, który będzie stanowił podstawę m.in. Systemu Ratownictwa Miejskiego

Bardziej szczegółowo

Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS

Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS Jarosław BOSY Witold ROHM Jan KAPŁON Jan SIERNY Instytut Geodezji i

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY SEKTOR KOSMICZNY DANE LICZBOWE I STATYSTYCZNE, PROGNEOZY ROZWOJU. Przychody i nakłady w globalnym sektorze kosmicznym

ŚWIATOWY SEKTOR KOSMICZNY DANE LICZBOWE I STATYSTYCZNE, PROGNEOZY ROZWOJU. Przychody i nakłady w globalnym sektorze kosmicznym ŚWIATOWY SEKTOR KOSMICZNY DANE LICZBOWE I STATYSTYCZNE, PROGNEOZY ROZWOJU Przychody i nakłady w globalnym sektorze kosmicznym Globalne przychody sektora kosmicznego wynoszą 180 mld USD rocznie. 39% tej

Bardziej szczegółowo

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej. dr hab. inż. Paweł Zalewski, prof. AM Centrum Inżynierii Ruchu Morskiego

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej. dr hab. inż. Paweł Zalewski, prof. AM Centrum Inżynierii Ruchu Morskiego Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej dr hab. inż. Paweł Zalewski, prof. AM Centrum Inżynierii Ruchu Morskiego http://cirm.am.szczecin.pl Literatura: 1. Curtis H. : Orbital Mechanics for Engineering

Bardziej szczegółowo

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach

GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach GPS i nie tylko. O dynamice i zastosowaniach sztucznych satelitów Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 43 Prawo grawitacji i prawa Keplera Prawo powszechnego ciążenia Każde

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE PARAMETRÓW RUCHU PŁYT TEKTONICZNYCH WYZNACZONYCH NA PODSTAWIE STACJI WYKONUJĄCYCH POMIARY TECHNIKĄ LASEROWĄ I TECHNIKĄ DORIS

PORÓWNANIE PARAMETRÓW RUCHU PŁYT TEKTONICZNYCH WYZNACZONYCH NA PODSTAWIE STACJI WYKONUJĄCYCH POMIARY TECHNIKĄ LASEROWĄ I TECHNIKĄ DORIS PORÓWNANIE PARAMETRÓW RUCHU PŁYT TEKTONICZNYCH WYZNACZONYCH NA PODSTAWIE STACJI WYKONUJĄCYCH POMIARY TECHNIKĄ LASEROWĄ I TECHNIKĄ DORIS Katarzyna Kraszewska, Marcin Jagoda, Miłosława Rutkowska STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym

Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym Techniki satelitarne i GIS w działaniach związanych z sytuacjami kryzysowymi Mariusz FIGURSKI Marcin SZOŁUCHA Zarządzanie Kryzysowe

Bardziej szczegółowo

Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu

Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu Agnieszka Wnęk 1, Maria Zbylut 1, Wiesław Kosek 1,2 1 Wydział

Bardziej szczegółowo

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców

Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców 2013 Kamila Matela Kosmos! Kontrakty ESA dostępne dla polskich przedsiębiorców Warszawa, 5 czerwca 2013 Ziemia widziana z Marsa Warszawa, 5 czerwca 2013 Upstream Integrator satelity Downstream Satelitarne

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE SYSTEMY NAWIGACJI SATELITARNEJ

GLOBALNE SYSTEMY NAWIGACJI SATELITARNEJ GLOBALNE SYSTEMY NAWIGACJI SATELITARNEJ 27 Władysław Góral GLOBALNE SYSTEMY NAWIGACJI SATELITARNEJ Wprowadzenie W roku 2007 mija 50 lat od wprowadzenia na orbitę okołoziemską pierwszego sztucznego satelity.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO...

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO... Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO....................... XI 1. WPROWADZENIE DO GEODEZJI WYŻSZEJ..................... 1 Z historii geodezji........................................ 1 1.1. Kształt

Bardziej szczegółowo

Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze

Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny Centrum Propagacji Fal Radiowych w Jonosferze wsparcie naukowe Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Andrzej Krankowski, Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej,,

Bardziej szczegółowo

Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce

Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce Artur Surowiecki Stowarzyszenie Skywarn Polska Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce VII Zlot Polskich Łowców Burz Wrocław 2016 Po co prognoza dotycząca siły i aktywności burz? Burze, w zależności

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI

ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI ZNACZENIE TELEKOMUNIKACJI SATELITARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Justyna Romanowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Telekomunikacji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA, 12 GRUDNIA 2014 R.

Bardziej szczegółowo

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS BUDOWA MODUŁÓW WSPOMAGANIA SERWISÓW CZASU RZECZYWISTEGO SYSTEMU ASG-EUPOS Projekt rozwojowy MNiSW nr NR09-0010-10/2010 Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS Paweł Wielgosz Jacek Paziewski Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Janusz Śledziński. Technologie pomiarów GPS

Janusz Śledziński. Technologie pomiarów GPS Janusz Śledziński Technologie pomiarów GPS GPS jest globalnym wojskowym systemem satelitarnym, a jego głównym użytkownikiem są siły zbrojne USA. Udostępniono go również cywilom, ale z pewnymi dość istotnymi

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS Szymon Wajda główny

Bardziej szczegółowo

Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce

Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce Profesor dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Instytut Geodezji i Kartografii www.igik.edu.pl Satelity Programu

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego DOŚWIADCZENIA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO W TWORZENIU INFRASTRUKTURY GEOINFORMACYJNEJ DLA ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Paweł Popiel (IMS-GRIFFIN) Wykorzystanie elektroniki jachtowej w ratownictwie morskim

Paweł Popiel (IMS-GRIFFIN) Wykorzystanie elektroniki jachtowej w ratownictwie morskim Paweł Popiel (IMS-GRIFFIN) Wykorzystanie elektroniki jachtowej w ratownictwie morskim Konferencja Bezpieczna praktyka żeglarska. Temat: Wykorzystanie elektroniki jachtowej w nawigacji i ratownictwie morskim.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę!

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Dr inż. Jacek Mazurkiewicz Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Pozycja systemów

Bardziej szczegółowo

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Jacek Paziewski Paweł Wielgosz Katarzyna Stępniak Katedra Astronomii i Geodynamiki Uniwersytet Warmińsko Mazurski w

Bardziej szczegółowo

SATELITARNY SYSTEM RATOWNICTWA COSPAS SARSAT W ŚWIETLE JEGO TECHNICZNYCH PRZEOBRAŻEŃ

SATELITARNY SYSTEM RATOWNICTWA COSPAS SARSAT W ŚWIETLE JEGO TECHNICZNYCH PRZEOBRAŻEŃ SATELITARNY SYSTEM RATOWNICTWA COSPAS SARSAT W ŚWIETLE JEGO TECHNICZNYCH PRZEOBRAŻEŃ Marian KOPCZEWSKI, Bartłomiej PĄCZEK Streszczenie: Powstanie nowych doktryn i strategii wymuszane jest sytuacją polityczną

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ METEOROLOGICZNYCH

ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ METEOROLOGICZNYCH ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ WSPÓŁCZESNYCH RADARÓW METEOROLOGICZNYCH Wybrane fragmenty referatu wygłoszonego na obronie pracy dyplomowej na ww. temat w czerwcu 2005 Dyplomant - ppor. Marcin Dochniak

Bardziej szczegółowo

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej

Systemy Telekomunikacji Satelitarnej Systemy Telekomunikacji Satelitarnej część 1: Podstawy transmisji satelitarnej mgr inż. Krzysztof Włostowski Instytut Telekomunikacji PW chrisk@tele.pw.edu.pl Systemy telekomunikacji satelitarnej literatura

Bardziej szczegółowo

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz Metoda elektromagnetyczna (EM) polega na pomiarze pól wtórnych wytwarzanych przez ciała przewodzące, znajdujące się w ziemi, które podlegają działaniu pierwotnego

Bardziej szczegółowo

GRAWITACJA MODUŁ 6 SCENARIUSZ TEMATYCZNY LEKCJA NR 2 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA.

GRAWITACJA MODUŁ 6 SCENARIUSZ TEMATYCZNY LEKCJA NR 2 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. MODUŁ 6 SCENARIUSZ TEMATYCZNY GRAWITACJA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Patronat nad projektem objęły: ESA (Europejska Agencja Kosmiczna), Komisja Europejska (KE),

Patronat nad projektem objęły: ESA (Europejska Agencja Kosmiczna), Komisja Europejska (KE), Początki Dynamiczny rozwój systemów nawigacji satelitarnej i ich wykorzystania w bardzo wielu dziedzinach życia codziennego, przyczynił się do faktu, że także w Europie zaczęto myśleć nad stworzeniem własnego

Bardziej szczegółowo

1.01. Kosmiczna mapa mieci 1.02.

1.01. Kosmiczna mapa mieci 1.02. 1. WPROWADZENIE 1.01. Kosmiczna mapa śmieci 1.02. Źródła zanieczyszczenia przestrzeni okołoziemskiej 1.03. Kolizje w kosmosie 1.04. Powroty kosmicznego złomu na Ziemię 1.05. Inne kolizje w kosmosie i powroty

Bardziej szczegółowo

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 Wstęp Regulamin przedmiotu Efekty kształcenia Materiały na stronie www2.wt.pw.edu.pl/~akw Zaliczenie Dwie kartkówki punktowane: 1. W połowie zajęć. 2. Ostatnie zajęcia.

Bardziej szczegółowo

Lot na Księżyc. Misja Apollo 11

Lot na Księżyc. Misja Apollo 11 Lot na Księżyc. Misja Apollo 11 Wydział Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego WFiA UZ 1 / 14 Program Apollo wyścig kosmiczny (wyścig zbrojeń, zimna wojna) pomiędzy USA i ZSRR cel: przejęcie

Bardziej szczegółowo

SATELITARNE TECHNIKI POMIAROWE WYKŁAD 5

SATELITARNE TECHNIKI POMIAROWE WYKŁAD 5 SATELITARNE TECHNIKI POMIAROWE WYKŁAD 5 1 K. Czarnecki, Geodezja współczesna w zarysie, Wiedza i Życie/Gall, Warszawa 2000/Katowice 2010. 2 Obserwacje fazowe satelitów GPS są tym rodzajem pomiarów, który

Bardziej szczegółowo

Sztuczne Satelity. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

Sztuczne Satelity. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Sztuczne Satelity Satelita to każde ciało o o małej masie obiegające ciało o o wielkiej masie. Tor ruchu tego ciała a nosi nazwę orbity. Satelity dzielą się na: -Sztuczne, takie jak np. Satelity komunikacyjne

Bardziej szczegółowo

Janusz Bogusz 1), Bernard Kontny 2)

Janusz Bogusz 1), Bernard Kontny 2) Janusz Bogusz 1), Bernard Kontny 2) 1) Centrum Geomatyki Stosowanej, WAT Warszawa 2) Instytut Geodezji i Geoinformatyki, UP Wrocław Założenia: Stworzenie modułu ruchów poziomych litosfery w oparciu o sieć

Bardziej szczegółowo

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN

Ziemia. jako obiekt fizyczny. Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia jako obiekt fizyczny Tomasz Sowiński Centrum Fizyki Teoreytcnzej PAN Ziemia okiem fizyka XII Festiwal Nauki, 27 września 2008 Ziemia wydaje się płaska! Texas, USA Ziemia jest płaska i kończy się

Bardziej szczegółowo

Omówienie możliwych obszarów zaangażowania polskiego przemysłu w projektach ESA słowo wstępne

Omówienie możliwych obszarów zaangażowania polskiego przemysłu w projektach ESA słowo wstępne Omówienie możliwych obszarów zaangażowania polskiego przemysłu w projektach ESA słowo wstępne Włodzimierz Lewandowski Wiceprzewodniczący Komitetu Programowego Nawigacji ESA Dzień Informacyjny sektora kosmicznego

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Cechy systemu wczesnego ostrzegania i monitoringu Zbieranie i analiza danych w czasie rzeczywistym Systemy przewidywania zjawisk Rozmieszczenie czujników

Bardziej szczegółowo

14 POLE GRAWITACYJNE. Włodzimierz Wolczyński. Wzór Newtona. G- stała grawitacji 6, Natężenie pola grawitacyjnego.

14 POLE GRAWITACYJNE. Włodzimierz Wolczyński. Wzór Newtona. G- stała grawitacji 6, Natężenie pola grawitacyjnego. Włodzimierz Wolczyński 14 POLE GRAWITACYJNE Wzór Newtona M r m G- stała grawitacji Natężenie pola grawitacyjnego 6,67 10 jednostka [ N/kg] Przyspieszenie grawitacyjne jednostka [m/s 2 ] Praca w polu grawitacyjnym

Bardziej szczegółowo

Czy da się zastosować teorię względności do celów praktycznych?

Czy da się zastosować teorię względności do celów praktycznych? Czy da się zastosować teorię względności do celów praktycznych? Witold Chmielowiec Centrum Fizyki Teoretycznej PAN IX Festiwal Nauki 24 września 2005 Mapa Ogólna Teoria Względności Szczególna Teoria Względności

Bardziej szczegółowo

ABC TECHNIKI SATELITARNEJ

ABC TECHNIKI SATELITARNEJ MARIAN POKORSKI MULTIMEDIA ACADEMY ABC TECHNIKI SATELITARNEJ ROZDZIAŁ 2 PODSTAWY TEORETYCZNE TECHNIKI MULTIMEDIALNEJ www.abc-multimedia.eu MULTIMEDIA ACADEMY *** POLSKI WKŁAD W PRZYSZŁOŚĆ EUROPY OD AUTORA

Bardziej szczegółowo

Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska

Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem specjalności Geofizyka,

Bardziej szczegółowo

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi Opracowanie studium wykonalności dla programu strategicznego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa pn.: Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi. dr inż. Marcin SZOŁUCHA Warszawa dnia,

Bardziej szczegółowo

ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce

ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce Jarosław Bosy, Marcin Leończyk Główny Urząd Geodezji i Kartografii 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską Europejski

Bardziej szczegółowo

Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS

Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS prof. dr hab. Katarzyna Dabrowska Zielinska Centrum Teledetekcji - Instytut Geodezji i Kartografii Warszawa XXII Konferencja Fotointerpretacji i Copernicus

Bardziej szczegółowo

Anomalie gradientu pionowego przyspieszenia siły ciężkości jako narzędzie do badania zmian o charakterze hydrologicznym

Anomalie gradientu pionowego przyspieszenia siły ciężkości jako narzędzie do badania zmian o charakterze hydrologicznym Anomalie gradientu pionowego przyspieszenia siły ciężkości jako narzędzie do badania zmian o charakterze hydrologicznym Dawid Pruchnik Politechnika Warszawska 16 września 2016 Cel pracy Zbadanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM

ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM Figurski M., Szafranek K., Araszkiewicz A., Szołucha M. Realizacja grantu

Bardziej szczegółowo

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem specjalności

Bardziej szczegółowo

Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga

Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga Narzędzia wspierające system EGNOS Paweł Seliga 17 luty 2015 2 EGNOS Miasto, dnia 3 EGNOS - European Geostationary Navigation Overlay System Europejski system satelitarny wspomagający działanie systemów

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia zadania z arkusza I 4.8 4.1 4.9 4.2 4.10 4.3 4.4 4.11 4.12 4.5 4.13 4.14 4.6 4.15 4.7 4.16 4.17 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia - 1 - 4.18 4.27 4.19 4.20

Bardziej szczegółowo

W poszukiwaniu nowej Ziemi. Andrzej Udalski Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego

W poszukiwaniu nowej Ziemi. Andrzej Udalski Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego W poszukiwaniu nowej Ziemi Andrzej Udalski Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego Gdzie mieszkamy? Ziemia: Masa = 1 M E Średnica = 1 R E Słońce: 1 M S = 333950 M E Średnica = 109 R E Jowisz

Bardziej szczegółowo

Monitoring przesyłek oraz rozwijanie możliwości stosowania elektronicznej wymiany danych w procesie przewozowym.

Monitoring przesyłek oraz rozwijanie możliwości stosowania elektronicznej wymiany danych w procesie przewozowym. GMV-POLSKA Monitoring przesyłek oraz rozwijanie możliwości stosowania elektronicznej wymiany danych w procesie przewozowym. Forum Satelitarne, ARP 26 czerwca 2017 GMV POLSKA Założona w 2009, jako spółka

Bardziej szczegółowo

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego.

PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu. Budowa narodowego systemu satelitarnego. PIĘĆ ŻYWIOŁÓW. Wolność informacja - bezpieczeństwo konferencja finałowa programu Budowa narodowego systemu satelitarnego. Legislacja Tadeusz Krzywda Kraków 17 Czerwca 2014 Potrzeba i cel wydania ustawy.

Bardziej szczegółowo

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS II Konferencja Użytkowników ASG-EUPOS Katowice 2012 SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS K. Szafranek, A. Araszkiewicz, J. Bogusz, M. Figurski Realizacja grantu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym

Sztuczny satelita Ziemi. Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Ruch w polu grawitacyjnym Sztuczny satelita Ziemi Jest to obiekt, któremu na pewnej wysokości nad powierzchnią Ziemi nadano prędkość wystarczającą do uzyskania przez niego ruchu

Bardziej szczegółowo

- nawigacja satelitarna w turystyce

- nawigacja satelitarna w turystyce - nawigacja satelitarna w turystyce Ślesin 11 13 czerwca 2014 r. Czym jest GPSwielkopolska? projekt poświęcony wykorzystaniu technologii nawigacji satelitarnej w turystyce, rozwijany od 2007 r. przez Samorząd

Bardziej szczegółowo

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski

Loty kosmiczne. dr inż. Romuald Kędzierski Loty kosmiczne dr inż. Romuald Kędzierski Trochę z historii astronautyki Pierwsza znana koncepcja wystrzelenia ciała, tak by okrążało Ziemię: Newton w 1666 roku przedstawił pomysł zbudowania ogromnego

Bardziej szczegółowo

Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów

Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów Adam Ciećko, Bartłomiej Oszczak adam.ciecko@uwm.edu.pl bartek@uw.pl Zastosowanie nowoczesnych satelitarnych metod pozycjonowania i nawigacji w rolnictwie

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program rozszerzony

GEOMATYKA program rozszerzony GEOMATYKA program rozszerzony 2015-2016 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu 1. Układ wysokości tworzą wartości geopotencjalne podzielone przez przeciętne wartości

Bardziej szczegółowo

ISTOTA I ZASTOSOWANIE SYSTEMU GALILEO

ISTOTA I ZASTOSOWANIE SYSTEMU GALILEO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 576 STUDIA INFORMATICA NR 24 2009 URSZULA M. GRZEŚKOWIAK Uniwersytet Szczeciński ISTOTA I ZASTOSOWANIE SYSTEMU GALILEO Wprowadzenie Nawigacja satelitarna

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE:

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE: Załącznik Nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: geodezja i kartografia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia trwają nie mniej niż 5 lat

Bardziej szczegółowo

4π 2 M = E e sin E G neu = sin z. i cos A i sin z i sin A i cos z i 1

4π 2 M = E e sin E G neu = sin z. i cos A i sin z i sin A i cos z i 1 1 Z jaką prędkością porusza się satelita na orbicie geostacjonarnej? 2 Wiedząc, że doba gwiazdowa na planecie X (stała grawitacyjna µ = 500 000 km 3 /s 2 ) trwa 24 godziny, oblicz promień orbity satelity

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 Instytut Geodezji GEODEZJA GOSPODARCZA PROMOTOR Dr hab. Zofia Rzepecka, prof. UWM Dr inż. Dariusz Gościewski Analiza możliwości wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP

Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Telekomunikacja satelitarna w Siłach Zbrojnych RP Wykorzystanie technologii kosmicznych i technik satelitarnych dla polskiej administracji prowadzący: Dariusz Koenig Prezes Zarządu KenBIT Sp.j. ul. Żytnia

Bardziej szczegółowo

ELT, EPIRB, PLB Beacony 406MHz czyli słów kilka o lotniczych, morskich i osobistych nadajnikach sygnału niebezpieczeństwa

ELT, EPIRB, PLB Beacony 406MHz czyli słów kilka o lotniczych, morskich i osobistych nadajnikach sygnału niebezpieczeństwa ELT, EPIRB, PLB Beacony 406MHz czyli słów kilka o lotniczych, morskich i osobistych nadajnikach sygnału niebezpieczeństwa W ciągu ostatnich lat diametralnie zmieniła się sytuacja na rynku lotniczym. Rozwój

Bardziej szczegółowo