CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne"

Transkrypt

1 Henryk Fabijański CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne Równolegle z formowaniem związków taktycznych i operacyjnych ludowego Wojska Polskiego tworzono odpowiednie oddziały i pododdziały inżynieryjnosaperskie. Odrębność zadań inżynieryjnych w poszczególnych rodzajach wojsk spowodowała uściślenie specjalizacji fachowej oraz wpłynęła na strukturę organizacyjną. Wojska inżynieryjno-saperskie dzieliły się na dwie grupy: 1) saperzy uniwersalni; 2) jednostki przeznaczone do zadań specjalnych. Również w strukturze organizacyjnej występował podział na dwie grupy. Do pierwszej należały oddziały i pododdziały inżynieryjne wchodzące organicznie w skład związków taktycznych i operacyjnych, zaś drugą grupę stanowiły oddziały i związki inżynieryjne odwodu Naczelnego Dowództwa WP 1. Wojska inżynieryjno-saperskie ludowego Wojska Polskiego odgrywały 1 Szczegółowe informacje o strukturze organizacyjnej oraz działaniach wojsk inżynieryjnych w latach wojny podają: K. D i d e ń k o, Rozwój wojsk inżynieryjnych WP w latach , Wojskowy Przegląd Historyczny nr 2, 1969, s ; J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego, część 4 formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, wyposażenie, metryki jednostek inżynieryjno-saperskich, drogowych i chemicznych. Warszawa 1970, s Wiele cennych danych o działaniach wojsk inżynieryjno-saperskich LWP dostarczają wspomnienia J. B o r d z i ł o w s k i e g o, Żołnierska droga, t. 2, Warszawa 1972.

2 doniosłą rolę w zabezpieczeniu i przygotowaniu do działań bojowych pola walki dla sił głównych, zapewniały też szybkie pokonywanie przeszkód wodnych, stwarzając tym samym dogodne warunki w utrzymaniu ciągłości ruchu w natarciu oraz okazywały wydajną pomoc przy umocnieniu terenu w obronie. Obok różnorodności zadań specjalnych, saperzy brali udział w najtrudniejszych fazach walki, działali także skutecznie jako grupy szturmowe w miastach i przy zdobywaniu silnych umocnień obrony zawczasu przygotowanej. Natomiast oddziały i związki inżynieryjne podległe bezpośrednio Naczelnemu Dowództwu WP wykonywały zadania na korzyść całego wojska, bądź też różne czynności o szczególnym znaczeniu dla całego kraju (rozminowanie, budowa mostów wysokowodnych). Burzyły także żelbetonowe schrony i umocnienia pozycyjne, które utrudniały sprawne funkcjonowanie komunikacji i jej rozbudowę w miastach. Dużo wysiłku włożono również w usuwanie pozostałości wojennych na głównych arteriach komunikacyjnych. Pododdziały inżynieryjno-saperskie działające w związkach taktycznych i operacyjnych, a formowane na szczeblu armii wykonywały wielkie i kompleksowe zadania w zakresie budowania mostów stałych i dróg łączących zaplecze z frontem, bądź też brały udział w pracach na korzyść armii. 2. Zarys organizacyjny W okresie formowania pododdziałów 1 dywizji piechoty, powstał w maju 1943 roku 1 batalion saperów, jako jednostka organicznie wchodząca w skład dywizji 2. W okresie późniejszym wojska inżynieryjno-saperskie wzrastały liczebnie wraz z rozwojem siły zbrojnej ludowego Wojska Polskiego. Każda nowopowstająca dywizja piechoty organizowała własne pododdziały inżynieryjno-saperskie. Jednocześnie z formowaniem 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, w sierpniu 1943 roku rozpoczęto organizowanie 2 batalionu saperów 2 dywizji piechoty 3 2 Batalion został sformowany według etatu nr 04/506. CAW, III-7-2, k Rozkaz organizacyjny nr 1 dowódcy KPSZ w ZSRR z dnia roku. Organizacja i działania bojowe ludowego Wojska Polskiego w latach , t. 1, Warszawa 1958, s

3 oraz, jako jednostki korpuśnej, 3 samodzielnego batalionu saperów 4. W styczniu 1944 roku miało miejsce formowanie 3 dywizji piechoty, a wraz z nią 4 batalionu saperów 5. Z dniem 1 kwietnia 1944 roku na bazie istniejących jednostek utworzona została Armia Polska w ZSRR. Wówczas też organizowana była 4 dywizja piechoty oraz z nią związany 5 batalion saperów 6. Ponadto na bazie 3 batalionu saperów zorganizowano 1 brygadę saperów (w składzie 8, 9, 10 i 11 bsap.) 7 oraz 7 samodzielny batalion saperów 8. Równolegle z utworzeniem dowództwa armii organizowane było Dowództwo Wojsk Inżynieryjno-Saperskich. W lipcu 1944 roku, zgodnie z dekretem Krajowej Rady Narodowej powstało ludowe Wojsko Polskie. Następnie zostało utworzone Naczelne Dowództwo WP, a wraz z nim w sierpniu 1944 roku Dowództwo Wojsk Inżynieryjnych Wojska Polskiego 9. Jemu to podporządkowano pod względem merytoryczno-fachowym wszystkie istniejące i formowane jednostki inżynieryjno-saperskie. Dalsza rozbudowa jednostek saperskich przebiegała równolegle z rozwojem całego wojska. W składzie 1 armii WP sformowano 2 brygadę saperów (24, 26, 27 i 29 bsap.) 10, zaś w ramach 2 armii WP 4 brygadę saperów (25, 28, 30 i 32 bsap.) Tamże. W okresie późniejszym ( roku) został włączony w skład 1 brygady saperów ze zmianą numeru na 8. Por. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s Rozkaz nr 95 dowódcy 1 KPSZ w ZSRR z dnia roku. CAW, III-3-99, k Batalion formowano w rejonie Sum na podstawie rozkazu nr 001 dowódcy Armii Polskiej w ZSRR z dnia roku. CAW, III-4-92, k Por. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s W marcu 1946 roku brygada została przeformowana na 1 Warszawski Pułk Saperów na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 0102 dowódcy Okręgu Wojskowego nr IV, wydanego w oparciu o rozkaz nr 022/org. NDWP z dnia roku. CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56. Pełny opis organizacji i działań brygady przedstawia S. S z c z e p a ń s k i, Na saperskim szlaku. Z dziejów 1 Warszawskiej Brygady Inżynieryjno-Saperskiej, Warszawa Formowany był w rejonie Sum na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 004 dowódcy 1 KPSZ w ZSRR z dnia 3.04,1944 roku, według etatu nr 012/37. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Ponadto: CAW, III-368-1, k Dowództwo formowano według etatu nr 02/401. CAW, III , k. 30. Patrz też: J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit. s, Początkowo brygada podlegała NDWP, zaś w listopadzie 1944 roku została włączona w skład 1 AWP. W końcu stycznia 1945 roku podporządkowano ją dowódcy wojsk inżynieryjnych WP (Por. Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego z lat Jednostki bojowe, część 2, Warszawa 1961, s. 650). Na podstawie rozkazu nr 022/org. NDWP z roku brygadę przeformowano na 2 Warszawski Pułk Saperów (CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56). 11 Rozkaz nr 8 naczelnego dowódcy WP z dnia roku Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Rozkazem NDWP nr 022/org. z roku 4 brygada została przeformowana na 4 Łużycki Pułk Saperów. CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k. 56).

4 Natomiast w odwodzie Naczelnego Dowództwa WP powstały: 3 brygada pontonowomostowa (6, 31, 33 i 35 b. pont-most.) 12 i 5 brygada saperów (34, 36, 38 i 39 bsap.) 13. Następnie został sformowany 2 zapasowy pułk saperów 14 i Oficerska Szkoła Saperów 15. Jednocześnie w nowoformowanych dywizjach powstawały dywizyjne bataliony saperów, zaś w brygadach kawalerii utworzono 12 szwadron saperów. Zorganizowane i działające oddziały i pododdziały inżynieryjno-saperskie posiadały duże braki w obsadzie etatowej. Jednakże pomimo poważnych trudności zdołały w pełni wykonać zadanie związane z bojowym zabezpieczeniem jednostek bezpośrednio walczących na froncie. Pozostałe bataliony saperskie formowane w marcu 1945 roku nie zdążyły wejść do walki na froncie. Działalnością bojową i Szkoleniem wojsk inżynieryjno-saperskich kierowało Dowództwo Wojsk Inżynieryjno-Saperskich Wojska Polskiego. Na podstawie zachowanych przekazów źródłowych można stwierdzić, że skład organizacyjny wojsk inżynieryjno-saperskich odbiegał od założeń strukturalnych i w obu armiach był różny. Również jednostki inżynieryjno-saperskie odwodu Naczelnego Dowództwa WP nie miały stałej struktury i ulegały zmianom wynikającym z potrzeb pola walki i stanu organizacyjnego wojska Charakterystyka zawartości aktowej W Centralnym Archiwum Wojskowym zgromadzono akta 28 jednostek inżynieryjno-saperskich. Ogółem zespoły te obejmują jednostek archiwalnych. 12 Rozkaz nr 50 naczelnego dowódcy WP z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s Brygada została sformowana w składzie 3 armii WP. Po zaprzestaniu formowania 3 armii przekazano ją do dyspozycji Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP. Por. rozkazy naczelnego dowódcy WP: nr 41 z dnia roku oraz nr 59/org. z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s i 257. Patrz też: Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 2, s W styczniu 1946 roku brygadę przeformowano na 5 Mazurski Pułk Saperów. Rozkaz nr 022/org. NDWP z roku CAW, Prot. 1101/65, t. 8, k Rozkaz nr 05/OU dowódcy Armii Polskiej w ZSRR z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 52 oraz Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 4, Warszawa 1970, s Szkoła formowana była w Przemyślu na podstawie rozkazu nr 56 naczelnego dowódcy WP z dnia roku. Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 216 oraz J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w s k i, op. cit., s K. D i d e n k o, op., cit., s

5 Na czoło zawartości jednostek saperskich wysuwają się materiały o charakterze operacyjnym, szeroko informujące o ich udziale w działaniach wojennych. Są to rozkazy i zarządzenia bojowe Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP oraz dowództw brygad. Wartość poznawczą mają także meldunki i sprawozdania z rozminowań określonych terenów bądź miast. Kolejną grupę materiałów stanowią: mapy, schematy i szkice pól minowych oraz dokumentacja konstrukcyjna i techniczna budowanych mostów i dróg. Zachowały się też sprawozdania informujące o udziale wojsk saperskich w zabezpieczaniu przepraw w czasie działań bojowych nad środkową Wisłą. Ponadto w tych zespołach archiwalnych występują cenne materiały dotyczące współpracy dowództw brygad saperskich z władzami administracji terenowej. Inne źródła obrazują stan rozminowania obszarów oraz udział wojska w pracach na rzecz ludności cywilnej w akcjach przeciwlodowych i przeciwpowodziowych. Na uwagę badacza zasługują także występujące w zespołach kroniki i dzienniki działań bojowych poszczególnych jednostek, chronologicznie odtwarzające przebieg wydarzeń. Wartość poznawczą mają też instrukcje i przepisy normatywne o eksploatacji dróg i mostów oraz o działaniu min własnych i nieprzyjaciela. * D o w ó d z t w o W o j s k I n ż y n i e r y j n y c h WP spełniało rolę centralnego organu dowodzenia, korygującego działania wszystkich jednostek saperskich WP. Organizowało i kontrolowało ono działalność w zakresie formowania, szkolenia oraz zaopatrzenia jednostek saperskich w sprzęt techniczny i materiały bojowe. Dowództwu podlegały pod względem fachowym dowództwa wojsk inżynieryjno-saperskich 1, 2 i 3 armii WP. Dowództwo Wojsk Inżynieryjnych WP rozformowane zostało 7 czerwca 1945 roku na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa WP nr 0140/org. 17. Skład osobowy i akta przejął nowoformujący się Departament Wojsk Inżynieryjnych Ministerstwa Obrony Narodowej. 17 Organizacja i działania bojowe..., t. 1, s. 391.

6 Zespół Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP liczy 85 jednostki archiwalne. W jego wytworze kancelaryjnym występują duże luki; brak m.in. rozkazów dziennych oraz akt obrazujących działalność aparatu polityczno-wychowawczego. W zespole na czoło wysuwają się akta o charakterze operacyjnym. W ich skład wchodzą meldunki o wykonanych pracach (III ), budowie mostów i dróg oraz dokonanych rozminowaniach, a także schematy i plany pól minowych, protokoły przekazania rozminowanych obiektów i terenów. Interesujące są meldunki operacyjne o postępie prac przy rozminowaniu Warszawy (III ). Wartość poznawczą mają również meldunki i sprawozdania o składzie osobowym i stanie bojowym jednostek inżynieryjnych oraz plany i programy szkolenia. Na uwagę zasługuje też opis walk 1 AWP o Kołobrzeg (III ). W omawianym zespole występują ponadto: korespondencja w sprawach naznaczania na stanowiska, wykazy obsady oficerskiej w oddziałach saperskich, wnioski odznaczeniowe i awansowe oraz meldunki o wypadkach nadzwyczajnych. Z innych archiwaliów wymienić należy jeszcze meldunki i sprawozdania o zaopatrzeniu jednostek oraz zapotrzebowania na sprzęt, jak też liczną korespondencję dowództwa w sprawach porządkowych, administracyjnych i dyscyplinarnych. * Kolejną grupę zespołów stanowi 1 s a m o d z i e l n a b r y g a d a s a p e r ó w. Akta dowództwa brygady i jednostek podległych liczą ogółem 396 jednostek archiwalnych. Podział wytworu kancelaryjnego na poszczególne zespoły przedstawia się następująco: dowództwo brygady 171 j.a. kompania sztabowa 2 j.a. 8 batalion saperów 74 j.a. 9 batalion saperów 30 j.a. 10 batalion saperów 69 j.a. 11 batalion saperów 50 j.a. Zespół akt dowództwa brygady posiada poważne luki. Również zespoły akt

7 batalionów zachowały się w stanie uszczuplonym. Przekazy źródłowe omawianych zespołów stanowią cenną bazę do poznania spraw dotyczących formowania brygady i udziału jednostek podległych w działaniach bojowych. Do interesujących materiałów należą tu akta operacyjne, zawierające najwięcej wiadomości o działaniach bojowych oddziałów. Wartość poznawczą mają także dzienniki działań bojowych, meldunki i sprawozdania z przygotowania i przebiegu forsowania Wisły i Odry (III i 17) oraz innych przeszkód wodnych. Ponadto zachowały się opisy i wykazy mostów zbudowanych przez brygadę w okresie działań oraz charakterystyka Wału Pomorskiego wraz ze schematami i zdjęciami umocnień (III ). Godne zainteresowania są też mapy z naniesioną sytuacją bojową. Na uwagę zasługują również: fotografie i szkice z budowy mostów na rzece Prośnicy w rejonie Kołobrzegu (III ), opis niemieckiej obrony Kołobrzegu (III ), zarys organizacji i działań bojowych brygady (III ), sprawozdanie przedstawiciela Sztabu Generalnego Armii Radzieckiej o zdobyciu Poznania (III ) oraz sprawozdanie o inżynieryjnym zabezpieczeniu działań 1 AWP w operacji berlińskiej (III ). W kolejności wymienić należy archiwalia obrazujące działalność aparatu polityczno-wychowawczego. W tych przekazach znaleźć można wiadomości związane z politycznym zabezpieczeniem działań bojowych brygady i jednostek jej podległych. Wiele z tych archiwaliów informuje o przebiegu prac przy rozminowaniu Śląska i Pomorza, o stanie i poziomie pracy polityczno-wychowawczej, nastrojach wśród żołnierzy i ludności na terenach działania. Poważną ilość jednostek archiwalnych stanowią księgi ewidencji personalnej. Ponadto zachowały się charakterystyki służbowe, wnioski awansowe i odznaczeniowe oraz rozkazy dzienne. W omawianej grupie zespołów występują również listy płacy (oficerów, podoficerów i szeregowców), dowody kasowe oraz sprawozdania z kontroli całokształtu gospodarki finansowej. *

8 Następną grupę archiwaliów stanowi wytwór kancelaryjny 2 b r y g a d y s a p e r ó w i podległych jej batalionów. Stan ilościowy zachowanych materiałów źródłowych przedstawia się następująco: dowództwo brygady 82 j.a. 24 batalion saperów 32 j.a. 26 batalion saperów 30 j.a. 27 batalion saperów 29 j.a. 29 batalion saperów 48 j.a. Ogółem grupa zespołów obejmuje 221 teczek, co stanowi około 50 procent akt wytworzonych przez te jednostki w okresie wojny. Wśród najbardziej wartościowych przekazów źródłowych 2 brygady saperów znajdują się rozkazy operacyjne i meldunki bojowe. Są też sprawozdania batalionów z wykonanych czynności, materiały zwiadowcze dotyczące Wisły na odcinku Pelcowizna Jabłonna (III-306-7) oraz zwiadowczy szkic obrony niemieckiej na odcinku Odrzywół Przysucha Mroczków (III ). Należy zaznaczyć, że już 25 listopada 1944 roku brygada przystąpiła do rozminowania terenów położonych na północ od Pragi. Jak wykazują archiwalia, równolegle prowadzony był zwiad rzeki Wisły, w celu określenia dogodnego miejsca dla przeprawy desantowej i budowy mostu pontonowego. W dniu 13 stycznia 1945 roku jednostki brygady rozpoczęły prace organizacyjne związane z ubezpieczeniem przeprawy poszczególnych dywizji. Bezpośrednio po wyzwoleniu Warszawy przez jednostki 1 AWP 2 brygada saperów wspólnie z 4 i 5 brygadą przystąpiła do rozminowania miasta. W zespole zachowały się sprawozdania batalionów z rozminowania Warszawy 18 i protokoły przekazania terenów władzom lokalnym (III oraz III-309-9). Znaczny procent wytworu kancelaryjnego dowództwa 2 brygady saperów stanowią akta personalne, a wśród nich ewidencja oficerów, podoficerów i szeregowców, charakterystyki służbowe i wnioski odznaczeniowe oraz wyciągi z rozkazów nominacyjnych. 18 CAW, III W okresie od końca stycznia do początku marca 1945 roku dowództwo brygady spełniało rolę Głównego Sztabu Rozminowania m.st. Warszawy. J. M a l c z e w s k i i R.L. P o l k o w k i, op. cit., s. 141.

9 Wśród akt o charakterze kwatermistrzowskim wymienić można sprawozdania o sytuacji materiałowej i socjalno-bytowej w jednostkach oraz rozliczenia finansowe i listy płacy. * Akta 3 b r y g a d y p o n t o n o w o - m o s t o w e j zachowały się w niewielkiej ilości. Wytwór kancelaryjny pochodzi z lat i obejmuje 71 jednostek archiwalnych, w tym 37 teczek dowództwa brygady. Przekazy źródłowe 3 brygady pontonowo-mostowej można podzielić na kilka grup. Najważniejsza z nich zawiera akta operacyjne. Wśród nich są rozkazy bojowe i sytuacyjne, szkice oraz schematy działań i przepraw, meldunki bojowe, zarządzenia w sprawach wyszkolenia bojowego, a także sprawozdanie z budowy mostu na rzece Świder (III ) i historia mostów pontonowych w Warszawie. Właśnie te przekazy źródłowe mówią o udziale jednostek brygady w forsowaniu Wisły i organizowaniu przeprawy promowej w czasie walk o Warszawę. Po wyzwoleniu stolicy 33 baon pełnił służbę przy utrzymaniu mostu w rejonie Pragi. Natomiast 35 baon początkowo oczyszczał dno Wisły z wraków, a po 30 maja 1945 roku brał udział przy budowie mostu na rzece Świder. Z akt personalnych na uwagę zasługują książki ewidencyjne oficerów i szeregowców, skorowidze stanu osobowego, obsada etatowych stanowisk oficerskich, wnioski odznaczeniowe i awansowe, meldunki o wypadkach nadzwyczajnych, wyciągi z rozkazów personalnych oraz księgi pogrzebowe. Wśród akt finansowych występują listy płacy i żołdu oraz dowody kasowe. * Grupa zespołów akt 4 b r y g a d y s a p e r ó w liczy 93 jednostki archiwalne (w tym 51 teczek dowództwa). Zachowane przekazy źródłowe mówią o formowaniu jednostki i jej udziale w działaniach bojowych. Do najcenniejszych archiwaliów należą akta operacyjne. Wśród nich są dzienniki działań bojowych

10 (prowadzone bardzo dokładnie) uzupełnione mapami i schematami oraz meldunki operacyjno-inżynieryjne i rozkazy w sprawach rozminowania, wyszkolenia i dyscypliny. Z materiałów tych wynika, że w dniu 1 lutego 1945 roku główne siły brygady przybyły do stolicy i otrzymały pierwsze zadanie bojowe rozminowanie południowej części miasta i wałów wiślanych na odcinku Nowy Dwór Warszawa Góra Kalwaria oraz ochrona wysokowodnego mostu w rejonie Warszawy. Równolegle z rozminowywaniem 25 batalion saperów usuwał zburzone przęsła mostów: Poniatowskiego, Kierbedzia i Kolejowego w celu umożliwienia spłynięcia lodów wiosennych. Natomiast 30 batalion otrzymał zadanie ochrony prowizorycznego mostu drogowego na Wiśle w Puławach oraz mostu na rzece Wieprz w rejonie Kośmina. W dniu 21 lutego 1945 roku brygada zakończyła pracę przy rozminowaniu, a ochronę mostów przekazała 2 i 5 brygadzie saperów. Z rozkazów i meldunków wynika, że w dniu 8 kwietnia 1945 roku 4 brygada saperów skoncentrowała się w m. Gozdnica i przystąpiła do prac przy inżynieryjnym ubezpieczeniu natarcia 2 AWP i do przerwania umocnionego pasa obrony frontu nieprzyjaciela na lewym brzegu Nysy. Po sforsowaniu rzeki brygada otrzymała zadanie zabezpieczenia natarcia 5, 8 i 9 dywizji piechoty. Po zakończeniu wojny brygada brała udział w rozminowywaniu województw: krakowskiego, śląsko-dąbrowskiego, pomorskiego, częściowo kieleckiego oraz miasta i powiatu Poznań. Prace te zakończono u schyłku roku Poza aktami o charakterze operacyjnym w zespołach archiwalnych 4 brygady saperów znajdują się przekazy źródłowe dotyczące spraw ewidencyjno-personalnych i finansowych. Wśród nich wymienić można: rozkazy personalne, wnioski odznaczeniowe, meldunki o wypadkach nadzwyczajnych, wykazy odznaczonych, księgi ewidencji (oficerów, podoficerów i szeregowców) oraz listy płac, dowody kasowe i sprawozdania z gospodarki finansowej. Ponadto w zespole samego dowództwa brygady na uwagę badacza zasługują zarządzenia okolicznościowe i porządkowe wyższych dowództw oraz krótki zarys historii brygady (III ) i opis niemieckich fortyfikacji obronnych w Warszawie (III ). *

11 Zespoły archiwalne 5 brygady saperów liczą ogółem 160 jednostek archiwalnych, w tym: Dowództwo 82 j.a. 34 batalion 22 j.a. 36 batalion 18 j.a. 38 batalion 22 j.a. 39 batalion 16 j.a. Podobnie jak i w poprzednich zespołach inżynieryjno-saperskich, również i w wytworze kancelaryjnym tej brygady na uwagę zasługują akta o charakterze operacyjnym. Cennym przekazem źródłowym dla badacza jest zwłaszcza sprawozdanie z całkowitego rozminowania terenów Polski, za okres od 15 marca do 14 października 1945 roku 19. Ponadto wymienić można zestawienia rozminowanych pól minowych (III ) oraz sprawozdanie z całkowitego rozminowania Warszawy (III ). Jak wynika z wymienionych przekazów archiwalnych w styczniu 1945 roku siły główne brygady skoncentrowane zostały na terenie Warszawy (Żoliborz). Zadaniem ich było rozminowanie północnej części stolicy oraz wałów wiślanych na odcinku od mostu Kierbedzia do Bielan na lewym brzegu Wisły i do Tarchomina na prawym. W połowie marca brygada przystąpiła do całkowitego rozminowania północnej części województwa warszawskiego, a następnie skierowana została na teren dawnych Prus Wschodnich w celu usunięcia licznych pól minowych i umocnień inżynieryjnych pozostawionych przez nieprzyjaciela. Z innej dokumentacji aktowej w 5 brygadzie saperów na uwagę zasługują materiały o charakterze ewidencyjno-personalnym i finansowym. Są to głównie księgi ewidencyjne (oficerów, podoficerów i szeregowców), charakterystyki oficerów, wnioski awansowe i odznaczeniowe, wykazy strat bezpowrotnych, ewidencja oficerów Armii Radzieckiej oraz listy płac. Wśród akt dowództwa wymienić należy jeszcze referat dotyczący analizy przyczyn strat w ludziach przy rozminowaniu oraz 19 CAW, III Szersze informacje o archiwaliach do rozminowania w artykule R.L. P o l k o w s k i e g o, Materiały dotyczące pierwszego całkowitego rozminowania terytorium Polski w zbiorach Centralnego Archiwum Wojskowego, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 2, 1970, s

12 podejmowanych środków zapobiegawczych w tym zakresie (III ). 4. Zakończenie Jednostki inżynieryjno-saperskie ludowego Wojska Polskiego w pełni wykonały postawione przed nimi zadania bojowe i wniosły poważny wkład w dzieło wyzwolenia Polski spod jarzma hitlerowskiego. Zabezpieczając działania wszystkich rodzajów wojsk, saperzy wykonali w latach wiele różnorodnych prac, a m.in.: wybudowali 139 mostów drewnianych i 23 mosty pontonowe; rozminowali 108 dużych mostów stałych; rozminowali i sprawdzili drogi i ulice o ogólnej długości ponad km; unieszkodliwili blisko 200 tys. różnego rodzaju min; usunęli ponad 700 barykad i zawałów leśnych; wybudowali ponad 100 km dróg; zbudowali ponad łodzi saperskich 20. Dla wojsk inżynieryjno-saperskich wojna nie skończyła się jednak w dniu 9 maja 1945 roku. Należało bowiem niezwłocznie przystąpić do likwidowania pozostałości wojennych, co trwało jeszcze przez wiele miesięcy i pociągnęło za sobą znaczne straty. Obszar kraju podlegający sprawdzeniu i rozminowaniu wynosił ogółem 250 tys. km 2. Znajdowało się na nim ponad 10 milionów min oraz ponad 25 milionów różnego rodzaju amunicji. Ogółem w akcji rozminowania terytorium Polski wzięło udział 10 tys. saperów ludowego Wojska Polskiego 21. Rozminowywanie przebiegało w ciężkich warunkach terenowych i w stałym napięciu spowodowanym trudną i niebezpieczną pracą. Przedstawiona charakterystyka wytworu kancelaryjnego Dowództwa Wojsk Inżynieryjnych WP oraz brygad saperów z okresu wojny informuje ogólnie o przekazach źródłowych dotyczących formowania, organizacji i działań bojowych jednostek inżynieryjno-saperskich LWP. Bardziej szczegółowe informacje o zasobie 20 Zarys dwudziestoletniej działalności wojsk inżynieryjnych, Warszawa 1964, s. 19. Por. także K. D i d e n k o, op. cit., s. 223; tenże, Doświadczenia w zakresie organizacji i użycia wojsk inżynieryjnych ludowego Wojska Polskiego w latach , Wojskowy Przegląd Historyczny nr 3, 1973, s Dane te zaczerpnięto-z ogólnego sprawozdania omawiającego prace jednostek inżynierskosaperskich przy rozminowaniu kraju. Por. CAW, Prot. 41/53, t. 1226, k Ponadto: J. B o r d z i ł o w s k i, Wojna skończona, walki trwają. Wojskowy Przegląd Historyczny nr 3, 1973, s. 559.

13 aktowym znajdzie badacz w inwentarzu ogłoszonym drukiem. Poza omówionymi archiwaliami dodatkowe źródła historyczne stanowić mogą przekazy zawarte w odpowiednich teczkach akt oddziałów wojsk inżynieryjnych i zarządów polityczno-wychowawczych zespołów 1, 2 i 3 armii Wojska Polskiego. Znajdują się tam m.in.: sprawozdania i meldunki z działań bojowych, rozkazy i zarządzenia w sprawach inżynieryjno-saperskich, sprawozdania i meldunki o przebiegu rozminowania, schematy pól minowych, biuletyny zwiadu inżynieryjnego, mapy i schematy umocnień saperskich, sprawozdania z budowy dróg i mostów, historie jednostek inżynieryjno-saperskich oraz meldunki i sprawozdania z pracy polityczno-wychowawczej. Ponadto wskazać można na akta wytworzone przez bataliony saperów wchodzące w skład poszczególnych dywizji piechoty 22. Wśród tych przekazów źródłowych zachowały się m.in. rozkazy, zarządzenia, meldunki bojowe, sprawozdania z wykonanych prac, instrukcje szkoleniowe oraz historie jednostek inżynieryjno-saperskich. Akta przechowywane w Centralnym Archiwum Wojskowym pozwalają na szerokie omówienie złożonej i niebezpiecznej pracy saperów. Stanowią one podstawę do podjęcia opracowań dotyczących całokształtu organizacji i działań bojowych oddziałów inżynieryjno-saperskich ludowego Wojska Polskiego w latach Były to bataliony o numerach: 1, 2, 4, 5, 13, 14, 18, 19, 20, 21. Patrz: Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego..., część 1, s. 181 (zespół nr 15), s. 217 (zespół nr 31), s. 244 (zespół nr 44), s. 269 (zespół nr 56), s. 283 (zespół nr 68), s. 305 (zespół nr 83), s. 323 (zespół nr 96), s. 342 (zespół nr 108), s. 360 (zespół nr 120) i s. 377 (zespół nr 134).

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945 1. Uwagi wstępne Stosunkowo najmniej liczną grupę aktową jednostek bojowych z lat 1944 1945, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym,

Bardziej szczegółowo

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( )

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( ) Anna Gąsiorowska PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO (1943 1945) W niniejszym omówieniu uwzględniono zawartość aktową wytworzoną przez kancelarie pułków piechoty wchodzących w skład 1 pierwszych dziesięciu

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne Tadeusz Kowalczyk ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII 1944 1947 1. Problemy organizacyjne Druga wojna światowa była ostatnią, w której kawalerii używano na większą skalę, jako rodzaju broni. Niemal we wszystkich

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne Anna Gąsiorowska JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA 1. Uwagi wstępne Problematyka działalności i wytworu kancelaryjnego jednostek zapasowych występowała już na łamach Biuletynu.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Czesław Tokarz CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT 1944 1945 PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Stosunkowo liczną grupę aktową w zasobach Centralnego Archiwum Wojskowego

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zarys organizacyjny Powstanie Dowództwa Wojsk Pancernych i Zmotoryzowanych WP

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY 1943 1945 Spośród wszystkich rodzajów wojsk najpoważniejszą siłę bojową w ostatniej wojnie światowej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zagadnienie tak ważne dla odradzającej się Polski, jakim było

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU 1943 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Sformowanie Armii Polskiej w ZSRR 1 wymagało stałego dopływu przeszkolonych, w możliwie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny Michał Klimecki MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH 1943 1945 1. Zarys organizacyjny W Centralnym Archiwum Wojskowym przechowywany jest materiał źródłowy do dziejów lotnictwa LWP w okresie

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. Uwagi wstępne Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R.

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Czesław Tokarz WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Zgromadzone w Centralnym Archiwum Wojskowym akta stanowią poważną bazę źródłową

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. UWAGI WSTĘPNE Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT Bożena Szmagaj SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT 1943 1945 Udział kobiet w wojnie wyzwoleńczej narodu polskiego był zjawiskiem powszechnym. W obozach koncentracyjnych kobiety wiodły walkę

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT 1944 1945 Problematyka dotycząca działań bojowych 1 korpusu pancernego z najeźdźcą hitlerowskim znalazła już swoje odbicie w kilku publikacjach

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Pojęcie 1 Armia Polska w ZSRR, często niesłusznie utożsamiane z 1 Armią Wojska Polskiego, obejmowało wszystkie polskie jednostki,

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.jskinternet.pl/bip/rejestry-ewidencje-arc/kategorie/18,akta-wojskowych-organow-bezpieczenstwa-panstwa-u zyczone-przez-centralne-archiwum.html

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny Janusz Gzyl ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT 1951 1956 1. Zarys organizacyjny Opracowany na lata 1949 1955 plan rozwoju wojska, przewidywał znaczną rozbudowę artylerii zarówno naziemnej, jak i przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT Czesław Tokarz CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT 1943 1945 Jednym z istotnych działów pracy kwatermistrzostwa ludowego Wojska Polskiego, w okresie wojny, była działalność wojskowej służby zdrowia.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne Józef Milewski MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Latem 1944 roku, z chwilą wkroczenia 1 Armii Polskiej w ZSRR u boku Armii Czerwonej na ziemie polskie,

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * *

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * * Czesław Tokarz ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 W kwietniu 1943 r. działający na terenie Związku Radzieckiego Związek Patriotów Polskich wszczął, uwieńczone powodzeniem,

Bardziej szczegółowo

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do-

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do- Roman Leszek Polkowski ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU ODDZIAŁU PERSONALNEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 Jeden z najbogatszych w materiały zespołów spośród tych, których inwentarze ukazały się ostatnio drukiem

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny Jan Szostak ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH 1945 1949 1. Zarys organizacyjny Dynamiczny rozwój i wejście do działań bojowych w połowie 1944 roku oddziałów i związków taktycznych lotnictwa WP sprawiły,

Bardziej szczegółowo

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zygmunt Baranowski CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Już po raz czterdziesty drugi ludowe Wojsko Polskie obchodzi swoje święto. 12 października 1943 roku żołnierze 1 Dywizji Piechoty im.

Bardziej szczegółowo

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24 Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24 Sygn. Tytuł Daty Rodzaj dok. Liczba s/k 1 Zarządzenia wyższych przełożonych stanowiące podstawę organizacji; etaty z wykazami zmian. 1970-1989 2 Etaty z wykazami zmian;

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny Kazimierz Bar MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH 1918 1939 1. Zarys organizacyjno-prawny W związku z dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 12 października

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Jedną z zasadniczych funkcji sądownictwa wojskowego jest oddziaływanie na żołnierzy

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 Danuta Duszak AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 W latach 1918 1921 w składzie Ministerstwa Spraw Wojskowych istniały trzy instytucje o charakterze naukowo-szkolnym,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny Wiesława Hiller CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT 1945 1950 Zarys organizacyjny Po zakończeniu działań wojennych nastąpiła konieczność reorganizacji i rozbudowa Wojska Polskiego, dostosowana

Bardziej szczegółowo

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Wiesław Bernaś, Zdzisław Lisek UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Układ strukturalno-chronologiczno-rzeczowy akt przyjęty został w Centralnym Archiwum Wojskowym podczas opracowywania

Bardziej szczegółowo

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944)

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Roman Leszek Polkowski UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Omówienie źródeł archiwalnych poprzedzić należy kilkoma uwagami na temat literatury

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Dnia 8 maja 1943 r. radio moskiewskie, a w ślad za nim Wolna Polska, organ

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Rozalia Markowska MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Po wyzwoleniu ziem polskich powstała konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i stabilizacji

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Wanda Roman ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Dnia 30 września 1944 roku Naczelnego Dowódca Wojska Polskiego, gen. Michał Rola-Żymierski podpisał rozkaz i ustawę o Zarządzie Informacji Naczelnego

Bardziej szczegółowo

AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Zasada AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1920 1921 Zarys rozwoju organizacyjnego Departament I Broni Głównych Wojsk Taborowych powstał z dniem 1 marca

Bardziej szczegółowo

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Kazimierz Bar AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939 Zarys rozwoju organizacyjnego Ministerstwo Spraw Wojskowych zostało utworzone 26 października 1918 roku przez

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY 6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY PATRON SZKOŁY Rok 1944 przyniósł istotne zmiany na arenie politycznej. Za sprawą największej operacji desantowej w Normandii państwa sprzymierzone zdołały utworzyć drugi front

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bolesław Woszczyński ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Minęło pięćdziesiąt lat od chwili, kiedy to na Górnym Śląsku po raz trzeci wybuchło

Bardziej szczegółowo

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Adam Gnieciak AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT 1918 1939 W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza gromadzi, opracowuje i udostępnia akta formacji, których działalność związana

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH 1943 1945 Z chwilą przystąpienia do formowania pierwszych polskich jednostek wojskowych na terenie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zbigniew Rzeszótko CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1918 1939 Dekretem z dnia 26 października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekształciła Komisję

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Wincenty Romanowski ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH 1943 1945 W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Jednym z ciekawszych zespołów akt ludowego Wojska Polskiego przechowywanym w Centralnym

Bardziej szczegółowo

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Elżbieta Młynarska-Kondrat Zygmunt Kozak ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Celem artykułu jest przedstawienie działalności i roli archiwów OW i RSZ, obecnych

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ 1944 1945 Problem organizowania terenowego aparatu mobilizacji i uzupełnień LWP w okresie zbliżania się jednostek armii polskiej do własnego

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Tarkota ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1928 1939 1. Zarys rozwoju organizacyjnego Od 6 sierpnia 1928 roku rozpoczęło swoją działalność Biuro Uzupełnień, powołane rozkazem

Bardziej szczegółowo

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1927 1939 Zarys organizacyjny W dniu 17 lutego 1927 roku z rozkazu ministra Spraw Wojskowych został zlikwidowany Oddział V Personalny

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1934 1. Organizacja i zawartość aktowa Departamentu Technicznego

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Mieczysław Hucał PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Przeglądając różne materiały w tym archiwa Światowego Związku Polskich Żołnierzy Łączności natknąłem się na informacje o jednostce

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz. 212 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie zasad budowy struktur dowództw i innych

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH Wanda Roman POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH 1945 1990 Początki organizacyjne obecnego Centralnego Archiwum Wojskowego sięgają 1944 roku. W ramach Wojskowego Instytutu

Bardziej szczegółowo

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Oddział Personalny Sztabu NW Sprawy ewidencyjne, listy weryfikacyjne, spisy oficerskie, wykaz obsady władz centralnych, sprawa gen. Kalkusa Sprawy ewidencyjne,

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Bogusław Stachula WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Art. 21 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach

Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach Mirosław PAKUŁA Organizacja polskich wojsk łączności w latach 1914-1939 W czasie I wojny światowej wprowadzono nowe rodzaje broni oraz poszerzyła się skala prowadzonych operacji. Stworzyło to konieczność

Bardziej szczegółowo

Karpacki Oddział Straży Granicznej

Karpacki Oddział Straży Granicznej Karpacki Oddział Straży Granicznej Źródło: http://www.karpacki.strazgraniczna.pl/ko/komenda/izba-tradycji/17648,izba-tradycji.html Wygenerowano: Czwartek, 19 października 2017, 23:53 Izba Tradycji Autor:

Bardziej szczegółowo

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH Henryk Fabijański STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH 1944 1948 Przebieg walki o utrwalenie władzy ludowej w Polsce w pierwszych latach powojennych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego MATERIAŁY I STUDIA Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach 1919-1939 w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego W zasobie Centralnego Archiwum Wojskowego znajduje się wiele ciekawych

Bardziej szczegółowo

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Zygmunt Gołębiowski ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Materiały zgromadzone w archiwach wojskowych umożliwiają badania nad historią wojen i rozwojem siły zbrojnej w okresie pokojowym.

Bardziej szczegółowo

Wykaz Jednostek Wojskowych objętych nadzorem archiwalnym przez Archiwum Wojskowe w Toruniu

Wykaz Jednostek Wojskowych objętych nadzorem archiwalnym przez Archiwum Wojskowe w Toruniu Wykaz Jednostek Wojskowych objętych nadzorem archiwalnym przez Archiwum Wojskowe w Toruniu L.p. Nazwa jednostki Miejscowość 1. 1Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych Bydgoszcz 2. 12. Dywizja Zmechanizowana

Bardziej szczegółowo

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII Tadeusz Wawrzyński AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII 1919 1939 W pierwszym okresie po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 jednostki artylerii, podobnie jak oddziały innych rodzajów broni, tworzone były doraźnie

Bardziej szczegółowo

SZTAB GENERALNY WP Zarys organizacyjny

SZTAB GENERALNY WP Zarys organizacyjny Wiesława Hiller SZTAB GENERALNY WP 1951 1956 1. Zarys organizacyjny Opracowany w 1948 roku przez Sztab Generalny WP siedmioletni plan rozwoju wojska na lata 1949 1955, rozpoczął nowy etap w organizacji

Bardziej szczegółowo

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292 Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292 Sygn. Tytuł Daty Rodzaj dok. Liczba s/k 1 Rozkazy, zarządzenia wyższych przełożonych stanowiące podstawę organizacji i zakresu działania; etat nr 58/046; wytyczne

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W ZAKRESIE WYDAWANIA POŚWIADCZEŃ SŁUŻBY I PRACY W WOJSKU POLSKIM

DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W ZAKRESIE WYDAWANIA POŚWIADCZEŃ SŁUŻBY I PRACY W WOJSKU POLSKIM Henryk Fabijański DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W ZAKRESIE WYDAWANIA POŚWIADCZEŃ SŁUŻBY I PRACY W WOJSKU POLSKIM Przeprowadzania kwerend osobowych stanowi jedno z podstawowych zadań wszystkich

Bardziej szczegółowo

MIASTO GARNIZONÓW

MIASTO GARNIZONÓW 1920 1939 MIASTO GARNIZONÓW 18. PUŁK UŁANÓW POMORSKICH 64 i 65 PUŁK PIECHOTY 16 PUŁK ARTYLERII LEKKIEJ, Do 1927 r. WYŻSZA SZKOŁA LOTNICZA (PRZENIESIONA POTEM DO DĘBLINA ] Od 1928 r. - LOTNICZA SZKOŁA STRZELANIA

Bardziej szczegółowo

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Grzegorz Socik REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Odradzające się Wojsko Polskie już od pierwszych chwil swego istnienia musiało toczyć walki w obronie państwa, które dopiero

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 90/MON. z dnia 9 kwietnia 2002 r.

DECYZJA Nr 90/MON. z dnia 9 kwietnia 2002 r. Gen. Zarz. Operacyjny 62 DECYZJA Nr 90/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania sportu w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie 1 pkt 13 lit. g)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r. Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75 Zarząd Szkolenia P7 DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie struktur wychowania fizycznego i sportu w resorcie obrony narodowej

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Andrzej Wrona ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Początek rozwoju organizacyjnego Departamentu Kawalerii MSWojsk. datuje się od 22 sierpnia 1921 roku. Wówczas

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

sygnatura archiwalna:

sygnatura archiwalna: 1 Kancelaria Przyboczna Naczelnego Wodza (do 1 I 44 Gabinet NW i MON) VII 40 - XI 1941 2 II 40 XII 1942 3 XII 41 VI 1943 4 5 V 40 V 1941 6 I 41 VIII 1942 7 X 41 III 1943 8 VII 42 XI 1943 9 VIII 41 XI 10

Bardziej szczegółowo

PRACA ARCHIWÓW WOJSKOWYCH PRZY USTALANIU LISTY STRAT LWP PONIESIONYCH W WALCE O UTRWALENIE WŁADZY LUDOWEJ

PRACA ARCHIWÓW WOJSKOWYCH PRZY USTALANIU LISTY STRAT LWP PONIESIONYCH W WALCE O UTRWALENIE WŁADZY LUDOWEJ Henryk Fabijański PRACA ARCHIWÓW WOJSKOWYCH PRZY USTALANIU LISTY STRAT LWP PONIESIONYCH W WALCE O UTRWALENIE WŁADZY LUDOWEJ W procesie kształtowania nowej ludowej państwowości w latach 1944 1949 działalność

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej, oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r.

DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. Warszawa, dnia 5 września 2017 r. Poz. 173 Departament Kadr DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r.

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Departament Wychowania i Promocji Obronności Warszawa, dnia 12 kwietnia 2013 r. Poz. 108 DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Kazimierz Banaszek INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Po wydaniu w 1996 roku Informatora o zasobie CAW zdecydowano, aby podjąć prace nad przygotowaniem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 348 Departament Wychowania i Promocji Obronności DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 grudnia 2013 r. zmieniająca decyzję w sprawie metodyki szkolenia

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 297 Departament Wychowania Promocji Obronności DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bożena Panecka ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH (1919 1921) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu źródeł archiwalnych do dziejów

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 6 grudnia 2010 r. Druk nr 1058 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO. 1. Uwagi ogólne

KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO. 1. Uwagi ogólne Kazimierz Bar KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT 1912 1939 W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO 1. Uwagi ogólne Wśród materiałów okresu międzywojennego w Centralnym Archiwum

Bardziej szczegółowo

I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA

I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA PROGRAM KSZTAŁCENIA SPECJALISTYCZNEGO KURSU PRZESZKOLENIA PODOFICERÓW REZERWY KORPUS OSOBOWY: INŻYNIERIA WOJSKOWA GRUPA OSOBOWA: SPECJALNOŚĆ: SAPERSKA OGÓLNA 34-A-21 I. ORGANIZACJA I PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu

Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu Źródło: http://www.oss.strazgraniczna.pl/oss/osrodek/historia-osrodka/historia-losg/4056,historia-luzyckiego-oddzialu-sg. html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych

Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych Krystian Cuber Udział sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli w sytuacjach kryzysowych Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa nr 1, 101-108 2011

Bardziej szczegółowo

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Jan Micewicz A r t y k u ł d y s k u s y j n y ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Istniejące współcześnie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 146/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 13 lipca 2017 r.

DECYZJA Nr 146/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 13 lipca 2017 r. Warszawa, dnia 14 lipca 2017 r. Poz. 158 Sekretarz Stanu w MON DECYZJA Nr 146/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 13 lipca 2017 r. w sprawie wdrożenia programu pilotażowego edukacji wojskowej studentów

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Kazimierz Bar ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Istniejące w latach 1918 1939 szkoły wojskowe lotnicze, obrony

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r. Warszawa, dnia 9 września 2016 r. Poz. 151 Departament Kadr DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

Bardziej szczegółowo

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt)

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) a) Armii Łódź b) Armii Kraków c) Armii Karpaty d) Armii Prusy 2. Kto dowodził 7

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO ( ) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO ( ) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Zbigniew Cieślikowski ŹRÓDŁA DO HISTORII ORGANÓW BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO (1944 1948) W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM W dziejach Polski Ludowej lata 1944 1948 zajmują szczególną pozycję. W

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad 1946 r.

Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad 1946 r. PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2013, R. XII, NR 1 WITOLD JARNO UNIWERSYTET ŁÓDZKI Organizacja i dyslokacja jednostek bojowych w Łódzkim Okręgu Wojskowym po przejściu na stopę pokojową (sierpień 1945 r. listopad

Bardziej szczegółowo

POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945

POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945 Leszek Lewandowicz POCZĄTKOWY OKRES KSZTAŁTOWANIA ZASOBU AKTOWEGO CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO PO ZAKOŃCZENIU WOJNY W ROKU 1945 W sierpniu 1970 roku minęło 26 lat od chwili utworzenia Centralnego Archiwum

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Wojewoda "Barak : przywrócona pamięć", Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja]

Tadeusz Wojewoda Barak : przywrócona pamięć, Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja] Tadeusz Wojewoda "Barak : przywrócona pamięć", Jerzy R. Prochwicz, Szydłowiec 2013 : [recenzja] Z Dziejów Regionu i Miasta : rocznik Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Skarżysku-Kamiennej 5,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE OBRAZUJĄCE POMOC JEDNOSTEK LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO MIESZKAŃCOM PRAWOBRZEŻNEJ WARSZAWY (

MATERIAŁY ARCHIWALNE OBRAZUJĄCE POMOC JEDNOSTEK LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO MIESZKAŃCOM PRAWOBRZEŻNEJ WARSZAWY ( Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE OBRAZUJĄCE POMOC JEDNOSTEK LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO MIESZKAŃCOM PRAWOBRZEŻNEJ WARSZAWY (15.09.1944 17.01.1945) 1. Rys historyczny W pierwszej połowie września 1944

Bardziej szczegółowo