Most na kryzys Sydney Harbour Bridge

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Most na kryzys Sydney Harbour Bridge"

Transkrypt

1 Cena 12 zł (w tym 7% VAT) nr 4 (25) lipiec sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne nr 4 (25) lipiec sierpień 2009 ISSN Most na kryzys Sydney Harbour Bridge LOŻA EKSPERTÓW POSTAW NA SOLIDNY FUNDAMENT RAPORT INFRASTRUKTURA MOTOREM NAPĘDOWYM BUDOWNICTWA

2 NAJWY SZEJ JAKO CI WIELOZADANIOWE URZ DZENIA WIERTNICZE FIRMY MDT PRZENOŚN Y PULPIT STERUJĄCY KONT NTEN ENER ER NA ZWIERCINY ZBIORN IKI PŁUCZK OWE SYSTEM SEP ARACAC JI ZWIER CIN ZBIORNIK PŁUCZ CZKI RU RY PŁU ŁUCZ KOWE NA RAMP IE POMP A PŁUC ZKOWA KOMPRESOR MC 80 VEG PLAC BUDWY W CENTRUM MIA IAST A NASZYM CELEM JEST KOMPLEKSOWE ZAOPATRZENIE FIRM PROWADZĄCYCH WIERCENIA GEOD Jedyny y prz rzedstawiciel firmy MDT w Polsce: Aby sprostać oczekiwaniom naszych partnerów dostarczamy sprzęt wysokiej jakości oraz wsparcie wiedzą techniczną i doświadczeniem, co stanowi o sile naszej oferty. Z GEOD WIERCĄ SKUTECZNIE I SZYBKO: DEMAX DRILL GEOREM ZRI CHROBOK MC 80 VE Z ZESTAWEM OSPRZĘTU 40 otworów w 45 dni średnica otworu 150 mm średnia głębokość 150 m wiercenie z DTH sierpień - wrzesień 2008 MC 160 BE POMPA GEOASTRA uszczelnienie strefy przyszybowej metodą jet-grouting dzienna wydajność 100m styczeń - luty 2008 MC 180 BE POMPA HT 400 wykonanie ekranu dennego pod drogą S8 metodą jet-grouting w trakcie realizacji od: wrzesień 2008 Skośna Kraków (012) 2) pl biur od.pl

3 Śląskie Towarzystwo Wiertnicze Spółka z o.o Radzionków, ul. Strzelców Bytomskich 100 tel./fax.: (032) ; (032) Usługi wiertnicze - Wiercenia pionowe oraz poziome z powierzchni oraz wyrobisk górniczych, - Budowa studni, - Wiercenia hydrogeologiczne poszukiwawcze i rozpoznawcze wraz z obsługą geologiczną, - Wiercenia otworów inżynieryjnych dla odwadniania, wentylacji, podsadzania pustek, itp., - Wiercenia otworów wielkośrednicowych (do średnicy 2,0 m). Usługi geotechniczne - Palowanie (do średnicy 0,5 m), - Iniekcje cementowe i środkami chemicznymi, - Kotwienie, - Zabezpieczanie skarp, zboczy oraz nasypów, - Wypełnianie pustek poeksploatacyjnych, - Odwodnienia. Oferujemy kompleksowe wykonawstwo robót w/g projektów zleconych lub własnych z zastosowaniem nowoczesnych technologii robót wiertniczych i z wykorzystaniem własnego sprzętu.

4 Edytorial Drodzy Czytelnicy! Deficyt budżetowy w 2009 r. będzie aż o jedną trzecią wyższy od zakładanego i wyniesie 27,18 mld zł. Największe różnice w przewidywanym poziomie dochodów państwa w stosunku do ustawy budżetowej na 2009 r. wystąpią w podatku VAT, co wynika ze spadku popytu indywidualnego na dobra i usługi, oraz podatku CIT jako rezultat pogorszenia się kondycji finansowej firm. Wydaje się więc, że podwyżka podatków w 2010 r. jest nieunikniona, zwłaszcza że w przyszłym roku należy liczyć się z możliwością załamania się rynku inwestycji oraz eksportu, a sukcesem będzie osiągnięcie prognozowanego 0,5% wzrostu PKB (dla porównania, w 2008 r. 4,9%). Do takiego rozwoju wypadków sytuacji trzeba dobrze się przygotować. Tymczasem tegoroczne doświadczenia trudno oceniać pozytywnie. Błędne oszacowanie wysokości deficytu spowodowało zamieszanie w planowanych oszczędnościach. Rząd pospiesznie tnie te wydatki, które nie wymagają zmiany ustawy budżetowej, a sama nowelizacja ustawy jest bardzo spóźniona. Dobrze ilustruje to przykład z branży budownictwa drogowego. Nowela ma usankcjonować m.in. 9,7 mld zł oszczędności wynikających ze zmiany finansowania infrastruktury drogowej. Koszty te, zamiast budżetu, poniesie Krajowy Fundusz Drogowy. Tyle tylko, że środki te trafią do GDDKiA najwcześniej jesienią, podczas gdy z drogowego budżetu wycięto je już zimą. Trudno się więc dziwić, że rządowy program budowy 3 tys. km autostrad i dróg ekspresowych nie jest realizowany. Ponieważ lato jest tym okresem, w którym planuje się przyszłoroczne wydatki, minister finansów i cały rząd stoją dziś przed wielkim wyzwaniem, jakim jest dobre zaplanowanie budżetu roku Ma być on niczym dobry fundament, na którym będzie mogła oprzeć się gospodarka. I właśnie, przez pararelę, robotom fundamentowym poświęciliśmy najwięcej uwagi w tym numerze naszego pisma. Bezpośrednią okazją do tego było zorganizowane w Warszawie bardzo interesujące seminarium Fundamenty palowe 2009, w głównej mierze poświęcone doświadczeniom nabytym w trakcie pierwszego etapu budowy Stadionu Narodowego. Zagadnienia technologii fundamentowych podejmują na naszych łamach m.in.: Jakub Sierant z TITAN Polska Sp. z o.o., Andrzej Kulawik z ARCADIS Sp. z o.o. Roman Rogowski i Piotr Franczak z IMB-Podbeskidzie oraz naukowcy: Kazimierz Gwizdała, Maciej Stęczniewski i Ireneusz Dyka. O stanie rynku robót fundamentowych wypowiadają się znani specjaliści tej branży, których opinie prezentujemy w ramach nowego cyklu Loża ekspertów. W tych trudnych czasach polecam Państwu lekturę artykułu Adama Wysokowskiego pod znamiennym tytułem Most na kryzys Sydney Harbour Bridge. Przed skutkami kryzysu gospodarczego można się bronić na wiele sposobów, czego przykładem jest działalność PBG SA. Firma ta nie tylko buduje Stadion Narodowy i dwa inne stadiony na Euro 2012, ale przypadł jej w udziale cały gazowy tort zwyciężyła w najbardziej intratnych przetargach w polskim gazownictwie. Środki na rozwój, w tym nowe akwizycje, pozyskała z przeprowadzonej w czerwcu emisji akcji, która przyniosła 190-milionowy zastrzyk gotówki. O wszystkim tym przeczytają Państwo w wywiadzie udzielonym przez prezesa zarządu PBG SA Jerzego Wiśniewskiego. Refleksami na temat tego, jak w nowoczesny sposób budować drogi, dzielą się: niemiecki koncern Bilfinger Berger i słowacki Doprastav a.s. Jak zawsze, proponuję również ciekawe artykuły dotyczące branży wodno-kanalizacyjnej, m.in. tekst o trudnościach w rekultywacji lagun osadowych w krakowskiej oczyszczalni ścieków w Płaszowie, budowie półkilometrowego kolektora o średnicy 1,6 m w Warszawie, a także relację z targów WOD-KAN w Bydgoszczy. Piszemy też o innych imprezach targowych i konferencjach, w które obfitował maj i czerwiec, jak m.in. AUTOSTRADA-POLSKA, Awarie budowlane, IN- FRAEKO 2009, GEOLOGIA 2009, TIL. Miłej lektury i udanego wakacyjnego odpoczynku! 15 Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, artykułów sponsorowanych i ogłoszeń oraz zastrzega sobie prawo do skracania nadesłanych tekstów i opatrywania ich własnymi tytułami. Jakiekolwiek wykorzystywanie w całości lub we fragmencie materiałów zawartych w ogólnopolskim magazynie branżowym Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne bez zgody wydawcy jest zabronione. Dane osobowe adresatów, do których przesyłamy Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne podlegają ochronie i nie są udostępniane osobom trzecim. Mogą też być dowolnie zmieniane przez ich właścicieli i w każdym momencie wycofane z bazy danych. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, Kraków 2009 P A R T N E R Z Y M E R Y T O R Y C Z N I Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Politechnika Świętokrzyska Politechnika Śląska Wydział Górnictwa i Geologii Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej Oddział w Krakowie Polski Komitet Geotechniki Oddział Małopolski

5

6 Spis treści Most na kryzys Sydney Harbour Bridge Adam Wysokowski 12 Przeprawa na zachód Kicking Horse Pass Oliver Blaha, Katarzyna Flankowska 15 Pierwsza w Azerbejdżanie autostrada z prawdziwego zdarzenia Dusan Bozik, Juraj Serva, Ivan Rondos, Viera Klimentova 18 Infrastruktura motorem napędowym polskiego budownictwa Bartłomiej Sosna 21 Ponad pół kilometra kolektora w Warszawie Bartosz Milczarczyk 22 Kryzys omija nas szerokim łukiem Z Jerzym Wiśniewskim, prezesem zarządu PBG SA rozmawia Anna Biedrzycka 25 Trudne laguny Anna Biedrzycka 28 Program budowy autostrad nabierze wreszcie właściwego tempa? Anna Siedlecka 30 Targi wysokich lotów Krzysztof Sikora 31 Krakow Bridge Ogólnopolski Studencki Konkurs Budowy Mostów Marek Pańtak 32 Jubileusz 70-lecia urodzin Kazimierza Flagi Bogusław Jarek 34 Jak uniknąć awarii i katastrof budowlanych Maria Kaszyńska 36 Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę stadionu na Euro 2012 we Wrocławiu Krzysztof Sikora 37 Targi GEOLOGIA GEO-EKO-TECH 2009 Krzysztof Sikora 38 Realizacja konstrukcji żelbetowej Świątyni Opatrzności Bożej Bernarda Ambroża-Urbanek 40 Stając na wysokości zadania! Z Jarosławem Nielipińskim, zastępcą dyrektora firmy Warbud SA Regionu Centrum rozmawia Bernarda Ambroża-Urbanek 42 Rury HOBAS CC-GRP i system paneli HOBAS NC Line Anna Siedlecka 46 Wielkie możliwości małych pali Jakub Sierant 48 Problematyka osuwisk w budownictwie komunikacyjnym Janina Mrowińska, Włodzimierz Grzywacz 50 Most nad dolinką w rejonie Lubnia Andrzej Kulawik 52 Aspekt budujemy w Żywcu Paulina Kowal 54 Zastosowanie pali FDP w budownictwie mostowym Roman Rogowski, Piotr Franczak 58 W kryzysie również można stawiać na rozwój Z Lucyną Kornek, prezes zarządu firmy Poltech Sp. z o.o. rozmawia Mariusz Karpiński-Rzepa 60 Wnioski z realizacji robót palowych na Stadionie Narodowym w Warszawie Anna Siedlecka 62 Wykorzystanie sondowań statycznych do obliczania nośności i osiadań pali Kazimierz Gwizdała, Maciej Stęczniewski, Ireneusz Dyka 70 Loża ekspertów Bolesław Kłosiński, Przemysław Nowak, Bogusław Przebinda, Remigiusz Musiał 72 Badania pali testowych Piotr Rychlewski 76 Nastawieni na innowacje Z Danielem Nowakowskim, właścicielem firmy Staler rozmawia Anna Siedlecka 78 Palownice firmy Soilmec Tomasz Witek 80 Wykonywanie mikropali, jet groutingu i pali CFA za pomocą wiertnicy Comacchio MC 1500, cz. 2 Renzo Comacchio, Wiesław Lizończyk 82 Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości Aleksander Walas 84 Zadanie godne Goliatha Paweł Derwich 86 NO-DIG Toronto 2009 Andrzej Kuliczkowski 88 WOD-KAN 2009 sukces w nowym miejscu Anna Siedlecka 89 Hydro-Vacuum SA podwójne wyróżnienie Paweł Jurczyk 90 Rozwój infrastruktury komunalnej w świetle zasad zrównoważonego rozwoju Józef Dziopak 92 Miejscowe podczyszczalnie ścieków deszczowych i ogólnospławnych Robert Walczak 95 Intesio inteligentne rozwiązania Wavin do zagospodarowania wód deszczowych Maria Bogacz-Rygas 98 Katalog branżowy 6 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

7 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wydawca: Redakcja: Redaktor naczelny: Redaktor wydania: Administracja: Studio graficzne: OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN BRANŻOWY Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Mariusz Karpiński-Rzepa ul. Zakopiańska 9/101, Kraków tel.: , fax: Mariusz Karpiński-Rzepa Lena Bełdan Anna Sikora KeboDesign Dominik Jarząbek, Magdalena Kręcioch Dziennikarze: Anna Biedrzycka (szef działu) Jan Bobka, Anna Siedlecka, Krzysztof Sikora, Bernarda Ambroża-Urbanek, Kinga Wolska Reklama i marketing: Anna Sikora tel.: , Lidia Pobidyńska tel.: , Internet: Dominik Jarząbek, Damian Karpiński Prenumerata: Kolporter SA, Garmond Press oraz redakcja NBI Sprzedaż: Salony EMPiK oraz redakcja NBI Dystrybucja: Ararat Vision Teresa Siedlecka Nakład: 7000 egzemplarzy Projekt okładki: Dominik Jarząbek Zdjęcia na okładce: Fotolia Thorsten RADA PROGRAMOWA prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej prof. dr hab. inż. Stanisław Stryczek Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii, Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Prezes Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, członek ISTT prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk Zakład Mostów, Politechnika Wrocławska dr hab. inż. Marek Cała Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH prof. dr hab. inż. Józef Dubiński Główny Instytut Górnictwa prof. dr hab. inż. Andrzej Gonet Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii, Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH dr hab. inż. Kazimierz Gwizdała, prof. PG Katedra Geotechniki Geologii i Budownictwa Morskiego, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska, Politechnika Gdańska prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński Wydział Inżynierii Środowiska, Politechnika Warszawska dr hab. inż. Kazimierz Kłosek, prof. PŚl Zakładu Dróg i Kolei, Politechnika Śląska w Gliwicach prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Katedra Górnictwa Odkrywkowego, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Marek Łagoda, prof. PL Katedra Budownictwa Drogowego, Politechnika Lubelska, Instytut Badawczy Dróg i Mostów prof. dr hab. inż. Maciej Mazurkiewicz Katedra Ekologii Terenów Górniczych, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH prof. dr hab. inż. Krystian Probierz Wydział Górnictwa i Geologii, Politechnika Śląska dr hab. inż. Jerzy Z. Piotrowski, prof. PŚk Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Świętokrzyska prof. dr hab. inż. Jakub Siemek Zakład Gazownictwa Ziemnego, Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH prof. dr hab. inż. Andrzej Wichur Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. UZ Kierownik Zakładu Dróg i Mostów, Uniwersytet Zielonogórski Tadeusz C. Alberski, Ph.D., P.E. New York State Department of Transportation dr inż. Jacek Alenowicz Katedra Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska, Polskie Stowarzyszenie Geosyntetyczne dr inż. Agata Zwierzchowska Katedra Wodociągów i Kanalizacji, Politechnika Świętokrzyska

8 Świat Mosty Most na kryzys Sydney Harbour Bridge dr hab. inż Adam Wysokowski, prof. UZ, kierownik Zakładu Dróg i Mostów, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska, Uniwersytet Zielonogórski W centrum Sydney, w obrębie basenu portowego, gdzie pierwsi australijscy osadnicy pod koniec XVIII w. założyli port, znajduje się most Sydney Harbour Bridge, najbardziej rozpoznawalny symbol Australii. Łączy brzeg południowy z północnym, ułatwiając komunikację między centrum a North Sydney dzielnicą, w której mają siedziby wielkie firmy i instytucje finansowe. Od czasu powstania most jest jednym z symboli miasta. Przyczyniły się do tego rozmiary konstrukcji, jej prostota i symetria, oraz wielka rola, jaką odegrał w procesie scalania organizmu miejskiego. Autor artykułu na tle mostu, postać człowieka umożliwia ocenę wielkości przegubu łuku 1. Wprowadzenie Ten najdłuższy i najszerszy jednoprzęsłowy most ówczesnego świata zbudowano w okresie najgłębszego kryzysu gospodarczego, tj. w latach 30. XX w., i stał się on znakiem nadziei na lepszą przyszłość. Przy budowie znalazło zatrudnienie kilka tysięcy osób (tylko przy samej konstrukcji ok osób), co w czasach bezrobocia pozwoliło miastu na swobodniejszy od- 8 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

9 Mosty Świat Widok ogólny mostu z tarasu Sydney Opera House dech. Bezrobocie we wschodniej części Australii dochodziło wtedy nawet do 30%. Realizacja tak dużej inwestycji była niezwykle kosztowna. Dzięki tej budowie, która trwała ok. ośmiu lat, Sydney stało się najbogatszym miastem Australii, częściowo przyczyniając się do rozwoju gospodarczego całego kraju. Do budowy użyto dużej ilości różnych materiałów, a ich transport dał pracę licznej rzeszy robotników. Stąd też tytuł artykułu ma swoje oczywiste uzasadnienie. 2. Historia Sydney Harbour Brigde jest czwartym co do długości przęsłem łukowym na świecie, obok mostu Bayonne Bridge w Nowym Jorku, New River Gorge Bridge w Zachodniej Wirginii i najdłuższym obecnie na świecie mostem Lupu w Szanghaju. Ze względu na jego szerokość, 48,8 m, został wpisany do Księgi Światowych Rekordów Guinessa. Dodatkowo do 1967 r. była to najwyższa konstrukcja w Sydney. Budowę Sydney Harbour Bridge rozpoczęto 28 lipca 1923 r., a otwarcie nastąpiło 19 marca 1932 r. Projektantem mostu był John Bradfield, który wzorował się na konstrukcji mostu Hell Gate w Nowym Jorku. Ostatecznie koszt budowy całego mostu przekroczył 10 mln funtów i stanowił więcej niż dwukrotną kwotę zaplanowanych kosztów. Zaciągnięte wówczas długi spłacono ostatecznie dopiero w roku Najważniejsze daty z historii budowy mostu: 26 marca 1925 wmurowanie kamienia węgielnego pod południowy pylon 26 października 1928 rozpoczęcie wznoszenia głównego łuku 26 listopada 1929 rekord montażu konstrukcji stalowej (przez jeden dzień zmontowano 589 t konstrukcji) 19 sierpnia 1930 zmontowano główny łuk 16 stycznia 1932 ułożono ostatni kamień w pylonach 21 stycznia 1932 zakuto ostatni nit na konstrukcji stalowej obiektu 19 marca 1932 otwarto most i przekazano go do użytkowania. Ciekawostką jest, że podczas uroczystego otwarcia mostu prawicowy opozycjonista Francis Edward de Grott wyrwał się konno do przodu i przeciął wstęgę, uprzedzając lewicowego premiera Jacka Langa. 3. Konstrukcja Konstrukcja mostu składa się z dwóch zasadniczych części: części dojazdowej, przebiegającej nad zabudową miejską, oraz przęsła zasadniczego nad zatoką, w postaci jednoprzęsłowego łuku. Konstrukcja przęseł nośnych wykonana jest ze stali. Przęsło nurtowe zbudowano w formie łukowej kratownicy, do której podwieszony jest stalowy pomost za pomocą wieszaków o różnej długości. Z uwagi na rodzaj i kształt konstrukcji, most portowy mieszkańcy zaczęli nazywać m.in. wieszakiem na ubrania, podstawką na tosty czy też żelaznymi płucami. Most posiada osiem pasów ruchu, dwa tory kolejowe, chodnik dla pieszych i drogę rowerową. Ta ostatnia biegnie po stronie zachodniej, natomiast chodnik dla pieszych po wschodniej. Na most można wejść schodami z Cumberland St w The Rocks lub z okolic stacji Milsons Point w North Shore. Główne parametry mostu: materiał stal, beton, kamień maksymalna rozpiętość przęsła 503 m długość całkowita mostu 1149 m szerokość pomostu 49 m górny poziom łuku nad poziom lustra wody 134 m wysokość pylonów 89 m skrajnia żeglowna 49 m najdłuższy wieszak 58,8 m najkrótszy wieszak 7,3 m najdłuższy nit 395 mm o masie 3,5 kg. Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 9

10 Świat Mosty Koronkowa konstrukcja słupków i krzyżulców łuku Monumentalna konstrukcja łuku wkomponowana w najstarszą dzielnicę Sydney The Rocks przylegającą do portu Nocny widok chodnika mostu poprowadzonego przez konstrukcję pylonu wschodniego Konstrukcja mostu waży 52,8 tys. t, w tym stalowa konstrukcja łuku 39 tys. t. Pylony zostały wykonane z betonu i obłożone granitem. Jako ciekawostkę można przytoczyć, że podczas gorących australijskich dni w wyniku rozszerzalności termicznej stali łuk wypiętrza się o 18 cm. Wewnątrz pylonu wznoszącego się od południowego wschodu znajduje się niewielkie Harbour Bridge Museum. 4. Budowa Most był budowany metodą wspornikową, wznosząc na obu brzegach zatoki potężne półłuki, podtrzymywane przed zwieńczeniem przez 128 kabli. Gotowe segmenty łuku były transportowane barkami z wytwórni i podnoszone przez 580-tonowe dźwigi umieszczone na końcach wsporników. Most został zbudowany przez angielską firmę konstrukcyjną Dorman Long and co. Zatrudniono ok robotników, z których w czasie budowy zginęło 16. Podczas prac budowlanych pylony stanowiły oparcie dla dźwigów, obecnie jednak pełnią wyłącznie funkcję dekoracyjną. Ponadto do budowy użyto 122 tys. m 3 skał, 95 tys. m 3 betonu oraz ponad 6 mln nitów. Do pomalowania stalowej konstrukcji mostu, o powierzchni zbliżonej do powierzchni ok. 60 boisk piłkarskich, użyto 272 tys. l szarej farby (najtańszej na rynku). Farba ta, obecnie już nowszej generacji, o większej trwałości, posiada metaliczny połysk. 79% stali sprowadzono z Anglii, pozostałe 21% pochodziło z zasobów Australii. Nocny widok na Operę i okolicę portu z południowej części chodnika mostu Pylony zostały wykonane z betonu i obłożone granitem australijskim pochodzącym ze wschodniej Australii. Do budowy, oprócz stali, użyto ok. 17 tys. m 3 granitu. Próbne obciążenie mostu wykonano w styczniu i lutym 1932 r., wykorzystując do testów ok. 96 parowych lokomotyw. Otwarcie mostu przyciągnęło milion widzów. W początkowym okresie na moście znajdowały się dodatkowo dwie linie tramwajowe, ale zostały one zastąpione w 1958 r. przez linie autobusowe. Dzisiaj linie te oddzielają od pozostałego ruchu bariery betonowe. 5. Podsumowanie Średni ruch drogowy na obiekcie wynosi obecnie ok. 160 tys. pojazdów na dobę, podczas gdy w pierwszym roku eksploatacji 11 tys. pojazdów. Z uwagi na niewystarczającą przepustowość mostu, w 1992 r. otwarto dodatkowy tunel (Harbour Tunnel). Zaczyna się on ok. pół kilometra na południe od gmachu Sydney Opera House, biegnie pod basenem portowym na wschód od mostu, a następnie wychodzi na drogę prowadzącą na północ od mostu. W ostatnich latach dodatkową atrakcją obiektu mostowego jest wspinaczka na łuk stalowego przęsła mostu. Wchodzenie na łuk dozwolone jest dopiero od 1998 r., chociaż niektórzy śmiałkowie, np. studenci uniwersytetu w Sydney, czynili takie próby na własną rękę dużo wcześniej. Obecnie wycieczki te odbywają się pod opieką doświadczonych przewodników i prowadzą na szczyt łuku. Cała eskapada trwa ponad trzy godziny i oprócz konstrukcji obiektu można 10 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

11 Mosty Świat Ogrom konstrukcji stężeń poziomych przęsła łukowego Widok konstrukcji południowej części dojazdowej od spodu Prace konserwacyjne przy wieszakach i pomoście konstrukcji podziwiać wspaniałą panoramę Sydney. Wcześniej zarejestrowani w specjalnym biurze wycieczek uczestnicy, ubierani są w specjalne szare kombinezony i przypinani uprzężami do lin eliminujących ryzyko wypadku. Dodatkową atrakcją jest również wystawa fotograficzna poświęcona historii mostu. Zdaniem autora, okazja do zwiedzenia obiektu i bliższego zapoznania się z jego konstrukcją stanowi niezapomniane przeżycie. Z okazji 75-lecia mostu została wybita specjalna moneta. Numizmat ukazuje konstrukcję mostu wraz z widniejącymi nad nią sławnymi, sylwestrowymi sztucznymi ogniami. Most stanowiący symbol Australii, i nie tylko, stał się od wielu lat atrakcją australijskich nowożeńców i jest już tradycją, że po zakończeniu ceremonii zaślubin pozują oni do pamiątkowej sesji zdjęciowej, często w otoczeniu spektakularnych zabytkowych automobili z okresu budowy mostu. Na koniec warto przytoczyć pytanie, które sydnejczycy często zadają nowym przybyszom, i które również usłyszał autor tego artykułu: Ile nitów posiada Sydney Harbour Bridge?. Gdy niezorientowany przybysz długo się zastanawia nad prawidłową odpowiedzią sydnejczyk nie czekając na odpowiedź informuje, że... tyle, ile potrzeba! Literatura 1. Przewodnik Pascala: Australia. Wydawnictwo Pascal. Bielsko-Biała Bridge Climb Sydney, 3. Sydney: Harbour Bridge, Pamiątkowe ślubne zdjęcie na tle mostu - to już tradycja sydnejskich nowożeńców 4. Oficjalna strona mostu: 5. Naukowe Koło Mostowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, A. Wysokowski: Spektakularne mosty Australii, ib.zgora.pl. 6. Strona poświęcona numizmatyce: Fotografie zamieszczone w artykule zostały wykonane przez autora. Autor dziękuje rodzinie i przyjaciołom z Australii za pomoc w rozwijaniu pasji mostowej. Specjalna moneta wybita z okazji 75-lecia mostu wi cej na Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 11

12 Świat Mosty Przeprawa na zachód Kicking Horse Pass Oliver Blaha, Bilfinger Berger AG, Katarzyna Flankowska, Bilfinger Berger Polska SA Autostrada przez budzącą strach Kicking Horse Pass (Przełęcz Wierzgającego Konia) zapewniła niemieckiemu koncernowi Bilfinger Berger mocną pozycję na kanadyjskim rynku budowlanym, gdzie obecnie uchodzi za lidera w realizacji projektów z zakresu budownictwa komunikacyjnego w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Dziury w nawierzchni o średnicy 20 cm, strome zbocza i spadające kamienie tak wyglądała do niedawna ta niezwykle ruchliwa droga w Górach Skalistych. Cieszyła się bardzo złą sławą jako jedna z najniebezpieczniejszych w całej Kanadzie. Ani regionalne samorządy, ani federalne władze nie mogły sobie pozwolić na remont autostrady z lat 50. XX w. Eksperci oszacowali deficyt budżetu Kanady, przeznaczonego na aktualne potrzeby związane z obiektami infrastrukturalnymi, na 42 mld USD. To spowodowało, że na znaczeniu zyskały inwestycje oparte na koncepcji PPP, w których po stronie partnera prywatnego leży zaprojektowanie, realizacja i utrzymanie obiektów infrastruktury publicznej. Ten projekt utorował nam drogę na rynek Ameryki Północnej powiedział Nick Dawson, dyrektor jednej ze spółek grupy Bilfinger Berger. 12 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

13 Mosty Świat Ponadto koncern pozyskał dwa inne znaczące projekty z dziedziny infrastruktury komunikacyjnej: budowę mostu Golden Ears w okolicy Vancouver oraz obwodnicy Calgary w prowincji Alberta. W ciągu zaledwie dwóch lat od zaistnienia na tym rynku, Bilfinger Berger jest już jedną z wiodących firm oferujących realizację projektów koncesyjnych w tym zakresie. Zaprojektowanie, budowę i częściowe finansowanie odcinka nad przełęczą, Bilfinger Berger Project Investments powierzył zespołowi Trans-Park-Group. Już na etapie przetargu harmonogram prac wyróżniał się nowoczesnymi rozwiązaniami, gwarantującymi kontynuowanie prac w zimie i skrócenie czasu budowy. Harmonogram zakładał zaledwie 25 miesięcy na wykonanie trasy na tym niezwykle trudnym odcinku o 19 miesięcy mniej niż projektanci zatrudnieni przez rząd. Zakres wszystkich prac drugiego etapu, za które odpowiedzialne było konsorcjum na czele z Bilfinger Berger, obejmował rozbudowę sześciokilometrowego odcinka oraz eksploatację i utrzymanie 26-kilometrowej autostrady wiodącej między stromymi zboczami górskimi i rzeką Kicking Horse. Kluczowy element projektu to nowy, 400-metrowy most nad kanionem, wzniesiony na 80-metrowych filarach. Zadanie wykonano w ciągu 2,5 roku. Całkowita wartość tego etapu inwestycji wynosi 130 mln USD, z czego udział własny Bilfinger Berger to 11 mln USD. Czas trwania koncesji sięga 2030 r. Realizacja projektu The Kicking Horse Pass bazuje na koncepcji odpłatności zależnej od jakości usług związanych z udostęp- Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 13

14 Świat Mosty nieniem obiektu. Operator ponosi odpowiedzialność w odniesieniu do ryzyk wynikających z projektu, budowy i utrzymania obiektów, natomiast partner publiczny przejmuje ryzyko związane z komunikacją. Innymi słowy, operator będzie otrzymywał ustaloną w umowie miesięczną odpłatność uiszczaną przez rząd prowincji, w zamian za którą zapewni nieograniczony dostęp do 26-kilometrowego odcinka autostrady i mostu przez okres kolejnych 25 lat. To oznacza również sprawnie przeprowadzane remonty i zimowe utrzymywanie drogi, co nie jest łatwym zadaniem w miejscu, gdzie spadające kamienie i obfite opady śniegu w zimie są na porządku dziennym podkreślił Stephen Perfect, przedstawiciel koncernu w Ameryce Północnej. W trakcie budowy konieczne było podjęcie szczególnych środków ostrożności. Zabezpieczono skarpy i zasadzono roślinność w celu zatrzymania lawin. W sumie wykopano ponad 3 mln m 3 ziemi i gruzu, co odpowiada pojemności 200 tys. ciężarówek. Podczas budowy zużyto 2,5 tys. t stali konstrukcyjnej i 50 tys. t asfaltu. Sama konstrukcja filarów mostu wymagała użycia 12 tys. m 3 betonu i 1,5 tys. t prętów zbrojeniowych. Dzięki najnowocześniejszym rozwiązaniom logistycznym ruch na autostradzie mógł się już odbywać po niespełna dwóch latach od rozpoczęcia budowy. Również kontynuacja prac podczas surowej kanadyjskiej zimy przyśpieszyła udostępnienie drogi. Taki kontrakt ma dla nas ogromne znaczenie. Bardzo się cieszę, że łącząc w jednym kontrakcie tak profesjonalny projekt z najwyższej jakości wykonaniem, udało nam się zaoszczędzić, a na moście New Park już odbywa się ruch kilka miesięcy wcześniej niż planowano powiedział Kelvin Falcon, minister transportu Kolumbii Brytyjskiej. W sierpniu 2007 r., czyli dwa miesiące przed zaplanowanym terminem, premier tej prowincji Gordon Campbell uroczyście otworzył zmodernizowany odcinek autostrady. Wraz z powstaniem tej inwestycji w przeszłość odeszły czasy, kiedy tysiące samochodów stało każdego dnia w gigantycznym korku, przedzierając się przez dziury i strome wzniesienia. Ta niegdyś ryzykowna trasa umożliwia teraz bezpieczny przejazd i stanowi jedną ze strategicznych dróg ułatwiających dostęp do wybrzeża Pacyfiku, który odgrywa kluczową rolę w gospodarce tej prowincji. Projektem równie ambitnym, realizowanym przez Bilfinger Berger, jest budowa Golden Ears Bridge w okolicy Vancouver. Do października 2009 r. planuje się zakończenie kilometrowego mostu o szerokości 90 m oraz 14 km dróg dojazdowych w samą porę, bo przed rozpoczęciem zimowych igrzysk olimpijskich w 2010 r. Także tutaj koncern podjął się zaprojektowania i finansowania. Po wykonaniu obiektów konsorcjum, którego liderem jest Bilfinger Berger, będzie zarządzać nimi przez okres 35 lat i tak jak w przypadku Kicking Horse Pass, będzie otrzymywał stałą zapłatę w zamian za ich udostępnienie. Zdjęcia: Bill Pitcher wi cej na 14 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

15 Pierwsza w Azerbejdżanie autostrada z prawdziwego zdarzenia inż. Dusan Bozik, inż. Juraj Serva, inż. Ivan Rondos, inż. Viera Klimentova, Doprastav a.s. Infrastruktura Świat Znaczna część sieci drogowej, mostów i innych obiektów komunikacyjnych Azerbejdżanu jest w złym stanie. Jezdnie są wąskie, zdeformowane, popękane i podziurawione, w ogromnej większości bez poziomych znaków i słupków drogowych. Z drugiej jednak strony, dzięki bogatym złożom ropy i gazu ziemnego, kraj ten notuje bardzo szybki wzrost gospodarczy. Niemałą część środków inwestuje w rozwój i odnowę infrastruktury drogowej, którą prowadzi spółka Azerroadservice, stworzona i kontrolowana przez ministerstwo transportu. Do największych projektów należą: autostrada z Baku do granicy z Iranem, z Baku do granicy z Rosją, z Baku do granicy z Gruzją oraz budowa autostradowej obwodnicy Baku. Widok na Półwysep Apszeroński, na którym znajduje się budowana przez Doprastav a.s. autostrada Obiekt mostowy nad autostradą w km 8,6 Historia i przygotowania do budowy Jednym z projektów modernizacyjnych była budowa o nazwie Reconstruction and Upgrading of Airport Road from Roundabout Azibekov to Heydar Aliyev International Airport w Baku, km 0, ,169, którą po 21 miesiącach od podpisania umowy i po 13 miesiącach od rozpoczęcia budowy prezydent Republiki Azerbejdżanu 25 grudnia 2008 r. uroczyście oddał do użytku. Budowa była realizowana na wschodnim cyplu Półwyspu Apszerońskiego. Zmodernizowana trasa łączy centrum Baku z największym w kraju międzynarodowym lotniskiem Gejdara Alijeva. Rozpoczyna się przy ul. Gejdara Alijeva w miejskiej części Azibebkova i dalej przebiega przez rejony podmiejskie: Sabunchu, Bakikhanov, Amircan, Surakhani aż do lotniska. W marcu 2007 r. zostały podpisane umowy między Doprastav a.s. a azerbejdżańskim ministerstwem transportu, reprezentowanym przez Azerroadservice. Jednocześnie w pierwszym półroczu 2007 r. Słowacy założyli oddział swojej firmy w Azerbejdżanie. Rozwiązania techniczne i budowa Nowo wybudowana sieć komunikacyjna zastąpiła istniejącą, która nie odpowiadała wymaganiom dzisiejszego ruchu drogowego. Powodem była lokalizacja i wysokość starej trasy, niewystarczająca szerokość, ale też poziome skrzyżowania z komunikacją miejską. Obecnie infrastruktura ta obejmuje od czterech do sześciu pasów drogowych w każdym kierunku. Na pierwszym kilometrze, od początku aż do Sabunchu, jest razem 12 pasów, a dalej, do lotniska, osiem pasów. Średnio szerokość drogi wynosi 43 m. W początkowej dokumentacji przetargowej proponowano pięć węzłów: Sabunchu (km 1,000), Bakikhanov (km 3,200), Amircan (km 6,000), Jeni Surakhani (km 10,000) i Airport (km 12,200). Ze względu na opóźnione przekazanie odcinków i problemy z wywłaszczeniem nieruchomości, inwestor zadecydował się zastąpić węzły Amircan i Jeni Surakhani jednym Surakhani w km 8,620. Podczas budowy została dokończona nowa część autostradowa, łącząca się z budową w miejscu zastąpionego węzła Airport. Ta zmiana spowodowała konieczność rozwiązania problemu skrzyżowania dwóch autostrad. Z powodów związanych z położeniem terenu oraz bezpieczeństwem (korytarze powietrzne przy lotnisku) pojawiły się trudności ze znalezieniem odpowiedniego rozwiązania. Inwestor wybrał przejściowo najlepszy sposób w postaci tymczasowego poziomego skrzyżowania kierowanego przez sygnalizację świetlną. Tym sposobem liczbę węzłów ostatecznie zawężono do trzech: Sabunchu, Bakikhanov i Surakhani. Widok z mostu w km 8,6 w kierunku centrum Baku Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 15

16 Świat Infrastruktura Proponowana trasa odpowiada starej, jeżeli chodzi o kierunek i wysokość, jedynie w pewnych miejscach doszło do jej korekty. Głównym powodem zmian w przebiegu drogi są kolizje z istniejącymi obiektami, wyrównanie łuków oraz wysoki poziom wód gruntowych. Rozścielanie warstw konstrukcyjnych podłoża Widok na gotową jezdnię (4 + 4 pasy + pas wyprzedzania) w km 10 w kierunku lotniska Przełożenie sieci inżynieryjnych i ropociągów w km 9,1 Wykładanie asfaltowych mieszkanek na całej szerokości jezdni jednocześnie większą liczbą wykańczarek Skomplikowane przełożenia sieci Na wykonywanych przez Doprastav trzecim i czwartym odcinku o długości 7,669 km znajduje się jeden węzeł typu koniczynka (Suraghani), sześć obiektów mostowych, z tego jeden na autostradzie, jeden wiadukt autostradowy oraz cztery kładki dla pieszych. Ich całkowita powierzchnia wynosi 4487 m 2. W październiku 2007 r., kiedy rozpoczął się 18-miesięczny termin realizacji inwestycji, podjęto prace przygotowawcze: przesadzanie i wycinka drzew, częściowe grodzenie budowy, przełożenie sieci inżynieryjnych oraz wyburzanie budynków. Ciekawostką jest, że drzewa razem z korzeniami były wyciągane specjalną maszyną i przewożone na miejsce ponownego posadzenia. Równocześnie zaczęto przekładać sieci inżynieryjne. Samo przekładanie było dość skomplikowane ze względu na dużą liczbę niezidentyfikowanych sieci, często bez właściciela, i z nielegalnymi podłączeniami. Z drugiej strony korzystne było to, że 70% sieci inżynieryjnych było prowadzone luźno po ziemi, co uprościło ich identyfikację i przełożenie. Najbardziej skomplikowane było przełożenie gazu wysokociśnieniowego i czterech ropociągów na km 9,100, które udało się zakończyć dopiero we wrześniu 2008 r. Z ziemnych prac wykonano: odhumusowanie, odkopanie niezdatnych materiałów, wykopy i nasypy. Ze względu na fakt, że budowa przebiegała na terenie byłych, albo stale pracujących pól naftowych, koniecznością w wielu miejscach stała się wymiana zanieczyszczonego podłoża. Ropę wydobywa się tam metodą wypierania wodą. Woda razem z ropą przenika przez warstwy gleby do podłoża pod budową. Miały miejsce przypadki, kiedy w wykopie, na głębokości wód podziemnych, tworzyła się cienka warstwa ropy. Różnorodny skład geologiczny Szczególny wpływ na postęp ziemnych prac miała także geologiczna budowa podłoża. Jest ona bardzo różnorodna odcinki z niekorzystnymi gruntami ilastymi występowały na przemian z różnymi stałymi osadami. W najtwardszych miejscach niezbędne było użycie ciężkich młotów hydraulicznych IPH, ewentualnie rozrywanie skalnego podłoża ciężkimi, 50-tonowymi buldożerami. Materiał na nasypy wydobywano z dwóch wykopów i składał się z piaskowo-wapiennych osadów. Interesujące jest, że w odpowiednich miejscach frez drogowy i materiał dzięki niemu pozyskany (frakcja 0 45 mm) został wykorzystany do warstwy konstrukcyjnej, a do podłoża pospółka. Całkowita grubość warstw konstrukcyjnych jezdni wynosi 91 cm, z tego 27 cm warstwy asfaltowej i 64 cm podbudowy z mieszanek mineralnych. Skład jezdni: AKMS (frakcja 0 11 mm) grubość 40 mm ABVH (frakcja 0 22 mm) grubość 80 mm OKVH (frakcja 0 32 mm) grubość 150 mm Mechanicznie utwardzone: kruszywo grubość 200 mm grys/gruz grubość 220 mm pospółka grubość 220 mm Razem grubość 910 mm. 16 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

17 Infrastruktura Świat Największym problemem był brak odpowiednich lokalnych materiałów o wystarczającej twardości i wytrzymałości. Z wyjątkiem materiałów na wspomniane podłoże, materiał na pozostałe warstwy trzeba było dowozić z oddalonej o 165 km Guby. Chodziło o pospółkę wydobywaną z rozległych, dawno wyschniętych kaukaskich koryt rzecznych. Z geologicznego punktu widzenia osady rzeczne powstały z osadowych bądź przeobrażonych skał Wielkiego Kaukazu. Na potrzeby budowy dziennie transportowano od 5 do 6 tys. t materiału. Był on dowożony do bazy technologicznej w Balachani w stanie pierwotnym albo rozdrobniony. W tym miejscu był przerabiany rozdzielany i kruszony do postaci grysu o frakcji 0 45 mm, ewentualnie przerabiany na pojedyncze kawałki wykorzystywane do wyrobu stabilizacji, mieszanek betonowych i asfaltowych. Zupełną nowością w Azerbejdżanie było wykorzystanie zmodyfikowanej warstwy nawierzchniowej jezdni, czyli AKMS, o grubości 40 mm. Ze względu na fakt, że w Azerbejdżanie produkuje się tylko asfalt niezmodyfikowany B60/70, zmodyfikowany był wytwarzany na własnej linii produkcyjnej z wydajnością 20 t/h. Wyrabiano także emulsję asfaltową. Podczas budowy pojawił się także problem z zaopatrzeniem w asfalt produkowany w Baku, ponieważ dzienna produkcja nie była w stanie zaspokoić potrzeb rynku budowlanego. Problem ten został rozwiązany dopiero po interwencji ministerstwa transportu, a dzienny odbiór wynosił ok. 160 t. Dzienna ilość ułożonych mieszanek asfaltowych była pochodną wydajności produkcyjnej dwóch otaczarni o pojemności 200 i 210 t/h, osiągających wydajność 3000 t dziennie. Obiekty mostowe i skrzyżowania (węzły) Węzeł Surakhani znajduje się w km 8,620 trasy głównej i zapewnia jej połączenie z podmiejskimi dzielnicami Amircan, Surakhani i Jeni Surakhani. Chodzi o typowy węzeł koniczynkę. Składa się z dróg A, B, C i podjazdów A1, A2, A3, A4, które tworzą poszczególne łączniki koniczynki. Połączenie komunikacji miejskiej z nowo budowaną drogą umożliwiają łącznice A, B, C. Pozostałe uzupełniają je w taki sposób, aby umożliwić ruch bez przeszkód na całym węźle. Droga A jako główna ma dwie dwupasmowe jezdnie, odgałęzienia są jednokierunkowe i jednopasmowe o typowej szerokości 9,25 m, wliczając nieutwardzone pobocze. W zależności od wysokości nasypów na drogach umieszczono barierki. Szczegóły techniczne obiektu mostowego Obiekt mostowy znajduje się na węźle Surakhani i przecina autostradę w km 8,620. Tworzą go dwa mosty z wspólnymi przyczółkami. W obu kierunkach są trzy pasy jezdni o szerokości 3,75 m i całkowitej szerokości między barierkami 13,75 m. Przyczółki są żelazobetonowe z żelazobetonowymi skrzydłami i sześcioma podporami między nimi. Wszystkie podpory i przyczółki są posadowione na palach Ø 1200 mm, długość pali na poszczególnych podporach waha się od 19 m do 26 m. Fundamenty są żelazobetonowe. Wysokość podpór zmienia się od 8,22 m do 9,68 m. Na moście użyto łożyska elastomerowe, na przyczółkach łącznie 12, a na podporach 18. Ze względu na to, że teren Półwyspu Apszerońskiego jest aktywny sejsmicznie (ostatnie trzęsienie ziemi miało miejsce w 2002 r.), na wszystkich podporach umieszczono blokady oraz elastomerowe urządzenia tłumiące. Ustrój nośny tworzy konstrukcja sprężona z czterema przęsłami. Długość skrajnych przęseł wynosi 15 m, a dwóch środkowych 30 m. Belki nośne Czteroprzęsłowy most w km 8,620 System elektronicznych tablic informacyjnych przed węzłem Sabunchu o wysokości 170 cm zostały zbudowane z betonu sprężonego. Na moście łącznie znajduje się 10 metalowych studzienek. Warstwa ścieralna ma grubość 4 cm, podbudowa zasadnicza 4 cm, powłoka izolacji jest wykonana z materiału firmy BASF Masterseal 420. Dylatacje dostarczyła i zamontowała firma Freysas (turecka filia firmy Freyssinet). Kładki dla pieszych są usytuowane w km 5,901; 6,532; 7,260; 9,980. Umożliwiają przejście pomiędzy poszczególnymi dzielnicami lub przystankami autobusowymi. Fundamentowanie wszystkie podpory są posadowione na żelazobetonowych palach Ø 1200 mm, długość pali jest różna na poszczególnych podporach. Konstrukcja nośna wspiera się na żelbetonowych fundamentach na palach. Schody są żelazobetonowe z antypoślizgową powierzchnią. Poręcz jest stalowa o wysokości 110 cm. Ustrój nośny wykonano ze stali. Składa się z dwóch oddzielonych nośników o wysokości 1760 mm, połączonych dźwigarem. Wykończenie powierzchni kładki wykonano z granitowych płyt. Przed oddaniem budowy dokonano ostatnich wykończeń, posadzono trawnik, kwiaty i krzewy, na czym bardzo zależało zamawiającemu. Cały proces zazielenienia, począwszy od projektowania, a skończywszy na koordynacji wszystkich prac, był realizowany na bardzo wysokim poziomie. System informacyjny na autostradzie Po raz pierwszy w Azerbejdżanie zbudowano system informacyjny autostrady. Składa się z elektronicznych tablic ze zmieniającym się oznaczeniem drogowym i informacjami meteorologicznymi, a także z zespołu kamer. Na całej budowie znajduje się osiem takich systemów. Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 17

18 Budownictwo 18RAPORT Infrastruktura motorem napędowym polskiego budownictwa Bartłomiej Sosna, starszy analityk rynku budowlanego, PMR Publications Firmy budowlane, oceniając koniunkturę na rynku budowlanym, są najbardziej krytyczne od ponad pięciu lat. W obliczu mniejszej liczby zamówień zapowiadają pozyskiwanie nowych kontraktów głównie poprzez konkurencję cenową, czego skutkiem może być deflacja w budownictwie. Najbardziej atrakcyjnymi segmentami w najbliższych latach będą budownictwo drogowe, sportowe oraz energetyczne. Mniejszy optymizm w sektorze budowlanym Badanie przeprowadzone przez PMR na potrzeby raportu Sektor budowlany w Polsce I połowa 2009 prognozy na lata potwierdziło wyraźne pogorszenie nastrojów wśród największych firm budowlanych w Polsce. Jednocześnie można zauważyć duże rozbieżności, jeśli chodzi o przewidywania przedsiębiorstw budowlanych na najbliższe 12 miesięcy. Jedynie 9% największych firm budowlanych działających w Polsce oceniało sytuację w sektorze jako pozytywną, podczas gdy rok wcześniej takiego zdania było aż 82% respondentów. Prognozy przedsiębiorstw budowlanych na najbliższy rok są niejednoznaczne 31% badanych firm oczekuje poprawy sytuacji rynkowej, a 33% ankietowanych spodziewa się, że ulegnie ona dalszemu pogorszeniu. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

19 Budownictwo Również oceny portfeli zamówień firm budowlanych uległy wyraźnemu pogorszeniu 31% respondentów dobrze oceniło obecną liczbę zleceń (wobec 80% pół roku wcześniej), a przeciwnego zdania było 32% badanych podmiotów. W przewidywaniach dotyczących przyszłego portfela zamówień firmy także są wyraźnie podzielone 33% ankietowanych prognozuje, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy liczba zamówień wzrośnie, a 38% spodziewa się jej spadków. Sytuacja finansowa firm budowlanych wciąż pozytywna Sytuacja finansowa największych firm z branży budowlanej w dalszym ciągu oceniana jest pozytywnie uważa tak 60% badanych (wobec 86% pół roku temu). Z kolei 28% ankietowanych przewiduje, że na koniec 2009 r. sytuacja finansowa ich firmy będzie lepsza niż w roku Odmiennego zdania jest 32% badanych przedsiębiorstw. Dobra sytuacja finansowa firm budowlanych jest przede wszystkim rezultatem korzystnej koniunktury w latach i kontraktów podpisywanych na bardzo dobrych warunkach. Warto zauważyć, że z uwagi na spadki cen materiałów budowlanych wiele kontraktów zawartych w 2008 r. i realizowanych w latach będzie się charakteryzować wyższą marżą od zakładanej, dzięki czemu sytuacja finansowa dużych firm budowlanych nie ulegnie gwałtownemu pogorszeniu. Deflacja w budownictwie coraz bardziej realna Jak pokazują wyniki badania, w obliczu kryzysu firmy budowlane zamierzają konkurować na rynku głównie na poziomie cenowym. Ponad połowa ankietowanych dużych przedsiębiorstw budowlanych deklaruje poszukiwania tańszych dostawców materiałów i podwykonawców, a ponad 40% z nich planuje renegocjacje cen z obecnymi kontrahentami. W rezultacie powyższych działań aż 44% badanych firm zamierza pozyskiwać nowe zlecenia, przedstawiając niższe niż dotychczas ceny ofertowe. Zdecydowanie mniejszy odsetek przedsiębiorstw budowlanych planuje oszczędności poprzez redukcję kosztów administracyjnych, zmniejszenie zatrudnienia, czy lepsze zarządzanie parkiem maszynowym. Wyniki te pokazują, że presja na spadek cen usług budowlanych w najbliższych miesiącach będzie się nasilała, w związku z czym wskaźnik inflacji w budownictwie, który w marcu wyniósł jedynie 1,3%, w drugiej połowie roku może przybierać wartości R E K L A M A RAPORT

20 Budownictwo 20RAPORT ujemne. Co ważne, deflacja w budownictwie będzie miała także wpływ na niższą wartość produkcji budowlano-montażowej, gdyż dana liczba prac zostanie wykonana niższym kosztem. Inwestycje publiczne jako koło ratunkowe Prawie trzy czwarte ankietowanych firm w obliczu mniejszej liczby nowych inwestycji budowlanych oczekuje od władz publicznych szybszej realizacji dużych projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Jednocześnie niemal połowa przedsiębiorstw postuluje wprowadzenie zaliczek dla wykonawców tego typu projektów. W opinii ponad 40% firm skutki spowolnienia na rynku budowlanym mogą zostać złagodzone dzięki większej liczbie inwestycji budowlanych realizowanych w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego. Ankietowane firmy za najbardziej atrakcyjne segmenty rynku budowlanego w perspektywie dwóch najbliższych lat uznają budownictwo drogowe (88% wskazań), obiektów sportowych i rekreacyjnych (50%) oraz budownictwo energetyczne (35%). Z kolei za najmniej perspektywiczny uznano sektor mieszkaniowy Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009 (5% wskazań), budownictwo magazynowe (9%) oraz biurowe (12%). Polaryzacja oczekiwań wśród firm budowlanych Wyniki przeprowadzonego przez PMR badania istotnie się różnią od jego wcześniejszych edycji. Poważne rozbieżności występują zwłaszcza w przypadku prognoz firm budowlanych na najbliższe 12 miesięcy prawie jedna trzecia ankietowanych przedsiębiorstw spodziewa się pogorszenia sytuacji i niemal taki sam odsetek firm przewiduje jej poprawę. Polaryzacja formułowanych przez firmy budowlane prognoz jest przede wszystkim rezultatem odmiennej sytuacji rynkowej w budownictwie inżynieryjnym oraz kubaturowym. Uogólniając nieco wyniki badania można stwierdzić, że firmy, dla których podstawowym segmentem rynku jest budownictwo inżynieryjne (ok. 57% ankietowanych), oczekują dalszej poprawy sytuacji, natomiast podmioty, dla których głównym obszarem działalności jest budownictwo mieszkaniowe lub niemieszkaniowe (odpowiednio 17 i 26%), są dużo mniej optymistyczne w formułowaniu prognoz na najbliższy rok. Zdjęcia: GDDKiA

PMR. Wzrost produkcji budowlanej w Polsce w 2010 r. sięgnie 8% FREE ARTICLE.

PMR. Wzrost produkcji budowlanej w Polsce w 2010 r. sięgnie 8% FREE ARTICLE. FREE ARTICLE Wzrost produkcji budowlanej w Polsce w 2010 r. sięgnie 8% Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce, II połowa 2009. Analiza porównawcza województw i prognozy rozwoju na lata 2009-2012 Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. Opis techniczny 1. Przedmiot opracowania 2. Istniejące zagospodarowanie terenu 2.1. Droga na dojazdach 2.2. Most 3. Projektowane zagospodarowanie terenu 3.1. Zakres przewidywanych

Bardziej szczegółowo

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi.

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. Zapewniamy: Najwyższy standard produktów potwierdzony certyfikatami, spełniający najwyższe normy Szeroki wybór asfaltów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis techniczny

Spis treści. Opis techniczny Spis treści I Opis techniczny 1. Podstawa opracowania 2. Przedmiot Inwestycji 3. Istniejący stan zagospodarowania działki 4. Projektowane zagospodarowanie działki 5. Parametry techniczne i przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Mosty przy A1 w Grudziądzu i Czerniewicach Anna Siedlecka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

Mosty przy A1 w Grudziądzu i Czerniewicach Anna Siedlecka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Grudziądz i Czerniewice Mosty Mosty przy A1 w Grudziądzu i Czerniewicach Anna Siedlecka, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Autostrada A1 będzie jedną z najważniejszych tras komunikacyjnych Polski i kontynentu.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W LUBLINIE ul. Turystyczna 7a, Lublin tel. (081) fax (081)

ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W LUBLINIE ul. Turystyczna 7a, Lublin tel. (081) fax (081) ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH W LUBLINIE ul. Turystyczna 7a, 20-207 Lublin tel. (081) 749-53-00 fax (081) 746-03-02 Na terenie województwa zlokalizowane jest 2174,0 km dróg wojewódzkich w tym: kasy Z klasy

Bardziej szczegółowo

Funkcja Tytuł, Imię i Nazwisko Specjalność Nr Uprawnień Podpis Data. kontr. bud bez ograniczeń

Funkcja Tytuł, Imię i Nazwisko Specjalność Nr Uprawnień Podpis Data. kontr. bud bez ograniczeń WYKONAWCA: Firma Inżynierska GF MOSTY 41-940 Piekary Śląskie ul. Dębowa 19 Zamierzenie budowlane: Przebudowa mostu drogowego nad rzeką Brynicą w ciągu drogi powiatowej nr 4700 S (ul. Akacjowa) w Bobrownikach

Bardziej szczegółowo

Do decyzji Burmistrza Gminy Grodzisk Mazowiecki z dnia 12 marca 2008 r. znak: OŚ /06/2009

Do decyzji Burmistrza Gminy Grodzisk Mazowiecki z dnia 12 marca 2008 r. znak: OŚ /06/2009 Załącznik nr 1 Do decyzji Burmistrza Gminy Grodzisk Mazowiecki z dnia 12 marca 2008 r. znak: OŚ.7624-20/06/2009 Charakterystyka przedsięwzięcia polegającego na budowie zachodniej obwodnicy Grodziska Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Postęp robót Roboty drogowe: Roboty mostowe:

Postęp robót Roboty drogowe: Roboty mostowe: Postęp robót Roboty drogowe: Wykonanie drogi dojazdowej do obiektu WA 209: DD 251PA, DW 252P Wykonanie drogi dojazdowej do P1, P2, P3 oraz P4 i P5 Wykonanie nasypu dróg dojazdowych DW247P, DW249L, DD253PL,

Bardziej szczegółowo

Budowa przedłużenia ul. Olszewskiego w Kielcach w kierunku skrzyżowania ulic: Zagnańskiej z Witosa

Budowa przedłużenia ul. Olszewskiego w Kielcach w kierunku skrzyżowania ulic: Zagnańskiej z Witosa Budowa przedłużenia ul. Olszewskiego w Kielcach w kierunku skrzyżowania ulic: Zagnańskiej z Witosa 2 A. CZĘŚĆ TECHNICZNA SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA. 1. Opis zamierzenia inwestycyjnego... 4 1.1 Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Opis etapów i zadań zrealizowanych w okresie objętym raportem. Roboty drogowe:

Opis etapów i zadań zrealizowanych w okresie objętym raportem. Roboty drogowe: Opis etapów i zadań zrealizowanych w okresie objętym raportem. Roboty drogowe: Odhumusowanie trasy głównej: km 254+425-254+655, km 254+955-255+110, km 255+400+980, km 259+000-259+220, km 260+450-260+550

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania. Część opisowa Opis techniczny. Część rysunkowa

Zawartość opracowania. Część opisowa Opis techniczny. Część rysunkowa Biuro Inżynierii Lądowej AGARM str. 1 Zawartość opracowania Część opisowa Opis techniczny. Część rysunkowa Rys. 1 Rys. 2 Rys. 3 Rys. 4 Rys. 5 Plan zagospodarowania objazd. Konstrukcje tymczasowe Konstrukcja

Bardziej szczegółowo

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie 18 kwietnia 2011 r. Oddział Warszawski ZMRP zorganizował kolejną wycieczkę techniczną na budowę mostu Północnego. Powód był jeden: podnoszenie

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. Do dokumentacji technicznej na wykonanie odbudowy drogi powiatowej nr 3230 D Granica Państwa - Nowa Morawa

OPIS TECHNICZNY. Do dokumentacji technicznej na wykonanie odbudowy drogi powiatowej nr 3230 D Granica Państwa - Nowa Morawa Dotyczy części projektu dla zadania Odbudowa drogi powiatowej nr 3230D Granica Państwa Nowa Morawa Bolesławów Stronie Śląskie, km 2+233,56 do 3+060,17 II etap [intensywne opady deszczu czerwiec 2013 r.].

Bardziej szczegółowo

euro na EURO Podpisanie Umów o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA i ŚRODOWISKO Warszawa, r Finansowanie projektów infrastrukturalnych w ramach PO IiŚ (mln

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY I. PODSTAWA OPRACOWANIA

OPIS TECHNICZNY I. PODSTAWA OPRACOWANIA OPIS TECHNICZNY I. PODSTAWA OPRACOWANIA Podstawę opracowania dokumentacji technicznej pn. Budowa drogi dojazdowej do posesji w miejscowości Wojcieszyn gm. Nowogard w technologii powierzchniowego utrwalenia

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania

Zawartość opracowania Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY PRZEDMIAR ROBÓT MAPA SYTUACYJNA RYS. NR 1 MAPA EWIDENCYJNA RYS. NR 2 7, MAPA SYTUACYJNO-WYSOKOŚCIOWA ZAKRES ROBÓT RYS. 8 15 PRZEKRÓJ POPRZECZNY P-1 RYS. NR 16 PRZEKRÓJ

Bardziej szczegółowo

BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH

BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH I. DANE OGÓLNE NAZWA KONTRAKTU: Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Szczecinie WARTOŚĆ PROJEKTU: 111.554.970

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. km , długość 0,225 km

OPIS TECHNICZNY. km , długość 0,225 km OPIS TECHNICZNY Do dokumentacji technicznej na przebudowę drogi powiatowej nr 3336 D Ścinawka Górna Ścinawka Średnia wraz z przebudową skrzyŝowania z drogą wojewódzką nr 387 km 0 + 000 0 + 225, długość

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. do projektu Przebudowy drogi gruntowej na działce nr 82 w m. Darskowo gmina Złocieniec ( układ lokalny km )

OPIS TECHNICZNY. do projektu Przebudowy drogi gruntowej na działce nr 82 w m. Darskowo gmina Złocieniec ( układ lokalny km ) OPIS TECHNICZNY do projektu Przebudowy drogi gruntowej na działce nr 82 w m. Darskowo gmina Złocieniec ( układ lokalny km 0+000 0+770 ) 1. PODSTAWA OPRACOWANIA Projekt techniczny został opracowany przez

Bardziej szczegółowo

PMR. Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2009 Prognozy na lata 2009-2011 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2009 PMR P U B L I C A T I O

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO-BUDOWLANY

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO-BUDOWLANY JEDNOSTKA PROJEKTOWA: USŁUGI INŻYNIERSKIE ANDRZEJ ROMAN projektowanie budowlane & obsługa inwestycji Tatary 40, 13-100 100 Nidzica; tel. +48602727347 NIP 745-107 107-81 81-95 Regon 280019347 romanprojektowanie@prokonto.pl

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych

Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych Autorzy: mgr inż. Błażej Tyburski mgr inż. Waldemar Zagożdżon mgr inż. Grzegorz Gryczka

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY

PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY Egz. 4 PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY Inwestor: Gmina Pyzdry 62 310 Pyzdry ul. Taczanowskiego 1 Nazwa inwestycji: Przebudowa drogi gminnej - ul. Flisa w Pyzdrach ( dz. 1574,1575,1585,1586,1588, 1591,1592,

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Remont chodnika wzdłuż drogi powiatowej w miejscowości Sanok

Remont chodnika wzdłuż drogi powiatowej w miejscowości Sanok Remont chodnika w ciągu drogi powiatowej nr 2252R ul. Jagiellońska w m. Sanok na odcinku od km 0+185 0+410 (strona lewa) Działka Nr ewid. : 1011 OPIS TECHNICZNY SPIS TREŚCI: 1 PRZEDMIOT PROJEKTU... 4 2

Bardziej szczegółowo

KROSNO. Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim.

KROSNO. Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim. 1 KROSNO Jeden z najważniejszych i najlepiej rozwijających się ośrodków gospodarczych w południowo wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim. Największe atuty: kapitał ludzki dostępność wykwalifikowanych

Bardziej szczegółowo

STEŚ TOM C2. DOKUMENTACJA PROJEKTOWA. OBIEKTY INŻYNIERSKIE i ELEMENTY OCHRONY AKUSTYCZNEJ C.2.1. WARIANT I

STEŚ TOM C2. DOKUMENTACJA PROJEKTOWA. OBIEKTY INŻYNIERSKIE i ELEMENTY OCHRONY AKUSTYCZNEJ C.2.1. WARIANT I NAZWA, ADRES OBIEKTU BUDOWLANEGO Określenie przebiegu północnego wylotu z Warszawy drogi ekspresowej S-7 w kierunku Gdańska na odcinku Czosnów Trasa Armii Krajowej w Warszawie, wraz z materiałami do wniosku

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa Określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych oraz warunków i lokalizacji ich wykonania.

Dokumentacja projektowa Określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych oraz warunków i lokalizacji ich wykonania. Załącznik nr 3 do SIWZ Dokumentacja projektowa Określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych oraz warunków i lokalizacji ich wykonania. Nazwa zadania: Przebudowa drogi gminnej ul. Zwycięstwa w Pionkach

Bardziej szczegółowo

Zasoby kadrowe budownictwa

Zasoby kadrowe budownictwa Targi INFRASTRUKTURA 1010 Konferencja Bilans zasobów polskiego budownictwa drogowego Warszawa, 14.10.2010 Zasoby kadrowe budownictwa Tendencje zmian zatrudnienia w sektorze budownictwa Restrukturyzacja

Bardziej szczegółowo

O P I S T E C H N I C Z N Y 1614 O

O P I S T E C H N I C Z N Y 1614 O O P I S T E C H N I C Z N Y do uproszczonego projektu budowlanego remontu drogi powiatowej Nr 1614 O relacji *Prudnik Prężynka Prężyna - Biała* ul. Prężyńska w Prudniku 1. Przedmiot opracowania Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

TOM I PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY Branża drogowa

TOM I PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY Branża drogowa TOM I PROJEKT BUDOWLANO - WYKONAWCZY Branża drogowa Nazwa projektu: Remont drogi gminnej ul. Klimatycznej w m. Skowarcz Lokalizacja: gmina Pszczółki, powiat gdański, województwo pomorskie Inwestor: Gmina

Bardziej szczegółowo

Remont drogi gminnej Nr T Bidziny koło Goraja.

Remont drogi gminnej Nr T Bidziny koło Goraja. db projekt Konrad Gądek Egz. 4 ul. Wschodnia 2 28-200 STASZÓW Tel. 0 505 148 991 PROJEKT BUDOWLANY (ZAŁĄCZNIK DO ZGŁOSZENIA ZAMIARU WYKONANIA ROBÓT) Remont drogi gminnej Nr 004542T Bidziny koło Goraja.

Bardziej szczegółowo

Podstawa opracowania. Opis stanu istniejącego.

Podstawa opracowania. Opis stanu istniejącego. Opis techniczny do Projektu wykonawczego: Przebudowa dróg na terenie miasta Olesno: ul. Krasickiego, ul. Pieloka, ul. Powstańców Śl., ul. Dworcowa, ul. Sądowa, ul. Drzymały, ul. Krzywa ul. Prusa, ul. Zielona

Bardziej szczegółowo

Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb.

Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb. Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb.pl PROJEKT WYKONAWCZY TEMAT PROJEKT INFRASTRUKTURY DROGOWEJ DLA BUDYNKU

Bardziej szczegółowo

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r.

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. FREE ARTICLE Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce, I połowa 2011 Prognozy rozwoju na lata 2011-2013 Maj 2011 Bartłomiej Sosna, Starszy analityk rynku budowlanego

Bardziej szczegółowo

Gmina Dołhobyczów Dołhobyczów, ul. Spółdzielcza 2a, pow. Hrubieszów PRZEBUDOWA DROGI GMINNEJ W MIEJSCOWOŚCI HULCZE GMINA DOŁHOBYCZÓW

Gmina Dołhobyczów Dołhobyczów, ul. Spółdzielcza 2a, pow. Hrubieszów PRZEBUDOWA DROGI GMINNEJ W MIEJSCOWOŚCI HULCZE GMINA DOŁHOBYCZÓW Pracownia Projektów Drogowych PPD 22-600 Tomaszów Lub. ul. Kościuszki 110 S.C. INWESTOR: ADRES: Gmina Dołhobyczów 22-540 Dołhobyczów, ul. Spółdzielcza 2a, pow. Hrubieszów NAZWA ZADANIA: PRZEBUDOWA DROGI

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI P/07/067 KKT-41003-4/07 Marek Zająkała Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. Przebudowa jezdni ul. Zielonej w Nowem na odcinku od ul. Jesionowej do budynku nr 3

PROJEKT WYKONAWCZY. Przebudowa jezdni ul. Zielonej w Nowem na odcinku od ul. Jesionowej do budynku nr 3 ZAKŁAD PROJEKTOWANIA NADZORU I USŁUG CONSULTINGOWYCH INŻDRÓG S.C adres siedziby: UL. KULERSKIEGO 16/41 86-300 GRUDZIĄDZ tel/fax: (056) 4653194 adres korespondencyjny: UL. CHEŁMIŃSKA 106A/38 86-300 GRUDZIĄDZ

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE ZAWARTOŚCI

ZESTAWIENIE ZAWARTOŚCI ZESTAWIENIE ZAWARTOŚCI 1. Opis techniczny 2. Część obliczeniowa Część opisowa Część rysunkowa 1. Orientacja rys. nr 1 2. Projekt zagospodarowania terenu. rys. nr 2.1 2.3 3. Profile podłużne rys. nr 3 4.

Bardziej szczegółowo

I. Część opisowa Przedmiotem zamówienia jest zadanie polegające na wykonaniu: - Dokumentacji projektowej (projekt budowlany i wykonawczy, operat wodno

I. Część opisowa Przedmiotem zamówienia jest zadanie polegające na wykonaniu: - Dokumentacji projektowej (projekt budowlany i wykonawczy, operat wodno Inwestor: ul. Wiśniowieckiego 136, 33-300 Nowy Sącz Nazwa obiektu budowlanego: zaprojektuj i wybuduj CPV: 45220000-5 Roboty inżynieryjne i budowlane 71322300-4 Usługi projektowania mostów Spis zawartości:

Bardziej szczegółowo

Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie drogi w ul. Klikuszówka, os. Nowe i Buflak w Nowym Targu

Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie drogi w ul. Klikuszówka, os. Nowe i Buflak w Nowym Targu Część III : OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO PROWADZONYM W TRYBIE PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO NA ROBOTY BUDOWLANE pn.: Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ODTWORZENIA NAWIERZCHNI CHODNIKA

PROJEKT ODTWORZENIA NAWIERZCHNI CHODNIKA INWESTOR JEDNOSTKA PROJEKTOWA OBIEKT BUDOWALNY/ ZAMIERZENIE BUDOWLANE TEMAT OPRACOWANIA: NUMERY DZIAŁEK: Gmina Głuszyca ul. Grunwaldzka 55 58-340 Głuszyca MK-PROJEKT ul. Śliwkowa 113 55-080 Smolec Tel.

Bardziej szczegółowo

I. OPIS DO DOKUMENTACJI PRZEBUDOWY DROGI

I. OPIS DO DOKUMENTACJI PRZEBUDOWY DROGI I. OPIS DO DOKUMENTACJI PRZEBUDOWY DROGI SPIS TREŚCI I. OPIS... 1 1. PODSTAWA OPRACOWANIA... 3 2. PRZEDMIOT INWESTYCJI... 3. LOKALIZACJA... 4. ISTNIEJĄCE ZAGOSPODAROWANIE TERENU... 4.1. JEZDNIA... 4.4.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2012 roku

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2012 roku Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2012 roku 13 marca 2013 r. 1 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w 2012 r. slajdy 3-9 Wyniki finansowe w 2012 r. slajdy 10-14 2 Dynamika podstawowych wskaźników

Bardziej szczegółowo

Projekt nr S7.1/08/16

Projekt nr S7.1/08/16 Projekt tymczasowej organizacji ruchu drogowego dla oznakowania na czas budowy drogi ekspresowej S-7 Zadanie 1: Koszwały - Nowy Dwór Gdański Projekt nr S7.1/08/16 PROJEKTANT: Grzegorz Graban Gdańsk, marzec

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A Gdynia, ul. Rotterdamska 9

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A Gdynia, ul. Rotterdamska 9 Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. 81-337 Gdynia, ul. Rotterdamska 9 WIELOLETNI PLAN ROZWOJU I MODERNIZACJI INFRASTRUKTURY WODNO KANALIZACYJNEJ NA LATA 2012 2014 Gdynia, październik 2011 r. 1 I. Planowany

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. Projektu przebudowy drogi wewnętrznej w rejonie ul. Armii Krajowej wraz z budową parkingów i oświetlenia 1.

OPIS TECHNICZNY. Projektu przebudowy drogi wewnętrznej w rejonie ul. Armii Krajowej wraz z budową parkingów i oświetlenia 1. OPIS TECHNICZNY Projektu przebudowy drogi wewnętrznej w rejonie ul. Armii Krajowej wraz z budową parkingów i oświetlenia 1. TEMAT OPRACOWANIA Przebudowa drogi wewnętrznej działka nr 128/1, 128/18, 128/2

Bardziej szczegółowo

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami Raport fot. Scanrail - fotolia.com Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami UEFA EURO 2012 mgr inż. Maciej Kaczorek, Biuro Strategii, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU M-Ka Studio Anna Kawa ul. Kurantowa 6/42 20-836 Lublin PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU Nazwa obiektu budowlanego: Droga gminna nr 08685L w m. Węglin, gmina Trzydnik Duży na odcinku km 0+000,00 km 0+730,00

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. Opis techniczny II. III. Przedmiar robót Rysunki Rys. nr 1 Plan orientacyjny skala 1:10 000 Rys. nr 2 Plan sytuacyjny skala 1:500 Rys. nr 3 Przekroje normalne skala 1:50, 1:20

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M

PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M EGZ. NR 1 PROJEKT WYKONAWCZY ZADANIE: PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M. ZAMEK BIERZGŁOWSKI W KM 5+247 PRZEZ RZEKĘ STRUGA TORUŃSKA WRAZ Z DOJAZDAMI

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY REMONT SCHODÓW ZEWNĘTRZNYCH

PROJEKT BUDOWLANY REMONT SCHODÓW ZEWNĘTRZNYCH Jednostka projektowa 55-200 Oława, Pl. Zamkowy 24A/7 tel.: 71-72-300-80 e-mail: jpbudserwis@wp.pl www.abibudserwis.pl Tytuł projektu budowlanego PROJEKT BUDOWLANY REMONT SCHODÓW ZEWNĘTRZNYCH Adres obiektu

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r.

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r. PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD Warszawa, wrzesień 2015r. MIRBUD S.A. działa przede wszystkim jako generalny wykonawca. Spółka jest notowana od 2008r. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Opis techniczny. 2. Tabela objętości robót ziemnych ul. Toruńska. 3. Tabela objętości humusu ul. Toruńska. 4. Wykaz robót na zjazdach ul. Toruńska. 5. Wykaz drzew do

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat zaawansowania prac związanych z realizacją II-go etapu obwodnicy Puław

Informacja na temat zaawansowania prac związanych z realizacją II-go etapu obwodnicy Puław Informacja na temat zaawansowania prac związanych z realizacją II-go etapu obwodnicy Puław Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S17 Garwolin Kurów na odcinku granica województwa mazowieckiego i lubelskiego

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2009

NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2009 NOWOCZESNE BUDOWNICTWO INśYNIERYJNE 2009 SPIS TREŚCI nr 1(22) 8 Magiczny most Golden Gate / Krzysztof Dąbrowiecki 12 W budownictwie infrastrukturalnym nie ma i nie będzie kryzysu / Marek Stefariski ; rozm.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu

Bardziej szczegółowo

projektowanie, nadzory, ekspertyzy

projektowanie, nadzory, ekspertyzy projektowanie, nadzory, ekspertyzy FIRMIE Chętnie Pracownie Inżynierskie SOCHA to firma, która z powodzeniem funkcjonuje na rynku inwestycji budowlanych. Główny przedmiot naszej działalności to szeroko

Bardziej szczegółowo

Projekt nr S7.1/09/16

Projekt nr S7.1/09/16 Projekt tymczasowej organizacji ruchu drogowego dla oznakowania na czas budowy drogi ekspresowej S-7 Zadanie 1: Koszwały - Nowy Dwór Gdański Projekt nr S7.1/09/16 PROJEKTANT: Grzegorz Graban Gdańsk, maj

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Opis techniczny. 2. Tabela objętości robót ziemnych ul. Zamojska. 3. Tabela objętości humusu ul. Zamojska. 4. Wykaz robót na zjazdach ul. Zamojska. 5. Wykaz drzew do

Bardziej szczegółowo

PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY

PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY NR EGZ. Nazwa zamówienia Adres obiektu budowlanego Numery ewidencyjne działek, na których obiekt jest usytuowany Nazwy i kody grup robót PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY Układ komunikacyjny wraz z parkingami

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA II. CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA II. CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Oświadczenie...str. 1 2. Orientacja...str. 2 3. Uprawnienia projektowe...str. 3 4. PrzynaleŜność do JJB...str. 4 5. Opis techniczny...str. 5 8 - Opinia Urzędu Miasta stołecznego

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA DWÓCH ZATOK AUTOBUSOWYCH. w ciągu drogi powiatowej nr 3356D w miejscowości JUGÓW.

PRZEBUDOWA DWÓCH ZATOK AUTOBUSOWYCH. w ciągu drogi powiatowej nr 3356D w miejscowości JUGÓW. P R O J E K T B U D O W L A N Y PRZEBUDOWA DWÓCH ZATOK AUTOBUSOWYCH w ciągu drogi powiatowej nr 3356D w miejscowości JUGÓW. ADRES : INWESTOR : Jugów ul. Główna działka nr 739. AM-6 Obręb Jugów Zarząd Dróg

Bardziej szczegółowo

BUDOWA DROGI DOJAZDOWEJ

BUDOWA DROGI DOJAZDOWEJ BUDOWA DROGI DOJAZDOWEJ DO WĘZŁA DROGOWEGO DĄBROWICA OBWODNICY MIASTA LUBLIN W CIĄGU DRÓG EKSPRESOWYCH S12, S17 I S19 (odcinek od skrzyżowania al. Solidarności z al. Warszawską do granic miasta) Wartość

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata PRZYKŁADOWE STRONY Sektor budowlany w Polsce 2016 Analiza regionalna Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 RYNEK BUDOWLANY OGÓŁEM Produkcja budowlano-montażowa Największy udział w produkcji

Bardziej szczegółowo

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Stanisław Gaca Marian Tracz Katedra Budowy Dróg i Inżynierii Ruchu Politechnika Krakowska Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Cele prezentacji Identyfikacja możliwych problemów brd wynikających

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Wrocław, 9 kwietnia 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 2. Materiały wyjściowe

OPIS TECHNICZNY. 2. Materiały wyjściowe OPIS TECHNICZNY do projektu technicznego rozbudowy ulicy Stawowej na odcinku od zbiornika wodnego do ul. Staszica w m. Drzewica (długości 532m) w ramach zadania: Aktywizacja trenów przemysłowych i rekreacyjnych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m PROJEKT WYKONAWCZY NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m NR DZ. 424/1, 424/2, 420, 423, 425 INWESTOR: URZĄD MIIEJSKI W STAWISKACH PL. WOLNOŚCI 13/15 18-520

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA MODERNIZACJI ULICY 19-go KWIETNIA W M. RYBIE GMINA RASZYN

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA MODERNIZACJI ULICY 19-go KWIETNIA W M. RYBIE GMINA RASZYN ZAKŁAD DIAGNOSTYKI NAWIERZCHNI 03 301 Warszawa ul. Jagiellońska 80 tel/fax: (48 22) 811 97 93 PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA MODERNIZACJI ULICY 19-go KWIETNIA W M. RYBIE GMINA RASZYN INWESTOR: GMINA

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Gmina Rajcza Rajcza ul. Górska 1

Gmina Rajcza Rajcza ul. Górska 1 1 34-300 Żywiec ul. Powstańców Śląskich 2 tel.kom. 509146248 tel. 033 862 21 10 e-mail: koziolek@epoczta.pl Tytuł opracowania: Inwestycja: Remont chodników, zjazdów indywidualnych oraz poprawa odwodnienia

Bardziej szczegółowo

Przebudowa ulicy Marii Pawlikowskiej Jasnorzewskiej w Zgierzu o dł. ok. 230m

Przebudowa ulicy Marii Pawlikowskiej Jasnorzewskiej w Zgierzu o dł. ok. 230m Przebudowa ulicy Marii Pawlikowskiej Jasnorzewskiej w Zgierzu o dł. ok. 230m w ramach zadania pn. Przebudowa dróg gruntowych na terenie Gminy Miasto Zgierz część II Lokalizacja: Działki ozn. Nr 284/22,

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

DHV POLSKA SP. Z O.O. UL. DOMANIEWSKA 41, WARSZAWA. Stanowisko Imię i nazwisko Specjalność Nr uprawnień Data Podpis

DHV POLSKA SP. Z O.O. UL. DOMANIEWSKA 41, WARSZAWA. Stanowisko Imię i nazwisko Specjalność Nr uprawnień Data Podpis Tytuł projektu: Nazwa zadania: PROJEKT nr POIS.01.01.00-00-250/09 pn. "Modernizacja i rozbudowa systemu wodno-kanalizacyjnego aglomeracji Ciechanowa - I Etap" współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA Obiekt: Przebudowa ulicy Wybrzeże Władysława IV od ul. Marynarzy do ul. Steyera Świnoujście, działki geod. nr 269, 270, 271, 22/2, 18 z obrębu 10 1. OPIS TECHNICZNY : 1. Podstawa opracowania 2. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROJEKTU STUDIUM WYKONALNOŚCI TRASY I MOSTU NA ZAPORZE NA ODCINKU UL. AUGUSTÓWKA UL. MRÓWCZA. Sp.j.

PREZENTACJA PROJEKTU STUDIUM WYKONALNOŚCI TRASY I MOSTU NA ZAPORZE NA ODCINKU UL. AUGUSTÓWKA UL. MRÓWCZA. Sp.j. STUDIUM WYKONALNOŚCI TRASY I MOSTU NA ZAPORZE NA ODCINKU UL. AUGUSTÓWKA UL. MRÓWCZA PREZENTACJA PROJEKTU Zamawiający: Miasto Stołeczne Warszawa Biuro Drogownictwa i Komunikacji 00-382 Warszawa ul. Solec

Bardziej szczegółowo

Przebudowa drogi gminnej Gutarzewo - Podsmardzewo. na odcinku od km 0+000,00 do km 3+262,80. OPIS TECHNICZNY

Przebudowa drogi gminnej Gutarzewo - Podsmardzewo. na odcinku od km 0+000,00 do km 3+262,80. OPIS TECHNICZNY OPIS TECHNICZNY Do projektu budowlanego wykonawczego przebudowy drogi gminnej Gutarzewo - Podsmardzewo. 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot opracowania Przedmiotem opracowania jest projekt budowlano - wykonawczy dla

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SKRZYŻOWANIA DWUPOZOMOWE

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SKRZYŻOWANIA DWUPOZOMOWE ZAWARTOŚĆ TOMU V DOKUMENTACJA PROJEKTOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SKRZYŻOWANIA DWUPOZOMOWE TG 15.01 Wiadukt drogowy w km.132,186 Spis dokumentacji projektowej Część Tz PLANSZA ZBIORCZA Część D ROBOTY DROGOWE Część

Bardziej szczegółowo

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Trasa Augustów-Suwałki a Via Baltica Trasa Augustów-Suwałki to część planowanej transeuropejskiej trasy tranzytowej Via Baltica. Będzie to najkrótsza droga

Bardziej szczegółowo

w sprawie uznania kwalifikacji (Dz. U. Nr 38, poz. 302). 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

w sprawie uznania kwalifikacji (Dz. U. Nr 38, poz. 302). 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 100 PRZEGLĄD AKTÓW NORMATYWNYCH opublikowanych w maju 2015 r. (wykaz obejmuje akty prawne dotyczące elektryki lub z nią związane także w zakresie działających w niej podmiotów) 1. Rozporządzenie Prezesa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora Wprowadzenie Droga w planie... 31

Spis treści. Od autora Wprowadzenie Droga w planie... 31 Spis treści Od autora.... 11 1. Wprowadzenie.... 13 1.1. Pojęcia podstawowe... 13 1.2. Ruch drogowy 16 1.3. Klasyfikacja dróg..... 18 1.3.1. Klasyfikacja funkcjonalna dróg......... 18 1.3.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław u Autostrada A4 Krzywa-Wrocław Projekt ten, współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszania różnic społecznych i gospodarczych pomiędzy obywatelami Unii. Informacje podstawowe Całkowity

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE KOMPLEMENTARNE DLA SIECI DRÓG KRAJOWYCH. Lesław Kornak Dyrektor Departamentu Dróg i Publicznego Transportu Zbiorowego UMWP

INWESTYCJE KOMPLEMENTARNE DLA SIECI DRÓG KRAJOWYCH. Lesław Kornak Dyrektor Departamentu Dróg i Publicznego Transportu Zbiorowego UMWP INWESTYCJE KOMPLEMENTARNE DLA SIECI DRÓG KRAJOWYCH Lesław Kornak Dyrektor Departamentu Dróg i Publicznego Transportu Zbiorowego UMWP Sieć dróg wojewódzkich województwa podkarpackiego Łączna długość dróg

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. Podstawa opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Opis stanu istniejącego. 4. Opis stanu projektowanego

OPIS TECHNICZNY. 1. Podstawa opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Opis stanu istniejącego. 4. Opis stanu projektowanego OPIS TECHNICZNY 1. Podstawa opracowania. 1. Rozporządzenie MTiGM w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430 z 1999 r. z późn. zm.),

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY NA REMONT DRÓG GMINNYCH W KRZEWIU W GMINIE GRYFÓW ŚLĄSKI GMINA GRYFÓW ŚLĄSKI. Ulica Rynek GRYFÓW ŚLĄSKI

PROJEKT BUDOWLANY NA REMONT DRÓG GMINNYCH W KRZEWIU W GMINIE GRYFÓW ŚLĄSKI GMINA GRYFÓW ŚLĄSKI. Ulica Rynek GRYFÓW ŚLĄSKI PROJEKT BUDOWLANY NA REMONT DRÓG GMINNYCH W KRZEWIU W GMINIE GRYFÓW ŚLĄSKI INWESTOR: GMINA GRYFÓW ŚLĄSKI Ulica Rynek 1 59-620 GRYFÓW ŚLĄSKI Opracował: inż. Jarosław Samulski... Jelenia Góra, Grudzień 2009

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY REJPROJEKT. Most w km 0+048 dr. powiatowej nr 2604L w m. Wilków

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY REJPROJEKT. Most w km 0+048 dr. powiatowej nr 2604L w m. Wilków 1 2 Przebudowa mostu drogowego przez rz. Wrzelówkę w km 0+048 drogi powiatowej nr 2604L Wilków-Majdany-Zakrzów-Janiszów w m. Wilków, JNI 01007079. Spis treści I. Część opisowa Podstawa opracowania....

Bardziej szczegółowo

ROBOTY INŻYNIERYJNE - WD-0.03 Wiadukt nad DTŚ w ciągu DK88. Wyszczególnienie robót wraz z przedmiarem

ROBOTY INŻYNIERYJNE - WD-0.03 Wiadukt nad DTŚ w ciągu DK88. Wyszczególnienie robót wraz z przedmiarem BUDOWA DROGI PUBLICZNEJ DROGOWEJ TRASY ŚREDNICOWEJ KATOWICE - GLIWICE, CZĘŚĆ "ZACHÓD' OD WĘZŁA Z DROGĄ KRAJOWĄ 88 DO UL. BAILDONA W GLIWICACH OD KM 0+306 DO KM 4+060 (CZĘŚĆ ODCINKA NA G2) ROBOTY INŻYNIERYJNE

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ PRZEZ WIEŚ BARŻYKOWO W LOKALIZACJI DŁUGOŚCI CAŁKOWITEJ 582 m

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ PRZEZ WIEŚ BARŻYKOWO W LOKALIZACJI DŁUGOŚCI CAŁKOWITEJ 582 m Załącznik Nr 8A do SIWZ PROJEKT WYKONAWCZY NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ PRZEZ WIEŚ BARŻYKOWO W LOKALIZACJI 0+000-0+582 DŁUGOŚCI CAŁKOWITEJ 582 m NR DZ. 7/2, 67, 64 INWESTOR: URZĄD MIASTA I GMINY STAWISKI

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY. mgr inŝ. Mieczysław Antoniak. Budowa drogi dojazdowej od Ośrodka Rehabilitacji Patologii Słuchu

PROJEKT BUDOWLANY. mgr inŝ. Mieczysław Antoniak. Budowa drogi dojazdowej od Ośrodka Rehabilitacji Patologii Słuchu ZAKŁAD PROJEKTOWANIA NADZORU I USŁUG CONSULTINGOWYCH INśDRÓG adres siedziby: UL. KULERSKIEGO 16/41 86-300 GRUDZIĄDZ tel/fax: (056) 4653194 adres biura UL. DYWIZJONU 303 1/21 86-300 GRUDZIĄDZ tel/fax: (056)

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU WYKONAWCZEGO

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU WYKONAWCZEGO OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU WYKONAWCZEGO MODERNIZACJA (PRZEBUDOWA) DROGI GMINNEJ TRANSPORTU ROLNICZEGO NR 010103 C KLOCEK - BARŁOGI W KM 0 + 000 0 + 700 Długość odcinka : 0,700 km 1. PODSTAWA OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rawa Mazowiecka, 03 lutego 2011 roku

Rawa Mazowiecka, 03 lutego 2011 roku Rawskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Rawie Mazowieckiej L.dz 164/JRP/2011 Rawa Mazowiecka, 03 lutego 2011 roku Nr post. RAWiK/05/2010 dot.: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn.:

Bardziej szczegółowo

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014 POLSKA Budujemy lepsze miasta marzec 2014 Grupa Lafarge wyniki 2013 Światowy lider oferujący rozwiązania budowlane na bazie cementu, kruszyw i betonu Innowacyjne rozwiązania do rozwoju urbanizacji, by

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWEGO MOSTU LECHA W POZNANIU O TZW. PODWÓJNIE ZESPOLONEJ, STALOWO-BETONOWEJ KONSTRUKCJI PRZĘSEŁ

PROJEKT NOWEGO MOSTU LECHA W POZNANIU O TZW. PODWÓJNIE ZESPOLONEJ, STALOWO-BETONOWEJ KONSTRUKCJI PRZĘSEŁ PROJEKT NOWEGO MOSTU LECHA W POZNANIU O TZW. PODWÓJNIE ZESPOLONEJ, STALOWO-BETONOWEJ KONSTRUKCJI PRZĘSEŁ Jakub Kozłowski Arkadiusz Madaj MOST-PROJEKT S.C., Poznań Politechnika Poznańska WPROWADZENIE Cel

Bardziej szczegółowo