POLITYKA DYWIDEND I JEJ WPŁYW NA WARTOŚĆ SPÓŁKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLITYKA DYWIDEND I JEJ WPŁYW NA WARTOŚĆ SPÓŁKI"

Transkrypt

1 SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE STUDIUM DYPLOMOWE KIERUNEK FINANSE I BANKOWOŚĆ TOMASZ TAUZOWSKI NR ALB POLITYKA DYWIDEND I JEJ WPŁYW NA WARTOŚĆ SPÓŁKI PRACA MAGISTERSKA NAPISANA W KATEDRZE RYNKÓW KAPITAŁOWYCH POD KIERUNKIEM NAUKOWYM PROF. DR HAB. ALEKSANDRY DULINIEC WARSZAWA

2 Wstęp 3 Rozdział 1. 5 Polityka wypłat dywidend w spółkach notowanych w obrocie publicznym Cele i formy wypłat dywidend Procedura wypłat dywidend Wskaźniki ilustrujące poziom dywidend Modele wypłat dywidend Polityka dywidend rezydualnych Polityka stałej kwoty dywidendy na akcję Polityka stałej kwoty dywidendy z dodatkową dywidendą Polityka stałego wskaźnika wypłat dywidend Polityka docelowego wskaźnika wypłat dywidend Czynniki determinujące politykę dywidend w spółkach 18 Rozdział Wpływ wypłat dywidend na wartość rynkową spółki Teorie wypłat dywidend Grupa prodywidendowa Grupa neutralna Grupa antydywidendowa Dalsze badania nad polityką dywidend Efekt sygnalizacji Efekt klienteli Dywidendy a koszty agencji Efekt redystrybucji dochodu 58 Rozdział Analiza wypłat dywidend spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Charakterystyka polityki dywidend spółek Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Wpływ informacji o wypłatach dywidend na wartość rynkową spółek na WGPW Regulacje podatkowe a dywidendy Zmiana cen akcji spółki w dniu ogłoszenia informacji o wysokości wypłat dywidend 69 Podsumowanie

3 Wstęp Decyzje dotyczące podziału zysków są jednymi z najważniejszych decyzji finansowych podejmowanych w spółkach. Dywidendy, jako element polityki podziału zysków, mają strategiczne znaczenie dla spółki. To między innymi decyzje o wypłatach lub braku wypłat dywidend wpływają na wielkość środków potrzebnych spółkom do rozwoju. Właściciele korporacji stają co roku przed następującym dylematem. Muszą zdecydować, jaką cześć wypracowanego zysku netto przeznaczyć na dywidendy, a jaką skierować na finansowanie działalności i rozwój spółki. Z jednej strony wysokie dywidendy mogą być sygnałem dla akcjonariuszy o dobrej kondycji finansowej spółki i wysokim potencjale wzrostu w latach następnych, co wpływa pozytywnie na ceny akcji na giełdzie. Z drugiej jednak strony nieodpowiednia polityka dywidend może zmusić firmę do zwrócenia się po dodatkowe źródła finansowania, a w konsekwencji obciążać ją niepotrzebnie wysokimi kosztami długu. Przed właścicielami stoi zatem trudne zadanie znalezienia punktu równowagi, proporcji między dywidendami, a zyskami zatrzymanymi, w którym łączne korzyści dla spółki (przyszłe i teraźniejsze) byłyby maksymalne. Polityka dywidend pomimo zaawansowanych badań nadal pozostaje jednym z największych wyzwań przed finansistami. Dwadzieścia lat temu Fisher Black napisał: Im bardziej wnikliwie wpatrujemy się w obraz dywidendy, tym bardziej wydaje się ona być układanką, w której poszczególne części nie pasują do siebie. 1 Sytuacja właściwie nie zmieniła się do dzisiaj. W niniejszej pracy zostanie omówiony problem polityki dywidend spółek publicznych oraz jego wpływ na ich wartość rynkową. W rozdziale pierwszym zostaną omówione cele i formy wypłat dywidend oraz przedstawione czynniki determinujące ich poziom w spółkach. Rozdział drugi jest syntezą podstawowych teorii dywidend i badań empirycznych przeprowadzonych na przykładzie amerykańskiego rynku kapitałowego, w 1 Black, F., The Dividend Puzzle, Journal of Portfolio Management, 1976, vol. 2, s

4 szczególności zawiera on obserwacje dotyczące efektów sygnalizacji i klienteli, które w znacznej mierze wpływają na kształt decyzji spółek dotyczących dywidend. Rozdział trzeci jest próbą analizy polityki dywidend spółek z Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych z uwzględnieniem efektów rozpoznanych wcześniej w długoletnich badaniach dotyczących giełdy Nowojorskiej. W części tej zaprezentowane zostanie badanie przeprowadzone w oparciu o dane z Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Do analizy zostaną wykorzystane ceny akcji w dniach przed i po ogłoszeniu informacji o zmianach w wysokości dywidend wypłacanych przez spółki. Będzie to próba określenia wpływu dywidend na wartość spółki

5 Rozdział 1. Polityka wypłat dywidend w spółkach notowanych w obrocie publicznym 1.1 Cele i formy wypłat dywidend Dywidendę można zdefiniować jako swoistą cenę, jaką spółka płaci za korzystanie z kapitału akcjonariuszy. Jest ona bieżącym dochodem dla posiadacza akcji. Jednakże na całkowity dochód każdego akcjonariusza oprócz dywidend składają się również zyski kapitałowe, będące efektem wzrostu wartości spółki. Wzrost ten zależy od tego czy spółka jest w stanie realizować zyskowne inwestycje i rozwijać się, a aby rozwijać się potrzebuje ona reinwestować wypracowane zyski, które w wyniku wypłat dywidend ulegają uszczupleniu. Dlatego akcjonariusze muszą obserwować politykę podziału zysków prowadzoną przez spółkę. Muszą oni być w stanie ocenić czy ograniczone inwestycje w wyniku mniejszej ilości środków dostępnych po wypłatach dywidend dadzą wystarczający wzrost wartości spółki, aby łączne korzyści były wyższe od tych, które można by osiągnąć gdyby cały zysk został przeznaczony na rozwój. Opinie na temat, jaka polityka dywidend jest najkorzystniejsza zależą od indywidualnych preferencji każdego z inwestorów. Ci, którzy nastawiają się na otrzymywanie stałych dochodów będą preferować spółki wypłacające dywidendy, natomiast inwestorzy liczący na wzrost wartości spółki w długim okresie będą za lokowaniem przez firmy środków w zyskownych przedsięwzięciach inwestycyjnych, efekty których będą widoczne dopiero za jakiś czas. Obydwa podejścia wydają się być jednakowo racjonalne w obydwu przypadkach akcjonariusze liczą na zyski, różni ich jedynie - 5 -

6 horyzont czasowy oraz forma dywidend lub zysków kapitałowych - w jakiej liczą, że je otrzymają. Poglądy akcjonariuszy na problem dywidend będą uwzględniały oba punkty widzenia. Spółka musi generować zyski, a to skłania właścicieli raczej do zatrzymania zysków w firmie niż wypłaty dywidend. Z drugiej jednak strony w interesie korporacji leży również wytworzenie pozytywnej i optymistycznej atmosfery wokół niej. Stabilna polityka dywidend przyczynia się do kreowania wizerunku firmy pewnej, bezpiecznej i z dużymi szansami niezakłóconego wzrostu (cech niezbędnych przy pozyskiwaniu dodatkowego kapitału). Zadaniem właścicieli jest ustalenie, który z czynników jest dla realizacji zadań spółki priorytetowy i prowadzenie takiej polityki dywidend, która maksymalizuje wartość firmy. Dywidendy ze względu na rodzaje dzielą się na: 2 dywidendy zwykłe - wypłacane z tytułu posiadania akcji, są one wypłacane najczęściej co rok, chociaż na rynkach zachodnich spółki często wypłacają je w odstępach kwartalnych lub nawet (co zdarza się bardzo rzadko) miesięcznych. dywidendy dodatkowe - są one wypłacane w okresach wysokich zysków, lecz na tyle niestabilnych, że wyższe wypłaty dywidend najprawdopodobniej nie mogłyby zostać utrzymane w kolejnych okresach. Dzięki dywidendom dodatkowym spółka jest w stanie utrzymać na nie zmienionym poziomie dywidendy zwykłe, a zarazem zasygnalizować dobrą sytuację finansową (bez doświadczania negatywnych skutków późniejszego obniżenia wypłat dywidend). dywidendy specjalne są wypłacane w nadzwyczajnych okolicznościach; ich natura nie pozwala liczyć akcjonariuszom na ich regularne powtórzenia w przyszłości. dywidendy likwidacyjne wypłacane w momencie likwidacji spółki. 2 Sierpińska M., Polityka dywidend w spółkach kapitałowych, PWN, Warszawa-Kraków, 1999, s

7 W Polsce Kodeks Spółek Handlowych 3 przewiduje dywidendy od akcji zwykłych oraz dywidendy od akcji uprzywilejowanych. Poziom dywidend od akcji zwykłych ustalany jest na corocznym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. Dywidendy takie pozostają w określonej relacji do wartości nominalnej akcji. Zgodnie z artykułem Kodeksu Spółek Handlowych, kwota przeznaczona na dywidendę nie może być wyższa od zysku za ostatni rok obrotowy powiększonego o kapitały rezerwowe tworzone w tym celu w poprzednich latach oraz pomniejszonego o poniesione straty i część kapitałów rezerwowych tworzonych zgodnie z ustawą lub statutem spółki. Spółka może również emitować akcje uprzywilejowane co do podziału zysku, których właściciele mogą mieć pierwszeństwo w określaniu wysokości dywidend przed posiadaczami innych typów akcji 4. Często akcjonariusze nie mają prawa głosu, otrzymują natomiast gwarancję wypłaty stałej corocznej dywidendy. Oznacza to, że dopiero po odjęciu gwarantowanych dywidend uprzywilejowanych powstaje zysk netto, który jest podstawą dalszych wypłat dywidend zwykłych. W przypadku, gdy spółka wykazuje stratę, wypłaty należnych dywidend uprzywilejowanych są jedynie odkładane w czasie (kumulowane) 5. Dywidendy mogą być wypłacane gotówką, bezgotówkowo lub w innej formie. Tej kwestii nie precyzują żadne przepisy Kodeksu Spółek Handlowych. Zdecydowana większość dywidend jest wypłacana w formie gotówkowej. Istnieje jednak możliwość wypłaty dywidend w formie akcji. Taka forma gratyfikacji jest wybierana, w większości przypadków, przez spółki mające problemy z płynnością finansową, gdyż dywidendy w postaci akcji zatrzymują strumień gotówki w firmie i niedopuszczają do dalszego pogorszenia się płynności finansowej. Spółki wybierając taką formę wypłat wybierają mniejsze zło, gdyż unikają niebezpiecznej sytuacji obniżenia lub całkowitego zaniechania wypłat dywidend. Dywidendy w postaci akcji pozwalają na utrzymanie stałej polityki dywidend i dobrego wizerunku firmy, gdyż mają podobną zawartość informacyjną 3 Ustawa Kodeks Spółek Handlowych z dn. 15 września 2000r, Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz Wysokość dywidend od akcji uprzywilejowanych jest ograniczona prawnie i nie może przewyższać o więcej niż połowę dywidendę od akcji zwykłych (Art. 353 K.S.H.); ograniczenie to nie dotyczy akcji niemych 5 Duliniec A., Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, PWN, Warszawa 1998, s

8 do dywidend gotówkowych. Wpływają one również na poprawę płynności akcji danej spółki, zwiększając ich liczbę w obrocie. Wypłaty dywidend w akcjach mogą stać się w niektórych krajach nawet bardziej opłacalne niż płatności w gotówce. Dzieje się tak za sprawą podatków, którymi są tam obciążone jedynie dywidendy gotówkowe. W Polsce jednak dywidendy bez względu na formę płatności są opodatkowane jednakową stawką podatkową. Inną formą nagradzania akcjonariuszy, która zyskuje coraz większość popularność jest odkupywanie własnych akcji. Coraz częściej spółki decydują się na tę formę zwrotu części majątku swoim akcjonariuszom. Przy założeniu, że nie wpłynie ona negatywnie na zyski firmy, zysk przypadający na jedną akcję rośnie podwyższając cenę rynkową akcji spółki. W przeciwieństwie do dywidend, które zwykle zobowiązują firmę do kontynuacji płatności w następnych okresach, spółki wykorzystują odkupywanie akcji jako jednorazowy zwrot środków pieniężnych. W przypadku nadmiaru gotówki, a zarazem braku pewności co do utrzymania wysokiego stanu środków finansowych w przyszłości, firmy mogą odkupić swoje akcje. Tym samym unikają negatywnych skutków, jakie niesie z sobą niestabilna polityka dywidend, gdyż na formę odkupywania akcji inwestorzy reagują w podobny sposób, jak w przypadku dywidend 6. Dodatkowym atutem odkupywania akcji jest to, że jest ono dobrowolne, tzn. tylko ci akcjonariusze, którzy potrzebują gotówki mogą przedstawić akcje do wykupu. Ci, natomiast, którzy nie chcą ich sprzedawać mogą je zatrzymać. Dla firm z kolei daje ono dużo większą swobodę w przeprowadzaniu wykupu i umożliwia rozciągnięcie go w czasie. Taka decyzja nie mogłaby być podjęta w przypadku wypłaty dywidend (zwykłych czy specjalnych). Odkupienie akcji może być również atrakcyjne dla akcjonariuszy ze względów podatkowych. W niektórych krajach dywidendy są opodatkowane według zwykłych stawek podatkowych, natomiast towarzyszący odkupowi wzrost ceny akcji opodatkowany jest stawkami podatku od zysków kapitałowych. 6 dowodem tego była sytuacja, jaka miała miejsce po krachu na giełdzie w 1987 roku, kiedy to wiele firm przedstawiło plany odkupu własnych akcji w celu osłabienia spadków ich cen w tamtym okresie - 8 -

9 Informacje o odkupywaniu akcji niosą ze sobą pozytywne sygnały dla rynku, gdyż decyzja ta wynika często z przekonania zarządu o niedowartościowaniu akcji, co może skutkować wzrostem cen 7. Ponadto może być jednym ze środków osiągania w szybkim czasie określonego wskaźnika struktury kapitału, co może być przydatne w sytuacji, gdy poprzednie emisje doprowadziły do nadmiernego rozwodnienia kapitału własnego 8, co wpływa ujemnie na wartość wskaźników rentowności i wielkość zysku przypadającego na jedną akcję, w efekcie powodując spadek cen akcji spółki. Poza wspomnianymi kilkoma zaletami odkupywanie własnych akcji może mieć niekorzystny wpływ na notowania spółki. Może się zdarzyć, że akcjonariusze będą woleli dywidendy od zysków kapitałowych, z racji tego, że efekt końcowy w postaci korzyści finansowych dla akcjonariusza w przypadku dywidend gotówkowych jest względnie pewny, a w przypadku odkupywania nie. Może się bowiem okazać, że cena akcji po przeprowadzonym wykupie pozostanie bez zmian lub nawet spadnie. Ponadto, w trakcie odkupu może ona ulegać dużym wahaniom, co nie pozostaje obojętne na sposób postrzegania danej spółki przez potencjalnych inwestorów Procedura wypłat dywidend Decyzja zarówno co do wysokości dywidendy, jak i procedury jej wypłaty należy do Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy. Przy ustalaniu wypłaty dywidendy musi ono ustalić komu, kiedy i w jakiej wysokości zostanie wypłacona dywidenda. Do zadań Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy należy więc ustalenie: wysokości dywidendy, dnia ustalenia praw do dywidendy (tzw. Dzień D), dnia wypłaty dywidendy (dzień W). 7 Mamcarz H., Odkupywanie akcji własnych spółki jako instrument finansowania i zarządzania, Nasz Rynek Kapitałowy, nr 2/122, Luty 2001, s szerzej w: Duliniec A., Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, op.cit., s.25 9 Brigham F., Gapeński L., Zarządzanie finansami, op.cit., s

10 Spółka zobowiązana jest powiadomić inwestorów o podjęciu uchwały o przeznaczeniu części zysku na wypłatę dywidendy, jej wysokości oraz dniach ustalenia praw do dywidendy i wypłaty dywidendy. Dzień D musi nastąpić przynajmniej dwa tygodnie po Walnym zgromadzeniu Akcjonariuszy. Chcąc dostać dywidendę, należy jednak być właścicielem akcji na 3 dni przed dniem ustalenia prawa do dywidendy 10. Od dnia WZA do 3 dnia przed dniem D akcje są notowane z dywidendą i oznaczone zd, natomiast od 3 dnia przed dniem D to dnia D oznaczone zostają bd bez dywidendy. Na wielu rynkach zachodnich m.in. w Stanach Zjednoczonych, dzień D jest jednocześnie rzeczywistą datą decydującą o prawach do dywidendy, gdyż rejestracja praw dokonywana jest w oparciu o dane z końca tego dnia. 1.3 Wskaźniki ilustrujące poziom dywidend wskaźniki: Inwestor, który chce zbadać poziom dywidend, ma do dyspozycji następujące Dywidenda na jedną akcję (ang. DPS - Dividend per Share) jest liczona jako: dywidendy ogółem dywidenda na jedną akcję = liczba akcji Choć relacja ta jest najczęściej prezentowanym wskaźnikiem w informacjach o dywidendach, ma ona ograniczone znaczenie dla akcjonariusza chcącego ocenić opłacalność inwestycji w akcje spółki wypłacającej dywidendy. Do tego celu bardziej przydatna jest: 10 Uchwała nr 189/98 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia

11 Stopa dywidendy (ang. DY - Dividend Yield) dywidenda na jedną akcję stopa dywidendy = cena rynkowa akcji Wskaźnik ten czasami nazywany jest wydajnością akcji, gdyż wprowadza możliwość porównania opłacalności zakupu akcji z dywidendą ze stopami zwrotu z innych inwestycji. Na dojrzałych rynkach wskaźnik stopy dywidendy jest szerzej wykorzystywany do analizy spółek. Obliczane tam są średnie wskaźniki dla poszczególnych branż, dzięki czemu możliwe jest określenie stopnia przeszacowania czy też niedowartościowania wartości akcji. Niższa wartość tego wskaźnika dla danej spółki od średniej wartości dla branży wskazuje na niedowartościowanie akcji, wyższa natomiast na przeszacowanie. W Polsce wartość tego wskaźnika ma mniejsze znaczenie, ze względu na mniejszą częstotliwość wypłat dywidend 11. Wskaźnik wypłaty dywidendy (ang. DPR - Dividend Payout Ratio) dywidenda na jedną akcję wskaźnik wypłaty dywidendy = zysk netto na jedną akcję Wskaźnik ten prezentuje udział dywidendy w zysku po opodatkowaniu. Na jego wysokość mogą mieć wpływ różne czynniki. Niska jego wartość najczęściej jest związana, z realizowanym przez spółkę planem inwestycyjnym, jednak do ustalenia jaka część zysku została przeznaczona na inwestycje potrzebna jest dodatkowo struktura podziału zysku. Może się bowiem okazać, że większa jego część została przeznaczona na inne cele takie jak: nagrody dla pracowników, tantiemy dla Rady Nadzorczej, zarządu czy kierownictwa. W Polsce zatem zysku pozostałego po wypłatach dywidend nie można utożsamiać z zyskiem zatrzymanym. Do oceny polityki dywidend bardziej przydatny okaże się: 11 Sierpińska M., Polityka dywidend w spółkach kapitałowych, op.cit., s

12 Wskaźnik zatrzymania zysku (ang. Retention Ratio) zysk zatrzymany wskaźnik zatrzymania zysku = zysk netto Poziom tego wskaźnika informuje o tym, jaka część zysku netto została zatrzymana w spółce. Wysoka jego wartość oznacza, że znaczna część wypracowanego zysku jest reinwestowana i może przynosić właścicielom zyski w postaci wzrostu wartości akcji. Niski poziom wskaźnika zatrzymania zysku charakteryzuje tzw. spółki dochodowe, które większość zysków przeznaczają na bieżące dochody dla akcjonariuszy i pracowników Modele wypłat dywidend Polityka dywidend rezydualnych Gdy spółka decyduje się na prowadzenie polityki dywidend rezydualnych oznacza to, że uważa inwestycje za priorytetowe w stosunku do dywidendy. Istota polityki rezydualnej polega na tym, że dywidendy zostają wypłacone jedynie wówczas, gdy potrzeby kapitałowe spółki, wynikające z planowanych projektów inwestycyjnych, zostaną zaspokojone w stu procentach. Na wypłaty dywidend spółka przeznacza tylko niewykorzystaną część zysku. To dlatego firmy będące w początkowej, dynamicznej fazie rozwoju bardzo często nie decydują się na wypłaty dywidend. Potrzeby kapitałowe przewyższają niejednokrotnie generowane przez nie zyski. Brakuje im zatem środków na wypłaty dywidend dla akcjonariuszy. Firmy dojrzałe natomiast, mające dużo mniejsze potrzeby inwestycyjne, płacą wysokie dywidendy Tamże, s Golec M., Polityka dywidendowa i jej wpływ na wartość przedsiębiorstwa, Centrum Rozwoju Rachunkowości i Finansów, Skierniewice, 1996, s

13 W praktyce poziom zysków rezydualnych jest uzależniony od tego, jak wysoki zysk netto spółka osiągnie oraz jaką docelową strukturę kapitału firma uważa za optymalną. Niepewność co do kształtowania się tych wartości jest powodem małej popularności tej polityki wypłat dywidend na dojrzałych rynkach kapitałowych. Istnieje przekonanie, że niestabilne wypłaty dywidend są odbierane przez inwestorów bardzo źle i w konsekwencji bardzo niekorzystnie wpływają na wartość spółki. Na polskim rynku kapitałowym natomiast polityka dywidendy nadwyżkowej jest stosowana przez wiele spółek. Wpływa na to fakt, iż inwestorzy wciąż nie przywiązują zbyt dużej wagi do wypłat dywidend, co wykorzystują spółki, przeznaczając zysk wpierw na inwestycje i rozwój Polityka stałej kwoty dywidendy na akcję Polityka stałej kwoty dywidend na akcję jest właściwa, gdy akcjonariusze cenią ponad wszystko stabilność dochodów z posiadanych akcji. Istotą tej metody jest ustalenie przez spółkę określonej kwoty dywidendy na akcję. Wartość ta będzie dywidendą gwarantowaną, gdyż akcjonariusze będą mogli mieć pewność, że otrzymają dywidendę nie mniejszą od zadeklarowanej kwoty. Zdolność spółek do wypłaty dywidend jest uzależniona od wysokości zysku netto wypracowanego przez spółkę. To oznacza, że w okresach niższych zysków, firmy stosujące ten model ustalania wysokości dywidendy mogą mieć trudności z wypłatami. Może się zdarzyć, że decyzja o podtrzymaniu poziomu dywidend z roku poprzedniego będzie oznaczała konieczność poszukiwania dodatkowego kapitału na finansowanie inwestycji. W historii amerykańskiego rynku kapitałowego wiele firm prowadziło właśnie taką politykę wypłat dywidend. Dodatkowo dla wielu akcjonariuszy, z racji spadającej siły nabywczej dolara spowodowanej inflacją, stała kwota wypłat dywidend już nie była wystarczającą rekompensatą za powierzony kapitał. Żądali oni, aby spółki zwiększały dywidendy przynajmniej o wskaźnik inflacji. Zarządy wielu firm ulegały presji ze strony akcjonariuszy i zwiększały wypłaty dywidend nawet w sytuacji, gdy możliwości utrzymania wysokich zysków w przyszłości nie rysowały się w optymistycznych barwach

14 W wielu przypadkach w następnych latach spółki te musiały podjąć decyzję o obniżeniu wypłat 14. Takie decyzje wydawały się być i nadal wydają się być kontrowersyjne, z punktu widzenia korzyści, jakie odnosi spółka w długim okresie. Wyniki badań nad hipotezą zawartości informacyjnej dywidend sugerują, że spadek dywidend jest postrzegany przez uczestników rynku jako sygnał o tym, że zarząd spółki przewiduje osłabienie dynamiki rozwoju spółki. W wyniku tego wartość rynkowa firmy może ucierpieć w większym stopniu niż miałoby to miejsce w przypadku decyzji o pozostawieniu dywidend na niezmienionym poziomie. Polityce stałej kwoty wypłat dywidendy towarzyszą negatywne zjawiska uboczne. Może ona bowiem prowadzić do odłożenia w czasie projektów inwestycyjnych, konieczności emisji nowych akcji, spadku zysku na akcję czy też okresowego odejścia od optymalnej struktury kapitału. Niemniej jednak, praktyka spółek na dojrzałych rynkach dowodzi, że te niekorzystne zjawiska wydają się być znacznie lepiej tolerowane przez akcjonariuszy niż redukcja dywidend Polityka stałej kwoty dywidendy z dodatkową dywidendą Firmy, których zyski ulegają częstym wahaniom stosują najczęściej politykę stałej kwoty dywidend z dywidendą dodatkową. Aby uniknąć sytuacji, w której spółka byłaby zmuszona do redukcji wypłat dywidend, decyduje się ona na wypłaty niskich dywidend zwykłych, do których dopłaca dywidendy specjalne - oczywiście na ile poziom zysków im na to pozwala. Taka sytuacja stawia spółkę w komfortowej sytuacji, gdyż w przypadku niższego od przewidywanego zysku netto uniknie ona wysłania negatywnego sygnału na rynek, jakim jest obniżenie poziomu dywidend zwykłych zrezygnuje jedynie z płacenia dywidendy specjalnej. Poziom dywidendy zwykłej ustala natomiast na dość niskim poziomie, wystarczająco niskim, aby była w stanie ją wypłacić, niezależnie od tego, w jak złej sytuacji się w danym momencie znajduje. 14 Sierpińska M., Polityka dywidend w spółkach kapitałowych, op.cit., s Tamże, s

15 Akcjonariusze preferują niższe dywidendy zwykłe połączone z dywidendą ekstra od redukcji poziomu dywidendy zwykłej, gdyż ta druga jest dla nich sygnałem pogorszenia się sytuacji finansowej spółki. Już sama różnica w nazewnictwie specjalnej i zwykłej dywidendy w sposób naturalny niesie w sobie ostrzeżenie dla akcjonariuszy, że prawdopodobieństwo powtórzenia specjalnej wypłaty w przyszłości jest mniejsze niż w przypadku dywidendy zwykłej. Wyniki badań sugerują, że inwestorzy z rezerwą traktują dywidendy ekstra jako sygnały od menedżerów o przyszłej zyskowności spółki i dlatego też reakcja rynku na niespodziewane dywidendy specjalne jest słabsza, niż reakcja na wzrost dywidend zwykłych 16. Polityka wypłat dywidend z dywidendą specjalną musi być bardzo wyważona. Dywidendy specjalne są przydatnym mechanizmem do wysyłania sygnałów do inwestorów na rynku jedynie wtedy, gdy sygnały te są przejrzyste dla wszystkich. Zaskakujący jest fakt, że wiele firm płaciło dywidendy ekstra prawie tak często jak zwykłe, traktując te dwa rodzaje dywidend jako bliskie substytuty, co osłabiało ich zdolność generowania sygnałów na rynek. Firmy nie mogą dopuścić do sytuacji, w której wysoka częstotliwość pojawiania się dywidend ekstra spowodowałaby, że inwestorzy zaczęliby podświadomie je traktować jedynie jako ratę dywidendy zwykłej. Tak było w przypadku rynku amerykańskiego. Jeszcze w latach czterdziestych, wiele firm notowanych na Giełdzie Nowojorskiej płaciło dywidendy specjalne. Procent firm płacących przynajmniej jedną dywidendę ekstra wynosił aż 61.7 %. Przez ostatnie czterdzieści pięć lat ten typ dywidend wyszedł prawie całkowicie z praktyki giełdowej, a przyczyn tego należy szukać właśnie w tym, iż częste dywidendy specjalne straciły swój pierwotny charakter w oczach inwestorów, którzy zaczęli traktować je jak część dywidendy zwykłej. W pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych na rynku amerykańskim procent firm płacących dywidendę specjalną spadł do 4,9% DeAngelo H., DeAngelo L., Skinner D, Special Dividends and the Evolution of Dividend Signaling, Journal of Financial Economics, 2000, vol. 52, s Tamże, s

16 1.4.4 Polityka stałego wskaźnika wypłat dywidend Polityka stałego wskaźnika wypłat dywidend sprowadza się do wypłacania stałej części zysku netto. Wielkość dywidendy na akcję będzie się zmieniać wraz ze zmianą zysku na jedną akcję. W praktyce, ten typ polityki jest rzadko stosowany, gdyż akcjonariusze nie mają pewności co do wysokości dywidendy, a to negatywnie wpływa na ceny akcji takiej spółki. Pewną modyfikacją tej polityki jest polityka docelowego wskaźnika wypłat dywidend, która polega na tym, że spółki ustalają docelowy wskaźnik wypłat tylko dla długiego okresu, podczas gdy w krótkim okresie dopuszczają możliwość wahań. Dokonują tego poprzez zatrzymywanie nadwyżki z okresów wysokich zysków i lokowanie ich w płynne papiery wartościowe. Ten nadmiar środków finansowych służy następnie do pokrycia części wypłat w latach niższych zysków Polityka docelowego wskaźnika wypłat dywidend Termin docelowego wskaźnika wypłat dywidend został wprowadzony przez Lintnera 18, który w latach pięćdziesiątych prowadził badania nad polityką dywidend, czerpiąc informacje z bezpośrednich rozmów z menedżerami spółek. Wnioski z jego spotkań dostarczyły ciekawych wniosków na temat natury decyzji menedżerów dotyczących wypłat dywidend. Stwierdził on, że: firmy określają długoterminowe wskaźniki wypłat dywidend, zmiany dywidend w danym roku porównaniu z poprzednim poziomem są istotniejsze dla menedżerów firmy niż ich bezwzględna wartość, 18 Lintner J., Distribution of Incomes of Corporations Among Dividends, Retained Earnings, and Taxes, American Economic Review, May 1956, vol. 46, s

17 dywidendy podążają za długoterminowymi, możliwymi do utrzymania zmianami w zyskach spółki. Menedżerowie niechętnie natomiast podwyższają wypłaty o maksymalną, wynikająca z lepszej sytuacji finansowej firmy, wartość. Korzystają z tej możliwości jedynie w ograniczonym zakresie, menedżerowie niechętnie obniżają wypłaty dywidend. Opracowany przez Lintnera Model zakłada, że wartość dywidendy w kolejnym roku jest równa stałej części zysku na akcję. Wzór na wartość dywidendy w roku t jako średnią ważoną przyszłych i przeszłych zysków firmy ma postać: DIV t = n i= 0 at( 1 a ) ( EPS i t n ) gdzie: DIV t wysokość dywidendy w roku t, a - stopa zmiany dywidendy, T - docelowy wskaźnik wypłaty dywidendy, EPS zysk na jedną akcję. Z wyprowadzonego przez Lintnera wzoru wynika, że dla decyzji o wysokości dywidendy w danym roku największy wpływ mają zyski z roku poprzedniego. Mniejsze znaczenie ma natomiast wynik finansowy z wcześniejszych lat. Wnioski Lintnera są powszechnie uznawane przez naukowców badających politykę dywidend. Obserwacje kształtowania się zysków i dywidend na akcję na rynku amerykańskim potwierdzają jego przypuszczenia. Na wykresie nr 1 wyraźnie widać, że dywidendy podążają za długofalowymi zmianami zysków. Pomimo znacznych spadków zysków na akcje w niektórych latach, wzrostowy trend dywidend utrzymuje się, zmierzając w kierunku ustalonego przez spółkę docelowego wskaźnika dywidend. Obserwowany trend potwierdza wyniki Lintnera, iż

18 menedżerowie bardzo niechętnie (jedynie w ostateczności) decydują się na obniżenie poziomu wypłacanych dywidend. Wykres 1. Kształtowanie się wskaźnika dywidendy na akcje i zysku na akcję w firmach amerykańskich $ zysk na akcję Źródło: opracowanie własne dywidenda na akcję Czynniki determinujące politykę dywidend w spółkach Problem optymalnej polityki dywidend w spółkach jest wciąż tematem ożywionych dyskusji w gronie ekonomistów. Na kształt tej polityki ma wpływ wiele różnorodnych czynników. Do najważniejszych z nich należą: faza cyklu rozwoju firmy, indywidualne preferencje akcjonariuszy co do dochodów z akcji, stawki podatkowe od dywidend i zysków kapitałowych, zawartość informacyjna dywidend, przepisy wpływające na wypłaty dywidend, dostępność projektów inwestycyjnych i poziom gotówki rok

19 Faza cyklu rozwoju firmy Faza cyklu rozwoju firmy jest jednym z najważniejszych determinantów polityki dywidend. Firmy małe w początkowej fazie rozwoju nie wypłacają żadnych dywidend akcjonariuszom, gdyż potrzebują reinwestować wypracowany zysk w nowe aktywa produkcyjne. Spółki takie mają bardzo ograniczone możliwości pozyskiwania kapitału z zewnątrz i aby się rozwijać muszą finansować się kapitałem własnym. Jeśli firma taka odniesie sukces na rynku, dochody ze sprzedaży oraz zyski będą rosły w przyspieszonym tempie. Przejdzie ona tym samym do drugiej fazy cyklu rozwoju. W fazie wzrostu spółki zazwyczaj nie wypłacają jeszcze dywidend gotówkowych. Najczęściej decydują się one na wypłaty dywidend w formie akcji. Pod koniec tej fazy część firm może zacząć płacić niskie dywidendy gotówkowe w celu zasygnalizowania dobrych perspektyw spółki informując jednocześnie o ciągłej potrzebie przeznaczania większej części zysków na rozwój. Etap ekspansji wciąż charakteryzuje się wzrostem sprzedaży, choć tempo tego wzrostu ulega znacznemu zwolnieniu w wyniku działań konkurencji na rynku. Maleje również ilość dostępnych spółce projektów inwestycyjnych. W tej fazie spółka ma już do dyspozycji różne formy finansowania, a co za tym idzie - większe możliwości wypłat dywidend. Spółki będące w fazie ekspansji decydują się zazwyczaj przeznaczać ok. 30% zysków na wypłaty akcjonariuszom dywidend gotówkowych. W fazie dojrzałości spółki stabilizuje się stopa wzrostu sprzedaży. Firma nie dokonuje tylu inwestycji co w poprzednich etapach. Nie potrzebuje zatem tak dużej ilości gotówki i może przeznaczyć większą cześć zysków wypracowanych na wypłaty dywidend gotówkowych. Równocześnie firmy wchodzące w etap dojrzałości dążą do wypracowania stabilnej polityki dywidend przynajmniej na poziomie średniej dla branży. Indywidualne preferencje inwestorów co do dochodów z akcji Inwestorzy mają różne oczekiwania co do dochodów z posiadanych akcji. Poszczególne rodzaje polityk dywidend mogą wpływać na reakcje akcjonariuszy o różnych

20 preferencjach dotyczących kwestii dywidend. Niektórzy z nich mogą najbardziej cenić sobie bieżące dochody z dywidend. Nie będą oni zatem nabywać akcji spółek, które zdecydowały się przeznaczyć na inwestycje całe wypracowane zyski. Na rynku amerykańskim takie preferencje będą przejawiali ludzie starsi oraz fundusze zbiorowego inwestowania, nastawione na bieżące dochody w postaci dywidend. Istnieją również inwestorzy, którzy chcą przede wszystkim otrzymywać dochody ze wzrostu wartości akcji. Są oni świadomi tego, że wartość spółki rośnie dzięki zyskom z jej udanych inwestycji. Dlatego też w swoim portfelu posiadać będą akcje firm, podejmujących, ich zdaniem, słuszne decyzje polegające na przeznaczeniu środków finansowych na inwestycje, a nie na dywidendy. Stawki podatków od dywidend i zysków kapitałowych Nie ulega wątpliwości, że czynnikiem, który wpływa na decyzje znakomitej większości akcjonariuszy są podatki. Dla inwestorów indywidualnych w Stanach Zjednoczonych dywidendy są obciążone wyższą stawką podatku niż zyski kapitałowe. Z tego powodu akcjonariusze będący osobami fizycznymi mogą preferować zyski kapitałowe. Akcjonariuszom korporacyjnym, natomiast, przysługuje prawo odliczenia od podstawy opodatkowania 70 % dochodów uzyskanych z dywidend. Fakt ten powoduje, że firmy amerykańskie są w dużo większym stopniu są zainteresowane otrzymywaniem dywidend. W Polsce sytuacja jest nieco inna. Stawka podatku od dywidend dla osób fizycznych, jak i prawnych wynosi 15 % 19 (została obniżona w 2001 roku z 20 % w latach ubiegłych). Na osobach fizycznych nie ciąży natomiast obowiązek podatkowy od zysków kapitałowych 20. Jest oczywiste, że osoby fizyczne będące akcjonariuszami spółek publicznych mając na uwadze względy podatkowe, będą preferowały zyski kapitałowe. Osoby prawne natomiast muszą odprowadzać podatek zarówno od dywidend, jak i od 19 Ustawa z dnia o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. z 2000 r. Nr 60, poz jednak jedynie w przypadku nabycia akcji w ofercie publicznej na regulowanym rynku giełdowym - art. 52 Ustawa o podatku od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r oraz jej zmiana - Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. przeznaczenia zysku DEKTRA SA za rok obrotowy 2011

UZASADNIENIE. przeznaczenia zysku DEKTRA SA za rok obrotowy 2011 UZASADNIENIE przeznaczenia zysku DEKTRA SA za rok obrotowy 2011 W związku z 4 ust. 2 pkt. 11) Załącznika Nr 3 do Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu strona 1/ 5 Przyjmując stanowisko rekomendujące

Bardziej szczegółowo

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI

Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI 1 grudnia 2015 r. Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej zakładów ubezpieczeń, PTE, domów maklerskich i TFI Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przyjęła na posiedzeniu w dniu 1 grudnia 2015 r. stanowisko

Bardziej szczegółowo

Metoda DCF. Dla lepszego zobrazowania procesu przeprowadzania wyceny DCF, przedstawiona zostanie przykładowa wycena spółki.

Metoda DCF. Dla lepszego zobrazowania procesu przeprowadzania wyceny DCF, przedstawiona zostanie przykładowa wycena spółki. Metoda DCF Metoda DCF (ang. discounted cash flow), czyli zdyskontowanych przepływów pieniężnych to jedna z najpopularniejszych metod wyceny przedsiębiorstw stosowanych przez analityków. Celem tej metody

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Podatek dochodowy od osób fizycznych (zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r.

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Zastrzeżenie prawne Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter promocyjny i w żadnym przypadku nie stanowi

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1/2008 WALNEGO ZGROMADZENIA AKCJONARIUSZY Spółki Akcyjnej Relpol w Żarach z dnia 26.06.2008 r.

UCHWAŁA Nr 1/2008 WALNEGO ZGROMADZENIA AKCJONARIUSZY Spółki Akcyjnej Relpol w Żarach z dnia 26.06.2008 r. Projekty uchwał: UCHWAŁA Nr 1/2008 w sprawie: zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za 2007 r. Na podstawie 1 Statutu Spółki uchwala się, co Zatwierdza się sprawozdanie Zarządu z działalności

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami Spis treści Wstęp O Autorach CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami ROZDZIAŁ 1. Pierwsze spojrzenie na zarządzanie finansami Znaleźć właściwą równowagę 1.1. Czym są finanse? 1.2. Praca w finansach

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

prowadzenie działalności gospodarczej w formie SKA

prowadzenie działalności gospodarczej w formie SKA prowadzenie działalności gospodarczej w formie SKA Mariusz Szkaradek Adwokat/Doradca Podatkowy 11 maja 2012 r. SKA regulacja prawna (1) Zgodnie z art. 125 KSH, SKA jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo KOSZT KAPITAŁU Nie ma nic za darmo 1 Skąd się biorą pieniądze w firmie? 2 Koszty pozyskania kapitału tarcza podatkowa Finansowanie działalności związane jest z koniecznością ponoszenia przez przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

DYWIDENDY. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych DYWIDENDY Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Podstawowe prawa akcjonariuszy: 1) Prawo do dywidendy - prawo do udziału w zyskach spółki 2) Prawo poboru - prawo do zakupu akcji nowej emisji 3)

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja parametrów kontraktów terminowych na akcje.

Modyfikacja parametrów kontraktów terminowych na akcje. Modyfikacja parametrów kontraktów terminowych na akcje. Wypłata dywidendy Marcin Kwaśniewski, Dział Rozwoju Rynku Czym jest dywidenda? Dywidenda zwykła (łac. dividendum-rzecz do podziału) część zysku netto

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura 1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura kapitałowa. 3. Wskaźnik zysku zatrzymanego to iloraz przyrostu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 24 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Netia S.A. z dnia 26 maja 2010 r.

Uchwała nr 24 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Netia S.A. z dnia 26 maja 2010 r. Uchwała nr 24 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Netia S.A. z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie emisji warrantów subskrypcyjnych serii 1 z wyłączeniem prawa poboru oraz warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego

Bardziej szczegółowo

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń.

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń. Rynki notowań Rynek podstawowy Rynek równoległy Warunki wejścia na te rynki wyznaczone zostały przede wszystkim dla: - wartości akcji dopuszczonych do obrotu (lub innych papierów wartościowych), - kapitału

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2013 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2014 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Arka BZ WBK Funduszu Rynku Nieruchomości 2 Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Arka BZ WBK Funduszu Rynku Nieruchomości 2 Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Arka BZ WBK Funduszu Rynku Nieruchomości 2 Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego 1. Podstawa prawna. Skrócony raport kwartalny dla funduszu Arka BZ WBK Fundusz

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie SPIS TREŚCI Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i licencjackich

Prace magisterskie SPIS TREŚCI Więcej informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i licencjackich Prace magisterskie - pomoc w pisaniu prac licencjackich i prac magisterskich dla studentów i firm. Więcej prac magisterskich na stronie www.pisanie-prac.info.pl. Niniejszy fragment pracy może być dowolnie

Bardziej szczegółowo

3.1 Analiza zysków i strat

3.1 Analiza zysków i strat 3.1 Analiza zysków i strat Zakładamy że firma decyduje czy ma wdrożyć nowy produkt lub projekt. Firma musi rozważyć czy przyszłe zyski (dyskontowane w czasie) z tego projektu są większe niż koszty podniesione.

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r.

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Uchwała Nr [***] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z siedzibą w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje.

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. Dostarczanie środków pieniężnych dla przedsiębiorstwa jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela

Prace magisterskie 1. Założenia pracy 2. Budowa portfela 1. Założenia pracy 1 Założeniem niniejszej pracy jest stworzenie portfela inwestycyjnego przy pomocy modelu W.Sharpe a spełniającego następujące warunki: - wybór akcji 8 spółek + 2 papiery dłużne, - inwestycja

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki rynkowe: Szybkie wskaźniki

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Zmianą wartości pieniądza w czasie zajmują się FINANSE. Finanse to nie to samo co rachunkowość. Rachunkowość to opowiadanie JAK BYŁO i JAK JEST Finanse zajmują

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2013 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej.

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (PG) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej. Procter & Gamble Co. (P&G, NYSE: PG) to globalna grupa kapitałowa mająca swoją siedzibę w Cincinnati, Ohio, USA. Wytwarza dobra konsumpcyjne,

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013

RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013 RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013 SPIS TREŚCI 1. Pismo Prezesa Zarządu HM Inwest S.A. 2. Wybrane dane finansowe za rok 2013 3. Roczne sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2013 31.12.2013

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 5 maja 2014 r. Historia giełdy, Plan wykładu Pojęcie i rodzaje

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Leasing operacyjny nie jest wliczany do wartości aktywów bilansowych, co wpływa na polepszenie wskaźnika ROA (return on assets - stosunek zysku do aktywów) - suma aktywów nie

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 )

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 ) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 ) USTAWA z dnia 15 września 2000 r. KODEKS

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

2 [Wejście uchwały w życie] Niniejsza uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia.

2 [Wejście uchwały w życie] Niniejsza uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia. UCHWAŁA nr 1 Projekt uchylenia tajności głosowań dotyczących wyboru Komisji powoływanych przez Walne Zgromadzenie 1 [Uchylenie tajności głosowania] Walne Zgromadzenie Spółki PRAGMA INKASO S.A. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Tyco International Ltd. (TYC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Korporacja TYCO istnieje we wszystkich regionach świata dostarczając szeroką gamę produktów i usług, wśród których można

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45.

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Kamila Potasiak Justyna Frys Wroclaw University of Economics Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 45. Słowa kluczowe: analiza finansowa, planowanie finansowe, prognoza

Bardziej szczegółowo

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y

Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y Ocena nadzoru właścicielskiego Rating PINK 2010Y analiza danych na dzień 20 czerwca 2011 roku W tym tygodniu Polski Instytut Nadzoru Korporacyjnego (PINK) postanowił po raz pierwszy opublikować stopy zwrotu

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK GRUPA KAPITAŁOWA ABAK Sprawozdanie Zarządu Jednostki dominującej Abak S.A. z działalności Grupy kapitałowej za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 1 Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) to obecnie największa firma świata świadcząca usługi w zakresie finansów. Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY UCHWAŁ ZWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA Tele-Polska Holding S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r.

PROJEKTY UCHWAŁ ZWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA Tele-Polska Holding S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r. PROJEKTY UCHWAŁ ZWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA Tele-Polska Holding S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r. UCHWAŁA Nr 1 dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Zwyczajnego

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Wykład 5. Wycena opcji modele dyskretne Bartosz Ziemkiewicz Wydział Matematyki i Informatyki UMK Kurs letni dla studentów studiów zamawianych na kierunku Matematyka

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Warszawa, marzec 2011 r. Słownik Rozporządzenie DM BOŚ rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.)

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) za okres I kwartału 2012 r. (od 01 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r.) 15 maj 2012 r. Wrocław 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE

Bardziej szczegółowo

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Podatek od czynności cywilnoprawnych Na ostateczną wielkość obciążenia podatkowego związanego z obejmowaniem i zbywaniem udziałów lub akcji składa się zarówno podatek PCC, jak i podatek dochodowy. Alternatywą dla pożyczek i kredytów, które

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A.

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. (Podstawą zaprezentowanego tutaj materiału jest praca przygotowana przez studentów na zaliczenie przedmiotu z WPD w roku akademickim 2012/2013)

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ANALIZA FINANSOWA PRZEDSIĘBIORSTW Z PUNKTU WIDZENIA ZARZĄDZAJĄCEGO PRZEDSIĘBIORSTWEM.

TEMAT: ANALIZA FINANSOWA PRZEDSIĘBIORSTW Z PUNKTU WIDZENIA ZARZĄDZAJĄCEGO PRZEDSIĘBIORSTWEM. A. Mikołajczyk K. Młynarczyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu TEMAT: ANALIZA FINANSOWA PRZEDSIĘBIORSTW Z PUNKTU WIDZENIA ZARZĄDZAJĄCEGO PRZEDSIĘBIORSTWEM. Słowa kluczowe: rentowność, zadłużenie, sprawność,

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

w sprawie wyboru Przewodniczącego

w sprawie wyboru Przewodniczącego I. Projekt uchwały nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych wybiera Przewodniczącego Zgromadzenia w osobie [ ]. Uchwała

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wykład 6 Trzy elementy budżetowania kapitałowego Proces analizy decyzji inwestycyjnych nazywamy budżetowaniem kapitałowym.

Bardziej szczegółowo