Projekt usprawnień działania spółek z udziałem Samorządu Województwa rekomendacje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Projekt usprawnień działania spółek z udziałem Samorządu Województwa rekomendacje"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET EKONOMICZNY W KRAKOWIE MAŁOPOLSKA SZKOŁA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ UNIWERSYTET EKONOMICZNY W KRAKOWIE MAŁOPOLSKA SZKOŁA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Projekt usprawnień działania spółek z udziałem Samorządu Województwa rekomendacje Kraków, czerwiec 2008

2 Zawartość I. Wprowadzenie... 3 II. Synteza... 5 III. Podstawy postulowanych usprawnieo... 7 IV. Postulowane usprawnienia... 9 IV. 1. Zasady i mechanizmy działania spółek... 9 IV.1.1. Kluczowe obszary aktywności spółek... 9 IV Regionalny fundusz inwestycyjny (RFI)... 9 V Obsługa inwestorów V Promocja gospodarcza regionu V Zarządzanie terenami inwestycyjnymi i nieruchomościami V Usługi doradztwa dla MŚP w ramach regionalnej sieci instytucji otoczenia biznesu V. Propozycja układu koordynacji działao prorozwojowych przez Samorząd Województwa VI. Monitoring i ocena działao prorozwojowych VII. Plan wdrożenia VIII. Załączniki Załącznik 1. Wykaz osób zaangażowanych w pracę Zespołu zadaniowego Załącznik 2. Plan działania propozycja struktury Załącznik 3. Raport ewaluacyjny propozycja struktury Załącznik 4. Zarys koncepcji holdingu Załącznik 5. Przykładowy spis treści sprawozdania zarządu z działalności Załącznik 6. Struktura tabel dotyczących przychodów i kosztów wg rodzajów działalności Strona 2

3 I. WPROWADZENIE Celem opracowania Projekt usprawnieo działania spółek z udziałem Samorządu Województwa rekomendacje 1 jest wskazanie kierunków modyfikacji zasad i mechanizmów funkcjonowania spółek wojewódzkich 2 oraz zaproponowanie sposobu koordynacji ich działao. Postulowane zmiany służyd mają ściślejszej integracji działao spółek z celami polityki rozwoju opisanymi w Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata Na zbiór proponowanych rozwiązao składają się: 1. Zmiana zasad i mechanizmów działania spółek, w tym: określenie wiodących obszarów aktywności spółek wojewódzkich; zaproponowanie układu koordynacji działao spółek przez Zarząd Województwa; określenie zasad monitorowania i ewaluacji działao spółek wojewódzkich wraz z propozycją w zakresie budowy wskaźników. 2. Zarys sekwencji wdrożenia w/w zasad i mechanizmów. Prezentowany projekt usprawnieo jest wynikiem prac prowadzonych w ramach Zespołu Zadaniowego ds. przygotowania opracowania Ocena wykonywania zadao publicznych polityki regionalnej przy pomocy spółek z udziałem Województwa Małopolskiego kierunki zmian, rekomendacje 3. Zespół ten powołany został zarządzeniem Marszałka Województwa Małopolskiego nr 156/2007. W pracach Zespołu uczestniczyli przedstawiciele Zarządu Województwa i Urzędu Marszałkowskiego, przedstawiciele zarządów spółek objętych analizą, tj.: Krakowskiego Parku Technologicznego Sp. z o.o. (KPT); Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. (MARR); Małopolskich Parków Przemysłowych Sp. z o.o. (MPP); Tarnowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. (TARR) 1 Zwanego dalej projektem usprawnieo. 2 W dokumencie tym termin spółki udziałem z udziałem Samorządu Województwa jest wymiennie stosowany z terminem spółki wojewódzkie. 3 Załącznik nr 1 zawiera wykaz osób zaangażowanych w prace Zespołu zadaniowego. Strona 3

4 oraz eksperci Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (UEK). Sporządzenie tego dokumentu poprzedziły prace konceptualne i diagnostyczne, których przebieg i wyniki opisano w dwóch odrębnych opracowaniach 4. W zakresie metodycznym przyjęto dla realizacji przedsięwzięcia metodę warsztatowo-ekspercką, na którą złożyły się następujące etapy prac: etap I obejmujący warsztaty z udziałem przedstawicieli Zarządu Województwa, Urzędu Marszałkowskiego i badanych spółek oraz sporządzenie dokumentu o charakterze konceptualnym; etap II dedykowany ocenie udziału spółek w procesach rozwojowych regionu zawierającej: - analizę stopnia realizacji zadao przez spółki; - analizę funkcjonalną działania spółek; etap III będący fazą projektowania usprawnieo w zakresie: - zmian zasad i mechanizmów działania spółek (wraz z planem wdrożenia); - propozycji schematu koordynacji w relacji Samorząd Województwa spółki; - określenia potrzeb w zakresie monitorowania i oceny działao spółek. 4 Założenia prac nad przygotowaniem oceny wykonywania zadao publicznych polityki regionalnej przy pomocy spółek z udziałem Województwa Małopolskiego kierunki zmian, rekomendacje oraz Raport z analizy działao spółek w procesach rozwojowych regionu. Strona 4

5 II. SYNTEZA Rekomendacje zawarte w projekcie usprawnieo dotyczą następujących zagadnieo: 1. Wytyczenie kluczowych dla rozwoju regionu obszarów aktywności spółek wojewódzkich. 2. Określenie układu koordynacji działao spółek wojewódzkich przez Zarząd Województwa. 3. Zdefiniowanie zbioru wskaźników do monitorowania i ewaluacji działao spółek przez Zarząd Województwa. 4. Plan wdrożenia postulowanych usprawnieo. Adresatem postulowanych usprawnieo jest Zarząd Województwa oraz 4 spółki wojewódzkie objęte pracami diagnostyczno-projekcyjnymi, tj.: KPT, MARR, MPP, TARR. Podstawą formułowania postulatów usprawnieo jest zbiór ustaleo diagnostycznych dotyczących działania spółek wojewódzkich oraz rozpoznane wyzwania strategiczne stojące przed instytucjami rozwoju. Poniżej wskazano podstawowe propozycje usprawnieo 5 : 1. Aktywnośd spółek wojewódzkich powinna koncentrowad się na 5 wskazanych poniżej polach, a ich specjalizacja funkcjonalna powinna kształtowad się w następujący sposób: regionalny fundusz inwestycyjny MARR; obsługa inwestorów KPT; promocja gospodarcza regionu MARR; zarządzanie terenami inwestycyjnymi i nieruchomościami MPP; usługi i doradztwo dla MŚP w ramach regionalnej sieci instytucji otoczenia biznesu MARR. 2. Układ koordynacji działania spółek wojewódzkich powinien opierad się na: formule uzgadniania i rozliczania działao spółek wojewódzkich przez Zarząd Województwa opartej o plany działania; przyjęciu zestawu wskaźników dla monitorowania i ewaluacji działao spółek przez Zarząd Województwa. 5 Ich rozwinięcie zawarto w dalszej części dokumentu. Strona 5

6 3. Układ koordynacji polityki rozwoju oparty o nowe zasady i mechanizmy powinien służyd wyposażeniu Zarządu Województwa w zdolnośd do wytyczania zadao strategicznych spółek oraz dokonywania oceny ich działalności, a równocześnie gwarantowad zachowanie autonomii spółek. 4. Integralnym elementem przedstawianego projektu usprawnieo jest plan jego wdrożenia. Strona 6

7 III. PODSTAWY POSTULOWANYCH USPRAWNIEO Podstawę formułowania propozycji usprawnieo stanowią dwie perspektywy. Pierwsza z nich oparta jest na katalogu ustaleo diagnostycznych sformułowanych w następstwie przeprowadzonych prac analityczno-diagnostycznych. Perspektywa druga bazuje na zbiorze wyzwao strategicznych, które stają przed podmiotami regionalnej polityki rozwoju, jakimi są spółki z udziałem samorządu województwa. Poniżej zarysowano zarówno przyjęte ustalenia diagnostyczne, jak i rozpoznane wyzwania strategiczne. Podstawowe ustalenia diagnostyczne: 1. Cele i działania badanych spółek w wymiarze formalnym są mocno skorelowane z zapisami Strategii, równocześnie jednak ich rzeczywiste działania głównie z powodu braku strategicznego wyprofilowania w stopniu umiarkowanym przyczyniają się do realizacji tejże Strategii. 2. Istnieje relatywnie duża dysproporcja w relacjach: zadania formalnie spółkom przypisane a zadania przez nie realizowane. 3. Narasta zjawisko angażowania się badanych spółek w realizację projektów współfinansowanych ze środków strukturalnych, co niesie za sobą tak pozytywne, jak i negatywne konsekwencje. 4. W sporadycznych przypadkach zakresy działao badanych spółek nachodzą na siebie, widoczne jest także zjawisko ich wewnętrznej konkurencji. 5. Badane spółki posiadają relatywnie dobrą i stabilną sytuację finansową, aczkolwiek sposób zarządzania pozostającymi w ich dyspozycji środkami wolnymi nie zawsze jest optymalny. 6. W przypadku większości badanych spółek poziom wykorzystania przez nie nowoczesnych mechanizmów zarządzania jest relatywnie niewielki. 7. Kultura zarządzania w badanych spółkach jest na ogół oparta o tradycyjne, sztywne i hierarchiczne podejście zorientowane w większej mierze na procedurę a nie na wynik. 8. Występuje problem koordynacji poziomej; niski jest poziom przepływu informacji między strukturami badanych spółek oraz pogłębia się autonomizacja ich działao. Strona 7

8 9. Badane spółki wykazują zainteresowanie i zdolnośd do współdziałania z innymi podmiotami (np. przedsiębiorstwa, szkoły wyższe) jednakże terytorialny zakres ich aktywności w zasadzie ogranicza się do Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. 10. Badane spółki posiadają wystarczającą autonomię funkcjonalną dla realizacji przypisanych im zadao. 11. Dostrzega się brak systemowych rozwiązao w zakresie komunikowania się zarządów spółek z Zarządem Województwa, koordynacji działao spółek oraz zobiektywizowanych kryteriów oceny ich działao. Strona 8

9 IV. POSTULOWANE USPRAWNIENIA IV. 1. ZASADY I MECHANIZMY DZIAŁANIA SPÓŁEK IV.1.1. KLUCZOWE OBSZARY AKTYWNOŚCI SPÓŁEK Refleksja nad strategicznymi funkcjami spółek wojewódzkich w kontekście ich zaangażowania w realizację Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata oraz poczynionych ustaleo diagnostycznych uzasadnia określenie 5 podstawowych pól ich aktywności, tj.: 1. Regionalny fundusz inwestycyjny. 2. Obsługa inwestorów. 3. Promocja gospodarcza regionu. 4. Zarządzanie terenami inwestycyjnymi i nieruchomościami. 5. Usługi i doradztwo dla MŚP w ramach regionalnej sieci instytucji otoczenia biznesu. IV REGIONALNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY (RFI) Wprowadzenie Regionalny Fundusz Inwestycyjny (RFI) stanowid może instrument aktywnej prorozwojowej polityki samorządu województwa. Najczęściej spotykane charakterystyki tego typu funduszy to: generowanie kapitału podwyższonego ryzyka; udziałowcami funduszu są: władze regionu, podmioty administracji rządowej i samorządowej, instytucje rozwoju regionalnego oraz podmioty prywatne; struktura kapitałów własnych z większościowym pakietem władz regionu zapewnia wysoką reputację i pozycję wśród banków, instytucji finansowych krajowych i zagranicznych. Strona 9

10 Celem RFI powinno byd rozwijanie instrumentów kapitałowych podwyższonego ryzyka i finansowanie działao na rzecz wzrostu gospodarczego regionu. Jego główną zaletą jest zdolnośd do przejmowania części ryzyka. RFI umożliwia realizację przedsięwzięd o podwyższonym ryzyku, a także tych gdzie wynik finansowy nie stanowi głównego wyznacznika funkcjonowania podmiotu finansowanego. Dla uzyskania optymalnego efektu z podjętych inwestycji fundusz w dużej mierze koncentruje się na aktywnej polityce poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania (zarówno prywatnych jak i pochodzących z instytucji finansowych), zachęcając do uczestnictwa w projektach jakie prowadzi. Istotnym zadaniem RFI jest generowanie nadwyżek finansowych przeznaczanych na cele misyjne oraz tworzenie warunków do realizacji przez pozostałe instytucje rozwoju działao prorozwojowych w regionie. Docelową grupę klientów w ramach prowadzonej działalności RFI tworzą: małe i średnie firmy działające w sektorach wymagających wsparcia, prowadzące działalnośd w obszarach oznaczonych za priorytetowe w strategii rozwoju regionu; instytucje rozwoju regionalnego; jednostki samorządu terytorialnego; osoby fizyczne rozpoczynające aktywnośd gospodarczą. Uzasadnienie Na terenie województwa małopolskiego funkcjonuje szereg instytucji, których działalnośd ukierunkowana jest na wsparcie finansowe szeroko rozumianego rozwoju regionalnego. Dominującą grupę stanowią podmioty poręczeniowo-pożyczkowe, wyprofilowane na wsparcie sektora przedsiębiorstw oraz osób rozpoczynających działalnośd gospodarczą. Wyraźnie dostrzegalna jest potrzeba wyłonienia z grupy obecnie funkcjonujących instytucji rozwoju, które prowadzą działalnośd finansową, lidera tworzącego sied tych instytucji. Zasadniczą funkcją pełnioną przez lidera byłoby kreowanie polityki w zakresie działalności podmiotów sieci, a także udzielanie tym podmiotom pożyczek na prowadzoną przez nie działalnośd misyjną. Uzasadnienia potrzeby utworzenia funduszu upatrywad należy w następujących przesłankach: Strona 10

11 Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata , w której bardzo mocno wyeksponowano potrzebę tworzenie układów instytucjonalnych dla rozwoju przedsiębiorczości i kreowania warunków dla zwiększenia inwestycji zagranicznych w regionie; dynamicznie rosnące zapotrzebowanie gospodarki regionu na kapitał; inwestycje w infrastrukturę techniczną o strategicznym znaczeniu dla regionu, wymagające zaangażowania znaczących środków finansowych, np. budowa drogi, linii energetycznej czy też doprowadzenie pozostałych mediów do potencjalnych terenów inwestycyjnych; powstanie podmiotu finansowego zdolnego do prowadzenia aktywnych działao w zakresie tworzenia nowych produktów finansowych (np. z zakresu inżynierii finansowej), a tym samym przyczyniającego się do propagowania nowoczesnego instrumentarium finansowania przedsięwzięd rozwojowych; realizacja zadao publicznych w formie partnerstwa publiczno-prywatnego. Rolą RFI w tym zakresie może byd udzielanie pożyczek i poręczeo dla podmiotu realizującego inwestycję (tzw. spółka specjalnego przeznaczenia), co docelowo skutkowad będzie obniżeniem kosztów projektu. RFI stanowiłby innowacyjną formułę finansowego wspierania działao prorozwojowych samorządu województwa w sferze wspierania kluczowych procesów rozwojowych w regionie. Zakres działao Przedmiotem działalności RFI powinno byd: przyciąganie kapitału zewnętrznego dla finansowania inwestycji w województwie; prowadzenie funduszy poręczeo i pożyczek na rzecz podmiotów prywatnych, a także samorządowych w tym także współpraca z lokalnymi funduszami tego rodzaju; współdziałanie z samorządami w zakresie: kreowania i dostarczania podmiotom regionalnym instrumentów finansowych, programów emisyjnych dla jednostek samorządu terytorialnego, zagospodarowania wniesionych aportów; inwestycje infrastrukturalne o charakterze strategicznym dla regionu; Strona 11

12 działania z zakresu seed-capital 6 ; nabywanie i zbywanie papierów wartościowych oraz innych instrumentów finansowych; finansowanie przedsięwzięd restrukturyzacyjnych i rozwojowych; administrowanie i zarządzanie środkami przeznaczonymi na przedsięwzięcia restrukturyzacyjne i rozwojowe; współpraca z krajowymi i międzynarodowymi instytucjami w zakresie zadao funduszu. Sposób organizacji przedsięwzięcia Poruszając się w obrębie istniejących uwarunkowao finansowo-instytucjonalnych zarysowad należy dwie koncepcje utworzenia RFI: 1. Utworzenie nowego podmiotu prawa handlowego. 1. Tworzony podmiot winien mied formę kapitałowej spółki prawa handlowego. Zakładanie spółki jest pewnym procesem, na który składają się określone czynności faktyczne i prawne. 2. Urząd Marszałkowski winien wystąpid do potencjalnych udziałowców/akcjonariuszy z inicjatywą powołania Regionalnego Funduszu Inwestycyjnego w celu uzyskania informacji nt. jaki jest krąg osób zainteresowanych powstaniem takiego podmiotu, jaką wizję jego funkcjonowania mają poszczególni potencjalni udziałowcy/akcjonariusze. 3. Mając na uwadze ustalenia poczynione na wstępnym spotkaniu założycielskim, podejmowana jest decyzja dotycząca powstania RFI. Jeśli jest ona pozytywna, wymagana będzie uchwała Sejmiku Województwa o utworzeniu takiego podmiotu (podstawa prawna: art. 18 pkt 19 lit. e ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa). 4. Powołanie spółki wymaga formy aktu notarialnego. Obligatoryjne elementy umowy spółki z o.o. (art k.s.h.) i statutu spółki akcyjnej (art k.s.h.) określają przepisy kodeksu spółek handlowych. Na pewno musi byd określone: kto wniesie jaki wkład i w jakiej wysokości (spółka z o.o.) albo kto obejmie, ile i jakie akcje oraz jak je pokryje (spółka akcyjna). Należy określid wyposażenie spółki w aktywa, które 6 Wsparcie finansowe dla osób rozpoczynających działalnośd gospodarczą. Strona 12

13 pochodzid mogą z: MARR (forma gotówkowa oraz nieruchomości), samorządu województwa (forma gotówkowa oraz nieruchomości), TARR (forma gotówkowa oraz nieruchomości), MPP (np. likwidacja spółki, inkorporowanie majątku do struktur funduszu), podmiotów prywatnych (przedsiębiorstwa, banki, TFI w formie gotówkowej), środków centralnych 7, osób fizycznych (jednostki uczestnictwa). 5. W myśl art. 163 k.s.h. do powstania spółki z o.o. wymaga się zawarcia umowy spółki, wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, powołania zarządu, ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki, wpisu do rejestru. 6. Tworząc spółkę akcyjną samorząd województwa zobowiązany jest do: podpisania statutu, aktu o zawiązaniu spółki, objęcia akcji, wniesienia wkładu oraz ustanowienia zarządu i rady nadzorczej, która tutaj jest organem obligatoryjnym (art. 10a ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej). 7. Rozważyd można sytuację, w której do RFI przeniesione zostaną nieruchomości posiadane i zarządzane przez spółki wojewódzkie. Fundusz odpowiedzialny będzie za zarządzanie majątkiem oraz inwestycje i obrót majątku. Generowany w ten sposób zysk będzie podlegał redystrybucji w formie dywidendy na rzecz spółek województwa stosownie do posiadanych akcji w celu realizacji statutowych zadao rozwojowych tych spółek. Częśd zysku przeznaczona będzie na zwiększenie kapitałów własnych. 2. Stworzenie odrębnej struktury wewnątrz istniejącego podmiotu (z uwagi na największe prawdopodobieostwo realizacji tego rodzaju przedsięwzięcia przez MARR wskazuje się tę spółkę): Wymagana uchwała walnego zgromadzenia MARR. Aktywa MARR wydzielone w ewidencji księgowej i przypisane do funduszu jako przedsiębiorstwa w rozumieniu art k.c. 7 Praktyka finansowego uczestnictwa instytucji administracji rządowej w podmiotach rozwoju regionalnego jest szeroko stosowana w Wielkiej Brytanii. W ten sposób funkcjonują: London Development Agency, Scottish Enterprise, Locate in Scotland oraz Glasgow Development Agency. Zaangażowanie kapitału występują w formie aportu środków finansowych lub nieruchomości oraz w formie partycypacji w kosztach realizacji określonego zadania rozwojowego. Strona 13

14 Celem pozyskania dodatkowych aktywów, należałoby przeprowadzid emisję akcji w ofercie dla jednostek samorządu terytorialnego i innych wybranych podmiotów. Przy czym jednostki samorządu terytorialnego muszą mied na uwadze ograniczenia zawarte przede wszystkim w ustawach ustrojowych. Na przykład art. 6 ust 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, stanowi, że powiat nie może prowadzid działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, tj. zadania których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W odniesieniu do gmin należy mied na uwadze ograniczenia zawarte w art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Ostatecznie zawsze pozostaje klauzula, że uczestnictwo w spółce wynika z faktu, iż jest ona spółką ważną dla rozwoju gminy (art. 10 ust. 3 u.g.k.). Natomiast województwo poza sferą użyteczności publicznej może tworzyd spółki prawa handlowego na zasadach i w formach określonych w ustawie o samorządzie województwa. Mając na uwadze art. 13 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa, województwo może uczestniczyd tylko w takiej spółce, która służy rozwojowi województwa. O tym, czy spółka ma taki charakter i służy lub będzie służyd rozwojowi województwa musi zadecydowad i uzasadnid w załączniku do uchwały sejmik województwa (art. 18 pkt 19 lit. e u.s.w.). Działanie poza tymi ramami naraża jednostki samorządu terytorialnego na podjęcie niekorzystnych rozstrzygnięd nadzorczych. W strukturze MARR funkcjonują: Departament Inwestycji Kapitałowych, Departament Instrumentów Finansowych oraz Pion Zarządzania Nieruchomościami i Inwestycji, które mogą zostad połączone w Pion RFI. Strona 14

15 Schemat 1. Alternatywne ścieżki utworzenia regionalnego funduszu inwestycyjnego Ścieżka 1. Ścieżka 2. Wybór formy kapitałowej spółki prawa handlowego Utworzenie RFI wewnątrz struktury MARR S.A. Urząd Marszałkowski przeprowadza wstępne spotkanie założycielskie Uchwała walnego zgromadzenia MARR S.A. Wydzielenie w ewidencji księgowej aktywów przypisanych do RFI Spółki z udziałem samorządu województwa Skarb Paostwa Jednostki samorządu terytorialnego Podmioty prywatne Przeprowadzenie procesu pozyskania podmiotów skłonnych do alokacji kapitału w RFI Struktura akcjonariatu/ udziałowców Skala środków finansowych w dyspozycji RFI Spółki z udziałem samorządu województwa Skarb Paostwa Jednostki samorządu terytorialnego Przeprowadzenie procesu pozyskania podmiotów skłonnych do alokacji kapitału w RFI Struktura akcjonariatu Skala środków finansowych w dyspozycji RFI Podmioty prywatne Uchwała sejmiku województwa o utworzeniu podmiotu Strategia rozwoju Strategiczna Województwa infrastruktura Strategia rozwoju Województwa Małopolskiego Preferencyjne kredyty i poręczenia Przygotowanie i konsultacje obszarów działalności RFI Strategiczna infrastruktura techniczna Seed-capital Venture-capital Małopolskiego Preferencyjne kredyty i poręczenia Przygotowanie i konsultacje obszarów działalności RFI Utworzenie Pionu RFI techniczna Seed-capital Venture-capital Akt notarialny utworzenia podmiotu Źródło: Opracowanie własne.

16 V OBSŁUGA INWESTORÓW Przyciąganie nowych inwestycji do regionu to wyzwanie, które stoi przed samorządem każdego województwa. Napływające inwestycje, zarówno zagraniczne, jak i krajowe, przynoszą regionowi wiele korzyści, takie jak dodatkowe zatrudnienie, wzrost wynagrodzeo w gospodarce regionu, transfer nowych technologii i know-how czy tworzenie pozytywnego wizerunku regionu. W Małopolsce działania w tym zakresie cechuje brak wystarczającej koordynacji. Zwykle pierwszym miejscem, w którym potencjalny inwestor szuka informacji na temat dostępnej oferty inwestycyjnej jest stolica województwa. Na terenie Krakowa funkcjonują 3 punkty, które odpowiadają za kwestie pozyskania inwestorów: (1) Krakowski Park Technologiczny, (2) Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Regionalne Centrum Obsługi Inwestora oraz (3) Urząd Miasta Krakowa Centrum Obsługi Inwestorów i Promocji Gospodarczej. Ich działania są w dużym stopniu niezależne od siebie, brakuje systemu przepływu informacji oraz wspólnej oferty zbierającej zachęty inwestycyjne poszczególnych jednostek. Problem jest potęgowany przez rozbieżne informacje w mediach (np. na popularnej wśród inwestorów stronie internetowej Paostwowej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych jednostką odpowiedzialną za kwestię nowych inwestycji w Małopolsce jest MARR). Sytuacja taka powoduje dezorientację inwestora, który nie ma jednego partnera do prowadzenia rozmów. Powyższe rozważania potwierdzają badania przeprowadzone przez Instytut Badao nad Gospodarką Rynkową na zlecenie Paostwowej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych, zgodnie z którymi ocena aktywności województwa małopolskiego wobec inwestorów została oceniona bardzo nisko (por. wykres 1). Na uwagę zasługuje również niekorzystna tendencja, jaka jest zauważalna od roku Strona 16

17 Wykres 1. Ocena aktywności województw wobec inwestorów Źródło: PAIiIZ. Małopolska jest w stanie zaproponowad inwestorowi szeroki zakres wsparcia. Oferta pomocy jest jednak rozproszona. 1. Urząd Miasta Krakowa Centrum Obsługi Inwestorów i Promocji Gospodarczej, zlokalizowane w Wydziale Strategii i Rozwoju Miasta, zajmuje się kontaktem z inwestorem, pomocą w rozwiązywaniu problemów inwestycyjnych i indywidualnym podejściem do inwestora. Zachęty inwestycyjne będące w ofercie to: podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej terenu znajdującego się w obszarze zainteresowania inwestora, m.in. poprzez poprawienie dostępności komunikacyjnej, poprawę jakości układu drogowego i infrastruktury komunikacyjnej oraz poprzez uporządkowanie terenów w rejonie lokalizacji inwestycji; prowadzenie działao wspierających inwestora w zakresie jego uczestnictwa w programach promocji zatrudnienia, co dotyczy w szczególności współpracy z Grodzkim Urzędem Pracy w zakresie uzyskania przez inwestora refundacji związanych z zatrudnieniem absolwentów; Strona 17

18 podjęcie działao zmierzających do zgodnej z potrzebami inwestycji rozbudowy infrastruktury poprzez podjęcie rozmów i współpracę z MPEC S.A., MPWiK S.A., ZDiK w Krakowie, ZGK Sp. z o.o., ZEK Kraków S.A., PKP S.A., TP S.A.; podjęcie działao zmierzających do poprawy bezpieczeostwa rejonu inwestycji poprzez intensyfikację działao służb porządkowych podlegających Prezydentowi Miasta Krakowa. 2. Krakowski Park Technologiczny oferuje przedsiębiorcom tereny inwestycyjne zlokalizowane na terenie całego województwa. Inwestor, który już prowadzi działalnośd na terenie SSE może otrzymad następujące przywileje: zwolnienie podatkowe (CIT lub PIT); uzbrojona działka pod inwestycję; pomoc przy załatwianiu formalności związanych z inwestycją; zwolnienie od podatku od nieruchomości. 3. Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego (Regionalne Centrum Obsługi Inwestora) ma w swojej ofercie następujące zachęty: opracowanie wniosków i prowadzenie formalności związanych z uzyskaniem decyzji administracyjnych: - warunków zabudowy (w przypadku braku aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu planowanej inwestycji); - pozwolenia na budowę; - zezwolenia na użytkowanie inwestycji; koordynacja uzyskania wymaganych przepisami opinii, uzgodnieo, raportów o oddziaływaniu projektowanej inwestycji na środowisko, studiów programowoprzestrzennych, itp.; reprezentowanie inwestora przed organami administracji samorządowej i rządowej na etapie realizacji procedur administracyjnych; koordynacja nadzoru inwestorskiego nad przebiegiem prac realizacyjnych. Równie istotną kwestią jak pozyskiwanie nowych inwestycji, jest tzw. oferta poinwestycyjna, oznaczająca kontynuację wsparcia dla przedsiębiorstw, które już Strona 18

19 zdecydowały się ulokowad swoje aktywa na terenie Małopolski. Chodzi tu w szczególności o takie działania jak dostęp do poręczeo i kredytów na preferencyjnych warunkach (np. RFI), świadczenie pomocy w zakresie rekrutacji personelu, organizowanie kontaktu z jednostkami badawczo-naukowymi, a także budowanie wzajemnych relacji, które utwierdzą inwestora w przekonaniu, że wybrał najlepszą z możliwych lokalizacji. Zakres działao Aby zachęcid przedsiębiorstwa do lokowania inwestycji na terenie Małopolski, niezbędne jest stworzenie spójnego systemu bezpłatnych usług skierowanych do potencjalnego inwestora. System ten nie może byd ograniczany terytorialnie do samego Krakowa czy też Krakowskiego Obszaru Metropolitarnego. A powinien obejmowad takie działania jak: informacje na temat aktualnego klimatu inwestycyjnego; statystyki dotyczące rynku pracy, zawierające m.in. koszty siły roboczej w regionie, jej dostępnośd i jakośd; pomoc w znalezieniu optymalnej lokalizacji pod inwestycję (regionalna baza ofert inwestycyjnych) oraz organizacja wyjazdów w teren ; świadczenie usług w zakresie zakupu nieruchomości (pomoc prawna, scalanie, wykupy); pomoc i doradztwo w zakresie zatrudniania i szkolenia kadr; informacje na temat dostępnej pomocy finansowej oraz pomoc w ubieganiu się o nią; pośrednictwo w kontaktach z administracją rządową i samorządową; wspieranie kontaktu z jednostkami badawczo-naukowymi. Sposób organizacji przedsięwzięcia Podstawową kwestią jaka powinna zostad ustalona w zakresie obsługi inwestorów jest określenie wiodącej instytucji, która będzie podejmowała pierwszy kontakt z potencjalnym inwestorem, dostarczała mu niezbędnych informacji oraz organizowała jego współpracę i kontakty z innymi instytucjami. Wszelkie predyspozycje ku temu posiada Krakowski Park Technologiczny, którego doświadczenie w zakresie zarządzania specjalną strefą ekonomiczną pozwala oczekiwad wysokiego standardu świadczonych usług. Kolejnym krokiem jest stworzenie ram współpracy pomiędzy jednostkami oferującymi zachęty dla inwestorów w regionie. Należy mied na uwadze różnorodnośd relacji Strona 19

20 właścicielskich i terytorialnych występujących we wspomnianych podmiotach. KPT jest w większości własnością Skarbu Paostwa, pakiet większościowy MARR posiadają władze województwa, natomiast Urząd Miasta Krakowa to jednostka działająca jedynie na terenie Krakowa. Po określeniu zasad współpracy można przystąpid do tworzenia spójnego wizerunku w mediach odnośnie instytucji wiodącej (KPT). Jak już wcześniej wspomniano, istotna jest także kompleksowa oferta inwestycyjna. KPT jako jednostka nawiązująca pierwszy kontakt z inwestorem powinna dysponowad umocowaniem ze strony pozostałych podmiotów w zakresie przedstawienia wszystkich możliwych do uzyskania przez inwestora zachęt oraz szczegółów obsługi poinwestycyjnej. Działania w zakresie obsługi inwestorów są wspierane przez inne formy aktywności opisane w kolejnych częściach niniejszego opracowania, tj. zarządzanie terenami inwestycyjnymi oraz nieruchomościami, a także promocja gospodarcza regionu. Schemat 2. Procedura usprawnienia obsługi inwestorów w regionie analiza potencjału instytucji obsługujących inwestorów na terenie Małopolski określenie wiodącego podmiotu w zakresie pierwszego kontaktu z inwestorami KPT MARR UMK stworzenie ram współpracy pomiędzy podmiotami oferującymi zachęty dla inwestorów w regionie wspólne porozumienie inne podmioty specjalna strefa ekonomiczna preferencyjne kredyty i poręczenia pomoc i doradztwo wspólna oferta inwestycyjna łącząca zachęty poszczególnych podmiotów grunty typu green field, brownfield inne zachęty dla inwestorów oferta poinwestycyjna promocja gospodarcza wykreowanie i promocja nowego lidera w zakresie obsługi inwestorów w Małopolsce współpraca z PAIiIZ Źródło: opracowanie własne. Strona 20

21 V PROMOCJA GOSPODARCZA REGIONU Promocja gospodarcza regionu jest elementem marketingu terytorialnego, który nierozerwalnie wiąże się z innymi obszarami, opisywanymi w niniejszym opracowaniu, mianowicie: obsługą inwestorów oraz zarządzaniem terenami inwestycyjnymi. Aby rzetelnie oddad tę problematykę, należy na wstępie rozróżnid promocję gospodarczą od promocji turystyki. Ta pierwsza generuje działania ukierunkowane przede wszystkim na aktualnych i potencjalnych inwestorów oraz osoby prywatne z kraju i zagranicy, które zamierzają zamieszkad lub/i pracowad na terenie Małopolski, przyczyniając się tym samym do wzrostu gospodarczego w regionie. Promocja turystyki jest z kolei ukierunkowana na zwiększenie ruchu turystycznego. O ile województwo małopolskie, zarówno w kraju jak i zagranicą, uznawane jest za bardzo atrakcyjne turystycznie, to w przypadku atrakcyjności inwestycyjnej sytuacja wygląda gorzej. Jest to nie tylko spowodowane opisywanymi wcześniej problemami z kontaktem z inwestorem czy ubogą ofertą inwestycyjną. Czynnikiem, który także ma wpływ na taki stan rzeczy jest nieumiejętnośd wykreowania odpowiedniego wizerunku Małopolski jako regionu, który w szczególny sposób jest przyjazny inwestorom. Z przeprowadzanych badao nad atrakcyjnością inwestycyjną regionów wynika, że Małopolska posiada kilka mocnych stron, które sprzyjają atrakcyjności gospodarczej. Należą do nich: zasoby i koszty pracy; chłonnośd rynku zbytu; infrastruktura gospodarcza; infrastruktura społeczna. Z drugiej strony istnieją elementy, które ograniczają atrakcyjnośd regionu wśród inwestorów. Są to: aktywnośd wobec inwestorów; dostępnośd transportowa; bezpieczeostwo powszechne. Strona 21

22 Zakres działao Zadaniem instytucji odpowiedzialnych za promocję gospodarczą Małopolski jest: przygotowanie i aktualizacja strategii promocji gospodarczej regionu; tworzenie planu działao promocyjnych; realizacja założeo planu promocji regionu; działania zmierzające do wyrównania dysproporcji geograficznych w rozwoju poszczególnych podregionów Małopolski, w tym intensywna promocja mniej atrakcyjnych obszarów; monitorowanie efektów promocji (prowadzenie badao ankietowych). Sposób organizacji przedsięwzięcia Punktem wyjścia do stworzenia efektywnego systemu promocji gospodarczej Małopolski jest przygotowanie długoterminowej Strategii promocji gospodarczej. Za koordynację planowania zadao z zakresu promocji gospodarczej regionu powinna byd odpowiedzialna stosowna komórka Urzędu Marszałkowskiego (np. Zespół ds. Promocji Gospodarczej w Departamencie Transportu, Gospodarki i Infrastruktury), która stałaby się inicjatorem działao oraz współtworzyłaby szczegółowy plan postępowania w tym zakresie. Wiodącym realizatorem i koordynatorem sieci podmiotów subregionalnych w zakresie działao promocyjnych powinna byd MARR. Instytucja ta odpowiadałaby także za pozyskiwanie i zabezpieczanie środków na działania promocyjne (montaż finansowy: środki własne, wojewódzkie, podmiotów prywatnych, itp.). Z racji prowadzenia promocji gospodarczej równolegle przez Urząd Miasta Krakowa, sugeruje się, aby połączyd działania w zakresie promocji miasta z działaniami promującymi województwo. Przyczyni się to do obniżenia kosztów prowadzonej kampanii. Strona 22

23 V ZARZĄDZANIE TERENAMI INWESTYCYJNYMI I NIERUCHOMOŚCIAMI Aby skutecznie przyciągad inwestorów do regionu, niezbędna jest odpowiednio szeroka oferta dostępnych obszarów inwestycyjnych, a także pozostałych nieruchomości. Dbałośd o jak najwyższą jakośd i kompletnośd oferty powinna stad się priorytetem władz regionu. W zależności od wielkości i charakteru działalności, przedsiębiorstwa przejawiają zainteresowanie następującymi rodzajami nieruchomości: 1. Tereny typu greenfield, całkowicie do zagospodarowania przez inwestora. 2. Tereny typu brownfield, czyli obszary poprzemysłowe, które ucierpiały z powodu zanieczyszczenia gruntów lub wód powierzchniowych, ponowne ich zagospodarowanie wymaga najpierw rekultywacji środowiska. 3. Pomieszczenia i budynki dzierżawione, np. w inkubatorach przedsiębiorczości czy technologicznych z przeznaczeniem dla mniejszych przedsiębiorstw. Istotnym problemem województwa małopolskiego jest bardzo skromna oferta obszarów inwestycyjnych. Mocno eksponuje ten fakt wcześniej cytowany raport IBnGR. Zgodnie z nim, Małopolska w październiku 2007 posiadała niewiele ponad 40 ofert lokalizacyjnych, co dało jej 13 pozycję w stawce 16 województw. Najlepszym regionem w tej kategorii jest województwo dolnośląskie, które posiadało ponad 110 ofert. Strona 23

24 Wykres 2. Liczba ofert lokalizacyjnych wg województw (stan na ) Źródło: PAIiIZ. Na terenie województwa małopolskiego kwestią zarządzania terenami inwestycyjnymi i nieruchomościami zajmuje się kilka podmiotów. Są to: 1. Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego spółka posiada w swojej ofercie budynki, które są obecnie dzierżawione, częściowo zabudowane tereny pod inwestycje oraz niezabudowane nieruchomości przeznaczone do zagospodarowania. 2. Krakowski Park Technologiczny spółka zarządza specjalną strefą ekonomiczną, jest w posiadaniu zabudowanych nieruchomości, a ponadto rozszerza obszar strefy poprzez wykup nowych nieruchomości; obecnie finalizuje budowę inkubatora technologicznego, którego pomieszczenia zostaną udostępnione małym przedsiębiorstwom z sektora wysokich technologii. 3. Tarnowska Agencja Rozwoju Regionalnego oferuje w niewielkim zakresie uzbrojone nieruchomości w okolicach Tarnowa. 4. Małopolskie Parki Przemysłowe spółka celowa powołana do skupu nieruchomości, a następnie ich scalania i sprzedaży inwestorowi. Strona 24

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.

Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1. Doświadczenia z realizacji projektu Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w ramach Działania 1.4 PO KL 22 października 2014 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Utworzony w 1924

Bardziej szczegółowo

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa 28 czerwca 2011 r. Gabriela Zenkner-Kłujszo Biuro Przedsiębiorczości Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Regionalny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ:

ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: Działanie 1.5 mazowieckiego programu regionalnego Nabory dostępne w innych województwach 2. WSPARCIE PROJEKTÓW BADAWCZYCH: Działanie 1.4 Programu Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej

Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej Zadania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (bez OPS-ów i DPS-ów) Regionalne ośrodki polityki społecznej Dr hab. Ryszard Szarfenberg Instytut Polityki Społecznej r.szarfenberg@uw.edu.pl Strona

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Program Inwestycje polskie. Kwiecień 2015

Program Inwestycje polskie. Kwiecień 2015 Program Inwestycje polskie Kwiecień 2015 Program Inwestycje polskie Co Jak Za co Utrzymanie tempa wzrostu gospodarczego poprzez wsparcie wybranych inwestycji Program realizowany jest poprzez: finansowanie

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Załącznik do Uchwały Nr X/71/2003 Rady Powiatu Polickiego z dnia 28 sierpnia 2003 roku POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Police Czerwiec 2003 Podstawa

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Podstawowa dokumentacja konkursowa Podstawowa dokumentacja konkursowa Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 Szczegółowy opis priorytetów RPO WZ Przewodnik do

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego

Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego Rola banków w finansowaniu służby zdrowia na przykładzie Banku Gospodarstwa Krajowego VII Ogólnopolska Konferencja Banku Gospodarstwa Krajowego Przyszłość finansów samorządów terytorialnych dochody, inwestycje,

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Bożena PIETRAS-GOC Koordynator projektu Kancelaria Zarządu Województwa Małopolskiego Kontekst projektu

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

PO IG 5.1 Wspieranie rozwoju powiązao kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym dla wczesnej fazy rozwoju i fazy rozwoju powiązao kooperacyjnych

PO IG 5.1 Wspieranie rozwoju powiązao kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym dla wczesnej fazy rozwoju i fazy rozwoju powiązao kooperacyjnych PO IG 5.1 Wspieranie rozwoju powiązao kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym dla wczesnej fazy rozwoju i fazy rozwoju powiązao kooperacyjnych Powiązanie kooperacyjne zgrupowanie działających w określonym

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku"

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku" Dr Roman Szełemej Prezydent Wałbrzycha Wałbrzych, dn. 18 grudnia 2013 r. ul. Szczawieńska 2 58-310 Szczawno Zdrój biuro@dolnoslascy-pracodawcy.pl

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Gabriela Zenkner-Kłujszo Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko Mazurskiego RIS Warmia

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020)

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) Samorządowa jednostka organizacyjna Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) ZAŁOŻENIA INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO

Bardziej szczegółowo

Łączenie spółek użyteczności publicznej

Łączenie spółek użyteczności publicznej Łączenie spółek użyteczności publicznej Coraz więcej samorządów zastanawia się nad łączeniem spółek komunalnych. Jednak nie zawsze takie działanie doprowadzi do obniżenia kosztów świadczenia usług publicznych.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 Ostrowiec Świętokrzyski 2015 Wstęp Program Wsparcia Ekonomii Społecznej w Gminie Ostrowiec Świętokrzyski na lata

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje

Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Koncepcja systemowego wsparcia przedsiębiorczości na obszarach wiejskich Opinie, wnioski i rekomendacje Dr inż. Paweł Chmieliński Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH 11 SIERPNIA 1 WRZEŚNIA 2014 R.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH 11 SIERPNIA 1 WRZEŚNIA 2014 R. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH 11 SIERPNIA 1 WRZEŚNIA 2014 R. Warszawa, wrzesieo 2014 r. Spis treści 1. Wstęp... 2 2. Uwarunkowania procesu konsultacji społecznych... 2 2.1 Podstawy prawne... 2 2.2 Forma

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP 2014 Joanna Podgórska Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP Wsparcie klastrów na poziomie krajowym i regionalnym Konferencja

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne 31 maja 2011 r. Elementy składowe celu 2 Strategii wypływają m.in.

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA PROBLEMU

IDENTYFIKACJA PROBLEMU PREZENTACJA IDENTYFIKACJA PROBLEMU Problematyka rewitalizacji terenów zdegradowanych dotyczy każdego regionu poprzemysłowego. Również władze Miasta Piekary Śląskie zauważyły, że problem terenów przekształconych

Bardziej szczegółowo

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć

KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć KSU - usługi dla firm i osób pragnących je założyć Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na podstawie: 1 SPIS TREŚCI: KSU usługi dla firmy i osób pragnących je założyć O KSU 3 Rodzaje usług 4 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Dr inż. Konrad Maj Dyrektor Departamentu ds. Rozwoju Fundacji Rozwoju Edukacji i Nauki SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Projekt innowacyjny testujący wdrażany

Bardziej szczegółowo

Finansowanie obszarów wiejskich

Finansowanie obszarów wiejskich Finansowanie obszarów wiejskich XVI Kongres Gmin Wiejskich RP Serock, 6-7 października 2015 r. PROW 2007-2013 w BGK Pożyczki ze środków budżetu państwa będące finansowym wsparciem dla JST i LGD realizujących

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Załącznik do Uchwały X/89/11 Rady Powiatu Gorlickiego z dnia 20 października Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Wskaźniki realizacji działao Gorlice październik 2011 I. CEL

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020

ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020 ZAŁOŻENIA REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA MAŁOPOLSKI 2014-2020 Jakub Szymaoski Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Integracja społeczna Europa

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie Instytucje otoczenia biznesu w subregionie krakowskim L.p. Instytucja Adres www Rodzaje oferowany usług 1. Agencja Rozwoju Miasta S.A. www.arm.krakow.pl ul. Floriańska 31 31-019 Kraków 12/ 429-25-13 12/

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA 2011 QUALITY ALL DEVELOPMENT - FUNDUSZ KAPITAŁOWY S.A.

PREZENTACJA 2011 QUALITY ALL DEVELOPMENT - FUNDUSZ KAPITAŁOWY S.A. PREZENTACJA 2011 QUALITY ALL DEVELOPMENT - FUNDUSZ KAPITAŁOWY S.A. Charakterystyka spółki fundusz pożyczkowy i organizator procesów klastrowych, fundusz pożyczkowy działający na rynku podmiotów typu MŚP

Bardziej szczegółowo

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r.

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. Główne założenia i komplementarność Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. RPO WŁ na lata 2014-2020 Konstrukcja RPO WŁ 2014-2020: LP. WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

PIR w projektach PPP. Warszawa, kwiecień 2014r.

PIR w projektach PPP. Warszawa, kwiecień 2014r. PIR w projektach PPP Warszawa, kwiecień 2014r. Polskie Inwestycje Rozwojowe Cele PIR Inwestowanie na terytorium Polski przyczyniające się do rozwoju kraju w zdefiniowanych obszarach infrastruktury Inwestowanie

Bardziej szczegółowo

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r.

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r. Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa Olsztyn, 29 maja 2012 r. Badanie zapotrzebowania przedsiębiorstw województwa warmińsko-mazurskiego w zakresie wysoko wykwalifikowanych usług oferowanych przez IOB

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 1991 powstanie od 2002 Członek FEBEA (Europejskiej Federacji Banków

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Perspektywa województwa podkarpackiego

Perspektywa województwa podkarpackiego Potencjalne tematy współpracy pomiędzy subregionem tarnowskim a ośrodkami województwa podkarpackiego: Mielcem i Dębicą Perspektywa województwa podkarpackiego Jerzy Rodzeń Dyrektor Departamentu Strategii

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r.

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r. A Ł A I B I O C O Ś K T S O 1 S L Z A E C BI MI IOR B Ę I S D E Z R P Katowice, 12 listopada 2007 r. Bielsko-Biała to miasto ludzi przedsiębiorczych, czego potwierdzeniem jest wysoki odsetek zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r.

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r. Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej Toruń, 28 października 2014 r. 1 Spis treści I. Strategiczna rola Ministra Gospodarki w funkcjonowaniu PPP

Bardziej szczegółowo

Umowa o przystąpieniu do Proinnowacyjnego Klastra Biznesu. Zawarta w dniu.. r. w pomiędzy:

Umowa o przystąpieniu do Proinnowacyjnego Klastra Biznesu. Zawarta w dniu.. r. w pomiędzy: Umowa o przystąpieniu do Proinnowacyjnego Klastra Biznesu Zawarta w dniu.. r. w pomiędzy:.... Reprezentowanym przez: zwane w dalszej części umowy Członkiem Proinnowacyjnego Klastra Biznesu a Stowarzyszeniem

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Perspektywy inwestycyjne. Co przyciąga inwestorów zagranicznych i polskich? prognozy i trendy Ocena działań gmin w celu przyciągnięcia

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach Małgorzata Nejfeld KDG CIEŚLAK & KORDASIEWICZ ZAKRES DZIAŁALNOŚCI Główny przedmiot

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w specjalnych strefach ekonomicznych szansą rozwoju regionów

Inwestycje w specjalnych strefach ekonomicznych szansą rozwoju regionów Inwestycje w specjalnych strefach ekonomicznych szansą rozwoju regionów Koncepcja Rozwoju Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Andrzej Kail Marketing Maciejewo, 2010.09.30 Specjalna strefa

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo