ZAŁOŻENIA DO MODELOWANIA PROCESÓW GAZODYNAMICZNYCH W SPRĘŻARKACH SILNIKÓW TURBINOWYCH O ZMIENNEJ GEOMETRII KANAŁÓW PRZEPŁYWOWYCH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZAŁOŻENIA DO MODELOWANIA PROCESÓW GAZODYNAMICZNYCH W SPRĘŻARKACH SILNIKÓW TURBINOWYCH O ZMIENNEJ GEOMETRII KANAŁÓW PRZEPŁYWOWYCH"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLVI NR 2 (161) 2005 Zbigniew Korczewski Paweł Wirkowski ZAŁOŻENIA DO MODELOWANIA PROCESÓW GAZODYNAMICZNYCH W SPRĘŻARKACH SILNIKÓW TURBINOWYCH O ZMIENNEJ GEOMETRII KANAŁÓW PRZEPŁYWOWYCH STRESZCZENIE Artykuł dotyczy zastosowania metod modelowania matematycznego do analizy procesów gazodynamicznych w okrętowych turbinowych silnikach spalinowych. Przedstawiono wpływ zmian geometrii kanału przepływowego sprężarki na zmianę jej charakterystyki. Zaprezentowano metodę budowy modelu symulacyjnego sprężarki silnika turbinowego z regulowaną kierownicą wlotową oraz z regulowaną kierownicą wlotową wraz z regulowanymi kierownicami kilku pierwszych stopni. Przedstawiono również rozwiązanie układu sterowania zmianą geometrii kanału przepływowego sprężarki wybranego typu silnika okrętowego. WSTĘP Jednym z kluczowych problemów użytkowania okrętowych turbinowych silników spalinowych jest znajomość przebiegu realizowanych procesów nieustalonych. Dotyczy to zresztą wszystkich silników pracujących w szybkozmiennych warunkach obciążenia, a podobnie jak w silnikach okrętowych szczególnie turbinowych silników lotniczych. Indywidualne cechy dynamiczne każdego z eksploatowanych silników identyfikowane są najczęściej na drodze kosztownych badań eksperymentalnych, uwarunkowanych licznymi ograniczeniami konstrukcyjnymi i eksploatacyjnymi. W rzeczywistych morskich warunkach eksploatacyjnych okrętowy turbinowy silnik spalinowy pracuje przy różnych prędkościach obrotowych, podyktowanych wymaganymi parametrami ruchowymi okrętu. Przejście z jednej ustalonej 89

2 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski prędkości obrotowej na drugą związane jest z realizacją nieustalonych procesów energetycznych, których przebieg determinowany jest między innymi wzajemnym gazodynamicznym oddziaływaniem zespołów wirnikowych sprężarek i turbin. Silnym zmianom w czasie ulegają wartości parametrów termogazodynamicznych przepływającego czynnika roboczego. Aby dokonać jakościowej i ilościowej oceny tych zmian, należy określić równania dynamiki opisujące przepływ czynnika roboczego w kanałach przepływowych silnika i rozwiązać je dla zakłóceń względem ustalonej współpracy zespołów wirnikowych. Zupełnie nowe możliwości stwarza zastosowanie metod modelowania matematycznego, pozwalające rozwiązywać coraz bardziej złożone problemy związane z eksploatacją współczesnych silników turbinowych. Dysponując zaawansowanym oprogramowaniem komputerowym, można opracować adekwatne (zweryfikowane w zakresie normalnej pracy) modele symulacyjne głównych zespołów i podzespołów silnika. Zbudowane na ich podstawie programy komputerowe umożliwiają realizację eksperymentów symulacji numerycznej nieustalonych procesów energetycznych w rzeczywistych i hipotetycznych warunkach użytkowania silnika. Taka metoda jest znacznie szybsza i wielokrotnie tańsza niż badania eksperymentalne. REGULACJA GEOMETRII PRZEPŁYWU POWIETRZA W SPRĘŻARCE Celem regulacji sprężarki jest zapewnienie wymaganego zapasu stateczności pracy sprężarki we wszystkich zakresach eksploatacyjnych silnika, zapobieganie drganiom łopatek pierwszych stopni wzbudzanych przy dużych kątach napływu strumienia na te łopatki, a także zwiększenie sprawności sprężarki w nieustalonych zakresach jej pracy i dzięki temu poprawa elastyczności pracy silnika. Jednym ze stosowanych sposobów regulacji sprężarek osiowych, zwłaszcza o dużych sprężach i dużych natężeniach przepływu, jest zmiana geometrii kanału przepływowego poprzez zastosowanie nastawnej kierownicy wlotowej lub nastawnych kierownic kilku pierwszych stopni sprężarki. Nastawna kierownica wlotowa Znaczący wpływ na przebieg procesów nieustalonych w silniku turbinowym wywiera oddziaływanie zastosowanego w danej formie konstrukcyjnej układu regulacji geometrii kanałów przepływowych. W sprężarkach osiowych o sprężach 8 10 warunkiem wystarczającym zapewniającym stateczną pracę sprężarki jest 90 Zeszyty Naukowe AMW

3 Założenia do modelowania procesów gazodynamicznych w sprężarkach silników... zastosowanie jedynie nastawnych kierownic wlotowych [3] lub upustów powietrza. Na rysunku 1. przedstawiono charakterystykę sprężarki silnika turbinowego z nastawną kierownicą wlotową. Na charakterystykę naniesiono przykładowe przebiegi linii współpracy sprężarki z siecią (z kanałem przepływowym przed i za sprężarką) podczas realizacji procesów zwiększania i zmniejszania prędkości obrotowej zespołu wirnikowego. Linie przerywane na charakterystyce odzwierciedlają pracę sprężarki z przesterowaną kierownicą wlotową. Z przebiegu linii współpracy na charakterystyce można wnioskować, że w silniku wyposażonym w nastawną kierownicę wlotową istnieje możliwość regulacji parametrów wyjściowych sprężarki, przy niezmiennej prędkości obrotowej zespołu wirnikowego. Warto również zauważyć, że podczas realizacji procesu akceleracji nieprzesterowana w sposób właściwy kierownica może (w skrajnym przypadku) stać się przyczyną przekroczenia granicy pracy statecznej sprężarki, co w sytuacji użytkowania silnika na okręcie grozi jego uszkodzeniem. Rys. 1. Zmiana zakresu pracy sprężarki wywołana oddziaływaniem regulowanej kierownicy wlotowej [4]: nastawna kierownica wlotowa w położeniu α KW = 10 ; nastawna kierownica wlotowa w położeniu α KW = 0 ; nastawna kierownica wlotowa w położeniu α KW = +10 ; ABB B punkty współpracy sprężarki z siecią w stanach ustalonych; ACC B punkty współpracy sprężarki z siecią w czasie akceleracji silnika; B D DA punkty współpracy sprężarki z siecią w czasie deceleracji silnika 2 (161)

4 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski Wyniki badań cech dynamicznych zespołu sprężarkowego dla silnika turbinowego z nastawnymi kierownicami wlotowymi zostały szeroko zaprezentowane m.in. w pracy [4]. Do analizy przyjęto silniki turbinowe o konstrukcji trójwirnikowej eksploatowane na okrętach Polskiej Marynarki Wojennej, które są zastosowane w kombinowanym układzie napędowym typu COGAG. Schemat jednego z czterech silników układu z zaznaczonymi przekrojami kontrolnymi części przepływowej przedstawia rysunek 2. Rys. 2. Schemat ideowy okrętowego turbinowego silnika spalinowego z oddzielną nawrotną turbiną napędową [4] W stanach nieustalonych zmieniają się warunki pracy kolejnych palisad łopatkowych sprężarki osiowej. Chwilowe wartości strumienia masy przepływającego powietrza ulegają zmianom w miarę przechodzenia w głąb kanałów przepływowych, stając się przyczyną niezsynchronizowanej współpracy poszczególnych stopni. Interpretację graficzną zjawiska prezentuje rysunek 3. wykonany dla modelowanych procesów przejściowych. 92 Zeszyty Naukowe AMW

5 Założenia do modelowania procesów gazodynamicznych w sprężarkach silników... Rys. 3. Zmiana chwilowego natężenia przepływu czynnika roboczego wzdłuż sprężarki osiowej w czasie akceleracji i deceleracji [4] Z przeprowadzonych badań eksperymentalnych wynika, że wskutek gazodynamicznej niestacjonarności procesów przepływu i wymiany ciepła następuje deformacja charakterystyk sprężarki osiowej. Odchylenia wartości sprężu i sprawności nie przekraczają jednak 1% i są wprost proporcjonalne do czasu realizacji procesu przejściowego. Stałe czasowe procesów dynamicznego przepływu powietrza w sprężarkach są bardzo małe ( ms), akumulacja czynnika roboczego może być zatem pominięta, a zjawiska dynamiczne traktowane jako ciąg chwilowych stanów ustalonych. Realizowane jest więc quasi-stacjonarne ujęcie procesów w sprężarkach, które są traktowane jedynie jako źródła substancji i energii dla kanału. Strumienie substancji i energii do i z przestrzeni międzysprężarkowej (odpowiednio przekroje kontrolne 2.1 i 1.2) określane są przy wykorzystaniu uniwersalnych charakterystyk sprężarek. Zestawienie możliwych stanów pracy sprężarki osiowej realizowane jest w oparciu o jej charakterystyki stacjonarne, opracowane przez producenta na drodze badań eksperymentalnych. Zazwyczaj przedstawiane są one w parametrach zredukowanych (porównywalnych) do tzw. normalnych warunków atmosferycznych (parametrów atmosfery wzorcowej I.S.A.), niezależnych od zmian szeroko rozumianych parametrów otoczenia: m& = f ( π, n, α ); (1) S S KW η = f ( m&, n, α ). (2) e S KW 2 (161)

6 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski Jednym ze sposobów opracowania opisu analitycznego sprężarki osiowej jest metoda najmniejszej sumy kwadratów i regresji wielowymiarowej na podstawie wielomianów. Pozwala ona wyznaczyć dowolny punkt pracy na charakterystyce sprężarki ze statystyczną pewnością, że wartości odchyleń modelu od pomiarów rzeczywistych zawierać się będą w granicach błędu pomiarowego. Praktyczną przydatność proponowanej metody sprawdzono dla jednej ze sprężarek osiowych zastosowanych w silniku typu DR76 [4]. Przeprowadzone obliczenia i analizy umożliwiły wyznaczenie ogólnego modelu dla sprężarki w postaci układu równań aproksymujących charakterystyki uniwersalne, dla ustalonego położenia kątowego regulowanej kierownicy wlotowej α KW = idem : 2 2 m& = a + a n + a π + a ( n ) + a n π + a ( π ) ; (3) 0 1 S 2 S 3 S 4 S S 5 S 2 = b + bn + b m& + b ( n ) + b n m& + b ( m& ). (4) 2 η e 0 1 S 2 3 S 4 S 5 Rysunki 4. i 5. przedstawiają wyniki obliczeń w postaci zamodelowanych charakterystyk sprężarki dla położenia kątowego nastawnej kierownicy wlotowej α KW = 10 [4]. Widoczna jest wyraźna zgodność wyników obliczeń oraz pomiarów. η esw C 0,900 0,850 0,800 0,750 0,700 0,650 0, Wartoś ci obliczeniowe Wartoś ci z pomiarów 0,550 m SW C [kg/s] 0,500 2,70 3,20 3,70 4,20 4,70 5,20 5,70 m SW C [kg/s] 5,50 5,00 4,50 4,00 Rys. 4. Charakterystyka sprężarki η e * = f(n, m) [4] Rys Charakterystyka sprężarki W C - η esw C = f(n WC, m SW C ) , Wartości obliczeniowe 3, Wartości 2,50 z pomiarów 2,00 π SW C 1,40 1,90 2,40 2,90 3,40 3,90 4,40 Rys Charakterystyka sprężarki W C - m SW C = f(n WC, π SW C ) Rys. 5. Charakterystyka sprężarki m = f(n, π*) [4] 94 Zeszyty Naukowe AMW

7 Założenia do modelowania procesów gazodynamicznych w sprężarkach silników... Nastawne kierownice pierwszych stopni W nowoczesnych rozwiązaniach współcześnie produkowanych turbinowych silników okrętowych w celu zapewnienia dostatecznych zapasów statecznej pracy sprężarki tych silników wyposaża się w nastawne kierownice wlotowe i nastawne kierownice pierwszych stopni. Cechują się one wysokimi sprężami przekraczającymi często wartość 20. Obiektami ze sprężarkami konstrukcji tego typu są m.in. silniki LM 2500 zastosowane do napędu fregat klasy Oliver Hazard Perry, wdrożone w ostatnich latach w skład sił morskich Marynarki Wojennej RP. Schemat ideowy silnika LM 2500 przedstawia rysunek 6. Cechą charakterystyczną szesnastostopniowej sprężarki tego silnika jest możliwość zmiany ustawienia kątowego kierownic wlotowych (KW) i kierownic pierwszych sześciu stopni w zależności od obciążenia silnika. Rozwiązanie to zapobiega powstawaniu niestatecznej pracy sprężarki w stanach nieustalonych silnika. W przypadku wersji lotniczej silnika możliwe jest przejście ze stanu mały gaz do pełnego obciążenia w ciągu zaledwie 5 s, nie wykraczając przy tym poza pole pracy statecznej UKŁAD DOLOTOWY POWIETRZE PALIWO PSK KS PTST UKŁAD WYLOTOWY SPALINY S TWS TN ROZRUSZNIK PNEUMATYCZNY WYTWORNICA SPALIN TURBINA NAPĘDOWA LINIA NAPĘDOWA Rys. 6. Schemat ideowy silnika LM 2500 Na rysunku 7. przedstawione są elementy układu zmieniającego nastawy położenia kątowego poszczególnych kierownic. Elementem wiodącym jest siłownik, 2 (161)

8 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski którego wewnętrzny tłok zmieniając swoje położenie, dokonuje obrotu listwy względem jej nieruchomego końca. Do listwy za pomocą cięgien przymocowane są pierścienie obracające się po obwodzie kadłuba sprężarki. Pierścienie i łopatki poszczególnych stopni łączą dźwignie, za pomocą których dokonuje się obrotu każdej łopatki. Sygnałem sterującym siłownikiem jest ciśnienie paliwa podawanego z regulatora. Jest to więc sygnał bardzo szybko reagujący na zmianę nastawy dźwigni obciążenia silnika i przekazujący prawie natychmiast odpowiedź do siłowników. Wartość tego ciśnienia jest wypadkową trzech wielkości: prędkości obrotowej wirnika wytwornicy spalin, temperatury powietrza na wlocie do silnika oraz sygnału aktualnego położenia kierownic. PIERŚCIENIE ZMIANY KĄTA USTAWIENIA PIERŚCIENIE ZMIANY KĄTA USTAWIENIA DŹWIGNIA ZMIANY KĄTA USTAWIENIA ŁOPATKI SIŁOWNIK LISTWA ZMIANY KĄTA USTAWIENIA Rys. 7. Elementy układu zmiany położenia kątowego nastawnych kierownic sprężarki Na rysunku 8. przedstawione są przebiegi zależności wartości kąta ustawienia łopatek kierowniczych α na wlocie poszczególnych stopni sprężarki od obciążenia silnika reprezentowanego przez zredukowaną prędkość obrotową wirnika wytwornicy spalin. Znajdująca się na silniku dźwignia wskaźnika ustawienia listwy zmienia swoje położenie w zakresie λ = 39 o 3 o przy zmianie prędkości obrotowej wirnika wytwornicy spalin odpowiednio w zakresie obr/min, co przekłada się na zmianę ustawienia kąta napływu strumienia powietrza α w łopatkach wirnikowych w następującym zakresie: 1 stopień = 50, 2 st = 42, 3 st = 35, 4 st = 28, 5 st = 21, 6 st = 14, 7 st = Zeszyty Naukowe AMW

9 Założenia do modelowania procesów gazodynamicznych w sprężarkach silników... kątowe ustawienie dźwigni [ o ] kąt natarcia na wlocie poszczególnych stopni sprężarki [ o ] zredukowana prędkość obrotowa wirnika wytwornicy spalin [obr/min] kątowe ustawienie dźwigni λ [ o ] Rys. 8. Kątowe zmiany położenia nastawnych łopatek kierowniczych sprężarki silnika LM 2500 Regulator paliwa wyposażony jest w tzw. zawór sterujący łopatkami kierownic, który otrzymuje sygnał z tarczy o trzech stopniach swobody. Stopniom tym przypisane są wartości sygnałów wymienionych wielkości. Sygnał wypadkowy z tarczy przekazywany jest mechanicznie do zaworu sterującego, który kieruje sygnał hydrauliczny w postaci ciśnienia paliwa na odpowiednią stronę tłoka w dwóch siłownikach. Ruch tłoka jest mechanicznie przekazany na łopatki kierownic. Część algorytmu sterowania odpowiedzialna za zmianę położenia łopatek nastawnych kierownic przedstawiona jest na rysunku 9. prezentującym ogólny schemat sterowania silnikiem jako zakreślony obszar. Charakterystyki sprężarki silnika LM 2500 zostały aproksymowane wielomianami wyznaczonymi przy wykorzystaniu metody najmniejszej sumy kwadratów, podobnie jak dla silnika DR76 z nastawną kierownicą wlotową. Na podstawie wartości parametrów powietrza we wlocie do sprężarki, sprężu, wartości natężenia przepływu strumienia masy powietrza oraz sprawności sprężarki uzyskanych z charakterystyk sprężarki dla warunków normalnych określa się rzeczywiste wartości temperatury całkowitej za sprężarką T * 2, ciśnienie całkowitego powietrza za sprężarką p 2 oraz mocy pobieranej przez sprężarkę P S. Schemat bloku obliczeniowego do wyznaczenia poszukiwanych parametrów wyjściowych sprężarki przedstawia rysunek (161)

10 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski powrót do pompy ciśnienie paliwa przed wtryskiwaczami Zawór zwrotny Zadane PLA prędkość obrotowa WS Bieg Położenie dźwigni mocy + uchyb n WS - Zawór paliwowy dozujący sygnał zwrotny n WS do zaworów odcinających paliwa Prędkość obrotowa wytwornicy spalin n WS Zawór stałego ciśnienia paliwa Ciśnienie powietrza za sprężarką p 2 sygnał p2 do obwodu akceleracji Akceleracja, deceleracja - ograniczenia T1max T1min n W Filtr paliwa Temperatura całkowita powietrza na wlocie do silnika T 1 Kątowe ustawienie dźwigni Całkowicie Całkowicie n W + - Sprzężenie zwrotne ustawienia dźwigni λ uchyb λ Zawór sterowania dźwignią siłowniki Kątowe ustawienie dźwigni λ STEROWANIE POŁOŻENIEM ŁOPATEK NASTAWNYCH Rys. 9. Schemat układu sterowania obciążeniem silnika LM Zeszyty Naukowe AMW

11 Założenia do modelowania procesów gazodynamicznych w sprężarkach silników... π * S p * 2=f(p * 1, π * S) p * 2 komparator p * 1 komparator c p = f(t * 2) k 2 = f(c p, c V ) k śr =f(k 1, k 2 ) k T * 2=f(T * 1, k, η S, π * S) c V = f(t * 2) c p = f(t * 2) T * 2 η S T * 1 c p = f(t * 1) c pśr =f(t * 1,T * 2) m zr m zr = f(p * 1, T * 1) P S = f(m, T * 1, T * 2, c pśr, η ms ) P S η ms c p = f(t * 1) c V = f(t * 1) k 1 = f(c p, c V ) Rys. 10. Schemat bloku obliczeniowego parametrów sprężarki silnika LM 2500 WNIOSKI 1. Opracowanie szczegółowego modelu symulacyjnego sprężarki rozpatrywanego silnika umożliwi badanie procesów gazodynamicznych realizowanych w jego kanałach. 2. Uwzględnienie wpływu na te procesy zmian w funkcjonowaniu układu sterowania geometrią kanału pozwoli na zidentyfikowanie parametrów pracy sprężarki oraz silnika w zależności od nieprawidłowego położenia nastawnych łopatek kierownic. 3. Opracowany model symulacyjny pozwoli na wykorzystanie go do celów diagnostyki eksploatacyjnej. 4. Model pozwoli na obliczanie parametrów termogazodynamicznych w warunkach nieustalonej pracy silnika a więc rozruchu, akceleracji i deceleracji oraz wynikających stąd obciążeń i zagrożeń, bez obawy uszkodzeń silnika podczas badań eksperymentalnych. 2 (161)

12 Zbigniew Korczewski, Paweł Wirkowski BIBLIOGRAFIA [1] Balicki W., Szczeciński S., Diagnozowanie lotniczych silników turbinowych, Wydawnictwo Biblioteka Naukowa Instytutu Lotnictwa, Warszawa [2] Charchalis A., Diagnozowanie okrętowych turbinowych silników spalinowych, Wydawnictwo AMW, Gdynia [3] Dżygadło Z., Łyżwiński M., Otyś J., Szczeciński S., Wiatrek R., Napędy Lotnicze. Zespoły wirnikowe silników turbinowych, WKiŁ, Warszawa [4] Korczewski Z., Identyfikacja procesów gazodynamicznych w zespole sprężarkowym okrętowego turbinowego silnika spalinowego dla potrzeb diagnostyki, rozprawa habilitacyjna, Zeszyty Naukowe AMW, 1999, nr 138 A, Gdynia [5] Lewitowicz J., Parametryczne i nieparametryczne układy diagnostyczne we współczesnej eksploatacji sprzętu lotniczego, IV Konferencja ITWL WAT, Warszawa [6] Lindstedt P., Praktyczna diagnostyka maszyn i jej teoretyczne podstawy, Wydawnictwo Naukowe ASKON, Warszawa [7] Marschal D. J., Muir D. E., Saravanamuttoo H. I. H., Health Monitoring of Variable Geometry Gas Turbines for the Canadian Navy, The American Society of Mechanical Engineers 345 E.47 St, New York, N.Y.10017, ABSTRACT The paper deals with an application methods used to model gaso-dynamic processes in marine gas-turbines. It illustrates the impact of changes in compressor flow duct geometry on its performance. It presents the method for building a simulation model of gas-turbine compressor with variable inlet guide vanes and with variable inlet guide vanes, and variable stator vanes of the first stages is presented. It also presents the flow duct geometry change control system. Recenzent prof. dr hab. inż. Stefan Szczeciński 100 Zeszyty Naukowe AMW

WPŁYW ZMIAN USTAWIENIA ŁOPATEK KIEROWNICY SPRĘŻARKI OSIOWEJ NA PRACĘ TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO

WPŁYW ZMIAN USTAWIENIA ŁOPATEK KIEROWNICY SPRĘŻARKI OSIOWEJ NA PRACĘ TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLVIII NR 3 (170) 2007 Paweł Wirkowski Akademia Marynarki Wojennej WPŁYW ZMIAN USTAWIENIA ŁOPATEK KIEROWNIY SPRĘŻARKI OSIOWEJ NA PRAĘ TURBINOWEGO SILNIKA

Bardziej szczegółowo

MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15

MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15 PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 204-211, Warszawa 2011 MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15 RySzaRd ChaChuRSkI, MaRCIN GapSkI Wojskowa Akademia

Bardziej szczegółowo

BADANiA SPRĘŻAREK SiLNiKÓW TURBiNOWYCH

BADANiA SPRĘŻAREK SiLNiKÓW TURBiNOWYCH PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 142-147, Warszawa 2011 BADANiA SPRĘŻAREK SiLNiKÓW TURBiNOWYCH KrzySztof KaWalec Instytut Lotnictwa Streszczenie Znajomość charakterystyk elementów przepływowych silnika

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH OKRĘ TOWEGO TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO LM2500

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH OKRĘ TOWEGO TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO LM2500 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 2 (193) 2013 Bogdan Pojawa Akademia Marynarki Wojennej Wydział Mechaniczno-Elektryczny, Instytut Budowy i Eksploatacji Okrętów 81-103 Gdynia, ul.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ

CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 4 (187) 2011 Bogdan Pojawa Akademia Marynarki Wojennej CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

PRACA NIESTATECZNA SILNIKÓW TURBINOWYCH PRZYCZYNY POWSTANIA I SPOSOBY ZAPOBIEGANIA

PRACA NIESTATECZNA SILNIKÓW TURBINOWYCH PRZYCZYNY POWSTANIA I SPOSOBY ZAPOBIEGANIA PRACA NIESTATECZNA SILNIKÓW TURBINOWYCH PRZYCZYNY POWSTANIA I SPOSOBY ZAPOBIEGANIA W. Balicki, K. Kawalec, S. Szczeciński Instytut Lotnictwa R. Chachurski, A. Kozakiewicz Wojskowa Akademia Techniczna Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO

PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 235-244, Warszawa 2011 PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO WłodzImIerz BalIckI

Bardziej szczegółowo

WLOTY I SPRĘŻARKI SILNIKÓW TURBINOWYCH. Dr inż. Robert Jakubowski

WLOTY I SPRĘŻARKI SILNIKÓW TURBINOWYCH. Dr inż. Robert Jakubowski WLOTY I SPRĘŻARKI SILNIKÓW TURBINOWYCH Dr inż. Robert Jakubowski Literatura Literatura: [] Balicki W. i in. Lotnicze siln9iki turbinowe, Konstrukcja eksploatacja diagnostyka, BNIL nr 30 n, 00 [] Dzierżanowski

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz Maciej Chaczykowski Łukasz Kotyński Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski, Łukasz Kotyński,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running Journal of KONES Internal Combustion Engines 2005, vol. 12, 3-4 THE SELECTION OF OPTIMAL CONTROL SYSTEM OF A TURBOCHARGER WITH A CHANGEABLE GEOMETRY OF A TURBINE GUIDE APPARATUS Jerzy Jaskólski Marcin

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu 3 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11 Motronic... 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu Motronic.. 11 1.2. Algorytm pracy sterownika w silniku benzynowym

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH Okrętowe silniki spalinowe Na jednostkach pływających, jako silników napędu głównego używa się głównie: wysokoprężne, dwusuwowe, wolnoobrotowe;

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

PL 214324 B1. SMAY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Kraków, PL 02.08.2010 BUP 16/10. JAROSŁAW WICHE, Kraków, PL 31.07.

PL 214324 B1. SMAY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Kraków, PL 02.08.2010 BUP 16/10. JAROSŁAW WICHE, Kraków, PL 31.07. PL 214324 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214324 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 387102 (22) Data zgłoszenia: 23.01.2009 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA WYMIANY ŁADUNKU W CYLINDRACH LOTNICZEGO SILNIKA TŁOKOWEGO

PROBLEMATYKA WYMIANY ŁADUNKU W CYLINDRACH LOTNICZEGO SILNIKA TŁOKOWEGO PROBLEMATYKA WYMIANY ŁADUNKU W CYLINDRACH LOTNICZEGO SILNIKA TŁOKOWEGO W. Balicki, S. Szczeciński Instytut Lotnictwa J. Szczeciński General Electric Poland R. Chachurski, A. Kozakiewicz Wojskowa Akademia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Mechanika i Budowa Maszyn] Studia drugiego stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Mechanika i Budowa Maszyn] Studia drugiego stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Mechanika i Budowa Maszyn] Studia drugiego stopnia Przedmiot: Drgania lotniczych zespołów napędowych Rodzaj przedmiotu: podstawowy Kod przedmiotu: MBM S 3 5-0_1 Rok:

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH

DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLV NR 3 (158) 2004 Zbigniew Korczewski Bogdan Pojawa DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH STRESZCZENIE W eksploatacji okrętowych silników spalinowych

Bardziej szczegółowo

Urządzenia nastawcze

Urządzenia nastawcze POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Urządzenia nastawcze Laboratorium automatyki (A-V) Opracował: dr inż. Leszek Remiorz Sprawdził:

Bardziej szczegółowo

9.Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. 10. Wybierz właściwą odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiadającą jej literą np., gdy wybrałeś odpowiedź A :

9.Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. 10. Wybierz właściwą odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiadającą jej literą np., gdy wybrałeś odpowiedź A : 6.Czytaj uważnie wszystkie zadania. 7. Rozwiązania zaznaczaj na KARCIE ODPOWIEDZI długopisem lub piórem z czarnym tuszem/atramentem. 8. Do każdego zadania podane są cztery możliwe odpowiedzi: A, B, C,

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Sterowanie układem hydraulicznym z proporcjonalnym zaworem przelewowym Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, M. Stosiak 1 Proporcjonalne elementy

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P ĆWICZENIE LABORAORYJNE AUOMAYKA I SEROWANIE W CHŁODNICWIE, KLIMAYZACJI I OGRZEWNICWIE L2 SEROWANIE INWEREROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W RYBIE P Wersja: 2013-09-30-1- 2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników

Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników Lekcja 6. Rodzaje sprężarek. Parametry siłowników Sprężarki wyporowe (tłokowe) Sprężarka, w której sprężanie odbywa sięcyklicznie w zarżniętej przestrzeni zwanej komorąsprężania. Na skutek działania napędu

Bardziej szczegółowo

ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA

ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA PRACE instytutu LOTNiCTWA 230, s. 34-51, Warszawa 2013 ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA StefaN fijałkowski Politechnika Lubelska

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: NAPĘDY I STEROWANIE ELEKTROHYDRAULICZNE MASZYN DRIVES AND ELEKTRO-HYDRAULIC MACHINERY CONTROL SYSTEMS Kierunek: Mechatronika Forma studiów: STACJONARNE Kod przedmiotu: S1_07 Rodzaj przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ

MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ Mgr inż. Kamil DZIĘGIELEWSKI Wojskowa Akademia Techniczna DOI: 10.17814/mechanik.2015.7.232 MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ Streszczenie: W niniejszym referacie zaprezentowano stanowisko

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Układy rewersyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest budowa różnych układów hydraulicznych pełniących zróżnicowane funkcje. Studenci po odbyciu ćwiczenia powinni umieć porównać

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Wyznaczanie charakterystyk statycznych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1, Konrad Suprowicz 2 OCENA ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH W OPARCIU O ANALIZĘ WSKAŹNIKÓW PORÓWNAWCZYCH 1. Wprowadzenie Konstrukcje silników spalinowych

Bardziej szczegółowo

Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI

Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI Pompy w górnictwie Grzegorz Pakuła, Marian Strączyński SPIS TREŚCI I. WSTĘP II. SYSTEMY ODWADNIANIA KOPALŃ GŁĘBINOWYCH III. SYSTEMY ODWADNIANIA KOPALŃ ODKRYWKOWYCH IV. POMPY WIROWE IV.1. Podział pomp IV.1.1.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie charakterystyk statycznych dwudrogowego regulatora przepływu i elementów dławiących

Wyznaczanie charakterystyk statycznych dwudrogowego regulatora przepływu i elementów dławiących Wydział Mechaniczny Politechniki Białostockiej Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: NAPĘDY PŁYNOWE Ćwiczenie nr: H-3 Wyznaczanie charakterystyk statycznych

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH

POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH Włodzimierz Balicki Instytut Lotnictwa Streszczenie W artykule zarysowano historię rozwoju metod eksploatacji silników turbinowych oraz

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia 298286 (22) Data zgłoszenia 26.03.1993 (51) IntCl6: F03D 3/02 (54)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie D - 4 Temat: Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn Opracowanie: mgr inż. Sebastian Bojanowski Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Alternator. Elektrotechnika w środkach transportu 125

Alternator. Elektrotechnika w środkach transportu 125 y Elektrotechnika w środkach transportu 125 Elektrotechnika w środkach transportu 126 Zadania alternatora: Dostarczanie energii elektrycznej o określonej wartości napięcia (ogranicznik napięcia) Zapewnienie

Bardziej szczegółowo

BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH

BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLVI NR 2 (161) 2005 Zbigniew Korczewski BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH STRESZCZENIE W artykule scharakteryzowano

Bardziej szczegółowo

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego (na podstawie: Żółtowski B. Podstawy diagnostyki maszyn, 1996) dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Teoria eksperymentu: Teoria eksperymentu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: specjalności obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium PROJEKTOWANIE MASZYN ENERGETYCZNYCH Design of Machinery for Power Generation Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Temat: Wpływ właściwości paliwa na trwałość wtryskiwaczy silników jachtów motorowych

Temat: Wpływ właściwości paliwa na trwałość wtryskiwaczy silników jachtów motorowych 2013.01.30 Katedra Siłowni Morskich i Lądowych WOiO PG r.a. 2013/2014 Tematy prac dyplomowych studia stacjonarne I stopnia, Kierunki studiów: Oceanotechnika, Energetyka, Transport 1 Temat: Wpływ właściwości

Bardziej szczegółowo

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych Wstęp Diagnostyka eksploatacyjna maszyn opiera się na obserwacji oraz analizie sygnału uzyskiwanego za pomocą systemu pomiarowego. Pomiar sygnału jest więc ważnym, integralnym jej elementem. Struktura

Bardziej szczegółowo

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na:

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na: Pompy wirowe Pompy wirowe należą do grupy maszyn wirnikowych. Ich zasada działania polega więc na zwiększaniu krętu cieczy w wirniku (tj. organie roboczym) zaopatrzonym w łopatki i obracającym się ze stałą

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH

INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH W GLIWICACH Konarskiego 18, 44-101 Gliwice Tel. +48 32-237-11-15, Fax. +48 32-237-26-80 imiue@imiue.polsl.pl www.imiue.polsl.pl STRUKTURA INSTYTUTU MASZYN I URZĄDZEŃ

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO

BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie kinematyki i dynamiki ruchu w procesie przemieszczania wstrząsowego oraz wyznaczenie charakterystyki użytkowej

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, 18 19 marca 2014 r. tel. 60 70 62 700 / biuro@idwe.pl / www.idwe.pl

Szanowni Państwo, 18 19 marca 2014 r. tel. 60 70 62 700 / biuro@idwe.pl / www.idwe.pl Pompy,, ssawy,, wentyllatory ii dmuchawy ((oraz iich regullacjja ii aparattura konttrollno pomiiarowa)) 18 19 marca 2014 r. Szanowni Państwo, maszyny przepływowe są elementem większych systemów i to, czego

Bardziej szczegółowo

Ocena wydajności instalacji sprężonego powietrza na podstawie analizy pracy sprężarek

Ocena wydajności instalacji sprężonego powietrza na podstawie analizy pracy sprężarek Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Zakład Maszyn Spożywczych i Transportu Żywności Ocena wydajności instalacji sprężonego powietrza na podstawie analizy pracy sprężarek dr inż. Karolina Perz Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH Badanie siłowników INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO ŁÓDŹ 2011

Bardziej szczegółowo

I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej

I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej Płyta główna Dmuchawa z regulacją napięcia (0-12V) Turbina wiatrowa (wirnik trójpłatowy o wyprofilowanych łopatkach, 25 o ) 2. Pomiary

Bardziej szczegółowo

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Miniaturowy siłownik liniowy (Oleksiuk, Nitu 1999) Śrubowy mechanizm zamiany

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY 1. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO

PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO Janusz Mysłowski Politechnika Szczecińska,Katedra Eksploatacji Pojazdów Samochodowych Al.Piastów 19,70-310 Szczecin,Polska Tel.+ 48 91 4494811,

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja. Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA

Człowiek najlepsza inwestycja. Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA Do wszystkich uczestników postępowania ZMIANA TREŚCI ZAŁĄCZNIKA do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na dostawę tablic dydaktycznych do projektu Dobry zawód - lepsza przyszłość współfinansowanego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej.

Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej. Marcin Panowski Politechnika Częstochowska Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej. Wstęp W pracy przedstawiono analizę termodynamicznych konsekwencji wpływu wstępnego podsuszania

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY MASZYNOZNAWSTWO OGÓLNE

PLAN WYNIKOWY MASZYNOZNAWSTWO OGÓLNE LN WYNIKOWY MSZYNOZNWSTWO OGÓLNE KLS I technik mechanik o specjalizacji obsługa i naprawa pojazdów samochodowych. Ilość godzin 38 tygodni x 1 godzina = 38 godzin rogram ZS 17/2004/19 2115/MEN 1998.04.16

Bardziej szczegółowo

POdSTAWOWYCh CECh i OSiągóW LOTNiCzYCh SiLNikóW TURbiNOWYCh

POdSTAWOWYCh CECh i OSiągóW LOTNiCzYCh SiLNikóW TURbiNOWYCh PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 11-21, Warszawa 2011 ObSERWOWANY STAN i TENdENCjE ROzWOjOWE POdSTAWOWYCh CECh i OSiągóW LOTNiCzYCh SiLNikóW TURbiNOWYCh W. BalIckI*, R. chachurski**, a. kozakiewicz**,

Bardziej szczegółowo

6. Wymienniki ciepła... 9

6. Wymienniki ciepła... 9 SPIS TREŚCI 6. Wymienniki ciepła............................... 9 str.: 6.1. Podział okrętowych wymienników ciepła.............. 9 6.2. Podstawy wymiany ciepła....................... 12 6.2.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA

BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA BADANIE SPRĘŻARKOWEJ POMPY CIEPŁA Zenon Bonca, Waldemar Targański W rozdziale skrótowo omówiono teoretyczne podstawy działania parowej sprężarkowej pompy ciepła w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH OKRĘ TOWEGO TŁ OKOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO O OGRANICZONEJ PODATNOŚ CI KONTROLNEJ

ORGANIZACJA BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH OKRĘ TOWEGO TŁ OKOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO O OGRANICZONEJ PODATNOŚ CI KONTROLNEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR 2 (177) 2009 Zbigniew Korczewski Marcin Zacharewicz Akademia Marynarki Wojennej ORGANIZACJA BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH OKRĘ TOWEGO TŁ OKOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I TESTOWANIE UKŁADÓW ELEKTROPNEUMATYKI

BUDOWA I TESTOWANIE UKŁADÓW ELEKTROPNEUMATYKI INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-3 BUDOWA I TESTOWANIE UKŁADÓW ELEKTROPNEUMATYKI Koncepcja i opracowanie: dr hab. inż. Witold Pawłowski dr inż. Michał

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 1 Budowa silnika inukcyjnego Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 2 Budowa silnika inukcyjnego Tabliczka znamionowa

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 73/5 49 Zbigniew Szulc, łodzimierz Koczara Politechnika arszawska, arszawa POPRAA EFEKTYNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO

Bardziej szczegółowo

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Ćwiczenie nr 4 Laboratorium z przedmiotu: Alternatywne źródła energii Kod: ŚC3066

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

Analiza drgań skrętnych wału śmigłowego silnika lotniczego PZL-200 podczas pracy z zapłonem awaryjnym

Analiza drgań skrętnych wału śmigłowego silnika lotniczego PZL-200 podczas pracy z zapłonem awaryjnym OSTAPSKI Wiesław 1 AROMIŃSKI Andrzej 2 Analiza drgań skrętnych wału śmigłowego silnika lotniczego PZL-200 podczas pracy z zapłonem awaryjnym WSTĘP Badania hamowniane silników lotniczych w tym pomiary drgań

Bardziej szczegółowo

SpręŜarki Danfoss dedykowane do pomp ciepła poprawiają sezonową efektywność energetyczną o 10%!

SpręŜarki Danfoss dedykowane do pomp ciepła poprawiają sezonową efektywność energetyczną o 10%! SpręŜarki Danfoss dedykowane do pomp ciepła poprawiają sezonową efektywność energetyczną o 10%! W tym roku firma Danfoss wprowadziła na rynek nowe sprężarki spiralne dedykowane do pomp ciepła o oznaczeniu

Bardziej szczegółowo

Telekomunikacyjny system zasilania gwarantowanego, zintegrowany na napięciu przemiennym 230V AC

Telekomunikacyjny system zasilania gwarantowanego, zintegrowany na napięciu przemiennym 230V AC Zakład Systemów Zasilania (Z-5) Telekomunikacyjny system zasilania gwarantowanego, zintegrowany na napięciu przemiennym 23V AC Praca nr 5327 Warszawa grudzień 27 1 Telekomunikacyjny system zasilania gwarantowanego,

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrukcja do

Bardziej szczegółowo

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne Copyright by: Krzysztof Serafin. Brzesko 2007 Na podstawie skryptu 1220 AGH Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne 1. Siłownik z zabudowanym blokiem sterującym Ten ruch wahadłowy tłoka siłownika jest

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium Ćwiczenie 1 Badanie aktuatora elektrohydraulicznego Instrukcja laboratoryjna Opracował : mgr inż. Arkadiusz Winnicki Warszawa 2010 Badanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym.

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Ćwiczenie 1 Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Środowisko symulacyjne Symulacja układu napędowego z silnikiem DC wykonana zostanie w oparciu o środowisko symulacyjne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 6. Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy.

Ćwiczenie Nr 6. Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy. Ćwiczenie Nr 6 Sterowanie objętościowe napędów hydrostatycznych przy zastosowaniu pompy z regulatorem działającym wg zasady stałej mocy. 1. Cel dwiczenia Celem niniejszego dwiczenia jest zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn SYSTEMY KONTROLI TRAKCJI układy bezpieczeństwa czynnego Gdańsk 2009 Układy hamulcowe w samochodach osobowych 1. Roboczy (zasadniczy) układ hamulcowy cztery koła, dwuobwodowy (pięć typów: II, X, HI, LL,

Bardziej szczegółowo

Wyboczenie ściskanego pręta

Wyboczenie ściskanego pręta Wszelkie prawa zastrzeżone Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: 1. Wstęp Wyboczenie ściskanego pręta oprac. dr inż. Ludomir J. Jankowski Zagadnienie wyboczenia

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Aktory 1 Definicja aktora Aktor (ang. actuator) -elektronicznie sterowany człon wykonawczy. Aktor jest łącznikiem między urządzeniem przetwarzającym informację

Bardziej szczegółowo

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zbigniew Szulc 1. Wstęp Wentylatory dużej mocy (powyżej 500 kw stosowane

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną)

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silnik bezkomutatorowy z fototranzystorami Schemat układu przekształtnikowego zasilającego trójpasmowy silnik bezszczotkowy Pojedynczy cykl

Bardziej szczegółowo

Nowości prawie w zasięgu ręki. ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88

Nowości prawie w zasięgu ręki. ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88 Nowości prawie w zasięgu ręki ul. Wyścigowa 38 53-012 Wrocław tel. 71-364 72 88 Tematyka prezentacji Kierunki rozwoju automatyki przemysłowej opartej na sprężonym powietrzu, mające na celu: pełne monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Silnik indukcyjny"

Ćwiczenie: Silnik indukcyjny Ćwiczenie: "Silnik indukcyjny" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Zasada

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8 SPIS TREŚCI Przedmowa... 8 1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ (Wiktor Mackiewicz, Andrzej Wolff)... 9 1.1. Wprowadzenie... 9 1.2. Podstawy teoretyczne... 9 1.2.1. Wady i zalety stanowiskowych

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

Dobór silnika serwonapędu. (silnik krokowy)

Dobór silnika serwonapędu. (silnik krokowy) Dobór silnika serwonapędu (silnik krokowy) Dane wejściowe napędu: Masa całkowita stolika i przedmiotu obrabianego: m = 40 kg Współczynnik tarcia prowadnic = 0.05 Współczynnik sprawności przekładni śrubowo

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA

POLITECHNIKA LUBELSKA Badania opływu turbiny wiatrowej typu VAWT (Vertical Axis Wind Turbine) Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty Lotnicze Cel prezentacji Celem prezentacji jest opis przeprowadzonych badań CFD oraz tunelowych

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium Materiały dydaktyczne Napędy hydrauliczne Semestr IV Laboratorium 1 1. Zagadnienia realizowane na zajęciach laboratoryjnych Zagadnienia według treści zajęć dydaktycznych: Podstawowe rodzaje napędowych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

PL B1. ADAPTRONICA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Łomianki k. Warszawy, PL BUP 20/10

PL B1. ADAPTRONICA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Łomianki k. Warszawy, PL BUP 20/10 PL 214845 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214845 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 387534 (51) Int.Cl. F16F 9/50 (2006.01) F16F 9/508 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

Pomiar zadymienia spalin

Pomiar zadymienia spalin Pomiar zadymienia spalin Zajęcia laboratoryjne w pracowni badao silników spalinowych Katedra Mechatroniki Wydział Nauk Technicznych UWM Opiekun Naukowy : mgr Maciej Mikulski Pomiar zadymienia spalin Zadymienie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń u Przedmowa 15 Wprowadzenie 17 1. Ruch falowy w ośrodku płynnym 23 1.1. Dźwięk jako drgania ośrodka sprężystego 1.2. Fale i liczba falowa 1.3. Przestrzeń liczb falowych

Bardziej szczegółowo