POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU I AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU I AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY"

Transkrypt

1 POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU I AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY na lata Etap I DIAGNOZA PROSPEKTYWNA POWIATOWY URZĄD PRACY W KOŚCIERZYNIE KOŚCIERZYNA, MARZEC

2 Opracowanie zrealizowane na zlecenie i przy współpracy Powiatowego Urzędu Pracy w Kościerzynie przez firmę Doradztwo i Szkolenia TREK Jacek Zdrojewski Autor opracowania: Dr hab. Jacek Sołtys Współpraca: Krzysztof Filipiuk, Jacek Lendzion, Jacek Zdrojewski Zespół autorów składa podziękowania Dyrektorowi i Pracownikom Powiatowego Urzędu Pracy w Kościerzynie oraz uczestnikom konsultacji społecznych, których pomoc, uwagi i opinie przyczyniły się do ostatecznego kształtu dokumentu. 2

3 Spis treści Etap I... 1 I. ZAŁOŻENIA I METODYKA TWORZENIA PROGRAMU... 4 Rola Programu dla kompleksowo rozumianej polityki rynku pracy i rozwoju zasobów ludzkich, powiązanej z problematyką rozwoju społecznego i gospodarczego powiatu... 4 Metodyka opracowania... 5 II. DIAGNOZA PROSPEKTYWNA Uwarunkowania demograficzne... 7 Ludność i jej rozmieszczenie... 7 Struktura demograficzna... 9 Wskaźniki obciążenia demograficznego Procesy demograficzne: ruch naturalny i wędrówkowy Przewidywane zmiany ludności w wieku produkcyjnym Uwarunkowania społeczne Poziom wykształcenia Dotychczasowa i planowana aktywność edukacyjna Mobilność przestrzenna Elastyczność zawodowa Uwarunkowania gospodarcze Ogólne uwarunkowania Poziom rozwoju gospodarki, w tym przedsiębiorczość lokalna Struktura rodzajowa gospodarki Popyt na pracę Możliwości rozwoju gospodarczego powiatu Uwarunkowania przestrzenne Analiza dostępności do powiatowego rynku pracy Analiza dostępności do regionalnego rynku pracy Analiza zasobów pracy Pracujący Bezrobotni: stan, dynamika i struktura Bezrobotni w szczególnej sytuacji na rynku pracy Ocena stanu i rozwoju zasobów ludzkich Edukacja, integracja, kształcenie ustawiczne Pomoc społeczna Projekcje scenariuszowe sytuacji na rynku pracy III. ANALIZA SPOSOBÓW DZIAŁANIA INSTYTUCJI RYNKU PRACY ORAZ INSTYTUCJI INTEGRACJI I ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO IV. PODSUMOWANIE I WNIOSKI

4 I. ZAŁOŻENIA I METODYKA TWORZENIA PROGRAMU Do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy, zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm) należy między innymi opracowanie i realizacja programu promocji zatrudnienia oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy stanowiącego część powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Niejako pośrednio, z zapisów art. 9. ww. ustawy wynika, że Program... uwzględniać powinien takie zadania, jak: Gospodarowanie środkami finansowymi na realizację zadań z zakresu aktywizacji lokalnego rynku pracy; Pomoc bezrobotnym i poszukującym pracy w znalezieniu pracy przez pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe i informację zawodową oraz pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy; Pomoc pracodawcom w pozyskiwaniu pracowników przez pośrednictwo pracy oraz poradnictwo zawodowe i informację zawodową; Inicjowanie, organizowanie i finansowanie usług i instrumentów rynku pracy; Dokonywanie ocen dotyczących rynku pracy; Inicjowanie i realizowanie przedsięwzięć mających na celu rozwiązanie lub złagodzenie problemów związanych z planowanymi zwolnieniami grup pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy; Współpraca z gminami w zakresie upowszechniania ofert pracy, informacji o usługach poradnictwa zawodowego, szkoleniach, przygotowaniu zawodowym dorosłych, stażach, organizacji robót publicznych oraz zatrudnienia socjalnego; Zadania powiatu kościerskiego w zakresie promocji zatrudnienia oraz aktywizacji zawodowej bezrobotnych wykonuje Powiatowy Urząd Pracy w Kościerzynie (PUP). Finansowym instrumentem realizacji zadań PUP jest Fundusz Pracy. Od 2004 r. część działań aktywizujących osoby bezrobotne jest dofinansowywana ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. W latach z tych środków realizowane są działania w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w szczególności w ramach jego priorytetu regionalnego VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich. Rola Programu dla kompleksowo rozumianej polityki rynku pracy i rozwoju zasobów ludzkich, powiązanej z problematyką rozwoju społecznego i gospodarczego powiatu Polityka rynku pracy i rozwoju zasobów ludzkich posiada oczywiste powiązania z gospodarką lokalną i regionalną ze względu na poziom zatrudnienia i jakość kadr (osób pracujących) a także z polityką społeczną, zabezpieczenia potrzeb osób w szczególnej sytuacji życiowej i ich aktywizacji oraz integracji społeczno-zawodowej. Już mniej oczywiste, ale bardzo istotne, powinny być powiązania z systemem oświaty i szerzej pojętej edukacji, gdyż tu kształtują się kompetencje i kwalifikacje osób wchodzących 4

5 na rynek pracy, a również możliwe jest utrzymywanie się na coraz bardziej dynamicznym, o zmiennych wymaganiach rynku i/lub poprawa sytuacji na nim poprzez tzw. całożyciowe uczenie się. Dziedzina jest szczególnie ważna także ze względu na rolę powiatu jako organu prowadzącego oświatę ponadgimnazjalną oraz instytucje kształcenia nieformalnego, praktycznego i ustawicznego. Dalsze powiązania w zakresie rozwoju zasobów ludzkich dotyczą stanu zdrowia pracowników i systemu działań dla jego utrzymania, poziomu ofert w sferze kultury i informacji dostępnej w środowiskach lokalnych. Dostępność ta warunkowana jest m. in. poziomem infrastruktury komunikacyjnej i transportowej, jednak te sfery silnie wspierane przez władze publiczne powiatu i gmin mają też olbrzymie znaczenie dla strony popytowej rynku pracy, gdyż wpływają na atrakcyjność obszaru dla podmiotów gospodarczych inwestujących między innymi w nowe miejsca pracy i/lub poprawiających jakość istniejących miejsc pracy dzięki polepszeniu swej kondycji finansowej. Z tych i innych względów w kształtowaniu i realizacji lokalnej (na obszarze powiatu) polityki rynku pracy uczestniczyć powinny nie tylko samorządy powiatowe, ale tez samorząd województwa, jednostki administracji rządowej działające na tym obszarze i liczni inni partnerzy. Metodyka opracowania Prace związane z przygotowaniem opracowania podzielone były na następujące dwa etapy: Etap I opracowania obejmował sporządzenie diagnozy prospektywnej. Diagnoza ta posłużyła ocenie stanu obecnego z punktu widzenia jego znaczenia dla przyszłości, koncentrując się na cechach, które rzutują na potrzeby zmian i możliwości zmian. Diagnoza ta uwzględniała prócz stanu obecnego również projekcje scenariuszowe sytuacji na lokalnym (w powiecie) i otwartym (zewnętrznym) rynku pracy. W ramach etapu przeprowadzono konsultacje społeczne w formie dwóch debat z udziałem: Instytucji rynku pracy; Instytucji odpowiedzialnych za edukację i pomoc społeczną; Organizacji zrzeszających przedsiębiorców i instytucji otoczenia biznesu; Organizacji pozarządowych. Etap II obejmował opracowanie ostatecznej wersji dokumentu Powiatowego Programu Przeciwdziałania Bezrobociu i Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy na lata , który składa się z następujących elementów: Analizy SWOT rynku pracy w powiecie; Określenia celów i kierunków działań w zakresie promocji zatrudnienia i aktywizacji lokalnego rynku pracy; Analizy zgodności ze strategicznymi dokumentami krajowymi i unijnymi oraz województwa i powiatu; Określenia źródeł finansowania działań założonych w programie; Opracowania systemu monitoringu realizacji Programu; Opracowania rekomendacji i wniosków dla strategii rozwoju powiatu i gmin (szczególnie w kontekście diagnozy stanu sfery społeczno-gospodarczej w powiecie) oraz identyfikacji kierunków działań w tym zakresie. 5

6 W ramach realizacji etapu II przeprowadzono również konsultacje społeczne w formie debaty moderowanej (warsztatu) z udziałem: Instytucji rynku pracy; Instytucji odpowiedzialnych za edukację i pomoc społeczną; Organizacji zrzeszających przedsiębiorców i instytucji otoczenia biznesu; Organizacji pozarządowych. Celem diagnozy było dokonanie ocen, którym służyły odpowiednie analizy. Istotnym elementem metodycznym było zastosowanie odpowiednich kryteriów. Zależnie od rodzaju badanego zjawiska były to: Kryterium porównawcze (porównania ze zbiorami innych jednostek); Kryterium czasowe postępu lub regresu danego zjawiska, poprzez: porównania ze stanem z przeszłości, analizę dynamiki lub tempa zmian, analizę procesu zmian (krzywa zmian na wykresie); W niektórych przypadkach analizy struktur (w %). Porównania dokonywano, używając zbiorów powiatów woj. pomorskiego lub całego kraju i wyodrębniając z nich powiaty tzw. porównywalne, czyli powiaty ziemskie, których stolicą nie jest powiat grodzki. Uznano bowiem za nieporównywalne 44 powiaty, których stolicą jest powiat grodzki, gdyż na swoim terytorium nie zawierają miasta powiatowego. W zbiorze powiatów porównywalnych wyodrębniono 3 podzbiory: 1. Powiaty w podregionach 1 zawierających obszary metropolitalne (w woj. pomorskim są to powiaty: gdański, kartuski, nowodworski, pucki i wejherowski w podregionie gdańskim); 2. Powiaty w innych podregionach zaliczonych w typologii Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Instytutu Badań Strukturalnych do typu obszarów rozwojowych 1-4, czyli lepiej rozwiniętych; 2 3. Powiaty w podregionach pozostałych, zwanych peryferyjnymi (stosuje się tez krótsze nazwy: obszary peryferyjne, powiaty peryferyjne). Ten ostatni zbiór w województwie i analogiczny dla kraju były podstawowymi zbiorami powiatów do porównań. Dla niektórych zjawisk przedstawiano też dane dla zbiorów innych spośród ww. (np. dla pokazania różnicy), czasem dla całości powiatów porównywalnych zależnie od rodzaju zjawiska i przyczyn jego zróżnicowania. 1 Przez podregiony rozumie się podregiony statystyczne (jednostki poziomu NUTS3). 2 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego Regiony, miasta, obszary wiejskie. Projekt. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego. Warszawa,

7 II. DIAGNOZA PROSPEKTYWNA 1. Uwarunkowania demograficzne Ludność i jej rozmieszczenie Powiat kościerski z liczbą mieszkańców w końcu 2008 r. należy do mniejszych powiatów województwa pomorskiego, choć nie najmniejszych, zajmując 10 miejsce pod względem zaludnienia na 15 powiatów porównywalnych. Jest jednym z dwóch powiatów, w których jedynym miastem jest miasto powiatowe. Pod względem udziału ludności miejskiej (34%) zajmuje ostatnie miejsce wśród powiatów peryferyjnych i 4. od końca w zbiorze wszystkich porównywalnych w województwie (najmniej ma kartuski 19%, najwięcej malborski 68%). Udział ludności miejskiej wpływa na wiele innych wskaźników, odmiennie kształtujących się w mieście i na obszarach wiejskich. Tab. 1. Ludność Powiatu Kościerskiego na tle powiatów porównywalnych woj. pomorskiego (posortowanych wg ludności ogółem) Powiat Ogółem Miasto Wieś % ludności miejskiej Powiat wejherowski ,9 Powiat starogardzki ,1 Powiat kartuski ,8 Powiat tczewski ,5 Powiat chojnicki ,4 Powiat gdański ,2 Powiat kwidzyński ,2 Powiat pucki ,6 Powiat bytowski ,4 Powiat kościerski ,9 Powiat lęborski ,3 Powiat malborski ,9 Powiat człuchowski ,3 Powiat sztumski ,7 Powiat nowodworski ,8 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Ludność wiejska powiatu rozmieszczona jest nierównomiernie, czego przyczyną są duże obszary leśne zajmujące znaczną część powiatu. W zachodniej i południowo-zachodniej części powiatu wyodrębniają się wśród lasów cztery enklawy, w tym z najbardziej oddaloną gminą Karsin. Wschodnia i północnowschodnia część powiatu to rejon zamieszkały przez 27 tys. ludności na obszarze gmin: Liniewo, Nowa Karczma, Stara Kiszewa i większej części gminy wiejskiej Kościerzyna. Ok. 600 osób w gminie Kościerzyna zamieszkuje wsie położone wśród lasów (poza wyodrębnionymi na rys. 1 enklawami). Sieć osadnicza powiatu jest rozdrobniona, a jej specyfiką jest mała liczba wsi średnich (tylko 11 wsi w przedziale mieszkańców), przy istnieniu kilu wsi dużych (cztery wsie powyżej 2000 ludności, siedem w przedziale ). We wsiach powyżej 1000 ludności mieszka prawie 40% ludności wiejskiej powiatu, we wsiach poniżej 500 ludności 47%. Wiele wsi jest bardzo małych (poniżej 100 mieszkańców). Wpływa to niewątpliwie na organizację transportu publicznego, usług publicznych i dowozu do szkół, a także warunki lokalizacji firm o nieco większym zatrudnieniu. 7

8 Tab. 2. Ludność gmin wiejskich i większych wsi Powiatu Kościerskiego Gmina Ludność Wsie powyżej 1000 ludności Wsie o zaludnieniu Nazwa Ludność Nazwa Ludność Dziemiany Dziemiany Kalisz 874 Karsin Karsin Osowo 580 Wiele Kościerzyna Łubiana 2119 Kłobuczyno 540 Wielki Klincz 2062 Wąglikowice 500 Skorzewo Liniewo Liniewo Głodowo 523 Orle 633 Wysin 536 Lipusz Lipusz Nowa Karczma Grabowo Nowa Karczma 796 Lubań Nowy Barkoczyn 601 Stara Kiszewa Stara Kiszewa Nowe Polaszki 516 Stare Polaszki 501 Razem wieś Udział % 100,0 39,7 13,6 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 3 tys. 23 tys. 7,5 tys. 1,3 tys. 27 tys. 0,6 tys. 6 tys. Rys. 1. Model rozmieszczenia ludności w Powiecie Kościerskim źródło: opracowanie własne 8

9 Struktura demograficzna Na strukturę demograficzną składa się struktura płci i wieku. Ich analizie służą tabele 3-5. Tab. 3. Struktura płci w powiecie i w poszczególnych gminach powiatu Gmina Ogółem razem mężczyźni kobiety Udział kobiet (%) Powiat kościerski ,2 Miasto Kościerzyna ,7 Dziemiany ,6 Karsin ,2 Kościerzyna ,2 Liniewo ,0 Lipusz ,2 Nowa Karczma ,4 Stara Kiszewa ,3 Gminy wiejskie (suma) ,5 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Struktura płci jest w skali powiatu zrównoważona, ale w poszczególnych gminach zróżnicowana. Największy niedobór kobiet jest w gminie Lipusz i Stara Kiszewa, największa nadwyżka w mieście. Tab. 4. Struktura wieku ludności Powiatu Kościerskiego według grup ekonomicznych Wiek Ludność Udział % Dynamika zmian (2002 r. 100) Przedprodukcyjny ,2 24,5 89,4 Produkcyjny ,8 62,7 108,1 Poprodukcyjny ,9 12,9 111,2 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Tab. 5. Struktura wieku według grup ekonomicznych porównanie wojewódzkie i krajowe. Jednostka Przedprodukcyjnym Produkcyjnym Poprodukcyjnym Pow. kościerski 28,2 24,5 59,8 62,7 11,9 12,9 Pow. kartuski 30,9 26,9 58,2 61,8 10,8 11,3 Pomorskie powiaty porównywalne 27,2 23,3 61,1 64,2 11,6 12,5 POLSKA - powiaty porównywalne 24,5 20,6 60,8 63,8 14,7 15,5 POLSKA - ogółem 22,7 19,3 62,2 64,5 15,1 16,2 POLSKA - miasto 20,6 17,5 64,7 65,8 14,8 16,7 POLSKA - wieś 26,0 22,1 58,4 62,4 15,6 15,5 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Strukturę wieku powiatu określić można jako młodą. Pod względem udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym powiat kościerski zajmuje drugie miejsce (po pow. kartuskim), ale również drugie od końca (też po powiecie kartuskim) pod względem udziału ludności w wieku produkcyjnym. 9

10 Pod względem udziału ludności w wieku poprodukcyjnym powiat plasuje się w środku listy, nieco powyżej średniej. Ludność w wieku przedprodukcyjnym maleje i w liczbach bezwzględnych, i jej udział. Rosną i w liczbach bezwzględnych, i udziały ludności w pozostałych grupach wieku. Wskaźniki obciążenia demograficznego Stosunek liczby ludności w wieku nieprodukcyjnym do ludności w wieku produkcyjnym w powiecie kościerskim, podobnie jak w całym kraju, systematycznie spada. Jest wyższy, niż w powiatach podregionów peryferyjnych i wszystkich porównywalnych, natomiast niższy, niż wskaźnik krajowy dla wsi, co łatwo tłumaczy się wyższym, niż w porównywanych powiatach udziałem ludności wiejskiej. Kolejny wskaźnik, ilustrujący starość, dla powiatu kościerskiego jest znacznie niższy, niż wszystkie średnie krajowe, wynosząc 62% średniej krajowej i 70% średniej dla powiatów porównywalnych. Świadczy to o dużej młodości struktury wieku powiatu. Wskaźnik systematycznie rośnie, czyli struktura wieku zmienia się na coraz to starszą w tempie zbliżonym, jak średnia dla obszarów wiejskich kraju. Procesy demograficzne: ruch naturalny i wędrówkowy Tab. 6. Dynamika wzrostu ludności (2002 r. 100) Powiat Dynamika (2002 r. 1000) ogółem miasto wieś Powiat gdański 113,0 111,9 113,4 Powiat kartuski 109,6 99,5 112,3 Powiat wejherowski 108,4 104,7 114,1 Powiat pucki 106,5 99,3 113,2 Powiat nowodworski 99,9 100,2 99,7 Powyższe powiaty (w całości lub w części w obszarze metropolitalnym) 108,5 103,7 111,9 Powiat kościerski 103,2 99,0 105,4 Powiat chojnicki 103,0 101,7 104,9 Powiat starogardzki 102,3 99,4 105,5 Powiat kwidzyński 101,9 101,8 102,0 Powiat tczewski 101,1 99,7 104,1 Powiat bytowski 100,9 97,7 102,9 Powiat lęborski 100,4 98,2 103,9 Powiat człuchowski 99,4 98,7 100,0 Powiat malborski 99,2 99,9 97,8 Powiat sztumski 99,2 95,7 101,3 Śednio ww powiaty 101,3 99,6 103,3 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Powiat zajmuje wiodące miejsce wśród peryferyjnych powiatów województwa pod względem dynamiki wzrostu ludności ogółem i ludności wiejskiej. Natomiast liczba ludności miasta spadła o 242 osoby, do poziomu 99% stanu z r

11 Przewidywane zmiany ludności w wieku produkcyjnym Przewidywane zmiany liczby ludności w wieku aktywności zawodowej (tzw. produkcyjnym) ilustrują poniższe dane rzeczywiste dla roku 2008 i oparte o prognozę demograficzną opracowaną przez GUS. Tab. 7. Prognoza demograficzna ludność w wieku produkcyjnym Ogółem Miasta Wieś Rok razem kobiety razem kobiety razem mężczyźni mężczyźni mężczyźni kobiety 2008 a) ) Przyrost a) Wielkości rzeczywiste wg Banku Danych Regionalnych GUS Kolorem oznaczono wielości maksymalne. Źródło: Z wyjątkiem powyższego Prognoza ludności na lata (publikacja GUS z 9 lutego 2009) Do 2015 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym ogółem w powiecie będzie rosnąć, przy czym głównie na obszarach wiejskich, gdyż w mieście po 2010 r. przewiduje się systematyczny spadek tej grupy ludności. Wzrost liczby ludności w wieku produkcyjnym kontynuowany będzie na wsi do ok r., a kobiet również i później. W 2015 r. powiat zamieszkiwać będzie o ponad 1500 osób w wieku produkcyjnym więcej niż w roku Uwarunkowania społeczne Na szanse lokalnej społeczności w życiu zawodowym i na innych polach aktywności wpływają między innymi różnej natury czynniki wynikające z cech oraz - formalnej i nieformalnej - struktury społeczeństwa, a także stanu instytucji infrastruktury społecznej warunkujących rozwój. Bezpośrednio na aktywność zawodową i pozycję na rynku pracy wpływa przede wszystkim: Poziom wykształcenia kompetencje i kwalifikacje; Otwartość na zmiany, innowacyjność, adaptacyjność; Mobilność zawodowa i terytorialna. 11

12 Poziom wykształcenia Brak jest możliwości uzyskania aktualnych i kompletnych informacji o poziomie wykształcenia ludności w skali powiatu. Dane statystyczne z Narodowego Spisu Powszechnego w 2002 r. uległy dezaktualizacji wskutek upływu czasu, tym bardziej, że był to czas dużej aktywności edukacyjnej polskiej młodzieży tzw. boomu edukacyjnego. Informacji o poziomie wykształcenia dostarczają badania przeprowadzone w końcu 2009 r 3. Były to jednak badania ankietowe obejmujące tylko 506 mieszkańców w wieku produkcyjnym, dlatego informacje te, zawarte w poniższej tabeli mają charakter przybliżony. Brak jest też możliwości porównań z innymi powiatami. Tab. 8. Poziom wykształcenia w Powiecie Kościerskim w % (dane z grudnia 2009 r.) Poziom wykształcenia Ogółem Gminy wiejskie Pracujący Miasto Kościerzyna Bezrobotni Bierni zawodowo Podstawowe lub gimnazjalne 25,6 19,9 29,5 13,3 42,4 35,3 Zasadnicze zawodowe 31,5 25,5 35,4 33,2 28,8 30,2 Średnie zawodowe lub policealne 21,7 27,6 17,9 24,6 15,2 22,4 Średnie ogólnokształcące 8,7 11,2 7,0 9,8 9,6 5,2 Wyższe 12,5 15,8 10,3 19,1 4,0 6,9 Źródło: Analiza lokalnego rynku pracy w powiecie kościerskim. Badania aktywności zawodowej i potrzeb szkoleniowych mieszkańców powiatu kościerskiego. Raport z badań. Agencja Komunikacji Marketingowej Interactive na zlecenie PUP w Kościerzynie, Kraków 2009 Ponad połowa (55%) respondentów mieszkających w Kościerzynie posiada wykształcenie co najmniej średnie, natomiast wśród osób zamieszkujących gminy wiejskie zdecydowaną przewagę mają osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym lub niższym (65%). Wykształcenie wyższe posiada 16% mieszkańców Kościerzyny i 10% mieszkańców wsi. Osoby najgorzej wykształcone wyraźnie częściej niż to wynikałoby z ich udziału w całej populacji (26%), występują w grupie osób bezrobotnych (42%) oraz biernych zawodowo (35%) Poziom wykształcenia zależy od aspiracji edukacyjnych młodzieży (uwarunkowanych statusem i aspiracjami rodziców, środowiska rówieśniczego itp.), choć w kategoriach praktycznych można mówić raczej o pewnych utrwalonych ścieżkach edukacyjnych, w tym umiejętnościach i schematach korzystania z edukacji formalnej, nieformalnej i pozaformalnej. Dwie pierwsze kategorie mogą być scharakteryzowane przez strukturę oferty edukacyjnej np. typy szkół i kierunki kształcenia, przy czym udział % uczniów w danym roczniku korzystająch z tych kierunków pokazuje zróżnicowanie aspiracji i zainteresowań uwarunkowane społecznie, m. in. poziomem poinformowania o szansach na rynku pracy i możliwej przyszłej satysfakcji z aktywności zawodowej. Dane dla powiatu kościerskiego i całego województwa dość istotnie różnią się, przede wszystkim stopniem korzystania z oferty na poziomie średnim. Młodzież powiatu ok. 1,5 krotnie częściej niż średnio 3 Analiza lokalnego rynku pracy w powiecie kościerskim. Badania aktywności zawodowej i potrzeb szkoleniowych mieszkańców powiatu kościerskiego. Raport z badań. Agencja Komunikacji Marketingowej Interactive na zlecenie PUP w Kościerzynie, Kraków

13 w województwie wybiera kształcenie na poziomie zasadniczym zawodowym, w szczególności nie idzie drogą wyznaczoną przez licea ogólnokształcące. Faktycznie, absolwenci tych szkół, jeśli nie są wystarczająco dobrze przygotowani do studiów lub nie mają odpowiednio silnych motywacji / aspiracji lub oparcia w środowisku rodzinnym, jak pokazuje doświadczenie mają bardzo niskie szanse na rynku pracy. Tab. 9. Struktura kształcenia formalnego w powiecie kościerskim i woj. pomorskim Uczniowie, którzy w r ukończyli: W powiecie kościerskim W województwie pomorskim ogółem Licea Ogólnokształcące 33,6% 48,4% Licea Profilowane 16,7% 13,4% Technika 23,3% 20,7% Zasadnicze Szkoły Zawodowe 26,4% 17,6% Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych US w Gdańsku publikowanych /w/ Edukacja i wychowanie w woj. pomorskim w roku szkolnym 2008/2009, Urząd Statystyczny w Gdańsku, Gdańsk Analiza regionalnej oferty edukacyjnej w zakresie szkolnictwa ponadgimnazjalnego scharakteryzowanej przez liczbę absolwentów wg typów szkół i kierunków kształcenia zawodowego pokazuje głębokie zmiany strukturalne w ostatnich latach, a także spore zróżnicowanie, jeśli chodzi o kierunki / profile kształceniowe. Biorąc pod uwagę wzrost ruchliwości i samodzielności młodzieży wysnuć na tej podstawie można wniosek dotyczący możliwości kształceniowych jakie stoją również przed młodzieżą z powiatu kościerskiego. Warunkiem wykorzystania tej szansy jest poprawa budżetów rodzinnych w gospodarstwach domowych, z których młodzież ta wywodzi się, a z drugiej strony poszerzenie form wsparcia dla zamieszkania czasowego lub podróży poza miejsce zamieszkania. Tab. 10. Absolwenci wg poziomu szkolnictwa zawodowego i kierunków kształcenia r. Kierunek Zasadnicze szkoły zawodowe Szkoły średnie ogólno zawodowe Liczba % Liczba % Licea profilowane W tym Szkoły policealne Technika Liczba % O G Ó Ł E M , , ,0 Artystyczne 50 1, , ,35 Społeczne i pedagog. (polic.) , ,9 Ekonomiczne i administracji , , ,5 Fizyczne i informatyczne , ,4 Inżynieryjno-techniczne , , ,2 Produkcji i przetwórstwa , , Architektury i budownictwa 306 6, , ,1 Ochrony środowiska i rolnicze 53 1, , ,4 Medyczne i opieki społ , ,0 Usług dla ludności , , ,8 Usług innych , ,4 Struktura 35,6% 64,4% 20,3 42,8 (69,1%)* Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych US w Gdańsku publikowanych /w/ Edukacja i wychowanie w woj. pomorskim w roku szkolnym 2008/2009, Urząd Statystyczny w Gdańsku, Gdańsk

14 Dotychczasowa i planowana aktywność edukacyjna W ciągu ostatnich trzech lat w kursach, szkoleniach lub warsztatach uczestniczyło według przeprowadzonych przez PUP badań 27% ankietowanych. Tematyka szkoleń była następująca: zakładanie i prowadzenie własnej firmy (11%), kursy na prawo jazdy kategorii: B (7%) i C (4,5%), dotyczące prac budowlanych (6,1%), rolnicze (6,0%), kursy języka angielskiego (5,9%), obsługa wózka widłowego (5,6%), obsługa komputera (4,8%), obsługi kasy fiskalnej (3,8%), pierwsza pomoc, kursy medyczne pielęgniarstwo i ratownictwo, poszukiwanie pracy (po 3,6%), ochrona osób i mienia oraz danych osobowych, gastronomia, barman, kucharz (po 4%). nauczanie, pedagogika (3,2%), księgowość, rachunkowość (3,1%), sprzedaż, marketing, obsługa klienta (po 2,6%). Źródła finansowania tych szkoleń były następujące: macierzysty zakład pracy (38%), własne środki (30%). Powiatowy Urząd Pracy (23%), projekt edukacyjny finansowany ze środków Unii Europejskiej (12%). inne ( 4%). Uczestnictwo w szkoleniach było tym wyższe, im wyższe wykształcenie i status społeczny respondenta. Badając gotowość do podnoszenia poziomu edukacji pytano o plany dalszej edukacji w ciągu najbliższych trzech lat. 14,5% badanych planuje rozpocząć dalszą edukację. 80% respondentów nie ma takich planów, a 5,7 % nie ma co do tego zdania. Autorzy badań oceniają to jako raczej niskie aspiracje edukacyjne mieszkańców powiatu i nazywają zjawiskiem zdecydowaniem niepokojącym. Autor diagnozy uważa ten niepokój za nieuzasadniony, uznając wyniki za oczywiste w sytuacji, gdy badano całą społeczność łącznie z biernymi zawodowo, a pytanie dotyczyło nie jakiegokolwiek uczenia się, lecz nauki w systemie szkolnictwa średniego lub wyższego. Gdyby udział odpowiedzi pozytywnych dotyczących trzech najbliższych lat był znacząco wyższy, zapewne po kilku takich 3-letnich okresach większość populacji powiatu uzyskałaby by wykształcenie wyższe, co nie odpowiadałoby ani zapotrzebowaniu rynku pracy, ani predyspozycjom ludności. Za oczywiste i zgodne z oczekiwaniami można zatem uznać główne podane przyczyny braku planów edukacyjnych: brak potrzeby (41%) i nieodpowiedni wiek (30%). Na dalszych miejscach wskazano brak czasu (14%) i niedobór środków finansowych (13%). Najmniejsze rolę ogrywał brak chęci do podjęcia nauki (8%). 14

15 W nielicznej grupie respondentów, którzy planują podjąć naukę, jako motywy tych planów podawano: zwiększenie możliwości znalezienia pracy (29%), dążenie do realizacji własnych zainteresowań (18%), możliwość zmiany pracy (17%), doskonalenie lub zdobycie nowych umiejętności zawodowych (po 16%) zwiększenie pewności zatrudnienia (15%), możliwość awansu (11%). Zdecydowana większość (84%) planujących naukę preferuje system zaoczny, 8% szkoły wieczorowe i 8% szkoły i uczelnie kształcących w systemie dziennym. Plany edukacyjne wyraźnie związana są z wiekiem respondentów. Dotyczą one prawie połowy respondentów do 24. roku życia (47%), 20% ankietowanych z przedziału lat, 10% w wieku lat i zaledwie 2,7% z przedziału lat. Widać podobną prawidłowość, jak w przypadku motywacji do udziału w szkoleniach: im wyższy poziom wykształcenia, tym większa gotowość do kontynuacji edukacji. Najczęściej gotowość tę deklarują absolwenci liceów ogólnokształcących (34%) i wyższych uczelni (31%), a wyraźnie rzadziej osoby o najniższych kwalifikacjach: po podstawówkach lub gimnazjach (10%) i zasadniczych szkołach zawodowych (7%), a także z wykształceniem średnim zawodowym i policealnym (13%). Gotowość udziału w szkoleniach (kursach, warsztatach), jest wyższa, niż odnośnie podnoszenia poziomu edukacji. Udział respondentów, którzy planują udział w nich w ciągu najbliższych trzech lat wynosi 25%. 64% nie zamierza szkolić się, a 11% nie ma jeszcze w tej kwestii sprecyzowanej opinii. Częściej plany szkoleniowe mają respondenci, którzy uczestniczyli już w szkoleniach (44%), niż bez takich doświadczeń (19%). Jako motywy zamiaru uczestnictwa w szkoleniach podawane są: doskonalenie umiejętności zawodowych (39%), zdobycie nowych umiejętności zawodowych (33%), możliwości znalezienia pracy (27%), własne zainteresowania (12%), możliwości uzyskania podwyżki (8%), wymóg pracodawcy (7%). możliwość zmiany miejsca pracy (5%), możliwość awansu (4%), uzyskanie pewności zatrudnienia (3%), zamiar wyjazdu za granicę (1%). Jako przyczyny braku zainteresowania uczestnictwem w szkoleniach wskazywane są: brak potrzeby (47%), wiek (32%), brak czasu (12%), brak środków finansowych (5,7%), brak chęci do nauki (3,4%). Na plany udziału w szkoleniach wpływają cechy społeczno-demograficzne respondentów. I tak, udział ten w najbliższych trzech latach częściej planują mężczyźni (28%) niż kobiety (22%). 15

16 Plany te bardzo wyraźnie powiązane są z wiekiem respondentów: ma je 42% badanych do 24 roku życia, 34% z przedziału lat, 29% z przedziału lat, 20% w wieku lat i 4% w wieku powyżej 55 lat. Udział w szkoleniach planują najczęściej respondenci relatywnie najlepiej wykształceni absolwenci szkół wyższych, (48%) i liceów ogólnokształcących (32%). Plany szkoleniowe ma 25% absolwentów średnich szkół zawodowych i policealnych, 21% osób po szkołach podstawowych lub gimnazjach oraz 18% po zasadniczych szkołach zawodowych. Udział w szkoleniach planuje 39% respondentów z Kościerzyny i tylko 16% z obszarów wiejskich. Gotowość szkoleniową zadeklarowało 37% bezrobotnych, 25% pracujących i 13% biernych zawodowo. Jako optymalny czas trwania szkoleń do 30 godzin wskazuje 38% respondentów, przedział godzin 27%, godzin 21%, dłuższe szkolenia godzin 10%, a powyżej 180 godzin 4% respondentów. Dla 38% ankietowanych pora szkoleń nie ma znaczenia, 21% preferuje weekendy, 19% szkolenia do południa, 11% po południu, 12% badanych nie ma zdania w tym zakresie. Jako oczekiwany stopień zaawansowania szkoleń 47% badanych wskazuje poziom podstawowy, 26% średni, tylko 2% zaawansowany (24% wskazało odpowiedź nie dotyczy ). Respondenci preferują finansowanie szkoleń ze środków zewnętrznych, tylko 17% gotowych jest partycypować w kosztach z własnych zasobów. Preferowane tematy szkoleń zależą od poziomu wykształcenia, co ilustruje poniższa tabela. Tab. 11. Preferowane tematy szkoleń Wykształcenie respondenta Temat podstawowe zasadnicze zawodowe średnie wyŝsze Ogółem Obsługa wózków widłowych 22,8 6,1 9,6 9,5 Kurs języka angielskiego 2,3 14,8 13,5 9,1 Kurs komputerowy 5,7 13,8 11,1 8,2 Florystyka 11,5 10,5 4,8 6,3 Prawo jazdy kategorii C 7,6 3,1 7,3 4,9 Kosmetyka, wizaż 7,2 8,4 4,7 Obsługa kas fiskalnych 14,6 2,3 3,1 4,6 Pielęgniarstwo środowiskowe 8,9 7,1 5,5 4,4 Kucharski, kelnerski, gastronomiczny 11,5 5,4 1,2 3,9 Księgowość, rachunkowość 4,7 1,6 6,6 3,0 Pedagogika, nauczanie 2,4 9,6 2,7 Kurs języka niemieckiego 7,8 2,6 Pozyskiwanie funduszy unijnych 11,5 2,5 Kurs ustawiacza 11,8 2,4 ABC przedsiębiorczości 3,1 4,0 2,2 Fryzjerstwo 2,3 3,6 1,9 Stolarstwo, meblarstwo, renowacja mebli 3,1 1,6 2,9 1,8 Ochrona zdrowia 1,2 4,4 1,4 Źródło: Jak tabeli 8 16

17 Mobilność przestrzenna Cechą społeczności istotną dla rynku pracy i zmniejszenia bezrobocia jest mobilność przestrzenna (zwana też geograficzną lub terytorialną), czyli gotowość podjęcia pracy poza miejscem zamieszkania, a więc dojazdów do pracy lub migracji. Cechę tę i jej zróżnicowanie ilustruje poniższa tabela. 4 Tab. 12. Mobilność przestrzenna Gotowość podjęcia pracy Odpowiedzi pozytywne w % 2007* 2009 długotrwale bezrobotni Punkty - wartości średnie** ogółem pracujący bezrobotni w swojej miejscowości 80 5,55 6,00 6,43 90*** na terenie gminy 73 5,15 5,68 5,85 w powiecie kościerskim ,64 5,26 5,00 w woj. pomorskim**** ,43 3,85 3,45 inne województwo**** ,65 1,85 1,55 za granicą**** ,56 2,60 2,75 * suma odpowiedzi raczej tak, tak i zdecydowanie tak ** w skali 7-stopniowej, gdzie 1 oznacza zdecydowanie nie, 4 trudno powiedzieć, zaś 7 zdecydowanie tak *** na miejscu **** gotowość migracji Źródła: Raporty z badań AKM Interactive 2007, 2009; [cyfry niebieskie oznaczają wielkości przybliżone odczytane z wykresu] Wyniki badań są nie w pełni porównywalne, gdyż badanie z 2007 r. dotyczyło tylko długotrwale bezrobotnych. Można przypuszczać, że niska mobilność przestrzenna jest jedną z przyczyn długotrwałego bezrobocia. W badaniach w 2009 r. wszystkim respondentom (pracującym, bezrobotnym i biernym zawodowo) zadano pytanie, czy w razie utraty pracy byliby gotowi podjąć zatrudnienie w poszczególnych lokalizacjach. Tu różnice między gotowością do pracy na miejscu a gotowością dojazdów w obrębie powiatu, a także migracji w obrębie województwa nie są już tak duże, przy czym należy wziąć pod uwagę, iż dane w pozycji ogółem dotyczą również osób biernych zawodowo, którzy z natury rzeczy zaniżają wszystkie wskaźniki. Nie widać istotnej różnicy między mobilnością przestrzenną pracujących i ogółu bezrobotnych (w 2009 r. nie była wyodrębniana kategoria długotrwale bezrobotnych). Mobilność spada wraz z wiekiem i wzrasta wraz ze wzrostem wykształcenia. We wszystkich grupach widać niechęć do migracji poza powiat. 4 Analiza, op. cit. 17

18 Grupy najbardziej mobilne (do 34 lat, z wykształceniem wyższym i w pewnym stopniu również średnim ogólnokształcącym), wykazują największą przewagę nad innymi grupami odnośnie migracji w obrębie województwa, choć i tu oceny nie są wysokie (pomiędzy trudno powiedzieć a raczej tak ). Elastyczność zawodowa Elastyczność (mobilność) zawodowa oznacza umiejętność dostosowywania się do różnorodnych i często zmiennych warunków na rynku pracy 5. Składniki tej mobilności zawarte są w poniższej tabeli. Tab. 13. Elastyczność zawodowa Gotowość do podjęcia pracy Odpowiedzi pozytywne* ogółem % ogółem % Punkty - wartości średnie pracujący % bezrobotni % w innym zawodzie niż wyuczony 65% 4,54 4,91 5,16 wymagającej zdobycia dodatkowych kwalifikacji na własny koszt 43% 3,61 4,08 3,60 wymagającej rezygnacji z planów rodzinnych 17%. 2,60 2,60 3,05 w trudnych warunkach BHP 30% 3,15 3,15 3,93 o uciążliwym rozkładzie zajęć 35% 3,27 3,35 3,95 wymagającej wyjazdów w delegacje 28% 3,05 3,38 3,15 wymagającej długich dojazdów 32% 2,58 3,55 3,40 wymagającej przeprowadzki 16% 3,23 2,75 2,55 * raczej tak, tak, zdecydowanie tak Źródło: Jak tabeli 8 Tylko w zakresie pracy w innym zawodzie niż wyuczony, mobilnością cechuje się większość respondentów. Najmniejsza elastyczność dotyczy podjęcia pracy wymagającej przeprowadzki (16%), co skorelowane jest z niską mobilnością przestrzenną oraz rezygnacji z planów rodzinnych, gdyż w świetle badań nad całym społeczeństwem polskim rodzina i życie rodzinne stoją na szczycie hierarchii wartości, zaś praca stanowi jedynie wartość instrumentalną w stosunku do udanego życia rodzinnego 6. Bezrobotni wykazują większą niż pracujący gotowość podjęcia pracy w trudnych warunkach BHP i o uciążliwym rozkładzie zajęć. Mężczyźni są bardziej mobilni niż kobiety we wszystkich aspektach. Największa przewaga dotyczy uciążliwego rozkładu czasu pracy, najmniejsza pracy związanej ze zdobyciem kwalifikacji na własny koszt i zmiany zawodu na inny niż wyuczony. Elastyczność jest tym większa, im niższy wiek, przy czym w znikomym stopniu dotyczy to rezygnacji z planów rodzinnych. Tylko respondenci do 24 lat wykazują tu nieco większa elastyczność. Respondenci w tym wieku wykazują też największą przewagę nad innymi grupami w aspektach związanych z mobilnością przestrzenną (wyjazdy w delegacje, długie dojazdy, przeprowadzka) tylko ta grupa przekracza tu 4 punkty w aspektach innych, niż praca w innym zawodzie, niż wyuczony. 5 Ibid., s Ibid., s

19 Wyraźnie wpływa na elastyczność zawodową wykształcenie, jednak w różnych kierunkach. Osoby z wyższym wykształceniem są najbardziej elastyczni w aspekcie zdobywania kwalifikacji na własny koszt i wyjazdów w delegacje, najmniej w aspekcie rezygnacji z planów rodzinnych. W aspekcie przeprowadzki najbardziej elastyczni (ale tylko na poziomie 3,4 punktów) są respondenci z wykształceniem średnim ogólnokształcącym. Co czwarty badany (24%) skłonny jest zmienić swój zawód wyuczony, a 10% nie wyklucza takiej możliwości. Nowe zawody według grup wielkich w klasyfikacji KZiS w kolejności preferencji to: pracownicy usług osobistych i sprzedawcy (25%), technicy i inny średni personel (16,5%), robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (15,5%), specjaliści (14%), operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń (9%), pracownicy biurowi (5%), 11% respondentów udzieliło odpowiedzi trudno powiedzieć. Na liście grup elementarnych z największym zainteresowaniem spotkały się zawody: fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni (8,6%), kierowcy samochodów ciężarowych (7%), kucharze (6%), sprzedawcy i demonstratorzy (4,3%), opiekunki dziecięce (4,1%), elektromechanicy (4,0%), technicy informatycy (3,9%), posadzkarze i pokrewni (3,5%). Oceniając zróżnicowanie gotowości do zmiany zawodu w zależności od charakterystyki respondentów stwierdzić należy, że kobiety wykazały nieco większą elastyczność (26,2%), niż mężczyźni (22%). Największą gotowość do zmiany zawodu wykazały w ankietach osoby: do 24 lat (43,5%), bezrobotne (40,4% prawie dwukrotnie więcej niż pracujące 22,1%) i osoby z wykształceniem średnim ogólnokształcącym (35,4%). Ciekawe, że osoby w wieku lat są bardziej skłonne do zmiany zawodu (34%) niż w wieku lat (28%). Być może osoby o dekadę starsze uważają, iż są mniej przygotowane zawodowo do aktualnych wymagań rynku pracy 7. 7 Ibid., s

20 3. Uwarunkowania gospodarcze Ogólne uwarunkowania Warunki, które rzutują bezpośrednio na wielkość popytu na pracę, a także jakość oferty pracy, to: Stan gospodarki lokalnej; Koniunktura gospodarcza w otoczeniu. Czynniki pośrednie to: Ogólny poziom atrakcyjności inwestycyjnej i gospodarczej dla firm z zewnątrz, dla klientów usług (turystycznych, zdrowotnych itp.), w tym jakość życia; Dostępność transportowa, komunikacja internetowa; Działania dla poprawy ww. czynników i obserwowany postęp. Czynniki bezpośrednie i sam popyt scharakteryzowane są dalej. Inne czynniki oddziałujące bezpośrednio na powstawanie miejsc pracy to: Aktualne i przewidywane inwestycje firm zewnętrznych, w tym związane z poszerzeniem oferty pracy, a ponadto oferta pracy w firmach już obecnych na lokalnym rynku pracy; Aktualny i potencjalny rozwój przedsiębiorczości lokalnej (nowych, zwłaszcza mikro i innych MSP); Zatrudnienie w zewnętrznych podmiotach sektora prywatnego, organizacjach pozarządowych itp.) które relokują część działalności na teren powiatu; Zmiany w ofercie instytucji publicznych. Poziom rozwoju gospodarki, w tym przedsiębiorczość lokalna Wielkość i struktura popytu na pracę zależna jest od wielu czynników, m.in. od zapotrzebowania na produkty i usługi, kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw i kosztów pracy. Wzrost popytu na pracę następuje przez tworzenie nowych, trwałych miejsc pracy, lub okresowych możliwości zatrudnienia. Popyt charakteryzuje się tez przez jakość ofert pracy (elastyczność form i czasu pracy, poziom wynagrodzeń, warunki pozapłacowe). Popyt na pracę tworzą podmioty gospodarcze i inne instytucje, głównie publiczne, łącznie zwane w nomenklaturze statystycznej podmiotami gospodarki narodowej. Pojęcie to obejmuje też spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe oraz organizacje społeczne, w których zatrudnienie jest znikome. Liczbę wszystkich tych podmiotów w powiecie kościerskim podaje tab. 14. W poniższej tabeli podjęto próbę wyliczenia samych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zwanych w skrócie firmami). W wyliczeniach stosowano pewne uproszczenia ze względu na dostępność danych. GUS nie publikuje wszystkich typów podmiotów, używając sformułowania w tym. Kolumna 7 zawiera zbiór podmiotów sektora prywatnego nie wyszczególnionych wg typów. Zaliczono je wszystkie do podmiotów gospodarczych, co jest pewnym uproszczeniem. Z nielicznych dokładnych publikacji statystycznych dla innych obszarów wynika, że duży udział w zbiorze podmiotów zawartych w kolumnie 7 mają spółki cywilne. Spółki te, choć nie mają osobowości prawnej, mają REGON i uwzględniane są w statystyce GUS jako odrębny typ podmiotów gospodarczych, natomiast w rejestrach gmin każdy wspólnik zarejestrowany jest jako osoba fizyczna. W 2006 r. spółek cywilnych w powiecie było

21 Tab. 14. Podmioty gospodarki narodowej ( ) Podmioty gospodarcze Jednostka terytorialna Ogółem Ogółem Spółki handlowe Osoby fizyczne Spółdzielnie bez mieszkaniowej Inne w sektorze prywatnym, w tym s.c. Inne podmioty Powiat kościerski M. Kościerzyna Dziemiany Karsin Kościerzyna Liniewo Lipusz Nowa Karczma Stara Kiszewa Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Dla rynku pracy istotne znaczenie ma trwałość zatrudnienia w istniejących podmiotach oraz możliwość przyrostu zatrudnienia, co może nastąpić w podmiotach istniejących i w nowych, w związku z czym w diagnozie prospektywnej należy ocenić czynniki wpływające na wszystkie te możliwości. Możliwość rozwoju w skali, w której wystąpi zapotrzebowanie na wzrost zatrudnienia zależy w dużym stopniu od wielkości podmiotu (co będzie jeszcze omawiane dalej wraz z uzasadnieniem). Dlatego za jedną z istotnych cech uznano strukturę wielkościową podmiotów gospodarki narodowej mierzoną liczbą podmiotów różnych klas wielkości na 1000 ludności. Tab. 15. Podmioty gospodarki narodowej na ludności porównania krajowe, w tym w powiatach z maksymalnym i minimalnym wskaźnikiem ( ) W tym o liczbie pracujących Wyszczególnienie Ogółem i więcej Powiat kościerski ,2 0,6 Podregion starogardzki ,7 0,8 Podregiony peryferyjne Polski ,4 0,8 Udział % wskaźników powiatu kościerskiego we wskaźnikach dla obszaru peryferyjnego Polski Powiaty ze wskaźnikami maksymalnymi i minimalnymi: Wolsztyński ,7 0,9 Kępiński ,2 1,3 Świebodziński ,0 1,8 Moniecki ,8 0,5 Łosicki ,9 0,6 Przysuski ,2 0,0 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 21

22 Wskaźniki powiatu kościerskiego tylko dla podmiotów w przedziale pracujących są wyższe o 5% od średniej dla podregionu starogardzkiego i wyższe o 11% od średniej dla podregionów peryferyjnych kraju. Dla podmiotów w przedziale pracujących wskaźniki pow. kościerskiego stanowią 81% średniej podregionów peryferyjnych kraju, dla podmiotów większych tylko 75% wymienionej średniej. Pod względem wskaźnika dla firm w przedziale pracujących powiat kościerski zajmuje 60 miejsce na 213 powiatów podregionów peryferyjnych. Pod względem pozostałych wskaźników są to miejsca w drugiej połowie listy. Wskaźniki maksymalne i minimalne w zbiorze wszystkich powiatów w podregionach peryferyjnych kraju pozwalają stwierdzić dystans do powiatów najlepszych, jak też przewagę nad najsłabszymi. Tab. 16. Podmioty gospodarki narodowej na ludności porównanie powiatów ziemskich woj. pomorskiego ( , posortowane wg wskaźnika dla przedziału 250 i więcej) Powiat Ogółem W tym o liczbie pracujących i więcej POMORSKIE ogółem ,3 1,2 Powiat lęborski ,9 1,3 Powiat chojnicki ,5 1,1 Powiat tczewski ,2 1,1 Powiat człuchowski ,5 1,1 Powiat malborski ,2 1,0 Powiat kwidzyński ,2 1,0 Powiat słupski ,1 0,9 Powiat wejherowski ,9 0,7 Powiat starogardzki ,1 0,7 Powiat kościerski ,2 0,6 Powiat sztumski ,5 0,5 Powiat bytowski ,0 0,5 Powiat kartuski ,0 0,4 Powiat pucki ,2 0,4 Powiat gdański ,0 0,2 Powiat nowodworski ,1 0,0 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS W województwie pomorskim wskaźnik dla podmiotów w przedziale pracujących stawia powiat kościerski na miejscu 7. wśród powiatów porównywalnych, dla przedziału 250 i więcej na miejscu 10., dla przedziału na miejscu 15., czyli 2 od końca. Podmiotów gospodarczych jest mniej niż w ww. tabelach, co wyjaśniono na początku rozdziału. Przedsiębiorczość mierzona jest najczęściej przez wskaźnik liczby osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na 1000 ludności. Za bardziej właściwe uznano odnoszenie liczby tych osób (ich firm) do liczby ludności w wieku produkcyjnym. Wynik przedstawiają poniższa tabela i wykresy. 22

23 Tab. 17. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 1000 ludności w wieku produkcyjnym ( ) Wyszczególnienie Powiaty grodzkie i ich powiaty ziemskie Pozostałe powiaty z podregionów z obszarami metropolitalnymi Powiaty z innych podregionów lepiej rozwiniętych Powiaty obszarów peryferyjnych Powiat Kościerski Udział pow. kościerskiego w średniej dla obszarów peryferyjnych 0,95 0,90 0,87 0,87 0,83 0,84 0,86 0,90 0,94 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 1000 ludności w wieku produkcyjnym porównanie krajowe Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 23

24 Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 1000 ludności w wieku produkcyjnym porównanie wojewódzkie Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS W tabeli i wykresach. ujęto też lata wcześniejsze, aby próbować odpowiedzieć na pytanie, czy tak mierzona przedsiębiorczość wciąż rośnie, czy nastąpiło już nasycenie, przynajmniej w niektórych powiatach. Na to pytanie jednoznacznie odpowiedzieć jest trudno. Najwyższa dynamika zjawiska na początku lat 90-tych i jeszcze wysoka w ich połowie wynikała stąd, że start następował z bardzo niskiego poziomu. Oczywisty jest zatem stopniowy spadek tempa. Spadek wskaźnika między rokiem 2003 a 2004 na wykresach dla całego kraju wynika zapewne z obniżenia tempa wzrostu gospodarki krajowej, a nie z nasycenia, gdyż potem ma miejsce niewielki wzrost. Bardzo niska dynamika wzrostu, zwłaszcza w powiatach peryferyjnych, mimo dobrej koniunktury w latach , świadczyć może o tym, że nasycenie tego typu firmami jest bliskie. Oczywiste jest bowiem, iż taka granica istnieje, choć w różnych jednostkach na różnym poziomie. Wykres wskazuje, że jest to ok. 100 podmiotów osób fizycznych na 1000 ludności w wieku produkcyjnym średnio w powiecie ziemskim poza obszarem metropolitalnym. Wskaźnik dla Kościerzyny był niedawno wyraźnie niższy od średniego dla powiatów peryferyjnych (tym bardziej w porównaniu z powiatami podregionów lepiej rozwiniętych), a tendencja spadkowa zaczęła się już od roku 2000 (ze wzrostem w r. 2003). Od 2004 r. tempo wzrostu wskaźnika jest wyższe, niż średnie dla powiatów peryferyjnych i, gdyby nie kryzys, jeszcze nie uwidoczniony na wykresie, mogło by nastąpić osiągnięcie wskaźnika średniego tej grupy powiatów. Analizowany wskaźnik powiatu kościerskiego należy do najniższych w województwie pomorskim. Niższy jest jedynie w pow. sztumskim, a zbliżony w stagnującym powicie bytowskim. Wyraźnie 24

25 wyższe wskaźniki są w powiatach nadmorskich, co powodowane jest bardzo dużą liczbę osób zarejestrowanych w sekcji hotele i restauracje, świadczących usługi głównie w sezonie. Jedną z przyczyn niskiej wartości omawianego wskaźnika może być niski poziom urbanizacji powiatu: brak miast, poza Kościerzyną, której udział stanowi 34% ludności powiatu. Dlatego trudno jest prognozować, czy i w jakim stopniu wskaźnik może jeszcze wzrosnąć, zbliżając się do wskaźników w innych powiatach, czy też jest on bliski poziomu nasycenia. Trzeba tu jednak wyraźnie podkreślić, że o sile gospodarczej powiatu, a zwłaszcza o zdolności do tworzenie nowych miejsc pracy, nie decyduje omawiany wskaźnik i sama liczba firm, w większości 1-2 osobowych, lecz liczba i siła firm większych. Bardziej reprezentatywne są dla nich dane o spółkach handlowych. Są one różnej wielkości, ale nie ma tak dużego udziału podmiotów bardzo małych, jak w zbiorze osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. * Do 2000 r. spółki prawa handlowego Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Tab. 18. Spółki handlowe na 1000 ludności w wieku produkcyjnym porównanie krajowe Wyszczególnienie Powiaty grodzkie i ich powiaty ziemskie 10,6 11,6 12,6 13,2 13,9 14,5 15,3 16,4 17,1 Pozostałe powiaty z podregionów z obszarami metropolitalnymi 4,5 5,0 5,7 6,1 6,5 6,8 7,2 7,7 8,1 Powiaty z innych podregionów lepiej rozwiniętych 3,5 3,9 4,4 4,7 4,9 5,1 5,3 5,6 5,8 Powiaty obszarów peryferyjnych 2,6 2,9 3,4 3,6 3,8 3,9 4,0 4,2 4,3 Powiat Kościerski 3,2 3,5 3,7 3,9 3,8 3,7 3,8 3,9 3,9 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 25

26 Z punktu widzenia spółek handlowych sytuacja powiatu kościerskiego jest znacznie mniej korzystna, niż z punktu widzenia osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Wskaźnik liczby spółek handlowych na 1000 ludności w wieku produkcyjnym w pow. kościerskim do 2004 r. był wyższy, niż średnia dla powiatów obszarów peryferyjnych i wrósł w latach o 162%, po czym nastąpił niewielki spadek, a od 2005 r. niewielki wzrost. Wskaźnik średni dla powyższego. zbioru powiatów cały czas rośnie, choć w tempie znacznie niższym, niż w podregionach lepiej rozwiniętych, a zwłaszcza w obszarach metropolitalnych i w powiatach grodzkich. Ww. spadek spowodował, że powiat w ostatnich latach zajmuje pod względem analizowanego wskaźnika ostatnie miejsce w woj. pomorskim. Podobne wskaźniki (lecz na 1000 ludności ogółem) przeanalizowano dla miasta Kościerzyny, zestawiając je z porównywalnymi innymi miastami stolicami powiatów ziemskich województwa pomorskiego (z wyjątkiem Słupska). oraz dla gmin wiejskich powiatu, porównując je z obszarami wiejskimi województwa i kraju. Tab. 19. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 1000 ludności porównania wojewódzkie ( ) Wyszczególnienie Kościerzyna Miasta powiatowe Gminy wiejskie powiatu POMORSKIE - wieś Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Tab. 20. Spółki handlowe w mieście i na wsi porównania wojewódzkie ( ) Wyszczególnienie Kościerzyna 3,8 4,0 4,0 3,8 3,9 4,0 4,0 Miasta powiatowe 4,5 4,7 4,8 5,0 5,2 5,4 5,6 Gminy wiejskie powiatu 1,3 1,4 1,4 1,5 1,6 1,7 1,7 POMORSKIE - wieś 2,3 2,5 2,7 2,8 2,9 3,1 3,2 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Oba wskaźniki na 1000 ludności: osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i spółek handlowych stawiają Kościerzynę na 4. miejscu od końca (wskaźniki na poziomie odpowiednio 90 i 70% udziału we wskaźniku średnim dla miast powiatowych). Znacznie gorzej wypadają wskaźniki spółek handlowych dla gmin wiejskich powiatu tylko 50% wskaźnika średniego dla wsi województwa. Analiza wskaźników w ujęciu dynamicznym pozwala stwierdzić, że przyczyną bliskiego stagnacji wskaźnika spółek na 1000 ludności dla całego powiatu był spadek tego wskaźnika w mieście w latach i stagnacja w gminach wiejskich w 2008 r. 26

27 Struktura rodzajowa gospodarki Tab. 21. Podmioty gospodarki narodowej według wybranych sekcji PKD ( ) Udział % Na ludności Powiat Produkcja przemysłowa Budownictwo Handel naprawy Hotele i gastronomia Produkcja przemysłowa Budownictwo Handel naprawy Hotele i gastronomia Limanowski 9,4 23,2 25,4 2,6 5,6 13,9 15,2 1,6 Kartuski 13,7 22,6 23,9 2,8 11,4 18,7 19,8 2,3 Brzozowski 11,2 21,8 25,4 1,6 5,7 11,2 13,0 0,8 Gorlicki 11,1 21,2 22,6 2,4 6,6 12,6 13,5 1,4 Obornicki 14,5 21,1 27,6 2,0 15,4 22,4 29,3 2,1 Kościerski 12,9 20,5 22,2 3,2 9,3 14,8 16,1 2,3 Pyrzycki 11,9 19,6 23,5 2,3 11,1 18,3 21,9 2,2 Kamieński 5,3 12,8 26,1 18,4 7,6 18,5 37,7 26,5 Podregiony: - z obszarami 11,7 13,5 31,3 3,5 11,6 13,4 31,0 3,5 metropolitalnymi - inne lepiej rozwinięte 10,7 12,5 30,6 3,8 8,7 10,2 25,0 3,1 - peryfereryjne 10,2 12,3 31,3 3,4 8,2 9,9 25,1 2,7 Ogółem powiaty porównywalne 10,6 12,7 31,3 3,5 9,0 10,7 26,3 2,9 Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Największy udział % mają, podobnie jak we wszystkich porównywanych zbiorów powiatów, firmy działające w sekcji G (handel i naprawy ). W powiecie kościerskim udział ten jest jednak wyjątkowo niski, wynosi 22%, podczas gdy we wszystkich zbiorach średnio 31%. Natomiast w powiecie kościerskim niewiele niższy niż w handlu jest udział firm budowlanych 20,5%. Jest to wyjątkowo dużo wobec średniej 12,7 dla wszystkich powiatów porównywalnych. Pod tym względem powiat kościerski zajmuje 6. miejsce w kraju. Pod względem liczby firm budowlanych na 1000 ludności jest to już miejsce dalsze, ale wciąż dość wysokie 24. na 270 powiatów porównywalnych. W produkcji przemysłowej udział % jest wyraźnie wyższy niż średnie dla wszystkich porównywanych zbiorów powiatów, wskaźnik na 1000 ludności nieznacznie niższy. Strukturę podmiotów gospodarki narodowej w powiecie według rodzaju działalności można ocenić jako korzystną. Zaznacza się specjalizacja w działalności budowlanej, dla której rynek w obszarze metropolitalnym można uznać za stabilny, wobec dużej popularności budownictwa jednorodzinnego w gminach podmiejskich. Ponadto jako stały można uznać popyt na remonty (również bazy turystycznej). Udział firm handlowych jest wyraźnie niższy, niż w powiatach porównywanych, a właśnie w handlu można spodziewać się zagrożeń dla małych firm ze strony dużych sieci, które rozpoczęły ekspansję do miast średnich. Bardziej właściwym miernikiem struktury gospodarczej, niż liczebności firm, byłaby struktura liczby pracujących według sekcji PKD, ewentualnie według dużych sektorów gospodarczych. Niestety, brak jest informacji o całkowitej liczbie pracujących, ponieważ GUS nie obejmuje sprawozdawczością na ten temat małych firm o liczbie pracujących do 9 osób. 27

28 Uznano za niezasadne analizowanie struktury na podstawie dostępnych niepełnych danych, a tym bardziej porównywanie jej z innymi powiatami i większymi agregatami, ponieważ informacje są nie tylko niepełne, ale niejednolite: podmioty publiczne wszystkie składają sprawozdania o liczbie pracujących, bez względu na swoją wielkość. Uznano natomiast za uzasadnione porównywanie wskaźników liczby pracujących w poszczególnych sektorach na 1000 ludności w wieku produkcyjnym. Podmioty o liczbie pracujących powyżej 9 stanowią bowiem o sile danego segmentu. Mają więc wartość diagnostyczną w porównaniach. Tab. 22. Pracujący w wybranych sektorach na 1000 ludności w wieku produkcyjnym Jednostki Na 1000 ludności w wieku produkcyjnym sektor przemysłowy rynkowych sektor usług nierynkowych Powiat kościerski Woj. pomorskie - podregiony peryferyjne Polska - podregiony peryferyjne Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Badany wskaźnik dla powiatu kościerskiego dotyczący sektora przemysłowego (przemysł i budownictwo) jest na poziomie średniej podregionów peryferyjnych kraju (średnią dla analogicznych powiatów woj. pomorskiego zawyża powiat kwidzyński ze wskaźnikiem 230 i tczewski 182). Najlepiej wypada powiat pod względem usług nierynkowych, w czym znaczący udział ma Szpital Specjalistyczny. a Bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 28

29 a) Bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS a) Bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS 29

30 Dane w ujęciu dynamicznym (na wykresie), dotyczące sektora przemysłowego pozwalają zauważyć zarówno okres koniunktury w latach , jak i wpływ kryzysu globalnego w r Nie widać tych zależności w sektorach usługowych: nie tylko usług nierynkowych (co oczywiste), ale i rynkowych. Wskaźnik liczby pracujących na 1000 ludności w powiecie kościerskim spadł w 2007 r. i wzrósł w 2008 r. Zmiany te trudno jest interpretować, dotyczą bowiem podmiotów o liczbie pracujących powyżej 9, mogą więc wynikać zarówno ze zmian ogólnej liczby pracujących, jak i ze zmian udziału pracujących w podmiotach różnej wielkości (do 9 i powyżej 9). W całym badanym okresie wskaźnik powiatu kościerskiego dotyczący sektora usług rynkowych był wyższy niż wskaźnik średni dla powiatów podregionów peryferyjnych w 2003 r. aż o 22%, w 2008 r. o 8%. Również w sektorze usług nierynkowych badany wskaźnik (pracujących na 1000 ludności) jest wyższy niż średni dla powiatów podregionów peryferyjnych, do r o ok. 10%, a w 2008 aż o 19%, gdyż po okresie stabilności w powiecie nastąpił wzrost, natomiast w zbiorach porównywanych trwa stabilizacja. W sektorze usług nierynkowych wskaźniki są bliskie prawdziwych danych, gdyż duży jest udział sektora publicznego, a w nim wszystkie podmioty składają sprawozdania o liczbie pracujących. W strukturze branżowej średnich i większych firm przemysłowych dominują 3 segmenty: Produkcja ceramiki stołowej (Zakład Porcelany Stołowej Lubiana S.A., ponad 1300 pracujących); Przemysł drzewny i meblarski; Przemysł spożywczy (mięsny, piekarniczy, cukierniczy). Popyt na pracę Badanie przeprowadzone w 2007 oraz 2009 roku na zlecenie PUP w Kościerzynie wskazuje, że im większa firma, tym więcej nowych pracowników zatrudniła i zamierza zatrudnić. Tab. 23. Zależność wzrostu zatrudnienia od wielkości firmy Wielkość firmy wg liczby pracujących zwolniły pracowników Udział % firm, które zatrudniły pracowników Udział % firm, które zamierzają: zatrudnić nowych pracowników w ramach rotacji stworzyć nowe stanowiska pracy 2007 r r r r r r r r. Powyżej 249 0,0 40, ,0 33 0, , ,5 45, ,6 19 6, , ,5 21, ,4 14 0, , ,6 15, ,6 9 1, ,6 do 3 1 8,5 1 5,6 2 0, ,4 Źródła: Analiza lokalnego rynku pracy w powiecie kościerskim. Badanie wśród pracodawców. Raport z badań, Agencja Komunikacji Marketingowej Interactive, Kraków 2007; Analiza lokalnego rynku pracy w powiecie kościerskim. Badanie w prywatnych przedsiębiorstwach funkcjonujących na terenie powiatu kościerskiego. Raport z badań. Agencja Komunikacji Marketingowej Interactive, Kraków

31 Według ww. badań powody zatrudniania nowych pracowników były następujące: Zwolnienie etatu w 2007 r. 33 %, w 2009 r. 61%; Zwiększenie popytu na produkty w 2007 r. 30%, w 2009 r. 24%; Rozszerzenie działalności w 2007 r. 20%, w 2009 r. 21%. W roku kryzysowym 2009, w porównaniu z r. 2007, znacznie większy był udział firm, które zwalniały pracowników, największy w firmach średnich i dużych. Największy też wśród nich był udział firm, które zatrudniły pracowników. Plany zatrudnienia nie są już tak zróżnicowane w zależności od wielkości firmy, choć były w r Najmniej ruchów kadrowych było i jest planowanych w obu okresach w firmach najmniejszych. Ogólna prawidłowość, że szansa na nowe miejsca pracy jest większa w firmach większych niż bardzo małych jest jednak oczywista i łatwa do udowodnienia i bez badań w oparciu o proste zależności arytmetyczne. Aby firma dwuosobowa zatrudniła jednego pracownika, skala jej działalności musiałaby wzrosnąć o ok.50%, a w przypadku firmy jednoosobowej o ok. 100%. Są to dynamiki wzrostu osiągalne rzadko, choć oczywiście zdarzające się, gdyż inaczej wzrost firm nie byłby w ogóle możliwy. Prawdopodobnie mają miejsce rozwiązania pośrednie: zatrudnianie na część etatu, na umowę-zlecenie, a także zatrudnianie nielegalne (tzw. szara strefa). Do głównych barier wzrostu zatrudnienia w najmniejszych firmach, poza omawianą tu oczywistą zależnością arytmetyczną, należy wskazana już wcześniej bariera popytu w sektorze endogenicznym (tzn. popytu opartego o siłę nabywczą rynku wewnątrz Powiatu Kościerskiego), w którym działa większość najmniejszych firm, co będzie przedmiotem omówienia w dalszym punkcie. Gdyby sprawdziły się deklarowane w badaniach liczby co do przyjęć pracowników, w ciągu roku przybyłoby ok. 4% nowych miejsc pracy w stosunku do stanu z końca 2009 r. (4,7% przyjęć na nowo utworzone stanowiska pracy 0,7% zwolnień, dodatkowo przyjęcia w ramach rotacji 0,2%). Możliwości rozwoju gospodarczego powiatu Zasoby Największym walorem powiatu są walory turystyczne, na które składają sie przede wszystkim jeziora (w tym o wielkości umożliwiającej uprawianie żeglarstwa), rozległe kompleksy leśne i urozmaicona rzeźba terenu. Te popularne walory dla powszechnych form turystyki urozmaicone są unikalnymi wartościami przyrodniczymi (które legły u podstaw objęcia ich ochroną we Wdzydzkim Parku Krajobrazowym i rezerwatów przyrody) oraz zabytkami kultury ludowej zgromadzonych w Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach. Walory agroekologiczne są niskie, co sprawia że rozwój rolnictwa ma ograniczone możliwości, zwłaszcza w zachodniej i południowej części powiatu. Na południe od Kościerzyny na dużą skalę eksploatuje się kruszywo. Eksploatacja ta koliduje jednak z wartościami krajobrazowymi i negatywnie oddziałuje na możliwości rozwoju turystyki i jakość życia mieszkańców. Pewien walor korzystny dla lokalizacji działalności gospodarczych np. typu przemysłowego stanowi droga krajowa nr 20. Jednak w miarę powstawania w kraju autostrad i dróg ekspresowych drogi krajowe niższej klasy prawdopodobnie będą tracić na znaczeniu jako czynnik lokalizacji. 31

32 Możliwości - analiza wg segmentów gospodarki i wg segmentów firm Z punktu widzenia rynku pracy kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, jakie są możliwości rozwoju gospodarczego powiatu wynikające z jego zasobów i uwarunkowań otoczenia. Zasoby rozumie się tu szeroko; składają się na nie tylko zasoby przyrodnicze, techniczne (zagospodarowanie) i społeczne (kwalifikacje, kompetencje, postawy i motywacje ludzi), ale również instytucjonalne (kompetencje firm, instytucji publicznych i innych). Kluczowe znaczenie ma tu potencjał firm i ich zdolność do rozwoju (w tym zwiększania skali działalności i zatrudnienia) poprzez umiejętność (kompetencje) wykorzystywania zmiennych konfiguracji czynników zewnętrznych i wiązania ich z wewnętrznymi. Dlatego analiza możliwości rozwoju powiatu uwzględnia nie tylko segmenty gospodarki, z ich kluczowym podziałem na sektor endogeniczny (usługi i niewielka produkcja na rynek lokalny) i egzogeniczny (produkcja i usługi na rynek zewnętrzny), ale i segmenty firm. Te zaś dla celu dalszych analiz dobrze jest dzielić na: Firmy lokalne istniejące różnej wielkości; Firmy lokalne nowo tworzone; Istniejące zakłady, oddziały, filie firm zewnętrznych; Zlokalizowane w przyszłości inwestycje firm zewnętrznych. Motorem zmian są firmy, a głównymi czynnikami ich potencjał i korzystna sytuacja rynkowa. Dla analizy tej sytuacji istotny jest podział działalności na sektory: egzogeniczne i endogeniczny. O ile rozwój tych pierwszych zależy od czynników zewnętrznych bardzo zróżnicowanych, zmiennych, zależnych od trendów globalnych i od specyfiki danej branży (w tym fazy cyklu rozwoju produktów, konkurencji) o tyle działalności endogeniczne mogą rozwijać się wszędzie, jeśli tylko wzrośnie popyt na ich produkty. Ten warunek stanowi główne ograniczenie w rozwoju tego sektora, bardzo istotne, gdyż w nim funkcjonuje większość lokalnych firm i w nim uruchamiana jest większość nowych firm. Można przypuszczać, że 20 lat gospodarki rynkowej spowodowało, iż popyt na usługi endogeniczne jest w miarę zaspokojony. Uruchomienie działalności w tym sektorze wymaga zatem znalezienia niszy rynkowej, a przede wszystkim wzrostu siły nabywczej ludności lub wzrostu popytu ze strony firm i instytucji. Przypuszcza się bowiem, iż na obszarze powiatu oszczędności możliwe do uruchomienia na zakup nowych usług są niewielkie. Wzrost popytu endogenicznego mogą teoretycznie tworzyć: Rozwój usług w sektorze publicznym skutkujący wzrostem zatrudnienia i popytu na niektóre usługi komercyjne (nie ma podstaw, by spodziewać się tego na obszarze powiatu w najbliższych latach); Wzrost realnych płac w sferze budżetowej oraz rent i emerytur (następuje w tempie na tyle wolnym, że może być pominięte); Wzrost dochodów pracowników i liczby pracujących oraz wzrost popytu na usługi lokalne ze strony firm jako czynniki główne. Wzrost, o który mowa w ostatnim punkcie, może nastąpić przede wszystkim w sektorze egzogenicznym. Trudno jest o taki wzrost sam z siebie w sektorze endogenicznym. Teoretycznie jest to możliwe w oparciu o wzrost wydajności pracy taki i na tyle powszechny, że uwolnione zasoby pracy znajdą zatrudnienie w innym segmencie sektora endogenicznego, np. w nowo powstałych nowych usługach. 32

33 Wzrost na tej zasadzie może odbywać się jako powolny proces w długim okresie i trudno uznać go za sposób aktywizacji obszarów peryferyjnych. Do rozpatrzenia jest rola, jaką w aktywizacji obszarów peryferyjnych odegrać może restrukturyzacja rolnictwa, która w powiecie, podobnie jak w całej Polsce, wymaga przede wszystkim zwiększania wielkości gospodarstw oraz ich modernizacji organizacyjnej i technicznej. Powodować to będzie spadek liczby pracujących w gospodarstwach, a wzrost w usługach na rzecz rolnictwa. Są to jednak w coraz większym stopniu usługi specjalistyczne zlokalizowane w stosunkowo nielicznych wsiach i miastach, a obsługujących szersze obszary. Opisany proces to raczej restrukturyzacja niż aktywizacja, zmiana profilu zatrudnienia i wzrost ruchliwości praca nie w każdej wsi, dojazdy do pracy w obsłudze rolnictwa i dojazdy usługodawców do gospodarstw rolnych. Im większe gospodarstwa, tym w większym stopniu korzystać będą z obsługi ponadlokalnej (dostawy dużych partii surowców rolnych do dużych i nieraz odległych zakładów przetwórczych, naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń przez serwisy fabryczne). Ogólnie: aktywizujący charakter restrukturyzacji rolnictwa przejawiać się będzie we wzroście efektywności, a więc i wzroście dochodów, zwiększającym popyt endogeniczny, a także w rozwoju ogólnocywilizacyjnym. Przejściowo silniej będzie dodatkowo aktywizował sam proces modernizacji wsi i rolnictwa, m. in. przez wzrost zatrudnienia przy rozbudowie obiektów gospodarczych, modernizacji dróg i rozbudowie infrastruktury, w dużym stopniu dzięki środom unijnym. Proces ten może być nawet długotrwały, lecz im dłuższy, tym siła aktywizująca mniejsza. Z powyższego wynika, że pierwszy impuls aktywizujący może dać głównie rozwój działalności egzogenicznych. Może on być dziełem firm lokalnych albo zewnętrznych, pożądanych zwłaszcza w sytuacji słabości lokalnych firm, co w dużym stopniu dotyczy powiatu kościerskiego. Pozyskiwanie inwestorów zewnętrznych wymaga oferowania im atrakcyjnych warunków, konkurencyjnych wobec innych ofert. Warto przeanalizować uwarunkowania każdego z tych wariantów w podziale na sektor działalności przeważająco (albo wyłącznie) endogeniczny lub egzogeniczny. Jeśli ten ostatni miałby zainicjować rozwój, to w znikomym stopniu mogło by to być dziełem nowo tworzonych firm, gdyż podejmują one działalność głównie w sektorze endogenicznym. Spośród najczęściej podejmowanych rodzajów działalności tylko budownictwo może mieć charakter egzogeniczny poprzez świadczenie usług w zasięgu szerszym niż lokalny, np. na rynku trójmiejskim. Wydaje się, że nowym przedsiębiorcom może być trudno pokonać barierę wejścia i wygrać w konkurencji z doświadczonymi już przedsiębiorcami nie tylko na szerokim rynku, ale i na rynku lokalnym. To, że nieraz wygrywają, jest przejawem rozwoju jakościowego: lepsze firmy wypierają gorsze. Ten ciągły proces nie zawsze daje efekty ilościowe w postaci przyrostu miejsc pracy. Tworzeniu firm towarzyszą likwidacje innych bądź spadki zatrudnienia. Na niektórych obszarach nastąpiło już zapewne nasycenie. W świetle powyższego można mieć wątpliwości, czy nie nadmierną wagę przywiązuje się do samego tworzenia firm i ułatwień ku temu. Tym bardziej tworzenia firm przez bezrobotnych jako sposobu ograniczania bezrobocia. W 2008 r. 9%, a w przez 9 miesięcy % bezrobotnych dokonało tego z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy. Ma to na pewno walor socjalny, zwiększa też kapitał ludzki dzięki zdobywaniu doświadczeń, nie jest jednak głównym sposobem rozwiązywania problemu. Jedną z przyczyn bezrobocia jest niedostatek kwalifikacji lub kwalifikacje niezgodne z potrzebami rynku. Wydaje się mało prawdopodobne, by były bezrobotny o niskich kwalifikacjach lub braku umiejętności wypromowania siebie na rynku pracy potrafił przygotować i wypromować swój produkt. 33

34 Są to jednak informacje tylko o rozpoczęciu działalności. Interesujące byłyby: badania dalszych losów tych firm po upływie roku i dłuższym oraz badania, czy utworzenie nowych firm nie zmniejszyło zatrudnienia w firmach istniejących, a także analiza rozkładu przestrzennego podejmowanych działalności, m. in. w podziale na miasto i wieś, w tym: wieś gminną lub inną. W podjętych działalnościach największy udział ma budownictwo (ok. 30%) i handel (ponad 25%). Tymczasem rosnąca koncentracja handlu czyni ten segment coraz trudniejszym i grozi spadkiem liczby pracujących, a zwłaszcza firm. Jeden z głównych problemów w omawianym temacie stanowi niedostatek w powiecie firm na tyle silnych, że skalą wzrostu lub liczebnością byłyby w stanie uruchomić mechanizm stałego, stabilnego rozwoju. Większość firm lokalnych to firmy tzw. mikro (do 9 pracujących, z czego większość 1 lub 2 pracujących), z których większość działa w sektorze endogenicznym. Zatrudnianie pracowników rośnie wraz z wielkością firmy, co już wykazano, powołując się na badania i zależności arytmetyczne. Warto pamiętać, ze małe firmy, które wraz ze średnimi powszechnie uważa się za koło zamachowe gospodarki, liczą do 50 pracujących, a średnie do 250. W świetle powyższego rysują się co najmniej dwa następujące kierunki polityki regionalnej na rzecz uruchamiania procesu aktywizacji obszarów peryferyjnych: Wzmacnianie konkurencyjności lokalnego sektora egzogenicznego (czyli produkcji i usług na rynki zewnętrzne ponadlokalne), w tym działania (w zakresie dopuszczonym przez prawo UE) na rzecz podnoszenia zdolności (kompetencji) i małych, i średnich firm, pobudzania innowacji, tworzenia sieci współpracy; w tym zaawansowanych form współpracy tzw. klastrów. Pożądanym kierunkiem rozwoju jest przekształcanie się firm małych w średnie; Tworzenie warunków dla pozyskania inwestycji z zewnątrz. Ze względu na podział kompetencji będzie to głównie wspieranie gmin w przygotowywaniu, w tym uzbrajaniu i promocji terenów inwestycyjnych. Dla tego kierunku działań ograniczeniem jest niedostatek korzystnych czynników. Przeanalizować należy też szansę Kościerzyny na rozwój w oparciu o usługi tzw. podregionalne, czyli takie, które są lub będą tylko w niektórych miastach powiatowych i obsługiwać będą sąsiednie powiaty w całości lub w części (np. szpital specjalistyczny, szkoły wyższe, centra kultury i sztuki, centra sportu i rekreacji, usługi komercyjne wyższego rzędu). W Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Pomorskiego ośrodki miejskie: Kościerzyna i Bytów określone zostały jako potencjalne ośrodki regionalne II rzędu, co oznacza, że mogą dysponować w przyszłości wielkością i potencjałem rozwojowym stosownym do tej rangi, o ile dokonają integracji odpowiednio rozległych obszarów funkcjonalnych, poprzez systemy transportu publicznego, infrastruktury i skoordynowanej polityki przestrzennej (cytat z Planu... ). Z tych dwóch wymienionych ośrodków należy rozpatrywać tylko jeden, gdyż ich obszary obsługi nakładałaby się, a ich zaludnienie jest małe nawet jak na jeden ośrodek. Liczba ludności w możliwym maksymalnym zasięgu obsługi przez Kościerzynę (przy rezygnacji z Bytowa jako ośrodka obsługi tej rangi) wyniosłaby ok. 130 tysięcy, co wydaje się za mało. Być może powstaną nieliczne pojedyncze usługi rangi podregionalnej, poza istniejącym już szpitalem, Należy jeszcze zwrócić uwagę na kierunek polityki trudny do oprzyrządowania w sposoby i instrumenty działania, ale pożądany nieraz na rzecz utrwalania lokalizacji zakładów firm zewnętrznych Możliwości rozwoju sektora endogenicznego będą rosły w miarę rosnącego popytu w sferze endogenicznej na usługi lokalne łącznie z budowlanymi. 34

35 4. Uwarunkowania przestrzenne Analiza dostępności do powiatowego rynku pracy Największą i silnie dominującą koncentracją miejsc w powiecie jest Kościerzyna i wszystko wskazuje na to, że będzie tak i w przyszłości. Dlatego kluczowe znaczenie dla powiatowego rynku pracy ma dostępność z całego powiatu do Kościerzyny. Zapewnia ją historycznie ukształtowana sieć dróg, wiążących Kościerzynę z miejscowościami powiatu. W większości są to drogi utwardzone, z nawierzchnią bitumiczną. Ich parametry i stan techniczny są zróżnicowane. Najwyższe parametry ma droga krajowa nr 20. Niedawno zmodernizowano jej odcinek Kościerzyna Żukowo, usprawniając dojazd do Gdańska i Gdyni. Część dróg gminnych, doprowadzających do niektórych wsi, jest drogami gruntowymi. Drogi polne i leśne, uzupełniające system transportowy, są zwykle nieutwardzone. Duża lesistość powiatu powoduje wspomniane już nierównomierne rozmieszczenie ludności, czego elementem są oddalone od Kościerzyny enklawy ludności zwłaszcza w gminach Karsin i Dziemiany. Zmiany ustrojowe, skutkiem których był spadek zatrudnienia na początku lat 90-tych, spowodowały spadek przewozów w transporcie publicznym i jego regres, pogłębiony przez rozwój motoryzacji i urynkowienie transportu publicznego. Pogorszyło to dostępność do Kościerzyny z wielu miejscowości, poprzez zmniejszenie liczby kursów autobusowych albo ich likwidację. W badaniach przeprowadzonych na zlecenie PUP w Kościerzynie większość respondentów deklarowała, ze środkiem transportu wykorzystywanym dla dojazdów do pracy jest samochód. Należy jednak uwzględnić fakt, iż mimo dynamicznego rozwoju motoryzacji, część gospodarstw domowych nie posiada samochodu. Z kilku miejscowości można do Kościerzyny dojechać koleją, ale i w tym środku transportu publicznego nastąpiło ograniczenie liczby połączeń. Czynna linia kolejowa prowadzi w kierunku Chojnic przez Lipusz i Dziemiany oraz przez Bąk i Karsin w kierunku na Wierzchucin i Bydgoszcz. Kolej obsługuje północną, zachodnią i środkową część powiatu. Rolnicze gminy części wschodniej (Nowa Karczma, Liniewo, Stara Kiszewa) nie mają połączeń kolejowych. Od roku 2010 liczba połączeń kolejowych wzrosła, między innymi dzięki pojawieniu się konkurencji dla jedynego dotychczas przewoźnika PKP Przewozów Regionalnych prywatnego operatora kolejowego ARRIVA. Pojawiły się na przykład połączenia bezpośrednie do Gdańska (przez Gdynię) oraz w niektóre dni do Bydgoszczy. Mankamentem jest jednak długi czas podróży, szczególnie do Gdańska przez Gdynię (prawie 90 minut). Schemat połączeń komunikacyjnych na tle modelu rozmieszczenia ludności w Powiecie Kościerskim przedstawia rysunek 2. 35

36 3 tys. 23 tys ,5 tys. 1,3 tys. 27 tys. 6 tys ,6 tys tys. 7 8 Rys. 2. Model głównych powiązań na tle rozmieszczenia ludności 1 Kościerzyna, 2 rejony osadnicze, 3 liczba ludności, 4 koleje, 5 drogi krajowe, 6 drogi wojewódzkie, 7 ważniejsze drogi powiatowe, 8 schematyczna granica powiatu Źródło: opracowanie własne, podkład mapy z Planu Ochrony Środowiska Pow. Kościerskiego Załączono rys. 2. ze schematycznym rozmieszczeniem ludności i wskazaniem głównych powiązań z Kościerzyną. Może on też posłużyć wstępnym analizom zasadności tworzenia terenów inwestycyjnych poza Kościerzyną w celu aktywizacji poszczególnych części powiatu, np. w oparciu o drogę krajową nr 20 w zachodniej części powiatu albo w jego wschodniej części, z wykorzystaniem dla dojazdów do pracy m. in. drogi Stara Kiszewa Egiertowo (nr 224 i 226, a więc lokalizacja w rejonie jej skrzyżowania z drogą krajową.lub inną ważną drogą, np. w Starej Kiszewie lub Nowej Karczmie). Problemem jest niedostateczna mobilność ludności, scharakteryzowana w rozdz. II.2. Do pracy w Kościerzynie prawdopodobnie dojeżdża, ze względu na niewielką odległość, część mieszkańców pow. kartuskiego, zwłaszcza z gminy Stężyca. Analiza dostępności do regionalnego rynku pracy Największe koncentracje miejsc pracy w regionie znajdują się w Gdańsku i Gdyni. Określając ich dostępność czasowo-przestrzenną, uwzględniono czas jazdy środkami transportu publicznego 36

37 i liczbę kursów do centrów: Gdańska, Gdyni i Starogardu Gdańskiego, a także do najbliższej koncentracji miejsc pracy w Gdańsku Kokoszek (przewidziany rozwój dzielnicy przemysłowej). Dla dojeżdżających do pracy samochodem podano odległości w km do ww. celów oraz do najbliższych węzłów autostradowych (Rusocin, Stanisławie), w rejonie których można spodziewać się koncentracji miejsc pracy w przyszłości (tab. 26). Podano też czasy dojazdu samochodem do Gdańska z gmin powiatu kościerskiego (tab. 25) i odległości drogowe w ważniejszych relacjach (tab. 26). Oceniając dostępność transportem kolejowym, należy zauważyć, że w ciągu ostatnich 20 lat nie tylko zmniejszyła się liczba kursów, ale zlikwidowano tez linie kolejowe z Kościerzyny do Pszczółek i z Lipusza do Bytowa. Ta ostatnia ma zostać przywrócona w ramach rozwoju Kolei Kaszubskiej. Duże znaczenie będzie mieć budowa Kolei Metropolitalnej z Gdańska-Wrzeszcza do Gdyni przez tzw. górny taras, z łącznicą do linii Gdyni Kościerzyna w rejonie Rębiechowa, a w dalszym etapie jej rozbudowę jako Kolei Kaszubskiej do Chojnic i Bytowa. Umożliwi ona krótsze połączenie kolejowe Kościerzyny z Gdańskiem, z pominięciem Gdyni, co skróci znacznie dojazd do stolicy regionu. Tab. 24. Relacje w transporcie publicznym istotne dla oceny dostępu do rynku pracy poza powiatem Źródło ruchu Cel Środek transportu Czas jazdy Kościerzyna Gdynia Gł. kolej 1h20-1h32 7 Kościerzyna dworzec autob. Gdańsk dw. autob. autobus 1h25; - 1h46 45 Gdańsk-Kokoszki autobus 1h05 23 Gdynia dw. autob. autobus 1h46 1h55 2 Starogard Gd. autobus 50 1h26 13 Stara Kiszewa Starogard Gd. autobus 55 8 Szumleś Królewski Gdańsk dw. autob. autobus 1h5 18 Kłobuczyno Gdańsk dw. autob. autobus 1h15 23 Kłobuczyno Gdańsk-Kokoszki autobus Źródło: Opracowanie własne w oparciu o internetowe rozkłady jazdy(stan na koniec 2009 r.) Liczba kursów Czas dojazdu środkami transportu publicznego w relacjach przedstawionych w powyższej tablicy przekracza akceptowalny czas dojazdu do pracy. Najkrótszy, poniżej 1 godziny, jest dojazd do Starogardu Gdańskiego oraz do dzielnicy Kokoszki ze skraju gminy. Tab. 25. Czas dojazdu samochodem do Gdańska Gmina Czas w minutach Miasto Kościerzyna Dziemiany Karsin Kościerzyna gm. wiejska Liniewo Lipusz Nowa Karczma Stara Kiszewa Źródło: Plan zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego, rys

38 Czas dojazdu samochodem do Gdańska jest oczywiście krótszy, niż środkami transportu publicznego, ale również zbyt długi, jak na codzienne dojazdy do pracy. Najkrótszy z gminy Nowa Karczma. Prawdopodobnie i niektóre dłuższe relacje zostaną zaakceptowane w niektórych przypadkach odpowiednio atrakcyjnej (rozwojowej i dobrze płatnej) pracy. Tab. 26. Odległości drogowe istotne dla oceny dostępu do rynku pracy poza powiatem Źródło ruchu Cel Odległość km Kościerzyna Gdańsk centrum 56 Gdańsk-Kokoszki 49 Gdynia centrum 61 Starogard Gd. 51 Stara Kiszewa Starogard Gd. 28 Szumleś Królewski Gdańsk centrum 39 Kłobuczyno Gdańsk centrum 47 Kłobuczyno Gdańsk-Kokoszki 38 Kościerzyna Rusocin 42 Kościerzyna Stanisławie 55 Szumleś Królewski Rusocin 25 Stara Kiszewa Swarożyn 40 Źródło: Opracowanie własne Większość analizowanych odległości drogowych przekracza odległość 30 km, wymienianą jako akceptowalną (we wspominanych już badaniach przeprowadzonych w 2007 r. na zlecenie PUP w Kościerzynie). Poniżej 30 km jest ze Starej Kiszewy do Starogardu Gdańskiego i ze skraju gminy (Szumleś Królewski) do węzła autostradowego w Rusocinie (w pobliżu którego można spodziewać się powstania koncentracji miejsc pracy). 5. Analiza zasobów pracy Do zasobów pracy zalicza się ludność w wieku aktywności zawodowej, w tym osoby poszukujące pracy i bezrobotne (pozostające bez zatrudnienia). Są to wolne zasoby pracy. Pracujący Jak już wspominano, z powodu niedostatków systemu sprawozdawczości statystycznej brak jest informacji o całkowitej liczbie pracujących. Najwięcej danych jest dla 2002 r. (dane o liczbie aktywnych zawodowo z Narodowego Spisu Powszechnego) oraz dla 2006 r., (informacja o dojazdach do pracy w Banku Danych Regionalnych GUS). Jednak próby szacunków nie prowadzą do spójnych wyników, bowiem różnica między liczbą pracujących w powiecie Kościerskim oszacowaną wg zawodowo aktywnych i wyjazdów do pracy, a liczbą pracujących wg GUS wydaje się zbyt mała, znacznie mniejsza niż liczba firm, dla których nie podaje się liczby pracujących. Dlatego dla 2008 przeprowadzono różne szacunki, wychodząc od szacunków liczby zawodowo aktywnych bądź miejsc pracy. 38

39 Tab. 27. Zawodowo aktywni i pracujący w powiecie Wyszczególnienie Zawodowo aktywni 27,8 24,0 23,3 26,8 a) Bezrobotni 6,3 5,1 3,3 3,3 Pracujący 21,5 18,9 20,0 b) 23,5 a) Saldo wjazdów do pracy 1,5 a,b) 1,5 1,5 1.0 Miejsca pracy (wyliczenia z innych danych) 19,0 a) 17,4 b) 18,5 b) 22,5 a) Miejsca pracy wg sprawozdań GUS 10,0 14,7 c) 16,2 16,2 Różnica między ww liczbami miejsc pracy czyli pracujący nie objęci statystyką 9,0 2,7 b) 2,3 b) 6,3 a) Liczba podmiotów gosp. do 9 prac. (szacunki) 3,5 4,1 4,2 4,2 Wyliczenia (szacunki) z danych: a) poniższych, b) powyższych c) Wraz z pracującymi w rolnictwie indywidualnym Źródło: Szacunki i obliczenia własne w oparciu o szacunki PUP w Kościerzynie i Bank Danych Regionalnych GUS PUP w Kościerzynie wyszacował liczbę pracujących w Powiecie Kościerskim na 20 tys. w połowie 2008 r. Na podstawie danych GUS dot. pracujących i liczby firm można przypuszczać że w końcu 2008 r. była to liczba ok ,5 tys. Liczba osób zawodowo aktywnych wynosiłaby wówczas 26,8 tys. Tab. 28. Dojeżdżający do pracy (2006 r. ) Jednostka terytorialna liczba osób wyjeżdżających do pracy liczba osób przyjeżdżających do pracy saldo przyjazdów i wyjazdów Powiat kościerski Kościerzyna Dziemiany a) -486 Karsin Kościerzyna Liniewo Lipusz Nowa Karczma Stara Kiszewa a) Z informacji uzyskanych w PUP wynika, że aktualnie liczba ta jest znacznie wyższa niż podana w statystykach Źródło: Bank Danych Regionalnych GUS Powyższa tabela podaje liczby dojeżdżających do pracy wg Banku Danych Regionalnych GUS za 2006 r. pochodzące z badania przeprowadzonego przez GUS na podstawie informacji pozys kanych z deklaracji PIT. Są to dane szacunkowe. Za zgodne z rzeczywistością należy uznać wyjazdy, natomiast przyjazdy mogą odbiegać od rzeczywistych ze względu na podmioty wielozakładowe 8. 8 Dla podmiotów, które wykazują jednostki lokalne w innych gminach, dojeżdżający zostali odpowiednio rozszacowani. Jednak nie wszystkie podmioty zatrudniające pracowników w innych gminach wykazują jednostki lokalne. Z tego powodu dane GUS nie zawierają znacząco większej liczby przyjeżdżających do Dziemian. 39

40 Bezrobotni: stan, dynamika i struktura Największa liczba bezrobotnych w powiecie i najwyższa stopa bezrobocia, podobnie jak w kraju, wystąpiły w końcu 2003 r. Od tego czasu miał miejsce systematyczny spadek, z wahaniami sezonowymi, co wskazują tabele i wykresy. Stopa bezrobocia w powiecie jest wyższa niż średnio w kraju i w województwie. Wśród 192 powiatów peryferyjnych powiat kościerski zajmował w końcu 2008 r. 99 miejsce. Tab. 29. Stopa bezrobocia porównanie krajowe i wojewódzkie Jednostka terytorialna Powiat kościerski 24,7 23,7 21,3 16,3 13,8 16,5 Woj. pomorskie 21,4 19,2 15,3 10,7 8,4 12,0 POLSKA 19,0 17,6 14,8 11,2 9,5 11,9 Źródło: Bank Danych Regionalnych GUS Tab. 30. Stopa bezrobocia Jednostka terytorialna Powiat kościerski Woj. pomorskie XII 2006 III 2007 VI 2007 IX 2007 XII 2007 III 2008 VI 2008 IX 2008 XII 2008 III 2009 VI 2009 IX 2009 XII ,3 20,3 17,4 16,8 16,3 15,5 14,1 13,2 13,8 15,6 14,9 15,3 16,5 15,3 14,7 12,7 11,6 10,7 10,2 8,7 8,0 8,4 10,4 10,0 10,5 12,0 Polska 14,8 14,3 12,3 11,6 11,2 10,9 9,4 8,9 9,5 11,1 10,6 10,9 11,9 Źródło: Materiały PUP w Kościerzynie na podstawie danych PUP i GUS Źródło: Materiały PUP w Kościerzynie na podstawie danych PUP i GUS 40

41 Powyższy wykres ukazuje, że zmiana stopy bezrobocia w powiecie kościerskim następuje w sposób podobny, jak w województwie pomorskim i kraju. We wszystkich tych jednostkach minimum przypadło na III kwartał 2008 r. Podobnie rysują się wahania sezonowe. Tab. 31. Bezrobotni w powiecie kościerskim wg wieku Wiek W liczbach bezwzględnych Udział % ,8 30,1 30,1 32,1 34,6 32, ,4 28,1 28,2 27,8 27,2 27, ,5 17,6 17,9 17,7 16,5 17, ,4 18,4 17,8 16,2 15,4 16,6 55 i więcej ,9 5,8 6,0 6,1 6,3 6,4 Ogółem ,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Źródło: Materiały Powiatowego Urzędu Pracy w Kościerzynie Źródło: Materiały Powiatowego Urzędu Pracy w Kościerzynie 41

42 Tab. 32. Struktura wieku bezrobotnych porównania ( ) Wiek Powiat kościerski Województwo pomorskie Powiaty porównywalne Ogółem Polska ,5 25,0 23,3 22, ,5 27,2 27,9 28, ,0 18,5 18,4 18, ,6 21,3 21,5 21,4 55 i więcej 6,4 8,0 8,9 8,9 Ogółem 100,0 100,0 100,0 100,0 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Źródło: Opracowanie własne w oparciu o Bank Danych regionalnych GUS Niekorzystnym zjawiskiem jest duży udział wśród bezrobotnych ludzi młodych, do 25 roku życia. Udział ten w powiecie kościerskim jest wyraźnie wyższy, niż we wszystkich porównywanych agregatach (czyli w woj. pomorskim ogółem i w powiatach porównywalnych, a także niż w ogółem w kraju). Wytłumaczyć to można strukturą wieku powiatu roczniki wkraczające w wiek produkcyjny są liczniejsze, niż średnio w zbiorach porównywanych. Ostatnio udział ten w powiecie wyraźnie wzrósł, z ok. 30% w końcu roku 2008 i w I kwartale roku 2009 do 32,5 % w końcu tego roku, z czego wynika, iż powodem wzrostu byli absolwenci szkół ponadgimnazjalnych wkraczający na rynek pracy, którzy pracy nie znaleźli. Niższy jest natomiast w powiecie kościerskim udział bezrobotnych w najstarszych wyróżnionych grupach wieku, to jest oraz 55 i więcej lat. Ma to niewątpliwie związek z dużym odsetkiem ludności wiejskiej i zatrudnieniem tych osób w indywidualnych gospodarstwach rolnych, których w powiecie jest blisko (dane PODR za 2009 rok). 42

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje czerwiec Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy czerwiec 2015 r. Województwo pomorskie maj 2015 r. czerwiec 2015 r. liczba zmiana % / pkt. proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba osób

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2013 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2013 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, sierpień 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim we wrześniu 2011r.

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim we wrześniu 2011r. POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20-51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ZAWIERCIU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA Zawiercie, lipiec 2014 r. Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie. Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy

Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie. Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy Rok 2014 1 Spis treści WPROWADZENIE... 3 1. ZGŁOSZENIA OSÓB UPRAWNIONYCH... 3 2. WYNIKI BADAŃ POTRZEB SZKOLENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Przedmiot i cel raportu

Przedmiot i cel raportu Analiza sytuacji w wybranych grupach zawodów na kujawsko-pomorskim rynku pracy w latach 2010-2013 Diana Turek 17.12.2013, Toruń 1 PRZEDMIOT I CEL RAPORTU 2 Przedmiot i cel raportu Przedmiot opracowania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA MIESIĘCZNA

INFORMACJA MIESIĘCZNA POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 686-58-88 fax (58) 686-61-56 email:gdko@praca.gov.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU Powiatowy Urząd Pracy w Grajewie RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GRAJEWSKIM W 2011 ROKU Część II (prognoza) Grajewo, lipiec 2012 roku 1 WSTĘP Niniejszy raport jest drugą częścią

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, marzec 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia stan z 31.12.2012r.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w sierpniu 2015r.

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w sierpniu 2015r. POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20-51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM ZA ROK 2009 POWIATOWY RAPORT ROCZNY II/P/2009 CZĘŚĆ II Gliwice 2010 Przedruk w

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/ Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie zmian w zakresie edukacji osób dorosłych w województwie kujawsko-pomorskim w latach szkolnych 2004/05-2013/14. Dane dotyczące edukacji osób dorosłych (liczby

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie częstochowskim

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie częstochowskim Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie częstochowskim RAPORT ZA ROK 2013 CZĘŚĆ II - PROGNOSTYCZNA Monitoring opracowany przez: Konsorcjum badawcze: Lider konsorcjum: Aleksandria Aleksandra

Bardziej szczegółowo

W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status

W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status najdłuższego w Europie. Mierzył 1 052 metry WIELKOŚĆ I STOPA

Bardziej szczegółowo

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Ostatni kwartał 2013 roku nie przyniósł większych zmian na metropolitalnym rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35; 84-300 Lębork tel. (59) 862-37-28 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM RAPORT POWIATOWY ZA II PÓŁROCZE 2010 CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA

Bardziej szczegółowo

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach.

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Ryki, styczeń 2013r. 1 Wstęp Powiatowy Urząd Pracy w Rykach w okresie od

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2009 Powiat Międzychodzki

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2009 Powiat Międzychodzki II CZĘŚĆ Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych rok 2009 Powiat Międzychodzki WSTĘP 1. Analiza bezrobocia wśród absolwentów szkół powiatu międzychodzkiego 1.1. Absolwenci roku szkolnego

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM ZA ROK 2013 POWIATOWY RAPORT ROCZNY II/P/2013 CZĘŚĆ II Gliwice 2014 Przedruk w

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Spokojna 22, 74-300 Myślibórz, 095 747 28 71, fax 095 747 25 www.pup.powiatmysliborski.pl e-mail: szmy@praca.gov.pl RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MYŚLIBORSKIM

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Opracowania sygnalne Bydgoszcz, kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail. SekretariatUSBDG@stat.gov.pl tel. (0 52) 366 93 90; fax (052) 366 93 56 Internet http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2012 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2012 ROK Powiatowy Urząd Pracy w Przysusze MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2012 ROK część II prognostyczna dotycząca absolwentów szkół ponadgimnazjalnych w powiecie przysuskim W powiecie przysuskim

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje listopad Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy listopad 2015 r. Województwo pomorskie październik 2015 r. listopad 2015 r. liczba zmiana % / pkt. proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie. Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy

Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie. Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy Powiatowy Urząd Pracy w Kępnie Wykaz potrzeb szkoleniowych bezrobotnych i poszukujących pracy Rok 2015 1 Spis treści WPROWADZENIE... 3 1. WSKAZANIA W INDYWIDUALNYCH PLANACH DZIAŁANIA... 3 2. ZGŁOSZENIA

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje styczeń tys. osób Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy styczeń 2015 r. Województwo pomorskie grudzień 2014 r. styczeń 2015 r. liczba zmiana % / pkt proc. Bezrobotni zarejestrowani

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 8 ROKU ( II część raportu za 8 rok oparta o dane o uczniach szkół ponadgimnazjalnych z SIO MEN) CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego

Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego Artur Frąckiewicz Czy w ciągu najbliższych 12 miesięcy w Pana/i przedsiębiorstwie jest planowane zatrudnianie nowych pracowników?

Bardziej szczegółowo

Jak uczą się dorośli Polacy?

Jak uczą się dorośli Polacy? Jak uczą się dorośli Polacy? W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających trzecią turę badania (a więc przez niemal cały rok 2011 r. i w pierwszej połowie 2012 r.) łącznie 36% Polaków w wieku 18-59/64

Bardziej szczegółowo

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Pierwszy raport cząstkowy Autorzy: Joanna Krupowicz, Dorota Kwiatkowska-Ciotucha,

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Czerwiec 2015 Informacja miesięczna CZERWIEC 2015 r. Tczew, czerwiec 2015 Czerwiec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH LESKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA Kraków 2012 Spis treści Wstęp... 3 Bezrobotni absolwenci wg zawodów... 3 Tegoroczni

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w grudniu 2014r.

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w grudniu 2014r. POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20-51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013

PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Powiatowy Urząd Pracy w Jaśle PROGRAM PROMOCJI ZATRUDNIENIA ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY W POWIECIE JASIELSKIM NA LATA 2008-2013 Jasło, lipiec 2008 rok 2 Bezrobocie jest jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2009 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie. Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015.

Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie. Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015. Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie Analiza rynku pracy w gminie Szlichtyngowa w latach 2013-2014 oraz w okresie styczeń marzec 2015. Czerwiec 2015 WSTĘP Powiatowy Urząd Pracy we Wschowie, działa w oparciu

Bardziej szczegółowo

WYDATKI Z FUNDUSZU PRACY NA AKTYWNE FORMY PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ ICH EFEKTYWNOŚĆ W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2005 ROKU

WYDATKI Z FUNDUSZU PRACY NA AKTYWNE FORMY PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ ICH EFEKTYWNOŚĆ W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2005 ROKU W O J E W Ó D Z K I U R ZĄ D P R A C Y w G D AŃ S K U WYDATKI Z FUNDUSZU PRACY NA AKTYWNE FORMY PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ ICH EFEKTYWNOŚĆ W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2005 ROKU Gdańsk, 2007 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM

ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM Powiatowy raport dotyczący analizy absolwentów szkół ponadgimnazialnych

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2007 ROK (UZUPEŁNIENIE)

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2007 ROK (UZUPEŁNIENIE) Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2007 ROK (UZUPEŁNIENIE) Sierpień 2008 WYNIKI BADANIA W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w listopadzie 2014r.

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE INFORMACJA MIESIĘCZNA. o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim w listopadzie 2014r. POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20-51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie kościerskim

Bardziej szczegółowo

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI POTENCJAŁ OSÓB BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI Bezrobotni wg zawodów wybrane zagadnienia ze statystyki bezrobocia rejestrowanego, danych GUS oraz z badania realizowanego

Bardziej szczegółowo

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Paweł Nowak Kogo jakiego pracownika poszukuje pracodawca? inaczej Jakie ma oczekiwania w stosunku do Nas? Oczekiwania w stosunku do zatrudnionych w organizacji

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim Rynek pracy tymczasowej w województwie śląskim i dolnośląskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. w województwach śląskim i dolnośląskim perspektywy rozwoju pracy tymczasowej są bardzo obiecujące. Jest

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim RAPORT ZA ROK 2012 CZĘŚĆ II - PROGNOSTYCZNA Zleceniodawca: Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35 84-300 Lębork Badanie zrealizowane

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W GOŁDAPI

POWIATOWY URZĄD PRACY W GOŁDAPI POWIATOWY URZĄD PRACY W GOŁDAPI ul. Żeromskiego 18, 19-500 Gołdap, tel./fax (87) 615 03 95, 615 03 70 www.goldap.pup.gov.pl, e-mail: olgo@praca.gov.pl RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie lęborskim RAPORT ZA ROK 2013 CZĘŚĆ II - PROGNOSTYCZNA Zleceniodawca: Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35 84-300 Lębork Badanie zrealizowane

Bardziej szczegółowo

2,2% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

2,2% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Początek nowego roku nie przyniósł istotnych zmian na metropolitalnym rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych na

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Sierpień 2015 Informacja miesięczna SIERPIEŃ 2015 r. Tczew, sierpień 2015 Sierpień 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE)

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE) Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE) Lipiec 2014 WYNIKI BADANIA W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Na

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje marzec tys. osób Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy marzec 2014 r. Województwo pomorskie luty 2014 r. marzec 2014 r. liczba zmiana % / pkt proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM RAPORT POWIATOWY ZA ROK 2011 CZĘŚĆ II - PROGNOSTYCZNA Lipiec 2012 Zleceniodawca: Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35 84-300

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. ***

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. *** URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania kwiecień 2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2013 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

Projekt badawczy Pracodawca Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki

Projekt badawczy Pracodawca Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki UNIA EUROPEJSKA Działanie 2.1 Rozwój umiejętności powiązany z potrzebami regionalnego rynku pracy i możliwości kształcenia ustawicznego w regionie ZPORR Pracodawca - Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r.

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie Bezrobocie rejestrowane w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, marzec 2013 Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2010 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH GMINA RADOM 2013 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH GMINA RADOM 2013 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH GMINA

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH POWIATOWY URZĄD PRACY W LESKU MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LESKIM Część II Oparta na wynikach badań GUS oraz danych o absolwentach z Systemu Informacji Oświatowej MEN.:: Lipiec

Bardziej szczegółowo

8 430 o tyle osób spadła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

8 430 o tyle osób spadła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Na metropolitalnym rynku pracy II kwartał 2014 roku okazał się niezwykle gorącym okresem. Na całym obszaże Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje marzec tys. osób Informacja miesięczna o rynku pracy marzec 2013 r. Podstawowe informacje Województwo pomorskie luty 2013 r. marzec 2013 r. liczba zmiana % / pkt proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba

Bardziej szczegółowo

II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU

II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KARTUZACH 83-300 Kartuzy ul. Mściwoja II 4 tel. (0-58)681-46-50 fax (0-58)681-42-19 II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU Opracowała: Magdalena

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2007 ROKU (CZĘŚĆ UZUPEŁNIAJĄCA)

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2007 ROKU (CZĘŚĆ UZUPEŁNIAJĄCA) Powiatowy Urząd Pracy w Ropczycach 39-100 Ropczyce, ul. NMP 2 Tel/fax (017) 2218523 e-mail: rzro@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W 2007 ROKU

Bardziej szczegółowo

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Spis treści SPIS WYKRESÓW... 6 SPIS TABEL... 12 WSTĘP... 25 WNIOSKI... 26 WPROWADZENIE DANE OGÓLNE... 26 RYNEK

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM RAPORT ZA 2011 ROK CZĘŚĆ II: SYTUACJA ABSOLWENTÓW SZKÓŁ POWIATU PŁOŃSKIEGO NA LOKALNYM RYNKU PRACY Płońsk,

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna KWIECIEŃ 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna KWIECIEŃ 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Kwiecień 2015 Data wydania Informacja miesięczna KWIECIEŃ 2015 r. Tczew, kwiecień 2015 Kwiecień 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji

Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Co po szkole? Wybory absolwentów Przegląd wyników badań Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji Spotkania w podregionach, 16-18.09.2013 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 43 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2160 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SŁUPSK LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 40, 16-100 Sokółka tel. (085) 7229010, fax (085) 722901; e-mail: biso@praca.gov.pl

POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 40, 16-100 Sokółka tel. (085) 7229010, fax (085) 722901; e-mail: biso@praca.gov.pl URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 4, 16-1 Sokółka tel. (85) 791, fax (85) 791; e-mail: biso@praca.gov.pl CZĘŚĆ II RAPORTU ZA 8 ROK Z MONITORINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ANALIZA

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Powierzchnia w km² 46 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1374 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto PRZEMYŚL LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

PODOBIEOSTWA, RÓŻNICE I ROZWIJANIE STRUKTUR SPOŁECZNO-GOSPODARCZYCH WYBRANYCH POWIATÓW W PODREGIONACH WIELKOPOLSKI

PODOBIEOSTWA, RÓŻNICE I ROZWIJANIE STRUKTUR SPOŁECZNO-GOSPODARCZYCH WYBRANYCH POWIATÓW W PODREGIONACH WIELKOPOLSKI PODOBIEOSTWA, RÓŻNICE I ROZWIJANIE STRUKTUR SPOŁECZNO-GOSPODARCZYCH WYBRANYCH POWIATÓW W PODREGIONACH WIELKOPOLSKI. DR TOMASZ BRZĘCZEK Piła, 24.04.2012; Północna Wielkopolska lider czy outsider regionu?

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE

POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE POWIATOWY URZĄD PRACY w KOŚCIERZYNIE 83-400 Kościerzyna ul. Tkaczyka 1 tel. (58) 680-20-50 fax 680-20 -51 email:gdko@praca.gov.pl www.pup.koscierzyna.pl INFORMACJA MIESIĘCZNA o stanie bezrobocia w powiecie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU Powierzchnia w km² 102 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2893 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto BIAŁYSTOK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35; 84-300 Lębork tel. (59) 862-37-28 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM RAPORT POWIATOWY ZA 2009 ROK CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W BIŁGORAJU INFORMACJA O STANIE I STRUKTURZE BEZROBOCIA W POWIECIE BIŁGORAJSKIM. według stanu na koniec marca 2015 r.

POWIATOWY URZĄD PRACY W BIŁGORAJU INFORMACJA O STANIE I STRUKTURZE BEZROBOCIA W POWIECIE BIŁGORAJSKIM. według stanu na koniec marca 2015 r. POWIATOWY URZĄD PRACY W BIŁGORAJU INFORMACJA O STANIE I STRUKTURZE BEZROBOCIA W POWIECIE BIŁGORAJSKIM według stanu na koniec marca 2015 r. Biłgoraj, kwiecień 2015r. 2. I. POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE -

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2012 ROKU CZĘŚĆ II.

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2012 ROKU CZĘŚĆ II. POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2012 ROKU CZĘŚĆ II. Zgodnie z zaleceniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Starachowicach

Powiatowy Urząd Pracy w Starachowicach Powiatowy Urząd Pracy w Starachowicach MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2009 ROK część II dotycząca absolwentów szkół ponadgimnazjalnych w 2009 r. w powiecie starachowickim Na terenie

Bardziej szczegółowo

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8 Miasto: Kraków Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2322 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 757740 758334 758992 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo