dr hab. med. JOANNA BLADOWSKA Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "dr hab. med. JOANNA BLADOWSKA Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu"

Transkrypt

1 dr hab. med. JOANNA BLADOWSKA Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

2 Udar mózgu stanowi zespół objawów klinicznych, który charakteryzuje wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, rozpoczynających się nagle i trwających dłużej niż 24 godziny 4 główne typy udaru: UDAR NIEDOKRWIENNY 80% Samoistny (nieurazowy) krwotok śródmózgowy - 15% Krwawienie podpajęczynówkowe 5% Zawał żylny (zakrzepica zatok żylnych mózgowia) 1%

3 Udar niedokrwienny Zespół kliniczny związany z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu spowodowany gwałtownym zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu jako wynik zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła naczyń tętniczych. Utrzymuje się ponad 24 godziny. Stanowi 80% wszystkich udarów

4 Udar niedokrwienny - klasyfikacja Wiele podziałów mechanizm niedokrwienia, lokalizacja Kluczowa klasyfikacja oparta na kryterium czasu (od wystąpienia objawów): Udar nadostry 0-6 godz. Udar ostry 6-24 godz. Udar podostry 24 godz do 3 tygodni Udar przewlekły > 3 tygodni Udar nadostry wczesny 0-6 godz. Udar nadostry późny 6-24 godz. Udar ostry 24 godz do 7 dni Udar podostry 1-3 tygodni Udar przewlekły > 3 tygodni RadioGraphics 2012

5 Rola diagnostyki obrazowej w nadostrym udarze niedokrwiennym Wykluczenie zmian krwotocznych (krwawienie podpajęczynówkowe lub krwiak śródmózgowy) Szybkie rozpoznanie udaru dotyczy to szczególnie grupy pacjentów potencjalnie kwalifikujących się do leczenia trombolitycznego, rozróżnienie obszaru martwicy i obszaru penumbry (dead tissue versus tissue at risk) Wykonanie dalszej diagnostyki potwierdzającej udar niedokrwienny, jego lokalizację, rozległość i przyczynę kwalifikacja i planowanie leczenia trombolitycznego

6 Kwalifikacja do leczenia trombolitycznego RadioGraphics 2012

7 Rola diagnostyki obrazowej w ostrym i podostrym udarze niedokrwiennym Wykluczenie lub rozpoznanie innej przyczyny deficytu neurologicznego wstępne kliniczne rozpoznanie udaru jest błędne w 15-20% przypadków Wyjaśnienie przypadków wątpliwych stroke mimickers (guz, zapalenie, zmiany pourazowe) Wykluczenie powikłań ukrwotocznienie - (klasyczna kontrola TK w 5 dniu)

8 Udar niedokrwienny metody obrazowania TK podstawowa metoda rozpoznawania udaru mózgu - perfuzja TK, angiografia TK MR - równorzędna pozycja w diagnostyce zmian niedokrwiennych - dyfuzja MR, perfuzja MR, angiografia MR, spektroskopia MR, tensor dyfuzji (DTI) USG tętnic domózgowych (duplex Doppler) USG przezczaszkowe (TCD) w wybranych przypadkach Cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) Tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (SPECT)

9 Udar niedokrwienny w TK faza nadostra Wczesne objawy udaru niedokrwiennego: Dyskretny efekt masy obrzmienie zakrętów, zwężenie szczelin Zmniejszenie fizjologicznej różnicy gęstości pomiędzy korą, jądrami podstawy, a istotą białą Zatarcie wstęgi wyspy Zatarcie jąder podstawy Objaw hiperdensyjności tętnicy mózgowej - wysoka swoistość, niska czułość 35-50% hyperdense media sign wykrzepiony odcinek M1 MCA 17% dot sign - wykrzepione odgałęzienia MCA w szczelinie Sylwiusza

10 Udar nadostry Objaw hiperdensyjnej tętnicy 52-letnia kobieta od 4h niedowład prawostronny 4h 4 dni 12dni angio-mr

11 Udar nadostry Zatarcie wstęgi wyspy, jąder podstawy 55-letnia kobieta z głębokim porażeniem prawostronnym od 4-5h 4-5h Zawężenie okna +4dni

12 Ewolucja udaru (obszar L MCA) faza ostra - podostra - przewlekła 72-letni mężczyzna z objawami afazji i niedowładu lewostronnego 10h +11dni +6mies.

13 Obrazowanie MR MR jest zdecydowanie bardziej czułe niż TK w wykrywaniu wczesnych zmian niedokrwiennych DWI pozwala uwidocznić obszar udaru (obrzęku cytotoksycznego) już w ciągu kilkunastu minut od początku udaru. Multimodalność badania MR DWI, PWI, angio-mr, MRS, DTI, MR GRE T2* Złoty standard DWI + PWI (DWI/PWI mismatch) + angio- MR

14

15 Udar niedokrwienny w MR faza nadostra 0-6h (0-24h) FLAIR ogniska hiperintensywne po 6h, (w T2 od 8h) Wczesne objawy - dyskretny efekt masy obrzmienie zakrętów, zwężenie bruzd, efekt masy w T1 od 16 h Objaw hiperintensywności tętnicy (T2, FLAIR) w pierwszych minutach udaru T2* GRE, SWI (obrazowanie podatności magnetycznej) obniżenie sygnału niedrożnej tętnicy DWI pozwala uwidocznić obszar udaru (obrzęku cytotoksycznego) już w ciągu kilkunastu minut od początku udaru. FLAIR - bez zmian DWI ograniczenie dyfuzji RadioGraphics 2012

16 Udar niedokrwienny w MR faza nadostra 0-6h DWI/FLAIR mismatch When DWI findings are positive and FLAIR imaging findings are negative, there is a strong likelihood that the stroke is less than 6 hours old. Allen LM et al. RadioGraphics 2012 Xu X-Q et al. AJNR 2013,The relative FLAIR and DWI-FLAIR mismatch values were useful in predicting the onset time in canine embolic stroke model.

17 Udar niedokrwienny w PWI faza nadostra 0-6h Obszar niedopasowania PWI DWI = DWI/PWI mismatch = penumbra Radiology Assistant

18 Udar nadostry objaw hiperintensywnej tętnicy FLAIR objaw hiperintensywnej tętnicy podstawnej Dyskretny obszar hiper w moście DWI - ograniczenie dyfuzji w moście T2 objaw hiperintensywnej tętnicy Brak zmian w pniu

19 Udar niedokrwienny w MR faza ostra (24h do 7 dni) Narasta efekt masy - obrzęk kory, zakrętów, zwężenie bruzd mózgu w 12-24h, efekt masy zaczyna się obniżać od około 7-10 dnia Narasta hiperintensywność w obrazach T2-zal. (od 8h) i FLAIR (od 6h) Nasila się obrzęk cytotoksyczny w strefie zawału dokonanego w DWI dalszy wzrost sygnału, ADC dalsze obniżenie sygnału ze spadkiem wartości ADC największym około 2-3 dnia (utrzymuje się przez 7-10 dni) if the signal intensity on ADC maps is low, the stroke is less than 1 week old Allen LM et al. RadioGraphics 2012

20 Udar niedokrwienny w MR faza ostra (24h do 7 dni) Radiology Assistant

21 Udar niedokrwienny faza ostra (24h do 7 dni) T1+C wzmocnienie tętnicze, oponowe lub miąższowe Wzmocnienie tętnicze zwykle pojawia się jako pierwsze i może być już widoczne 0-2 godz od początku udaru, najczęściej około 3 dnia, zanika około 1 tygodnia, w czasie kiedy zaczyna się wzmocnienie miąższowe; występuje u 50%pacjentów z udarem niedokrwiennym, NIE jest objawem specyficznym dla udaru! Wzmocnienie oponowe najrzadszy typ wzmocnienia, występuje w ciągu 1go tygodnia od początku udaru, zwykle przez 2-6 dni, szczyt wzmocnienia 1-3 dzień, zanika około 1 tygodnia

22 Udar niedokrwienny faza ostra (24h do 7 dni) Wzmocnienie miąższowe zaczyna się 5-7 dni po dokonanym udarze, ALE może być widziane wcześniej, najczęściej występuje 1 tydzień 2 miesiące po udarze, ALE może być obserwowane nawet przez 4 m-ce!!! Udary korowe girlandowate, w obszarze BG i pnia mózgu uogólnione lub pierścieniowate (ringlike)!!! Jeśli utrzymuje się dłużej niż przez 12 tygodni należy rozważyć inne rozpoznanie! Zasada trójek: 3.dzień 3.tydzień - 3.miesiąc wzmocnienie miąższu jest największe między 3 dniem a 3 tygodniem i zanika po 3 miesiącach

23 Udar niedokrwienny w obszarze L MCA faza ostra (44h) 56-letni mężczyzna z afazją i niedowładem prawostronnym, 44godz. od wystąpienia objawów T2 wyraźna strefa hiper w płacie skroniowym DWI strefa hiper T1+C wzmocnienie opony miękkiej i poszerzonych naczyń

24 Udar niedokrwienny faza ostra (24h do 7 dni) 56-letni mężczyzna z objawami niedowładu prawostronnego od 6 dni

25 Udar niedokrwienny faza ostra (24h do 7 dni) Badanie perfuzyjne-mr (PWI) - zaburzenia perfuzji mózgowej spadek CBF, CBV, wydłużenie MTT Obszar niedopasowania PWI DWI = DWI/PWI mismatch = penumbra Angio-MR (MRA) - zamknięcie głównych pni tętniczych, zwężenia Spektroskopia protonowa (MRS) spadek NAA, wzrost Lac, Glx, później wzrost Cho, mi Ukrwotocznienie w 15-45% przypadków najczęściej w 48h (24-48h) - niski sygnał w T2, T2*, SWI otoczony strefą hiperintensywną

26 Udar dokonany w obszarze L MCA faza ostra (44h) DWI, ADC, PWI Ten sam 56-letni mężczyzna z afazją i niedowładem prawostronnym DWI hiper, restrykcja dyfuzji ADC - 0,453x10-3 mm 2 /s rcbv - spadek MTT - wydłużenie

27 Udar niedokrwienny faza ostra (24h do 7 dni) laminar cortical necrosis Podwyższeni sygnału w T1 w obrębie kory, które NIE jest spowodowane obecnością Ca lub produktami rozpadu Hb, przypuszcza się, że związane jest z nieznanymi substancjami paramegnetycznymi oraz makrofagami obładowanymi lipidami Wysoki sygnał T1 w korze może być widoczny 3-5 dni od początku udaru, zwykle widoczny około 2 tygodni po udarze Zanika po około 3 miesiącach, w niektórych przypadkach może utrzymać się dłużej, nawet ponad rok SWI pomocne w diagnostyce różnicowej transformacji krwotocznej udaru

28 Laminar cortical necrosis 51-letnia kobieta z osłabieniem siły lewych kończyn, nagłe przejściowe zaniewidzenie oka prawego, bóle głowy Opisano zmiany zapalne?, npl? z towarzyszącym krwawieniem

29 Laminar cortical necrosis -TK 41-letnia kobieta, 3 tygodnie po NZK

30 Laminar cortical necrosis vs transfomacja krwotoczna 69-letnia kobieta, stan po omdleniu przed 7 dniami, poprzedzone niedowładem lewej kończyny dolnej TK T1 SWI

31 Udar niedokrwienny w MR faza podostra 7dni 3tyg. T2 i FLAIR - obszar hiperintensywny z efektem masy. Efekt masy (obrzęk zakrętów, zwężenie bruzd) początkowo narasta, a następnie od około 7-10 dnia obniża się Tętnice, które nie uległy rekanalizacji pozostają hiperintensywne - dot sign Wzmocnienie miąższowe - od 3 dnia, najsilniejsze około 3 tygodnia, zanika około 3mies. przepływ luksusowy (luxury perfusion) - wynik kwasicy W DWI sygnał od 1-2tyg. ulega stopniowemu obniżeniu, ale w dalszym ciągu może być wysoki i zależy głównie od efektu T2 shine-trough (przeświecania T2) ADC normalizacja (pseudonormalizacja) kombinacja obrzęku cytotoksycznego i wazogennego, rozpad komórek wzrost objętości przestrzeni zewnątrzkomórkowej

32 Pozorna restrykcja dyfuzji - efekt przeświecania T2 T2 badanie 3 tygodnie od udaru DWI Mapa ADC ADC = 1,0

33 Podostry udar niedokrwienny w części obszaru L MCA 26-letnia kobieta w 8 dobie od wystąpienia niedowładu prawostronnego i zaburzeń czucia FLAIR DWI T1 +C

34 Podostry udar L MCA multimodalność badania MR Ta sama 26-letnia kobieta - PWI, MRS i DTI (mapa kolorowa FA) NAA Lac PWI spadek rcbv Wydłużenie MTT MRS pasmo Lac, obniżenie NAA DTI

35 Udar podostry późny (14 doba) prawej PCA i SCA 81-letni mężczyzna z zawrotami głowy, zaburzeniami pola widzenia od 14 dni FLAIR efekt masy, hiper DWI brak restrykcji dyfuzji T1 + C wzmocnienie miąższowe

36 Udar niedokrwienny w MR faza przewlekła - ponad 3tyg. Dokonane zmiany martwicze - malacja Centralny obszar malacji ma sygnał płynu - hipointensywny w T1 i FLAIR, hiper w T2 Otaczająca strefa gliozy - hiperintensywna w T2 i FLAIR W T1 i FLAIR kora może pozostać hiperintensywna zwłaszcza w udarach w mechaniźmie hypoperfuzji, niedotlenienia laminar cortical necrosis (pseudolaminar c.n.) Ustępuje wzmocnienie Brak efektu masy (tzw. ujemny efekt masy) Centralny obszar malacji w DWI jest hipointensywny, w ADC jest hiperintensywny i ma wysokie wartości ADC Obwodowy obszar gliozy w DWI jest izointensywny z otaczającą tkanką, a hiperintensywny w ADC (wysokie ADC)

37 Zmiany niedokrwienne obu PCA faza przewlekła 71-letnia kobieta z przebytą zmianą niedokrwienną 6mies. temu w obszarze obu PCA T1 hipo + laminar c.n. T2 - hiper FLAIR malacja - hipo, DWI malacja hipo Glioza hiper, laminar c.n. Glioza - izointensywna

38 przebyty udar (2 lata) L MCA laminar cortical necrosis 56-letnia kobieta, przebyty 2 lata temu udar w części obszaru unaczynienia lewej MCA w mechanizmie hypoperfuzji T1 strefa hipo Laminar c.n. T2 strefa hiper FLAIR malacja - hipo, glioza hiper, laminar c.n. DWI malacja hipo Glioza - izointensywna

39 Lokalizacja i mechanizm udaru niedokrwiennego Zatorowo-zakrzepowy (thromboembolic) obejmujący typowe obszary unaczynienia głównych tętnic mózgu - ACA, MCA, PCA zawał małych naczyń (lakunarny) AChA, LSA zawał pnia mózgu i móżdżku VA, BA, PICA, AICA, SCA zawał ciała modzelowatego zawał wzgórza - tętnicy Percherona Pogranicza stref unaczynienia (ostatniej łączki) watershed (border zone) - na pograniczu obszarów unaczynienia głównych tętnic lub w istocie białej ponad obszarami jąder podstawy w mechanizmie hypoperfuzji

40 Lokalizacja zmiany niedokrwiennej (udaru) obszary unaczynienia głównych tętnic ACA, MCA, PCA, PICA, AICA, SCA, AChA, LSA, BA, VA FLAIR przebyty udar lewej PCA, obszar malacji otoczony strefą gliozy

41 Niedokrwienie pochodzące z małych naczyń udary lakunarne Małe zawały podkorowe, które mogą wystąpić w każdym obszarze unaczynienia. W wywiadzie zwykle długotrwałe nadciśnienie tętnicze W 60% przypadków udar lakunarny jest poprzedzony przez TIA, typowy objaw w ciągu pierwszych dwóch dni to jąkanie się (bełkotliwa mowa) Najczęściej występują w obrębie: - jądra soczewkowatego (37%) - mostu (16%) - wzgórza (14%) - jądra ogoniastego (10%) - torebki wewnętrznej i wieńca promienistego (10%)

42 Udar drobnych naczyń - lakunarny podostry wczesny 17-latek z objawami niedowładu prawostronnego od 3 dni T2, FLAIR DWI ograniczenie dyfuzji PWI spadek rcbv

43 Unaczynienie tętnicze jąder podstawy j. ogoniaste tt. soczewkowatoprążkowiowe przyśrodowe odchodzące od ACA j. soczewkowate tt. soczewkowatoprążkowiowe boczne odchodzące od MCA

44 Udar tętnicy Percherona W większości przypadków wzgórza są unaczyniane są od licznych drobnych tętniczek odchodzących od tętnic tylnych mózgu Tętnica Percherona rzadka odmiana rozwojowa, gdy wspólny pień tętniczy odchodzi od jednej tętnicy tylnej mózgu (PCA) i zaopatruje oba wzgórza Udar (zator, zakrzep) t.percherona obejmuje oba wzgórza T2, DWI hiper Udar podostry (11 dzień) w obu wzgórzach

45 Udar pnia (mostu) w fazie ostrej (24H) obszar unaczynienia BA 65-letni mężczyzna od 24h w stanie ogólnym ciężkim, nieprzytomny, zaburzenia oddychania Cho Lac NAA T2 hiper hiperintensywna BA DWI - hiper ADC - 0,436x10-3 mm 2 /s MRS SV dublet mleczanów Obniżenie NAA

46 Udar mostu diagnostyka różnicowa Udar mostu SM Centralna mielinoliza Zmiany niedokrwienne NIE przekraczają linii środkowej pnia mózgu i często rozciągają się do powierzchni brzusznej pnia.

47 Udar pnia (mostu) w fazie ostrej (4 dni) obszar unaczynienia BA 71-letnia kobieta po utracie przytomności przed 4 dniami, niedowład obustronny, afazja T2 T2 DWI

48 Udar niedokrwienny ciała modzelowatego (ostry) 62-letni mężczyzna od ponad doby bóle głowy, zaburzenia zachowania, splątany NAA Lac MRS SV mleczany, spadek NAA T2, FLAIR - hiper DWI, ADC ograniczenie dyfuzji

49 Zawał pogranicza stref unaczynienia watershed (ostatniej łączki) Pomiędzy obszarami unaczynienia głównych tętnic mózgu lub w istocie białej ponad obszarem jąder podstawy - na granicy stref unaczynienia powierzchownych i głębokich tętniczek przeszywających

50 Zawał pogranicza stref unaczynienia watershed (ostatniej łączki) Obustronne - znaczny spadek perfuzji tkanki obwodowej wtórny do uogólnionego spadku przepływu mózgowego (hemodynamiczny); najczęstsze przyczyny to zatrzymanie akcji serca, rozległe krwawienie, wstrząs anafilaktyczny, operacja w znieczuleniu ogólnym Jednostronne mogą wystąpić w przypadku niedrożności lub zwężenia tętnicy szyjnej, które ujawnia się przy uogólnionym niedociśnieniu konieczne angio-tk! objaw paciorków różańca sznur małych głębokich zmian naczyniopochodnych w obrębie istoty białej

51 Udar podostry wczesny pogranicza unaczynienia - watershed ischemia 80-letni lekarz z przebytymi incydentami TIA, spadek RR związany z zaburzeniami rytmu, zawroty głowy, dyskretne osłabienie lewej k.górnej, parestezje i zaburzenia czucia od 48h DWI rozsiane drobne ogniska niedokrwienne (podostre) na pograniczu stref unaczynienia ACA, MCA i PCA Internal border zone internal (subcortical) infarcts

52 Udar pogranicza unaczynienia - watershed ischemia 56-letni mężczyzna z objawami niedowładu prawostronnego od 6 dni External border zone external (cortical) infarcts

53 Zawał pogranicza stref unaczynienia watershed (ostatniej łączki) Mangla R et al. RadioGraphics 2011

54 Pacjent, lat 23, opisano zmiany demielinizacyjne

55 Pacjent, lat 23, opisano zmiany demielinizacyjne

56 Diagnostyka różnicowa stroke mimickers W fazie nadostrej/ostrej wykluczenie udaru krwotocznego (TK, GRE T2*, FLAIR) W fazie ostrej i podostrej rozpoznanie zmian imitujących objawy udaru stroke mimickers w około 20% wstępne kliniczne rozpoznanie udaru okazuje się rozpoznaniem błędnym Zapalenia Guzy (low grade glioma) Zawał żylny PRES DWI ostre HSV encephalitis FLAIR, DWI low grade glioma Fibrillary astrocytoma

57 Stroke mimicker 50-letni mężczyzna, przywieziony do SORu po utracie przytomności, z częściową afazją, splątany, zdezorientowany, niewielki niedowład prawostronny, TK w 3godz. MR 5 doba TK - 3h hyperdense media sign? Strefa hipodensyjna - ostry udar MCA? T2, DWI obrzęk wazogenny istoty białej (dyfuzja ułatwiona - hipo), restrykcja w korze (hiper) HERPES ENCEPHALITIS 15-20% klinicznie rozpoznanych udarów to stroke mimickers

58 Zawał żylny ukrwotoczniony zakrzepica zatoki esowatej i poprzecznej 47-letnia kobieta z silnymi bólami głowy, w wyjściowym TK obraz niejednoznaczny, po 4 dniach wykonano MR. T2 strefa obrzęku wazogennego niskosygnałowe ogniska krwotoczne DWI brak restrykcji dyfuzji, obrzęk wazogenny + krwiaki T1 - wysoki sygnał zakrzepu prawej zatoki esowatej

59 Podsumowanie TK podstawowa metoda rozpoznawania udaru mózgu - perfuzja TK, angiografia TK MR - równorzędna pozycja w diagnostyce zmian niedokrwiennych - dyfuzja MR, perfuzja MR, angiografia MR, spektroskopia MR, tensor dyfuzji (DTI) DWI ADC: spadek wartości ADC największy około 2-3 dnia (utrzymuje się przez 7-10 dni)

60 Podsumowanie T1+C: wzmocnienie tętnicze faza ostra wzmocnienie miąższowe faza podostra Zasada trójek: 3.dzień 3.tydzień - 3.miesiąc

61 Podsumowanie Zawał pogranicza stref unaczynienia watershed (ostatniej łączki)

62 Serdeczne podziękowania Dr hab. Anna Zimny Dr Paweł Szewczyk

63 Dziękuję za uwagę!

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

Należą do najczęstszych urazów mózgu Zmiany w badaniach obrazowych z czasem pogarszają się

Należą do najczęstszych urazów mózgu Zmiany w badaniach obrazowych z czasem pogarszają się Złamania kości czaszki U 1/3 chorych po ciężkim urazie głowy nie występuje złamanie kości czaszki Złamanie może być linijne, z wgłobieniem lub z rozerwaniem szwów Zdjęcia rtg nie są wystarczające w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla.

Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla. Obrazowanie MR u pacjentów po zatruciu tlenkiem węgla. Anna Drelich-Zbroja, Grzegorz Drelich, Maciej Siczek, Jarosław Szponar, Hanna Lewandowska-Stanek (Lublin) Definicja: Zatrucie tlenkiem węgla, podobnie

Bardziej szczegółowo

Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii

Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Udar mózgu został włączony do grupy chorób neurologicznych Udar mózgu 8th World Stroke Conference, 2012 18 mln osób rocznie z których 6 mln umiera 30

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja obszar unaczynienia objawy lokalizacja TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA (OCZNA

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie dyfuzyjne rezonansu magnetycznego w rozstrzyganiu wątpliwości klinicznych analiza wybranych przypadków

Obrazowanie dyfuzyjne rezonansu magnetycznego w rozstrzyganiu wątpliwości klinicznych analiza wybranych przypadków Obrazowanie dyfuzyjne rezonansu magnetycznego w rozstrzyganiu wątpliwości klinicznych analiza wybranych przypadków Cezary Szary, 1 Anna Filipek-Gliszczyńska, 2 Małgorzata Dorobek, 2 Jerzy Walecki 1 1 Zakład

Bardziej szczegółowo

Kraniektomia dekompresyjna i kontrolowana hipotermia w udarze niedokrwiennym mózgu Kamil Chwojnicki Terapia ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu Tromboliza systemowa : skuteczna do 4,5 godz,, także

Bardziej szczegółowo

Tematy seminariów z Neurologii dla V roku Kierunku Lekarskiego realizowane w Klinice Neurochirurgii:

Tematy seminariów z Neurologii dla V roku Kierunku Lekarskiego realizowane w Klinice Neurochirurgii: Tematyka zajęć i zaliczenie z Neurologii - plik pdf do pobrania Neurochirurgia Do zajęć seminaryjnych student jest zobowiązany przygotować wiedzę teoretyczną zgodnie ze słowami kluczowymi do danego tematu.

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA OTĘPIEŃ

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA OTĘPIEŃ CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA OTĘPIEŃ Według raportu WHO z 2010 roku ilość osób z otępieniem na świecie wynosi 35,5 miliona, W Polsce oceniono w 2014 roku, że dotyczy ponad 500 000 osób z różnymi rodzajami otępienia,

Bardziej szczegółowo

Seminarium 10. Neuroradiologia

Seminarium 10. Neuroradiologia Seminarium 10 Neuroradiologia Metody badania OUN Zdjęcie przeglądowe czaszki i kręgosłupa Tomografia komputerowa TK - tradycyjna - angio-tk - badania perfuzyjne Rezonans magnetyczny MR - techniki standardowe

Bardziej szczegółowo

Specyfika badań MRI ze wskazań życiowych

Specyfika badań MRI ze wskazań życiowych Specyfika badań MRI ze wskazań życiowych Joanna Zielonko, Agnieszka Bianek-Bodzak Zakład Radiologii Gdański Uniwersytet Medyczny Badanie MRI jest procedurą wykonywaną najczęściej w trybie planowym. Większa

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

Jakie metody diagnostyki obrazowej powinny być zastosowane w przypadku niedotlenienia-niedokrwienia u noworodków?

Jakie metody diagnostyki obrazowej powinny być zastosowane w przypadku niedotlenienia-niedokrwienia u noworodków? Jakie metody diagnostyki obrazowej powinny być zastosowane w przypadku niedotlenienia-niedokrwienia u noworodków? A. USG przezciemiączkowe B. USG i w drugiej kolejności TK C. USG i MR D. USG, TK i MR Badanie

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK

II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Zawał serca ból wieńcowy p30 min +CPK +Troponiny Zawał serca z p ST STEMI ( zamknięcie dużej tętnicy wieńcowej) Z wytworzeniem załamka Q Zawał serca bez pst NSTEMI Zamknięcie

Bardziej szczegółowo

Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny

Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii, UM we Wrocławiu Obrazowanie MR mózgowia Badanie podstawowe Zaawansowane techniki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie obrazowania dyfuzji rezonansu magnetycznego (DWI) w różnicowaniu świeżych i przewlekłych zmian niedokrwiennych opis przypadku

Zastosowanie obrazowania dyfuzji rezonansu magnetycznego (DWI) w różnicowaniu świeżych i przewlekłych zmian niedokrwiennych opis przypadku Udar Mózgu 2008, tom 10, nr 1, 49 54 Copyright 2008 Via Medica ISSN 1505 6740 PRACA KAZUISTYCZNA Zastosowanie obrazowania dyfuzji rezonansu magnetycznego (DWI) w różnicowaniu świeżych i przewlekłych zmian

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych

Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych 12 Podstawowe zmiany patologiczne stwierdzane za pomocą dopplerowskich badań ultrasonograficznych naczyń domózgowych i wewnątrzczaszkowych Joanna Wojczal Współautorzy podrozdziałów: Grzegorz Kozera, Tomasz

Bardziej szczegółowo

Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego

Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego Wartość diagnostyczna angio-tk w diagnostyce krwotoku podpajęczynówkowego Przed wprowadzeniem do diagnostyki angio-tk złotym standardem w ocenie naczyń mózgowych w SAH była angiografia klasyczna. Wartość

Bardziej szczegółowo

Rozwój Neurologii Interwencyjnej

Rozwój Neurologii Interwencyjnej Rozwój Neurologii Interwencyjnej Centra Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu Adam Kobayashi Centrum Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu II Klinika Neurologiczna INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa wczesnego udaru mózgu

Diagnostyka obrazowa wczesnego udaru mózgu ISSN 1734 5251 www.neuroedu.pl OFICJLNE PORTLE INTERNETOWE PTN www.ptneuro.pl Diagnostyka obrazowa wczesnego udaru mózgu Jerzy Walecki Zakład Diagnostyki Obrazowej CMKP w Warszawie STRESZCZENIE Choroby

Bardziej szczegółowo

Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu?

Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu? Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu? Agnieszka Słowik Klinika Neurologii UJ CM Epidemiologia udaru mózgu m w Polsce 70 000 przypadków rocznie 175/100 000 rocznie wśród mężczyzn 125/100 000 rocznie

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne dla pacjentów

Materiały informacyjne dla pacjentów Materiały informacyjne dla pacjentów Udar mózgu Rozdziały tego tematu: Wprowadzenie Objawy Przyczyny Rozpoznanie Leczenie Powikłania Zapobieganie Wybrane linki Wprowadzenie Udar mózgu, zwany dawniej apopleksją,

Bardziej szczegółowo

dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu

dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu dr n.med. Bartosz Żabicki Zakład Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu Aorta piersiowa i brzuszna Tętnice kończyn dolnych Tętnice kończyn górnych Tętnice dogłowowe

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

KURS Rezonans magnetyczny w neuroradiologii Wrocław Marek SĄSIADEK

KURS Rezonans magnetyczny w neuroradiologii Wrocław Marek SĄSIADEK KURS Rezonans magnetyczny w neuroradiologii Wrocław 21-22.04.2017 OBRAZOWANIE MR W STWARDNIENIU ROZSIANYM I INNYCH CHOROBACH DEMIELINIZACYJNYCH Marek SĄSIADEK Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Torbiele przymiedniczkowe nie mogą być mylone z wodonerczem i torbielami okołomiedniczkowymi.

Torbiele przymiedniczkowe nie mogą być mylone z wodonerczem i torbielami okołomiedniczkowymi. Torbiele przymiedniczkowe nie mogą być mylone z wodonerczem i torbielami okołomiedniczkowymi. Przypadek kliniczny 9 Case courtesy of Dr Ahmed Abd Rabou rid: 24528 Dziewczynka, 8 lat Bóle w lewej okolicy

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Metody neuroobrazowania ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu w praktyce klinicznej

Metody neuroobrazowania ostrej fazy udaru niedokrwiennego mózgu w praktyce klinicznej Julitta Okrój-Lubecka¹, Edyta Szurowska², Grzegorz Kozera³ 1 Oddział Neurologiczny i Udarowy, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Słupsku 2 II Zakład Radiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny 3 Katedra

Bardziej szczegółowo

Obraz kliniczny chorych z venectazjami lub żyłami siatkowatymi.

Obraz kliniczny chorych z venectazjami lub żyłami siatkowatymi. 1 Obraz kliniczny przewlekłej niewydolności żylnej Autor: Marek Ciecierski Na obraz kliniczny składają się dolegliwości związane z zaburzonym odpływem krwi z żył kończyn dolnych. Jest to całe spectrum

Bardziej szczegółowo

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych są bardzo mało charakterystyczne. Najczęściej występują ból i obrzęk, znacznie rzadziej zaczerwienienie

Bardziej szczegółowo

Udar Mózgu opłaca się o nim mówić

Udar Mózgu opłaca się o nim mówić Udar Mózgu opłaca się o nim mówić XIV Forum Szpitali Poznań 26-27 listopada 2015 Tomasz Solecki Boehringer Ingelheim FILM Typy udarów mózgu Udar niedokrwienny Udar krwotoczny Krwotok podpajęczynówkowy

Bardziej szczegółowo

Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny

Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny Metodyka badań i interpretacji obrazów MR mózgowia dr hab. Anna Zimny Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii, UM we Wrocławiu Obrazowanie MR mózgowia Badanie podstawowe Zaawansowane techniki

Bardziej szczegółowo

Choroby naczyniowe mózgu ( Udar mózgu, tętniaki, krwotok podpajęczynówkowy, ostra encefalopatia nadciśnieniowa, przewlekła miażdżyca naczyń mózgu)

Choroby naczyniowe mózgu ( Udar mózgu, tętniaki, krwotok podpajęczynówkowy, ostra encefalopatia nadciśnieniowa, przewlekła miażdżyca naczyń mózgu) WYKŁAD: Choroby naczyniowe mózgu ( Udar mózgu, tętniaki, krwotok podpajęczynówkowy, ostra encefalopatia nadciśnieniowa, przewlekła miażdżyca naczyń mózgu) UDARY MÓZGOWE EPIDEMIOLOGIA: W Europie każdego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 36 Udar mózgu

Rozdział 36 Udar mózgu 36. Udar mózgu 36. Udar mózgu 245 Rozdział 36 Udar mózgu Istotne informacje Szybka ocena pacjentów z ostrym udarem mózgu, z wykorzystaniem TK głowy bez kontrastu, jest decydująca w różnicowaniu udarów

Bardziej szczegółowo

S. Fijałkowska, B. Tustanowska Standard edukacyjny dla pacjenta z udarem mózgu. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 25,

S. Fijałkowska, B. Tustanowska Standard edukacyjny dla pacjenta z udarem mózgu. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 25, S. Fijałkowska, B. Tustanowska Standard edukacyjny dla pacjenta z udarem mózgu Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 25, 101-105 2006 Standard Edukacyjny D la Pacjenta z U darem... 101 S. Fijałkowska,

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka obrazowa udaru niedokrwiennego mózgu opis przypadku

Kompleksowa diagnostyka obrazowa udaru niedokrwiennego mózgu opis przypadku Udar Mózgu 2006, tom 8, nr 2, 81 86 Copyright 2006 Via Medica ISSN 1505 6740 PRACA KAZUISTYCZNA Kompleksowa diagnostyka obrazowa udaru niedokrwiennego mózgu opis przypadku Complex diagnostic imaging of

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Udar u pacjenta starszego czy nowe techniki zmieniają los chorych?

Udar u pacjenta starszego czy nowe techniki zmieniają los chorych? Udar u pacjenta starszego czy nowe techniki zmieniają los chorych? Agnieszka Słowik Klinika Neurologii UJ CM Nowe techniki leczenia udaru mózgu Wiek kalendarzowy a wiek biologiczny mózgu Czy wiek determinuje

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Częstochowa 2012 1 DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Izabela Duda Częstochowa 2012 2 nomenklatura Traumatic brain injury Brain injury Head injury Traumatic cerebral injury Head trauma Traumatic

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym 5 Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym Radosław Kaźmierski W niniejszym rozdziale omówiono jeden z najważniejszych elementów badania ultrasonograficznego w neurologii

Bardziej szczegółowo

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO mpmri multiparametric MRI affidea MR Warszawa Pracownia i sprzęt Pracownia Rezonansu Magnetycznego Affidea w Warszawie została uruchomiona latem 2012 roku. Wyposażona

Bardziej szczegółowo

Anatomia radiologiczna głowy Anatomia radiologiczna klatki piersiowej

Anatomia radiologiczna głowy Anatomia radiologiczna klatki piersiowej Anatomia radiologiczna głowy Anatomia radiologiczna klatki piersiowej dr hab. med. Grzegorz Staśkiewicz Zakład Anatomii Człowieka UM w Lublinie Zakład Radiologii i Medycyny Nuklearnej SPSK4 w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Śmierć mózgu: rozpoznanie, postępowanie. Festiwal Nauki, (2010r.)

Śmierć mózgu: rozpoznanie, postępowanie. Festiwal Nauki, (2010r.) Śmierć mózgu: rozpoznanie, postępowanie. Festiwal Nauki, (2010r.) Sławomir Zmonarski, dr n. med., Kat. Nefrologii i Med. Transplantacyjnej, Uniw. Med. Wrocław; Romuald Bohatyrewicz, prof. dr hab., Nefrologia,

Bardziej szczegółowo

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ ODDECHOWA. Małgorzata Weryk SKN Ankona

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ ODDECHOWA. Małgorzata Weryk SKN Ankona OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ ODDECHOWA Małgorzata Weryk SKN Ankona definicja Układ oddechowy nie zapewnia utrzymania prężności O2 i CO2 we krwi tętniczej w granicach uznanych za fizjologiczne PaO2 < 50 mmhg (przy

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 Spis treści Przedmowa 11 Wprowadzenie 12 Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 1. ABC anatomii i fizjologii narządu przedsionkowego jako obwodowego receptora układu równowagi 22 2. Badanie otoneurologiczne

Bardziej szczegółowo

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa

Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory pierwotne i przerzutowe ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka różnicowa Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (OUN) rozwijają się w tkankach mózgowia i rdzenia kręgowego. Mogą być pierwotne

Bardziej szczegółowo

Guzy wewnątrzmózgowe. dr hab. Anna Zimny. Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii, UM we Wrocławiu

Guzy wewnątrzmózgowe. dr hab. Anna Zimny. Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii, UM we Wrocławiu Guzy wewnątrzmózgowe dr hab. Anna Zimny Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii, UM we Wrocławiu Plan prezentacji Klasyfikacje guzów oun Techniki obrazowania Przegląd wybranych guzów wewnątrzmózgowych

Bardziej szczegółowo

Przydatność spektroskopii MR u noworodków

Przydatność spektroskopii MR u noworodków Przydatność spektroskopii MR u noworodków DR HAB. MED. PRZEMKO KWINTA, PROF. UJ KLINIKA CHORÓB DZIECI KATEDRY PEDIATRII, INSTYTUT PEDIATRII WL UJ W KRAKOWIE Nowe techniki MR Obrazowanie dyfuzyjne DWI diffusion-

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa Ocena układu nerwowego u płodu w świetle Rekomendacji Sekcji USG PTG Wykonanie trzech przesiewowych badań ultrasonograficznych w ciąży: przed 10 tygodniem ciąży 11 14 tydzień ciąży 18 24 tydzień ciąży

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY

NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY NOWOCZESNE KARDIOCHIRURGICZNE METODY LECZENIA TĘTNIAKÓW AORTY Prof. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TĘTNIAKI

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

Zamknięcie bifurkacji tętnicy szyjnej wewnętrznej

Zamknięcie bifurkacji tętnicy szyjnej wewnętrznej 24 2. Zespoły kliniczno-anatomiczne w udarze niedokrwiennym mózgu M M P M P M P P Rycina 2-5. Obszary unaczynienia tętniczego półkul mózgu. Po lewej stronie przekrój czołowy, w środku przekrój poprzeczny,

Bardziej szczegółowo

Udar mózgu jest powszechnym, poważnym schorzeniem, którego częstość występowania

Udar mózgu jest powszechnym, poważnym schorzeniem, którego częstość występowania Zalecenia dotyczące diagnostyki obrazowej w ostrym udarze niedokrwiennym mózgu: stanowisko naukowe American Heart Association Richard E. Latchaw, MD, przewodniczący, Mark J. Alberts, MD, FAHA, Michael

Bardziej szczegółowo

tomografia komputerowa

tomografia komputerowa Badania obrazowe tomografia komputerowa Tomografia komputerowa, głowa lub mózg; bez kontrastu, z następującym podaniem środka kontrastującego Tomografia komputerowa, oczodół, siodło lub tylna jama lub

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

FARMAKOLOGIA W PROFILAKTYCE I LECZENIU UDARU MÓZGU - PUŁAPKI I ZAGROŻENIA

FARMAKOLOGIA W PROFILAKTYCE I LECZENIU UDARU MÓZGU - PUŁAPKI I ZAGROŻENIA Sekcja Chorób Naczyniowych i Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Neurologicznego Komisja Chorób Naczyniowych Komitetu Nauk Neurologicznych Polskiej Akademii Nauk oraz II Klinika Neurologiczna Instytutu

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki

Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki Udar Mózgu 2008, tom 10, nr 1, 27 39 Copyright 2008 Via Medica ISSN 1505 6740 PRACA POGLĄDOWA Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

SZCZEGŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 LUB 6 ROKU STUDIÓW WYDZIAŁU WOJSKOWO LEKARSKIEGO UM W ŁODZI

SZCZEGŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 LUB 6 ROKU STUDIÓW WYDZIAŁU WOJSKOWO LEKARSKIEGO UM W ŁODZI SZCZEGŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 LUB 6 ROKU STUDIÓW WYDZIAŁU WOJSKOWO LEKARSKIEGO UM W ŁODZI I. Przedmiot fakultatywny Choroby naczyniowe mózgu diagnostyka, leczenie, rehabilitacja. Klinika Neurologii

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób w podeszłym wieku

Padaczka u osób w podeszłym wieku Padaczka u osób w podeszłym wieku W ostatnich latach obserwuje się wzrost przypadków padaczki u osób starszych zarówno w krajach Europy, jak i Ameryki Północnej co wynika ze starzenia się społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Ocena przydatności rezonansu magnetycznego w określaniu czasu wystąpienia wczesnego

Ocena przydatności rezonansu magnetycznego w określaniu czasu wystąpienia wczesnego STRESZCZENIE: Ocena przydatności rezonansu magnetycznego w określaniu czasu wystąpienia wczesnego udaru niedokrwiennego mózgu. Udar jest drugą co do częstości przyczyną zgonów na Świecie i podstawową przyczyną

Bardziej szczegółowo

Ostra niewydolność serca

Ostra niewydolność serca Ostra niewydolność serca Prof. dr hab. Jacek Gajek, FESC Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Niewydolność serca Niewydolność rzutu minutowego dla pokrycia zapotrzebowania na tlen tkanek i narządów organizmu.

Bardziej szczegółowo

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Dr hab. med. Adam Kobayashi INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA Pacjenci z AF cechują się w pięciokrotnie większym ryzykiem udaru niedokrwiennego

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE lek Magdalena Puławska-Stalmach tytuł pracy: Kliniczne i radiologiczne aspekty tętniaków wewnątrzczaszkowych a wybór metody leczenia STRESZCZENIE Tętniak to miejscowe, nieprawidłowe poszerzenie światła

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych

Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych 1. Centrum Medyczne Magnetica prowadzi działalność leczniczą w rodzaju ambulatoryjne świadczenia zdrowotne. 2. Zakres udzielanych

Bardziej szczegółowo

Udar i co dalej? Informator edukacyjny dla pacjenta po udarze mózgu

Udar i co dalej? Informator edukacyjny dla pacjenta po udarze mózgu Udar i co dalej? Informator edukacyjny dla pacjenta po udarze mózgu Drogi Pacjencie, Drodzy opiekunowie Informator ten został napisany, aby dowiedzieli się Państwo, czym jest udar, jakie mogą być jego

Bardziej szczegółowo

Anatomia MR mózgowia Dr hab. Anna Zimny

Anatomia MR mózgowia Dr hab. Anna Zimny Anatomia MR mózgowia Dr hab. Anna Zimny Zakład Radiologii Ogólnej, Zabiegowej i Neuroradiologii Plan prezentacji Kora mózgowa Obszar jąder podstawy Pień mózgu Móżdżek Drogi istoty białej Opony mózgowe

Bardziej szczegółowo

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz PROCEDURA ALARMOWA "RYZYKO UDARU MÓZGU FORMULARZ GROMADZENIA DANYCH Dla WSZYSTKICH rozpoczętych postępowań dotyczących podejrzenia udaru mózgu Informacja Nazwa szpitala Nazwisko, imię i stanowisko członka

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Klinika Neurologii i Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego Katedra Neurologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Klinika Neurologii i Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego Katedra Neurologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Klinika Neurologii i Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego Katedra Neurologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Anna Piątek MÓZGOWY PRZEPŁYW KRWI OCENIONY ULTRASONOGRAFICZNIE I

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

Ocena ultrasonograficzna wymiaru osłonki nerwu wzrokowego jako pośrednia forma diagnostyki wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (ICP)

Ocena ultrasonograficzna wymiaru osłonki nerwu wzrokowego jako pośrednia forma diagnostyki wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (ICP) Ocena ultrasonograficzna wymiaru osłonki nerwu wzrokowego jako pośrednia forma diagnostyki wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (ICP) dr n. med. Joanna Żółtańska specjalista pielęgniarstwa ratunkowego

Bardziej szczegółowo

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii 1. Zajęcia z chirurgii odbywają się w Klinice Chirurgii Ogólnej ZOZ MSWiA z WM-CO, w

Bardziej szczegółowo

Faculty of Mathematics and Information Science,

Faculty of Mathematics and Information Science, Neuroimaging of Cerebral Venous Thrombosis (CVT) old dilemma and the new diagnostic methods. Neuroobrazowanie zakrzepicy zatok i żył mózgowia - odwieczne dylematy, nowe metody diagnostyczne. Faculty of

Bardziej szczegółowo

Iwona Kurkowska-Jastrzębska Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa. Zakopane listopada 2016

Iwona Kurkowska-Jastrzębska Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa. Zakopane listopada 2016 Iwona Kurkowska-Jastrzębska Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa Zakopane 18-19 listopada 2016 Jedna z najczęstszych chorób OUN Częstość występowania 1% populacji ogólnej (w Polsce 400 tys.) Dwa

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:. PESEL/Data urodzenia Pacjenta:...

FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:. PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:. PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając R A D I O L O G I A Z A B I E G O W A Radiologia Zabiegowa Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Bardziej szczegółowo

Data realizacji zajęć/numer ćwiczenia. Tematyka ćwiczeń

Data realizacji zajęć/numer ćwiczenia. Tematyka ćwiczeń zajęć/numer ćwiczenia Tematyka ćwiczeń kierunkowe i przedmiotowe efekty efektów zgodne z 1 Powtórzenie podstaw anatomii układu nerwowego. Badanie pacjentów. U1, U2, U3, U4, U5, 2 Powtórzenie badania neurologicznego.

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? Wrodzone wodokielisze (megacalycosis) Pytanie 4

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:..

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:.. FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:.. PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo