TENDENCJE W SEKTORZE DOBROWOLNYCH PLANÓW EMERYTALNYCH W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - ANALIZA KOMPARATYWNA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TENDENCJE W SEKTORZE DOBROWOLNYCH PLANÓW EMERYTALNYCH W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - ANALIZA KOMPARATYWNA"

Transkrypt

1 TENDENCJE W SEKTORZE DOBROWOLNYCH PLANÓW EMERYTALNYCH W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - ANALIZA KOMPARATYWNA EDYTA MARCINKIEWICZ Politechnika Łódzka Projekt badawczy finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (DEC-/15/D/HS4/1238) Konferencja naukowa "DŁUGOTERMINOWE OSZCZĘDZANIE" Szkoła Główna Handlowa, Warszawa, 2-21 czerwca 216

2 PRZESŁANKI PODJĘCIA TEMATU badanie prowadzone w ramach projektu badawczego pt. Determinanty rozwoju dobrowolnych form oszczędzania na starość luka empiryczna w zakresie badań ilościowych nad dobrowolnymi systemami emerytalnymi brak informacji statystycznych na temat dobrowolnych systemów emerytalnych w międzynarodowych bazach danych

3 CEL BADANIA ocena roli oszczędności gromadzonych w dobrowolnych programach emerytalnych w zabezpieczeniu emerytalnym w krajach regionu Europy Środkowo-Wschodniej

4 ZAKRES BADANIA I ŹRÓDŁA DANYCH Kraj Bułgaria Czechy Chorwacja Węgry Źródło Financial Supervision Commission (FSC) The Association of Pension Funds of the Czech Republic (APS CR) Croatian Financial Services Supervisory Agency (HANFA) The Magyar Nemzeti Bank (MNB) Polska Financial Supervision Authority (KNF) Rumunia Słowenia Słowacja The Romanian Pension Funds' Association (APAPR) Securities Market Agency (ATVP) Insurance Supervision Agency (AZN) Ministry of Labour, Family, Social Affairs and Equal Opportunities (MDDSZ) National Bank of Slovakia (NBS) The Ministry of Labour, Social Affairs and Family of the Slovak Republic (MPSVR)

5 REFORMY EMERYTALNE II I III FILARU Kraj Filar II obowiązkowy, prywatnie zarządzany Filar III dobrowolny, prywatnie zarządzany Bułgaria 22 Powszechne fundusze emerytalne, Fundusze dla 22 Dobrowolne fundusze emerytalne grup zawodowych 27 Dodatkowe dobrowolne fundusze pracownicze Czechy Fundusze emerytalne (dobrowolne w ramach filaru 1994 Dobrowolne fundusze emerytalne (w przekształcone w II) Fundusze Transformowane) 215 Likwidacja II filaru Participating funds Chorwacja 22 Obowiązkowe fundusze emerytalne 22 Dobrowolne fundusze emerytalne typu open-ended oraz closeended Węgry 1998 Obowiązkowe fundusze emerytalne 1994 Dobrowolne fundusze emerytalne Nacjonalizacja II filaru 26 Konta oszczędności emerytalnych 27 Pracownicze fundusze emerytalne Polska 1999 Otwarte fundusze emerytalne 1999 Pracownicze programy emerytalne Obniżenie składki do OFE 24 IKE Transfer 5% aktywów OFE do ZUS, zniesienie IKZE obowiązkowości uczestnictwa w OFE Rumunia 27 Prywatnie administrowane fundusze emerytalne 27 Dobrowolne fundusze emerytalne Składka zamrożona na poziomie 2% Słowenia 2 Obowiązkowe plany pracownicze dla zawodów wysokiego ryzyka, dobrowolne dla pozostałych 2 Dobrowolne pracownicze i indywidualne plany 24 Obowiązkowe plany pracownicze dla sektora publicznego Słowacja 25 Obowiązkowe indywidualne konta emerytalne 1996 Dodatkowe dobrowolne plany emerytalne Wprowadzenie opcjonalnego uczestnictwa w II 26 Dobrowolne fundusze emerytalne (DDS) filarze Redukcja składki z 9% do 4%

6 LICZBA PLANÓW EMERYTALNYCH DO OGÓLNEJ LICZBY ZATRUDNIONYCH 11% 1% 9% 8% 7% 6% 5% Bulgaria Czech Rep. Croatia Hungary Poland Romania Slovenia Slovakia 4% 3% 2% 1% % Dane nie uwzględniają kont NYESZ (Węgry) Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, MNB, KNF, APAPR, MDDSZ, MPSVR, Eurostat

7 AKTYWA W III FILARZE W RELACJI DO PKB 1% 9% 8% 7% 6% 5% Bulgaria Czech Rep. Croatia Hungary Poland Romania Slovenia Slovakia 4% 3% 2% 1% % Dane nie uwzględniają kont NYESZ (Węgry) oraz planów prowadzonych przez zakłady ubezpieczeniowe (Słowenia) Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, MNB, KNF, APAPR, ATVP, AZN, NBS, Eurostat

8 AKTYWA W PODZIALE NA PLANY INDYWIDUALNE I PRACOWNICZE Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, KNF, APAPR

9 ROCZNE WPŁATY W PLANACH DOBROWOLNYCH Bulgaria Czech Rep Croatia 8 6 Hungary 25 2 Poland 25 2 Romania Slovenia 3 Slovakia Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, MNB, KNF, APAPR, ATVP, AZN, NBS

10 ROCZNE WPŁATY W PLANACH DOBROWOLNYCH NA 1 ZATRUDNIONEGO Czech Rep. 12, 262,2 Slovenia 121, 185,3 Hungary 55,8 41,4 Croatia 37,1 26,6 Poland 35, 2,3 Bulgaria Slovakia 15,2 1,7 12,2 11,7 Romania 4,7 2,7-5, 1, 15, 2, 25, 3, Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, MNB, KNF, APAPR, ATVP, AZN, NBS, Eurostat

11 III FILAR A POZIOM DOCHODU Źródło: opracowanie własne na podstawie FSC, HANFA, APS CR, MNB, KNF, APAPR, ATVP, AZN, NBS, Eurostat

12 PODSUMOWANIE Spośród analizowanych krajów dobrowolne plany emerytalne mają istotne znaczenie tylko w Czechach, gdzie nie wprowadzono obowiązkowego II filaru, jak w innych krajach regionu Europy Środkowo-Wschodniej. W Czechach świadczenia z systemu obowiązkowego charakteryzują się również stosunkowo niską adekwatnością. Również w Słowenii dobrowolne plany mają znaczącą rolę pod względem powszechności uczestnictwa i zgromadzonych aktywów. II filar jest tam obowiązkowy tylko dla wybranych sektorów. W większości badanych krajów obserwowany jest stały wzrost w sektorze dobrowolnych planów emerytalnych, jednak różnice między poszczególnymi krajami są znaczące. Skutki kryzysu finansowego widoczne były również w III filarze, ale głównie pod względem mniejszych rocznych wpłat, a nie pod względem mniejszej liczby uczestników planów emerytalnych lub zmniejszonych aktywów. Składki w r. zmalały, lecz krótko potem ponownie zaczęły wzrastać (z wyjątkiem Słowenii). Reformy systemów emerytalnych znacząco ograniczające rolę II filaru w Polsce, na Węgrzech i Słowacji nie wpłynęły istotnie na zwiększenie dodatkowych oszczędności emerytalnych w III filarze.

System emerytalny w Polsce

System emerytalny w Polsce System emerytalny w Polsce 1 Reformy systemów emerytalnych w wybranych krajach Europy Środkowo- Wschodniej i Ameryki Łacińskiej 20 18 16 Bułgaria Chorwacja Estonia Litwa Dominikana 14 12 10 Kazachstan

Bardziej szczegółowo

Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r.

Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r. Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r. Mateusz Walewski Reforma systemu emerytalnego jest ważnym elementem Programu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy bankowości w Europie Środkowo-Wschodniej Północ-Południe. 2014 Deloitte Advisory Sp. z o. o. 1

Perspektywy bankowości w Europie Środkowo-Wschodniej Północ-Południe. 2014 Deloitte Advisory Sp. z o. o. 1 Perspektywy bankowości w Europie Środkowo-Wschodniej Północ-Południe 2014 Deloitte Advisory Sp. z o. o. 1 Trwa ożywienie gospodarcze w Europie Środkowo-Wschodniej Wzrost realnego PKB 4% Bułgaria Czechy

Bardziej szczegółowo

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako

Bardziej szczegółowo

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego,

Maciej Rapkiewicz, Instytut Sobieskiego, sektor rządowy (Skarb Państwa, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej z.o.z., państwowe szkoły wyższe) sektor samorządowy (jednostki samorządu terytorialnego, samodzielne publiczne z.o.z., samorządowe

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Wprowadzenie Pojęcie i ewolucja ryzyka starości Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Przemiany gospodarczo polityczne, a reformy systemów emerytalnych. Reformy systemów emerytalnych :

Bardziej szczegółowo

Konferencja Fundacji FOR (Forum Obywatelskiego Rozwoju)

Konferencja Fundacji FOR (Forum Obywatelskiego Rozwoju) Konferencja Fundacji FOR (Forum Obywatelskiego Rozwoju) Warszawa, 15 marca 2011 1 Skumulowane wydatki na OFE oraz wynagrodzenia w sektorze publicznym w latach 2000-2010 1400 1200 1151,9 1000 800 600 400

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2015, 321(80)3, 65 76

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2015, 321(80)3, 65 76 FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2015, 321(80)3, 65 76 Elwira LEŚNA-WIERSZOŁOWICZ CHARAKTERYSTYKA RYNKU PRACOWNICZYCH PROGRAMÓW EMERYTALNYCH

Bardziej szczegółowo

Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej

Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej stan obecny, bariery rozwojowe, oczekiwania. Agnieszka Łukawska, Legg Mason TFI S.A. Dyrektor ds. sprzedaży Warszawa, 4 czerwca 2012 Aktywa PPE* Łącznie:

Bardziej szczegółowo

Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE

Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE Warszawa, 24 listopada 2016 r. Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE dr Marcin WOJEWÓDKA Członek Zarządu ZUS Centrala ZUS 2 Porównanie liczby uczestniczących w PPE na dzień 31 grudnia 2015 roku,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja wspierająca decyzje emerytalne w projektowanych pracowniczych planach kapitałowych

Komunikacja wspierająca decyzje emerytalne w projektowanych pracowniczych planach kapitałowych Komunikacja wspierająca decyzje emerytalne w projektowanych pracowniczych planach kapitałowych Andrzej Sołdek, CFA Konferencja Naukowa EDUKACJA FINANSOWA Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, 28 września

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

źródło: http://www.nationsonline.org/oneworld/europe_map.htm

źródło: http://www.nationsonline.org/oneworld/europe_map.htm Szpitale prywatne w Europie Środkowo -Wschodniej źródło: http://www.nationsonline.org/oneworld/europe_map.htm Kraje Europy Środkowo Wschodniej Sytuacja przed zmianami z 1990 roku wyłącznie ł publiczne

Bardziej szczegółowo

Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Kongres Consumer Finance

Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Kongres Consumer Finance Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Warszawa, 8 grudnia 2017r. Kongres Consumer Finance Obecny system emerytalny formalnie opiera

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych Spis treści Wstęp....................................... 11 ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego........................... 13 1.1. Prawne podstawy zabezpieczenia społecznego.............

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku.

Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku. Wpływ regulacji na podaż kredytów w 2016 i 2017 roku. Gdynia, Forum Przedsiębiorstw, 11 maja 2016 Artur Głembocki Dyrektor Zarządzający Ryzykiem Portfela Korporacyjnego Bank Zachodni WBK 1 Co dalej z warunkami

Bardziej szczegółowo

Budując największe Centrum Oprogramowania w Europie Środkowo-Wschodniej. Zakopane, 1 czerwca 2007 rok

Budując największe Centrum Oprogramowania w Europie Środkowo-Wschodniej. Zakopane, 1 czerwca 2007 rok Budując największe Centrum Oprogramowania w Europie Środkowo-Wschodniej Zakopane, 1 czerwca 2007 rok AGENDA Podstawowe informacje Fuzja Asseco Poland i Softbanku Wyniki finansowe Grupa Kapitałowa Ekspansja

Bardziej szczegółowo

PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY

PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY Pracowniczy Program Emerytalny Jest to system oszczędzania dla osób, które chcą powiększyć swoją emeryturę oraz stworzyć sobie możliwość uzyskania satysfakcjonującego poziomu

Bardziej szczegółowo

Adekwatność, efektywność i redystrybucja w europejskich systemach emerytalnych: wnioski z badań

Adekwatność, efektywność i redystrybucja w europejskich systemach emerytalnych: wnioski z badań Adekwatność, efektywność i redystrybucja w europejskich systemach emerytalnych: wnioski z badań Filip Chybalski Katedra Zarządzania Politechnika Łódzka Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część I finasowanie Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia I. Wprowadzenie. Fundusz społeczny- pojęcie funduszu społecznego, udział w tworzeniu funduszu i prawie do świadczeń z niego

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce

Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce Raport opracowany przez zespół pod kierunkiem Wiktora Wojciechowskiego w składzie: Barbara Liberda Joanna Rutecka Jan Stefanowicz z zespołem Projekt sfinansowano

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa Forum Obywatelskiego Rozwoju. 28 czerwca 2013 r.

Konferencja prasowa Forum Obywatelskiego Rozwoju. 28 czerwca 2013 r. Konferencja prasowa Forum Obywatelskiego Rozwoju 28 czerwca 2013 r. Polska na tle regionu Spośród krajów regionu, które rozpoczęły budowę II filara, tylko Węgry zdecydowały się na de facto nacjonalizację

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Maciej Żukowski Konferencja O ubezpieczeniu w polityce społecznej z okazji Jubileuszu Profesora Tadeusza Szumlicza SGH, Warszawa, 22.01.2015 r. Plan Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Propozycja zmian w III filarze obligatoryjne PPE

Propozycja zmian w III filarze obligatoryjne PPE Warszawa, 20 czerwca 2016 r. Propozycja zmian w III filarze obligatoryjne PPE Czas rozdać wędki, nie ryby dr Marcin WOJEWÓDKA Członek Zarządu ZUS Konferencja Długoterminowe Oszczędzanie SGH Diagnoza Dalszy

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WPROWADZENIE. Konstytucje a reformy gospodarcze w krajach postsocjalistycznych. Katarzyna Metelska-Szaniawska. 9. października 2008 r.

WPROWADZENIE WPROWADZENIE. Konstytucje a reformy gospodarcze w krajach postsocjalistycznych. Katarzyna Metelska-Szaniawska. 9. października 2008 r. Konstytucje a reformy gospodarcze w krajach postsocjalistycznych Katarzyna MetelskaSzaniawska 9. października 2008 r. WPROWADZENIE REFORMY GOSPODARCZE W KRAJACH POSTSOCJALISTYCZNYCH (zagregowany wskaźnik

Bardziej szczegółowo

III filar ubezpieczenia emerytalnego

III filar ubezpieczenia emerytalnego III filar ubezpieczenia emerytalnego 1 Przesłanki reformy emerytalnej 2 Wskaźniki zgonów i urodzeń w tys. 600 550 Zgony Urodzenia 500 450 400 350 300 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Bardziej szczegółowo

1 Emerytalne ABC PODSTAWOWE CECHY SYSTEMU PRACOWNICZYCH PLANÓW KAPITAŁOWYCH

1 Emerytalne ABC PODSTAWOWE CECHY SYSTEMU PRACOWNICZYCH PLANÓW KAPITAŁOWYCH N o 11 grudzień 2017 kurier emerytalny newsletter członków otwartych funduszy emerytalnych Szanowni Państwo przekazujemy Państwu jedenasty numer Kuriera Emerytalnego newslettera członków Funduszy Emerytalnych.

Bardziej szczegółowo

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17 System ubezpieczeń społecznych : zagadnienia podstawowe / redakcja naukowa Grażyna Szpor ; Zofia Kluszczyńska, Wiesław Koczur, Katarzyna Roszewska, Katarzyna Rubel, Grażyna Szpor, Tadeusz Szumlicz. 8.

Bardziej szczegółowo

Emerytury i system ubezpiecze

Emerytury i system ubezpiecze Emerytury i system ubezpiecze 1 58 EMERYTURA ma zabezpieczy byt na staro osobom, które ze wzgl du na wiek nie mog ju pracowa. 2 59 Zasada umowy mi dzypokoleniowej (solidaryzm) Sk adki obecnie wp acane

Bardziej szczegółowo

kurier emerytalny newsletter członków otwartych funduszy emerytalnych Szanowni Państwo,

kurier emerytalny newsletter członków otwartych funduszy emerytalnych Szanowni Państwo, N o 8 marzec 2017 kurier emerytalny newsletter członków otwartych funduszy emerytalnych Szanowni Państwo, przekazujemy Wam ósme wydanie Kuriera Emerytalnego newslettera członków Funduszy Emerytalnych.

Bardziej szczegółowo

Podatek od niektórych instytucji finansowych - zagrożenie dla klientów ubezpieczycieli. Warszawa, 21 lutego 2011 r.

Podatek od niektórych instytucji finansowych - zagrożenie dla klientów ubezpieczycieli. Warszawa, 21 lutego 2011 r. Podatek od niektórych instytucji finansowych - zagrożenie dla klientów ubezpieczycieli Warszawa, 21 lutego 2011 r. Udział ubezpieczeń w gospodarce Składka przypisana brutto z ubezpieczeń majątkowych oraz

Bardziej szczegółowo

JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ?

JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ? JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ? MATERIAŁ INFORMACYJNY DLA STUDENTÓW I MŁODYCH PRACOWNIKÓW OPRACOWANY PRZEZ IZBĘ GOSPODARCZĄ TOWARZYSTW EMERYTALNYCH, WWW.IGTE.PL POLSKA EMERYTURA 2015 1960 1970

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar

Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar Literatura I. Jędrasik-Jankowska, Pojęcie i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, LexisNexis, Warszawa, 2007, s.266-275. 2 Składki

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje :56:13

Kto i gdzie inwestuje :56:13 Kto i gdzie inwestuje 2015-05-14 16:56:13 2 Polska jest liderem w Europie Środkowo-Wschodniej w przyciąganiu koreańskich inwestycji oraz piątym największym celem inwestycyjnym wśród krajów UE. Mimo to

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Zeszyty Naukowe nr 12

Zeszyty Naukowe nr 12 Zeszyty Naukowe nr 12 POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE Kraków 2012 Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Dobrowolne oszczędzanie na emeryturę a rozwój instytucji pośrednictwa finansowego 1. Wprowadzenie W

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Konferencja Pomorski Broker Eksportowy Gdynia, 12 października 2016 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Kiedy zaczynasz mieć czas, przestajesz mieć pieniądze. Pracowniczy Program PPE TFI PZU SA LAUREAT KONKURSU

Kiedy zaczynasz mieć czas, przestajesz mieć pieniądze. Pracowniczy Program PPE TFI PZU SA LAUREAT KONKURSU PRACOWNICZE PROGRAMY EMERYTALNE Kiedy zaczynasz mieć czas, przestajesz mieć pieniądze Pracowniczy Program Emerytalny Z TFI PZU PPE TFI PZU SA LAUREAT KONKURSU Co to jest PPE? Pracowniczy program emerytalny

Bardziej szczegółowo

Typologie porządków emerytalnych. Ocena stosowanych kryteriów grupowania

Typologie porządków emerytalnych. Ocena stosowanych kryteriów grupowania Typologie porządków emerytalnych. Ocena stosowanych kryteriów grupowania Filip Chybalski Katedra Zarządzania Politechnika Łódzka Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część II świadczenia Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia Filarowa konstrukcja ubezpieczeń społecznych model klasyczny : I filar - z budżetu państwa II filar ze składki pracodawców

Bardziej szczegółowo

STUDIA OECONOMICA POSNANIENSIA 2013, vol. 1, no. 1(250)

STUDIA OECONOMICA POSNANIENSIA 2013, vol. 1, no. 1(250) STUDIA OECONOMICA POSNANIENSIA 2013, vol. 1, no. 1(250) Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Pracy i Polityki Społecznej maciej.zukowski@ue.poznan.pl Dwie fale reform emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Elwira Leśna-Wierszołowicz * Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Elwira Leśna-Wierszołowicz * Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Studia i Prace WNEiZ US nr 44/1 2016 DOI: 10.18276/sip.2016.44/1-15 Elwira Leśna-Wierszołowicz * Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie RYNEK INDYWIDUALNYCH KONT EMERYTALNYCH W POLSCE

Bardziej szczegółowo

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE Prof. dr hab. Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Dr Ewa Cichowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie WYKLUCZENIE FINANSOWE Proces, w którym obywatele

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI EKSPORTU / EXPORT DIRECTIONS Belgia / Belgium Białoruś / Byelarussia Bułgaria / Bulgaria Dania / Denmark Estonia / Estonia Francja / France Hiszpania / Spain Holandia / Holland Litwa / Lithuania

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne w Polsce, Czechach i na Węgrzech

Fundusze inwestycyjne w Polsce, Czechach i na Węgrzech Dariusz Filip Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego, Warszawa dariuszfilip@tlen.pl Fundusze inwestycyjne w Polsce, Czechach i na Węgrzech Wstęp Kraje transformujące się budują

Bardziej szczegółowo

Jak zachęcić Polaków do oszczędzania na emeryturę?

Jak zachęcić Polaków do oszczędzania na emeryturę? Jak zachęcić Polaków do oszczędzania na emeryturę? Stefan Kawalec Prezes Zarządu Capital Strategy Sp. z o.o. Kongres Consumer Finance Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, 11 grudnia 2014 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami

Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami Współczesność i przyszłość demograficzna a usługi opiekuńcze: przypadek Polski Dr Paweł Kaczmarczyk Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami Konferencja Rynek usług opiekuńczych w Polsce i w Europie szanse

Bardziej szczegółowo

,,Klient-Regulator-Kapitał. Jak zapewnić wartość rynku ubezpieczeń w warunkach ciągłej zmiany? VI Kongres Polskiej Izby Ubezpieczeń

,,Klient-Regulator-Kapitał. Jak zapewnić wartość rynku ubezpieczeń w warunkach ciągłej zmiany? VI Kongres Polskiej Izby Ubezpieczeń ,,Klient-Regulator-Kapitał. Jak zapewnić wartość rynku ubezpieczeń w warunkach ciągłej zmiany? VI Kongres Polskiej Izby Ubezpieczeń J. Grzegorz Prądzyński, prezes zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń Sopot

Bardziej szczegółowo

Mobilizacja długoterminowych oszczędności krajowych

Mobilizacja długoterminowych oszczędności krajowych Mobilizacja długoterminowych oszczędności krajowych Stefan Kawalec Prezes Zarządu Capital Strategy Sp. z o.o. Kongres Bankowości Detalicznej Hotel Sheraton, Warszawa, 25-26 listopada 2015 Na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę

CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę III filar emerytalny ewolucja systemu PRACOWNICZE PROGRAMY EMERYTALNE INDYWIDUALNE KONTA EMERYTALNE INDYWIDUALNE

Bardziej szczegółowo

Kiedy zaczynasz mieć czas przestajesz mieć pieniądze Współpraca TFI PZU SA z Grupą Azoty S.A. - Pracowniczy Program Emerytalny

Kiedy zaczynasz mieć czas przestajesz mieć pieniądze Współpraca TFI PZU SA z Grupą Azoty S.A. - Pracowniczy Program Emerytalny Kiedy zaczynasz mieć czas przestajesz mieć pieniądze Współpraca TFI PZU SA z Grupą Azoty S.A. - Pracowniczy Program Emerytalny Tarnów, 3 grudnia 2014 r. TFI PZU, Biuro Programów Emerytalno-Oszczędnościowych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Koszty pracy, obciążenie podatkowe i konkurencyjność Polski na tle Austrii oraz wybranych krajów Europy Środkowej i Wschodniej

RAPORT. Koszty pracy, obciążenie podatkowe i konkurencyjność Polski na tle Austrii oraz wybranych krajów Europy Środkowej i Wschodniej RAPORT Koszty pracy, obciążenie podatkowe i konkurencyjność Polski na tle Austrii oraz wybranych krajów Europy Środkowej i Wschodniej 212 TPA Horwath jest jedną z największych firm doradczych w Europie,

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY OBSŁUGI INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH NA PRZYKŁADZIE FABRYKI KATALIZATORÓW SAMOCHODOWYCH

PRAKTYCZNE ASPEKTY OBSŁUGI INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH NA PRZYKŁADZIE FABRYKI KATALIZATORÓW SAMOCHODOWYCH PRAKTYCZNE ASPEKTY OBSŁUGI INWESTORÓW ZAGRANICZNYCH NA PRZYKŁADZIE FABRYKI KATALIZATORÓW SAMOCHODOWYCH Otwarcie technoinkubatora w Nowej Rudzie Nowa Ruda - Słupiec 17.10.2014 SPIS TREŚCI 01 Założenia i

Bardziej szczegółowo

RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA

RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA Eric Hampel Andrea Moneta (pominięto) 2 PROGRAM Scenariusz, pozycjonowanie i cele Strategiczne filary planu trzyletniego Inicjatywy ponadnarodowe Pomyślne

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2016, 329(84)3, 75 84

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2016, 329(84)3, 75 84 DOI: 10.21005/oe.2016.84.3.07 FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2016, 329(84)3, 75 84 Elwira LEŚNA-WIERSZOŁOWICZ RYNEK INDYWIDUALNYCH

Bardziej szczegółowo

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów CEL FUNKCJONOWANIA SYSTEMÓW UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Zapewnienie środków do życia osobom, które ze względu na:

Bardziej szczegółowo

Wpływ technologii informatycznych i telekomunikacyjnych na wzrost gospodarczy i rozwój przedsiębiorstw w krajach posocjalistycznych.

Wpływ technologii informatycznych i telekomunikacyjnych na wzrost gospodarczy i rozwój przedsiębiorstw w krajach posocjalistycznych. 16 październik 2004 Obrona pracy doktorskiej pt. Wpływ technologii informatycznych i telekomunikacyjnych na wzrost gospodarczy i rozwój przedsiębiorstw w krajach posocjalistycznych Marcin Piątkowski Motywacja

Bardziej szczegółowo

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne)

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) Zakres przedmiotowy systemu zabezpieczenia społecznego wyznacza katalog ryzyk społecznych: choroby macierzyństwa

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach

Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach Promocja Nauki Polskiej w Brukseli Bruksela, 14.12.21 r. Udział Polski w 7. Programie Ramowym Dane statystyczne po 219 konkursach Andrzej Siemaszko Andrzej Galik Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt?

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? dr Anna Gardocka-Jałowiec Uniwersytet w Białymstoku 7 marzec 2013 r. Dobrobyt, w potocznym rozumieniu, utożsamiać można

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych

Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie. dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych Bezpieczeństwo emerytalne kobiet w Europie dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii SGH Instytut Badań Edukacyjnych 1. Przesłanki badania 2. Cele badawcze 3. Uwarunkowania rynku pracy

Bardziej szczegółowo

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeo społecznych

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeo społecznych Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeo społecznych Michał Boni, Minister-członek Rady Ministrów Warszawa, 24 stycznia 2011 r. Zmieniane akty prawne ustawa z

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do Programu Budowy Kapitału, przedstawionego 4 lipca 2016 r. przez wicepremiera M. Morawieckiego

Komentarz FOR do Programu Budowy Kapitału, przedstawionego 4 lipca 2016 r. przez wicepremiera M. Morawieckiego Komentarz FOR do Programu Budowy Kapitału, przedstawionego 4 lipca 2016 r. przez wicepremiera M. Morawieckiego Autorzy: Aleksander Łaszek Rafał Trzeciakowski Wojciech Zając 04.07.2016 Co dalej z OFE? Przekształcenie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek

Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek Forum Obywatelskiego Rozwoju 11 października 2012 r. 1. Demografia 2. Oszczędności i inwestycje

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EMERYTALNE W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - WYBRANE ASPEKTY PRAWNE, ORGANIZACYJNE I EKONOMICZNE 1

FUNDUSZE EMERYTALNE W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - WYBRANE ASPEKTY PRAWNE, ORGANIZACYJNE I EKONOMICZNE 1 FUNDUSZE EMERYTALNE W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWO- WSCHODNIEJ - WYBRANE ASPEKTY PRAWNE, ORGANIZACYJNE I EKONOMICZNE 1 Filip Chybalski Praca naukowa finansowana ze środków na naukę w latach 2007-2009 jako projekt

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej VI Spotkanie Branży Paliwowej Wrocław, 6 października 2016

Bardziej szczegółowo

Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach?

Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach? Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach? Jarosław Oczki Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Skutki reformy z 1999 r. Celem

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, MAJ 2011 R. DNS/A/R/2010/001

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, MAJ 2011 R. DNS/A/R/2010/001 PRACOWNICZE PROGRAMY EMERYTALNE W 2010 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, MAJ 2011 R. DNS/A/R/2010/001 DEPARTAMENT NADZORU SYSTEMOWEGO PRACOWNICZE PROGRAMY EMERYTALNE, DODATKOWA FORMA OSZCZĘDZANIA

Bardziej szczegółowo

Ukryty dług na liczniku długu publicznego. 30 IX 2013 Aleksander Łaszek

Ukryty dług na liczniku długu publicznego. 30 IX 2013 Aleksander Łaszek Ukryty dług na liczniku długu publicznego Aleksander Łaszek Ukryty dług na liczniku długu publicznego 1. Dlaczego dług ukryty jest ważny? 2. Zakres ukrytego długu, różne metodologie 3. Metodologia ESA

Bardziej szczegółowo

1 Jakie były główne cele tworzenia

1 Jakie były główne cele tworzenia 1 Jakie były główne cele tworzenia obowiązkowych kapitałowych systemów emerytalnych w krajach Unii Europejskiej z punktu widzenia dbania o wysokie i stabilne tempo wzrostu PKB? Jakub Borowski 1.1. Uwagi

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 216 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 216 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Publikacja chroniona jest prawami

Bardziej szczegółowo

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska

Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych. dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Zakupy on-line w europejskich gospodarstwach domowych dr inż. Marlena Piekut Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych Politechnika Warszawska Cel badania Identyfikacja zakresu wykorzystania handlu elektronicznego

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE

WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE WYBRANE DETERMINANTY ROZWOJU RYNKU DŁUGOTERMINOWEGO OSZCZĘDZANIA W POLSCE Dr Ewa Cichowicz Dr Agnieszka K. Nowak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Długoterminowe Oszczędzanie Warszawa, 20-21

Bardziej szczegółowo

Rozmowa z dr Agnieszką Chłoń-Domińczak, byłą wiceminister w MPiPS, obecnie adiunktem w Instytucie Statystyki i Demografii SGH.

Rozmowa z dr Agnieszką Chłoń-Domińczak, byłą wiceminister w MPiPS, obecnie adiunktem w Instytucie Statystyki i Demografii SGH. Rozmowa z dr Agnieszką Chłoń-Domińczak, byłą wiceminister w MPiPS, obecnie adiunktem w Instytucie Statystyki i Demografii SGH. Pod koniec lat 90. minionego wieku zreformowano wiele systemów emerytalnych.

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian regulacji prawnych na potencjał finansowy instytucji II filara emerytalnego

Wpływ zmian regulacji prawnych na potencjał finansowy instytucji II filara emerytalnego DOI:10.17951/h.2015.49.4.611 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. XLIX, 4 SECTIO H 2015 Społeczna Akademia Nauk w Łodzi, Wydział Zarządzania ptrippner@spoleczna.pl Wpływ zmian

Bardziej szczegółowo

Funkcje subkonta ZUS Uwarunkowania prawne

Funkcje subkonta ZUS Uwarunkowania prawne Funkcje subkonta ZUS Uwarunkowania prawne Dr Sebastian Jakubowski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Konferencja Naukowa EDUKACJA FINANSOWA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

ING Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza zmiany w statucie

ING Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza zmiany w statucie ogłasza zmiany w statucie ING Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego Poniższe zmiany statutu wchodzą w życie z dniem ogłoszenia 1. W postanowieniu 15 części I statutu ING Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI Z PROGRAMU SAPARD DLA KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ W LATACH

ŚRODKI Z PROGRAMU SAPARD DLA KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ W LATACH Anna FABISIAK Wydział Ekonomiczno-Społeczny Uniwersytet Przyrodniczy ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań fabisiak@up.poznan.pl ŚRODKI Z PROGRAMU SAPARD DLA KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ W LATACH

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group

Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń. Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group Ubezpieczenia na życie z UFK z perspektywy zakładu ubezpieczeń Wolfgang Stockmeyer Prezes Zarządu Benefia TU na Życie S.A. Vienna Insurance Group 1 Vienna Insurance Group Obecna w 24 krajach Europy Środkowej

Bardziej szczegółowo