KIE KOWANIE NASION AMARANTUSA ODMIAN AZTEK I RAWA W RÓ NYCH TEMPERATURACH. Agata Dziwulska-Hunek, Krzysztof Kornarzy ski

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KIE KOWANIE NASION AMARANTUSA ODMIAN AZTEK I RAWA W RÓ NYCH TEMPERATURACH. Agata Dziwulska-Hunek, Krzysztof Kornarzy ski"

Transkrypt

1 Acta Sci. Pol., Technica Agraria 8(1-2) 2009, 3-10 KIE KOWANIE NASION AMARANTUSA ODMIAN AZTEK I RAWA W RÓ NYCH TEMPERATURACH Agata Dziwulska-Hunek, Krzysztof Kornarzy ski Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Streszczenie. Amarantus jest jedn z najstarszych ro lin uprawnych na wiecie, pochodz cy z Ameryki Po udniowej, cz sto nazywany zbo em XXI wieku. Czas jego wegetacji wynosi 160 dni. Temperatura optymalna wegetacji znajduje si w zakresie C, wzrost i rozwój zachodzi w temperaturach rz du od 16 C do 35 C. Pomiary kie kowania nasion przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych. Proces kie kowania nasion amarantusa odmian Aztek i Rawa przeprowadzony zosta na szalkach Petriego, w komorze klimatycznej, w temperaturach: 10, 12, 15, 20, 25, 35, 45 i 55 C, bez dost pu wiat a. Ka da próba liczy a po 100 nasion i do wiadczenie (kie kowanie) przeprowadzone zosta o w pi ciu powtórzeniach. Do opisu matematycznego kinetyki kie kowania nasion u yto funkcj logistyczn w postaci: N T = N K [1+exp( Kt)] -1. Kie kowanie nasion amarantusa obu odmian, dla wszystkich rodzajów stymulacji i próbek kontrolnych by o najwy sze w temperaturze ok. 20 C i ok. 42 C, a najni sze w temperaturze 10 C. S owa kluczowe: nasiona amarantusa, kie kowanie, temperatura, model matematyczny WST P Amarantus znany w Polsce jako szar at nale y do rodziny Amaranthaceae, rodzaju Amaranthus [Szot 1999]. Pochodzi z Ameryki Po udniowej i nazywany jest coraz cz - ciej zbo em XXI wieku [Nalborczyk i in. 1994, Szot 1999, Szumia o 2006]. Amarantus jest wykorzystywany do produkcji artyku ów spo ywczych oraz pasz dla zwierz t. Z nasion otrzymuje si g ównie m k, któr stosuje si jako dodatek do wyrobów piekarskich i cukierniczych. Wypieki z amarantusa charakteryzuj si nisk zawarto ci glutenu, dlatego mog by zastosowane w diecie osób chorych na celiaki. Z amarantusa otrzymuje si równie wysokowarto ciow pasz jako zielonk, siano, susz i kiszonk [Nalborczyk i in. 1994]. Nasiona amarantusa charakteryzuje wysoka zawarto bia ka, du a koncentracja t uszczu, b onnika, cennych sk adników mineralnych i witamin z grupy A, B, C i E [Nalborczyk i in. 1994, Szumia o 2006]. Adres do korespondencji Corresponding author: Agata Dziwulska-Hunek, Krzysztof Kornarzy ski, Department of Physics, University of Life Sciences in Lublin, Akademicka 13, Lublin, Poland,

2 4 A. Dziwulska-Hunek, K. Kornarzy ski Jednym z podstawowych czynników umo liwiaj cym kie kowanie nasion jest temperatura otoczenia. Do opisu kie kowania ró nych gatunków nasion wyró nia si temperatur optymaln, minimaln i maksymaln, przy czym temperatura optymalna nie gwarantuje najwy szej zdolno ci kie kowania [G adyszewska 1998, Lity ski 1982]. Nasiona amarantusa w glebie o temperaturze ok. 10 C kie kuj po 4 5 dniach, natomiast dla wzrostu ro lin potrzebna jest wy sza temperatura. W przypadku obni enia temperatury do 7 C ustaje wzrost ro lin, a w temperaturze 3 C nast puje ich uszkodzenie [Espitia 1992, Szot 1999]. Optymalna temperatura kie kowania nasion amarantusa w warunkach laboratoryjnych wynosi 25 C [Nalborczyk 1995, Szot 1999]. W przypadku innych nasion, np. pomidorów wed ug G adyszewskiej i in. [2002] zdolno kie kowania by a najwy sza w temperaturze 20 C i 25 C, co wynika równie z bada Podle nego [1999] dla nasion ubinu bia ego. W literaturze mo na spotka analityczne (funkcja logistyczna, rozk ad Rayleigha, rozk ad Gaussa, równanie Verhulsta-Pearla) [Glaser 1975, G adyszewska 1998, Pabis 1985] i symulacyjne (metoda Monte Carlo) [G adyszewska 1998, G adyszewska i Koper 2002b, Jazwi ski i in. 1975, Roe 1982] modele kie kowania nasion. Modele analityczne mo na u ywa w szerokim zakresie matematycznego opisu kie kowania nasion. Zas uguj one na szczególn uwag wsz dzie tam, gdzie analizowany jest wp yw ró nych czynników zewn trznych na kinetyk procesu kie kowania, np. w stymulacji wiat em lasera He-Ne czy magnetycznej [G adyszewska i in. 2001]. Torres i Frutos [1989] prowadzili badania kie kowania nasion kopru w temp. 25 C, bez dost pu wiat a. Do- wiadczenie wykonano na p ytkach Petriego, wy o onych bibu filtracyjn nawil on wod destylowan. U yto do bada nasiona jednoroczne, trzyletnie i pi cioletnie. Otrzymane wyniki w postaci charakterystyk szybko ci kie kowania w funkcji czasu opracowano za pomoc trzech matematycznych modeli (jednocz stkowy, logistyczny i Gompertza) [Torres i Frutos 1990]. Celem przeprowadzonych bada by o zbadanie kie kowania nasion amarantusa odmiany Aztek i Rawa w ró nych temperaturach. Do matematycznego opisu kie kowania nasion zastosowano funkcj logistyczn [Torres i Frutos 1990, 1989]. MATERIA I METODY Proces kie kowania nasion amarantusa odmian Aztek i Rawa przeprowadzony zosta na szalkach Petriego, w komorze klimatycznej, w temperaturach: 10, 12, 15, 20, 25, 35, 45 i 55 C, bez dost pu wiat a. Ka da próba liczy a po 100 nasion i do wiadczenie przeprowadzone zosta o w pi ciu powtórzeniach. Zastosowana w pracy funkcja logistyczna posiada a charakterystyczne punkty i wspó czynniki, dzi ki którym mo na by o porówna i opisa poszczególne charakterystyki: N T = N K [1+exp( K t)] -1 (1) gdzie: N T liczba nasion, które wykie kowa y w czasie t (w %), N K uzyskana dzi ki modelowaniu ko cowa liczba wykie kowanych nasion (zdolno kie kowania w %), i K wspó czynniki, t czas. Acta Sci. Pol.

3 Kie kowanie nasion amarantusa odmian Aztek i Rawa w ró nych temperaturach 5 Dzi ki zastosowaniu tej wersji krzywej logistycznej wyznaczy mo na wa ne parametry charakteryzuj ce proces kie kowania: t pk czas uzyskania punktu przegi cia krzywej logistycznej (t pk = /K), N /K liczba nasion wykie kowanych dla punktu przegi cia krzywej logistycznej, v max maksymalna szybko kie kowania dla punktu przegi cia krzywej logistycznej (v max = N K K/4. Do opisu matematycznego wykorzystano program Grapher. Z zale no ci (1) wynika, e w przypadku, gdy wyra enie 1+exp( -Kt) 1 (d y do liczby jeden) to N T N K, czyli ko cowej liczby wykie kowanych nasion, gdy exp( -Kt) 0. W ten sposób przebieg krzywej logistycznej b dzie zale a g ównie od zale no ci pomi dzy wspó czynnikami i K oraz po o enia punktu przegi cia krzywej. Nale y pami ta o tym, e krzywa logistyczna jest symetryczna wzgl dem swojego punktu przegi cia. WYNIKI BADA Na rysunkach 1 i 2 przedstawiono kie kowanie nasion amarantusa odm. Rawa i Aztek w ró nych temperaturach, gdzie punkty na wykresach s rzeczywist liczb wykie kowanych nasion w danym czasie, uzyskan z ich liczenia. Poszczególne krzywe s efektem dopasowania funkcji logistycznej do punktów pomiarowych za pomoc programu komputerowego. Rys. 1. Kie kowanie nasion amarantusa odm. Rawa w ró nych temperaturach Fig. 1. Germination of amaranth seeds cv. Rawa at various temperatures Zale no maksymalnej szybko ci kie kowania nasion amarantusa v max, uzyskanej dzi ki modelowaniu, dla obu badanych odmian, w funkcji temperatury kie kowania przedstawia rysunek 3. Na rysunku 4 przedstawiono zale no zdolno ci kie kowania (ko cowej liczby wykie kowanych nasion) badanych nasion od temperatury kie kowania. Technica Agraria 8(1-2) 2009

4 6 A. Dziwulska-Hunek, K. Kornarzy ski Rys. 2. Kie kowanie nasion amarantusa odm. Aztek w ró nych temperaturach Fig. 2. Germination of amaranth seeds cv. Aztek at various temperatures W tabelach 1 i 2 przedstawiono parametry charakteryzuj ce kie kowanie nasion amarantusa odm. Rawa i Aztek uzyskane dzi ki modelowaniu krzyw logistyczn. Tabela 3 zawiera dane do wiadczalne zdolno ci kie kowania nasion amarantusa kie kuj cych w ró nych temperaturach. Tabela 1. Parametry charakteryzuj ce kie kowanie nasion amarantusa odm. Rawa uzyskane dzi ki modelowaniu krzyw logistyczn Table 1. Parameters of seeds germination of amaranth vc. Rawa obtained by logistic curve modeling T K C N K % Amarantus odmiany Rawa Amaranth cv. Rawa K godz. -1 t pk godz. N /K % v max, % godz. -1 R ,88 0,93 16,2 3 6,34 0,108 0, ,27 1 0,051 0,97 0, ,13 3,13 6,69 2,54 0,058 0, , ,407 0,97 0, ,37 5,72 10,26 4,17 0,156 0,069 65, ,691 0,98 0, ,15 5,71 3,43 0,45 0,122 0,024 28, ,231 0,933 0, ,77 8,48 5,67 1,46 0,213 0,046 26, ,289 0,981 0, ,49 6,53 6,56 2,52 0,363 0,141 18, ,487 0,99 0, ,89 6,31 10,26 3,95 0,406 0,137 66, ,681 0,97 0, ,89 5,98 6,79 4,28 0,262 0,234 25, ,074 0,945 0,014 Gdzie: T K temperatura kie kowania nasion seed germination temperature Acta Sci. Pol.

5 Kie kowanie nasion amarantusa odmian Aztek i Rawa w ró nych temperaturach 7 Tabela 2. Parametry charakteryzuj ce kie kowanie nasion amarantusa odm. Aztek uzyskane dzi ki modelowaniu krzyw logistyczn Table 2. Parameters of seeds germination of amaranth cv. Aztek obtained by logistic curve modeling T K C N K % Amarantus odmiany Aztek Amaranth cv. Aztek K godz. -1 t pk godz. N /K % v max, % godz. -1 R ,75 11,08 14,72 3,46 0,094 0, , ,921 0,991 0, ,73 10,12 15,22 2,97 0,141 0, , ,057 0,99 0, ,08 2,96 9,89 2,79 0,132 0,044 74, ,609 0,97 0, ,31 2,09 7,72 1,95 0,215 0,035 35, ,069 0,977 0, ,51 1,57 5,08 0,55 0,171 0,021 29, ,168 0,992 0, ,79 2,15 8,35 2,12 0,384 0,072 21, ,099 0,994 0, ,75 3,14 6,60 1,74 0,143 0,044 46, ,387 0,995 0, ,74 11,31 3,71 0,62 0,115 0,019 32, ,142 0,98 0,01 Gdzie: T K temperatura kie kowania nasion seed germination temperature Rys. 3. Zale no maksymalnej szybko ci kie kowania nasion amarantusa obu badanych odmian, dla punktu przegi cia krzywej logistycznej, od temperatury kie kowania Fig. 3. Temperature dependence of maximum germination rate of amaranth seeds for inflexion points of logistic curve Technica Agraria 8(1-2) 2009

6 8 A. Dziwulska-Hunek, K. Kornarzy ski Rys. 4. Zale no zdolno ci kie kowania nasion amarantusa obu badanych odmian od temperatury kie kowania Fig. 4. Temperature dependence of germination capacity of amaranth of both investigated seeds Tabela 3. Zdolno kie kowania nasion amarantusa kie kuj cych w ró nych temperaturach Table 3. Germination capacity of amaranth seeds at various temperatures of germination T K, C Rawa, % Aztek, % 10 1,8 ± 1,4 86,4 ± 4, ,8 ± 3,3 90,0 ± 1, ,4 ± 2,0 84,4 ± 0, ,0 ± 0,8 97,8 ± 3, ,6 ± 3,0 98,4 ± 0, ,22 ± 0,16 94,8 ± 0, ,4 ± 1,2 93,4 ± 1, ,8 ± 2,2 39,0 ± 2,2 W celu lepszego zobrazowania zale no ci zdolno ci kie kowania nasion od temperatury na rysunku 4 przedstawione zosta y dane z tabeli 3. Nasiona amarantusa odm. Rawa kie kowa y najszybciej w temperaturze 35 C i 55 C, najwolniej w 10 C (rys. 1), uzyskuj c najwy sz zdolno kie kowania w temperaturze 45 C 98,4%, najni sz w 55 C 39% (tab. 3). Najkrótszy czas uzyskania punktu przegi cia krzywej logistycznej t pk (18,07 godz.) oraz najwi ksza warto maksymalnej szybko ci kie kowania v max (6,487 % godz. -1 ) wyst pi y dla temperatury 35 C (tab. 1). Acta Sci. Pol.

7 Kie kowanie nasion amarantusa odmian Aztek i Rawa w ró nych temperaturach 9 Podobnie jak nasiona odm. Rawa, nasiona amarantusa odm. Aztek, kie kowa y najszybciej w temperaturze 35 C i 55 C, najwolniej w 10 C (rys. 2), uzyskuj c najwy sz zdolno kie kowania w temperaturze 25 C 93,4%, najni sz w 55 C 39% (tab. 3). Najkrótszy czas uzyskania punktu przegi cia krzywej logistycznej t pk (21,74 godz.) oraz najwi ksza warto maksymalnej szybko ci kie kowania v max (9,099 % godz. -1 ) wyst pi y dla temperatury 35 C (tab. 2). Ró nice pomi dzy zdolno ci kie kowania nasion amarantusa obu odmian, a uzyskan z modelu logistycznego, mieszcz si w wi kszo ci w granicy b du pomiarowego, co wiadczy o skuteczno ci wybranego opisu (tab. 1, 2 i 3). Temperatura kie kowania mia a wi kszy wp yw na nasiona amarantusa odm Rawa, gdzie pojawi y si dwie optymalne temperatury kie kowania, przy których zdolno kie kowania by a najwy sza 20 C i 45 C, podczas gdy w temperaturach 10 C i 55 C zdolno kie kowania nasion tej odmiany wynios a odpowiednio ok. 2% i 29%. Nasiona amarantusa odm. Aztek osi gn y najwy sz zdolno kie kowania w temperaturze 25 C, natomiast w zakresie temperatur niskich C by a ona rz du 84-90%, czyli du o wy sza ni w przypadku odm. Rawa (tab. 3 i rys. 4). PODSUMOWANIE Najwy sz zdolno kie kowania nasiona amarantusa odm. Aztek uzyska y w zakresie temp C i dla ok. 42 C. W przypadku odm. Rawa najwy sza zdolno kie kowania wyst pi a w temperaturach 20 C i ok. 42 C. Nasiona obu odmian najni sz zdolno kie kowania uzyska y dla temperatur skrajnych 10 C i 55 C. Na podstawie modelowania za pomoc funkcji logistycznej mo na stwierdzi, i kinetyka kie kowania nasion amarantusa obu badanych odmian, by a najwy sza w temperaturze 35 C, najni sza w temperaturze 10 C i 55 C, co równie potwierdza przebieg charakterystyk szybko ci kie kowania. PI MIENNICTWO Espitia E., Amaranth germoplasm development and agronomic in Mexico. Food Rev. Intern. 8, (1), Glaser R., Wst p do biofizyki. PZWL, Warszawa. G adyszewska B., Ocena wp ywu przedsiewnej laserowej biostymulacji nasion pomidorów na proces ich kie kowania. Rozpr. doktorska. AR Lublin. G adyszewska B., Koper R., 2002a. Ocena wp ywu przedsiewnej laserowej biostymulacji nasion pomidorów na proces kie kowania. Acta Agrophysica, 62, G adyszewska B., Koper R., 2002b. Zastosowanie modelowania matematycznego w ocenie ywotno ci nasion. In ynieria Rolnicza, 7, G adyszewska B., Koper R., Drabarek L., G adyszewski G., Analityczne modele procesu kie kowania nasion. In ynieria Rolnicza, 2, Jazwi ski J., Pabis S., Wieremiejczyk W., Symulacyjne metody bada niezawodno ci systemów technicznych. Materia y na Szko Zimow -75. Jaszowiec, stycznia 1975, Katowice. Technica Agraria 8(1-2) 2009

8 10 A. Dziwulska-Hunek, K. Kornarzy ski Lity ski M., Biologiczne podstawy nasiennictwa. PWN, Warszawa. Nalborczyk E., Biologia amarantusa oraz perspektywy jego uprawy i wykorzystania w Polsce. Nowe ro liny uprawne Amaranthus. Wyd. SGGW, Warszawa, Nalborczyk E., Wróblewska E., Marcinkowska B., Amaranthus nowa ro lina uprawna. Wyd. SGGW, Warszawa. Pabis S., Metodologia i metody nauk empirycznych. PWN, Warszawa. Podle ny J., Wp yw przedsiewnej biostymulacji laserowej nasion na wzrost i rozwój ubinu bia ego w zró nicowanych warunkach wilgotno ci i temperatury. Pami tnik Pu awski, 117, Roe Byron P., Probabilistic and statistics in experimental physics. Springer-Verlag, New York. Szot B., W a ciwo ci agrofizyczne amarantusa (Amaranthus cruentus L.). Acta Agrophysica 18, Szumi o G., Amaranthus cenne zbo e Indian. Top Agrar Polska, 3, Torres M., Frutos G., Analysis of germination curves of aged fennel seeds by mathematical model. Environmental and Experimental Botany, 29, 3, Torres M., Frutos G., Logistic function analysis of germination behaviour of aged fennel seeds. Environm. Experim. Botany, 30, 3, GERMINATION OF AMARANTH SEEDS CV. AZTEK AND RAWA AT VARIOUS TEMPERATURES Abstract. Amaranth is one of the oldest crop plants in the world, originating from South America and more and more frequently referred to as the cereal of the 21 st Century. The period of amaranth vegetation is 160 days. The optimum temperature during vegetation is C, and it grows and develops the best within the temperature range of 16 C to 35 C. In the laboratory experiment the germination capacity of seeds was determined. Amaranth seeds were sown on Petri dishes, at 100 seeds per dish in a climate controlled chamber at temperatures of 10 C, 12 C, 15 C, 20 C, 25 C, 35 C, 45 C, 55 C, in total darkness. Parameters of seeds germination of amaranth cv. Aztek was obtained by modeling of logistic curve: N T = N K [1+exp( Kt)] -1. Germination of amaranth seeds of both cultivars, for all the kinds of stimulation and for the control samples, was the highest at temperatures of ca. 20 C and ca. 42 C, and the lowest at 10 C. Key words: seeds of amaranth, germination, temperature, mathematical model Zaakceptowano do druku Accepted for print: Acta Sci. Pol.

Technica Agraria 2(1) 2003, 3-12

Technica Agraria 2(1) 2003, 3-12 Technica Agraria 2(1) 3, 3-12 ZASTOSOWANIE MODELU ANALITYCZNEGO I SYMULACYJNEGO DO OPISU PROCESU KIEŁKOWANIA NASION GRYKI PODDANYCH PRZEDSIEWNEJ BIOSTYMULACJI POLEM ELEKTRYCZNYM I MAGNETYCZNYM Stanisław

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W EMERYTURACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH OD DNIA 01.01.2013R.

ZMIANY W EMERYTURACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH OD DNIA 01.01.2013R. ZMIANY W EMERYTURACH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH OD DNIA 01.01.2013R. 1 Proces wydłużenia wieku emerytalnego Ustawa z dnia 11 maja 2012r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE. z wykonanego zadania na rzecz postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE. z wykonanego zadania na rzecz postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE z wykonanego zadania na rzecz postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej zrealizowanego na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr 43/2015, znak: ŻWeoz/ek-8628-62/2015(3181),

Bardziej szczegółowo

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH OBWODY SYGNAŁY 7. EZONANS W OBWODAH EEKTYZNYH 7.. ZJAWSKO EZONANS Obwody elektryczne, w których występuje zjawisko rezonansu nazywane są obwodami rezonansowymi lub drgającymi. ozpatrując bezźródłowy obwód

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

SERI A 93 S E RI A 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB

SERI A 93 S E RI A 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB SERIA E93 CONIC FRINCTION CONIC 2 SERIA 93 SERIA 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB Podziałka Powierzchnia 30 mm Flush Grid Prześwit 47% Grubość Minimalny promień skrętu taśmy Układ napędowy Szerokość taśmy

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Cena 119,00 PLN DAWKOWANIE/SPOSÓB UŻYCIA: DAWKOWANIE/SPOSÓB UŻYCIA:

Cena 119,00 PLN DAWKOWANIE/SPOSÓB UŻYCIA: DAWKOWANIE/SPOSÓB UŻYCIA: Dodatki Cena 119,00 PLN PLAGRON ROOTS: faza wzrostu Kategorie Dodatki Marka Plagron Organiczny preparat pobudzający rozwój korzeni. Należy go stosować do rozsadów i roślin doniczkowych. Można stosować

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Przepisach ISTA wydanie 2013

Zmiany w Przepisach ISTA wydanie 2013 INSTYTUT HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN PIB ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA Zmiany w Przepisach ISTA wydanie 2013 materiały szkoleniowe Opracowanie IHAR-PIB - ZNIN nr 158/2/2013 Radzików 2013 Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej

Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp...3 Metody wyceny rozchodu środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

Raport Badania Termowizyjnego

Raport Badania Termowizyjnego I n f r a - R e d T h e r m o g r a p h i c I n s p e c t i o n s Stawna 6 71-494 Szczecin / Poland Tel +48 91 885 60 02 Mobile +48 504 265 355 www.gamma-tech.pl e-mail: office@gamma-tech.pl Raport Badania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem:

Szczegółowe informacje na temat gumy, rodzajów gumy oraz jej produkcji można znaleźć w Wikipedii pod adresem: GUMA. To rozciągliwy materiał, elastomer chemicznie zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (np. poliolefin), które są w stosunkowo niewielkim stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji kauczuku

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Drogowiec

Studenckie Koło Naukowe Drogowiec Pomiary natężenia ruchu drogowego na ulicy Warszawskiej w Białymstoku Członkowie Studenckiego Koła Naukowego Drogowiec przeprowadzili pomiary natężenia ruchu drogowego na ulicy Warszawskiej w Białymstoku,

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja I. Postanowienia ogólne: 1. Konkurs pod nazwą Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja (zwany dalej: Konkursem ), organizowany jest przez spółkę pod firmą: Grupa

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale"

Ćwiczenie: Ruch harmoniczny i fale Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Szybkoschładzarki SZYBKOSCHŁADZARKI. Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania

Szybkoschładzarki SZYBKOSCHŁADZARKI. Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania SZYBKOSCHŁADZARKI Szybkoschładzarki z funkcją 50 szybkozamrażania SZYBKOSCHŁADZARKI DLACZEGO WARTO ICH UŻYWAĆ? Wszystkie świeże produkty zawierają naturalną florę bakteryjną, która w sprzyjających warunkach

Bardziej szczegółowo

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE ANALOGOWE UKŁADY SCALONE Ćwiczenie to ma na celu zapoznanie z przedstawicielami najważniejszych typów analogowych układów scalonych. Będą to: wzmacniacz operacyjny µa 741, obecnie chyba najbardziej rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

DB Schenker Rail Polska

DB Schenker Rail Polska DB Schenker Rail Polska Bariery rozwoju transportu kolejowego w Polsce DB Schenker Rail Polska Zbigniew Pucek Członek Zarządu ds. Bocznic i Kolei Przemysłowych Członek Zarządu ds. Sprzedaży, Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

Pokochaj olej rzepakowy

Pokochaj olej rzepakowy Pokochaj olej rzepakowy Podsumowanie wyników programu Warszawa, czerwca 0 r. STAN WYJŚCIOWY W 00 r Jakie było w 00r postrzeganie oleju rzepakowego? Olej Rzepakowy to osoba bez reputacji niższa jakość głównie

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta Pieniężny Pomiar Korzyści z Handlu Możesz kupić tyle benzyny ile chcesz, po cenie 2zł za litr. Jaka jest najwyższa cena, jaką zapłacisz za 1 litr benzyny?

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Elżbieta Budka I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 30 listopada 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez:

Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez: Załącznik nr 6 Nr postępowania: 30/2010 UMOWA Nr... Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez:..

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy pobieranej przez napędy pamięci zewnętrznych komputera. Piotr Jacoń K-2 I PRACOWNIA FIZYCZNA 25. 01. 2010

Pomiar mocy pobieranej przez napędy pamięci zewnętrznych komputera. Piotr Jacoń K-2 I PRACOWNIA FIZYCZNA 25. 01. 2010 Pomiar mocy pobieranej przez napędy pamięci zewnętrznych komputera. Piotr Jacoń K-2 I PRACOWNIA FIZYCZNA 25. 01. 2010 I. Cel ćwiczenia: Poznanie poprzez samodzielny pomiar, parametrów elektrycznych zasilania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

POSTĘP TECHNOLOGICZNY A STRUKTURA CZASU PRACY, KOSZTY I EFEKTYWNOŚĆ NAKŁADÓW W TRANSPORCIE WARZYW

POSTĘP TECHNOLOGICZNY A STRUKTURA CZASU PRACY, KOSZTY I EFEKTYWNOŚĆ NAKŁADÓW W TRANSPORCIE WARZYW InŜynieria Rolnicza 11/2006 Stanisław Kokoszka, Sylwester Tabor Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza w Krakowie POSTĘP TECHNOLOGICZNY A STRUKTURA CZASU PRACY, KOSZTY I EFEKTYWNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego.

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu Wrocław, 31-07-2014 r. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. Zamówienie jest planowane do realizacji z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych PRACA W GODZINACH NADLICZBOWYCH ART. 151 1 K.P. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy, Maszyny i Urządzenia Energetyczne, I rok mgr Pomiar małych ciśnień Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska AGH Kraków

Bardziej szczegółowo

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym Coraz częściej jako paliwo stosuje się biokomponenty powstałe z roślin oleistych. Nie mniej jednak właściwości fizykochemiczne oleju napędowego i oleju powstałego z roślin znacząco różnią się miedzy sobą.

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Udoskonalona wentylacja komory suszenia

Udoskonalona wentylacja komory suszenia Udoskonalona wentylacja komory suszenia Komora suszenia Kratka wentylacyjna Zalety: Szybkie usuwanie wilgoci z przestrzeni nad próbką Ograniczenie emisji ciepła z komory suszenia do modułu wagowego W znacznym

Bardziej szczegółowo

12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych

12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych Open Access Library Volume 2 211 12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych 12.1 Wyznaczanie relacji diagnostycznych w badaniach ultrad wi kowych

Bardziej szczegółowo

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007 Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych Michał Burdyński Koło o ISPE AMG 2007 Na początek trochę faktów Roczny wzrost przemysłu u opakowań farmaceutycznych szacuje się na poziomie

Bardziej szczegółowo

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Aby uzyskad odpowiedź na tak postawione pytanie należy rozważyd kilka aspektów:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Specyfikacja warunków zamówienia

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Specyfikacja warunków zamówienia Załącznik nr 1 Specyfikacja warunków zamówienia Przedmiot zamówienia Wynajem sali szkoleniowej dla uczestników szkoleń w ramach projektu Nowa rola współfinansowanego przez Unię Europejską i Budżet Państwa

Bardziej szczegółowo

skąd pochodzi Nasz Kurczak

skąd pochodzi Nasz Kurczak Nasz Kurczak to mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców. W większości to odbiorcy pasz marki Wipasz - znamy ich hodowle, wspieramy wiedzą, szkolimy. 1 Wiemy skąd pochodzi Nasz Kurczak Kontrolujemy jakość

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA TRANSPORTOWA TRANS OPRACOWANIE POMIARÓW RUCHU

INŻYNIERIA TRANSPORTOWA TRANS OPRACOWANIE POMIARÓW RUCHU INŻYNIERIA TRANSPORTOWA TRANS GAWLIKI WIELKIE 54 mgr inż. Tomasz Mackun 11 510 WYDMINY mackun@gmail.com NIP 845-170-85-50 0 602 719 513 OPRACOWANIE POMIARÓW RUCHU r. Egz. nr. Opracowanie wykonano na zlecenie:

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r.

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna "Przyjazne Państwo" do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji NPP-020-51-2008 Pan Bronisław

Bardziej szczegółowo

Szóstoklasisto! 1. Z urzędu do gimnazjum przyjmowani są absolwenci szkół podstawowych zamieszkali w obwodzie danego gimnazjum.

Szóstoklasisto! 1. Z urzędu do gimnazjum przyjmowani są absolwenci szkół podstawowych zamieszkali w obwodzie danego gimnazjum. Szóstoklasisto! Wkrótce kończysz szkołę podstawową, a więc musisz wybrać gimnazjum, w którym będziesz kontynuować naukę. Pamiętaj, że masz zapewnione miejsce w swoim gimnazjum rejonowym. Musisz jednak

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY. Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA (DALEJ SIWZ )

ZAMAWIAJĄCY. Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA (DALEJ SIWZ ) ZAMAWIAJĄCY Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA (DALEJ SIWZ ) Świadczenie kompleksowych usług konferencyjnych i towarzyszących na

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo

Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii

Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii Program ekologicznego w Gimnazjum w Zamieniu opracowała Beata Walas nauczyciel biologii i chemii WSTĘP Kształtowanie właściwego stosunku do przyrody, wyrabianie nawyków umiejętnego jej chronienia, wymaga

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481 1. Dane magazynu, do którego dostarczysz paczkę Adres: Henryka Sienkiewicza 40 44-203 Rybnik Daty i godziny otwarcia: 13 i 14 grudnia 2014 roku (sobota i niedziela) w godzinach od 8:00 do 20:00. Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. 1 Urozmaicenie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowej diety, która zapewnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO I. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest Zarząd Powiatu w Środzie Śląskiej, zwany dalej Organizatorem. Koordynatorem konkursu z ramienia Organizatora

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja IV

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja IV DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja IV Stopa procentowa Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI

Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu CZĘSTOCHOWA

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe. 2. Podstawowe informacje BHP. 3. Opis stanowiska pomiarowego. 4. Procedura pomiarowa

ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe. 2. Podstawowe informacje BHP. 3. Opis stanowiska pomiarowego. 4. Procedura pomiarowa ANALIZA WIDMOWA (dla szkoły średniej) 1. Dane osobowe Data wykonania ćwiczenia: Nazwa szkoły, klasa: Dane uczniów: 1 4 2 5 3 6 2. Podstawowe informacje BHP Możliwość porażenia prądem lampa jest zasilana

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EGZAMINU MATURALNEGO. w LVI Liceum Ogólnokształcącym im. Leona Kruczkowskiego w Warszawie

ANALIZA EGZAMINU MATURALNEGO. w LVI Liceum Ogólnokształcącym im. Leona Kruczkowskiego w Warszawie ANALIZA EGZAMINU MATURALNEGO w LVI Liceum Ogólnokształcącym im. Leona Kruczkowskiego w Warszawie ROK SZKOLNY 7/8 WSTĘP Egzamin maturalny w roku szkolnym 7/8 w LVI Liceum Ogólnokształcącym im. Leona Kruczkowskiego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO KLASY PIERWSZEJ DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W OSTASZEWIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO KLASY PIERWSZEJ DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W OSTASZEWIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO KLASY PIERWSZEJ DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W OSTASZEWIE NA ROK SZKOLNY 2015/2016 1. Zasady prowadzenia postępowania rekrutacyjnego zostały przygotowane w oparciu o treść ustawy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDA DZENNE e LAORATORUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNKOWYH LPP 2 Ćwiczenie nr 10 1. el ćwiczenia Przełączanie tranzystora bipolarnego elem

Bardziej szczegółowo

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA Celem tego zadania jest podanie prostej teorii, która tłumaczy tak zwane chłodzenie laserowe i zjawisko melasy optycznej. Chodzi tu o chłodzenia

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA 4 INSTYTUT MEDICUS FUNKCJA KWADRATOWA. Kurs przygotowawczy na studia medyczne. Rok szkolny 2010/2011. tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu.

MATEMATYKA 4 INSTYTUT MEDICUS FUNKCJA KWADRATOWA. Kurs przygotowawczy na studia medyczne. Rok szkolny 2010/2011. tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu. INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne Rok szkolny 00/0 tel. 050 38 39 55 www.medicus.edu.pl MATEMATYKA 4 FUNKCJA KWADRATOWA Funkcją kwadratową lub trójmianem kwadratowym nazywamy funkcję

Bardziej szczegółowo

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołł łłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki Wodnej K r z y s z t o f C h m i e l o w s k i Badania skuteczności

Bardziej szczegółowo

OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania

OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania Teresa Kutajczyk, WBiA OKE w Gdańsku Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku OGÓLNODOSTĘPNE IFORMACJE O WYNIKACH EGZAMINÓW I EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA W GIMNAZJACH przykłady ich wykorzystania i interpretowania

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r., zwana dalej Konwencją Waszyngtońską lub

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201 INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: PZ-41SLB-E PL 0101872HC8201 2 Dziękujemy za zakup urządzeń Lossnay. Aby uŝytkowanie systemu Lossnay było prawidłowe i bezpieczne, przed pierwszym uŝyciem przeczytaj niniejszą

Bardziej szczegółowo

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo.

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo. Konspekt lekcji Przedmiot: Informatyka Typ szkoły: Gimnazjum Klasa: II Nr programu nauczania: DKW-4014-87/99 Czas trwania zajęć: 90min Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard

Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard Poznań, październik 2015 r. SPIS TREŚCI Rozdział 1 Postanowienia ogólne... 2 Rozdział 2 Nagrody i sposób ich przyznania... 3 Rozdział 3 Reklamacje...

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE SST - 05.03.11 RECYKLING Jednostka opracowująca: SPIS SPECYFIKACJI SST - 05.03.11 RECYKLING FREZOWANIE NAWIERZCHNI ASFALTOWYCH NA ZIMNO SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE

Bardziej szczegółowo

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ TEMAT NUMERU 13 Adam Wojaczek WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ W zreformowanych szkołach ponadgimnazjalnych kładziemy szczególny nacisk na praktyczne zastosowania matematyki. I bardzo dobrze! (Szkoda tylko,

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

Klub Przyrodników. UMOWA nr.. Zawarta w dniu. w Świebodzinie pomiędzy:

Klub Przyrodników. UMOWA nr.. Zawarta w dniu. w Świebodzinie pomiędzy: UMOWA nr.. Zawarta w dniu. w Świebodzinie pomiędzy: Klubem Przyrodników, ul. 1 Maja 22, 66-200 Świebodzin, NIP: 927-15-06-791, REGON: 970002060 zwanym dalej Zamawiającym, reprezentowanym przez: Roberta

Bardziej szczegółowo

Badanie termowizyjne. Firma. P.U ECO-WOD-KAN Jacek Załubski. Osoba badająca: Załubski Jacek. Techników 7a 55-220 Jelcz-Laskowice.

Badanie termowizyjne. Firma. P.U ECO-WOD-KAN Jacek Załubski. Osoba badająca: Załubski Jacek. Techników 7a 55-220 Jelcz-Laskowice. Firma P.U ECOWODKAN Jacek Załubski Techników 7a 55220 JelczLaskowice Osoba badająca: Załubski Jacek Telefon: 604472922 Email: termowizja@zalubscy.pl Urządzenie Testo 882 Nr seryjny: 2141604 Obiektyw: Standard

Bardziej szczegółowo