Most na kryzys Sydney Harbour Bridge

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Most na kryzys Sydney Harbour Bridge"

Transkrypt

1 Cena 12 zł (w tym 7% VAT) nr 4 (25) lipiec sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne nr 4 (25) lipiec sierpień 2009 ISSN Most na kryzys Sydney Harbour Bridge LOŻA EKSPERTÓW POSTAW NA SOLIDNY FUNDAMENT RAPORT INFRASTRUKTURA MOTOREM NAPĘDOWYM BUDOWNICTWA

2 NAJWY SZEJ JAKO CI WIELOZADANIOWE URZ DZENIA WIERTNICZE FIRMY MDT PRZENOŚN Y PULPIT STERUJĄCY KONT NTEN ENER ER NA ZWIERCINY ZBIORN IKI PŁUCZK OWE SYSTEM SEP ARACAC JI ZWIER CIN ZBIORNIK PŁUCZ CZKI RU RY PŁU ŁUCZ KOWE NA RAMP IE POMP A PŁUC ZKOWA KOMPRESOR MC 80 VEG PLAC BUDWY W CENTRUM MIA IAST A NASZYM CELEM JEST KOMPLEKSOWE ZAOPATRZENIE FIRM PROWADZĄCYCH WIERCENIA GEOD Jedyny y prz rzedstawiciel firmy MDT w Polsce: Aby sprostać oczekiwaniom naszych partnerów dostarczamy sprzęt wysokiej jakości oraz wsparcie wiedzą techniczną i doświadczeniem, co stanowi o sile naszej oferty. Z GEOD WIERCĄ SKUTECZNIE I SZYBKO: DEMAX DRILL GEOREM ZRI CHROBOK MC 80 VE Z ZESTAWEM OSPRZĘTU 40 otworów w 45 dni średnica otworu 150 mm średnia głębokość 150 m wiercenie z DTH sierpień - wrzesień 2008 MC 160 BE POMPA GEOASTRA uszczelnienie strefy przyszybowej metodą jet-grouting dzienna wydajność 100m styczeń - luty 2008 MC 180 BE POMPA HT 400 wykonanie ekranu dennego pod drogą S8 metodą jet-grouting w trakcie realizacji od: wrzesień 2008 Skośna Kraków (012) 2) pl biur od.pl

3 Śląskie Towarzystwo Wiertnicze Spółka z o.o Radzionków, ul. Strzelców Bytomskich 100 tel./fax.: (032) ; (032) Usługi wiertnicze - Wiercenia pionowe oraz poziome z powierzchni oraz wyrobisk górniczych, - Budowa studni, - Wiercenia hydrogeologiczne poszukiwawcze i rozpoznawcze wraz z obsługą geologiczną, - Wiercenia otworów inżynieryjnych dla odwadniania, wentylacji, podsadzania pustek, itp., - Wiercenia otworów wielkośrednicowych (do średnicy 2,0 m). Usługi geotechniczne - Palowanie (do średnicy 0,5 m), - Iniekcje cementowe i środkami chemicznymi, - Kotwienie, - Zabezpieczanie skarp, zboczy oraz nasypów, - Wypełnianie pustek poeksploatacyjnych, - Odwodnienia. Oferujemy kompleksowe wykonawstwo robót w/g projektów zleconych lub własnych z zastosowaniem nowoczesnych technologii robót wiertniczych i z wykorzystaniem własnego sprzętu.

4 Edytorial Drodzy Czytelnicy! Deficyt budżetowy w 2009 r. będzie aż o jedną trzecią wyższy od zakładanego i wyniesie 27,18 mld zł. Największe różnice w przewidywanym poziomie dochodów państwa w stosunku do ustawy budżetowej na 2009 r. wystąpią w podatku VAT, co wynika ze spadku popytu indywidualnego na dobra i usługi, oraz podatku CIT jako rezultat pogorszenia się kondycji finansowej firm. Wydaje się więc, że podwyżka podatków w 2010 r. jest nieunikniona, zwłaszcza że w przyszłym roku należy liczyć się z możliwością załamania się rynku inwestycji oraz eksportu, a sukcesem będzie osiągnięcie prognozowanego 0,5% wzrostu PKB (dla porównania, w 2008 r. 4,9%). Do takiego rozwoju wypadków sytuacji trzeba dobrze się przygotować. Tymczasem tegoroczne doświadczenia trudno oceniać pozytywnie. Błędne oszacowanie wysokości deficytu spowodowało zamieszanie w planowanych oszczędnościach. Rząd pospiesznie tnie te wydatki, które nie wymagają zmiany ustawy budżetowej, a sama nowelizacja ustawy jest bardzo spóźniona. Dobrze ilustruje to przykład z branży budownictwa drogowego. Nowela ma usankcjonować m.in. 9,7 mld zł oszczędności wynikających ze zmiany finansowania infrastruktury drogowej. Koszty te, zamiast budżetu, poniesie Krajowy Fundusz Drogowy. Tyle tylko, że środki te trafią do GDDKiA najwcześniej jesienią, podczas gdy z drogowego budżetu wycięto je już zimą. Trudno się więc dziwić, że rządowy program budowy 3 tys. km autostrad i dróg ekspresowych nie jest realizowany. Ponieważ lato jest tym okresem, w którym planuje się przyszłoroczne wydatki, minister finansów i cały rząd stoją dziś przed wielkim wyzwaniem, jakim jest dobre zaplanowanie budżetu roku Ma być on niczym dobry fundament, na którym będzie mogła oprzeć się gospodarka. I właśnie, przez pararelę, robotom fundamentowym poświęciliśmy najwięcej uwagi w tym numerze naszego pisma. Bezpośrednią okazją do tego było zorganizowane w Warszawie bardzo interesujące seminarium Fundamenty palowe 2009, w głównej mierze poświęcone doświadczeniom nabytym w trakcie pierwszego etapu budowy Stadionu Narodowego. Zagadnienia technologii fundamentowych podejmują na naszych łamach m.in.: Jakub Sierant z TITAN Polska Sp. z o.o., Andrzej Kulawik z ARCADIS Sp. z o.o. Roman Rogowski i Piotr Franczak z IMB-Podbeskidzie oraz naukowcy: Kazimierz Gwizdała, Maciej Stęczniewski i Ireneusz Dyka. O stanie rynku robót fundamentowych wypowiadają się znani specjaliści tej branży, których opinie prezentujemy w ramach nowego cyklu Loża ekspertów. W tych trudnych czasach polecam Państwu lekturę artykułu Adama Wysokowskiego pod znamiennym tytułem Most na kryzys Sydney Harbour Bridge. Przed skutkami kryzysu gospodarczego można się bronić na wiele sposobów, czego przykładem jest działalność PBG SA. Firma ta nie tylko buduje Stadion Narodowy i dwa inne stadiony na Euro 2012, ale przypadł jej w udziale cały gazowy tort zwyciężyła w najbardziej intratnych przetargach w polskim gazownictwie. Środki na rozwój, w tym nowe akwizycje, pozyskała z przeprowadzonej w czerwcu emisji akcji, która przyniosła 190-milionowy zastrzyk gotówki. O wszystkim tym przeczytają Państwo w wywiadzie udzielonym przez prezesa zarządu PBG SA Jerzego Wiśniewskiego. Refleksami na temat tego, jak w nowoczesny sposób budować drogi, dzielą się: niemiecki koncern Bilfinger Berger i słowacki Doprastav a.s. Jak zawsze, proponuję również ciekawe artykuły dotyczące branży wodno-kanalizacyjnej, m.in. tekst o trudnościach w rekultywacji lagun osadowych w krakowskiej oczyszczalni ścieków w Płaszowie, budowie półkilometrowego kolektora o średnicy 1,6 m w Warszawie, a także relację z targów WOD-KAN w Bydgoszczy. Piszemy też o innych imprezach targowych i konferencjach, w które obfitował maj i czerwiec, jak m.in. AUTOSTRADA-POLSKA, Awarie budowlane, IN- FRAEKO 2009, GEOLOGIA 2009, TIL. Miłej lektury i udanego wakacyjnego odpoczynku! 15 Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, artykułów sponsorowanych i ogłoszeń oraz zastrzega sobie prawo do skracania nadesłanych tekstów i opatrywania ich własnymi tytułami. Jakiekolwiek wykorzystywanie w całości lub we fragmencie materiałów zawartych w ogólnopolskim magazynie branżowym Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne bez zgody wydawcy jest zabronione. Dane osobowe adresatów, do których przesyłamy Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne podlegają ochronie i nie są udostępniane osobom trzecim. Mogą też być dowolnie zmieniane przez ich właścicieli i w każdym momencie wycofane z bazy danych. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, Kraków 2009 P A R T N E R Z Y M E R Y T O R Y C Z N I Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Politechnika Świętokrzyska Politechnika Śląska Wydział Górnictwa i Geologii Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej Oddział w Krakowie Polski Komitet Geotechniki Oddział Małopolski

5

6 Spis treści Most na kryzys Sydney Harbour Bridge Adam Wysokowski 12 Przeprawa na zachód Kicking Horse Pass Oliver Blaha, Katarzyna Flankowska 15 Pierwsza w Azerbejdżanie autostrada z prawdziwego zdarzenia Dusan Bozik, Juraj Serva, Ivan Rondos, Viera Klimentova 18 Infrastruktura motorem napędowym polskiego budownictwa Bartłomiej Sosna 21 Ponad pół kilometra kolektora w Warszawie Bartosz Milczarczyk 22 Kryzys omija nas szerokim łukiem Z Jerzym Wiśniewskim, prezesem zarządu PBG SA rozmawia Anna Biedrzycka 25 Trudne laguny Anna Biedrzycka 28 Program budowy autostrad nabierze wreszcie właściwego tempa? Anna Siedlecka 30 Targi wysokich lotów Krzysztof Sikora 31 Krakow Bridge Ogólnopolski Studencki Konkurs Budowy Mostów Marek Pańtak 32 Jubileusz 70-lecia urodzin Kazimierza Flagi Bogusław Jarek 34 Jak uniknąć awarii i katastrof budowlanych Maria Kaszyńska 36 Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę stadionu na Euro 2012 we Wrocławiu Krzysztof Sikora 37 Targi GEOLOGIA GEO-EKO-TECH 2009 Krzysztof Sikora 38 Realizacja konstrukcji żelbetowej Świątyni Opatrzności Bożej Bernarda Ambroża-Urbanek 40 Stając na wysokości zadania! Z Jarosławem Nielipińskim, zastępcą dyrektora firmy Warbud SA Regionu Centrum rozmawia Bernarda Ambroża-Urbanek 42 Rury HOBAS CC-GRP i system paneli HOBAS NC Line Anna Siedlecka 46 Wielkie możliwości małych pali Jakub Sierant 48 Problematyka osuwisk w budownictwie komunikacyjnym Janina Mrowińska, Włodzimierz Grzywacz 50 Most nad dolinką w rejonie Lubnia Andrzej Kulawik 52 Aspekt budujemy w Żywcu Paulina Kowal 54 Zastosowanie pali FDP w budownictwie mostowym Roman Rogowski, Piotr Franczak 58 W kryzysie również można stawiać na rozwój Z Lucyną Kornek, prezes zarządu firmy Poltech Sp. z o.o. rozmawia Mariusz Karpiński-Rzepa 60 Wnioski z realizacji robót palowych na Stadionie Narodowym w Warszawie Anna Siedlecka 62 Wykorzystanie sondowań statycznych do obliczania nośności i osiadań pali Kazimierz Gwizdała, Maciej Stęczniewski, Ireneusz Dyka 70 Loża ekspertów Bolesław Kłosiński, Przemysław Nowak, Bogusław Przebinda, Remigiusz Musiał 72 Badania pali testowych Piotr Rychlewski 76 Nastawieni na innowacje Z Danielem Nowakowskim, właścicielem firmy Staler rozmawia Anna Siedlecka 78 Palownice firmy Soilmec Tomasz Witek 80 Wykonywanie mikropali, jet groutingu i pali CFA za pomocą wiertnicy Comacchio MC 1500, cz. 2 Renzo Comacchio, Wiesław Lizończyk 82 Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości Aleksander Walas 84 Zadanie godne Goliatha Paweł Derwich 86 NO-DIG Toronto 2009 Andrzej Kuliczkowski 88 WOD-KAN 2009 sukces w nowym miejscu Anna Siedlecka 89 Hydro-Vacuum SA podwójne wyróżnienie Paweł Jurczyk 90 Rozwój infrastruktury komunalnej w świetle zasad zrównoważonego rozwoju Józef Dziopak 92 Miejscowe podczyszczalnie ścieków deszczowych i ogólnospławnych Robert Walczak 95 Intesio inteligentne rozwiązania Wavin do zagospodarowania wód deszczowych Maria Bogacz-Rygas 98 Katalog branżowy 6 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

7 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Wydawca: Redakcja: Redaktor naczelny: Redaktor wydania: Administracja: Studio graficzne: OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN BRANŻOWY Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Mariusz Karpiński-Rzepa ul. Zakopiańska 9/101, Kraków tel.: , fax: Mariusz Karpiński-Rzepa Lena Bełdan Anna Sikora KeboDesign Dominik Jarząbek, Magdalena Kręcioch Dziennikarze: Anna Biedrzycka (szef działu) Jan Bobka, Anna Siedlecka, Krzysztof Sikora, Bernarda Ambroża-Urbanek, Kinga Wolska Reklama i marketing: Anna Sikora tel.: , Lidia Pobidyńska tel.: , Internet: Dominik Jarząbek, Damian Karpiński Prenumerata: Kolporter SA, Garmond Press oraz redakcja NBI Sprzedaż: Salony EMPiK oraz redakcja NBI Dystrybucja: Ararat Vision Teresa Siedlecka Nakład: 7000 egzemplarzy Projekt okładki: Dominik Jarząbek Zdjęcia na okładce: Fotolia Thorsten RADA PROGRAMOWA prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej prof. dr hab. inż. Stanisław Stryczek Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii, Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH prof. dr hab. inż. Andrzej Kuliczkowski Prezes Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, członek ISTT prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk Zakład Mostów, Politechnika Wrocławska dr hab. inż. Marek Cała Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH prof. dr hab. inż. Józef Dubiński Główny Instytut Górnictwa prof. dr hab. inż. Andrzej Gonet Zakład Wiertnictwa i Geoinżynierii, Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH dr hab. inż. Kazimierz Gwizdała, prof. PG Katedra Geotechniki Geologii i Budownictwa Morskiego, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska, Politechnika Gdańska prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński Wydział Inżynierii Środowiska, Politechnika Warszawska dr hab. inż. Kazimierz Kłosek, prof. PŚl Zakładu Dróg i Kolei, Politechnika Śląska w Gliwicach prof. dr hab. inż. Wiesław Kozioł Katedra Górnictwa Odkrywkowego, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Marek Łagoda, prof. PL Katedra Budownictwa Drogowego, Politechnika Lubelska, Instytut Badawczy Dróg i Mostów prof. dr hab. inż. Maciej Mazurkiewicz Katedra Ekologii Terenów Górniczych, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH prof. dr hab. inż. Krystian Probierz Wydział Górnictwa i Geologii, Politechnika Śląska dr hab. inż. Jerzy Z. Piotrowski, prof. PŚk Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Świętokrzyska prof. dr hab. inż. Jakub Siemek Zakład Gazownictwa Ziemnego, Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH prof. dr hab. inż. Andrzej Wichur Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. UZ Kierownik Zakładu Dróg i Mostów, Uniwersytet Zielonogórski Tadeusz C. Alberski, Ph.D., P.E. New York State Department of Transportation dr inż. Jacek Alenowicz Katedra Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska, Polskie Stowarzyszenie Geosyntetyczne dr inż. Agata Zwierzchowska Katedra Wodociągów i Kanalizacji, Politechnika Świętokrzyska

8 Świat Mosty Most na kryzys Sydney Harbour Bridge dr hab. inż Adam Wysokowski, prof. UZ, kierownik Zakładu Dróg i Mostów, Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska, Uniwersytet Zielonogórski W centrum Sydney, w obrębie basenu portowego, gdzie pierwsi australijscy osadnicy pod koniec XVIII w. założyli port, znajduje się most Sydney Harbour Bridge, najbardziej rozpoznawalny symbol Australii. Łączy brzeg południowy z północnym, ułatwiając komunikację między centrum a North Sydney dzielnicą, w której mają siedziby wielkie firmy i instytucje finansowe. Od czasu powstania most jest jednym z symboli miasta. Przyczyniły się do tego rozmiary konstrukcji, jej prostota i symetria, oraz wielka rola, jaką odegrał w procesie scalania organizmu miejskiego. Autor artykułu na tle mostu, postać człowieka umożliwia ocenę wielkości przegubu łuku 1. Wprowadzenie Ten najdłuższy i najszerszy jednoprzęsłowy most ówczesnego świata zbudowano w okresie najgłębszego kryzysu gospodarczego, tj. w latach 30. XX w., i stał się on znakiem nadziei na lepszą przyszłość. Przy budowie znalazło zatrudnienie kilka tysięcy osób (tylko przy samej konstrukcji ok osób), co w czasach bezrobocia pozwoliło miastu na swobodniejszy od- 8 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

9 Mosty Świat Widok ogólny mostu z tarasu Sydney Opera House dech. Bezrobocie we wschodniej części Australii dochodziło wtedy nawet do 30%. Realizacja tak dużej inwestycji była niezwykle kosztowna. Dzięki tej budowie, która trwała ok. ośmiu lat, Sydney stało się najbogatszym miastem Australii, częściowo przyczyniając się do rozwoju gospodarczego całego kraju. Do budowy użyto dużej ilości różnych materiałów, a ich transport dał pracę licznej rzeszy robotników. Stąd też tytuł artykułu ma swoje oczywiste uzasadnienie. 2. Historia Sydney Harbour Brigde jest czwartym co do długości przęsłem łukowym na świecie, obok mostu Bayonne Bridge w Nowym Jorku, New River Gorge Bridge w Zachodniej Wirginii i najdłuższym obecnie na świecie mostem Lupu w Szanghaju. Ze względu na jego szerokość, 48,8 m, został wpisany do Księgi Światowych Rekordów Guinessa. Dodatkowo do 1967 r. była to najwyższa konstrukcja w Sydney. Budowę Sydney Harbour Bridge rozpoczęto 28 lipca 1923 r., a otwarcie nastąpiło 19 marca 1932 r. Projektantem mostu był John Bradfield, który wzorował się na konstrukcji mostu Hell Gate w Nowym Jorku. Ostatecznie koszt budowy całego mostu przekroczył 10 mln funtów i stanowił więcej niż dwukrotną kwotę zaplanowanych kosztów. Zaciągnięte wówczas długi spłacono ostatecznie dopiero w roku Najważniejsze daty z historii budowy mostu: 26 marca 1925 wmurowanie kamienia węgielnego pod południowy pylon 26 października 1928 rozpoczęcie wznoszenia głównego łuku 26 listopada 1929 rekord montażu konstrukcji stalowej (przez jeden dzień zmontowano 589 t konstrukcji) 19 sierpnia 1930 zmontowano główny łuk 16 stycznia 1932 ułożono ostatni kamień w pylonach 21 stycznia 1932 zakuto ostatni nit na konstrukcji stalowej obiektu 19 marca 1932 otwarto most i przekazano go do użytkowania. Ciekawostką jest, że podczas uroczystego otwarcia mostu prawicowy opozycjonista Francis Edward de Grott wyrwał się konno do przodu i przeciął wstęgę, uprzedzając lewicowego premiera Jacka Langa. 3. Konstrukcja Konstrukcja mostu składa się z dwóch zasadniczych części: części dojazdowej, przebiegającej nad zabudową miejską, oraz przęsła zasadniczego nad zatoką, w postaci jednoprzęsłowego łuku. Konstrukcja przęseł nośnych wykonana jest ze stali. Przęsło nurtowe zbudowano w formie łukowej kratownicy, do której podwieszony jest stalowy pomost za pomocą wieszaków o różnej długości. Z uwagi na rodzaj i kształt konstrukcji, most portowy mieszkańcy zaczęli nazywać m.in. wieszakiem na ubrania, podstawką na tosty czy też żelaznymi płucami. Most posiada osiem pasów ruchu, dwa tory kolejowe, chodnik dla pieszych i drogę rowerową. Ta ostatnia biegnie po stronie zachodniej, natomiast chodnik dla pieszych po wschodniej. Na most można wejść schodami z Cumberland St w The Rocks lub z okolic stacji Milsons Point w North Shore. Główne parametry mostu: materiał stal, beton, kamień maksymalna rozpiętość przęsła 503 m długość całkowita mostu 1149 m szerokość pomostu 49 m górny poziom łuku nad poziom lustra wody 134 m wysokość pylonów 89 m skrajnia żeglowna 49 m najdłuższy wieszak 58,8 m najkrótszy wieszak 7,3 m najdłuższy nit 395 mm o masie 3,5 kg. Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 9

10 Świat Mosty Koronkowa konstrukcja słupków i krzyżulców łuku Monumentalna konstrukcja łuku wkomponowana w najstarszą dzielnicę Sydney The Rocks przylegającą do portu Nocny widok chodnika mostu poprowadzonego przez konstrukcję pylonu wschodniego Konstrukcja mostu waży 52,8 tys. t, w tym stalowa konstrukcja łuku 39 tys. t. Pylony zostały wykonane z betonu i obłożone granitem. Jako ciekawostkę można przytoczyć, że podczas gorących australijskich dni w wyniku rozszerzalności termicznej stali łuk wypiętrza się o 18 cm. Wewnątrz pylonu wznoszącego się od południowego wschodu znajduje się niewielkie Harbour Bridge Museum. 4. Budowa Most był budowany metodą wspornikową, wznosząc na obu brzegach zatoki potężne półłuki, podtrzymywane przed zwieńczeniem przez 128 kabli. Gotowe segmenty łuku były transportowane barkami z wytwórni i podnoszone przez 580-tonowe dźwigi umieszczone na końcach wsporników. Most został zbudowany przez angielską firmę konstrukcyjną Dorman Long and co. Zatrudniono ok robotników, z których w czasie budowy zginęło 16. Podczas prac budowlanych pylony stanowiły oparcie dla dźwigów, obecnie jednak pełnią wyłącznie funkcję dekoracyjną. Ponadto do budowy użyto 122 tys. m 3 skał, 95 tys. m 3 betonu oraz ponad 6 mln nitów. Do pomalowania stalowej konstrukcji mostu, o powierzchni zbliżonej do powierzchni ok. 60 boisk piłkarskich, użyto 272 tys. l szarej farby (najtańszej na rynku). Farba ta, obecnie już nowszej generacji, o większej trwałości, posiada metaliczny połysk. 79% stali sprowadzono z Anglii, pozostałe 21% pochodziło z zasobów Australii. Nocny widok na Operę i okolicę portu z południowej części chodnika mostu Pylony zostały wykonane z betonu i obłożone granitem australijskim pochodzącym ze wschodniej Australii. Do budowy, oprócz stali, użyto ok. 17 tys. m 3 granitu. Próbne obciążenie mostu wykonano w styczniu i lutym 1932 r., wykorzystując do testów ok. 96 parowych lokomotyw. Otwarcie mostu przyciągnęło milion widzów. W początkowym okresie na moście znajdowały się dodatkowo dwie linie tramwajowe, ale zostały one zastąpione w 1958 r. przez linie autobusowe. Dzisiaj linie te oddzielają od pozostałego ruchu bariery betonowe. 5. Podsumowanie Średni ruch drogowy na obiekcie wynosi obecnie ok. 160 tys. pojazdów na dobę, podczas gdy w pierwszym roku eksploatacji 11 tys. pojazdów. Z uwagi na niewystarczającą przepustowość mostu, w 1992 r. otwarto dodatkowy tunel (Harbour Tunnel). Zaczyna się on ok. pół kilometra na południe od gmachu Sydney Opera House, biegnie pod basenem portowym na wschód od mostu, a następnie wychodzi na drogę prowadzącą na północ od mostu. W ostatnich latach dodatkową atrakcją obiektu mostowego jest wspinaczka na łuk stalowego przęsła mostu. Wchodzenie na łuk dozwolone jest dopiero od 1998 r., chociaż niektórzy śmiałkowie, np. studenci uniwersytetu w Sydney, czynili takie próby na własną rękę dużo wcześniej. Obecnie wycieczki te odbywają się pod opieką doświadczonych przewodników i prowadzą na szczyt łuku. Cała eskapada trwa ponad trzy godziny i oprócz konstrukcji obiektu można 10 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

11 Mosty Świat Ogrom konstrukcji stężeń poziomych przęsła łukowego Widok konstrukcji południowej części dojazdowej od spodu Prace konserwacyjne przy wieszakach i pomoście konstrukcji podziwiać wspaniałą panoramę Sydney. Wcześniej zarejestrowani w specjalnym biurze wycieczek uczestnicy, ubierani są w specjalne szare kombinezony i przypinani uprzężami do lin eliminujących ryzyko wypadku. Dodatkową atrakcją jest również wystawa fotograficzna poświęcona historii mostu. Zdaniem autora, okazja do zwiedzenia obiektu i bliższego zapoznania się z jego konstrukcją stanowi niezapomniane przeżycie. Z okazji 75-lecia mostu została wybita specjalna moneta. Numizmat ukazuje konstrukcję mostu wraz z widniejącymi nad nią sławnymi, sylwestrowymi sztucznymi ogniami. Most stanowiący symbol Australii, i nie tylko, stał się od wielu lat atrakcją australijskich nowożeńców i jest już tradycją, że po zakończeniu ceremonii zaślubin pozują oni do pamiątkowej sesji zdjęciowej, często w otoczeniu spektakularnych zabytkowych automobili z okresu budowy mostu. Na koniec warto przytoczyć pytanie, które sydnejczycy często zadają nowym przybyszom, i które również usłyszał autor tego artykułu: Ile nitów posiada Sydney Harbour Bridge?. Gdy niezorientowany przybysz długo się zastanawia nad prawidłową odpowiedzią sydnejczyk nie czekając na odpowiedź informuje, że... tyle, ile potrzeba! Literatura 1. Przewodnik Pascala: Australia. Wydawnictwo Pascal. Bielsko-Biała Bridge Climb Sydney, 3. Sydney: Harbour Bridge, Pamiątkowe ślubne zdjęcie na tle mostu - to już tradycja sydnejskich nowożeńców 4. Oficjalna strona mostu: 5. Naukowe Koło Mostowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, A. Wysokowski: Spektakularne mosty Australii, ib.zgora.pl. 6. Strona poświęcona numizmatyce: Fotografie zamieszczone w artykule zostały wykonane przez autora. Autor dziękuje rodzinie i przyjaciołom z Australii za pomoc w rozwijaniu pasji mostowej. Specjalna moneta wybita z okazji 75-lecia mostu wi cej na Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 11

12 Świat Mosty Przeprawa na zachód Kicking Horse Pass Oliver Blaha, Bilfinger Berger AG, Katarzyna Flankowska, Bilfinger Berger Polska SA Autostrada przez budzącą strach Kicking Horse Pass (Przełęcz Wierzgającego Konia) zapewniła niemieckiemu koncernowi Bilfinger Berger mocną pozycję na kanadyjskim rynku budowlanym, gdzie obecnie uchodzi za lidera w realizacji projektów z zakresu budownictwa komunikacyjnego w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Dziury w nawierzchni o średnicy 20 cm, strome zbocza i spadające kamienie tak wyglądała do niedawna ta niezwykle ruchliwa droga w Górach Skalistych. Cieszyła się bardzo złą sławą jako jedna z najniebezpieczniejszych w całej Kanadzie. Ani regionalne samorządy, ani federalne władze nie mogły sobie pozwolić na remont autostrady z lat 50. XX w. Eksperci oszacowali deficyt budżetu Kanady, przeznaczonego na aktualne potrzeby związane z obiektami infrastrukturalnymi, na 42 mld USD. To spowodowało, że na znaczeniu zyskały inwestycje oparte na koncepcji PPP, w których po stronie partnera prywatnego leży zaprojektowanie, realizacja i utrzymanie obiektów infrastruktury publicznej. Ten projekt utorował nam drogę na rynek Ameryki Północnej powiedział Nick Dawson, dyrektor jednej ze spółek grupy Bilfinger Berger. 12 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

13 Mosty Świat Ponadto koncern pozyskał dwa inne znaczące projekty z dziedziny infrastruktury komunikacyjnej: budowę mostu Golden Ears w okolicy Vancouver oraz obwodnicy Calgary w prowincji Alberta. W ciągu zaledwie dwóch lat od zaistnienia na tym rynku, Bilfinger Berger jest już jedną z wiodących firm oferujących realizację projektów koncesyjnych w tym zakresie. Zaprojektowanie, budowę i częściowe finansowanie odcinka nad przełęczą, Bilfinger Berger Project Investments powierzył zespołowi Trans-Park-Group. Już na etapie przetargu harmonogram prac wyróżniał się nowoczesnymi rozwiązaniami, gwarantującymi kontynuowanie prac w zimie i skrócenie czasu budowy. Harmonogram zakładał zaledwie 25 miesięcy na wykonanie trasy na tym niezwykle trudnym odcinku o 19 miesięcy mniej niż projektanci zatrudnieni przez rząd. Zakres wszystkich prac drugiego etapu, za które odpowiedzialne było konsorcjum na czele z Bilfinger Berger, obejmował rozbudowę sześciokilometrowego odcinka oraz eksploatację i utrzymanie 26-kilometrowej autostrady wiodącej między stromymi zboczami górskimi i rzeką Kicking Horse. Kluczowy element projektu to nowy, 400-metrowy most nad kanionem, wzniesiony na 80-metrowych filarach. Zadanie wykonano w ciągu 2,5 roku. Całkowita wartość tego etapu inwestycji wynosi 130 mln USD, z czego udział własny Bilfinger Berger to 11 mln USD. Czas trwania koncesji sięga 2030 r. Realizacja projektu The Kicking Horse Pass bazuje na koncepcji odpłatności zależnej od jakości usług związanych z udostęp- Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 13

14 Świat Mosty nieniem obiektu. Operator ponosi odpowiedzialność w odniesieniu do ryzyk wynikających z projektu, budowy i utrzymania obiektów, natomiast partner publiczny przejmuje ryzyko związane z komunikacją. Innymi słowy, operator będzie otrzymywał ustaloną w umowie miesięczną odpłatność uiszczaną przez rząd prowincji, w zamian za którą zapewni nieograniczony dostęp do 26-kilometrowego odcinka autostrady i mostu przez okres kolejnych 25 lat. To oznacza również sprawnie przeprowadzane remonty i zimowe utrzymywanie drogi, co nie jest łatwym zadaniem w miejscu, gdzie spadające kamienie i obfite opady śniegu w zimie są na porządku dziennym podkreślił Stephen Perfect, przedstawiciel koncernu w Ameryce Północnej. W trakcie budowy konieczne było podjęcie szczególnych środków ostrożności. Zabezpieczono skarpy i zasadzono roślinność w celu zatrzymania lawin. W sumie wykopano ponad 3 mln m 3 ziemi i gruzu, co odpowiada pojemności 200 tys. ciężarówek. Podczas budowy zużyto 2,5 tys. t stali konstrukcyjnej i 50 tys. t asfaltu. Sama konstrukcja filarów mostu wymagała użycia 12 tys. m 3 betonu i 1,5 tys. t prętów zbrojeniowych. Dzięki najnowocześniejszym rozwiązaniom logistycznym ruch na autostradzie mógł się już odbywać po niespełna dwóch latach od rozpoczęcia budowy. Również kontynuacja prac podczas surowej kanadyjskiej zimy przyśpieszyła udostępnienie drogi. Taki kontrakt ma dla nas ogromne znaczenie. Bardzo się cieszę, że łącząc w jednym kontrakcie tak profesjonalny projekt z najwyższej jakości wykonaniem, udało nam się zaoszczędzić, a na moście New Park już odbywa się ruch kilka miesięcy wcześniej niż planowano powiedział Kelvin Falcon, minister transportu Kolumbii Brytyjskiej. W sierpniu 2007 r., czyli dwa miesiące przed zaplanowanym terminem, premier tej prowincji Gordon Campbell uroczyście otworzył zmodernizowany odcinek autostrady. Wraz z powstaniem tej inwestycji w przeszłość odeszły czasy, kiedy tysiące samochodów stało każdego dnia w gigantycznym korku, przedzierając się przez dziury i strome wzniesienia. Ta niegdyś ryzykowna trasa umożliwia teraz bezpieczny przejazd i stanowi jedną ze strategicznych dróg ułatwiających dostęp do wybrzeża Pacyfiku, który odgrywa kluczową rolę w gospodarce tej prowincji. Projektem równie ambitnym, realizowanym przez Bilfinger Berger, jest budowa Golden Ears Bridge w okolicy Vancouver. Do października 2009 r. planuje się zakończenie kilometrowego mostu o szerokości 90 m oraz 14 km dróg dojazdowych w samą porę, bo przed rozpoczęciem zimowych igrzysk olimpijskich w 2010 r. Także tutaj koncern podjął się zaprojektowania i finansowania. Po wykonaniu obiektów konsorcjum, którego liderem jest Bilfinger Berger, będzie zarządzać nimi przez okres 35 lat i tak jak w przypadku Kicking Horse Pass, będzie otrzymywał stałą zapłatę w zamian za ich udostępnienie. Zdjęcia: Bill Pitcher wi cej na 14 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

15 Pierwsza w Azerbejdżanie autostrada z prawdziwego zdarzenia inż. Dusan Bozik, inż. Juraj Serva, inż. Ivan Rondos, inż. Viera Klimentova, Doprastav a.s. Infrastruktura Świat Znaczna część sieci drogowej, mostów i innych obiektów komunikacyjnych Azerbejdżanu jest w złym stanie. Jezdnie są wąskie, zdeformowane, popękane i podziurawione, w ogromnej większości bez poziomych znaków i słupków drogowych. Z drugiej jednak strony, dzięki bogatym złożom ropy i gazu ziemnego, kraj ten notuje bardzo szybki wzrost gospodarczy. Niemałą część środków inwestuje w rozwój i odnowę infrastruktury drogowej, którą prowadzi spółka Azerroadservice, stworzona i kontrolowana przez ministerstwo transportu. Do największych projektów należą: autostrada z Baku do granicy z Iranem, z Baku do granicy z Rosją, z Baku do granicy z Gruzją oraz budowa autostradowej obwodnicy Baku. Widok na Półwysep Apszeroński, na którym znajduje się budowana przez Doprastav a.s. autostrada Obiekt mostowy nad autostradą w km 8,6 Historia i przygotowania do budowy Jednym z projektów modernizacyjnych była budowa o nazwie Reconstruction and Upgrading of Airport Road from Roundabout Azibekov to Heydar Aliyev International Airport w Baku, km 0, ,169, którą po 21 miesiącach od podpisania umowy i po 13 miesiącach od rozpoczęcia budowy prezydent Republiki Azerbejdżanu 25 grudnia 2008 r. uroczyście oddał do użytku. Budowa była realizowana na wschodnim cyplu Półwyspu Apszerońskiego. Zmodernizowana trasa łączy centrum Baku z największym w kraju międzynarodowym lotniskiem Gejdara Alijeva. Rozpoczyna się przy ul. Gejdara Alijeva w miejskiej części Azibebkova i dalej przebiega przez rejony podmiejskie: Sabunchu, Bakikhanov, Amircan, Surakhani aż do lotniska. W marcu 2007 r. zostały podpisane umowy między Doprastav a.s. a azerbejdżańskim ministerstwem transportu, reprezentowanym przez Azerroadservice. Jednocześnie w pierwszym półroczu 2007 r. Słowacy założyli oddział swojej firmy w Azerbejdżanie. Rozwiązania techniczne i budowa Nowo wybudowana sieć komunikacyjna zastąpiła istniejącą, która nie odpowiadała wymaganiom dzisiejszego ruchu drogowego. Powodem była lokalizacja i wysokość starej trasy, niewystarczająca szerokość, ale też poziome skrzyżowania z komunikacją miejską. Obecnie infrastruktura ta obejmuje od czterech do sześciu pasów drogowych w każdym kierunku. Na pierwszym kilometrze, od początku aż do Sabunchu, jest razem 12 pasów, a dalej, do lotniska, osiem pasów. Średnio szerokość drogi wynosi 43 m. W początkowej dokumentacji przetargowej proponowano pięć węzłów: Sabunchu (km 1,000), Bakikhanov (km 3,200), Amircan (km 6,000), Jeni Surakhani (km 10,000) i Airport (km 12,200). Ze względu na opóźnione przekazanie odcinków i problemy z wywłaszczeniem nieruchomości, inwestor zadecydował się zastąpić węzły Amircan i Jeni Surakhani jednym Surakhani w km 8,620. Podczas budowy została dokończona nowa część autostradowa, łącząca się z budową w miejscu zastąpionego węzła Airport. Ta zmiana spowodowała konieczność rozwiązania problemu skrzyżowania dwóch autostrad. Z powodów związanych z położeniem terenu oraz bezpieczeństwem (korytarze powietrzne przy lotnisku) pojawiły się trudności ze znalezieniem odpowiedniego rozwiązania. Inwestor wybrał przejściowo najlepszy sposób w postaci tymczasowego poziomego skrzyżowania kierowanego przez sygnalizację świetlną. Tym sposobem liczbę węzłów ostatecznie zawężono do trzech: Sabunchu, Bakikhanov i Surakhani. Widok z mostu w km 8,6 w kierunku centrum Baku Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 15

16 Świat Infrastruktura Proponowana trasa odpowiada starej, jeżeli chodzi o kierunek i wysokość, jedynie w pewnych miejscach doszło do jej korekty. Głównym powodem zmian w przebiegu drogi są kolizje z istniejącymi obiektami, wyrównanie łuków oraz wysoki poziom wód gruntowych. Rozścielanie warstw konstrukcyjnych podłoża Widok na gotową jezdnię (4 + 4 pasy + pas wyprzedzania) w km 10 w kierunku lotniska Przełożenie sieci inżynieryjnych i ropociągów w km 9,1 Wykładanie asfaltowych mieszkanek na całej szerokości jezdni jednocześnie większą liczbą wykańczarek Skomplikowane przełożenia sieci Na wykonywanych przez Doprastav trzecim i czwartym odcinku o długości 7,669 km znajduje się jeden węzeł typu koniczynka (Suraghani), sześć obiektów mostowych, z tego jeden na autostradzie, jeden wiadukt autostradowy oraz cztery kładki dla pieszych. Ich całkowita powierzchnia wynosi 4487 m 2. W październiku 2007 r., kiedy rozpoczął się 18-miesięczny termin realizacji inwestycji, podjęto prace przygotowawcze: przesadzanie i wycinka drzew, częściowe grodzenie budowy, przełożenie sieci inżynieryjnych oraz wyburzanie budynków. Ciekawostką jest, że drzewa razem z korzeniami były wyciągane specjalną maszyną i przewożone na miejsce ponownego posadzenia. Równocześnie zaczęto przekładać sieci inżynieryjne. Samo przekładanie było dość skomplikowane ze względu na dużą liczbę niezidentyfikowanych sieci, często bez właściciela, i z nielegalnymi podłączeniami. Z drugiej strony korzystne było to, że 70% sieci inżynieryjnych było prowadzone luźno po ziemi, co uprościło ich identyfikację i przełożenie. Najbardziej skomplikowane było przełożenie gazu wysokociśnieniowego i czterech ropociągów na km 9,100, które udało się zakończyć dopiero we wrześniu 2008 r. Z ziemnych prac wykonano: odhumusowanie, odkopanie niezdatnych materiałów, wykopy i nasypy. Ze względu na fakt, że budowa przebiegała na terenie byłych, albo stale pracujących pól naftowych, koniecznością w wielu miejscach stała się wymiana zanieczyszczonego podłoża. Ropę wydobywa się tam metodą wypierania wodą. Woda razem z ropą przenika przez warstwy gleby do podłoża pod budową. Miały miejsce przypadki, kiedy w wykopie, na głębokości wód podziemnych, tworzyła się cienka warstwa ropy. Różnorodny skład geologiczny Szczególny wpływ na postęp ziemnych prac miała także geologiczna budowa podłoża. Jest ona bardzo różnorodna odcinki z niekorzystnymi gruntami ilastymi występowały na przemian z różnymi stałymi osadami. W najtwardszych miejscach niezbędne było użycie ciężkich młotów hydraulicznych IPH, ewentualnie rozrywanie skalnego podłoża ciężkimi, 50-tonowymi buldożerami. Materiał na nasypy wydobywano z dwóch wykopów i składał się z piaskowo-wapiennych osadów. Interesujące jest, że w odpowiednich miejscach frez drogowy i materiał dzięki niemu pozyskany (frakcja 0 45 mm) został wykorzystany do warstwy konstrukcyjnej, a do podłoża pospółka. Całkowita grubość warstw konstrukcyjnych jezdni wynosi 91 cm, z tego 27 cm warstwy asfaltowej i 64 cm podbudowy z mieszanek mineralnych. Skład jezdni: AKMS (frakcja 0 11 mm) grubość 40 mm ABVH (frakcja 0 22 mm) grubość 80 mm OKVH (frakcja 0 32 mm) grubość 150 mm Mechanicznie utwardzone: kruszywo grubość 200 mm grys/gruz grubość 220 mm pospółka grubość 220 mm Razem grubość 910 mm. 16 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

17 Infrastruktura Świat Największym problemem był brak odpowiednich lokalnych materiałów o wystarczającej twardości i wytrzymałości. Z wyjątkiem materiałów na wspomniane podłoże, materiał na pozostałe warstwy trzeba było dowozić z oddalonej o 165 km Guby. Chodziło o pospółkę wydobywaną z rozległych, dawno wyschniętych kaukaskich koryt rzecznych. Z geologicznego punktu widzenia osady rzeczne powstały z osadowych bądź przeobrażonych skał Wielkiego Kaukazu. Na potrzeby budowy dziennie transportowano od 5 do 6 tys. t materiału. Był on dowożony do bazy technologicznej w Balachani w stanie pierwotnym albo rozdrobniony. W tym miejscu był przerabiany rozdzielany i kruszony do postaci grysu o frakcji 0 45 mm, ewentualnie przerabiany na pojedyncze kawałki wykorzystywane do wyrobu stabilizacji, mieszanek betonowych i asfaltowych. Zupełną nowością w Azerbejdżanie było wykorzystanie zmodyfikowanej warstwy nawierzchniowej jezdni, czyli AKMS, o grubości 40 mm. Ze względu na fakt, że w Azerbejdżanie produkuje się tylko asfalt niezmodyfikowany B60/70, zmodyfikowany był wytwarzany na własnej linii produkcyjnej z wydajnością 20 t/h. Wyrabiano także emulsję asfaltową. Podczas budowy pojawił się także problem z zaopatrzeniem w asfalt produkowany w Baku, ponieważ dzienna produkcja nie była w stanie zaspokoić potrzeb rynku budowlanego. Problem ten został rozwiązany dopiero po interwencji ministerstwa transportu, a dzienny odbiór wynosił ok. 160 t. Dzienna ilość ułożonych mieszanek asfaltowych była pochodną wydajności produkcyjnej dwóch otaczarni o pojemności 200 i 210 t/h, osiągających wydajność 3000 t dziennie. Obiekty mostowe i skrzyżowania (węzły) Węzeł Surakhani znajduje się w km 8,620 trasy głównej i zapewnia jej połączenie z podmiejskimi dzielnicami Amircan, Surakhani i Jeni Surakhani. Chodzi o typowy węzeł koniczynkę. Składa się z dróg A, B, C i podjazdów A1, A2, A3, A4, które tworzą poszczególne łączniki koniczynki. Połączenie komunikacji miejskiej z nowo budowaną drogą umożliwiają łącznice A, B, C. Pozostałe uzupełniają je w taki sposób, aby umożliwić ruch bez przeszkód na całym węźle. Droga A jako główna ma dwie dwupasmowe jezdnie, odgałęzienia są jednokierunkowe i jednopasmowe o typowej szerokości 9,25 m, wliczając nieutwardzone pobocze. W zależności od wysokości nasypów na drogach umieszczono barierki. Szczegóły techniczne obiektu mostowego Obiekt mostowy znajduje się na węźle Surakhani i przecina autostradę w km 8,620. Tworzą go dwa mosty z wspólnymi przyczółkami. W obu kierunkach są trzy pasy jezdni o szerokości 3,75 m i całkowitej szerokości między barierkami 13,75 m. Przyczółki są żelazobetonowe z żelazobetonowymi skrzydłami i sześcioma podporami między nimi. Wszystkie podpory i przyczółki są posadowione na palach Ø 1200 mm, długość pali na poszczególnych podporach waha się od 19 m do 26 m. Fundamenty są żelazobetonowe. Wysokość podpór zmienia się od 8,22 m do 9,68 m. Na moście użyto łożyska elastomerowe, na przyczółkach łącznie 12, a na podporach 18. Ze względu na to, że teren Półwyspu Apszerońskiego jest aktywny sejsmicznie (ostatnie trzęsienie ziemi miało miejsce w 2002 r.), na wszystkich podporach umieszczono blokady oraz elastomerowe urządzenia tłumiące. Ustrój nośny tworzy konstrukcja sprężona z czterema przęsłami. Długość skrajnych przęseł wynosi 15 m, a dwóch środkowych 30 m. Belki nośne Czteroprzęsłowy most w km 8,620 System elektronicznych tablic informacyjnych przed węzłem Sabunchu o wysokości 170 cm zostały zbudowane z betonu sprężonego. Na moście łącznie znajduje się 10 metalowych studzienek. Warstwa ścieralna ma grubość 4 cm, podbudowa zasadnicza 4 cm, powłoka izolacji jest wykonana z materiału firmy BASF Masterseal 420. Dylatacje dostarczyła i zamontowała firma Freysas (turecka filia firmy Freyssinet). Kładki dla pieszych są usytuowane w km 5,901; 6,532; 7,260; 9,980. Umożliwiają przejście pomiędzy poszczególnymi dzielnicami lub przystankami autobusowymi. Fundamentowanie wszystkie podpory są posadowione na żelazobetonowych palach Ø 1200 mm, długość pali jest różna na poszczególnych podporach. Konstrukcja nośna wspiera się na żelbetonowych fundamentach na palach. Schody są żelazobetonowe z antypoślizgową powierzchnią. Poręcz jest stalowa o wysokości 110 cm. Ustrój nośny wykonano ze stali. Składa się z dwóch oddzielonych nośników o wysokości 1760 mm, połączonych dźwigarem. Wykończenie powierzchni kładki wykonano z granitowych płyt. Przed oddaniem budowy dokonano ostatnich wykończeń, posadzono trawnik, kwiaty i krzewy, na czym bardzo zależało zamawiającemu. Cały proces zazielenienia, począwszy od projektowania, a skończywszy na koordynacji wszystkich prac, był realizowany na bardzo wysokim poziomie. System informacyjny na autostradzie Po raz pierwszy w Azerbejdżanie zbudowano system informacyjny autostrady. Składa się z elektronicznych tablic ze zmieniającym się oznaczeniem drogowym i informacjami meteorologicznymi, a także z zespołu kamer. Na całej budowie znajduje się osiem takich systemów. Lipiec Sierpień 2009 Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 17

18 Budownictwo 18RAPORT Infrastruktura motorem napędowym polskiego budownictwa Bartłomiej Sosna, starszy analityk rynku budowlanego, PMR Publications Firmy budowlane, oceniając koniunkturę na rynku budowlanym, są najbardziej krytyczne od ponad pięciu lat. W obliczu mniejszej liczby zamówień zapowiadają pozyskiwanie nowych kontraktów głównie poprzez konkurencję cenową, czego skutkiem może być deflacja w budownictwie. Najbardziej atrakcyjnymi segmentami w najbliższych latach będą budownictwo drogowe, sportowe oraz energetyczne. Mniejszy optymizm w sektorze budowlanym Badanie przeprowadzone przez PMR na potrzeby raportu Sektor budowlany w Polsce I połowa 2009 prognozy na lata potwierdziło wyraźne pogorszenie nastrojów wśród największych firm budowlanych w Polsce. Jednocześnie można zauważyć duże rozbieżności, jeśli chodzi o przewidywania przedsiębiorstw budowlanych na najbliższe 12 miesięcy. Jedynie 9% największych firm budowlanych działających w Polsce oceniało sytuację w sektorze jako pozytywną, podczas gdy rok wcześniej takiego zdania było aż 82% respondentów. Prognozy przedsiębiorstw budowlanych na najbliższy rok są niejednoznaczne 31% badanych firm oczekuje poprawy sytuacji rynkowej, a 33% ankietowanych spodziewa się, że ulegnie ona dalszemu pogorszeniu. Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009

19 Budownictwo Również oceny portfeli zamówień firm budowlanych uległy wyraźnemu pogorszeniu 31% respondentów dobrze oceniło obecną liczbę zleceń (wobec 80% pół roku wcześniej), a przeciwnego zdania było 32% badanych podmiotów. W przewidywaniach dotyczących przyszłego portfela zamówień firmy także są wyraźnie podzielone 33% ankietowanych prognozuje, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy liczba zamówień wzrośnie, a 38% spodziewa się jej spadków. Sytuacja finansowa firm budowlanych wciąż pozytywna Sytuacja finansowa największych firm z branży budowlanej w dalszym ciągu oceniana jest pozytywnie uważa tak 60% badanych (wobec 86% pół roku temu). Z kolei 28% ankietowanych przewiduje, że na koniec 2009 r. sytuacja finansowa ich firmy będzie lepsza niż w roku Odmiennego zdania jest 32% badanych przedsiębiorstw. Dobra sytuacja finansowa firm budowlanych jest przede wszystkim rezultatem korzystnej koniunktury w latach i kontraktów podpisywanych na bardzo dobrych warunkach. Warto zauważyć, że z uwagi na spadki cen materiałów budowlanych wiele kontraktów zawartych w 2008 r. i realizowanych w latach będzie się charakteryzować wyższą marżą od zakładanej, dzięki czemu sytuacja finansowa dużych firm budowlanych nie ulegnie gwałtownemu pogorszeniu. Deflacja w budownictwie coraz bardziej realna Jak pokazują wyniki badania, w obliczu kryzysu firmy budowlane zamierzają konkurować na rynku głównie na poziomie cenowym. Ponad połowa ankietowanych dużych przedsiębiorstw budowlanych deklaruje poszukiwania tańszych dostawców materiałów i podwykonawców, a ponad 40% z nich planuje renegocjacje cen z obecnymi kontrahentami. W rezultacie powyższych działań aż 44% badanych firm zamierza pozyskiwać nowe zlecenia, przedstawiając niższe niż dotychczas ceny ofertowe. Zdecydowanie mniejszy odsetek przedsiębiorstw budowlanych planuje oszczędności poprzez redukcję kosztów administracyjnych, zmniejszenie zatrudnienia, czy lepsze zarządzanie parkiem maszynowym. Wyniki te pokazują, że presja na spadek cen usług budowlanych w najbliższych miesiącach będzie się nasilała, w związku z czym wskaźnik inflacji w budownictwie, który w marcu wyniósł jedynie 1,3%, w drugiej połowie roku może przybierać wartości R E K L A M A RAPORT

20 Budownictwo 20RAPORT ujemne. Co ważne, deflacja w budownictwie będzie miała także wpływ na niższą wartość produkcji budowlano-montażowej, gdyż dana liczba prac zostanie wykonana niższym kosztem. Inwestycje publiczne jako koło ratunkowe Prawie trzy czwarte ankietowanych firm w obliczu mniejszej liczby nowych inwestycji budowlanych oczekuje od władz publicznych szybszej realizacji dużych projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Jednocześnie niemal połowa przedsiębiorstw postuluje wprowadzenie zaliczek dla wykonawców tego typu projektów. W opinii ponad 40% firm skutki spowolnienia na rynku budowlanym mogą zostać złagodzone dzięki większej liczbie inwestycji budowlanych realizowanych w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego. Ankietowane firmy za najbardziej atrakcyjne segmenty rynku budowlanego w perspektywie dwóch najbliższych lat uznają budownictwo drogowe (88% wskazań), obiektów sportowych i rekreacyjnych (50%) oraz budownictwo energetyczne (35%). Z kolei za najmniej perspektywiczny uznano sektor mieszkaniowy Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne Lipiec Sierpień 2009 (5% wskazań), budownictwo magazynowe (9%) oraz biurowe (12%). Polaryzacja oczekiwań wśród firm budowlanych Wyniki przeprowadzonego przez PMR badania istotnie się różnią od jego wcześniejszych edycji. Poważne rozbieżności występują zwłaszcza w przypadku prognoz firm budowlanych na najbliższe 12 miesięcy prawie jedna trzecia ankietowanych przedsiębiorstw spodziewa się pogorszenia sytuacji i niemal taki sam odsetek firm przewiduje jej poprawę. Polaryzacja formułowanych przez firmy budowlane prognoz jest przede wszystkim rezultatem odmiennej sytuacji rynkowej w budownictwie inżynieryjnym oraz kubaturowym. Uogólniając nieco wyniki badania można stwierdzić, że firmy, dla których podstawowym segmentem rynku jest budownictwo inżynieryjne (ok. 57% ankietowanych), oczekują dalszej poprawy sytuacji, natomiast podmioty, dla których głównym obszarem działalności jest budownictwo mieszkaniowe lub niemieszkaniowe (odpowiednio 17 i 26%), są dużo mniej optymistyczne w formułowaniu prognoz na najbliższy rok. Zdjęcia: GDDKiA

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi.

LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. LOTOS Asfalt lider w produkcji asfaltów w Polsce. Naszej jakości zaufali najlepsi. Zapewniamy: Najwyższy standard produktów potwierdzony certyfikatami, spełniający najwyższe normy Szeroki wybór asfaltów

Bardziej szczegółowo

euro na EURO Podpisanie Umów o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA i ŚRODOWISKO Warszawa, r Finansowanie projektów infrastrukturalnych w ramach PO IiŚ (mln

Bardziej szczegółowo

Postęp robót Roboty drogowe: Roboty mostowe:

Postęp robót Roboty drogowe: Roboty mostowe: Postęp robót Roboty drogowe: Wykonanie drogi dojazdowej do obiektu WA 209: DD 251PA, DW 252P Wykonanie drogi dojazdowej do P1, P2, P3 oraz P4 i P5 Wykonanie nasypu dróg dojazdowych DW247P, DW249L, DD253PL,

Bardziej szczegółowo

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie

Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie Wycieczka techniczna na most Północny przez Wisłę w Warszawie 18 kwietnia 2011 r. Oddział Warszawski ZMRP zorganizował kolejną wycieczkę techniczną na budowę mostu Północnego. Powód był jeden: podnoszenie

Bardziej szczegółowo

PMR. Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Słabsze perspektywy dla branży budowlanej w Polsce Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2009 Prognozy na lata 2009-2011 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2009 PMR P U B L I C A T I O

Bardziej szczegółowo

BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH

BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH BIEŻĄCA INFORMACJA O STANIE REALIZACJI PROJEKTU DLA DZIAŁAŃ PROMOCYJNO - INFORMACYJNYCH I. DANE OGÓLNE NAZWA KONTRAKTU: Modernizacja dostępu drogowego do Portu w Szczecinie WARTOŚĆ PROJEKTU: 111.554.970

Bardziej szczegółowo

O P I S T E C H N I C Z N Y 1614 O

O P I S T E C H N I C Z N Y 1614 O O P I S T E C H N I C Z N Y do uproszczonego projektu budowlanego remontu drogi powiatowej Nr 1614 O relacji *Prudnik Prężynka Prężyna - Biała* ul. Prężyńska w Prudniku 1. Przedmiot opracowania Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych

Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych Wybrane aspekty projektowe i wykonawcze w kontekście realizacji konstrukcji mostowych w technologii ścian szczelinowych Autorzy: mgr inż. Błażej Tyburski mgr inż. Waldemar Zagożdżon mgr inż. Grzegorz Gryczka

Bardziej szczegółowo

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad

WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI. Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WICEPREZES Warszawa, dnia 27 września 2007 r. NAJWYśSZEJ IZBY KONTROLI P/07/067 KKT-41003-4/07 Marek Zająkała Pan Zbigniew Kotlarek Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M

PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M EGZ. NR 1 PROJEKT WYKONAWCZY ZADANIE: PRZEBUDOWA MOSTU DROGOWEGO W CIĄGU DROGI POWIATOWEJ NR 2005C ŁUBIANKA CZARNE BŁOTO W M. ZAMEK BIERZGŁOWSKI W KM 5+247 PRZEZ RZEKĘ STRUGA TORUŃSKA WRAZ Z DOJAZDAMI

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r.

PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD. Warszawa, wrzesień 2015r. PREZENTACJA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD Warszawa, wrzesień 2015r. MIRBUD S.A. działa przede wszystkim jako generalny wykonawca. Spółka jest notowana od 2008r. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r.

Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. FREE ARTICLE Budownictwo w Polsce wzrośnie o 11% w 2011 r. Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce, I połowa 2011 Prognozy rozwoju na lata 2011-2013 Maj 2011 Bartłomiej Sosna, Starszy analityk rynku budowlanego

Bardziej szczegółowo

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Stanisław Gaca Marian Tracz Katedra Budowy Dróg i Inżynierii Ruchu Politechnika Krakowska Odwodnienie a bezpieczeństwo ruchu drogowego Cele prezentacji Identyfikacja możliwych problemów brd wynikających

Bardziej szczegółowo

Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie drogi w ul. Klikuszówka, os. Nowe i Buflak w Nowym Targu

Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie drogi w ul. Klikuszówka, os. Nowe i Buflak w Nowym Targu Część III : OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO PROWADZONYM W TRYBIE PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO NA ROBOTY BUDOWLANE pn.: Budowa kanalizacji sanitarnej i odtworzenie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb.

Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb. Biuro Inżynierskie Anna Gontarz-Bagińska Nowy Świat ul. Nad Jeziorem 13, 80-299 Gdańsk-Osowa tel. / fax. (058) 522-94-34 biuro@biagb.pl PROJEKT WYKONAWCZY TEMAT PROJEKT INFRASTRUKTURY DROGOWEJ DLA BUDYNKU

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m PROJEKT WYKONAWCZY NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ DO WSI ZABIELE W LOKALIZACJI 0+000-1+034 DŁUGOŚCI 1034 m NR DZ. 424/1, 424/2, 420, 423, 425 INWESTOR: URZĄD MIIEJSKI W STAWISKACH PL. WOLNOŚCI 13/15 18-520

Bardziej szczegółowo

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami

Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami Raport fot. Scanrail - fotolia.com Modernizacje i rewitalizacje linii kolejowych pomiędzy miastamigospodarzami UEFA EURO 2012 mgr inż. Maciej Kaczorek, Biuro Strategii, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU Położenie Nazwa lokalizacji Ul. Ceramiczna Ul. Szpitalna Miasto / Gmina Chełm Powierzchnia nieruchomości Powiat Województwo Maksymalna dostępna powierzchnia (w jednym kawałku)

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Opis techniczny. 2. Tabela objętości robót ziemnych ul. Zamojska. 3. Tabela objętości humusu ul. Zamojska. 4. Wykaz robót na zjazdach ul. Zamojska. 5. Wykaz drzew do

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY BUDOWA UL. SKŁADOWEJ OD UL. TOWAROWEJ DO UL. WYŚCIGOWEJ WRAZ Z PRZEBUDOWĄ UL. WYŚCIGOWEJ ORAZ ZJAZDEM Z UL. KAMIENNEJ W BYDGOSZCZY

OPIS TECHNICZNY BUDOWA UL. SKŁADOWEJ OD UL. TOWAROWEJ DO UL. WYŚCIGOWEJ WRAZ Z PRZEBUDOWĄ UL. WYŚCIGOWEJ ORAZ ZJAZDEM Z UL. KAMIENNEJ W BYDGOSZCZY OPIS TECHNICZNY BUDOWA UL. SKŁADOWEJ OD UL. TOWAROWEJ DO UL. WYŚCIGOWEJ WRAZ Z PRZEBUDOWĄ UL. WYŚCIGOWEJ ORAZ ZJAZDEM Z UL. KAMIENNEJ W BYDGOSZCZY STADIUM DOKUMENTACJI: KONCEPCJA SPIS ZAWARTOŚCI KONCEPCJI

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA II. CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA II. CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS TREŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Oświadczenie...str. 1 2. Orientacja...str. 2 3. Uprawnienia projektowe...str. 3 4. PrzynaleŜność do JJB...str. 4 5. Opis techniczny...str. 5 8 - Opinia Urzędu Miasta stołecznego

Bardziej szczegółowo

ROBOTY INŻYNIERYJNE - WD-0.03 Wiadukt nad DTŚ w ciągu DK88. Wyszczególnienie robót wraz z przedmiarem

ROBOTY INŻYNIERYJNE - WD-0.03 Wiadukt nad DTŚ w ciągu DK88. Wyszczególnienie robót wraz z przedmiarem BUDOWA DROGI PUBLICZNEJ DROGOWEJ TRASY ŚREDNICOWEJ KATOWICE - GLIWICE, CZĘŚĆ "ZACHÓD' OD WĘZŁA Z DROGĄ KRAJOWĄ 88 DO UL. BAILDONA W GLIWICACH OD KM 0+306 DO KM 4+060 (CZĘŚĆ ODCINKA NA G2) ROBOTY INŻYNIERYJNE

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA

SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA CZĘŚĆ RYSUNKOWA SPIS ZAWARTOŚCI I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. Opis techniczny. 2. Tabela objętości robót ziemnych ul. Toruńska. 3. Tabela objętości humusu ul. Toruńska. 4. Wykaz robót na zjazdach ul. Toruńska. 5. Wykaz drzew do

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. Opis techniczny II. III. Przedmiar robót Rysunki Rys. nr 1 Plan orientacyjny skala 1:10 000 Rys. nr 2 Plan sytuacyjny skala 1:500 Rys. nr 3 Przekroje normalne skala 1:50, 1:20

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014

POLSKA Bud u u d j u em e y y l ep e s p ze e m ias a ta t marzec 2014 POLSKA Budujemy lepsze miasta marzec 2014 Grupa Lafarge wyniki 2013 Światowy lider oferujący rozwiązania budowlane na bazie cementu, kruszyw i betonu Innowacyjne rozwiązania do rozwoju urbanizacji, by

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. Lokalizacja

OPIS TECHNICZNY. 1. Lokalizacja BRANŻA: D R O G I OPIS TECHNICZNY Do projektu wykonawczego dla przebudowy budynków XXXIX L.O. im. Lotnictwa Polskiego wraz z budową krytej pływalni, sali sportowej i parkingów zewnętrznych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE Załącznik 1 Oferta inwestycyjna jest przestawiona na podstawie istniejącego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY ZADANIE : PRZEBUDOWA DROGI POWIATOWEJ

PROJEKT BUDOWLANY ZADANIE : PRZEBUDOWA DROGI POWIATOWEJ PROJEKT BUDOWLANY ZADANIE : PRZEBUDOWA DROGI POWIATOWEJ NR 3226D UL. NOWY ŚWIAT W KŁODZKU. INWESTOR: Zarząd Dróg Powiatowych Ul. Objazdowa 20 57-300 Kłodzko OŚWIADCZENIE NA PODSTAWIE ART. 20 USTAWY PRAWO

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY REJPROJEKT. Most w km 0+048 dr. powiatowej nr 2604L w m. Wilków

PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY REJPROJEKT. Most w km 0+048 dr. powiatowej nr 2604L w m. Wilków 1 2 Przebudowa mostu drogowego przez rz. Wrzelówkę w km 0+048 drogi powiatowej nr 2604L Wilków-Majdany-Zakrzów-Janiszów w m. Wilków, JNI 01007079. Spis treści I. Część opisowa Podstawa opracowania....

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY. mgr inŝ. Mieczysław Antoniak. Budowa drogi dojazdowej od Ośrodka Rehabilitacji Patologii Słuchu

PROJEKT BUDOWLANY. mgr inŝ. Mieczysław Antoniak. Budowa drogi dojazdowej od Ośrodka Rehabilitacji Patologii Słuchu ZAKŁAD PROJEKTOWANIA NADZORU I USŁUG CONSULTINGOWYCH INśDRÓG adres siedziby: UL. KULERSKIEGO 16/41 86-300 GRUDZIĄDZ tel/fax: (056) 4653194 adres biura UL. DYWIZJONU 303 1/21 86-300 GRUDZIĄDZ tel/fax: (056)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY

PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY NR EGZ. Nazwa zamówienia Adres obiektu budowlanego Numery ewidencyjne działek, na których obiekt jest usytuowany Nazwy i kody grup robót PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY Układ komunikacyjny wraz z parkingami

Bardziej szczegółowo

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Trasa Augustów-Suwałki a Via Baltica Trasa Augustów-Suwałki to część planowanej transeuropejskiej trasy tranzytowej Via Baltica. Będzie to najkrótsza droga

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny zagospodarowania terenu ul. Narwik na odcinku od ulicy Lazurowej do granicy m. st. Warszawy

Opis techniczny zagospodarowania terenu ul. Narwik na odcinku od ulicy Lazurowej do granicy m. st. Warszawy Opis techniczny zagospodarowania terenu ul. Narwik na odcinku od ulicy Lazurowej do granicy m. st. Warszawy 1.DANE OGÓLNE Inwestor: Miasto Stołeczne Warszawa Dzielnica Bemowo Ul.Powstańców Śląskich 70

Bardziej szczegółowo

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław

Autostrada A4 Krzywa-Wrocław u Autostrada A4 Krzywa-Wrocław Projekt ten, współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszania różnic społecznych i gospodarczych pomiędzy obywatelami Unii. Informacje podstawowe Całkowity

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NA Załącznik nr 2. Zakres prac SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NA WYKONANIE PALI FUNDAMENTOWYCH POD POSADOWIENIE FUNDAMENTÓW HAL STALOWYCH INSTALACJI S-SBR DO PRODUKCJI KAUCZUKU ROZPUSZCZALNIKOWO-STYRENOWO

Bardziej szczegółowo

Eksperci UEFA ocenili postępy prac oraz podsumowali poziom ryzyka związany z budową stadionów w Polsce

Eksperci UEFA ocenili postępy prac oraz podsumowali poziom ryzyka związany z budową stadionów w Polsce 3 i 4 kwietnia 2008 w Warszawie odbyło się spotkanie Stadia Review III Eksperci UEFA ocenili postępy prac oraz podsumowali poziom ryzyka związany z budową stadionów w Polsce Miasto Chorzów Poziom ryzyka

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 8 do SIWZ. Opis techniczny.

Załącznik Nr 8 do SIWZ. Opis techniczny. Załącznik Nr 8 do SIWZ Opis techniczny. Projekt budowlany przebudowy mostu drogowego w ciągu drogi powiatowej Nr 4419W w miejscowości Ślubów. 1.1.Prawna podstawa opracowania: Umowa nr 55/IP/2007 zawarta

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZY OPIS TECHNICZNY

OPIS TECHNICZY OPIS TECHNICZNY OPIS TECHNICZNY do projektu remontu nawierzchni drogi gminnej położonej na działkach nr 6, 32, 34, 994 i 47 stanowiących dojazd do wsi Tyliczki. 1. PRZEDMIOT INWESTYCJI Przedmiotem inwestycji jest remont

Bardziej szczegółowo

Jednostka projektowa:» A C - P r o j e k t « ul. Symfonii 4/59, 02-787 Warszawa, tel./fax: (22) 6437603, tel. 0-602 463689

Jednostka projektowa:» A C - P r o j e k t « ul. Symfonii 4/59, 02-787 Warszawa, tel./fax: (22) 6437603, tel. 0-602 463689 Jednostka projektowa:» A C - P r o j e k t «ul. Symfonii 4/59, 02-787 Warszawa, tel./fax: (22) 6437603, tel. 0-602 463689 e-mail; AC-Projekt@eranet.pl lub A.Cielecki@aster.pl Regon: 011244619 NIP: 951-006-46-99

Bardziej szczegółowo

65 2. Czas powstania:

65 2. Czas powstania: NR ZARZĄD DRÓG I UTRZYMANIA MIASTA KARTA EWIDENCYJNA OBIEKTU INŻYNIERSKIEGO A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R 1. Obiekt: Wiadukt drogowy nad torowiskiem tramwajowym w ciągu ul. Lotniczej MOST DROGOWY

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ

SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ SKRAJNIA DROGOWA I ZASADY OZNAKOWANIA OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SKRAJNI DROGOWEJ Skrajnia jest to przestrzeń nad drogą o określonych wymiarach, przeznaczona dla uczestników ruchu, w której nie wolno

Bardziej szczegółowo

NAZWA I ADRES ZAMIERZENIA BUDOWLANEGO

NAZWA I ADRES ZAMIERZENIA BUDOWLANEGO NAZWA I ADRES ZAMIERZENIA BUDOWLANEGO REMONT DRÓG WEWNĘTRZNYCH - DROGA WEWNĄTRZOSIEDLOWA Odcinek drogi o długości ok. 260 mb, położonej na terenie oznaczonym numerem ewidencyjnym 111 w obrębie geodezyjnym

Bardziej szczegółowo

MPZ 48 Fundament w systemie RASTO MPZ 48 filary w systemie MANTO

MPZ 48 Fundament w systemie RASTO MPZ 48 filary w systemie MANTO Radymno - Korczowa Firma Harsco Infrastructure Polska Sp. z o.o. dostarcza deskowania i rusztowania niezbędne do budowy odcinka Autostrady A4 o długości 22,6 km z Radymna do miejscowości Korczowa (granica

Bardziej szczegółowo

Tom Ib1- Projekt Wykonawczy Branża Mostowa

Tom Ib1- Projekt Wykonawczy Branża Mostowa Zamierzenie budowlane Rozbudowa odcinka drogi powiatowej nr 1807O Strzelce Opolskie Krasiejów od km 16+543.00 do km 17+101.00 oraz budowa mostu w km 16+675.00 i rozbudowa mostu w km 16+850.00 w m. Krasiejów

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

! # %!& # ( ) &%! # % & # & ( # %,#. #&/. 0 1) #) (! & ) %+% &(, ( ( )(. (!2302# &,#. #&/. 0 45( & 2# 1) %6&4 . #&/. 7 (1 ( &) & )!

! # %!& # ( ) &%! # % & # & ( # %,#. #&/. 0 1) #) (! & ) %+% &(, ( ( )(. (!2302# &,#. #&/. 0 45( & 2# 1) %6&4 . #&/. 7 (1 ( &) & )! ! # %!& # ( ) &%! # % & # & ( + # %,#. #&/. 0 1) #) (! & ) %+% &(, ( ( )(. (!2302# &,#. #&/. 0 45( & /!/ 2# 1) %6&4 /!/. #&/. 7 (1 ( &) & )! +%% &(, ( ( ),# &) 8 /!/ Przedmiot opracowania Nr rys. Nr str.

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O REALIZACJI MODUŁU I. Rada Programu Pilotażowego. Zaprojektuj i Zbuduj

INFORMACJA O REALIZACJI MODUŁU I. Rada Programu Pilotażowego. Zaprojektuj i Zbuduj INFORMACJA O REALIZACJI MODUŁU I Rada Programu Pilotażowego Zaprojektuj i Zbuduj 13 czerwca 2012 r. Informacja o realizacji Zadania 2 pod nazwą: Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S7 na odcinku

Bardziej szczegółowo

Przebudowa ulicy Wojska Polskiego w Słupsku.

Przebudowa ulicy Wojska Polskiego w Słupsku. PROJEKTY I NADZÓR MARCIN WĄCHNICKI PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU dla inwestycji: Przebudowa ulicy Wojska Polskiego w Słupsku. Powiat Słupski, Miasto Słupsk: dz. nr. 491/2dr; 865dr; 414dr; 853dr; 391/4dr.

Bardziej szczegółowo

DAN. ZAKŁAD USŁUG DAN Spółka z o.o. 14-200 Iława, ul. Kopernika 4c/22. tel./fax 0-89 / 644 81 77 tel. kom. 662 043 592 e-mail: dan-ilawa@wp.

DAN. ZAKŁAD USŁUG DAN Spółka z o.o. 14-200 Iława, ul. Kopernika 4c/22. tel./fax 0-89 / 644 81 77 tel. kom. 662 043 592 e-mail: dan-ilawa@wp. ZAKŁAD USŁUG DAN Spółka z o.o. 14-200 Iława, ul. Kopernika 4c/22 tel./fax 0-89 / 644 81 77 tel. kom. 662 043 592 e-mail: dan-ilawa@wp.pl DAN IŁAWA STADIUM PROJEKT ORGANIZACJI DOCELOWEJ RUCHU BRANŻA DROGOWA

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE. Kładka dla pieszych. Przepust pod drogą wojewódzką nr 515

WYSZCZEGÓLNIENIE. Kładka dla pieszych. Przepust pod drogą wojewódzką nr 515 PRZETARG NR 1 LCS MALBORK km 275.920 - km 287,700 L.p WYSZCZEGÓLNIENIE WARTOŚĆ [PLN] 1 2 4 1 Rozdział nr 5.1 Wiadukt kolejowy w km 276,107 2 Rozdział nr 5.2 Przepust w km 277,307 3 Rozdział nr 5.3 Przejście

Bardziej szczegółowo

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce "

Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008. Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce Forum Inwestycyjne Polska-Hiszpania, listopad 2008 Projekty Public-Private Private Partnership (PPP) w budownictwie drogowym w Polsce " budownictwie drogowym w Polsce Autostrada A-2A Pierwsze trzy koncesje

Bardziej szczegółowo

Beton wałowany- Idea i zastosowanie

Beton wałowany- Idea i zastosowanie Beton wałowany- Idea i zastosowanie CEMEX Polska jako jeden z największych producentów betonu w kraju i na świecie, posiadamy: 2 cementownie 8 kopalni kruszyw 40 wytwórni betonu blisko 1200 pracowników

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania

Zawartość opracowania Zawartość opracowania I. Część opisowa 1. Strona tytułowa 2. Karta zawartości opracowania 3. Opis techniczny 4. Decyzja PZD.DM.5563/111/2011 5. Uzgodnienie PZD.DM.5563/179/2011 6. Oświadczenie projektanta

Bardziej szczegółowo

Gmina Wrocław Pl. Nowy Targ 1/8, 50-141 Wrocław. Zamierzenie budowlane: Temat opracowania: Stanowisko: Imię i nazwisko Nr uprawnień: Podpis:

Gmina Wrocław Pl. Nowy Targ 1/8, 50-141 Wrocław. Zamierzenie budowlane: Temat opracowania: Stanowisko: Imię i nazwisko Nr uprawnień: Podpis: Zamawiający: Gmina Wrocław Pl. Nowy Targ 1/8, 50-141 Wrocław Jednostka projektowa: APIA XXI IAK Sp.z o.o. APIA XXI S.A. ul. Albert Einstein 2 39-011 Santander, Hiszpania Nr tomu: Stadium: PW/13 PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA OBIEKTU. dla zadania

INWENTARYZACJA OBIEKTU. dla zadania INWENTARYZACJA OBIEKTU dla zadania Remont mostu kratowego w ciągu drogi pieszo rowerowej w ulicy Łódzkiej w Rzgowie. INWESTOR : OBIEKT : LOKALIZACJA: Gmina Rzgów 95-030 Rzgów, Plac 500-lecia 22 Most stalowy

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI. Część opisowa:

SPIS ZAWARTOŚCI. Część opisowa: Część opisowa: SPIS ZAWARTOŚCI 1. DANE OGÓLNE... 2 2.CEL I ZAKRES OPRACOWANIA... 2 3.OPIS STANU ISTNIEJĄCEGO... 2 4.ZAMIERZENIA PROJEKTOWE... 3 5. OPIS STANU PROJEKTOWANEGO... 3 6.WNIOSKI I UWAGI.... 6

Bardziej szczegółowo

Biuro Projektów Budownictwa Drogowego

Biuro Projektów Budownictwa Drogowego Biuro Projektów Budownictwa Drogowego Piotr Kowal 23-200 Kraśnik, ul. Koszarowa 8/29 81/8252235 603708021 USŁUGI: 1. Projekty budowlane 2. Nadzory inwestorskie 3. Kosztorysy 4. Zastępstwo inwestorskie

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA OPINIA TECHNICZNA ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE

INWENTARYZACJA OPINIA TECHNICZNA ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE MOSTY Roman Zawodziński 75-368 Koszalin, ul. Kostenckiego 1a/8 tel. 0506 116 320 INWENTARYZACJA OPINIA TECHNICZNA ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE Most przez rów melioracyjny w ciągu drogi gminnej w m. Człuchy,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PROJEKT WYKONAWCZY Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 213 na odcinku od m. Cecenowo do mostu na rz. Łebie dł. ok. 3,0 km PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU INWESTOR: Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku ul.

Bardziej szczegółowo

HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO

HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO HUB SILESIA: LOGISTYKA JAKO MOTOR ROZWOJU EKONOMICZNEGO III EDYCJA KONFERENCJI NA TEMAT PERSPEKTYW ROZWOJU RYNKU LOGISTYKI I MAGAZYNÓW W AGLOMERACJI ŚLĄSKIEJ Inwestycje logistyczne na Śląsku: bodźce, szanse,

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY do projektu zagospodarowania terenu

OPIS TECHNICZNY do projektu zagospodarowania terenu 1. Przedmiot inwestycji. OPIS TECHNICZNY do projektu zagospodarowania terenu Przedmiotem inwestycji jest budowa drogi dojazdowej dla obsługi strefy ekonomicznej na terenie miejscowości Gorzyce wraz z odwodnieniem

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Projekt: Park Technologiczny Przemysłu Lotniczego-innowacja, kooperacja, rozwój

Projekt: Park Technologiczny Przemysłu Lotniczego-innowacja, kooperacja, rozwój 1 BIELSKI PARK TECHNOLOGICZNY LOTNICTWA, PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I INNOWACJI Sp. z o.o. Projekt: Park Technologiczny Przemysłu Lotniczego-innowacja, kooperacja, rozwój Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T B U D O W L A N Y

P R O J E K T B U D O W L A N Y Z A K Ł A D U S Ł U G T E C H N I C Z N Y C H DROGO-PROJEKT s.c. 63-500 Ostrzeszów ul. Piastowska 14a/16 Oferujemy usługi w zakresie: projektowania obiektów drogowych projektowania organizacji ruchu drogowego

Bardziej szczegółowo

2856 /11 PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

2856 /11 PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU 305/11 Numer archiwalny 2856 /11 BUDOWA ODCINKÓW DRÓG 2KDD/24, 1KDL/2, 2KDD/2, 2KDD/3, 2KDD/14 W CZĘŚCI ZESPOŁU URBANISTYCZNEGO KMINKOWA WE WROCŁAWIU OBIEKT Biuro Projektów BAPS Piotr Szarejko al. Różyckiego

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE INWESTYCJI WYKONANYCH W ROKU 2013

PODSUMOWANIE INWESTYCJI WYKONANYCH W ROKU 2013 PODSUMOWANIE INWESTYCJI WYKONANYCH W ROKU 2013 INWSTYCJE W ZAKRESIE INFRASTRUKTURY SPORTOWEJ 1. Budowa Sali Sportowej w Mikstacie (inwestycja w trakcie realizacji). Sala sportowa będzie w pełni wyposażona,

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Wrocław, 9 kwietnia 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA (BIOZ)

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA (BIOZ) INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA (BIOZ) NAZWA INWESTYCJI: BUDOWA PODŁOŻA I INFRASTRUKTURY TOWARZYSZĄCEJ STANOWISKA DO TANKOWANIA POJAZDÓW KOLEJOWYCH. DZIAŁKA NR 2 / 120, OBRĘB DZIESIĄTA

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA TECHNICZNA REMONTU

DOKUMENTACJA TECHNICZNA REMONTU Z A K Ł A D B U D O W L A N O D R O G O W Y BUD-DROG ZDZISŁAW HARAF 33-300 NOWY SĄCZ, UL. BOLESŁAWA PRUSA 24a tel./fax /0-18/ 443-90-90 www.bud-drog.pl e-mail: buddrog@o2.pl biuro@bud-drog.pl NIP 734-000-12-84

Bardziej szczegółowo

Pale wbijane z rur stalowych zamkniętych

Pale wbijane z rur stalowych zamkniętych Pale Atlas Pale Omega Pale TUBEX Pale wbijane z rur stalowych zamkniętych Pale wbijane z rur stalowych otwartych Pale wbijane z rur stalowych otwartych Mikropale Mikropale są przydatne do wzmacniania fundamentów,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. remont drogi gminnej ul. Stary Rynek w m. Radzymin odcinek od ul. Weteranów do ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego

PROJEKT. remont drogi gminnej ul. Stary Rynek w m. Radzymin odcinek od ul. Weteranów do ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego PRODIM PRODIM Marta Maruszak ul. Z. Krasińskiego 35 lok. 34, 01-784 Warszawa tel./faks: (22) 6634051 tel. kom.: 0607510929 e-mail: lm@prodim.com.pl NIP 525-226-97-67 REGON 141726383 INWESTOR: Gmina Radzymin

Bardziej szczegółowo

Kosztorys ofertowy. Wartość kosztorysowa Podatek VAT Cena kosztorysowa Słownie:

Kosztorys ofertowy. Wartość kosztorysowa Podatek VAT Cena kosztorysowa Słownie: Wartość kosztorysowa Cena kosztorysowa Słownie: Kosztorys ofertowy Obiekt Inwestor Przebudowa drogi gminnej nr 119225R - ulica Wyzwolenia na odcinku od ulicy Rynek do połaczenia z ulica Pionierską Gmina

Bardziej szczegółowo

Program Funkcjonalno - Użytkowy

Program Funkcjonalno - Użytkowy Załącznik nr 1 do SIWZ Nazwa obiektu budowlanego: Przebudowa ul. 15 Lipca w Prostkach w ciągu drogi powiatowej nr 1680 N zaprojektuj i wybuduj. Program Funkcjonalno - Użytkowy CPV: 45221111-3 Roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. 1. Podstawa opracowania.

Opis techniczny. 1. Podstawa opracowania. Opis techniczny. 1. Podstawa opracowania. Zlecenie Inwestora: Gminy Miejskiej Kraków, pl. Wszystkich Świętych ¾, 31-004 Kraków. Aktualny podkład sytuacyjno wysokościowy w skali 1 : 500. Wydane warunki

Bardziej szczegółowo

Przedmiar robót Branża drogowa

Przedmiar robót Branża drogowa Przedmiar robót Branża drogowa Obiekt Kod CPV 45233200-1 Budowa Koszalin ul. Mieszka I 39, dz. nr 7 obr. 7 oraz dz. nr 1/5 i 1/7 obr. 9 Inwestor Zachodniopomorski Ośrodek Ruchu Drogowego w Koszalinie Biuro

Bardziej szczegółowo

Biuro Projektowania Dróg i Mostów MOSTOM

Biuro Projektowania Dróg i Mostów MOSTOM Biuro Projektowania Dróg i Mostów MOSTOM projektowanie ekspertyzy kosztorysowanie nadzór inwestorski ul.1maja 4, 49-130 Tułowice tel. kom. 0 505 127 505, e-mail: mostom@wp.pl NIP 754-116-19-42 REGON 532323116

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ OD DR. KRAJ NR 61-DZIĘGIELE-TAFIŁY W KM 0+000-3+130 i 0+000-0+335

PROJEKT WYKONAWCZY. NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ OD DR. KRAJ NR 61-DZIĘGIELE-TAFIŁY W KM 0+000-3+130 i 0+000-0+335 PROJEKT WYKONAWCZY NA PRZEBUDOWĘ DROGI GMINNEJ OD DR. KRAJ NR 61-DZIĘGIELE-TAFIŁY W KM 0+000-3+130 i 0+000-0+335 NR DZ. 408, 168, 171, 169, 8, 38, 23, 29 INWESTOR: URZĄD MIASTA I GMINY STAWISKI PL. WOLNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ostrożny optymizm w branży ociepleń

Ostrożny optymizm w branży ociepleń 15 grudnia 2014 Informacja prasowa Ostrożny optymizm w branży ociepleń Wyniki VII fali badania TNS Polska nt. rynku ETICS w Polsce Wśród producentów systemów ociepleń obserwuje się polepszenie nastrojów

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T B U D O W L A N Y I W Y K O N A W C Z Y

P R O J E K T B U D O W L A N Y I W Y K O N A W C Z Y Z A K Ł A D U S Ł U G T E C H N I C Z N Y C H DROGO-PROJEKT s.c. 63-500 Ostrzeszów ul. Piastowska 14a/16 P R O J E K T B U D O W L A N Y I W Y K O N A W C Z Y Obiekt: Przebudowa drogi gminnej nr 101549D.

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE 2013. Urząd Miasta Bielsk Podlaski

INWESTYCJE 2013. Urząd Miasta Bielsk Podlaski INWESTYCJE 2013 Urząd Miasta Bielsk Podlaski SPIS TREŚCI Wstęp... Uzbrojenie terenów inwestycyjnych części obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ograniczonego ulicami Białowieską,

Bardziej szczegółowo

Futureal i Gant Development łączą siły w Polsce. Warszawa, 13.12.2012

Futureal i Gant Development łączą siły w Polsce. Warszawa, 13.12.2012 Futureal i Gant Development łączą siły w Polsce Warszawa, 13.12.2012 Agenda Umowy między Gant Development i Grupą Futureal oraz ich znaczenie Spodziewane efekty synergii Grupa Futureal Grupa Gant Development

Bardziej szczegółowo

PAWEŁ CHOWANIEC DANE PERSONALNE. Adres: ul. Grochowska 24/15 31-521 Kraków Telefon: 606 143 075. Data urodzenia: 31.12.1975.

PAWEŁ CHOWANIEC DANE PERSONALNE. Adres: ul. Grochowska 24/15 31-521 Kraków Telefon: 606 143 075. Data urodzenia: 31.12.1975. PAWEŁ CHOWANIEC DANE PERSONALNE Adres: ul. Grochowska 24/15 31-521 Kraków Telefon: 606 143 075 E-mail: chowan@gazeta.pl Data urodzenia: 31.12.1975 Miejsce urodzenia: Kraków, Polska Narodowość: Polska Stan

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 10.12.2013r. mgr inż. Artur Jaroń

Gdańsk, 10.12.2013r. mgr inż. Artur Jaroń Zabezpieczenia ścian głębokich wykopów z zastosowaniem elementów inżynierii bezwykopowej oraz wzmocnienia podłoża gruntowego realizacje, badania, analiza. Gdańsk, 10.12.2013r. Program prezentacji Wstęp

Bardziej szczegółowo

Projekt budowlany. Dojazd i ciąg pieszy i boisko piłkarskie

Projekt budowlany. Dojazd i ciąg pieszy i boisko piłkarskie Projekt budowlany Dojazd i ciąg pieszy i boisko piłkarskie Obiekt: Adaptacja kompleksu boisk sportowych Moje boisko ORLIK 2012 Adres : Gietrzwałd Branża: drogowa Inwestor : Gmina Gietrzwałd Projektant:

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Spis treści 2 Rynek budowlany w Polsce w 2013 r. slajdy 3-10 Wyniki finansowe w 2013 r. slajdy 11-14 Rynek budowlany w

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

Dywizja 4 Informacje technologiczne

Dywizja 4 Informacje technologiczne Dywizja 4 Informacje technologiczne System Peiniger RöRö Wózki przejezdne Podparcie konstrukcji 2) Konstrukcje wsporcze jako system podparcia i wzmocnienia konstrukcji mostów MATERIAŁY: PIŽMO 2 540 [t]

Bardziej szczegółowo

Płatności za wszystkie pozycje Robót zostaną dokonane na podstawie ustalonej kwoty ryczałtowej,

Płatności za wszystkie pozycje Robót zostaną dokonane na podstawie ustalonej kwoty ryczałtowej, Preambuła Załącznik nr 1c Wzór wykazu cen owych dla zadania 01012 Numer zadania nadany przez Zamawiającego ZP/36/PN/2008 Zadania 01012 "Budowa fragmentu połączenia tramwajowego skrzyzowania ulic: Legnicka

Bardziej szczegółowo

MARR Business Park - relacja z budowy (2011)

MARR Business Park - relacja z budowy (2011) MARR Business Park - relacja z budowy (2011) 09.12.2011 Rozpoczęta w maju ubiegłego roku inwestycja na terenie MARR Business Park przy ul. Nad Drwiną 10, obejmująca budowę hal produkcyjno-magazynowych

Bardziej szczegółowo