CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne"

Transkrypt

1 Henryk Fabijański CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne Równolegle z formowaniem związków taktycznych i operacyjnych ludowego Wojska Polskiego tworzono odpowiednie oddziały i pododdziały inżynieryjnosaperskie. Odrębność zadań inżynieryjnych w poszczególnych rodzajach wojsk spowodowała uściślenie specjalizacji fachowej oraz wpłynęła na strukturę organizacyjną. Wojska inżynieryjno-saperskie dzieliły się na dwie grupy: 1) saperzy uniwersalni; 2) jednostki przeznaczone do zadań specjalnych. Również w strukturze organizacyjnej występował podział na dwie grupy. Do pierwszej należały oddziały i pododdziały inżynieryjne wchodzące organicznie w skład związków taktycznych i operacyjnych, zaś drugą grupę stanowiły oddziały i związki inżynieryjne odwodu Naczelnego Dowództwa WP 1. Wojska inżynieryjno-saperskie ludowego Wojska Polskiego odgrywały 1 Szczegółowe informacje o strukturze organizacyjnej oraz działaniach wojsk inżynieryjnych w latach wojny podają: K. D i d e ń k o, Rozwój wojsk inżynieryjnych WP w latach , Wojskowy Przegląd Historyczny nr 2, 1969, s ; J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego, część 4 formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, wyposażenie, metryki jednostek inżynieryjno-saperskich, drogowych i chemicznych. Warszawa 1970, s Wiele cennych danych o działaniach wojsk inżynieryjno-saperskich LWP dostarczają wspomnienia J. B o r d z i ł o w s k i e g o, Żołnierska droga, t. 2, Warszawa 1972.

2 doniosłą rolę w zabezpieczeniu i przygotowaniu do działań bojowych pola walki dla sił głównych, zapewniały też szybkie pokonywanie przeszkód wodnych, stwarzając tym samym dogodne warunki w utrzymaniu ciągłości ruchu w natarciu oraz okazywały wydajną pomoc przy umocnieniu terenu w obronie. Obok różnorodności zadań specjalnych, saperzy brali udział w najtrudniejszych fazach walki, działali także skutecznie jako grupy szturmowe w miastach i przy zdobywaniu silnych umocnień obrony zawczasu przygotowanej. Natomiast oddziały i związki inżynieryjne podległe bezpośrednio Naczelnemu Dowództwu WP wykonywały zadania na korzyść całego wojska, bądź też różne czynności o szczególnym znaczeniu dla całego kraju (rozminowanie, budowa mostów wysokowodnych). Burzyły także żelbetonowe schrony i umocnienia pozycyjne, które utrudniały sprawne funkcjonowanie komunikacji i jej rozbudowę w miastach. Dużo wysiłku włożono również w usuwanie pozostałości wojennych na głównych arteriach komunikacyjnych. Pododdziały inżynieryjno-saperskie działające w związkach taktycznych i operacyjnych, a formowane na szczeblu armii wykonywały wielkie i kompleksowe zadania w zakresie budowania mostów stałych i dróg łączących zaplecze z frontem, bądź też brały udział w pracach na korzyść armii. 2. Zarys organizacyjny W okresie formowania pododdziałów 1 dywizji piechoty, powstał w maju 1943 roku 1 batalion saperów, jako jednostka organicznie wchodząca w skład dywizji 2. W okresie późniejszym wojska inżynieryjno-saperskie wzrastały liczebnie wraz z rozwojem siły zbrojnej ludowego Wojska Polskiego. Każda nowopowstająca dywizja piechoty organizowała własne pododdziały inżynieryjno-saperskie. Jednocześnie z formowaniem 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, w sierpniu 1943 roku rozpoczęto organizowanie 2 batalionu saperów 2 dywizji piechoty 3 2 Batalion został sformowany według etatu nr 04/506. CAW, III-7-2, k Rozkaz organizacyjny nr 1 dowódcy KPSZ w ZSRR z dnia roku. Organizacja i działania bojowe ludowego Wojska Polskiego w latach , t. 1, Warszawa 1958, s

3 oraz, jako jednostki korpuśnej, 3 samodzielnego batalionu saperów 4. W styczniu 1944 roku miało miejsce formowanie 3 dywizji piechoty, a wraz z nią 4 batalionu saperów 5. Z dniem 1 kwietnia 1944 roku na bazie istniejących jednostek utworzona została Armia Polska w ZSRR. Wówczas też organizowana była 4 dywizja piechoty oraz z nią związany 5 batalion saperów 6. Ponadto na bazie 3 batalionu saperów zorganizowano 1 brygadę saperów (w składzie 8, 9, 10 i 11 bsap.) 7 oraz 7 samodzielny batalion saperów 8. Równolegle z utworzeniem dowództwa armii organizowane było Dowództwo Wojsk Inżynieryjno-Saperskich. W lipcu 1944 roku, zgodnie z dekretem Krajowej Rady Narodowej powstało ludowe Wojsko Polskie. Następnie zostało utworzone Naczelne Dowództwo WP, a wraz z nim w sierpniu 1944 roku Dowództwo Wojsk Inżynieryjnych Wojska Polskiego 9. Jemu to podporządkowano pod względem merytoryczno-fachowym wszystkie istniejące i formowane jednostki inżynieryjno-saperskie. Dalsza rozbudowa jednostek saperskich przebiegała równolegle z rozwojem całego wojska. W składzie 1 armii WP sformowano 2 brygadę saperów (24, 26, 27 i 29 bsap.) 10, zaś w ramach 2 armii WP 4 brygadę saperów (25, 28, 30 i 32 bsap.) Tamże. W okresie późniejszym ( roku) został włączony w skład 1 brygady saperów ze zmianą numeru na 8. Por. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s Rozkaz nr 95 dowódcy 1 KPSZ w ZSRR z dnia roku. CAW, III-3-99, k Batalion formowano w rejonie Sum na podstawie rozkazu nr 001 dowódcy Armii Polskiej w ZSRR z dnia roku. CAW, III-4-92, k Por. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s W marcu 1946 roku brygada została przeformowana na 1 Warszawski Pułk Saperów na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 0102 dowódcy Okręgu Wojskowego nr IV, wydanego w oparciu o rozkaz nr 022/org. NDWP z dnia roku. CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56. Pełny opis organizacji i działań brygady przedstawia S. S z c z e p a ń s k i, Na saperskim szlaku. Z dziejów 1 Warszawskiej Brygady Inżynieryjno-Saperskiej, Warszawa Formowany był w rejonie Sum na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 004 dowódcy 1 KPSZ w ZSRR z dnia 3.04,1944 roku, według etatu nr 012/37. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Ponadto: CAW, III-368-1, k Dowództwo formowano według etatu nr 02/401. CAW, III , k. 30. Patrz też: J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit. s, Początkowo brygada podlegała NDWP, zaś w listopadzie 1944 roku została włączona w skład 1 AWP. W końcu stycznia 1945 roku podporządkowano ją dowódcy wojsk inżynieryjnych WP (Por. Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego z lat Jednostki bojowe, część 2, Warszawa 1961, s. 650). Na podstawie rozkazu nr 022/org. NDWP z roku brygadę przeformowano na 2 Warszawski Pułk Saperów (CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56). 11 Rozkaz nr 8 naczelnego dowódcy WP z dnia roku Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Rozkazem NDWP nr 022/org. z roku 4 brygada została przeformowana na 4 Łużycki Pułk Saperów. CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56).

4 Natomiast w odwodzie Naczelnego Dowództwa WP powstały: 3 brygada pontonowomostowa (6, 31, 33 i 35 b. pont-most.) 12 i 5 brygada saperów (34, 36, 38 i 39 bsap.) 13. Następnie został sformowany 2 zapasowy pułk saperów 14 i Oficerska Szkoła Saperów 15. Jednocześnie w nowoformowanych dywizjach powstawały dywizyjne bataliony saperów, zaś w brygadach kawalerii utworzono 12 szwadron saperów. Zorganizowane i działające oddziały i pododdziały inżynieryjno-saperskie posiadały duże braki w obsadzie etatowej. Jednakże pomimo poważnych trudności zdołały w pełni wykonać zadanie związane z bojowym zabezpieczeniem jednostek bezpośrednio walczących na froncie. Pozostałe bataliony saperskie formowane w marcu 1945 roku nie zdążyły wejść do walki na froncie. Działalnością bojową i Szkoleniem wojsk inżynieryjno-saperskich kierowało Dowództwo Wojsk Inżynieryjno-Saperskich Wojska Polskiego. Na podstawie zachowanych przekazów źródłowych można stwierdzić, że skład organizacyjny wojsk inżynieryjno-saperskich odbiegał od założeń strukturalnych i w obu armiach był różny. Również jednostki inżynieryjno-saperskie odwodu Naczelnego Dowództwa WP nie miały stałej struktury i ulegały zmianom wynikającym z potrzeb pola walki i stanu organizacyjnego wojska Charakterystyka zawartości aktowej W Centralnym Archiwum Wojskowym zgromadzono akta 28 jednostek inżynieryjno-saperskich. Ogółem zespoły te obejmują jednostek archiwalnych. 12 Rozkaz nr 50 naczelnego dowódcy WP z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Brygada została sformowana w składzie 3 armii WP. Po zaprzestaniu formowania 3 armii przekazano ją do dyspozycji Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP. Por. rozkazy naczelnego dowódcy WP: nr 41 z dnia roku oraz nr 59/org. z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s i 257. Patrz też: Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 2, s W styczniu 1946 roku brygadę przeformowano na 5 Mazurski Pułk Saperów. Rozkaz nr 022/org. NDWP z roku CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k Rozkaz nr 05/OU dowódcy Armii Polskiej w ZSRR z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 52 oraz Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 4, Warszawa 1970, s Szkoła formowana była w Przemyślu na podstawie rozkazu nr 56 naczelnego dowódcy WP z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 216 oraz J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s K. D i d e n k o, op., cit., s

5 Na czoło zawartości jednostek saperskich wysuwają się materiały o charakterze operacyjnym, szeroko informujące o ich udziale w działaniach wojennych. Są to rozkazy i zarządzenia bojowe Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP oraz dowództw brygad. Wartość poznawczą mają także meldunki i sprawozdania z rozminowań określonych terenów bądź miast. Kolejną grupę materiałów stanowią: mapy, schematy i szkice pól minowych oraz dokumentacja konstrukcyjna i techniczna budowanych mostów i dróg. Zachowały się też sprawozdania informujące o udziale wojsk saperskich w zabezpieczaniu przepraw w czasie działań bojowych nad środkową Wisłą. Ponadto w tych zespołach archiwalnych występują cenne materiały dotyczące współpracy dowództw brygad saperskich z władzami administracji terenowej. Inne źródła obrazują stan rozminowania obszarów oraz udział wojska w pracach na rzecz ludności cywilnej w akcjach przeciwlodowych i przeciwpowodziowych. Na uwagę badacza zasługują także występujące w zespołach kroniki i dzienniki działań bojowych poszczególnych jednostek, chronologicznie odtwarzające przebieg wydarzeń. Wartość poznawczą mają też instrukcje i przepisy normatywne o eksploatacji dróg i mostów oraz o działaniu min własnych i nieprzyjaciela. * D o w ó d z t w o W o j s k I n ż y n i e r y j n y c h WP spełniało rolę centralnego organu dowodzenia, korygującego działania wszystkich jednostek saperskich WP. Organizowało i kontrolowało ono działalność w zakresie formowania, szkolenia oraz zaopatrzenia jednostek saperskich w sprzęt techniczny i materiały bojowe. Dowództwu podlegały pod względem fachowym dowództwa wojsk inżynieryjno-saperskich 1, 2 i 3 armii WP. Dowództwo Wojsk Inżynieryjnych WP rozformowane zostało 7 czerwca 1945 roku na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa WP nr 0140/org. 17. Skład osobowy i akta przejął nowoformujący się Departament Wojsk Inżynieryjnych Ministerstwa Obrony Narodowej. 17 Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 391.

6 Zespół Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP liczy 85 jednostki archiwalne. W jego wytworze kancelaryjnym występują duże luki; brak m.in. rozkazów dziennych oraz akt obrazujących działalność aparatu polityczno-wychowawczego. W zespole na czoło wysuwają się akta o charakterze operacyjnym. W ich skład wchodzą meldunki o wykonanych pracach (III ), budowie mostów i dróg oraz dokonanych rozminowaniach, a także schematy i plany pól minowych, protokoły przekazania rozminowanych obiektów i terenów. Interesujące są meldunki operacyjne o postępie prac przy rozminowaniu Warszawy (III ). Wartość poznawczą mają również meldunki i sprawozdania o składzie osobowym i stanie bojowym jednostek inżynieryjnych oraz plany i programy szkolenia. Na uwagę zasługuje też opis walk 1 AWP o Kołobrzeg (III ). W omawianym zespole występują ponadto: korespondencja w sprawach naznaczania na stanowiska, wykazy obsady oficerskiej w oddziałach saperskich, wnioski odznaczeniowe i awansowe oraz meldunki o wypadkach nadzwyczajnych. Z innych archiwaliów wymienić należy jeszcze meldunki i sprawozdania o zaopatrzeniu jednostek oraz zapotrzebowania na sprzęt, jak też liczną korespondencję dowództwa w sprawach porządkowych, administracyjnych i dyscyplinarnych. * Kolejną grupę zespołów stanowi 1 s a m o d z i e l n a b r y g a d a s a p e r ó w. Akta dowództwa brygady i jednostek podległych liczą ogółem 396 jednostek archiwalnych. Podział wytworu kancelaryjnego na poszczególne zespoły przedstawia się następująco: dowództwo brygady 171 j.a. kompania sztabowa 2 j.a. 8 batalion saperów 74 j.a. 9 batalion saperów 30 j.a. 10 batalion saperów 69 j.a. 11 batalion saperów 50 j.a. Zespół akt dowództwa brygady posiada poważne luki. Również zespoły akt

7 batalionów zachowały się w stanie uszczuplonym. Przekazy źródłowe omawianych zespołów stanowią cenną bazę do poznania spraw dotyczących formowania brygady i udziału jednostek podległych w działaniach bojowych. Do interesujących materiałów należą tu akta operacyjne, zawierające najwięcej wiadomości o działaniach bojowych oddziałów. Wartość poznawczą mają także dzienniki działań bojowych, meldunki i sprawozdania z przygotowania i przebiegu forsowania Wisły i Odry (III i 17) oraz innych przeszkód wodnych. Ponadto zachowały się opisy i wykazy mostów zbudowanych przez brygadę w okresie działań oraz charakterystyka Wału Pomorskiego wraz ze schematami i zdjęciami umocnień (III ). Godne zainteresowania są też mapy z naniesioną sytuacją bojową. Na uwagę zasługują również: fotografie i szkice z budowy mostów na rzece Prośnicy w rejonie Kołobrzegu (III ), opis niemieckiej obrony Kołobrzegu (III ), zarys organizacji i działań bojowych brygady (III ), sprawozdanie przedstawiciela Sztabu Generalnego Armii Radzieckiej o zdobyciu Poznania (III ) oraz sprawozdanie o inżynieryjnym zabezpieczeniu działań 1 AWP w operacji berlińskiej (III ). W kolejności wymienić należy archiwalia obrazujące działalność aparatu polityczno-wychowawczego. W tych przekazach znaleźć można wiadomości związane z politycznym zabezpieczeniem działań bojowych brygady i jednostek jej podległych. Wiele z tych archiwaliów informuje o przebiegu prac przy rozminowaniu Śląska i Pomorza, o stanie i poziomie pracy polityczno-wychowawczej, nastrojach wśród żołnierzy i ludności na terenach działania. Poważną ilość jednostek archiwalnych stanowią księgi ewidencji personalnej. Ponadto zachowały się charakterystyki służbowe, wnioski awansowe i odznaczeniowe oraz rozkazy dzienne. W omawianej grupie zespołów występują również listy płacy (oficerów, podoficerów i szeregowców), dowody kasowe oraz sprawozdania z kontroli całokształtu gospodarki finansowej. *

8 Następną grupę archiwaliów stanowi wytwór kancelaryjny 2 b r y g a d y s a p e r ó w i podległych jej batalionów. Stan ilościowy zachowanych materiałów źródłowych przedstawia się następująco: dowództwo brygady 82 j.a. 24 batalion saperów 32 j.a. 26 batalion saperów 30 j.a. 27 batalion saperów 29 j.a. 29 batalion saperów 48 j.a. Ogółem grupa zespołów obejmuje 221 teczek, co stanowi około 50 procent akt wytworzonych przez te jednostki w okresie wojny. Wśród najbardziej wartościowych przekazów źródłowych 2 brygady saperów znajdują się rozkazy operacyjne i meldunki bojowe. Są też sprawozdania batalionów z wykonanych czynności, materiały zwiadowcze dotyczące Wisły na odcinku Pelcowizna Jabłonna (III-306-7) oraz zwiadowczy szkic obrony niemieckiej na odcinku Odrzywół Przysucha Mroczków (III ). Należy zaznaczyć, że już 25 listopada 1944 roku brygada przystąpiła do rozminowania terenów położonych na północ od Pragi. Jak wykazują archiwalia, równolegle prowadzony był zwiad rzeki Wisły, w celu określenia dogodnego miejsca dla przeprawy desantowej i budowy mostu pontonowego. W dniu 13 stycznia 1945 roku jednostki brygady rozpoczęły prace organizacyjne związane z ubezpieczeniem przeprawy poszczególnych dywizji. Bezpośrednio po wyzwoleniu Warszawy przez jednostki 1 AWP 2 brygada saperów wspólnie z 4 i 5 brygadą przystąpiła do rozminowania miasta. W zespole zachowały się sprawozdania batalionów z rozminowania Warszawy 18 i protokoły przekazania terenów władzom lokalnym (III oraz III-309-9). Znaczny procent wytworu kancelaryjnego dowództwa 2 brygady saperów stanowią akta personalne, a wśród nich ewidencja oficerów, podoficerów i szeregowców, charakterystyki służbowe i wnioski odznaczeniowe oraz wyciągi z rozkazów nominacyjnych. 18 CAW, III W okresie od końca stycznia do początku marca 1945 roku dowództwo brygady spełniało rolę Głównego Sztabu Rozminowania m.st. Warszawy. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w k i, op. cit., s. 141.

9 Wśród akt o charakterze kwatermistrzowskim wymienić można sprawozdania o sytuacji materiałowej i socjalno-bytowej w jednostkach oraz rozliczenia finansowe i listy płacy. * Akta 3 b r y g a d y p o n t o n o w o - m o s t o w e j zachowały się w niewielkiej ilości. Wytwór kancelaryjny pochodzi z lat i obejmuje 71 jednostek archiwalnych, w tym 37 teczek dowództwa brygady. Przekazy źródłowe 3 brygady pontonowo-mostowej można podzielić na kilka grup. Najważniejsza z nich zawiera akta operacyjne. Wśród nich są rozkazy bojowe i sytuacyjne, szkice oraz schematy działań i przepraw, meldunki bojowe, zarządzenia w sprawach wyszkolenia bojowego, a także sprawozdanie z budowy mostu na rzece Świder (III ) i historia mostów pontonowych w Warszawie. Właśnie te przekazy źródłowe mówią o udziale jednostek brygady w forsowaniu Wisły i organizowaniu przeprawy promowej w czasie walk o Warszawę. Po wyzwoleniu stolicy 33 baon pełnił służbę przy utrzymaniu mostu w rejonie Pragi. Natomiast 35 baon początkowo oczyszczał dno Wisły z wraków, a po 30 maja 1945 roku brał udział przy budowie mostu na rzece Świder. Z akt personalnych na uwagę zasługują książki ewidencyjne oficerów i szeregowców, skorowidze stanu osobowego, obsada etatowych stanowisk oficerskich, wnioski odznaczeniowe i awansowe, meldunki o wypadkach nadzwyczajnych, wyciągi z rozkazów personalnych oraz księgi pogrzebowe. Wśród akt finansowych występują listy płacy i żołdu oraz dowody kasowe. * Grupa zespołów akt 4 b r y g a d y s a p e r ó w liczy 93 jednostki archiwalne (w tym 51 teczek dowództwa). Zachowane przekazy źródłowe mówią o formowaniu jednostki i jej udziale w działaniach bojowych. Do najcenniejszych archiwaliów należą akta operacyjne. Wśród nich są dzienniki działań bojowych

10 (prowadzone bardzo dokładnie) uzupełnione mapami i schematami oraz meldunki operacyjno-inżynieryjne i rozkazy w sprawach rozminowania, wyszkolenia i dyscypliny. Z materiałów tych wynika, że w dniu 1 lutego 1945 roku główne siły brygady przybyły do stolicy i otrzymały pierwsze zadanie bojowe rozminowanie południowej części miasta i wałów wiślanych na odcinku Nowy Dwór Warszawa Góra Kalwaria oraz ochrona wysokowodnego mostu w rejonie Warszawy. Równolegle z rozminowywaniem 25 batalion saperów usuwał zburzone przęsła mostów: Poniatowskiego, Kierbedzia i Kolejowego w celu umożliwienia spłynięcia lodów wiosennych. Natomiast 30 batalion otrzymał zadanie ochrony prowizorycznego mostu drogowego na Wiśle w Puławach oraz mostu na rzece Wieprz w rejonie Kośmina. W dniu 21 lutego 1945 roku brygada zakończyła pracę przy rozminowaniu, a ochronę mostów przekazała 2 i 5 brygadzie saperów. Z rozkazów i meldunków wynika, że w dniu 8 kwietnia 1945 roku 4 brygada saperów skoncentrowała się w m. Gozdnica i przystąpiła do prac przy inżynieryjnym ubezpieczeniu natarcia 2 AWP i do przerwania umocnionego pasa obrony frontu nieprzyjaciela na lewym brzegu Nysy. Po sforsowaniu rzeki brygada otrzymała zadanie zabezpieczenia natarcia 5, 8 i 9 dywizji piechoty. Po zakończeniu wojny brygada brała udział w rozminowywaniu województw: krakowskiego, śląsko-dąbrowskiego, pomorskiego, częściowo kieleckiego oraz miasta i powiatu Poznań. Prace te zakończono u schyłku roku Poza aktami o charakterze operacyjnym w zespołach archiwalnych 4 brygady saperów znajdują się przekazy źródłowe dotyczące spraw ewidencyjno-personalnych i finansowych. Wśród nich wymienić można: rozkazy personalne, wnioski odznaczeniowe, meldunki o wypadkach nadzwyczajnych, wykazy odznaczonych, księgi ewidencji (oficerów, podoficerów i szeregowców) oraz listy płac, dowody kasowe i sprawozdania z gospodarki finansowej. Ponadto w zespole samego dowództwa brygady na uwagę badacza zasługują zarządzenia okolicznościowe i porządkowe wyższych dowództw oraz krótki zarys historii brygady (III ) i opis niemieckich fortyfikacji obronnych w Warszawie (III ). *

11 Zespoły archiwalne 5 brygady saperów liczą ogółem 160 jednostek archiwalnych, w tym: Dowództwo 82 j.a. 34 batalion 22 j.a. 36 batalion 18 j.a. 38 batalion 22 j.a. 39 batalion 16 j.a. Podobnie jak i w poprzednich zespołach inżynieryjno-saperskich, również i w wytworze kancelaryjnym tej brygady na uwagę zasługują akta o charakterze operacyjnym. Cennym przekazem źródłowym dla badacza jest zwłaszcza sprawozdanie z całkowitego rozminowania terenów Polski, za okres od 15 marca do 14 października 1945 roku 19. Ponadto wymienić można zestawienia rozminowanych pól minowych (III ) oraz sprawozdanie z całkowitego rozminowania Warszawy (III ). Jak wynika z wymienionych przekazów archiwalnych w styczniu 1945 roku siły główne brygady skoncentrowane zostały na terenie Warszawy (Żoliborz). Zadaniem ich było rozminowanie północnej części stolicy oraz wałów wiślanych na odcinku od mostu Kierbedzia do Bielan na lewym brzegu Wisły i do Tarchomina na prawym. W połowie marca brygada przystąpiła do całkowitego rozminowania północnej części województwa warszawskiego, a następnie skierowana została na teren dawnych Prus Wschodnich w celu usunięcia licznych pól minowych i umocnień inżynieryjnych pozostawionych przez nieprzyjaciela. Z innej dokumentacji aktowej w 5 brygadzie saperów na uwagę zasługują materiały o charakterze ewidencyjno-personalnym i finansowym. Są to głównie księgi ewidencyjne (oficerów, podoficerów i szeregowców), charakterystyki oficerów, wnioski awansowe i odznaczeniowe, wykazy strat bezpowrotnych, ewidencja oficerów Armii Radzieckiej oraz listy płac. Wśród akt dowództwa wymienić należy jeszcze referat dotyczący analizy przyczyn strat w ludziach przy rozminowaniu oraz 19 CAW, III Szersze informacje o archiwaliach do rozminowania w artykule R.L. P o l k o w s k i e g o, Materiały dotyczące pierwszego całkowitego rozminowania terytorium Polski w zbiorach Centralnego Archiwum Wojskowego, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 2, 1970, s

12 podejmowanych środków zapobiegawczych w tym zakresie (III ). 4. Zakończenie Jednostki inżynieryjno-saperskie ludowego Wojska Polskiego w pełni wykonały postawione przed nimi zadania bojowe i wniosły poważny wkład w dzieło wyzwolenia Polski spod jarzma hitlerowskiego. Zabezpieczając działania wszystkich rodzajów wojsk, saperzy wykonali w latach wiele różnorodnych prac, a m.in.: wybudowali 139 mostów drewnianych i 23 mosty pontonowe; rozminowali 108 dużych mostów stałych; rozminowali i sprawdzili drogi i ulice o ogólnej długości ponad km; unieszkodliwili blisko 200 tys. różnego rodzaju min; usunęli ponad 700 barykad i zawałów leśnych; wybudowali ponad 100 km dróg; zbudowali ponad łodzi saperskich 20. Dla wojsk inżynieryjno-saperskich wojna nie skończyła się jednak w dniu 9 maja 1945 roku. Należało bowiem niezwłocznie przystąpić do likwidowania pozostałości wojennych, co trwało jeszcze przez wiele miesięcy i pociągnęło za sobą znaczne straty. Obszar kraju podlegający sprawdzeniu i rozminowaniu wynosił ogółem 250 tys. km 2. Znajdowało się na nim ponad 10 milionów min oraz ponad 25 milionów różnego rodzaju amunicji. Ogółem w akcji rozminowania terytorium Polski wzięło udział 10 tys. saperów ludowego Wojska Polskiego 21. Rozminowywanie przebiegało w ciężkich warunkach terenowych i w stałym napięciu spowodowanym trudną i niebezpieczną pracą. Przedstawiona charakterystyka wytworu kancelaryjnego Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP oraz brygad saperów z okresu wojny informuje ogólnie o przekazach źródłowych dotyczących formowania, organizacji i działań bojowych jednostek inżynieryjno-saperskich LWP. Bardziej szczegółowe informacje o zasobie 20 Zarys dwudziestoletniej działalności wojsk inżynieryjnych, Warszawa 1964, s. 19. Por. także K. D i d e n k o, op. cit., s. 223; tenże, Doświadczenia w zakresie organizacji i użycia wojsk inżynieryjnych ludowego Wojska Polskiego w latach , Wojskowy Przegląd Historyczny nr 3, 1973, s Dane te zaczerpnięto-z ogólnego sprawozdania omawiającego prace jednostek inżynierskosaperskich przy rozminowaniu kraju. Por. CAW, Prot. 41/53, t. 1226, k Ponadto: J. B o r d z i ł o w s k i, Wojna skończona, walki trwają. Wojskowy Przegląd Historyczny nr 3, 1973, s. 559.

13 aktowym znajdzie badacz w inwentarzu ogłoszonym drukiem. Poza omówionymi archiwaliami dodatkowe źródła historyczne stanowić mogą przekazy zawarte w odpowiednich teczkach akt oddziałów wojsk inżynieryjnych i zarządów polityczno-wychowawczych zespołów 1, 2 i 3 armii Wojska Polskiego. Znajdują się tam m.in.: sprawozdania i meldunki z działań bojowych, rozkazy i zarządzenia w sprawach inżynieryjno-saperskich, sprawozdania i meldunki o przebiegu rozminowania, schematy pól minowych, biuletyny zwiadu inżynieryjnego, mapy i schematy umocnień saperskich, sprawozdania z budowy dróg i mostów, historie jednostek inżynieryjno-saperskich oraz meldunki i sprawozdania z pracy polityczno-wychowawczej. Ponadto wskazać można na akta wytworzone przez bataliony saperów wchodzące w skład poszczególnych dywizji piechoty 22. Wśród tych przekazów źródłowych zachowały się m.in. rozkazy, zarządzenia, meldunki bojowe, sprawozdania z wykonanych prac, instrukcje szkoleniowe oraz historie jednostek inżynieryjno-saperskich. Akta przechowywane w Centralnym Archiwum Wojskowym pozwalają na szerokie omówienie złożonej i niebezpiecznej pracy saperów. Stanowią one podstawę do podjęcia opracowań dotyczących całokształtu organizacji i działań bojowych oddziałów inżynieryjno-saperskich ludowego Wojska Polskiego w latach Były to bataliony o numerach: 1, 2, 4, 5, 13, 14, 18, 19, 20, 21. Patrz: Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 1, s. 181 (zespół nr 15), s. 217 (zespół nr 31), s. 244 (zespół nr 44), s. 269 (zespół nr 56), s. 283 (zespół nr 68), s. 305 (zespół nr 83), s. 323 (zespół nr 96), s. 342 (zespół nr 108), s. 360 (zespół nr 120) i s. 377 (zespół nr 134).

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945 1. Uwagi wstępne Stosunkowo najmniej liczną grupę aktową jednostek bojowych z lat 1944 1945, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym,

Bardziej szczegółowo

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( )

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( ) Anna Gąsiorowska PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO (1943 1945) W niniejszym omówieniu uwzględniono zawartość aktową wytworzoną przez kancelarie pułków piechoty wchodzących w skład 1 pierwszych dziesięciu

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne Anna Gąsiorowska JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA 1. Uwagi wstępne Problematyka działalności i wytworu kancelaryjnego jednostek zapasowych występowała już na łamach Biuletynu.

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY 1943 1945 Spośród wszystkich rodzajów wojsk najpoważniejszą siłę bojową w ostatniej wojnie światowej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU 1943 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Sformowanie Armii Polskiej w ZSRR 1 wymagało stałego dopływu przeszkolonych, w możliwie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny Michał Klimecki MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH 1943 1945 1. Zarys organizacyjny W Centralnym Archiwum Wojskowym przechowywany jest materiał źródłowy do dziejów lotnictwa LWP w okresie

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. Uwagi wstępne Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Pojęcie 1 Armia Polska w ZSRR, często niesłusznie utożsamiane z 1 Armią Wojska Polskiego, obejmowało wszystkie polskie jednostki,

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT Bożena Szmagaj SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT 1943 1945 Udział kobiet w wojnie wyzwoleńczej narodu polskiego był zjawiskiem powszechnym. W obozach koncentracyjnych kobiety wiodły walkę

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * *

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * * Czesław Tokarz ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 W kwietniu 1943 r. działający na terenie Związku Radzieckiego Związek Patriotów Polskich wszczął, uwieńczone powodzeniem,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne Józef Milewski MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Latem 1944 roku, z chwilą wkroczenia 1 Armii Polskiej w ZSRR u boku Armii Czerwonej na ziemie polskie,

Bardziej szczegółowo

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do-

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do- Roman Leszek Polkowski ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU ODDZIAŁU PERSONALNEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 Jeden z najbogatszych w materiały zespołów spośród tych, których inwentarze ukazały się ostatnio drukiem

Bardziej szczegółowo

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zygmunt Baranowski CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Już po raz czterdziesty drugi ludowe Wojsko Polskie obchodzi swoje święto. 12 października 1943 roku żołnierze 1 Dywizji Piechoty im.

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny Jan Szostak ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH 1945 1949 1. Zarys organizacyjny Dynamiczny rozwój i wejście do działań bojowych w połowie 1944 roku oddziałów i związków taktycznych lotnictwa WP sprawiły,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny Kazimierz Bar MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH 1918 1939 1. Zarys organizacyjno-prawny W związku z dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 12 października

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Jedną z zasadniczych funkcji sądownictwa wojskowego jest oddziaływanie na żołnierzy

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 Danuta Duszak AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 W latach 1918 1921 w składzie Ministerstwa Spraw Wojskowych istniały trzy instytucje o charakterze naukowo-szkolnym,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny Wiesława Hiller CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT 1945 1950 Zarys organizacyjny Po zakończeniu działań wojennych nastąpiła konieczność reorganizacji i rozbudowa Wojska Polskiego, dostosowana

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Rozalia Markowska MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Po wyzwoleniu ziem polskich powstała konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i stabilizacji

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Wanda Roman ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Dnia 30 września 1944 roku Naczelnego Dowódca Wojska Polskiego, gen. Michał Rola-Żymierski podpisał rozkaz i ustawę o Zarządzie Informacji Naczelnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bolesław Woszczyński ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Minęło pięćdziesiąt lat od chwili, kiedy to na Górnym Śląsku po raz trzeci wybuchło

Bardziej szczegółowo

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY 6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY PATRON SZKOŁY Rok 1944 przyniósł istotne zmiany na arenie politycznej. Za sprawą największej operacji desantowej w Normandii państwa sprzymierzone zdołały utworzyć drugi front

Bardziej szczegółowo

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Adam Gnieciak AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT 1918 1939 W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza gromadzi, opracowuje i udostępnia akta formacji, których działalność związana

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Wincenty Romanowski ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH 1943 1945 W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Jednym z ciekawszych zespołów akt ludowego Wojska Polskiego przechowywanym w Centralnym

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1934 1. Organizacja i zawartość aktowa Departamentu Technicznego

Bardziej szczegółowo

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Elżbieta Młynarska-Kondrat Zygmunt Kozak ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Celem artykułu jest przedstawienie działalności i roli archiwów OW i RSZ, obecnych

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Tarkota ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1928 1939 1. Zarys rozwoju organizacyjnego Od 6 sierpnia 1928 roku rozpoczęło swoją działalność Biuro Uzupełnień, powołane rozkazem

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ 1944 1945 Problem organizowania terenowego aparatu mobilizacji i uzupełnień LWP w okresie zbliżania się jednostek armii polskiej do własnego

Bardziej szczegółowo

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1927 1939 Zarys organizacyjny W dniu 17 lutego 1927 roku z rozkazu ministra Spraw Wojskowych został zlikwidowany Oddział V Personalny

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH Wanda Roman POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH 1945 1990 Początki organizacyjne obecnego Centralnego Archiwum Wojskowego sięgają 1944 roku. W ramach Wojskowego Instytutu

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Mieczysław Hucał PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Przeglądając różne materiały w tym archiwa Światowego Związku Polskich Żołnierzy Łączności natknąłem się na informacje o jednostce

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Bogusław Stachula WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Art. 21 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach

Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach 1914-1939 W czasie I wojny światowej wprowadzono nowe rodzaje broni oraz poszerzyła się skala prowadzonych operacji. Stworzyło to konieczność

Bardziej szczegółowo

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH Henryk Fabijański STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH 1944 1948 Przebieg walki o utrwalenie władzy ludowej w Polsce w pierwszych latach powojennych

Bardziej szczegółowo

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Zygmunt Gołębiowski ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Materiały zgromadzone w archiwach wojskowych umożliwiają badania nad historią wojen i rozwojem siły zbrojnej w okresie pokojowym.

Bardziej szczegółowo

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII Tadeusz Wawrzyński AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII 1919 1939 W pierwszym okresie po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 jednostki artylerii, podobnie jak oddziały innych rodzajów broni, tworzone były doraźnie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r. Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75 Zarząd Szkolenia P7 DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie struktur wychowania fizycznego i sportu w resorcie obrony narodowej

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Andrzej Wrona ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Początek rozwoju organizacyjnego Departamentu Kawalerii MSWojsk. datuje się od 22 sierpnia 1921 roku. Wówczas

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Departament Wychowania i Promocji Obronności Warszawa, dnia 12 kwietnia 2013 r. Poz. 108 DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 348 Departament Wychowania i Promocji Obronności DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 grudnia 2013 r. zmieniająca decyzję w sprawie metodyki szkolenia

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bożena Panecka ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH (1919 1921) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu źródeł archiwalnych do dziejów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 297 Departament Wychowania Promocji Obronności DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Kazimierz Banaszek INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Po wydaniu w 1996 roku Informatora o zasobie CAW zdecydowano, aby podjąć prace nad przygotowaniem

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO ( ) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO ( ) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Zbigniew Cieślikowski ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO (1944 1948) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM W dziejach Polski Ludowej lata 1944 1948 zajmują szczególną pozycję. W

Bardziej szczegółowo

I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA

I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA PROGRAM KSZTAŁCENIA SPECJALISTYCZNEGO KURSU PRZESZKOLENIA PODOFICERÓW REZERWY KORPUS OSOBOWY: INŻYNIERIA WOJSKOWA GRUPA OSOBOWA: SPECJALNOŚĆ: SAPERSKA OGÓLNA 34-A-21 I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945

POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945 Leszek Lewandowicz POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945 W sierpniu 1970 roku minęło 26 lat od chwili utworzenia Centralnego Archiwum

Bardziej szczegółowo

Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych

Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 1, 101-108 2011

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r. Warszawa, dnia 9 września 2016 r. Poz. 151 Departament Kadr DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Kazimierz Bar ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Istniejące w latach 1918 1939 szkoły wojskowe lotnicze, obrony

Bardziej szczegółowo

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt)

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) a) Armii Łódź b) Armii Kraków c) Armii Karpaty d) Armii Prusy 2. Kto dowodził 7

Bardziej szczegółowo

Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad 1946 r.

Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad 1946 r. PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2013, R. XII, NR 1 WITOLD JARNO UNIWERSYTET ŁÓDZKI Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WOJSKOWYCH PRZEPISÓW KANCELARYJNYCH I ARCHIWALNYCH NA KSZTAŁTOWANIE ZASOBU ARCHIWALNEGO W LATACH 1945 1955. Uwagi wstępne

WPŁYW WOJSKOWYCH PRZEPISÓW KANCELARYJNYCH I ARCHIWALNYCH NA KSZTAŁTOWANIE ZASOBU ARCHIWALNEGO W LATACH 1945 1955. Uwagi wstępne Stanisław Grobelny WPŁYW WOJSKOWYCH PRZEPISÓW KANCELARYJNYCH I ARCHIWALNYCH NA KSZTAŁTOWANIE ZASOBU ARCHIWALNEGO W LATACH 1945 1955 Uwagi wstępne Celem niniejszego opracowania jest próba przedstawienia

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH

STOWARZYSZENIA SAPERÓW POLSKICH STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH Zarząd Główny 03-435 WARSZAWA ul. 11 Listopada 17/19 STOWARZYSZENIE SAPERÓW POLSKICH WARSZAWA PROGRAM DZIAŁANIA ZARZĄDU GŁÓWNEGO

Bardziej szczegółowo

GROMADZENIE WOJSKOWEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO. Uwagi wstępne

GROMADZENIE WOJSKOWEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO. Uwagi wstępne Ryszard Masłowski GROMADZENIE WOJSKOWEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO Uwagi wstępne Przedmiotem artykułu są najważniejsze problemy gromadzenia wojskowego zasobu archiwalnego ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki

Bardziej szczegółowo

Kamil Anduła. 1. Warszawska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte na froncie ( ) Warszawa

Kamil Anduła. 1. Warszawska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte na froncie ( ) Warszawa Kamil Anduła 1. Warszawska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte na froncie (1943 1945) Warszawa Redakcja: Tadeusz Zawadzki Współpraca redakcyjna i korekta: Iwona Dominik Projekt graficzny serii

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA GABINETU MINISTRA OBRONY NARODOWEJ 1945 1949. 1. Zarys organizacyjny

ARCHIWALIA GABINETU MINISTRA OBRONY NARODOWEJ 1945 1949. 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ARCHIWALIA GABINETU MINISTRA OBRONY NARODOWEJ 1945 1949 1. Zarys organizacyjny Konieczność powołania Gabinetu Ministra Obrony Narodowej pojawiła się na tym etapie organizacyjnego rozwoju MON,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Dziennik Ustaw Nr 87 7436 Poz. 561 561 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Na podstawie art. 76 ust. 14 ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

Spis zespołów archiwalnych Archiwum SG w Szczecinie

Spis zespołów archiwalnych Archiwum SG w Szczecinie Komenda Główna Straży Granicznej Źródło: http://www.bip.kgsg.strazgraniczna.pl/s01/ewidencje-i-rejestry/3597,spis-zespolow-archiwalnych-archiwum-sg-w-szcz ecinie.html Wygenerowano: Sobota, 17 września

Bardziej szczegółowo

Chcesz pracować w wojsku?

Chcesz pracować w wojsku? Praca w wojsku Chcesz pracować w wojsku? Marzysz o pracy w służbie mundurowej, ale nie wiesz, jak się do niej dostać? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Charakterystyka Sił Zbrojnych RP Siły Zbrojne Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Wojewoda "Barak : przywrócona pamięć", Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja]

Tadeusz Wojewoda Barak : przywrócona pamięć, Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja] Tadeusz Wojewoda "Barak : przywrócona pamięć", Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja] Z Dziejów Regionu i Miasta : rocznik Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Skarżysku-Kamiennej 5,

Bardziej szczegółowo

Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku

Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku Na dzień dobry w wojsku zarobki wynoszą ok. 2,5 tys. zł na rękę. Do tego dochodzi "trzynastka", różnego rodzaju dodatki oraz nagrody. Wojsko

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Druk nr 390 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

ZARYS DZIEJÓW KOMENDY POLICJI PAŃSTWOWEJ OKRĘGU XII (POMORSKIEGO) I OKRĘGU XI (POZNAŃSKIEGO) CZ. 1

ZARYS DZIEJÓW KOMENDY POLICJI PAŃSTWOWEJ OKRĘGU XII (POMORSKIEGO) I OKRĘGU XI (POZNAŃSKIEGO) CZ. 1 POLICJA KUJAWSKO-POMORSKA Źródło: http://www.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl/kb/informacje/historia-policji/historia-policji-1920/2993,zarys-dziejow-komendy -Policji-Panstwowej-Okregu-XII-pomorskiego-i-Okregu-XI-pozn.html

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja

Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Nowe kierownictwo wojska podjęło działania zmierzające do unowocześnienia organizacji i wyposażenia armii. Znaczną inicjatywę w tym zakresie przejawił

Bardziej szczegółowo

Szkolenie operacyjno-taktyczne dowództwa brygady zmechanizowanej SZ RP, AON, Warszawa 2002, 180 stron.

Szkolenie operacyjno-taktyczne dowództwa brygady zmechanizowanej SZ RP, AON, Warszawa 2002, 180 stron. 1. ROZPRAWA DOKTORSKA: Szkolenie operacyjno-taktyczne dowództwa brygady zmechanizowanej SZ RP, AON, Warszawa 2002, 180 stron. 2. ORYGINALNE OPUBLIKOWANE PRACE TWÓRCZE: 2.1. Przed doktoratem: 1. Obieg informacji

Bardziej szczegółowo

Mieczysław HUCAŁ 25 PUŁK ŁĄCZNOŚCI

Mieczysław HUCAŁ 25 PUŁK ŁĄCZNOŚCI Mieczysław HUCAŁ 25 PUŁK ŁĄCZNOŚCI Swoją karierę zawodową rozpoczynałem w 25 pułku łączności, który stacjonował wtedy w Twierdzy Modlin. Jako świeżo upieczony absolwent Wojskowej Akademii Technicznej trafiłem

Bardziej szczegółowo

Wykrywacze min Rozminowanie Środki i urządzenia rozminowania PKW w Afganistanie

Wykrywacze min Rozminowanie Środki i urządzenia rozminowania PKW w Afganistanie Wykrywacze min Rozminowanie Środki i urządzenia rozminowania PKW w Afganistanie ppłk dr inż. Tomasz CISZEWSKI, kpt. mgr inż. Piotr GRZEGORZEWSKI: Doświadczenia z wykorzystania wykrywaczy min przez polskich

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW UTRWALANIA WŁADZY LUDOWEJ W LATACH W AKTACH ZESPOŁU POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO

MATERIAŁY DO DZIEJÓW UTRWALANIA WŁADZY LUDOWEJ W LATACH W AKTACH ZESPOŁU POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO Bożena Szmagaj MATERIAŁY DO DZIEJÓW UTRWALANIA WŁADZY LUDOWEJ W LATACH 1945 1949 W AKTACH ZESPOŁU POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO Lata 1945 1949 stanowią dla Polski okres przełomowy, obfitujący w wydarzenia,

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r.

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r. Warszawa, dnia 20 września 2013 r. Poz. 229 Departament Kadr DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 3 lipca 2012 r. Poz. 241. ZARZĄDZENIE Nr 55/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 02 lipca 2012 r.

Warszawa, dnia 3 lipca 2012 r. Poz. 241. ZARZĄDZENIE Nr 55/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 02 lipca 2012 r. Warszawa, dnia 3 lipca 2012 r. Poz. 241 Komenda Główna Żandarmerii Wojskowej ZARZĄDZENIE Nr 55/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 02 lipca 2012 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowego zakresu

Bardziej szczegółowo

ZARZADZENIE Nr 16/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 22 lipca 2005 r.

ZARZADZENIE Nr 16/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 22 lipca 2005 r. Generalny Zarząd Zasobów Osobowych P1 107 ZARZADZENIE Nr 16/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie działalności kompetencyjnej i organizacyjno-etatowej w resorcie obrony narodowej

Bardziej szczegółowo

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE:

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE: WD A W Dziennik Urzędowy DZIENNIK 1 URZĘDOWY Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. Nr 9 TREŚĆ: Poz.: ZARZĄDZENIA: 82 Nr 17/MON w sprawie likwidacji Przedszkola Nr 161 w Białymstoku przy Jednostce Wojskowej

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM S Z T A B G E N E R A L N Y W P ZARZĄD PLANOWANIA OPERACYJNEGO P3 MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM ppłk dr Dariusz ŻYŁKA

Bardziej szczegółowo

KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ

KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ Załącznik 1 KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ DLA PODOFICERÓW ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI PRAKTYCZNYCH METODYKA podstawowe obowiązki dowódcy załogi, miejsce i rolę w procesie

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STANOWISKA KIEROWANIA KOMENDANTA POWIATOWEGO. Rozdział 1. Organizacja Powiatowego Stanowiska Kierowania

REGULAMIN STANOWISKA KIEROWANIA KOMENDANTA POWIATOWEGO. Rozdział 1. Organizacja Powiatowego Stanowiska Kierowania Załącznik Nr 4 do regulaminu organizacyjnego KP PSP w Jędrzejowie REGULAMIN STANOWISKA KIEROWANIA KOMENDANTA POWIATOWEGO Rozdział 1 Organizacja Powiatowego Stanowiska Kierowania 1 1. Powiatowe Stanowisko

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Zarys organizacji

ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Zarys organizacji Kazimierz Bar ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1926 1939 1. Zarys organizacji W dniu 20 lipca 1926 roku wraz z likwidacją w Ministerstwie Spraw Wojskowych Departamentu

Bardziej szczegółowo

Z DZIAŁALNOŚCI ARCHIWUM WARSZAWSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO. 1. Sprawy ogólne

Z DZIAŁALNOŚCI ARCHIWUM WARSZAWSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO. 1. Sprawy ogólne Jan Zbieć Z DZIAŁALNOŚCI ARCHIWUM WARSZAWSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO 1. Sprawy ogólne W dzisiejszych czasach archiwum spełnia ważną funkcję, jako instytucja powołana do zabezpieczania, gromadzenia, porządkowania,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 87 poz. 561 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe (Dz. U. z dnia 21 maja 2010 r.) Na podstawie art. 76

Bardziej szczegółowo

Sądownictwo polskich formacji wojskowych na froncie wschodnim

Sądownictwo polskich formacji wojskowych na froncie wschodnim Imię i nazwisko: Andrzej Wesołowski Stopień/tytuł naukowy: doktor Sylwetka naukowa: Dr Andrzej Wesołowski ukończył historię i prawo w UAM w Poznaniu. Stopień doktora nauk humanistycznych w dziedzinie historii

Bardziej szczegółowo

FILIA NR 1 ARCHIWUM WOJSK LĄDOWYCH W TORUNIU

FILIA NR 1 ARCHIWUM WOJSK LĄDOWYCH W TORUNIU Leszek Kordula FILIA NR 1 ARCHIWUM WOJSK LĄDOWYCH W TORUNIU Zarys historyczny Po zakończeniu działań wojennych 1945 r. archiwistyka wojskowa po raz kolejny stanęła przed zadaniem zgromadzenia i zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Do organizacji szkół wojskowych i szkolenia wojska oraz kadr wojskowych przystąpiono

Bardziej szczegółowo

nazwa jednostki wojskowej termin oddział lp. 1 1 Bydgoszcz 12 Wojskowy Oddział Gospodarczy JW4620 Godz TORUŃ Godz r. 10.

nazwa jednostki wojskowej termin oddział lp. 1 1 Bydgoszcz 12 Wojskowy Oddział Gospodarczy JW4620 Godz TORUŃ Godz r. 10. Harmonogram spotkań środowiskowych przedstawicieli Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Bydgoszczy z dowódcami jednostek wojskowych i żołnierzami zawodowymi na 2017r. lp. oddział regionalny

Bardziej szczegółowo

126 Recenzje i artykuły recenzyjne

126 Recenzje i artykuły recenzyjne 126 Recenzje i artykuły recenzyjne Tadeusz Kmiecik, Polskie lotnictwo wojskowe w latach 1945-1962. Organizacja, szkolenie, problemy kadrowe, Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, Warszawa 1999, str. 496.

Bardziej szczegółowo

Wykaz jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez Archiwum Wojskowe w Nowym Dworze Mazowieckim

Wykaz jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez Archiwum Wojskowe w Nowym Dworze Mazowieckim Wykaz jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez Archiwum w Nowym Dworze Mazowieckim L.p. Nazwa jednostki Miejscowość 1. 1 Batalion Czołgów Żurawica 2. 21 Batalion Dowodzenia 3. 9 Batalion Dowodzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 marca 2015 r. Poz. 307 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 5 marca 2015 r. Poz. 307 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 marca 2015 r. Poz. 307 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

AKTA DOTYCZĄCE ORGANIZACJI I DZIAŁALNOŚCI SŁUŻBY ZDROWIA WP W LATACH 1918 1939. 1. Uwagi wstępne

AKTA DOTYCZĄCE ORGANIZACJI I DZIAŁALNOŚCI SŁUŻBY ZDROWIA WP W LATACH 1918 1939. 1. Uwagi wstępne Tadeusz Wawrzyński AKTA DOTYCZĄCE ORGANIZACJI I DZIAŁALNOŚCI SŁUŻBY ZDROWIA WP W LATACH 1918 1939 1. Uwagi wstępne Materiały źródłowe dotyczące organizacji i działalności służby zdrowia w Wojsku Polskim

Bardziej szczegółowo

W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów,

W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów, W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów, którzy służbę w kieleckim garnizonie, a potem w Centrum,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 2004 r. Dz.U.04.150.1584 2005.05.03 zm. Dz.U.05.68.598 1 2005.08.04 zm. Dz.U.05.133.1121 1 2006.06.07 zm. Dz.U.06.86.596 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Kmiecik Problemy demobilizacji i przejścia Wojska Polskiego na stopę pokojową w latach Słupskie Studia Historyczne 11,

Tadeusz Kmiecik Problemy demobilizacji i przejścia Wojska Polskiego na stopę pokojową w latach Słupskie Studia Historyczne 11, Tadeusz Kmiecik Problemy demobilizacji i przejścia Wojska Polskiego na stopę pokojową w latach 1945-1947 Słupskie Studia Historyczne 11, 131-146 2004 S Ł U P S K I E S T U D I A H I S T O R Y C Z N E Nr

Bardziej szczegółowo

Zarys struktur oraz zadania Zwiadu Wojsk Ochrony Pogranicza i Kontroli Ruchu Granicznego w latach

Zarys struktur oraz zadania Zwiadu Wojsk Ochrony Pogranicza i Kontroli Ruchu Granicznego w latach Zarys struktur oraz zadania Zwiadu Wojsk Ochrony Pogranicza i Kontroli Ruchu Granicznego w latach 1945 1991 Departament WOP 1945 1948 W pierwszych latach po zakończeniu drugiej wojny światowej ziemie państwa

Bardziej szczegółowo