Adam Łaganowski. Instrumenty pochodne. Przewodnik dla inwestorów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Adam Łaganowski. Instrumenty pochodne. Przewodnik dla inwestorów"

Transkrypt

1

2

3 Adam Łaganowski Instrumenty pochodne Przewodnik dla inwestorów

4 Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, Warszawa tel. (22) fax. (22) Autor broszury jest analitykiem finansowym WGI Domu Maklerskiego Opracowanie graficzne, skład i druk: Studio PRO Sp. z o.o. Opracowanie graficzne wykonane na podstawie giełdowej linii graficznej zaprojektowanej przez Agencję Ozon AGE Sp. z o.o. Copyright by Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA Warszawa, wrzesień 2005 ISBN Oficjalne wydawnictwo Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA

5 Pierwsze instrumenty pochodne kontrakty terminowe na WIG20 pojawiły się na warszawskiej giełdzie w roku Dziś giełda oferuje inwestorom szereg różnorodnych instrumentów, począwszy od indeksowych kontraktów terminowych, poprzez kontrakty akcyjne, walutowe, na obligacje skarbowe, warranty, jednostki indeksowe MiniWIG20 i wreszcie opcje (indeksowe i akcyjne). Inwestorzy giełdowi bardzo szybko docenili możliwości, jakie daje ten rynek. Instrumenty pochodne pozwalają bowiem osiągnąć zyski nawet w sytuacji, gdy na rynku panuje bessa, zabezpieczyć się przed ryzykiem na rynku kasowym oraz inwestować spekulacyjnie. Są to jednak instrumenty wymagające od inwestorów dużej wiedzy, umiejętności, a przede wszystkim orientacji w ryzyku, jakie towarzyszy tu inwestowaniu. Broszura zawiera przegląd instrumentów pochodnych notowanych na warszawskiej giełdzie. Jej Autor przedstawia podstawowe cechy tych instrumentów, omawia szereg pomocnych przykładów i porównań. Wiedza, którą przedstawia z pewnością okaże się Państwu pomocna w poznaniu tego rynku, zrozumieniu mechanizmów działania notowanych na nim instrumentów oraz ryzyka, jakie wiąże się z dokonywanymi operacjami. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

6 Więcej informacji na temat instrumentów pochodnych notowanych na giełdzie można znaleźć na stronie internetowej GPW: Pytania dotyczące kontraktów terminowych można przesyłać pod adres: Pytania dotyczące opcji można przesyłać pod adres:

7 Spis treści Geneza instrumentów pochodnych... 7 Kontrakty terminowe na warszawskiej giełdzie... 7 Mechanizm działania kontraktów terminowych... 8 Dźwignia finansowa Parametry kontraktów na WIG Strategie inwestowania w kontrakty terminowe Arbitraż Transakcje zabezpieczające (hedging) Zaczynamy inwestowanie w kontrakty terminowe Kontrakty terminowe na waluty i akcje Kontrakty terminowe na obligacje skarbowe Jednostki indeksowe MiniWIG Opcje na WIG Opcje na akcje Warranty opcyjne Słowniczek... 30

8

9 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne Geneza instrumentów pochodnych Początki instrumentów pochodnych związane są z handlem towarami rolnymi i surowcami naturalnymi. Znaczne wahania ceny pszenicy w ciągu roku niekorzystnie odbijały się na konsumentach i producentach, a w efekcie na całej gospodarce. Znaleziono na to prosty sposób: zawarcie umowy kupna-sprzedaży przed lub w czasie zbiorów, w której ustalano cenę zboża i termin dostawy np. za kilka miesięcy. Transakcje, w których dostawca i odbiorca umawiali się na realizację umowy w przyszłości po ustalonej wcześniej cenie, pozwalały na ustabilizowanie cen żywności i równomierne rozłożenie popytu i podaży w ciągu roku. W pierwszej połowie XIX wieku w USA kontrakty na dostawę produktów rolnych w przyszłości (kontrakty terminowe typu forward) trafiły do obrotu giełdowego. Pierwszy taki rynek zorganizowano w 1848 roku na giełdzie w Chicago. Dla wszystkich kontraktów dokładnie określono parametry dostarczanego surowca i warunki dostawy, dzięki czemu stały się jednorodnym przedmiotem obrotu giełdowego. Doprowadziło to w konsekwencji do znacznego rozpowszechnienia się transakcji tego typu. Współcześnie kontrakty terminowe na towary fizyczne mają znacznie mniejszy udział w rynku instrumentów pochodnych niż kontrakty na instrumenty finansowe. Największe obroty na rynkach instrumentów pochodnych koncentrują się obecnie na kontraktach na stopy procentowe, indeksy giełdowe, akcje i waluty. Dzięki istnieniu tzw. izby rozliczeniowej obniża się ryzyko kredytowe, czyli ryzyko polegające na niewywiązaniu się przez drugą stronę kontraktu z przyjętych zobowiązań. Izba rozliczeniowa codziennie prowadzi ewidencję i rozliczenie wzajemnych zobowiązań między stronami kontraktu. Kontrakty terminowe na warszawskiej giełdzie Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie rozpoczęła notowania instrumentów pochodnych w roku Pierwszym tego typu instrumentem były kontrakty terminowe na indeks WIG20, obejmujący akcje dwudziestu największych i najbardziej płynnych spółek z warszawskiego parkietu. Tym samym w historii polskiego rynku 7

10 Instrumenty pochodne kapitałowego został otwarty nowy rozdział. Inwestorzy giełdowi otrzymali pierwszy instrument, który umożliwia zarabianie zarówno na wzrostach, jak i na spadkach cen. Dzięki prostej i przejrzystej budowie, kontrakty terminowe na WIG20 stały się w krótkim czasie instrumentem bardzo popularnym i do dziś cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów. Wysoka płynność, relatywnie niskie prowizje i przejrzystość rynku powodują, że zainteresowanie tym instrumentem utrzymuje się na wysokim poziomie. Od roku 1998 rynek terminowy bardzo się rozwinął i obecnie inwestorzy mają do dyspozycji kontrakty terminowe na dwa inne indeksy MIDWIG i TechWIG, kontrakty na akcje spółek i waluty (Euro i USD) oraz kontrakty na obligacje skarbowe. Ponadto do obrotu wprowadzono opcje (na WIG20 i akcje spółek), warranty opcyjnie (na kontrakty terminowe i akcje spółek) oraz jednostki indeksowe MiniWIG20. Wolumen obrotu kontraktami terminowymi na WIG20 oraz liczba otwartych pozycji na koniec kwartału Mechanizm działania kontraktów terminowych Wielu inwestorów działających na rynku akcji unika kontraktów terminowych. Uważają, że inwestowanie w nie jest zbyt skomplikowane i ryzykowne. Kontrakty są jednak bardzo przydatnym instrumen- 8

11 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne tem, jeśli chcemy pełniej wykorzystać możliwości, jakie daje rynek finansowy. Kontrakt terminowy (ang. futures contract) jest umową między dwoma uczestnikami rynku, w której jeden zobowiązuje się sprzedać, a drugi kupić określoną liczbę instrumentu bazowego, czyli instrumentu będącego przedmiotem transakcji, w ściśle określonym terminie w przyszłości i po cenie ustalonej w momencie zawierania umowy. Instrumentem bazowym dla kontraktów może być właściwie dowolna wartość ekonomiczna, która da się wyliczyć w sposób nie budzący wątpliwości. Najczęściej są to akcje, obligacje, indeksy giełdowe lub poziom stóp procentowych. Kontrakt terminowy jest umową, którą zawiera się w momencie spotkania się dwóch stron rynku: popytowej i podażowej. Innymi słowy, do zawarcia kontraktu terminowego może dojść w momencie, kiedy pojawią się inwestorzy, którzy wystawią ofertę kupna i inwestorzy, którzy wystawią ofertę sprzedaży kontraktu. Mówimy, że inwestor, który sprzedał kontrakt zajął pozycję krótką, a inwestor, który kupił kontrakt zajął pozycję długą. Aby zamknąć długą pozycję należy sprzedać tyle kontraktów, ile się wcześniej kupiło. Analogicznie, aby zamknąć krótką pozycję inwestor powinien kupić tyle kontraktów, ile wcześniej sprzedał. Najbardziej istotną różnicą między inwestowaniem w akcje a inwestowaniem w kontrakty terminowe jest to, że w momencie zakupu lub sprzedaży kontraktów uczestnicy rynku nie muszą angażować wszystkich środków, na które opiewają kontrakty. Wystarczy, by przed zawarciem kontraktu obie strony wniosły jedynie depozyty zabezpieczające, stanowiące niewielki procent wartości kontraktu. Jeżeli biuro maklerskie kupuje w imieniu klienta akcje lub obligacje, pobiera z jego rachunku całą kwotę, za którą są kupowane papiery wartościowe i przekazuje ją sprzedającemu. Po przeprowadzeniu takiej transakcji, rozliczenia między stronami transakcji wyrównują się jeden z inwestorów ma pieniądze, a drugi papiery wartościowe. W przypadku kontraktów terminowych inwestorzy nie muszą wpłacać całej kwoty, na którą opiewa kontrakt ich zobowiązania wynikają tylko ze zmian kursu kontraktu. Dzięki temu, że izba rozliczeniowa dokonuje codziennych rozliczeń między uczestnikami rynku, wpłacony depozyt zapewnia bezpieczeństwo obu stronom. Wartość pobieranego depozytu jest taka sama dla inwestorów zajmujących długie, jak i krótkie pozycje. 9

12 Instrumenty pochodne Dźwignia finansowa Z faktu pobierania od inwestorów depozytów zabezpieczających, a nie całości sumy, jaką jest wart kontrakt terminowy, wynika zasadnicza dla tego rynku cecha. Jest nią dźwignia finansowa, która pozwala osiągać znacznie wyższe stopy zwrotu z zainwestowanej kwoty niż klasyczne inwestowanie w akcje. Przykład Załóżmy, że WIG20 rośnie z 2000 na 2020 punktów, czyli o 1%. Jeśli stworzymy portfel akcji wchodzących w skład indeksu o wartości 20 tys. zł, zyska on 200 zł (również 1%). Takie same zyski wyrażone w złotych (bez uwzględnienia prowizji), osiągniemy kupując kontrakt terminowy na WIG20 przy kursie 2000 punktów, lecz, aby to zrobić, nie trzeba mieć 20 tys. zł Jeżeli przyjmiemy wysokość depozytu zabezpieczającego na poziomie 5%, to koszt zakupu kontraktu o wartości 20 tys. zł wyniesie 1000 zł. Stopa zwrotu z takiej inwestycji wyniesie więc nie 1%, a 20% (200/1000). Działanie dźwigni finansowej Nie można zapominać, że na rynku kontraktów terminowych możliwość osiągnięcia zysku jest tak samo prawdopodobna, jak poniesienia straty. Suma rozrachunków między inwestorami zajmującymi długie i inwestorami zajmującymi krótkie pozycje jest bowiem zawsze równa zero. Oznacza to, że zysk jednej strony jest równy stracie drugiej strony. W przypadku znacznych wahań na rynku, możliwe jest nawet utracenie kwoty większej od tej, którą na początku złożyliśmy jako depozyt 10

13 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne zabezpieczający. Zdarza się to wtedy, gdy na skutek obniżenia się depozytu poniżej wymaganych wartości, inwestor jest wzywany przez biuro maklerskie do jego uzupełnienia. Jeśli depozyt zostanie uzupełniony, wówczas nowe środki również narażone są na utratę. Parametry kontraktów na WIG20 Będące w obrocie giełdowym kontrakty terminowe na WIG20 mają dokładnie określone wszystkie parametry (tzw. standard kontraktu) 1. W momencie zawierania transakcji obie strony dokładnie wiedzą, kiedy i jakie aktywa należy dostarczyć, aby wypełnić warunki kontraktu. Ponieważ bardzo trudno byłoby dostarczyć portfel akcji wchodzących w skład indeksu WIG20, w dniu wygaśnięcia, a także na zakończenie każdego dnia sesyjnego, dokonywane jest rozliczenie, które polega na pieniężnym wyrównaniu zobowiązań między uczestnikami rynku. Izba rozliczeniowa dokonuje wówczas przelewu pieniężnego z rachunku inwestora, który podjął błędną decyzję inwestycyjną na rachunek tego, który ma kontrakt o przeciwnej pozycji. W każdym momencie na giełdzie notowane są trzy serie kontraktów na WIG20. Różnią się między sobą tylko jednym parametrem dniem wygaśnięcia. W przyjętym na warszawskim parkiecie cyklu notowań, datami wykonania kontraktów są trzecie piątki marca, czerwca, września i grudnia. Każda seria kontraktu żyje dziewięć miesięcy, a po jej wygaśnięciu na następnej sesji do obrotu wprowadzana jest nowa seria danego kontraktu. Największe obroty i największa liczba otwartych pozycji koncentrują się zazwyczaj na kontrakcie, który ma najbliższy termin wykonania. W ciągu dziewięciu miesięcy notowań kontraktów terminowych bardzo często dochodzi do sytuacji, w której jedna ze stron ponosi stratę przekraczającą wielkość kapitału początkowego. Właśnie w obawie przed taką stratą inwestorzy bardzo rzadko przetrzymują kontrakty do dnia wygaśnięcia. Zazwyczaj transakcje na kontraktach zawierane są przez graczy krótkoterminowych. Każdy kontrakt terminowy oznaczony jest skróconą nazwą, którą stosuje się podczas notowań. Skrócona nazwa kontraktu terminowego na WIG20 wygląda następująco: 1 Parametry kontraktów terminowych na inne indeksy są takie same jak kontraktów terminowych na WIG20. 11

14 Instrumenty pochodne FW20mr Gdzie: F kontrakt terminowy (futures) W20 instrument bazowy indeks WIG20 m miesiące wygaśnięcia H: marzec M: czerwiec U: wrzesień Z: grudzień r ostatnia cyfra roku wykonania Kursy kontraktów na WIG20 i pozostałych kontraktów indeksowych wyrażone są w punktach indeksowych. Właściwą wartość zawieranego kontraktu terminowego otrzymujemy przemnażając tę wartość przez mnożnik, który został ustalony przez giełdę na poziomie 10 zł za każdy punkt. Na przykład ustalenie dziennego kursu rozliczeniowego na poziomie 1940 pkt. oznacza, że podstawą do obliczenia depozytu zabezpieczającego i przyszłych rozliczeń jest kwota 19,4 tys. zł. Strategie inwestowania w kontrakty terminowe W związku z tym, że nawet niewielkie wahania indeksu WIG20 mogą istotnie wpłynąć na wartość posiadanego przez nas portfela kontraktów terminowych, bardzo istotne jest staranne wybranie odpowiedniego momentu transakcji. W przeciwieństwie bowiem do inwestowania na rynku akcji, inwestowanie w kontrakty terminowe wymaga znacznie częstszego obserwowania notowań. Gdy kontrakty na WIG20 i indeks WIG20 spadną w ciągu jednej sesji np. o 3%, nie zmieni to zasadniczo sytuacji osób posiadających w swoim portfelu akcje. Natomiast dla inwestora zajmującego długą pozycję może się to skończyć stratą ponad 30% wartości zainwestowanych środków. Z tego względu już przy zawieraniu kontraktu warto określić tzw. limity obrony. Są to poziomy cenowe, przy których, mimo poniesienia straty, decydujemy się na zamknięcie pozycji. Dalsze oczekiwanie zmiany niekorzystnej tendencji mogłoby skończyć się spadkiem środków na rachunku inwestycyjnym poniżej minimalnej wartości wymaganego depozytu zabezpieczającego. Zasadę działania systemu linii obrony przedstawimy na następującym przykładzie: na początku notowań ciągłych sprzedaliśmy kontrakt na WIG20 po kursie 1900 pkt. W ciągu następnych godzin handlu kontrakty systematycznie zyskiwały na wartości, co zmniejsza- 12

15 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne ło wartość środków złożonych jako depozyt zabezpieczający. Przy kursie kontraktu terminowego 1950 pkt. zdecydowaliśmy, że jak jeszcze trochę wzrośnie, to zamkniemy pozycję odkupując ją drożej. Opisane zachowanie prowadzi zazwyczaj do poniesienia strat, których można byłoby łatwo uniknąć, ustalając limit obrony na poziomie np pkt. i zamykając kontrakt po tym kursie. Przy inwestowaniu w kontrakty terminowe, kluczowe znaczenie w ustalaniu stref, przy których otwieramy i zamykamy pozycje, ma analiza techniczna. Bardzo istotne jest bowiem dokładne ustalenie momentu zawierania transakcji, co jest prawie niemożliwe do ustalenia, gdy śledzimy tylko dane fundamentalne (nie oznacza to jednak, że należy je zupełnie ignorować). Niektóre bowiem czynniki, takie jak np. zmiany stóp procentowych, kryzysy finansowe czy zmiany polityczne, mogą być bardzo istotnymi sygnałami dla rynków finansowych i mogą powodować znaczne wahania indeksów giełdowych. Porównanie inwestowania w akcje i w kontrakty terminowe Akcje Maksymalna strata: całość zainwestowanej kwoty Stosunkowo niewielkie wahania wartości Relatywnie wysokie prowizje Dźwignia 1:1 (wzrost lub spadek kursów akcji o 1% powoduje taką samą zmianę wartości portfela) Kontrakty terminowe Straty mogą przekroczyć wartość kapitału początkowego Dzienne wahania mogą osiągnąć kilkadziesiąt procent zainwestowanego kapitału Prowizje znacznie niższe w stosunku do rynku akcji Wysoka dźwignia (przy depozycie = 5% wynosi 20:1) W analizie notowań na rynku kontraktów terminowych kluczowe znaczenie mają: wolumen, liczba otwartych pozycji, baza. Ich wielkości świadczą o oczekiwaniach uczestników obrotu co do dalszego rozwoju wydarzeń na rynku kasowym, a właściwa interpretacja może się okazać bardzo pomocna. Wolumen to liczba kontraktów, które w danym dniu znalazły się w obrocie. Liczba otwartych pozycji informuje o aktualnej liczbie wszystkich niezamkniętych kontraktów. Zwiększanie się obu wartości wraz z wyraźną 13

16 Instrumenty pochodne zwyżką lub zniżką kursów, potwierdza znaczenie siły byków lub niedźwiedzi. Na przykład, podczas trendu wzrostowego, kiedy przekonanie inwestorów o dalszych zwyżkach jest niewielkie, posiadacze krótkich pozycji niechętnie zamykają swoje pozycje, wyczekując zniżki. Inwestorzy są mało aktywni, czego efektem są niewielkie obroty i nieznaczna zmiana liczby otwartych pozycji. Jeżeli rynek zmieni trend na spadkowy, posiadacze długich pozycji będą chcieli zamknąć pozycje, które przynoszą im straty, a to doprowadzi do wzrostu obrotów. Jeżeli duży procent inwestorów będzie przekonany o dalszych spadkach, na rynku pojawią się nowi inwestorzy, którzy będą otwierać krótkie pozycje, co pogłębi zniżki i doprowadzi do wzrostu liczby otwartych pozycji. Rynek kontraktów terminowych nie zawsze zachowuje się tak samo, jak rynek kasowy wartość indeksu WIG20 i kurs kontraktów terminowych na WIG20 nie muszą być zawsze takie same. Różnica między ceną gotówkową z rynku kasowego a ceną z rynku kontraktów terminowych nosi nazwę bazy 2 i informuje m.in. o tym, jakie są oczekiwania rynku co do przyszłych zmian kursów. Z ujemną bazą mamy do czynienia wtedy, kiedy kurs kontraktu terminowego jest wyższy od kursu gotówkowego. Sytuacja taka ma miejsce, gdy np. kurs kontraktu na WIG20 wynosi 1950 pkt., a wartość WIG pkt. Różnica w wysokości 50 pkt. to premia, którą otrzymuje inwestor zajmujący krótką pozycję od inwestora zajmującego pozycję długą. W okresie gwałtownych zmian na rynku, uczestnicy rynku terminowego mogą zawierać transakcje po kursie znacznie różniącym się od cen z rynku kasowego. Dla inwestorów posiadających pozycje przeciwne do aktualnego trendu rynku, zmiana na rynku może być o tyle niekorzystna, że tracą oni więcej niż wynikałoby to z ruchów na rynku kasowym. Analiza wielkości bazy może dostarczyć bardzo ważnej informacji o oczekiwaniach rynku co do dalszego rozwoju sytuacji. Wysoka baza może być niezłą okazją do zarobienia w momentach korekty po dużej zwyżce lub zniżce kursów. Uspokojenie nastrojów prowadzi zazwyczaj do zmniejszenia się bazy, zyski inwestora, który zagrał przeciw trendowi mogą być większe o wielkość, o którą zmieniła się baza. Najczęstszym błędem popełnianym przez inwestorów działających na rynku kontraktów terminowych jest chęć pokonania rynku. 2 Określenie baza stosuje się także do różnicy między ceną z rynku terminowego a ceną gotówkową. Definiowane tego terminu jak w niniejszej broszurze jest jednak powszechniejsze. 14

17 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne W chwili, gdy rynek znajduje się w wyraźnym trendzie, zajmowanie pozycji przeciwnych do niego może się bardzo źle skończyć. Zgodnie z powiedzeniem trend jest twoim przyjacielem, gra przeciwko niemu może doprowadzić do szybkiego zmniejszenia się depozytu zabezpieczającego i dotkliwych strat poniesionych przez jego właściciela. Równie ryzykowna, jak gra przeciw trendowi, może być gra zgodnie z kierunkiem rynku po dużych wzrostach (lub spadkach). W dniach lokalnych szczytów (lub dołków), kiedy optymizm grających osiąga apogeum, otwieranie nowych pozycji może również doprowadzić do dużych strat. Zajęcie pozycji w czasie trwania trendu, nawet jeżeli okaże się słuszne z punktu widzenia średnioterminowego, może w krótkim terminie obniżyć wartość depozytu poniżej wymaganej wartości i zmusić inwestora do zamknięcia pozycji. W warunkach stabilnej sytuacji na rynku, kurs kontraktów na WIG20 powinien być wyższy od wartości indeksu na rynku kasowym. Różnica ta powinna pokryć korzyści, które wynikają z braku konieczności angażowania całości kwoty, na którą opiewa kontrakt terminowy. Szczególna sytuacja występuje wówczas, gdy wśród większości uczestników rynku panuje przekonanie o przyszłych ruchach indeksów. Na przykład, podczas gwałtownej hossy, kiedy rynek oczekuje dalszych zwyżek, w notowaniach ciągłych kurs kontraktów terminowych może znacznie różnić się od kursu WIG20 na rynku kasowym. Sytuacja taka może być bardzo niekorzystna dla posiadaczy krótkich pozycji. Mogą oni bowiem stracić znacznie więcej niż wynikałoby to ze zmian samego indeksu. Podobna sytuacja może mieć miejsce w czasie gwałtownych spadków rynku. Oczekiwanie dalszych spadków może powstrzymywać posiadaczy krótkich pozycji od ich zamykania, a innych od zajmowania pozycji długich. W tej sytuacji, znaczna dominacja niedźwiedzi na rynku i dążenie posiadaczy długich pozycji do jak najszybszego ich zamknięcia, doprowadza do nierównowagi popytu i podaży oraz pogłębiania się zniżek. Arbitraż W momencie, gdy kurs kontraktu terminowego znacznie przekracza wartość indeksu WIG20, pojawia się okazja do zarobienia na rynku terminowym przy znacznie obniżonym ryzyku. Strategia ta nazywa się arbitrażem. Arbitrażyści wykorzystują krótkoterminowe odchylenie ceny kontraktów terminowych od ich wartości teoretycznej. Zajmują dwie prze- 15

18 Instrumenty pochodne ciwne pozycje na dwóch różnych rynkach: pozycję krótką na rynku terminowym i pozycję długą na rynku kasowym, czyli kupują portfel akcji odzwierciedlający indeks WIG20 odpowiadający wartościowo sprzedanym kontraktom. Aby strategia ta była opłacalna, należy wziąć pod uwagę prowizje i koszt kapitału, który został ulokowany w akcjach. Innym sposobem przeprowadzenia arbitrażu jest zakup odpowiedniej liczby jednostek MiniWIG20. Realizacja zysku z arbitrażu może nastąpić w czasie, kiedy rynek wróci do relacji teoretycznie właściwych, co następuje zazwyczaj po kilku dniach. W skrajnie niekorzystnym przypadku, sprzedaż akcji i odkupienie kontraktu może nastąpić najpóźniej w dniu wygaśnięcia, kiedy cena terminowa wyrównuje się z ceną kasową. Przykład Kurs WIG20 = 1900 pkt Kurs kontraktu terminowego na WIG20 = 2000 pkt Czas pozostały do wygaśnięcia 1 miesiąc Stopa procentowa 6% Inwestor kupuje akcje wchodzące w skład WIG20 za 190 tys. zł Jednocześnie inwestor zajmuje 10 krótkich pozycji w kontraktach terminowych W dniu wygaśnięcia kurs rozliczeniowy kontraktów ustalony na podstawie notowań ciągłych wyniósł 1500 pkt Inwestor sprzedaje akcje, otrzymuje za nie 150 tys. zł, ponosząc stratę 40 tys. zł (190 tys. zł 150 tys. zł) Wykonanie kontraktu powoduje przepływ (2000 pkt 1500 pkt) 10 kontraktów 10 zł = zysk 50 tys. zł Koszt kapitału ulokowanego w akcjach: 190 tys. zł 6% /12 = 950 zł Łączny zysk z tej strategii (bez uwzględniania prowizji): 10 tys. zł 950 zł = zł Strategia arbitrażowa może być także przeprowadzona przy niedowartościowaniu kontraktów w stosunku do akcji tworzących indeks. Będzie ona polegać na krótkiej sprzedaży akcji (czyli sprzedaży pożyczonych akcji) i kupnie kontraktów terminowych. Wadą arbitrażu jest konieczność zaangażowania dużej sumy pieniędzy w celu jego przeprowadzenia. Dlatego jest on stosowany najczęściej przez instytucje finansowe, które dysponują dużymi kapitałami lub mają możliwość łatwego ich pozyskania. 16

19 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne Transakcje zabezpieczające (hedging) Kontrakty terminowe mogą być wykorzystywane do zabezpieczania portfela akcji strategia taka nosi nazwę hedgingu. Polega na tym, że w momencie, gdy spodziewamy się zniżki kursu akcji, zamiast je sprzedawać możemy zająć krótką pozycję w kontraktach terminowych. Straty spowodowane spadkiem cen akcji na rynku kasowym zostaną zrekompensowane przez zysk z posiadanych krótkich pozycji na rynku terminowym. Niewątpliwą korzyścią z zastosowania takiej strategii jest zmniejszenie kosztów transakcyjnych, które na rynku kontraktów terminowych są znacznie niższe niż na rynku kasowym. Zabezpieczenie przed niekorzystną zmianą cen ma również wady. W przypadku bowiem, gdy rynek rośnie, tracimy zyski, które mielibyśmy, gdyby nasz portfel nie był zabezpieczony. Problemem może też być różnica między zachowaniem indeksu WIG20 a akcjami, które były zabezpieczane. Niewłaściwa ocena korelacji ruchów obu instrumentów może doprowadzić do tego, że rezultaty zastosowania strategii hedgingowej mogą być odmienne od zamierzonych (problem ten nie istnieje w przypadku akcji, na które można zawierać kontrakty terminowe). Przykład Wartość portfela akcji wchodzących w skład WIG20: 400 tys. zł Inwestor spodziewa się spadku cen akcji Kurs kontraktu na WIG20: 2000 pkt Inwestor sprzedaje 20 kontraktów ( pkt 10 zł = 400 tys. zł) Kurs WIG20 i kontraktu terminowego na WIG20 spada o 10% Utrata wartości portfela akcji: 10% 400 tys. zł = 40 tys. zł Zysk z zajętej pozycji futures: pkt 10 zł = 40 tys. zł Łączna wartość portfela = 400 tys. zł (nie uwzględniając prowizji) Zysk + strata = 0 Zaczynamy inwestowanie w kontrakty terminowe Gdy zdobędziemy już odpowiednie podstawy teoretyczne, inwestowanie w kontrakty terminowe zaczynamy od wyboru biura maklerskiego. Ważnymi kryteriami wyboru oferty biur maklerskich są: 17

20 Instrumenty pochodne wielkość wymaganego od inwestora depozytu zabezpieczającego i wysokość pobieranych prowizji. Po złożeniu odpowiedniego wniosku, Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych przyznaje Numer Identyfikacyjny Klienta (NIK), pod którym rejestrowane będą nasze transakcje. Kolejnym krokiem jest przelew na rachunek praw pochodnych odpowiedniej sumy depozytu zabezpieczającego. Można ją obliczyć mnożąc wymaganą przez biuro maklerskie wysokość depozytu zabezpieczającego przez bieżący kurs kontraktu i mnożnik 10 zł. Jeżeli ustalona stawka depozytu wynosi np. 5%, a bieżący kurs kontraktu 2000 pkt., biuro maklerskie zablokuje na naszym rachunku 1000 zł za każdy kontrakt, zarówno w przypadku otwierania długiej, jak i krótkiej pozycji. Oprócz tego, z rachunku zostanie potrącona odpowiednia prowizja. Gdy już dojdzie do zawarcia przez nas transakcji terminowej na WIG20 i nie zdecydujemy się jej zamknąć do końca notowań ciągłych, KDPW dokona rozliczenia transakcji na podstawie dziennego kursu rozliczeniowego, który jest ustalany na podstawie kursu kontraktów zawartych w ostatnich minutach handlu. Jeśli w notowaniach ciągłych otworzyliśmy długą pozycję po kursie 2000 pkt., a w trakcie dalszych notowań kontrakty zyskają na wartości 1% i zamkną się na poziomie 2020 pkt., działająca przy KDPW izba rozliczeniowa dokona przelewu 200 zł (20 pkt. 10 zł) na nasz rachunek z konta inwestora posiadającego otwartą krótką pozycję. Przykład Na rachunek pieniężny w biurze maklerskim inwestor wpłaca 1000 zł 1 lutego Inwestor zajmuje długą pozycję w kontrakcie wygasającym w marcu po 1900 pkt Na rachunku inwestycyjnym blokowane jest 950 zł (depozyt zabezpieczający w wysokości 5%) i 15 zł (prowizja). Razem 965 zł. 5 lutego Kurs rozliczeniowy dla kontraktów marcowych ustalany jest na pkt Zysk wynosi 2000 zł [( ) 10 zł] (2 15 zł) prowizja za otwarcie i zamknięcie kontraktu) Zyski pochodzące z dokonanych transakcji na kontraktach terminowych wraz z depozytem wniesionym na początku, zostają odblokowane w momencie zamknięcia kontraktu, co jest równoznaczne z zajęciem pozycji przeciwnej. W przypadku, gdy wartość depozytu, po rozliczeniu według dziennego kursu rozliczeniowego, spadnie poniżej wymaganej wielkości, 18

21 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Instrumenty pochodne zostaniemy wezwani przez biuro maklerskie do uzupełnienia depozytu. Jeśli nie zrobimy tego do czasu rozpoczęcia notowań ciągłych w następnym dniu, biuro automatycznie zamknie wszystkie pozycje, na które brakuje depozytu. Kontrakty terminowe na waluty i na akcje Opisane w poprzednich rozdziałach zasady działania kontraktów na WIG20 dotyczą również innych notowanych na warszawskiej giełdzie kontraktów indeksowych (na indeksy MIDWIG i TechWIG), a także kontraktów walutowych (na kurs USD i Euro) oraz kontraktów na akcje spółek i obligacje skarbowe. Zawierając np. kontrakt na walutę, inwestorzy ustalają cenę, za jaką zostanie dostarczona waluta w przyszłości. W rzeczywistości rozliczenie polega na przekazaniu przez jedną ze stron różnicy między kursem walutowym ustalonym na fixingu NBP w dniu wygaśnięcia a kursem zawartej transakcji. Rynek walutowy charakteryzuje się znacznie mniejszą od rynku akcji zmiennością kursów, w związku z czym, dla zawierających transakcje na tym rynku przewidziane są znacznie mniejsze depozyty zabezpieczające. Dla inwestora oznacza to zwiększenie dźwigni finansowej. Zajęcie długiej pozycji w kontrakcie terminowym na Euro po kursie 420 zł / 100 Euro 3 będzie oznaczało, że całkowita wartość kontraktu wyniesie 42 tys. zł. Przy np. 4% depozycie zabezpieczającym oznacza to wydatek 1680 zł. Wzrost kursu kontraktu już o 16,8 grosza przyniesie zysk równy całemu depozytowi początkowemu (bez uwzględniania prowizji i podatku dochodowego 4. Zawieranie transakcji na rynku kontraktów terminowych na waluty może odbywać się z pobudek spekulacyjnych. Jednak najczęściej stosuje się je do zabezpieczenia przyszłego przychodu lub wydatku wyrażonego w walutach obcych, dzięki czemu można z góry określić w złotówkach, jakie będą przyszłe przepływy gotówki, eliminując ryzyko kursowe. Trzeba jednak pamiętać, że zabezpieczenie takie, chroniąc przed niekorzystnymi zmianami kursowymi, pozbawia jednocześnie ewentualnych korzyści, np. ze wzrostu kursu waluty, którą otrzymamy w przyszłości. 3 Kontrakty na waluty notuje się w zł za 100 Euro lub 100 USD 4 Według stanu na sierpień 2005 zyski z kontraktów terminowych dla osób fizycznych są opodatkowane jednolitą stawką 19%. 19

22 Instrumenty pochodne Każdy kontrakt terminowy na USD, jak i na Euro opiewa na jednostek tych walut. W obrocie znajduje się jednocześnie pięć serii kontraktów: trzy wygasające w najbliższych trzech miesiącach i dwa z kwartalnego cyklu miesięcznego marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień. Kontrakty walutowe wykorzystywane są najczęściej przez te podmioty gospodarcze, które prowadzą rozliczenia w walutach obcych i chcą się zabezpieczyć przed ich niekorzystnymi zmianami w przyszłości. Obok kontraktów terminowych na waluty i indeksy, na GPW dostępne są również kontrakty na akcje. W ich specyfikacji odpowiednikiem mnożnika jest liczba akcji przypadających na jeden kontrakt. Zasady inwestowania w kontrakty akcyjne są bardzo podobne do zasad inwestowania w kontrakty indeksowe, jednak kontrakty akcyjne mają zazwyczaj wyższy depozyt i charakteryzują się większymi wahaniami kursów. Inwestując w kontrakty akcyjne należy też pamiętać, że w odróżnieniu od posiadania akcji, posiadając kontrakty nie otrzymujemy dywidend. Kontrakty terminowe na obligacje skarbowe W giełdowym obrocie ciekawą pozycję zajmują kontrakty terminowe na obligacje. Inwestorzy na tym rynku zakładają się o cenę obligacji w przyszłości, podobnie jak w przypadku kontraktów na WIG20 na miesiące z cyklu marzec, czerwiec, wrzesień i grudzień. Ceny obligacji charakteryzują się co prawda mniejszą zmiennością niż kursy akcji, jednak mniejsza wysokość depozytu zabezpieczającego powoduje, że kontrakty te mogą być równie atrakcyjne. Kontrakty na obligacje skarbowe wyemitowane przez Ministerstwo Finansów opiewają na 100 obligacji o wartości nominalnej 1000 zł każda, czyli łącznie na zł. Minimalny krok notowania na poziomie 0,01 punktu procentowego oznacza, iż zysk lub strata inwestora po takiej zmianie kursu wynosi 10 złotych. Kontrakt terminowy na obligacje skarbowe jest de facto kontraktem na rentowność tych obligacji. Zachowują się one dokładnie odwrotnie niż ceny obligacji. Im wyższa rentowność, tym niższa cena obligacji. Jeśli więc inwestor zakłada wzrost stóp procentowych lub innych czynników wpływających na rentowność obligacji (np. zwiększenia się ryzyka inwestowania w Polsce), powinien sprzedać kontrakt czyli zagrać na zniżkę cen terminowych. Ceny obligacji zależą w znacznie większym stopniu od czynników makroekonomicznych niż kursy akcji. Papiery dłużne zmieniają cenę głównie pod wpływem zmian stóp procentowych oraz zmian ocze- 20

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Analiza Portfela współczynnik Beta (β) Opcje giełdowe wprowadzenie Podstawowe strategie opcyjne Strategia Protective

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. Kontrakty terminowe Slide 1 Podstawowe zagadnienia podstawowe informacje o kontraktach zasady notowania, depozyty zabezpieczające, przykłady wykorzystania kontraktów, ryzyko związane z inwestycjami w kontrakty,

Bardziej szczegółowo

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJA jest instrumentem finansowym, mającym postać kontraktu, w którym kupujący opcję nabywa prawo do nabycia (opcja kupna), bądź prawo do sprzedaży (opcja sprzedaży) określonego

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 10 Pośrednicy finansowi, instrumenty pochodne Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu) Rynki walutowe:

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu Czynniki wpływające

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE OPCJE / DEFINICJA Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego)

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Spis treści: 1. AKCJE 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) 3. PRAWA POBORU 4. KONTRAKTY TERMINOWE 5. OPCJE

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia 26

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Akcje Papier wartościowy udziałowy, odzwierciedlający prawo do własności części majątku spółki,

Bardziej szczegółowo

Część X opcje indeksowe. Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego

Część X opcje indeksowe. Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego Część X opcje indeksowe Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego Agenda 1. Co to jest indeks? 2. Obliczanie indeksu 3. Kontrakty indeksowe 4. Opcje indeksowe 5. Syntetyki Co to jest indeks? Indeks

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ćwiczenia ZPI 1 Kupno opcji Profil wypłaty dla nabywcy opcji kupna. Z/S Premia (P) np. 100 Kurs wykonania opcji (X) np. 2500 Punkt opłacalności X + P 2500+100=2600 WIG20 2 Kupno opcji Profil wypłaty dla

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz. Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje

Krzysztof Mejszutowicz. Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje Krzysztof Mejszutowicz Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. (022) 628 32 32 fax (022) 537 77 90

Bardziej szczegółowo

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2 Kontrakty terminowe Kontrakt terminowy Zobowiązanie obustronne do przyjęcia lub dostawy określonej ilości danego instrumentu bazowego w konkretnym momencie w przyszłości po cenie ustalonej w momencie zawarcia

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego Krzysztof Jajuga Instrumenty pochodne Anatomia sukcesu P Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego ANATOMIA SUKCESU INSTYTUCJE I ZASADY FUNKCJONOWANIA RYNKU KAPITAŁOWEGO prof. dr hab. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami na rachunkach derywatów intraday) Zarządzenie nr 1 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Charakterystyka kontraktu Co wchodzi w skład charakterystyki każdego kontraktu?

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) Warszawa, dnia 24 kwietnia 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO Obligacji Korporacyjnych fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 5/2013) 1. - w artykule 3 pkt 6 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE S.A. KONTRAKTY TERMINOWE NA INDEKS WIG20 Z MNOŻNIKIEM 20 ZŁ -1- Zmiany w kontraktach terminowych na WIG20 W dniu 23 września 2013 r. GPW wprowadziła do obrotu

Bardziej szczegółowo

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Opisy dla poszczególnych instrumentów finansowych zaprezentowane poniżej nie wyczerpują wszystkich związanych z ich nabyciem ryzyk. Kategorie zaprezentowane

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Możliwości inwestycyjne akcje, kontrakty, opcje Akcje zysk: tylko wzrosty lub tylko spadki (krótka sprzedaż), brak dźwigni finansowej strata: w zależności od spadku

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r.

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynki i Instrumenty Finansowe Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynek Finansowy Rynek Finansowy, Rynek Kapitałowy RYNEK FINANSOWY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH RYNEK PIENIĘŻNY 3 Rynek Finansowy

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl

Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl Ten ebook zawiera darmowy fragment publikacji "GPW III - Kontrakty terminowe i opcje w praktyce" Darmowa publikacja dostarczona przez ZloteMysli.pl Copyright by Złote Myśli & Marcin Krzywda, rok 2010 Autor:

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Główne podobieństwa i różnice Futures i Forward Zarówno Futures jak i Forward to kontrakty terminowe. Forward zawsze wiąże się z fizyczną

Bardziej szczegółowo

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego

Katalog instrumentów finansowych będących w ofercie DM PKO Banku Polskiego Załącznik nr 7 do Broszury informacyjnej o wymogach MiFID dla Klientów Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (dla Klientów Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego) Katalog instrumentów

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 4 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 Podstawowym pojęciem dotyczącym transakcji arbitrażowych jest wartość teoretyczna kontraktu FV. Na powyższym diagramie przedstawiono wykres oraz wzór,

Bardziej szczegółowo

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji Opcja walutowa jest to umowa, która daje kupującemu prawo (nie obowiązek) do kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie przed lub w określonym terminie w przyszłości. Kupujący

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A.

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. (obowiązuje od 16 maja 2016r.) Przedstawione poniżej opisy dla poszczególnych towarów giełdowych i instrumentów

Bardziej szczegółowo

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW)

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) -opcje -kontrakty terminowe Kraków, 2014 Dom Maklerski BDM SA prowadzi przedsiębiorstwo maklerskie na podstawie zezwolenia Komisji

Bardziej szczegółowo

Oficjalne wydawnictwo Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie ISBN 978-83-60510-16-4

Oficjalne wydawnictwo Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie ISBN 978-83-60510-16-4 Partner Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537 77 90 www.gpw.pl Opracowanie graficzne, skład i druk: Wydawnictwo ART art@artdruk.pl

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów:

Inwestorzy mogą składać zlecenia na giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w których mają rachunki. Można je złożyć na kilka sposobów: Zlecenia na giełdzie Aby kupić albo sprzedać papiery wartościowe na giełdzie inwestor musi złożyć zlecenie za pośrednictwem domu maklerskiego. Zlecenie to właśnie informacja o tym, co i na jakich warunkach

Bardziej szczegółowo

Krótka sprzedaż akcji

Krótka sprzedaż akcji Źródło: http://akcjonariatobywatelski.pl/pl/centrum-edukacyjne/materialy-edukacyjne/57,krotka-sprzedaz-akcji.html Wygenerowano: Niedziela, 31 stycznia 2016, 17:35 Krótka sprzedaż akcji Krótka sprzedaż

Bardziej szczegółowo

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM OPCJE WALUTOWE Opcja walutowa jako instrument finansowy zdobył ogromną popularność dzięki wielu możliwości jego wykorzystania. Minimalizacja ryzyka walutowego gdziekolwiek pojawiają się waluty to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI ABC opcji NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny, Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach wypłaty, Dla nabywcy opcji z góry znana maksymalna strata, Nabywca

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu Rachunkowość Funduszu prowadzona jest zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2002 roku Nr 76 poz. 694 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 1 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Darmowa publikacja dostarczona przez PatBank.pl - bank banków

Darmowa publikacja dostarczona przez PatBank.pl - bank banków Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Ten ebook zawiera darmowy fragment publikacji "GPW III - Kontrakty terminowe i opcje w praktyce" Darmowa publikacja dostarczona przez PatBank.pl - bank banków Copyright

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne Zarządzanie ryzykiem Wykład 3 Instrumenty pochodne Definicja instrumenty pochodne to: prawa majątkowe, których cena rynkowa zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości papierów wartościowych,

Bardziej szczegółowo

WARUNKI OBROTU DLA PROGRAMU KONTRAKTÓW TERMINOWYCH NA KURS USD. Oświadczenie Komisji Papierów Wartościowych i Giełd 1

WARUNKI OBROTU DLA PROGRAMU KONTRAKTÓW TERMINOWYCH NA KURS USD. Oświadczenie Komisji Papierów Wartościowych i Giełd 1 WARUNKI OBROTU DLA PROGRAMU KONTRAKTÓW TERMINOWYCH NA KURS USD Oświadczenie Komisji Papierów Wartościowych i Giełd 1 Komisja Papierów Wartościowych i Giełd nie ponosi odpowiedzialności z tytułu ryzyka

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Strategie opcyjne w okresie bessy.

Strategie opcyjne w okresie bessy. Strategie opcyjne w okresie bessy. 1 * * * Żadna część niniejszego dokumentu nie powinna być rozumiana jako rekomendacja nabycia bądź sprzedaży instrumentów finansowych ani jako porada inwestycyjna. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Podstawowe pojęcia Opcja: in-the-money (ITM call: wartość instrumentu podstawowego > cena wykonania

Bardziej szczegółowo

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24 materiał informacyjny 1 Kontrakty typu FUTURES Ogólne informacje: Notowane kontrakty: kontrakty terminowe na indeks IRDN24 Wykonanie kontraktu poprzez rozliczenie pieniężne

Bardziej szczegółowo