BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE"

Transkrypt

1 październik BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE

2

3 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe 3 Spis treści Na czym bazować, projektując Instalację Sygnalizacji Pożarowej Władysław Markowski Kierunki rozwoju w konstrukcji pożarowych czujek dymu. Cz. 1. Jerzy Ciszewski Owocne cztery pory roku w Schrack Seconet Grzegorz Ćwiek, Schrack Seconet Polska POLON Przełomowa koncepcja centrali SSP o rozproszonej architekturze Polon-Alfa Pożarowa oferta UTC Fire & Security UTC Fire & Security Polska Wieloliniowe czujki dymu OSID antidotum na kłopoty projektantów i instalatorów Beata Idziak, Xtralis UK Inteligentne wykrywanie pożarów w elektrowniach wiatrowych Honeywell Life Safety Nowe spojrzenie na integrację: ssp i dso po sieci IP Arpol Sinorix CDT. System gaszenia gazem o stałym wyładowaniu Siemens Infrastructure & Cities Building Technologies Stałe urządzenia gaśnicze aerozolowe Nuuxe Radioton AGC Master Artur Godlewski, AGC Systems Jeśli gaszenie gazem, to tylko Inergen! Anna Błażejczyk, Fire Eater Polska Zasilacze buforowe do SSP serii EN54. Cz. 1. Wymagania prawne Pulsar Dobór kabli w instalacjach SSP. Cz. 1. Edward Skiepko Wydawca: Redakcja Systemy Alarmowe Warszawa, ul. Wiertnicza 65 tel.: faks: Systemy Alarmowe dwumiesięcznik branży security o tematyce: Sygnalizacja włamania i napadu Sygnalizacja pożarowa Telewizja dozorowa CCTV Kontrola dostępu Biometria Systemy Zintegrowane Automatyka Budynkowa Ochrona danych i informacji

4 4 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Władysław Markowski Na czym bazować projektując Instalację Sygnalizacji Pożarowej W sierpniu 2013 r. została przyjęta norma ISO [1] o projektowaniu, instalowaniu, odbiorze i utrzymaniu instalacji sygnalizacji pożarowej (ISP). Prace nad normą rozpoczęły się na początku 2011 r. i trwały 2,5 roku łącznie z głosowaniami projektów pośrednich. W komitecie ISO/TC21/SC3 członkami są 23 kraje, w tym 10 z UE, a z pozostałych m.in. USA, Australia, Kanada, Japonia, Chiny. Aby norma w głosowaniu została przyjęta, powinna otrzymać więcej niż 66,66% głosów pozytywnych na TAK, przy nie więcej niż 25% głosów na NIE. W pierwszym głosowaniu projekt ISO/DIS nie uzyskał poparcia na arenie międzynarodowej. Nasz krajowy komitet KT 264 poprzez PKN głosował na NIE, głównie z powodu proponowanego instalowania czujek punktowych dymu do wysokości 20 m. W drugim głosowaniu projektu finalnego ISO/FDIS, po uwzględnieniu niektórych uwag komitetów krajowych, został przyjęty. PKN w tym głosowaniu wstrzymał się, aby ostatecznie nie blokować ukazania się normy. Negatywne stanowisko naszego KT 264 wynikało z obawy, że przyjęcie postanowień zaproponowanych w normie ISO spowoduje obniżenie poziomu bezpieczeństwa pożarowego obiektów budowlanych wyposażonych w ISP zgodnych z tą normą. Prace nad podobną normą EN w CEN trwają od 2008 r. bez efektu. W trakcie zmieniono koncepcję i znowu pod uwagę jest brana nie norma EN, lecz specyfikacja techniczna EN/TS. Ze względu na brak porozumień wśród krajów UE nie udało się uzgodnić wspólnych wymagań były plany, aby układ normy dla wszystkich krajów był identyczny, natomiast konkretne wymagania zostały określone przez poszczególne komitety krajowe. Prowadziłoby to do powstania 28 norm o tym samym układzie, lecz o różnych wymaganiach. Na pewno nie ułatwiłoby to swobodnego przepływu usług w UE, co było celem ustanowienia wspólnej normy. Na tle nieefektywnej w tym zakresie pracy europejskiego komitetu CEN/TC72 można podziwiać skuteczność komitetu ISO/TC21/SC3. Można by więc uznać, że skoro brak normy europejskiej EN, to z powodzeniem można by korzystać z normy międzynarodowej ISO, obejmującej poszczególne fazy powstawania oraz utrzymania ISP. Niestety niezupełnie jest to do przyjęcia. Wydaje się, że autorzy normy ISO [1] przeprowadzili jakby kompilację różnych norm, wybierając z nich wymagania i postanowienia pośrednie, które zawarli w projekcie normy ISO. Przykładem może być dopuszczalna wielkość strefy dozorowej, którą w normie ISO określono na 2000 m 2. Gdy PKN zaproponował, zgodnie z krajowymi wymogami, zmniejszenie jej do 1600 m 2, odpowiedziano, że w USA jest dopuszczona 2100 m 2. Podobną tematykę co przyjęta norma ISO [1] obejmują znane w Polsce wśród fachowców normy i dokumenty: specyfikacja techniczna PN-EN/TS [2], norma brytyjska BS [3], niemieckie wytyczne VdS 2095 [4], norma amerykańska NFPA 72 [5]. Norma amerykańska jest w sygnalizacji pożarowej rzadziej powoływana ze względu na inny od europejskiego sposób prezentowania tematu. O ile postanowienia obejmujące fazy instalowania, uruchomienia, odbioru i utrzymania ISP w dokumentach tych oraz w normie ISO są w dużej mierze zbliżone i do przyjęcia, o tyle wytyczne w zakresie projektowania ISP różnią się nieraz bardzo istotnie. Jako przykład, dla nas nie do zaakceptowania, może posłużyć dopuszczalna wysokość instalowania czujek dymu. Według standardów europejskich wynosi ona znacznie mniej dla czujek punktowych i liniowych niż dopuszczona przez normę ISO zob. porównanie w tabelach. Co do maksymalnej wysokości instalowania czujek ciepła w normie ISO brak konkretnej liczby, jest jedynie informacja, że powyżej 6 m zaleca się instalowanie czujek o podwyższonej czułości. Czujki ciepła klasy A1 są najczulsze. Podobna uwaga dotyczy czujek liniowych dymu. Zaleca się, aby powyżej 25 m zastosować czujki o zwiększonej czułości ze względu na rozrzedzenie aerozolu dymu. Brak jest natomiast informacji o potrzebie instalowania drugiego poziomu czujek liniowych dymu na wysokości pośredniej. Najistotniejszą różnicą w podejściu do rozmieszczania czujek w omawianej normie ISO jest przyjęcie zasady stałej odległości a między czujkami, w odróżnieniu od przyjęcia w Europie stałego promienia działania D. Różnicę najlepiej widać na przykładzie korytarza (wąskiego pomieszczenia o szerokości nie większej niż 3 m). Na rysunku podano przykład rozmieszczenia czujek w korytarzu wg zasady stałego promienia D. Zgodnie z normą ISO zamiast 2D należy wstawić stałą odległość a. W liczbach, dla czujek punktowych dymu, odległość między czujkami wyniosłaby 2D = 15 m oraz a = 10,2 m. Oczywiście w obu przypadkach

5 5 Czujki ciepła punktowe klasy A1 Parametr: CEN/TS VdS 2095 BS ISO wysokość instalowania H 8 m 7,5 m 9 m? m promień działania D odległość między czujkami przy płaskim stropie a 5,0 m należy uwzględnić minimalną dopuszczalną odległość czujki od ściany 0,5 m. W tym przypadku zasada stałej odległości jest korzystniejsza dla czułości ISP. Przyjęcie zasady stałej odległości między czujkami w normie ISO upraszcza rozmieszczanie czujek w przypadku stropów pochyłych. Niezależnie od stopnia pochyłości, przy rozmieszczaniu czujek zawsze przyjmuje się stałe odległości a między nimi (w rzucie prostopadłym). 3,5 4,7 m zależy od powierzchni dozorowej 5,3 m 5,1 m 7,0 m 4,9 6,6 m 7,5 m 7,2 m Czujki dymu punktowe Parametr: CEN/TS VdS 2095 BS ISO wysokość instalowania H 11 m 12 m 10,5 m 15 m promień działania D odległość między czujkami przy płaskim stropie a 7,5 m 5,7 7,7 m zależy od powierzchni dozorowej 7,5 m 7,2 m 10,5 m 8,0 10,8 m 10,6 m 10,2 m Czujki dymu liniowe Parametr: CEN/TS SITP WP-02 VdS 2095 BS wysokość instalowania H promień działania D odległość między czujkami przy płaskim stropie a ISO m 25 m 16 m 25 m 40 m 7,5 m 15 m 6 m, gdy H 6 m 6,5 m, gdy H > 6 m 12 m, gdy H 6 m 13 m, gdy H > 6 m 6 m, gdy H 6 m 6,5 m, gdy 6< H 12 m 7 m, gdy H > 12 m 12 m, gdy H 6 m 13 m, gdy 6< H 12 m 14 m, gdy H > 12 m Rozmieszczenie czujek w wąskich pomieszczeniach wg Wytycznych [6] 7,5 m 7,2 m 15 m 14,4 m Już z przykładowo opisanych różnic widać, że w projektowaniu ISP nie można bezpośrednio opierać się na normie ISO [1], ponieważ odmiennie reguluje ona wiele zagadnień, zwłaszcza dotyczących rozmieszczania czujek. Co nie oznacza, że nie warto się z nią zapoznać i wybrać zagadnienia uzupełniające do Specyfikacji [2], np. rozmieszczenia czujek przy stropach i dachach różnokształtnych, postanowienia odnośnie do czujek zasysających. Punkt 13.4 normy ISO stanowi, że odmienne regulacje narodowe mogą zmodyfikować wymagania wyszczególnione w tej normie w takim przypadku regulacje narodowe uzyskują pierwszeństwo. Obecnie, do czasu pojawienia się Normy Europejskiej lub nowej Specyfikacji Technicznej, najbardziej przydatne do projektowania ISP są Wytyczne SITP [6], które bazują głównie na Specyfikacji [2], rozszerzając ją nie tylko o znaczną część informacyjną, ale również o dodatkowe wymagania krajowe, w tym zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury [7]. W stosunku do Specyfikacji, w Wy- tycznych zmieniono niektóre wymagania, idąc w kierunku ich zaostrzenia, wykorzystując do tego postanowienia przepisów brytyjskich BS [3] lub niemieckich VdS 2095 [4]. Redagując część informacyjną, wykorzystano wiedzę zawartą w referatach wygłaszanych przez specjalistów, głównie CNBOP, SGSP, PSP i ITB podczas odbywających się od wielu lat branżowych Ogólnopolskich Warsztatów Systemy Sygnalizacji Pożarowej ZACISZE. Autorzy założyli, że Wytyczne SITP powinny stanowić swego rodzaju kompendium wiedzy z zakresu projektowania ISP. Zdecydowano więc o umieszczeniu w nich wielu informacji również na temat podstawowych zagadnień z wykrywania i alarmowania o pożarze. Większość członków zespołu opracowującego Wytyczne SITP była jednocześnie członkami KT 264 ds. SSP przy PKN. Wytyczne SITP WP-02:2010 to pierwsze tak obszerne opracowanie w dziedzinie sygnalizacji pożarowej. Co pewien czas powinny one podlegać weryfikacji i rozszerzeniu, np. o zasady projektowania instalacji wykorzystującej czujki dymu zasysające. Nakład pierwszej edycji został wyczerpany Wytyczne były przekazywane uczestnikom prowadzonych przez SITP szkoleń projektantów jako materiał szkoleniowy. Szkoda, że przedłuża się termin publikacji drugiego, uzupełnionego wydania. Inwestor, zwłaszcza zagraniczny, może wymagać, aby ISP była zaprojektowana wg innych zasad, np. BS [3], ale to wymagałoby od naszych projektantów ich znajomości. Dlatego tak ważne jest, aby w UE jak najszybciej przyjęto oczekiwaną przez projektantów Normę Europejską lub Specyfikację Techniczną z zakresu projektowania ISP. Literatura: [1] ISO :2013 Fire detection and alarm systems Part 14: Design, installation, commissioning and service of fire detection and fire alarm systems in and around buildings. [2] PKN-CEN/TS 54-14:2006 Systemy sygnalizacji pożarowej Część 14: Wytyczne planowania, projektowania, instalowania, odbioru, eksploatacji i konserwacji. [3] BS :2013 Fire detection and fire alarm systems for buildings Part 1: Code of practice for system design, installation, commissioning and maintenance of systems in non-domestic premises. [4] VdS 2095: (06) Richtlinien für automatische Brandmeldeanlagen Planung und Einbau. [5] NFPA 72:2013 National Fire Alarm and Signaling Code [6] SITP WP-02:2010 Wytyczne projektowania instalacji sygnalizacji pożarowej; Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Pożarnictwa - Warszawa. [7] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U nr 75, poz. 690 ze zmianą Dz.U nr 56, poz. 461).

6 6 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Jerzy Ciszewski Kierunki rozwoju w konstrukcji pożarowych czujek dymu Cz.1. W artykule opisano dotychczasowe i niektóre nowe techniki umożliwiające pomiar wielkości charakterystycznych pożaru (WCHP), a także czynników środowiskowych zakłócających pracę układów decyzyjnych czujek. Przedstawiono także sposoby identyfikowania tych zjawisk oraz metody wypracowywania decyzji o alarmowaniu. Na rozwój konstrukcji czujek zasadniczy wpływ mają: zastosowanie nowych technologii i pogłębione badania. Celem tych prac jest: zwiększenie czułości czujki na różne zjawiska pożarowe, poprawienie funkcjonalności pod kątem uproszczenia obsługi, montażu i serwisowania, oraz najważniejsze zmniejszenie podatności na czynniki niebędące zjawiskami pożarowymi. Większą czułość systemu można uzyskać, stosując odpowiednie czujki przeznaczone do wykrywania określonego zjawiska pożarowego. Szeroko są stosowane punktowe czujki laserowe, systemy zasysające, w których dzięki odseparowaniu układów pomiarowego i decyzyjnego od nadzorowanego środowiska można uzyskać czułości sięgające 0,005%/m. Niektóre pożary można więc wykryć z dowolną czułością, na dowolnym etapie jego rozwoju. W takim przypadku kłopotliwa staje się jedynie nieoznaczoność miejsca zagrożenia pożarem. Największym problemem jest brak bądź ograniczona odporność czujek na wpływ zjawisk pożaropodobnych i zakłóceń skutkujących fałszywymi alarmami, czyli nieuzasadnionymi z punktu widzenia wykrywania pożaru zmianami stanu czujek. Próba ograniczenia do minimum tego zjawiska wymaga stosowania coraz bardziej wyrafinowanych technik identyfikowania oddziaływań różnych czynników na czujkę. W tym celu wykorzystuje się możliwie wiele różnych przebiegów sygnałów odpowiadających różnym zjawiskom. Sygnały te reprezentują jakby reakcję różnych zmysłów człowieka. Im więcej informacji dotyczących danego zjawiska, tym łatwiej je zidentyfikować nawet wtedy, gdy jest ono maskowane innymi zjawiskami. To jest powodem budowy czujek wielodetektorowych, w których w jednej obudowie zawarto detektory wykorzystujące różne techniki wykrywania zjawisk pożarowych. Wykorzystanie zmian prądu jonizacji spowodowane obecnością dymu Pierwsze czujki pożarowe wykorzystywały zasadę (rys. 1) wykrywania dymu i aerozoli poprzez pomiar zmian prądu jonizacji w komorze jonizacyjnej (KJ). W rzeczywistości zasada działania czujki jonizacyjnej jest bardziej skomplikowana. Na przestrzeni lat przeprowadzono różne modyfikacje mające na celu powiększanie ich czułości i jednocześnie zwiększanie odporności na wpływ środowiska. Najważniejsze zmiany to: wprowadzenie drugiej komory odniesienia umożliwiającej zmniejszenie oddziaływań otoczenia, wprowadzenie pojedynczego źródła izotopowego jonizującego jednocześnie dwie komory, opracowanie komory unipolarnej zwiększającej czułość na dym (w porównaniu z komorą bipolarną), odporność KJ na zapylenie, pokrycie kurzem źródła jonizującego, na zmiany napięcia zasilania i przepływ powietrza, zastosowanie zamiast komory odniesienia rezystora o dostatecznie dużej rezystancji i w powiązaniu ze specjalną obróbką sygnału przez odpowiedni algorytm, realizowany przez mikroprocesor uzyskanie możliwości regulacji czułości i, co najważniejsze, kompensację wpływu środowiska. Przeprowadzono też próby z jonizacją komory za pomocą wysokiego napięcia, ze zmniejszaniem prądu jonizacji komory i aktywności źródła jonizującego (powodowało to wzrost poziomu szumów). Czujka jonizacyjna dymu jest czujką najbardziej uniwersalną wykrywa praktycznie wszystkie rodzaje pożarów, w których jest emitowany dym. Jednak: możliwość wykrywania bardzo szerokiego spektrum aerozoli może skutkować fałszywymi alarmami; wpływ środowiska zmiany ciśnienia, wilgotności, temperatury i przepływu powietrza silnie oddziałują na czujkę i w niektórych konstrukcjach mogą powodować fałszywe alarmy. Daje się zauważyć kres możliwości wprowadzania zmian konstrukcyjnych w czujkach jonizacyjnych. Praktycznie nie można uzyskać dalszego wzrostu czułości i dostatecznie skutecznego wyeliminowania fałszywych alarmów. Wykorzystanie zjawiska rozpraszania promieniowania Z teorii opisującej zjawiska optyczne w aerozolach, wiadomo że światło padające na drobinę jest tłumione w wyniku istnienia dwóch zjawisk: absorpcji i rozpraszania. Oba te zjawiska są wykorzystywane jako zasady działania optycznych czujek dymu. W najprostszych rozważaniach można przyjąć, że drobina dymu jest kulką o promieniu R, która jest oświetlana światłem o długości fali λ. Jeśli występuje określona koncentracja drobin (kulek), to na wielkość tłumienia wpływa długość rozpraszanej fali światła, wielkość kulek, a także właściwości optyczne, czyli współczynnik tłumienia. W zależności do wartości tych parametrów o tłumieniu będzie decydować pochłanianie lub rozpraszanie bądź oba zjawiska równocześnie. Czujki dymu optyczne rozproszeniowe działają na zasadzie pomiaru promieniowania światła rozproszonego przez cząstki aerozolu, w komorze pomiarowej szczelnej dla światła z otoczenia. Źródłem światła jest przeważnie dioda LED, emitująca światło o długości fali λ. Przed laty, we wczesnych opracowaniach konstruktorzy czujek przyjęli długość fali ok. 900 nm ze względu na fakt, że laboratoria badawcze do pomiaru tłumienia natężenia światła (ekstynkcji) w ośrodku stosowały przyrządy wykorzystujące właśnie tę długość fali. Natężenie promieniowania rozproszonego w dużym stopniu zależy od stosunku wielkości drobiny aerozolu do długości fali światła oświetlającego tę drobinę.

7 7 Rozproszenie do tyłu Rozproszenie do przodu 1. Poziom sygnału mały. Konieczne precyzyjne układy optyczne, silne wzmocnienie sygnału 1. Poziom sygnału duży. Małe wymagania na układy optyczne 2. Kąt rozproszenia dla dużych i małych drobin 2. Kąt rozproszenia dla dużych cząstek (tlenie) 3. Natężenie promieniowania w małym stopniu zależy od średnicy drobin 3. Natężenie promieniowania silnie zależy od średnicy drobin Rys. 2. Zależność parametrów rozproszenia od kąta rozproszenia Im większa drobina rozpraszająca, tym fala padająca jest silniej rozpraszana w kierunku propagacji światła, a więc do przodu (rys. 2). Dla stosowanej zwykle długości fali bliskiej podczerwieni ok. 0,9 μm drobiny o porównywalnej wielkości rozpraszają promieniowanie z wystarczającą intensywnością, aby można było to zjawisko wykorzystać do skutecznego wykrywania aerozolu (dymu). Emisja drobin o takiej wielkości i większych zachodzi w przypadku pożarów bezpłomieniowych oraz rozkładu termicznego. Z tego wynika, że czujka optyczna rozproszeniowa, wykorzystująca światło w pasmie bliskiej podczerwieni, może mieć problemy z wykrywaniem niektórych pożarów płomieniowych, charakteryzujących się emisją małych drobin rzędu 0,1 μm. Dotyczy to w szczególności spalania drewna. Było to powodem, że pierwsze optyczne czujki rozproszeniowe miały słabe wyniki w teście pożarowym TF1. Zastosowanie źródeł światła emitujących światło w zakresie fioletu, a także poprzez odpowiedni wybór kąta rozproszenia (jest to podyktowane względami konstrukcyjnymi czujki) można decydować o wartości natężenia promieniowania rozproszonego na cząstce aerozolu, a także o wielkości cząstek aerozolu, które powinny być wykrywane. Rys. 3. Rozproszenie na aerozolu testowym Na rys. 3 pokazano wynik doświadczenia polegającego na rozpraszaniu promieniowania o dwóch długościach fal λ = 880 nm (podczerwień) oraz λ = 470 nm (dioda emitująca promieniowanie niebieskie) na drobinach aerozolu parafinowego o dominującej wielkości drobin 0,7 µm. Próby były wykonywane dla dwóch kątów rozproszenia. Rozproszenie do przodu kąt 120 oraz rozproszenie do tyłu kąt 60 [2]. Wykres jest potwierdzeniem wcześniejszych informacji: w przypadku rozproszenia do tyłu jest uzyskiwany znacznie niższy sygnał niż dla rozproszenia do przodu ; dla rozproszenia do tyłu różnice w sygnale dla rozproszenia w podczerwieni oraz w świetle niebieskim są bardzo małe; dla rozproszenia do przodu różnice w sygnale dla rozproszenia w podczerwieni oraz w świetle niebieskim są duże i łatwo je wykorzystać, konstruując czujkę. W konstrukcjach czujek optycznych rozproszeniowych są stosowane różne rozwiązania: zastosowanie jednej diody nadawczej o np. λ = 880 nm (podczerwień). Konfiguracja rozmieszczenia detektora umożliwia pomiar promieniowania rozproszonego do przodu (w starszych konstrukcjach). Rys. 4. Czujka starszej konstrukcji rozproszenie do przodu Układ pomiarowy czujki jest w istocie prostym analizatorem będącym w stanie wydzielić spośród szerokiego spektrum drobin drobiny, których wymiary geometryczne są od długości emitowanego przez diodę nadawczą światła. Czujka o takiej zasadzie działania charakteryzuje się wysoką czułością na dymy towarzyszące pożarom bezpłomieniowym. Pożary płomieniowe są wykrywane z mniejszą czułością. zastosowanie jednej diody nadawczej o np. λ = 470 nm (światło niebieskie). Konfiguracja rozmieszczenia detektora umożliwia pomiar promieniowania rozproszonego do przodu. Rys. 5. Rozproszenie do przodu dioda niebieska Zmniejszenie długości światła przesuwa granicę wykrywanych drobin w kierunku mniejszych niż w poprzednim rozwiązaniu. Czujka wykorzystująca taką konfigurację charakteryzuje się większą (niż konfiguracja na rys. 4) czułością na dym o małych drobinach, powstający w czasie pożarów płomieniowych drewna. zastosowanie dwóch diod nadawczych emitujących różne długości fali. Konstrukcja detektorów umożliwiająca rozproszenie do przodu. Rys. 6. Różne długości fal. Rozproszenie do przodu Konfiguracja niestosowana, przywołana jedynie ze względów dydaktycznych. Takie same właściwości posiada zoptymalizowana już konfiguracja przedstawiono na rys. 11. zastosowanie dwóch diod nadawczych emitujących różne długości fal. Konstrukcja detektorów wykorzystująca rozproszenie do tyłu i do przodu, została zastosowana w nowych rozwiązaniach czujek [2]. Rys. 7. Dwie długości promieniowania, dwa kąty rozproszenia Konfiguracja umożliwia pomiar promieniowania rozproszenia praktycznie w tej samej objętości dymu. Dzięki temu poziom sygnału umożliwiający wykrycie dymu towarzyszą-

8 8 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe cego pożarom płomieniowym jest wysoki. Poprzez obsługę tej samej próbki dymu rozpatrywanej czterema różnymi sposobami jednocześnie rodzaj aerozolu można określać poprzez weryfikację charakterystyk. Tym sposobem można stwierdzić obecność takiego środowiska jak para wodna czy mgła. podobną konfigurację detektorów zastosowano w czujkach opisanych w [3]. W czujce oprócz dwóch czujników temperatury zastosowano dwa detektory optyczne rozproszeniowe (dwa nadajniki jeden odbiornik), z których jeden dokonuje pomiaru tłumienia promieniowania podczerwonego przez aerozol za pomocą rozproszenia do przodu, drugi wykorzystuje rozproszenie promieniowania niebieskiego do tyłu. Rys. 8. Konfiguracja części optycznej czujki Na rys. 9 pokazano przebieg tłumienia promieniowania rozproszonego przez parę wodną. Wartości tłumienia dla rozproszenia do przodu są na poziomie ok. 30%/m. Wartości tłumienia dla rozproszenia do tyłu są znacznie wyższe i wynoszą ok. 45%/m. Zmiany tłumienia są bardzo gwałtowne, nie mają charakteru postępującego. Ponadto wobec znaczącego wzrostu temperatury z ok. 20 C do ok. 28 C poziom zagrożenia oceniany przez system decyzyjny czujki jest bardzo niski (linia pomarańczowa, rys. 9). Czujka poddana silnemu oddziaływaniu pary wodnej nie zadeklarowała swojego stanu jako alarm pożarowy. Zjawisko pobudzające detektory czujka zakwalifikowała do zjawisk fałszywych. Inna jest reakcja czujki w przypadku pożaru tlewnego. Taki przypadek pokazano na rys. 10. Na rys. pokazano przebieg tłumienia promieniowania rozproszonego przez dym (pożar tlewny). Wartości tłumienia dla rozproszenia do przodu zmieniają się od wartości ok. 0,5%/m do 6%/m (do wartości typowej, przy której czujki punktowe rozproszeniowe wykrywają zagrożenie). Wartości tłumienia dla rozproszenia do tyłu zmieniają się od ok. 1%/m do ok. 8,5%/m. Zmiany tłumienia nie są gwałtowne, mają charakter ciągły, wstępujący. Dodatkowo wobec nieznacznego wzrostu temperatury z ok. 25 C do ok. 27 C (charakterystyczne dla pożaru bezpłomieniowego) poziom zagrożenia oceniany przez system decyzyjny czujki jest silnie narastający (linia pomarańczowa). Zjawisko pobudzające detektory czujka prawidłowo zidentyfikowała jako pożar. odmienna konfiguracja układu optycznego została zastosowana w technologii nazwanej Dual Ray [6] [7]. Jak widać na rys. 11 występują tu dwa systemy detekcyjne (dwa nadajniki jeden odbiornik). Oba wykorzystują zjawisko rozproszenia do przodu. Zastosowane długości fal ok. 0,5 µm dla światła niebieskiego i ok. 0,9 µm dla podczerwieni. Rys. 11. Konfiguracja detektorów promieniowania rozproszonego Zastosowana konfiguracja umożliwia wykrycie małych drobin aerozolu charakterystycznych dla płomieniowych pożarów drewna. System identyfikująco-decyzyjny ma dwa sygnały wykrywające aerozol na podstawie zjawiska rozproszenia. Podobną konstrukcję jak na rys. 11 ma krajowa czujka DUT 6046, z tym że zamiast diody nadawczej w pasmie 470 nm ma diodę emitującą światło w paśmie 400 nm. Zastosowanie krótszej fali skutkuje możliwością wykrycia mniejszych drobin aerozolu (dymu) lub wykrywania takich samych małych drobin (pożary płomieniowe) z większą czułością. Konsekwencją jest bardzo wyrównana czułość czujki na różne rodzaje dymu, potwierdzona wynikami przeprowadzonych testów ogniowych od TF1 do TF9 zgodnie z ISO TS Z przedstawionych przykładów widać wyraźnie, że konstruktorzy czujek dążą do uzyskania dostatecznie dużej liczby danych (dotyczących zjawisk pożarowych, pożaropodobnych i środowiska czujki) do obróbki w systemie identyfikująco-decyzyjnym czujki. Wykorzystując zjawisko rozpraszania, można uzyskać do czterech sygnałów, zależnych od wielkości drobin mierzonego aerozolu, pozwalających dość dokładnie zidentyfikować oceniane zjawisko. W przeciwieństwie do systemów wielosensorowych (multidetektorowych) te różne sygnały są uzyskiwane praktycznie z jednego układu pomiarowego. Wykorzystanie zjawiska pochłaniania promieniowania W większości produkowanych obecnie czujek wykorzystujących zjawisko pochłaniania światła (czyli liniowych czujek na światło przechodzące) kryterium wykrycia pożaru stanowi tłumienie bądź tłumienie i zmodulowanie (na skutek zmian temperatury nad ogniskiem pożaru) promieniowania podczerwonego, biegnącego między nadajnikiem a odbiornikiem. Detektorem jest pojedyncza fotodioda znajdująca się w ognisku prostego układu optycznego. Podstawowe problemy z zastosowaniem czujki liniowej dymu to przede wszystkim: kłopotliwe osiowanie układu optycznego czujki, możliwość wystąpienia fałszywych alarmów powodowanych ruchem ścian budynku -, wynika to z zastosowania nieruchomej pojedynczej diody odbiorczej, umieszczonej w ognisku soczewki, możliwość znieczulenia w przypadku występowania odbicia części promieniowania od ścian i stropów. Rys. 9. Reakcja detektorów czujki na parę wodną [4] Rys. 10. Reakcja detektorów czujki na pożar tlewny [5]

9 9 Rys. 12. Zasada działania czujki liniowej dwupasmowej Rys. 13. Reakcja układu pomiarowego na dym [10] Rys. 14. Brak reakcji czujki na krople deszczu i ruchy ścian budynku [10]. Istnieją rozwiązania eliminujące poszczególne wady czujki. Doskonałym przykładem rozwiązania ułatwiającego prawidłowe rozmieszczenie reflektora pryzmowego (lustra) jest zastosowanie w czujce DOP-6001 [8] precyzyjnego lasera, wskazującego miejsce mocowania go. Ta sama czujka ma inną, bardzo cenną z punktu widzenia instalatora właściwość automatycznego doboru mocy promieniowania w zależności od odległości między czujką a reflektorem. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość budowy czujki liniowej, której właściwości pozwalałyby na identyfikację (przynajmniej częściową) rodzaju drobin tłumiących promieniowanie między nadajnikiem a odbiornikiem. W takim przypadku system decyzyjny na podstawie analizy sygnałów z detektora mógłby eliminować pewne grupy fałszywych alarmów. W najnowszych rozwiązaniach konstrukcyjnych wykorzystano różnice tłumienia w danym ośrodku promieniowania o dwóch różnych długościach. Wynikają one z tego, że współczynnik absorpcji zależy od długości fali emitowanego promieniowania. Duże drobiny pyłu, kurzu (w stosunku do długości fali) silnie tłumią promieniowanie w pasmach: podczerwieni 0,9 µm, niebieskim 0,45 µm, w paśmie UV nm. Małe drobiny dymu natomiast (szczególnie towarzyszące pożarom płomieniowym) w różnym stopniu tłumią promieniowanie w przytoczonych pasmach. Zjawiska te zilustrowano na rys. 12. Przeszkoda materialna spowoduje alarm uszkodzeniowy. Wykorzystując to zjawisko oraz przyjmując jako jedno z kryteriów alarmu nie wartość tłumienia (jak w czujkach jednopasmowych), ale różnicę w tłumieniu, można uzyskać odporność czujki na pewną grupę zjawisk pożaropodobnych. Podana zasada działania została zastosowana w wysoko zaawansowanej konstrukcyjnie czujce opisanej w [9]. Silniejsze pochłanianie w pasmie UV niż w IR stanowi kryterium alarmu pożarowego. Nowością, oprócz wykorzystania do detekcji pożaru dwóch pasm promieniowania, jest zastosowanie jako detektora matrycy CMOS. Jak widać na rys. 14 zmiana pochylenia o ±4 ścian z umieszczonymi na nich częściami składowymi czujki powoduje praktycznie takie same zmiany tłumienia obu pasm. Wynika to z tego, że detektorem jest matryca CMOS. W przeciwieństwie do czujek z pojedynczą diodą odbiorczą, w których utrata osiowości może spowodować przemieszczenie się ogniska układu optycznego poza strukturę czułą na światło, w czujce plamka przemieszcza się w ramach matrycy, której warstwy są czułe odpowiednio na pasmo IR i UV. Nie powoduje to silnych zmian sygnału użytecznego. Duże krople deszczu praktycznie w jednakowym stopniu tłumią oba pasma promieniowania. Kryterium alarmu pożarowego ani uszkodzeniowego nie zostało przekroczone. Dzięki zastosowaniu matrycy CMOS jeden odbiornik może współpracować z kilkoma nadajnikami obu pasm promieniowania, które mogą być rozmieszczone praktycznie dowolnie w nadzorowanej przestrzeni. To następna cecha czujki wyraźnie ją odróżniająca od pozostałych czujek liniowych, nadzorujących przestrzeń warstwowo. Matryca jest także wykorzystywana w czasie montażu i serwisowania jako element kamery, umożliwiając identyfikowanie na ekranie miejsc rozmieszczenia nadajników. Wykonuje się próby zastosowania zjawiska pochłaniania promieniowania przez drobiny dymu nie tylko w systemach liniowych, ale również w czujkach punktowych. Ze względu na małe wymiary czujki punktowej wartość tłumienia na drodze mm jest na tyle mała, że uzyskiwana czułość tak skonstruowanej czujki nie jest dostateczna. Rozwiązanie opisane w [11] eliminuje powyższy niedostatek. Fotodetektor Rys. 15. Wydłużenie ścieżki tłumienia z wykorzystaniem pryzmatów Uzyskano wyrównaną czułość czujki na dym w czasie wykonywania serii pożarów testowych zgodnych z EN 54. Wykrywanie gazu Podstawowym warunkiem wykrycia pożaru przez pożarowe czujki dymu punktowe,

10 10 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe liniowe, jonizacyjne i optyczne jest przemieszczenie dymu od źródła pożaru do czujki. Następuje ono przede wszystkim w wyniku zjawiska unoszenia (konwekcji). Gorące powietrze wraz ze spalinami jest wypierane przez chłodne masy powietrza znajdujące się wokół płonącego paliwa. Jeśli nie ma zakłócającej ten ruch wentylacji, dym rozprzestrzenia się w kierunku stropu w formie odwróconego stożka, a następnie przesuwa się pod stropem do miejsc, gdzie zgodnie z zasadami projektowania powinny być rozmieszczane czujki. W przypadku początkowej fazy pożaru, gdy ilość emitowanego ciepła jest bardzo mała, a więc gdy zachodzi zjawisko tlenia (ewentualnie rozkładu termicznego), dym przemieszcza się powoli ku górze. Są przypadki, że systemy o najwyższej czułości (D = 0,001%/m) wymagają wręcz specjalnego wymuszonego ruchu powietrza, aby wyjątkowo powoli wytwarzany dym mógł dotrzeć do ich ustroju pomiarowego. W przeciwieństwie do czujek dymu, wymagających przemieszczania dymu pod wpływem ciepła pożaru, czujki gazu działają na innej zasadzie. Tlenek węgla, wytwarzany we wczesnej fazie pożaru bez dostępu powietrza, rozprzestrzenia się, wykorzystując zjawisko dyfuzji. Przykładowo zjawisko schładzania przysufitowej warstwy powietrza nie przeszkadza w wykryciu pożaru na zasadzie detekcji gazu. W tabeli podano wartości koncentracji gazów dla różnych pożarów testowych (pomieszczenie o wymiarach 6 m x 9 m x 4 m) [12]. Pożar testowy CO [ppm] CO 2 [ppm] NO 2 [ppm] TF ,6 TF ,14 TF ,04 TF ,5 TF ,3 TF ,7 Z analizy tabeli wynika, że zawartość CO oraz CO 2 w spalinach może być znacząca i w związku z tym zasadne jest, aby detekcji pożaru dokonywać poprzez wykrywanie tych i innych składników spalin. Spośród wielu czujników gazowych (półprzewodnikowe, elektrochemiczne, termokatalityczne i inne) w najnowszych rozwiązaniach czujek dymu są stosowane jedynie komórki elektrochemiczne. Budowa komórki jest prosta. Zasadniczo składa się z plastikowej półprzepuszczalnej porowatej membrany i dwóch elektrod zanurzonych w elektrolicie (kwas). Rys. 16. Zasada działania komórki elektrochemicznej Tlenek węgla CO dyfunduje poprzez plastikową membranę i jest utleniany na anodzie pokrytej platyną (katalizator) zgodnie z wyrażeniem: 2CO +2H 2 O > 2CO 2 +4H+ +4e- Z kolei na katodzie tlen z powietrza jest redukowany zgodnie z regułą: 2O 2 +4H+ +4e- > 2H 2 O Jony (H+) poprzez elektrolit docierają do katody będącej elektrodą zliczającą, natomiast elektrony (e-) docierają do tej elektrody poprzez zamknięty obwód zewnętrzny (w naszym przypadku mikroamperomierzem). Kombinacja prądu jonowego oraz elektronowego jest proporcjonalna do koncentracji CO. Czułość komórki elektrochemicznej jest na poziomie 0,1 μa/ ppm CO. Do wykrywania CO w czujkach pożarowych są stosowane także bardziej wyrafinowane rozwiązania wykorzystujące komórki trzyelektrodowe. Dzięki temu można uzyskać wyższe rozdzielczości, szybsze czasy odpowiedzi (mniejszą stałą czasową) i krótki czas stabilizacji po włączeniu zasilania. Podstawowe właściwości komórek elektrochemicznych: czujnik elektrochemiczny działa selektywnie w przeciwieństwie do czujników półprzewodnikowych oraz temperaturowych (pellistorów), umożliwiają wykrywanie gazów w małych koncentracjach, czas eksploatacji od roku do pięciu lat, mają więc krótki czas życia, jak dla wszystkich urządzeń elektrochemicznych występuje silna zależność sygnału od temperatury jej wpływ może być kompensowany elektronicznie, ograniczony zakres temperatur pracy 10 C C. Ta właściwość jest często widoczna w katalogach czujek. Czujka optyczna rozproszeniowa przeważnie ma zakres temperatur pracy 20 C C. Jednak często czujka optyczna tego samego szeregu, uzupełniona o komórkę elektrochemiczną, ma zakres temperatur pracy 10 C C, pomiary stężenia nie zależą od wilgotności powietrza, dobra stabilność długoterminowa, ograniczenie żywotności komórek w przypadku pracy w atmosferze o bardzo małej wilgotności, bardzo duży rozrzut parametrów miedzy poszczególnymi egzemplarzami, co wymusza selekcję oraz kompensację różnic w pamięci kontrolera. Detektory CO są zwykle wykorzystywane w wielosensorowych (multidetektorowych) czujkach dymu. Multidetektory wykorzystujące funkcje algebraiczne i techniki sztucznej inteligencji będą tematem kolejnej części artykułu, która ukaże się na łamach nr 6/2014. Literatura [1] PN-EN 54-7:2004 Systemy sygnalizacji pożarowej. Czujki dymu. Czujki punktowe działające z wykorzystaniem światła rozproszonego, światła przechodzącego oraz jonizacji. [2] A. Riemer, H. Politze, T. Krippendorf Novar Gmb HAUBE Internationale Konferenz Uber Automatische Brandentdeckung PROCEEDING September 2004 in Duisburg. [3] Siemens OOH740, OOHC740 Automatic fire detectors. Technical Manual. A6V [4] Wydruk z komory testowej dla czujki OOH740 firmy Siemens para_120417_ [5] Wydruk z komory testowej dla czujki OOH740 firmy Siemens smol_120417_ [6] Kostecki K., BOSCH Innowacyjne czujki z technologią Dual Ray, Zabezpieczenia nr 6/2010. [7] Bosch Informacja techniczna. Systemy sygnalizacji pożaru FAP-420/FAH-420. Automatyczne czujki pożarowe do sieci LSN improved T /Cur:pl-PL, V5, 28 Jul [8] Polon-Alfa, Instrukcja instalowania i konserwacji IK- E [9] Linear Smoke Detector OSID ESSER by Honeywell D G0 02/2011. [10] Obłój A., Wykrywanie pożaru w dużych przestrzeniach, czyli czujki liniowe przyszłości. nr 2/2012. [11] Meenakshi Gupta, Ravi Shankar, R K Rajora and J C Kapoor. Centre for Fire, Explosives & Environment Safety. Delhi Internationale Konferenz Uber Automatische Brandentdeckung PROCE- EDING September 2004 in Duisburg, Germany, str [12] Linden O. Messungen im VdS Brandraum. BUGH Wuppertal, 10/98. [13] Advanced Fire Detection Using Multi-signature Alarm Algorithms Daniel T.Gottuk, Michelle, J. Peatross, Richard J. Roby, and Craig L. Beyler Hughes Associates, Inc, Baltimore, Maryland USA. [14] [15] Hertz J., Krogh A., Palmer R., Wstęp do teorii obliczeń neuronowych, WNT, Warszawa [16] Ciszewski J., Elementy systemu sygnalizacji pożarowej. Optyczne czujki dymu. Ochrona Mienia i Informacji nr 6/2007. [17] Ciszewski J., Elementy systemu sygnalizacji pożarowej. Optyczna czujka liniowa. Ochrona Mienia i Informacji nr 4/2008.

11

12 12 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Grzegorz Ćwiek Schrack Seconet Polska ul. Domaniewska 44a, bud. Platinium V, Warszawa tel fax schrack-seconet.pl Owocne cztery pory roku w Schrack Seconet W zakresie innowacji w Schrack Seconet dzieje się wyjątkowo dużo. Wdrożenia nowych produktów są planowane już na jesień tego roku oraz zimę i wiosnę 2015 r. Przed wielu laty wakacje były czasem odpoczynku i spowolnienia w działalności niemal całego rynku systemów bezpieczeństwa. Latem trudno było rozmawiać o nowościach w branży, bo te były prezentowane na imprezach targowych wczesną wiosną w kraju lub późną jesienią za granicą. Pozostały czas przeznaczaliśmy na codzienną pracę i mało kto na co dzień interesował się kierunkami rozwoju rynku. Od kilku lat sytuacja wygląda zgoła inaczej. Firma Schrack Seconet Polska już od dawna jest zaangażowana w kilka bardzo poważnych projektów rozwojowych, zarówno w kraju, jak i we współpracy z firmą macierzystą w Austrii. Obie ścieżki rozwoju są ze sobą spójne i w perspektywie mają przynieść synergiczny efekt w postaci kompleksowego zestawu najwyższej jakości narzędzi służących zapewnieniu bezpieczeństwa pożarowego różnego rodzaju obiektom, zgodnie z wymaganiami międzynarodowymi i krajowymi. Niezależnie od pory roku liczba nowych rozwiązań i zagadnień, którymi się zajmujemy, jest coraz większa, a o efekcie wakacji nie myślimy już teraz inaczej niż w kategoriach dawnej, prawie zapomnianej historii. Właści-

13 13 wie to podczas wakacji powstaje i jest wdrażanych najwięcej nowych idei rozwoju firmy czy poszczególnych produktów. Ładna pogoda dodaje energii tak bardzo potrzebnej do pracy kreatywnej i myślenia w stylu out of the box. Efektem są wdrożenia nowych produktów, planowane na jesień tego roku i zimę oraz wiosnę roku Tak zwany rollout-plan obejmuje co prawda rozwój produktów na pięć do dziesięciu lat naprzód, ale skupimy się na krótszym okresie. Inaczej przez najbliższe lata nie moglibyśmy co kilka tygodni zaskakiwać rynku, a lubimy to robić... Wyższa jakość i sprawniejsza organizacja działalności 2014/2015 Jesienią zintensyfikujemy wdrażany pilotażowo i od kilkunastu miesięcy stopniowo rozwijany program jakościowy Schrack Seconet. Oznacza to jeszcze lepszy kontakt producenta z rynkiem, użytkownikami systemów oraz partnerami. Doskonałym rozwiązaniem w komunikacji między systemem a użytkownikiem są wdrażane przez nas obecnie kolejne, nowe narzędzia zdalnego dostępu do systemu (przebadane pod kątem bezpieczeństwa w sieci oraz niezawodności działania), a także pakiet oprogramowania mobilnego. Dzięki niemu zarówno użytkownik, jak i serwisant mogą być informowani o stanie systemu w czasie rzeczywistym, a także prowadzić lub koordynować akcję serwisową. Tak unikatowe rozwiązanie na rynku da użytkownikowi w sposób ciągły i niezależny od firmy serwisującej szansę nadzorowania stanu pracy swoich urządzeń i weryfikowania ich zachowania na co dzień. Wysoka jakość to nie tylko sprawne urządzenia. Ważną kwestią jest także tzw. czynnik ludzki. Z tego właśnie względu dokonamy również oceny i ponownej kwalifikacji współpracujących z nami partnerów. Obecnie każda z grup partnerskich (Partnerzy Handlowi, Autoryzowani i Autoryzowani Wiodący) podlega co dwa lata audytowi i ocenie pod względem spełnienia wymogów producenta co do jakości działalności w grupie partnerów w Polsce. Firmy bardzo chętnie poddają się weryfikacji producenta, ponieważ pomaga to w codziennej działalności na rynku. Wczesną wiosną przyszłego roku z pewnością opublikujemy dane firm w każdej z grup. Obecnie na naszej stronie internetowej można znaleźć nie tylko nazwy współpracujących z producentem firm, ale także sprawdzić aktualność certyfikatów zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i wydanych dla poszczególnych inżynierów, wdrażających systemy w Polsce. Latem w organizacji Schrack Seconet Polska pojawiło się nowe biuro regionalne w Krakowie. Dyrektorem i jednocześnie odpowiedzialnym za kluczowe kontakty w regionie został Jacek Figarski. Spodziewamy się wielu imprez szkoleniowych i prezentacji osiągnięć biura w Krakowie. Szkolenia, warsztaty, prezentacje Najbardziej znaną, organizowaną przez nas w Polsce imprezą o charakterze edukacyjnym jest już trzecia edycja dwudniowych Ogólnopolskich Dni Zintegrowanych Systemów Bezpieczeństwa. W spotkaniu tym uczestniczy co roku ponad 450 osób. To najbardziej merytoryczna i zorientowana na aspekty praktyczne impreza szkoleniowa w branży. Odbycie szkoleń obejmujących cały zakres oferty produktowej Schrack Seconet jest możliwe w biurze warszawskim i oddziałach lokalnych. Firma posiada mocne zaplecze wsparcia technicznego i wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Zakres prowadzonych przez Schrack Seconet szkoleń powiększa się każdego roku. Kadra szkoleniowa firmy zaprasza do współpracy specjalistów innych dziedzin pokrewnych, a także reprezentantów współpracujących z nami firm, uczelni wyższych itp. Ważnym wydarzeniem, przy okazji procesu recertyfikacji firm partnerskich, jest obligatoryjne doszkolenie specjalistów w zakresie nowości sprzętowych i programowych. Dzięki temu użytkownicy systemów mają pewność, że specjaliści uruchamiający systemy produkcji Schrack Seconet mają aktualną wiedzę i posługują się najnowszym oprogramowaniem narzędziowym. Nowości produktowe W zakresie innowacji produktowych dzieje się wyjątkowo dużo. Jednym z ważniejszych wydarzeń jest zapowiadane od dawna wprowadzenie nowego oprogramowania konfiguracyjnego do central Integral IP, tym razem w wersji 8.X. Aplikacja Configurator będzie zaprezentowana jako nowe narzędzie, wraz ze wspierającymi ją zdjęciami urządzeń (przy programowaniu) oraz jeszcze wygodniejszym interfejsem użytkownika, opartym na zestawie okien dialogowych. Oprogramowanie narzędziowe Schrack Seconet (Application Center) stanowi dzisiaj sztandarowy wyróżnik systemu Integral IP na tle produktów konkurencyjnych. W wersji 8.X system będzie pozwalał nie tylko na tworzenie wysoko zaawansowanych zależności logicznych między jego elementami dodatkowo specjalna funkcja testowania definicji Boole a umożliwi tworzenie symulacji zadziałania układów wejścia/wyjścia oraz współpracy urządzeń zaangażowanych w scenariusz pożarowy. Testowanie stanów logicznych urządzeń, ustawionych czasów opóźnień i wyzwolenia jest niezwykle pomocnym zestawem cech nowego oprogramowania Integral IP. Zimą 2015 r. udostępnimy polską wersję językową tego pakietu oprogramowania. Ciekawym elementem, wymaganym przez wielu inwestorów np. w obiektach handlowych, jest nowe gniazdo czujki CUBUS MTD 533X z wbudowanym pierścieniem sygnalizującym jej zadziałanie. Pozwala zaobserwować zadziałanie czujki pożarowej z dużej odległości, niezależnie od kąta patrzenia obserwatora. Użytkowników z pewnością zainteresują także nowe liniowe czujki ciepła w wersji z kablem sensorycznym i układem hydraulicznym, a także system zasysający do mniejszych obiektów (kolejna wersja systemu ASD535). Wczesną wiosną 2015 r. wprowadzimy też kolejne elementy certyfikowanego zintegrowanego systemu bezpieczeństwa. Już podczas naszej październikowej imprezy w 2013 r. zaprezentowaliśmy prototyp zaawansowanego sterownika o roboczej nazwie ST-C stosowanego do sterowania i zarządzania urządzeniami ppoż. oraz integracji innych systemów. W tym roku, również podczas Ogólnopolskich Dni zaprezentujemy wersje uproszczoną oraz rozbudowaną o kolejne elementy systemu z towarzyszącym osprzętem. Prezentowany system będą tworzyć: platforma informatyczna do zarządzania bezpieczeństwem pożarowym oraz jej rozbudowana wersja przeznaczona do integracji systemów bezpieczeństwa; sterowniki urządzeń technicznych i ppoż. (w różnych wersjach) oraz centrale sygnalizacji pożarowej Integral IP (w różnych wersjach), będące jednocześnie centralami sterującymi urządzeniami przeciwpożarowymi: Integral IP MX, Integral IP CX, Integral IP BX. Elementy tego kompleksowego centrum bezpieczeństwa pożarowego są dowolnie programowane i realizują funkcje bezpieczeństwa zgodnie z przyjętymi założeniami i scenariuszem pożarowym zabezpieczanego obiektu. Współpracują przy tym bezpośrednio (certyfikowane połączenie cyfrowe) z redundantnym systemem wykrywania zagrożeń i sterowania Integral IP. Konfiguracja i zakres funkcji integracji (sterowanie, nadzorowanie, zarządzanie) mogą być programowane oddzielnie dla każdego z elementów składowych systemu (centrale, sterowniki, platforma informatyczna) i dostosowywane do indywidualnych, bardzo rozbudowanych wymagań bezpieczeństwa dla każdego rodzaju obiektu. Wprowadzenie do oferty takich elementów systemu będzie przełomem na rynku sygnalizacji pożarowej. Dzięki temu kierunkowi rozwoju Schrack Seconet będzie jedynym producentem na rynku oferującym nie tylko najwyższej jakości system wykrywania zagrożeń, ale także sterowania oraz nadzorowania elementów automatyki pożarowej.

14 14 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Polon-Alfa POLON 6000 Przełomowa koncepcja centrali sygnalizacji pożarowej o rozproszonej architekturze Elementy współpracujące w systemie z centralą W numerze 2/2014 omówiono ogólną filozofię najnowszego systemu sygnalizacji pożarowej POLON 6000 oraz moduły funkcjonalne centrali. Poniżej przedstawiono elementy systemu POLON 6000 pracujące w pętlach dozorowych centrali: najnowsze czujki, sygnalizatory i elementy kontrolno-sterujące. POLON 6000 to najnowszy i najnowocześniejszy system sygnalizacji pożarowej Polon-Alfa. Jego innowacyjność dała impuls do opracowania nowych elementów (liniowych) instalowanych w pętlach dozorowych centrali: czujek, sygnalizatorów i elementów wejścia-wyjścia, znacznie poszerzających możliwości funkcjonalne systemu: detekcyjne, alarmowe oraz kontrolno-sterujące. Nowy szereg urządzeń liniowych, przypisanych do systemu POLON 6000, jest sygnowany ogólnym oznaczeniem Ich wspólnymi cechami są m.in. dodane funkcje wewnętrznej pamięci zdarzeń (od tego momentu oprócz pamiętnika zdarzeń zaimplementowanego w samej centrali będzie też dostępna pamięć zdarzeń zapisywana w każdym pojedynczym elemencie) i funkcja łatwej lokalizacji elementu w pętli (w przypadku czujek aktywowana magnesem, który wystarczy przyłożyć do obudowy; dla pozostałych elementów za pomocą przycisków wbudowanych w element). Oprócz elementów nowego szeregu 6000 w centralach POLON 6000 będzie można użyć te z szeregu 4000, w których zaimplementowano nowe oprogramowanie (informacja o kompatybilnych elementach serii 4000 w rozdziale na końcu artykułu). Komunikacja między centralą systemu POLON 6000 a elementami odbywa się za pośrednictwem adresowalnej, dwuprzewodowej pętli dozorowej. Unikatowy, w pełni cyfrowy protokół komunikacyjny umożliwia przekazywanie

15 15 dowolnych informacji z centrali do elementu i z elementu do centrali, np. ocenę stanu otoczenia (zadymienia, temperatury), tendencję jego zmiany oraz aktualną wartość analogową parametru pożarowego. Mikroprocesor sterujący pracą elementów kontroluje poprawność działania ich podstawowych układów i w razie stwierdzenia nieprawidłowości przekazuje stosowne informacje do centrali. Wszystkie elementy mają wbudowane izolatory zwarć. Programowanie adresów w elementach i wybranych trybów pracy odbywa się z centrali. Ze względu na małe prądy dozorowania elementów (np. w czujkach punktowych 150 μa, w liniowej 300 μa) w pętlach dozorowych może pracować ich bardzo duża liczba. DTC-6046 wielosensorowa czujka dymu, ciepła i tlenku węgla Czujka dymu, ciepła i tlenku węgla DTC-6046 wykrywa początkowe stadium pożaru, poczynając od bezpłomieniowego, podczas którego najpierw może pojawić się dym i tlenek węgla, a następnie wzrosnąć temperatura. Nadaje się do ochrony ludzi, a więc pomieszczeń, w których całodobowo przebywają ludzie: hotele, domy pomocy społecznej, internaty itp. Czujka charakteryzuje się znaczną odpornością na wpływy środowiska, np. ruch powietrza i zmiany ciśnienia. Zastosowanie podwójnego układu detekcji dymu oraz podwójnego układu detekcji ciepła zapewnia podwyższoną odporność na fałszywe alarmy spowodowane np. przez parę wodną i pył, zachowując jednocześnie małe rozmiary i wysoką estetykę czujki. DTC-6046 Czujkę można programować na wiele trybów działania, które umożliwiają użytkownikowi optymalne jej dostosowanie do pracy w określonym środowisku, np. można ustawić działanie współzależne sensorów (dwóch dymu IR i UV, dwóch ciepła i sensora CO), niezależne poszczególnych sensorów, sumę dowolnych sensorów oraz działanie w koincydencji przynajmniej dwóch sensorów. Czujka DTC-6046 wykrywa wszystkie pożary testowe od TF1 do TF9. DUT-6046 wielosensorowa czujka dymu i ciepła Czujka dymu i ciepła DUT-6046 wykrywa początkowe stadium rozwoju pożaru, podczas którego pojawia się dym i (lub) następuje wzrost temperatury. Charakteryzuje się znaczną odpornością na warunki środowiskowe ruch powietrza i zmiany ciśnienia. Podwójny układu detekcji dymu (w zakresie IR i UV) oraz podwójny układu detekcji ciepła zapewniają podwyższoną odporność na fałszywe alarmy spowodowane np. przez parę wodną i pył. Jest to czujka powszechnego zastosowania. DUT-6046 Czujka ma cztery podstawowe tryby pracy, które umożliwiają użytkownikowi optymalne dopasowanie jej do pracy w określonym środowisku: współzależna praca dwóch detektorów dymu i dwóch ciepła, współzależna praca dwóch detektorów dymu, praca jako czujka ciepła w klasie A1R, niezależna praca dwóch detektorów dymu i ciepła. Czujka DUT-6046 jest zdolna wykrywać wszystkie pożary testowe od TF1 do TF9. TUN-6046 uniwersalna czujka ciepła Czujka ciepła TUN-6046 jest przeznaczona do wykrywania zagrożenia pożarowego w pomieszczeniach, w których w pierwszej fazie może rozwinąć się pożar płomieniowy i nastąpić szybki przyrost temperatury lub temperatura może przekroczyć określony niebezpieczny poziom. Ma zastosowanie tam, gdzie nie mogą być stosowane czujki dymu, np. ze względu na duże zapylenie lub występują zjawiska pożaropodobne, m.in. dym od przypalenia potraw w kuchni. TUN-6046 jest czujką uniwersalną, którą można z poziomu centrali programować na działanie nadmiarowe lub różniczkowo- -nadmiarowe, a także zmieniać jej klasę, dostosowując ją do konkretnych warunków pracy (minimalna i maksymalna temperatura) panujących w zabezpieczanym pomieszczeniu podczas ich użytkowania. Możliwy jest wybór jednej z ośmiu klas: A1, A2, B, A2S, BS, A1R, A2R lub BR zgodnie z polską normą PN-EN DOP-6001 adresowalna liniowa czujka dymu Czujka dymu DOP-6001 jest przeznaczona do wykrywania dymu powstającego w najwcześniejszym stadium rozwoju pożaru. Nadaje się zwłaszcza do ochrony pomieszczeń dużych, w których należałoby zastosować dużą liczbę punktowych czujek dymu, lub ze względu na strop (np. zabytkowy) umieszczenie czujek punktowych byłoby niewskazane. Pracuje na liniach/pętlach dozorowych central systemu POLON 6000 oraz na liniach central POLON Czujka znajduje się w sprzedaży już od lutego 2012 r. i cieszy się wśród instalatorów niesłabnącą popularnością. Czujka DOP-6001 ma wbudowane układy automatycznej kompensacji zabrudzenia własnego układu optycznego i kompensacji wpływu warunków otoczenia powodujące, iż zachowuje stałą czułość i zdolność do wykrywania zagrożenia pożarowego w długim czasie. Przy pewnym poziomie zabrudzenia zgłasza stan uszkodzenia, oznaczający konieczność podjęcia prac serwisowych i jej oczyszczenia. Czujki mają zintegrowany nadajnik i odbiornik w jednej obudowie i współpracują z umieszczonym naprzeciwko reflektorem pryzmowym lub zespołem reflektorów. DOP-6001 Wybrane parametry: Zasięg pracy z reflektorem E39 - R m Zasięg pracy z zespołem reflektorów m Progi czułości (do wyboru) 18%, 30%, 50% Temperatura pracy -25 C C Liczba czujek w pętli adresowalnej do 64 Wymiary czujki 128 x 79 x 84 mm Adresowalne elementy kontrolno-sterujące szeregu EKS-6000 Elementy kontrolno-sterujące (tzw. elementy wejścia-wyjścia) szeregu EKS-6000 są przeznaczone do uruchamiania za pośrednictwem styków przekaźników na sygnał z centrali urządzeń przeciwpożarowych i alarmowych. Umożliwiają kontrolowanie sprawności sterowanych urządzeń i poprawności ich zadziałania po wysterowaniu. Mogą też kontrolować stany dowolnych urządzeń, niezwiązanych z ich wysterowaniem. Elementy kontrolno-sterujące szeregu EKS są dostępne w następujących odmianach konfiguracyjnych: EKS-6040 wyposażony w cztery niskonapięciowe wejścia kontrolne, EKS-6004 wyposażony w cztery wyjścia sterujące przekaźnikowe,

16 16 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe EKS-6022 wyposażony w dwa wejścia niskonapięciowe i 2 wyjścia, EKS-6044 wyposażony w 4 wejścia niskonapięciowe i 4 wyjścia, EKS-6202 wyposażony w 2 wejścia wysokonapięciowe i 2 wyjścia, EKS-6400 wyposażony w 4 wejścia wysokonapięciowe. Elementy szeregu EKS-6000 mogą pracować wyłącznie w adresowalnych liniach/pętlach dozorowych central sygnalizacji pożarowej systemu POLON Ich działanie może być programowane i polega na wyborze: rodzaju pracy wyjścia sterującego (wyłączone, wysterowanie ciągłe, impulsowe, cykliczne, cykliczne skończone), możliwości nadzorowania ciągłości przewodu podłączonego do wyjścia sterującego (kontrola wyłączona, włączona), stanu bezpiecznego wyjścia sterującego funkcja fail safe (stan bez zmiany, wyjście niewysterowane, wysterowane), funkcji, jaką spełnia wejście (kontrolne, alarmowe), sposobu działania wejścia niskonapięciowego (NO, NC) lub wejścia wysokonapięciowego (napięcie dozór, brak napięcia aktywny), czasów: opóźnienia wysterowania, wysterowania, opóźnienia kasowania, kasowania. EKS-6000 Wybrane parametry: Obciążalność styków przekaźnika NO/NC Napięcie zasilania sterowanego urządzenia Opóźnienie zadziałania przekaźnika Stan bezpieczny wyjścia sterującego 2 A/250 V AC V DC, 230 VAC maks s bez zmiany, wysterowany, niewysterowany Temperatura pracy -40 C C Szczelność obudowy IP 66 Adresowalne sygnalizatory tonowe i tonowo-głosowe szeregu SAW-6000 Adresowalne sygnalizatory akustyczne SAW-6000 są przeznaczone do akustycznego sygnalizowania pożaru wewnątrz SAW-6000 Wybrane parametry: Napięcie pracy z linii dozorowej 16, ,6 V Napięcie pracy z zasilacza zewnętrznego 9, ,0 V Czas pracy z baterii 6LR61: - w stanie dozorowania 2 do 5 lat - w stanie sygnalizowania min 3h Poziom natężenia dźwięku do 103 db Temperatura pracy -25 C C Wymiary (z gniazdem) Ø 115 x 70 mm pomieszczeń w sposób tonowy (SAW-6001) lub tonowo-głosowy (SAW-6006). Mogą pracować wyłącznie w adresowalnych liniach/pętlach dozorowych central sygnalizacji pożarowej systemów POLON 6000 i POLON Są załączane na polecenie wysyłane przez centralę po spełnieniu zaprogramowanych kryteriów zadziałania, np. po wykryciu pożaru w wybranej strefie dozorowej, alarmu ogólnego w centrali itp. Sygnalizatory SAW-6000 do poprawnej pracy wymagają jednoczesnej obecności dwóch napięć zasilania: - z linii dozorowej, - z wewnętrznej baterii alkalicznej 6LR61 lub zewnętrznego zasilacza. Obecność źródeł zasilania jest kontrolowana, a ich niesprawność sygnalizowana przez współpracującą centralę i żółte diody LED w sygnalizatorach. Poziom emitowanego dźwięku nie zmienia się w zależności od sposobu jego zasilania. Istnieje możliwość wyboru jednego z trzech poziomów głośności sygnalizatorów. Kodowanie adresu sygnalizatorów odbywa się automatycznie z centrali: kod adresowy jest zapisywany w ich nieulotnej pamięci. Sygnalizatory są wyposażone w wewnętrzne izolatory zwarć. Sygnalizator SAW-6006 w stanie alarmowania odtwarza jedną z sekwencji ostrzegawczych (sygnał ostrzegawczy cisza komunikat głosowy cisza) wybranych podczas konfigurowania oraz cyklicznie miga czerwonymi diodami LED. Można wybrać spośród 16 standardowych sekwencji ostrzegawczych, a także indywidualnie zaprogramować własne sekwencje za pomocą dedykowanego oprogramowania. Jeżeli komunikat głosowy nie zostanie ustawiony, sekwencja będzie się składała tylko z sygnału ostrzegawczego. Sygnalizator SAW-6001 nie ma możliwości programowania głosowych sekwencji ostrzegawczych. Pozostałe elementy w systemie POLON 6000 Oprócz opisanych najnowszych elementów w systemie POLON 6000 będzie również pracowała część elementów liniowych szeregu 4000, wyposażonych w najnowsze oprogramowanie dedykowane do współpracy z centralami POLON 6000 w protokole Elementy te wyszczególniono w tabeli: Typ elementu Nazwa elementu DOR-4046 optyczna czujka dymu DIO-4046 jonizacyjna czujka dymu DPR-4046 wielosensorowa czujka dymu i płomienia DOT-4046 wielosensorowa czujka dymu i ciepła DUR-4046 uniwersalna czujka dymu DUR-4047 uniwersalna radiowa czujka dymu ACR-4001 adapter czujek radiowych ADC-4001M adapter linii konwencjonalnej SAL-4001 sygnalizator akustyczny ROP-4001M ręczny ostrzegacz pożarowy ROP-4001MH ręczny ostrzegacz pożarowy zewnętrzny Jako element adresowalny linii dozorowej centrali POLON 6000 może pracować, podobnie jak w systemie POLON 4000, uniwersalna centrala sterująca UCS Będzie możliwe wpięcie do modułów liniowych central POLON 6000 linii dozorowych z dotychczasowymi elementami serii 4000, z zachowaniem takich samych cech funkcjonalnych jak w dotychczasowym systemie PO- LON Dzięki temu będzie można łatwo i bezproblemowo rozbudowywać istniejące instalacje, w których do tej pory używano central systemu POLON 4000 (w takiej sytuacji wystarczy przepiąć dotychczasowe linie bez żadnych zmian funkcjonalnych i programowych do nowej centrali POLON 6000). Errata do artykułu z nr. 2/2014 Ostatnie niedokończone zdanie na str. 53 powinno brzmieć: Informacje te mogą być również przekazywane w formie raportów o stanie systemu za pośrednictwem sieci Ethernet.

17 17 UTC Fire & Security Polska Sp. z o.o. ul. Sadowa 8, Gdańsk tel.: (58) , faks: (58) Edwards EST-3 Systemy sygnalizacji pożarowej produkowane przez firmę UTC Fire & Security są dostępne na rynku polskim od wielu lat. Marki takie jak Aritech czy Edwards są znane fachowcom od zabezpieczeń przeciwpożarowych. Firma oferuje zarówno proste systemy konwencjonalne, jak i bardziej zaawansowane systemy adresowalne, umożliwiające pracę wielu central w sieci oraz nadzór tysięcy czujek. Ofertę uzupełniają czujki liniowe, czujki płomienia, systemy zasysające, zasilacze i akcesoria serwisowe. Seria Aritech 2X Czujka liniowa FD310 Czujka zasysajaca FHSD8100 Pożarowa oferta UTC Fire & Security Systemy Aritech Wśród systemów adresowalnych na uwagę zasługują analogowe centrale serii Aritech FP dostępne na rynku od wielu lat. Mają one konstrukcję modułową, co umożliwia ich bezproblemową rozbudowę o dodatkowe moduły pętli, wyjść, wskaźników strefowych LED, kart sieciowych i drukarkę. Umożliwiają nadzór do 8 pętli, na których mogą pracować urządzenia pętlowe jednej z dwóch serii, różniące się obsługiwanym protokołem komunikacyjnym: seria 2000 umożliwia zdefiniowanie do 128 adresów na jednej pętli, seria 950 / 990 umożliwia zdefiniowanie do 126 adresów na jednej pętli (czujki serii 950 zostały zastąpione nową serią 990, są natomiast oferowane pozostałe urządzenia serii 950). Drugą godną polecenia rodziną central adresowalnych jest seria Aritech 2X. Centrale te są od niedawna produkowane w Polsce w najnowocześniejszej technologii, charakteryzują się prostotą obsługi i programowania. Obsługują do czterech pętli, na których mogą pracować wspomniane wcześniej urządzenia pętlowe, połączenie central w sieć pozwala natomiast zrealizować spójny system obsługujący do 256 pętli. Centrale wyposażono w różne interfejsy do komunikacji i podłączenia urządzeń zewnętrznych (RS232, USB, Ethernet). Są również dostępne opcjonalne moduły; karta wejść/wyjść, wskaźniki strefowe LED, moduły pętli i drukarka, które umożliwiają jej rozbudowę oraz zwiększenie funkcjonalności. System Edwards EST-3 Do największych obiektów, które wymagają złożonych scenariuszy pożarowych, UTC Fire & Security proponuje centrale wielofunkcyjne marki Edwards. System Edwards EST-3, dostępny u autoryzowanych partnerów firmy, pozwala obsłużyć obiekty wielobudynkowe, rozległe. Oprócz detekcji i alarmowania system EST-3 jako jedyny na rynku ma także zintegrowany dźwiękowy system ostrzegawczy zgodny z normą EN 54-16, co sprawia, że jest on szczególnie przydatny w obiektach wymagających ewakuacji wieloetapowej. System sygnalizacji pożarowej uzupełniają liniowe czujki dymu konwencjonalne i adresowalne o zasięgu do 50 m oraz do 100 m, w tym najnowsza czujka FD310 ze zintegrowanym laserem ułatwiającym strojenie. Kolejną grupą urządzeń detekcyjnych w ofercie firmy UTC Fire & Security są czujki zasysające. Charakteryzują się wysoką czułością i bardzo dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach o ograniczonym dostępie. W skład rodziny czujek zasysających FHSD8000 wchodzą czujniki jedno-, dwu- oraz czterorurowe, o maksymalnej długości pojedynczej rury próbkującej wynoszącej 100 m. Dostępne są modele z panelem obsługi LCD i zintegrowanym modułem komunikacyjnym, umożliwiającym połączenie do 127 jednostek.

18 18 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Beata Idziak Regionalny Dyrektor Sprzedaży CEE Xtralis UK Ltd tel.: Wieloliniowe czujki dymu OSID antidotum na kłopoty projektantów i instalatorów Xtralis od ponad 25 lat jest czołowym producentem innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie wykrywania dymu, w tym w bardzo wczesnej fazie rozwoju (VESDA, ICAM), gazów (ECO) oraz zagrożenia bezpieczeństwa (ADPRO). Te zaawansowane technologicznie produkty zapewniają niezawodność i precyzję wykrywania zagrożeń. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku, Xtralis opracował cieszącą się dużą popularnością, wieloliniową czujkę dymu OSID (Open-area Smoke Imaging Detector) rys.1. Rys. 1. Jak działają czujki OSID? Odbiorniki Odbiorniki czujek OSID mają wbudowaną matrycę CMOS, która odpowiada za lokalizację, śledzenie i rejestrację sygnałów emitowanych przez nadajniki. Nadajniki wysyłają indywidualną dla każdego z nich sekwencję impulsów UV i IR, a odbiorniki rejestrują je jako wzorzec, co powoduje, iż odbiornik nie reaguje na inne źródła promieniowania. Odbiorniki występują w trzech rodzajach różniących się polem widzenia: 100, 450 i 900 oraz zasięgiem minimalny to 6 m, maksymalny 150 m. Odbiorniki szerokokątne 450 i 900 mogą współpracować z wieloma nadajnikami (maksymalnie siedmioma). Nadajniki Nadajniki emitują dwie fale o różnych częstotliwościach: UV i IR. Wykorzystanie dwóch fal umożliwia rozpoznawanie wielkości wykrywanych cząstek. Promieniowanie ultrafioletowe, o krótszej fali, jest silnie rozpraszane przez cząstki o różnej wielkości, natomiast na promieniowanie podczerwone, o dłuższej fali, mocniej oddziałują tylko większe cząstki. OSID mierzy zmiany poziomów i stosunku dwóch sygnałów: ultrafioletowego i podczerwonego, gdzie fala krótsza UV jest tłumiona silniej niż fala dłuższa IR. Ta różnica w tłumieniu UV i IR jest dla czujki OSID kryterium alarmu pożarowego. Jednakowe tłumienie fal UV i IR nie jest dla czujek OSID równoznaczne ze zjawiskiem pożaru, co pokazano na rys. 2. nadajnik IR UV dym pył przeszkoda odbiornik Rys. 2. Wykorzystanie dwóch fal (UV i IR) umożliwia rozpoznawanie wielkości wykrywanych cząstek Odbiorniki i nadajniki czujki OSID można instalować w pozycji zarówno poziomej, jak i pionowej. Zakres regulacji kąta osi układu optycznego w poziomie wynosi ±60, natomiast w pionie jest to ±15, przy czym dopuszczalna niedokładność ustawienia to ok. ±2. Odbiorniki i nadajniki mogą być zainstalowane na różnych wysokościach. Właściwe funkcjonowanie układu jest jedynie uwarunkowane tym, iż nadajnik musi znajdować się w polu widzenia odbiornika. Można wybrać jedną z dwóch koncepcji ochrony, optymalną dla danego pomieszczenia lub obiektu: jeden odbiornik współpracujący kilkoma nadajnikami (do 7) jeden odbiornik współpracujący z jednym nadajnikiem. Układ wielonadajnikowy czujek OSID umożliwia przestrzenne wykrywanie dymu w płaszczyźnie 3D. Odbiorniki OSID reagują na fale emitowane przez nadajniki, które docierają do obiektywu, co oznacza, że efektywne pole widzenia dla odbiornika mogłoby być teoretycznie ograniczone do wielkości zainstalowanej w nim soczewki. Ze względu na to, że detektory mogą ulegać lekkim przesunięciom spowodowanym ruchami budynków, wibracjami oraz innymi uwarunkowaniami mającymi wpływ na zaburzenia ścieżki transmisji, dla detektorów OSID minimalna przestrzeń dla toru transmisji wolna od jakichkolwiek elementów zakłócających musi mieć przekrój minimum 15 cm (rys. 3).

19 19 Rys. 3. Przestrzeń dla toru transmisji wolna od elementów zakłócających musi mieć przekrój minimum 15 cm Rys. 5. Odbiorniki czujki OSID rejestrują jedynie indywidualne dla każdego nadajnika sekwencje fal UV i IR Gdzie czujki OSID sprawdzają się niezawodnie? Jedną z najczęstszych przyczyn wadliwego działania czujek liniowych dymu są ruchy i odkształcenia budynków. Przy zastosowaniu detektorów OSID problem ten nie istnieje. Biorąc pod uwagę obszar pola widzenia odbiornika (10, 45 i 90 ) uzyskany dzięki zastosowanie matrycy CMOS, budynek musiałby się wychylić o kilka stopni, aby nastąpiła utrata komunikacji z nadajnikiem. Ponadto w halach produkcyjnych czy hangarach lotniczych dochodzi kwestia drgań konstrukcji, a także czasowe przesłonięcia pola widzenia czujek (przez suwnice, wjeżdżający samolot itp.), które czujki liniowe interpretują jako osłabienie sygnału, czyli alarm pożarowy. OSID-y są w pełni odporne na takie zjawiska zwodnicze. Drgania nie powodują utraty komunikacji pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem, natomiast całkowite przesłonięcie któregoś z nich może powodować zgłoszenie awarii, ale nigdy nie będzie to alarm pożarowy. Tłumienie sygnału, które standardowe liniowe czujki interpretują jako pożar, może być również spowodowane dużym zapyleniem (cementownie, stolarnie, młyny) lub zanieczyszczeniem powietrza dużymi cząstkami Rys. 4. Detektory OSID są idealnym rozwiązaniem do ochrony ppoż. obiektów o skomplikowanej architekturze (włóknami z cięcia tkanin, papieru, tytoniu). W przypadku OSID-a zanieczyszczenia zawarte w powietrzu nie wywołują alarmów. Jedynie odpowiednia różnica w sile tłumienia fal UV i IR emitowanych przez nadajnik (charakterystyczna dla cząstek dymu) jest klasyfikowana przez detektor jako alarm pożarowy. Nierzadko poważnym wyzwaniem dla projektanta systemu sygnalizacji pożarowej staje się dostosowanie rozwiązań technologicznych do skomplikowanej architektury chronionego obiektu. Duże przestrzenie w nowoczesnych obiektach miewają nieregularne plany. W takich pomieszczeniach, jak hale koncertowe, kina, w których centralną częścią jest scena, a siedzenia są montowane promieniście na wznoszącej się w kierunku ścian podłodze, wyzwaniem jest zaprojektowanie niezawodnej detekcji pożaru. Dzięki dużej elastyczności w możliwościach montażu (pionowy, poziomy, nadajnik i odbiornik na różnych wysokościach), dużemu zakresowi regulacji kąta osi układu optycznego, a także zastosowaniu przestrzennego wykrywania dymu w płaszczyźnie 3D detektory OSID są idealnym rozwiązaniem do tego typu obiektów. Jedyny warunek do spełnienia w takich przypadkach polega na takim rozmieszczeniu nadajników, aby sygnały UV i IR swobodnie docierały do odbiorników (rys. 4). Poważnym ograniczeniem w stosowaniu liniowych czujek dymu z lustrami pryzmatycznymi w obiektach wielkokubaturowych są podciągi konstrukcyjne. Powodują one zakłócenia pracy czujek liniowych, stając się źródłem odbić promienia powracającego do czujki. Tłumienie sygnału emitowanego przez nadajnik przez przeszkody konstrukcyjne nierzadko jest źródłem fałszywych alarmów. W przypadku OSID-a przestrzeń wolna od elementów zakłócających dla toru transmisji fal UV i IR emitowanych przez nadajniki w kierunku odbiorników wymaga zaledwie przekroju minimum 15 cm. W związku z tym dla wielu projektantów lub instalatorów technologia ta może być znakomitym rozwiązaniem w sytuacjach, gdy przestrzeń, którą należy zabezpieczyć, jest ograniczona z powodów konstrukcyjnych. Ponieważ odbiorniki czujki OSID rejestrują jedynie indywidualne dla każdego nadajnika sekwencje fal UV i IR, odbiornik nie reaguje na inne źródła promieniowania. Tym sposobem został wyeliminowany kolejny poważny problem występujący do tej pory przy instalacji czujek liniowych dymu. Są to wszelkiego rodzaju refleksy i odbicia będące źródłem fałszywych alarmów (rys. 5). Podsumowanie Detektory OSID w wielu przypadkach mogą stanowić dla projektantów lub instalatorów jedyny, optymalny sposób na zapewnienie ochrony przeciwpożarowej obiektów. Elastyczność konfiguracyjna systemu OSID daje duże możliwości w projektowaniu nawet najbardziej skomplikowanych architektonicznie pomieszczeń. Odporność czujek na trudne warunki środowiskowe znacznie rozszerza ich możliwości aplikacyjne. Większość ograniczeń w stosowaniu standardowych metod detekcji dymu przestaje być aktualna w przypadku korzystania z wieloliniowego systemu wykrywania dymu OSID.

20 20 wydanie specjalne bezpieczeństwo pożarowe Tomasz Raczyński Honeywell Life Safety Przedstawicielstwo w Polsce ul. Marynarska 15, Warszawa tel.: ; faks: Inteligentne wykrywanie pożarów w elektrowniach wiatrowych Do niezawodnego i wczesnego wykrywania pożaru lub w celu wyeliminowania fałszywych alarmów w elektrowniach wiatrowych są wykorzystywane inteligentne czujki wielodetektorowe zwłaszcza te, których czujniki są odpowiedzialne za wykrywanie dymu i ciepła oraz są odporne na zakłócenia elektromagnetyczne. Czujki serii IQ8 Esser by Honeywell udowodniły swoją skuteczność w tych ekstremalnych warunkach. Rozwój energetyki wiatrowej Ze względu na globalne ocieplenie, ograniczone zasoby paliw kopalnych oraz na coraz bardziej rozwijającą się dziedzinę związaną z odnawialnymi źródłami energii, ilość generowanej energii wiatrowej wzrosła w ostatnich 20 latach. Coraz więcej państw docenia znaczenie energii odnawialnej, która w przypadku elektrowni wiatrowych przekształca prędkość przepływu powietrza na energię elektryczną za pośrednictwem wiatraków. Europa jest największym na świecie regionem, na którym zainstalowano elektrownie wiatrowe. Kolejne miejsca zajmują Azja i Ameryka Północna. Energia wiatrowa jest ważnym motorem napędowym gospodarki. Ochrona ppoż. Systemy zarządzania zainstalowane wewnątrz elektrowni wiatrowych są oferowane inwestorom głównie w celu zapobiegania uszkodzeniom mechanicznym. W tym kontekście stan elektrowni wiatrowej jest stale lub regularnie kontrolowany przez pomiar i analizę kluczowych elementów oraz podzespołów. System przekazuje przetworzone dane, aby odpowiednie służby odłączyły urządzenia w przypadku awarii lub w celu zminimalizowania szkód powstałych w wyniku uszkodzenia. Jednak system nie jest w stanie ani wykryć pożaru, ani go ugasić. Większość elektrowni wiatrowych nie posiada systemów sygnalizacji pożarowej, więc kapitał zainwestowany w te obiekty nie jest zabezpieczony przed zniszczeniem. Niedocenianie ryzyka Ryzyko wystąpienia zagrożenia pożarowego w elektrowniach wiatrowych było dotychczas mocno zaniżone. Tymczasem główne elementy elektrowni są umieszczone w ciasnej gondoli, na minimalnej przestrzeni, są to np. koła zębate, generatory, transformatory, elementy hamujące, szafy elektryczne wewnątrz otoczone obudowami z tworzyw sztucznych w bezpośrednim sąsiedztwie olejów i smarów wykorzystywanych do smarowania elementów mechanicznych. Ponadto gęsto upakowane zespoły przewodów, a także środki do czyszczenia materiałów są zazwyczaj niewłaściwie przechowywane. Inne podstawowe ryzyko to brak personelu obsługującego elektrownię na miejscu oraz częsty brak zdalnego połączenia z centralnymi systemami zarządzania. Typowe przyczyny wybuchu pożaru Najczęstszymi przyczynami wybuchu pożaru w elektrowniach wiatrowych są: uderzenia piorunów, wadliwe instalacje odgromowe, przegrzanie elektroniki spowodowane przeciążeniem lub zwarciem, uszkodzenie maszyny z powodu zmęczenia materiału, dodatkowe zagrożenie, np. od nagrzewania się hamulca bezpieczeństwa. To w głównej mierze prowadzi do powstania ogniska pożarowego. Innym istotnym czynnikiem ryzyka jest wysokość konstrukcji elektrowni wiatrowych. Tendencja wzrostowa utrzymywała się na rynku przez ostatnich kilka lat. Natomiast standardowe drabiny straży pożarnych mają zwykle wysokość roboczą 20 do 40 m i nie mogą być wykorzystane do gaszenia ognia na szczycie elektrowni wiatrowej lub palącego się wirnika. Zdarza się również, iż straż pożarna często nie ma dokładnych informacji na temat lokalizacji tych obiektów, zwłaszcza że mogą być one dość odległe i trudno dostępne, co znacznie wydłuża czas reakcji. Pożary w elektrowni wiatrowej stanowią dla inwestora ogromny problem. Zazwyczaj musi on spisać obiekt całkowicie na straty. W przypadku niewielkich pożarów dodatkowym zagrożeniem może być bardzo długi czas dostawy części zamiennych. Inwestorzy nie powinni ryzykować dalszej utraty reputacji, zwłaszcza że energetyka wiatrowa jest już krytykowana w wielu regionach świata ze względu na hałas, ich wpływ na faunę i niszczenie krajobrazu. Koncepcja ochrony ppoż. Ryzyko wystąpienia pożaru można zminimalizować, jeżeli pomyślimy o wykorzystaniu odpowiedniej koncepcji ochrony i zainstalowaniu systemu sygnalizacji pożarowej. Stowarzyszenie Ubezpieczycieli Niemieckich (GDV Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft e.v.) oraz GL Germanischer Lloyd publikują wytyczne dla systemów sygnalizacji pożarowej zainstalowanych w elektrowniach wiatrowych. Publikacje są efektem wzrostu liczby pożarów w ostatnich latach, ale i ich znacznego spadku dzięki wykorzystaniu ochrony pożarowej elektrowni. Koncepcja ochrony dla elektrowni wiatrowych została opublikowana jako dokument VdS 3523 w 2008 r. Wytyczne są obowiązkowe dla nowo budowanych elektrowni. W przypadku już istniejących zaleca się dostosowanie standardów zgodnie z tymi wytycznymi. Wytyczna z VdS 3523 Rozpoznanie i gaszenie pożaru odróżnia monitorowanie obszaru od monitorowania instalacji w elektrowniach wiatrowych. Monitorowanie obszaru to monitorowanie gondoli i części wieży, w której znajduje się technologia elektrowni wiatrowej, jak rów-

Zasady projektowania systemów sygnalizacji pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej

Zasady projektowania systemów sygnalizacji pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej 1 Wybór rodzaju czujki pożarowej KRYTERIA WYBORU Prawdopodobny rozwój pożaru w początkowej fazie Wysokość pomieszczenia Warunki otoczenia 2 Prawdopodobny rozwój pożaru w

Bardziej szczegółowo

NOWY STANDARD SITP INSTALACJE SYGNALIZACJI POŻAROWEJ

NOWY STANDARD SITP INSTALACJE SYGNALIZACJI POŻAROWEJ OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA ZAKOPANE WIOSNA 2011 seminarium dla rzeczoznawców STOWARZYSZENIE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW POŻARNICTWA ODDZIAŁ W KATOWICACH KOMENDA WOJEWÓDZKA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ W KATOWICACH

Bardziej szczegółowo

POLON 6000 centrale o architekturze rozproszonej (część 2)

POLON 6000 centrale o architekturze rozproszonej (część 2) POLON 6000 centrale o architekturze rozproszonej (część 2) Przełomowa koncepcja ochrony przeciwpożarowej obiektów Mariusz Radoszewski W numerze 2/2014 Zabezpieczeń omówiona została ogólna koncepcja budowy

Bardziej szczegółowo

POLON 4500S-3 - Centrala automatycznego gaszenia, 3 strefy gaszenia, wersja światłowodowa POLON-ALFA

POLON 4500S-3 - Centrala automatycznego gaszenia, 3 strefy gaszenia, wersja światłowodowa POLON-ALFA ELTCRAC System Spółka z o.o. siedziba: 30-803 Kraków ul.ruciana 3, NIP 679-278-49-99 tel: +48 12 292 48 61 fax:+48 12 292 48 62 tel 535-999-116 gg: 35229170 Zapraszamy do sklepu www.sklep.ecsystem.pl POLON

Bardziej szczegółowo

Rodzina adresowalnych central sygnalizacji pożaru firmy Bosch: jedna platforma spełniająca wszystkie wymagania

Rodzina adresowalnych central sygnalizacji pożaru firmy Bosch: jedna platforma spełniająca wszystkie wymagania Rodzina adresowalnych central sygnalizacji pożaru firmy Bosch: jedna platforma spełniająca wszystkie wymagania Niezrównana elastyczność W skład tej kompleksowej rodziny wchodzą dwie serie central sygnalizacji

Bardziej szczegółowo

CS 1140. AlgoRex - Centrala systemu wykrywania i sygnalizacji pożaru. Właściwości. Cerberus Division. Siemens Building Technologies Sp. z o.o.

CS 1140. AlgoRex - Centrala systemu wykrywania i sygnalizacji pożaru. Właściwości. Cerberus Division. Siemens Building Technologies Sp. z o.o. Cerberus Division CS 1140 AlgoRex - Centrala systemu wykrywania i sygnalizacji pożaru Właściwości Centrala systemu wykrywania pożaru sterowana mikroprocesorowo o budowie modułowej. Elastyczna architektura

Bardziej szczegółowo

Automatyczna czujka pożarowa serii 420 Inteligentna detekcja. Najlepsza ochrona.

Automatyczna czujka pożarowa serii 420 Inteligentna detekcja. Najlepsza ochrona. Najwyższa precyzja dzięki technologii Dual Ray Automatyczna czujka pożarowa serii 420 Inteligentna detekcja. Najlepsza ochrona. 2 Automatyczna czujka pożarowa serii 420 Inteligentna detekcja dla najlepszej

Bardziej szczegółowo

Integral IP. Urządzenia peryferyjne. FIRE ALARM

Integral IP. Urządzenia peryferyjne. FIRE ALARM Integral IP. Urządzenia peryferyjne. FIRE ALARM FIRE ALARM Inteligentne czujki z wbudowanymi sygnalizatorami akustycznymi i optycznymi. Moduły BX Inteligentne moduły wejścia/wyjścia do sterowania/nadzorowania

Bardziej szczegółowo

BRANDTRONIK BRANDTRONIK IR i UV BRANDTRONIK Produkty można znaleźć w tak wrażliwych dziedzinach jak:

BRANDTRONIK BRANDTRONIK IR i UV BRANDTRONIK Produkty można znaleźć w tak wrażliwych dziedzinach jak: Produkty Firmy BRANDTRONIK są stosowane na całym świecie w zakładach, maszynach oraz urządzeniach czołowych producentów. BRANDTRONIK specjalizuje się w rozwoju, produkcji i dystrybucji jednostek kontroli

Bardziej szczegółowo

Pytanie zadane przez Pana Dariusza Łojko, Biuro Projektowe:

Pytanie zadane przez Pana Dariusza Łojko, Biuro Projektowe: Pytanie zadane przez Pana Dariusza Łojko, Biuro Projektowe: Obecna konfiguracja systemów ppoż. przewiduje zadziałanie scenariusza zdarzeń pożarowych tylko dla jednej strefy pożarowej. W większości przypadków

Bardziej szczegółowo

Konwencjonalna centrala sygnalizacji pożaru serii 500 Proste jak ABC

Konwencjonalna centrala sygnalizacji pożaru serii 500 Proste jak ABC Konwencjonalna centrala sygnalizacji pożaru serii 500 Proste jak ABC 2 Centrala sygnalizacji pożaru charakteryzująca się łatwością montażu, konfiguracji, konserwacji i użytkowania. Wyświetlacz LCD wskazujący

Bardziej szczegółowo

GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE

GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE SYSTEMY ELEKTRYCZNE Uruchomienie układu następuje automatycznie po zadziałaniu czujek dymowych lub temperaturowych, które są

Bardziej szczegółowo

Konwencjonalne automatyczne czujki pożarowe FCP 320/FCH 320

Konwencjonalne automatyczne czujki pożarowe FCP 320/FCH 320 Systemy Sygnalizacji Pożaru Konwencjonalne automatyczne czujki pożarowe FCP 320/FCH 320 Konwencjonalne automatyczne czujki pożarowe FCP 320/FCH 320 Wysoka niezawodność wykrywania dzięki układowi elektronicznemu

Bardziej szczegółowo

Ultradźwiękowy miernik poziomu

Ultradźwiękowy miernik poziomu j Rodzaje IMP Opis Pulsar IMP jest ultradźwiękowym, bezkontaktowym miernikiem poziomu. Kompaktowa konstrukcja, specjalnie zaprojektowana dla IMP technologia cyfrowej obróbki echa. Programowanie ze zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Produkty bezpieczeństwa

Produkty bezpieczeństwa Produkty bezpieczeństwa Od ponad 30 lat Fulleon jest w Europie wiodącym producentem systemów przeciwpożarowych. Wśród licznych produktów jest specjalnie skonfigurowana pod kątem działania przy niższych

Bardziej szczegółowo

OPTYCZNA LINIOWA CZUJKA DYMU DOP-40

OPTYCZNA LINIOWA CZUJKA DYMU DOP-40 OPTYCZNA LINIOWA CZUJKA DYMU DOP-40 Instrukcja instalowania i konserwacji Edycja VA ZAKŁAD URZĄDZEŃ DOZYMETRYCZNYCH POLON-ALFA Spółka z o.o. 85-861 BYDGOSZCZ, ul. GLINKI 155, TELEFON (0-52) 36 39 261,

Bardziej szczegółowo

FDS vs. realne wyniki badań porównanie wyników symulacji z testami w komorze spalania.

FDS vs. realne wyniki badań porównanie wyników symulacji z testami w komorze spalania. FDS vs. realne wyniki badań porównanie wyników symulacji z testami w komorze spalania. 1. Wstęp: W lutym 2013 roku w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie odbyły się badania mające na celu wskazanie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. Imię i nazwisko Nr uprawnień Data Podpis. 7131-32/179/PW/2001 07.2008r. Imię i nazwisko Nr uprawnień Data Podpis

PROJEKT WYKONAWCZY. Imię i nazwisko Nr uprawnień Data Podpis. 7131-32/179/PW/2001 07.2008r. Imię i nazwisko Nr uprawnień Data Podpis Projektowanie i obsługa inwestycji budowlanych mgr inż. Olgierd Pietrzak, 60-171 Poznań, ul. Paczkowska 32/2 tel.: 061 / 661-68-29, 602 / 399 784 fax.: 061 / 661-68-29 PROJEKT WYKONAWCZY Nazwa obiektu

Bardziej szczegółowo

- SYSTEM SYGNALIZACJI POŻARU INSTYTUT OCHRONY ŚRODOWISKA WARSZAWA, UL. KRUCZA 5 / 11D. Mieczysław Mazurkiewicz ul. Domaniewska 22/71 02-672 Warszawa

- SYSTEM SYGNALIZACJI POŻARU INSTYTUT OCHRONY ŚRODOWISKA WARSZAWA, UL. KRUCZA 5 / 11D. Mieczysław Mazurkiewicz ul. Domaniewska 22/71 02-672 Warszawa PRACE POLEGAJĄCE NA ODNOWIENIU POMIESZCZEŃ I DOSTOSOWANIU DO POTRZEB PRACOWNIKÓW - SYSTEM SYGNALIZACJI POŻARU INWESTOR OBIEKTU: INSTYTUT OCHRONY ŚRODOWISKA WARSZAWA, UL. KRUCZA 5 / 11D ADRES OBIEKTU: UL.

Bardziej szczegółowo

Czujka ruchu Professional Series Sztuka odróżniania prawdziwego zagrożenia od źródeł fałszywych alarmów

Czujka ruchu Professional Series Sztuka odróżniania prawdziwego zagrożenia od źródeł fałszywych alarmów Czujka ruchu Professional Series Sztuka odróżniania prawdziwego zagrożenia od źródeł fałszywych alarmów Teraz z wielopunktowym antymaskingiem i wykrywaniem zablokowania soczewki sprayem Zastosowane w czujkach

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALATORA

INSTRUKCJA INSTALATORA -1- Zakład Elektroniki COMPAS 05-110 Jabłonna ul. Modlińska 17 B tel. (+48 22) 782-43-15 fax. (+48 22) 782-40-64 e-mail: ze@compas.com.pl INSTRUKCJA INSTALATORA MTR 105 STEROWNIK BRAMKI OBROTOWEJ AS 13

Bardziej szczegółowo

MBM R o k z a ł. 1 9 8 9 r.

MBM R o k z a ł. 1 9 8 9 r. MBM R o k z a ł. 1 9 8 9 r. FIRMA KONSULTINGOWA I PROJEKTOWO BADAWCZO BUDOWLANA Spółka. z o.o. ul. Wybickiego 10/5, 51-144 Wrocław, tel./fax. (71) 729 41 54 tel. kom. 601 643 615 e-mail: mbm.firma@wp.pl

Bardziej szczegółowo

Studia DSZ, ZSZ, ZSI. Klasyfikacja i podział czujek ze względu na rodzaj monitorowanego parametru pożarowego

Studia DSZ, ZSZ, ZSI. Klasyfikacja i podział czujek ze względu na rodzaj monitorowanego parametru pożarowego Studia DSZ, ZSZ, ZSI Klasyfikacja i podział czujek ze względu na rodzaj monitorowanego SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ ZAKŁAD TECHNICZNYCH SYSTEMÓW ZABEZPIECZEŃ Techniczne środki zabezpieczenia przeciwpożarowego

Bardziej szczegółowo

SPD-3.2 z wyjściem przekaźnikowym

SPD-3.2 z wyjściem przekaźnikowym Strona 1 z 5 OPTYCZNA CZUJKA DYMU SPD-3.2 z wyjściem przekaźnikowym Instrukcja instalowania i konserwacji Wersja 1.0 Strona 2 z 5 1. WPROWADZENIE 1.1. Niniejsza instrukcja dotyczy optycznej czujki dymu

Bardziej szczegółowo

STEROWNIK MODUŁÓW PRZEKAŹNIKOWYCH SMP-8

STEROWNIK MODUŁÓW PRZEKAŹNIKOWYCH SMP-8 STEROWNIK MODUŁÓW PRZEKAŹNIKOWYCH SMP-8 Przeznaczenie i ogólna charakterystyka Sterownik modułów przekaźnikowych SMP-8 jest urządzeniem mogącym pracować w dwóch niezależnych trybach pracy: Master lub Slave.

Bardziej szczegółowo

HIGROSTAT PRZEMYSŁOWY

HIGROSTAT PRZEMYSŁOWY MR - elektronika Instrukcja obsługi HIGROSTAT PRZEMYSŁOWY Regulator Wilgotności SH-12 MR-elektronika Warszawa 2013 MR-elektronika 01-908 Warszawa 118 skr. 38, ul. Wólczyńska 57 tel. /fax 22 834-94-77,

Bardziej szczegółowo

ODBIORNIK RADIOPOWIADAMIANIA PRACA ALARM CIĄGŁY ALARM IMPULSOWY SERWIS ALARM SIEĆ NAUKA BATERIA RESET WYJŚCIE OC +12V SAB

ODBIORNIK RADIOPOWIADAMIANIA PRACA ALARM CIĄGŁY ALARM IMPULSOWY SERWIS ALARM SIEĆ NAUKA BATERIA RESET WYJŚCIE OC +12V SAB ODBIORNIK RADIOPOWIADAMIANIA typ ORP K1 gniazdo antenowe typ BNC 50 Ohm buzer PRACA SERWIS CIĄGŁY IMPULSOWY przełącznik sygnalizatora wewnętrznego alarm potencjometr zasilania z sieci zasilania akumulat.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna Firma. System SSWiN, SKDiCP, CCTV. Bezpieczna Firma SSWiN, SKDiCP, CCTV Strona 1/6

Bezpieczna Firma. System SSWiN, SKDiCP, CCTV. Bezpieczna Firma SSWiN, SKDiCP, CCTV Strona 1/6 Bezpieczna Firma System SSWiN, SKDiCP, CCTV Bezpieczna Firma SSWiN, SKDiCP, CCTV Strona 1/6 Wstęp Zastosowanie najnowszych technologii informatycznych w połączeniu z certyfikowanymi produktami pozwala

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16

SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16 SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16 Schemat blokowy przykładowej konfiguracji systemu Widok i podstawowe wymiary centrali MSMR-16 22 Zaciski centrali MSMR-16 Nr zacisku Z1 Z2 Z3 Z4 Z5 Z6 Z7 Z8 Z9 Z10 Z11

Bardziej szczegółowo

Czujka liniowa ciepła.

Czujka liniowa ciepła. Czujka liniowa ciepła. HeatSCREEN MHD 535. FIRE ALARM Obszary zastosowań liniowych czujek ciepła. Agresywne środowiska (mieszaniny agresywnych gazów, mgła solna, etc.) Duża wilgotność Wysokie temperatury

Bardziej szczegółowo

Wykresy statystyczne w PyroSim, jako narzędzie do prezentacji i weryfikacji symulacji scenariuszy pożarowych

Wykresy statystyczne w PyroSim, jako narzędzie do prezentacji i weryfikacji symulacji scenariuszy pożarowych Wykresy statystyczne w PyroSim, jako narzędzie do prezentacji i weryfikacji symulacji scenariuszy pożarowych 1. Wstęp: Program PyroSim posiada wiele narzędzi służących do prezentacji i weryfikacji wyników

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ KATALOG PRODUKTÓW. Edycja V

SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ KATALOG PRODUKTÓW. Edycja V SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ KATALOG PRODUKTÓW Edycja V SPIS TREŚCI 1. Czujki pożarowe szeregu 20... 5 2. Czujki pożarowe szeregów 30Ex i 40Ex... 9 3. Czujki pożarowe szeregu 40... 17 4. Czujki pożarowe

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

ADRESOWALNY ELEMENT KONTROLNY WIELOWEJŚCIOWY EWK-4001

ADRESOWALNY ELEMENT KONTROLNY WIELOWEJŚCIOWY EWK-4001 INTERAKTYWNY SYSTEM SYGNALIZACJI POŻAROWEJ POLON 4000 ADRESOWALNY ELEMENT KONTROLNY WIELOWEJŚCIOWY EWK-4001 Instrukcja Instalowania i Konserwacji IK-E308-001 Edycja III 2 IK-E308-001 Adresowalny element

Bardziej szczegółowo

WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40

WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40 WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40 Instrukcja Instalowania i Konserwacji IK-E324-001 Edycja ID 2 IK-E324-001 Wielodetektorowa czujka dymu i ciepła DOT-40, będąca przedmiotem niniejszej Instrukcji

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy system nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Praesideo Skuteczny przekaz komunikatów, niezależnie od sytuacji

Cyfrowy system nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Praesideo Skuteczny przekaz komunikatów, niezależnie od sytuacji Cyfrowy system nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Praesideo Skuteczny przekaz komunikatów, niezależnie od sytuacji 2 System nagłośnieniowy i dźwiękowy system ostrzegawczy Praesideo firmy Bosch

Bardziej szczegółowo

Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna

Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna Systemy BMS, SSWiN, CCTV, KD Specyfikacja Techniczna Spis treści 1 Informacje ogólne...2 1.1 Przedmiot specyfikacji technicznej...2 1.2 Zakres stosowania ST...2 1.3 Zakres robót objętych ST...2 1.4 Informacje

Bardziej szczegółowo

Dziękujemy za zaufanie i wybór naszego urządzenia.

Dziękujemy za zaufanie i wybór naszego urządzenia. Spis treści PRODUCENT 4 WSTĘP 4 PRZEZNACZENIE LOKALIZATORA GPS SMOK L 4 BUDOWA I DZIAŁANIE LOKALIZATORA 4 SPECYFIKACJA SYGNAŁÓW NA ZŁĄCZACH LOKALIZATORA 5 ZALECENIA MONTAŻOWE 6 DIODY SYGNALIZACYJNE INFORMACJA

Bardziej szczegółowo

Projekt systemów zabezpieczeń dla AR KRAKÓW ul. Czysta 21 -SERWEROWNIA. DO UZYTKU WEWNĘTRZNEGQ Egz. Nr... PROJEKT TECHNICZNY.

Projekt systemów zabezpieczeń dla AR KRAKÓW ul. Czysta 21 -SERWEROWNIA. DO UZYTKU WEWNĘTRZNEGQ Egz. Nr... PROJEKT TECHNICZNY. DO UZYTKU WEWNĘTRZNEGQ Egz. Nr... PROJEKT TECHNICZNY na wykonanie SYSTEMU SYGNALIZAC JI WŁAMANIA I NAPADU, SYSTEMU KONTROLI DOSTĘPU, SYSTEMU SYGNALIZACJI POŻARU W obiekcie: Akademia Rolnicza w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D 1. Wprowadzenie...3 1.1. Funkcje urządzenia...3 1.2. Charakterystyka urządzenia...3 1.3. Warto wiedzieć...3 2. Dane techniczne...4

Bardziej szczegółowo

Bariery mikrofalowe do rozległej ochrony obwodowej

Bariery mikrofalowe do rozległej ochrony obwodowej Explorer BUS Bariery mikrofalowe do rozległej ochrony obwodowej Bariery Explorer BUS są zaawansowanym systemem ochrony obwodowej dużych obszarów opracowanym w oparciu o wieloletnie doświadczenie zespołu

Bardziej szczegółowo

mcr Omega centrale sterująco-zasilające do systemów wentylacji pożarowej oraz systemów nadciśnienia

mcr Omega centrale sterująco-zasilające do systemów wentylacji pożarowej oraz systemów nadciśnienia ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE Rys. Przykładowy system sterowania klapami pożarowymi oraz klapami napowietrzającymi oparty na centrali sterującej mcr Omega 200C. x2x0,8 x2x0,8 x2x0,8 x n kontrola 20V Certyfikowany

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi AP3.8.4 Adapter portu LPT

Instrukcja obsługi AP3.8.4 Adapter portu LPT Instrukcja obsługi AP3.8.4 Adapter portu LPT P.P.H. WObit E.K.J. Ober s.c. 62-045 Pniewy, Dęborzyce 16 tel.48 61 22 27 422, fax. 48 61 22 27 439 e-mail: wobit@wobit.com.pl www.wobit.com.pl SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

4 4-2 wewnętrzny 3 Czujnik dualny. 150 130-50 PIR/mikrofala 4 Czujnik zalania 20 5-5 5 Zewnętrzny sygnalizator świetlnoakustyczny

4 4-2 wewnętrzny 3 Czujnik dualny. 150 130-50 PIR/mikrofala 4 Czujnik zalania 20 5-5 5 Zewnętrzny sygnalizator świetlnoakustyczny Zał. Nr 5 do SIWZ/ nr 1 do umowy Postępowanie nr OI/UP/145/2014 SPECYFIKACJA TECHNICZNA SYSTEMU SYGNALIZACJI WŁAMANIA I NAPADU 2014 1. Założenia ogólne Instalacja systemu sygnalizacji włamania i napadu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZEGLĄDU I KONSERWACJI

PROGRAM PRZEGLĄDU I KONSERWACJI Załącznik nr 1A do SIWZ Przegląd i konserwacja systemów ochrony elektronicznej w Muzeum Zamkowym w Malborku i Oddziale w Kwidzynie w zakresie: Systemów Sygnalizacji Pożarowej /SSP/, Systemu Sygnalizacji

Bardziej szczegółowo

HAWK SŁAWOMIR JASTRZĄB ul. Katowicka 136a/7 41-500 Chorzów

HAWK SŁAWOMIR JASTRZĄB ul. Katowicka 136a/7 41-500 Chorzów HAWK SŁAWOMIR JASTRZĄB ul. Katowicka 136a/7 41-500 Chorzów INWESTYCJA: Montaż systemu sygnalizacji pożaru w budynku Sądu Rejonowego Katowice Wschód przy ul. Francuskiej 70A w Katowicach INWESTOR: Sąd Rejonowy

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ podstawy projektowania

SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ podstawy projektowania SYSTEMY SYGNALIZACJI POŻAROWEJ podstawy projektowania ZAGADNIENIA PODSTAWOWE Akty prawne: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej

Bardziej szczegółowo

WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40

WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40 WIELODETEKTOROWA CZUJKA DYMU I CIEPŁA DOT-40 Instrukcja instalowania i konserwacji IK-E324-001 Edycja IB POLON-ALFA ZAKŁAD URZĄDZEŃ DOZYMETRYCZNYCH Spółka z o.o. 85-861 BYDGOSZCZ, ul. GLINKI 155, TELEFON

Bardziej szczegółowo

GE Security. Alliance. zaawansowany system zarządzania bezpieczeństwem

GE Security. Alliance. zaawansowany system zarządzania bezpieczeństwem GE Security Alliance zaawansowany system zarządzania bezpieczeństwem Podstawowe cechy systemu Alliance: Aplikacja wielostanowiskowa maksymalnie 1 serwer + 9 stacji klienckich Umożliwia jednoczesną pracę

Bardziej szczegółowo

Terminal TR01. Terminal jest przeznaczony do montażu naściennego w czystych i suchych pomieszczeniach.

Terminal TR01. Terminal jest przeznaczony do montażu naściennego w czystych i suchych pomieszczeniach. Terminal TR01 Terminal jest m, umożliwiającym odczyt i zmianę nastaw parametrów, stanów wejść i wyjść współpracujących z nim urządzeń automatycznej regulacji wyposażonych w port komunikacyjny lub i obsługujących

Bardziej szczegółowo

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3.

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. 2. Zawartość dokumentacji 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. Spis rysunków Rys nr 1 schemat instalacji KD Piwnica Rys nr 2 schemat

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA SYSTEMU SYGNALIZACJI WŁAMANIA 2015

SPECYFIKACJA TECHNICZNA SYSTEMU SYGNALIZACJI WŁAMANIA 2015 Załącznik nr 4 do SIWZ/ nr 1 do umowy postępowanie nr OI/MP/053/2015 SPECYFIKACJA TECHNICZNA SYSTEMU SYGNALIZACJI WŁAMANIA 2015 1. Założenia ogólne Instalacja systemu sygnalizacji włamania (SSWiN) ma być

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania dla społeczności Seria Easy Series dla domów i bloków mieszkalnych

Rozwiązania dla społeczności Seria Easy Series dla domów i bloków mieszkalnych Rozwiązania dla społeczności Seria Easy Series dla domów i bloków mieszkalnych 2 Centrala alarmowa Easy Series Prosta i niezawodna ochrona Podnieś wartość swojej nieruchomości Luksusowe apartamentowce,

Bardziej szczegółowo

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL Dane Techniczne / Możliwość sterowania urządzeniami marki YOODA i CORTINO za pomocą smartfonów, tabletów i komputera / Tworzenie i zarządzanie grupami urządzeń / Możliwość konfiguracji zdarzeń czasowych

Bardziej szczegółowo

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3-

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3- INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Spis treści... 2 1. Opis urządzenia... 3 2. Zastosowanie... 3 3. Cechy urządzenia... 3 4. Sposób montażu... 4 4.1. Uniwersalne wejścia... 4 4.2. Uniwersalne wyjścia... 4

Bardziej szczegółowo

Centrala Protec 6100. Interaktywna, cyfrowa, adresowalna centrala sygnalizacji pożarowej

Centrala Protec 6100. Interaktywna, cyfrowa, adresowalna centrala sygnalizacji pożarowej Centrala Protec 6 Interaktywna, cyfrowa, adresowalna centrala sygnalizacji pożarowej Centrala Protec 6 nowa jakość w sygnalizacji pożaru Protec 6 to interaktywna, cyfrowa, adresowalna centrala sygnalizacji

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. b. Inwentaryzacji pomieszczeń będących przedmiotem projektu; d. PN-IEC 60364. Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Opis techniczny. b. Inwentaryzacji pomieszczeń będących przedmiotem projektu; d. PN-IEC 60364. Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. 1 Opis techniczny 1. Podstawa opracowania. Niniejszy projekt opracowano na podstawie: a. Zlecenia Inwestora Urząd Miasta Augustów; b. Inwentaryzacji pomieszczeń będących przedmiotem projektu; c. Ekspertyzy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Wzmacniacz światłowodowy. OBF5xx 704513 / 00 04 / 2009

Instrukcja obsługi Wzmacniacz światłowodowy. OBF5xx 704513 / 00 04 / 2009 Instrukcja obsługi Wzmacniacz światłowodowy PL OBF5xx 705 / 00 0 / 009 Spis treści Uwaga wstępna. Symbole Funkcje i własności. Zastosowania Montaż. Podłączenie światłowodów Podłączenie elektryczne 5 5

Bardziej szczegółowo

Czujka ruchu Professional Series

Czujka ruchu Professional Series 1 Czujka ruchu Professional Series Sztuka odróżnienia prawdziwego zagrożenia. od źródeł fałszywych alarmów Teraz z wielopunktowym antymaskingiem i wykrywaniem zamalowania soczewki sprayem 2 Rewolucyjna

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna. ST 05.02.01.03 Pomiary, uruchomienie

Specyfikacja techniczna. ST 05.02.01.03 Pomiary, uruchomienie Specyfikacja techniczna ST - 05.02.01.00 SYSTEM SYGNALIZACJI POŻARU ST 05.02.01.01 Montaż koryt i kabli ST 05.02.01.02 Montaż urządzeń ST 05.02.01.03 Pomiary, uruchomienie Kody CPV: 45210000-2 Roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 data publikacji kwiecień 2010 Strona 2 z 8 SPIS TREŚCI 1. Charakterystyka ogólna... 3 1.1 Sygnalizacja... 3 1.2 Obudowa... 3 2. Zastosowanie...

Bardziej szczegółowo

Solo C3 250ml. Solo A3 250ml Aerozol do testowania optycznych czujek dymu. Solo 101 Tyczka przedłużająca 1.13 m

Solo C3 250ml. Solo A3 250ml Aerozol do testowania optycznych czujek dymu. Solo 101 Tyczka przedłużająca 1.13 m Solo C3 250ml Aerozol z gazem testowym CO do wielo detektorowych czujników z detektorem C. Solo A3 250ml Aerozol do testowania optycznych czujek dymu Niepalny, nietoksyczny i nie zawierający substancji

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Zasilaczy serii MDR. Instrukcja obsługi MDR Strona 1/6

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Zasilaczy serii MDR. Instrukcja obsługi MDR Strona 1/6 Instrukcja obsługi MDR Strona 1/6 MPL Power Elektro sp. z o.o. 44-119 Gliwice, ul. Wschodnia 40 tel +48 32/ 440-03-02...05 ; fax +48 32/ 440-03-00...01 ; email: power@mplpower.pl, http://www.mplpower.pl

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA FIRM SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W PROJEKTOWANIU, MONTAŻU I KONSERWACJI SYGNALIZACJI POŻAROWEJ I AUTOMATYKI POŻARNICZEJ

WYMAGANIA DLA FIRM SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W PROJEKTOWANIU, MONTAŻU I KONSERWACJI SYGNALIZACJI POŻAROWEJ I AUTOMATYKI POŻARNICZEJ OŚRODEK CERTYFIKACJI USŁUG PRZECIWPOŻAROWYCH STOWARZYSZENIA INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW POŻARNICTWA SPÓŁKA Z O.O. 60-867 Poznań, ul. Norwida 14 tel. (061) 847 92 64, 847 92 65 fax (061) 842 75 66 www.certyfikacja.republika.pl

Bardziej szczegółowo

EPPL 1-1. KOMUNIKACJA - Interfejs komunikacyjny RS 232 - Sieciowa Karta Zarządzająca SNMP/HTTP

EPPL 1-1. KOMUNIKACJA - Interfejs komunikacyjny RS 232 - Sieciowa Karta Zarządzająca SNMP/HTTP EPPL 1-1 Najnowsza seria zaawansowanych technologicznie zasilaczy klasy On-Line (VFI), przeznaczonych do współpracy z urządzeniami zasilanymi z jednofazowej sieci energetycznej ~230V: serwery, sieci komputerowe

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA TECHNICZNA SYGNALIZATORÓW SA-K

DOKUMENTACJA TECHNICZNA SYGNALIZATORÓW SA-K DOKUMENTACJA TECHNICZNA SYGNALIZATORÓW SA-K Spis treści 1. Charakterystyka ogólna sygnalizatorów 3 2. Współpraca z wyłącznikiem WSD-1 3 3. Parametry sygnalizatorów serii SA-K 4 3.a. Wymiary SA-K5 5 3.b.

Bardziej szczegółowo

OPTYCZNA CZUJKA DYMU SPD-3.1M. Instrukcja instalowania i konserwacji. Wersja 1.0

OPTYCZNA CZUJKA DYMU SPD-3.1M. Instrukcja instalowania i konserwacji. Wersja 1.0 Strona 1 z 5 OPTYCZNA CZUJKA DYMU SPD-3.1M Instrukcja instalowania i konserwacji Wersja 1.0 Dystrybutor: Spółdzielnia Niewidomych PROMET 41-200 Sosnowiec, ul. Lipowa 11, tel. 32 26 98 100, fax. 32 26 98

Bardziej szczegółowo

Inteligentny sterownik oświetlenia ulicznego Serii GLC100 Instrukcja obsługi

Inteligentny sterownik oświetlenia ulicznego Serii GLC100 Instrukcja obsługi Inteligentny sterownik oświetlenia ulicznego Serii GLC100 Instrukcja obsługi Wersja 2.4 APANET Green System Sp. z o.o. Św. Antoniego 2/4 50-073 Wrocław www.greensys.pl Spis treści 1 Wstęp... 3 2 Budowa

Bardziej szczegółowo

REMOTE CONTROLLER RADIO 4

REMOTE CONTROLLER RADIO 4 PY 500 REMOTE CONTROLLER RADIO INSTRUKCJA OBSŁUGI R SPIS TREŚCI 1. Opis ogólny... 3 2. Opis złączy i elementów sterowania... 3. Montaż... 5. Programowanie odbiornika.... 6.1. Dodawanie pilotów... 6.2.

Bardziej szczegółowo

Instalacja oddymiania grawitacyjnego klatki schodowej K5 znajdującej się w budynku ginekologii

Instalacja oddymiania grawitacyjnego klatki schodowej K5 znajdującej się w budynku ginekologii Dane ogólne. Przedmiot opracowania Przedmiotem opracowania jest projekt instalacji oddymiania grawitacyjnego klatki schodowej K5 znajdującej się w budynku ginekologii w Samodzielnym Publicznym Zespole

Bardziej szczegółowo

Dimmer 2. Kolejny etap w rozwoju inteligencji

Dimmer 2. Kolejny etap w rozwoju inteligencji Dimmer 2 Kolejny etap w rozwoju inteligencji Informacje Ogólne Automatyczne wykrywanie źródła światła przez wbudowany, zaawansowany mechanizm kalibracji Pomiar mocy i energii podłączonego źródła światła

Bardziej szczegółowo

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są Czujniki Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Czujniki Czujniki służą do przetwarzania interesującej

Bardziej szczegółowo

Inteligentna automatyka budynkowa

Inteligentna automatyka budynkowa Inteligentna automatyka budynkowa Mózg Systemu Fibaro Home Center Urządzenie sterujące i zarządzające systemem Fibaro, Bezprzewodowo komunikuje się z komponentami systemu Fibaro, Pozwala kontrolować do

Bardziej szczegółowo

System sygnalizacji pożaru > Adresowalne > Sygnalizatory > SO-Pd13 Sygnalizator optyczny. elshop

System sygnalizacji pożaru > Adresowalne > Sygnalizatory > SO-Pd13 Sygnalizator optyczny. elshop System sygnalizacji pożaru > Adresowalne > Sygnalizatory > Model : - Producent : Inny Przeznaczenie: Sygnalizator przeznaczony jest do sygnalizacji optycznej w wewnętrznych systemach sygnalizacji pożaru.

Bardziej szczegółowo

Zał. Nr 1 do Umowy TE.2022/70/21/ /2013

Zał. Nr 1 do Umowy TE.2022/70/21/ /2013 I. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia są - Przeglądy techniczne i konserwacja oraz świadczenie usług naprawczych instalacji sygnalizacji pożarowej Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

LABCONTROL EASYLAB. The art of handling air

LABCONTROL EASYLAB. The art of handling air 5.3/4/PL/1 LABCONTROL EASYLAB Moduły rozbudowy elektronicznego sterownika EASYLAB Moduł zasilania / moduł zasilania z UPS Typ Typ -USV The art of handling air TROX Austria GmbH (Sp. z o.o.) Oddział w Polsce

Bardziej szczegółowo

InPro BMS InPro BMS SIEMENS

InPro BMS InPro BMS SIEMENS InPro Siemens OPC InPro BMS Produkt InPro BMS jest w sprzedaży od 2000 roku. W ostatnich kilku latach staliśmy się liderem wśród dostawców informatycznych rozwiązań dla systemów bezpieczeństwa. Oferowane

Bardziej szczegółowo

TWT AUTOMATYKA 02-971 Warszawa, ul. Waflowa 1 Tel./faks (022) 648 20 89, (0) 501 399 301, (0) 501 777 938 twt@twt.com.pl www.twt.com.

TWT AUTOMATYKA 02-971 Warszawa, ul. Waflowa 1 Tel./faks (022) 648 20 89, (0) 501 399 301, (0) 501 777 938 twt@twt.com.pl www.twt.com. Tel./faks (022) 648 20 89, (0) 501 399 301, (0) 501 777 938 CZUJNIKI OPTYCZNE ODBICIOWE TOO Nadajnik i odbiornik umieszczone są we wspólnej obudowie. Reagują na obiekty wprowadzane w strefę działania czujnika.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa dwustanowych typu ES-23 WYDANIE: 1.01 DATA: 16.08.2006 NR DOK: 2 / 2 EWIDENCJA ZMIAN Zmiana Autor zmiany Podpis Data INFORMACJA O WYCOFANIU DOKUMENTACJI Data Przyczyna Nr dok./nr wyd. dokumentacji zastępującej

Bardziej szczegółowo

FIRE ALARM SYSTEM VER.15.1

FIRE ALARM SYSTEM VER.15.1 FIRE ALARM SYSTEM VER.15.1 MARKA AWEX istnieje od 2002 roku, niezmiennie realizując jasno określoną misję: nowoczesne produkty o najwyższej jakości i zadowolenie klientów. Oferujemy pełną gamę urządzeń

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne analizatora CAT 4S

Dane techniczne analizatora CAT 4S Model CAT 4S jest typowym analizatorem CAT-4 z sondą o specjalnym wykonaniu, przystosowaną do pracy w bardzo trudnych warunkach. Dane techniczne analizatora CAT 4S Cyrkonowy Analizator Tlenu CAT 4S przeznaczony

Bardziej szczegółowo

SYSTEM SYGNALIZACJI POŻAROWEJ. niezawodny system wykrywania i sygnalizacji pożaru

SYSTEM SYGNALIZACJI POŻAROWEJ. niezawodny system wykrywania i sygnalizacji pożaru SYSTEM SYGNALIZACJI POŻAROWEJ niezawodny system wykrywania i sygnalizacji pożaru Urządzenia sygnalizacji pożarowej Satel pozwalają zrealizować niezawodny i nowoczesny system odpowiadający za bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

Czułość czujek pożarowych

Czułość czujek pożarowych u r z ą d z e n i a Czułość czujek pożarowych Cz. I WŁADYSŁAW MARKOWSKI Polon-Alfa J ednym z kryteriów doboru czujek do pożarowej instalacji alarmowej jest ich czułość, od której w dużej mierze zależy

Bardziej szczegółowo

Wentylacja strumieniowa garaży podziemnych weryfikacja skuteczności systemu w czasie ewakuacji.

Wentylacja strumieniowa garaży podziemnych weryfikacja skuteczności systemu w czasie ewakuacji. Wentylacja strumieniowa garaży podziemnych weryfikacja skuteczności systemu w czasie ewakuacji. 1. Wstęp. W ostatnich latach budownictwo podziemne w dużych miastach przeżywa rozkwit, głównie z powodu oszczędności

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

Zespół nr 6 Stan prac w zakresie nowelizacji wymagań technicznoużytkowych dla grupy wyrobów nr 10 do 15

Zespół nr 6 Stan prac w zakresie nowelizacji wymagań technicznoużytkowych dla grupy wyrobów nr 10 do 15 BIURO ROZPOZNAWANIA ZAGROŻEŃ KGPSP Prowadzenie procesów dopuszczenia wyrobów stosowanych w ochronie przeciwpożarowej oraz współpraca z klientami Zespół nr 6 Stan prac w zakresie nowelizacji wymagań technicznoużytkowych

Bardziej szczegółowo

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r.

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r. LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA Wrocław, kwiecień 1999 r. 50-305 WROCŁAW TEL./FAX (+71) 373-52-27 ul. S. Jaracza 57-57a TEL. 602-62-32-71 str.2 SPIS TREŚCI 1.OPIS

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja sygnalizacji alarmu poŝaru SAP 1. Mikroprocesorowa centrala z 2 pętlami

1. Instalacja sygnalizacji alarmu poŝaru SAP 1. Mikroprocesorowa centrala z 2 pętlami 1. Instalacja sygnalizacji alarmu poŝaru SAP 1. Mikroprocesorowa centrala z 2 pętlami dozorowymi z moŝliwością rozbudowy do 4 pętli; do 128 elementów na 1 pętli, slave drukarka wewnętrzna, wskazania LED

Bardziej szczegółowo

Instalacja elektryczna dostosowana do zasilania energią odnawialną

Instalacja elektryczna dostosowana do zasilania energią odnawialną Instalacja elektryczna dostosowana do zasilania energią odnawialną Domowa instalacja elektryczna służy do zasilania odbiorników energią elektryczną. Składa się ona ze złącza, rozdzielnicy głównej budynku

Bardziej szczegółowo

REMOTE CONTROLLER RADIO 8

REMOTE CONTROLLER RADIO 8 PY 502 REMOTE CONTROLLER RADIO 8 INSTRUKCJA OBSŁUGI R SPIS TREŚCI 1. Opis ogólny... 1 2. Opis złączy i elementów sterowania... 2 3. Programowanie odbiornika.... 5 3.1. Rejestracja pilota w pamięci odbiornika...

Bardziej szczegółowo

Etap IV - Wprowadzenie pierwszego zestawu Etap V szkolnego Rozbudowa oferty o segmenty uzupełniające.

Etap IV - Wprowadzenie pierwszego zestawu Etap V szkolnego Rozbudowa oferty o segmenty uzupełniające. OPIS PROJEKTU El-Go: Projekt edukacyjny El-Go dotyczy prezentacji świata elektroniki z użyciem autorskiej i całkowicie nowatorskiej metody realizacji połączeń elektrycznych. Etapy projektu obejmują koncepcję,

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Inwestor: Urząd Statystyczny ul. Konarskiego 1-3 85-066 Bydgoszcz Temat opracowania: Opracowanie dokumentacji projektowo-wykonawczej na wykonanie

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY INSTALACJI SYGNALIZACJI POśARU

OPIS TECHNICZNY INSTALACJI SYGNALIZACJI POśARU OPIS TECHNICZNY INSTALACJI SYGNALIZACJI POśARU (Aktualizacja po zmianach budowlanych) Obiekt: II DOM STUDENTA ŁÓDŹ,UL.RODZEŃSTWA FIBAKÓW 2 Zamawiający: UNIWERSYTET MEDYCZNY W ŁODZI Łódź, Al. Kościuszki

Bardziej szczegółowo

Projekt wykonawczy. System Sygnalizacji Pożaru. Nazwa i adres obiektu budowlanego:

Projekt wykonawczy. System Sygnalizacji Pożaru. Nazwa i adres obiektu budowlanego: SYSTEMY ELEKTROAKUSTYCZNE Projekt wykonawczy Faza: Projekt wykonawczy Branża: Instalacje teletechniczne System Sygnalizacji Pożaru Nazwa i adres obiektu budowlanego: Remont i przebudowa budynku Sądu Rejonowego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI REGULATOR TEMPERATURY TPC NA-10

INSTRUKCJA OBSŁUGI REGULATOR TEMPERATURY TPC NA-10 INSTRUKCJA OBSŁUGI REGULATOR TEMPERATURY TPC NA-10 1. DANE TECHNICZNE. 1 wejście pomiaru temperatury (czujnik temperatury NTC R25=5k, 6x30mm, przewód 2m) 1 wejście sygnałowe dwustanowe (styk zwierny) 1

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja układu automatyki SZR PA1001-KM

Dokumentacja układu automatyki SZR PA1001-KM Dokumentacja układu automatyki SZR PA1001-KM Żary 07.2009 Wprowadzenie Zadaniem automatyki Samoczynnego Załączenia Rezerwy (SZR) jest przełączenie zasilania podstawowego na rezerwowe w przypadku zaniku

Bardziej szczegółowo