Modelowanie zmian patologicznych sutka z wykorzystaniem analizy wielorozdzielczej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Modelowanie zmian patologicznych sutka z wykorzystaniem analizy wielorozdzielczej"

Transkrypt

1 Modelowanie zmian patologicznych sutka z wykorzystaniem analizy wielorozdzielczej Artur Przelaskowski 1 Przemysław Wojtaszczyk 2, Anna Wróblewska 1 1 Politechnika Warszawska, Instytut Radiolelektroniki, Nowowiejska 15/19, Warszawa 2 Uniwersytet Warszawski, Instytut Matematyki Stosowanej i Mechaniki, ul. Banacha 2, Warszawa 1. Wprowadzenie Celem prowadzonych badań jest opracowanie efektywnych modeli guzków i skupisk mikrozwapnień w dziedzinie skala-przestrzeń do takich zastosowań jak: kompresja i indeksowanie, automatyczna detekcja i diagnoza (CADD), poprawa percepcji. Plan prowadzonych badań jest następujący: 1. Analiza treści diagnostycznej zawartej w obrazach z badań mammografii rentgenowskiej oraz w ultrasonograficznych badaniach sutka; ponadto uwzględnienie sposobu interpretacji badań obrazowych ( jak przebiega subiektywny proces decyzyjny obiektywizacja procedur). 2. Ocena porównawcza róŝnych metod przekształceń obrazów w wielu skalach. 3. Analiza obrazów (modeli, wzorców, zespołów cech) zmian patologicznych w dziedzinie wybranych transformacji wielu skal. 4. Wybór zestawu przekształceń najbardziej uŝytecznych dla róŝnego rodzaju patologii. 5. Dookreślenie modeli zmian na potrzeby róŝnych zastosowań wspomagających diagnostykę obrazową. W ramach tej pracy prezentowane są wstępne wyniki badań, głównie w zakresie pp. 1, 2, 3 oraz 4. Przeprowadzone eksperymenty dotyczą realizacji róŝnego typu przekształceń wielorozdzielczych na zróŝnicowanej klasie obrazów mammograficznych i przykładowych badaniach USG. Badano rozkłady wartości współczynników w poszczególnych skalach, w hierarchicznej strukturze podpasm częstotliwościowych, kierunkowych oraz geometrycznych baz segmentów liniowych. Uzyskane rezultaty pozwalają sformułować przesłanki dotyczące doboru metod analizy wielorozdzielczej oraz wskazówki do dalszych badań. 2. Cechy zmian patologicznych. W interpretacji badań mammograficznych wykorzystywane są dane pacjenta, wskazania do badania (skierowanie), opinia pacjenta (wywiad), historia badań (analiza porównawcza informacji obrazowej). Radiolog dokonuje wstępnej oceny symetrii obrazów sutków, jakości badań i poszczególnych zmian (interesujących regionów z badań wcześniejszych). W systemach cyfrowych dobierane są warunki prezentacji (skala, powiększenie etc). W przypadkach wątpliwych waŝne jest skorzystanie z tzw. drugiej oceny (inny radiolog lub system CAD, w niektórych krajach konsultacja taka jest obowiązkowa). Kategoryzację ocen przedstawiono w tabeli 1.

2 Tabela 1. Końcowa ocena diagnostyczna według zaleceń Amerykańskiego Kolegium Radiologii ACR/BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System) [1][2] Kategoria Ocena 0 Ocena niekompletna Opis Dodatkowe badanie obrazowe 1 Negatywna Bez komentarza 2 Zmiana łagodna Zmiana zdecydowanie łagodna 3 Zmiana prawdopodobnie łagodna 4 Podejrzenie patologii 5 Silne przekonanie o patologii Bardzo wysokie prawdopodobieństwo zmiany łagodnej; krótkoczasowa kontynuacja w celu uzyskania pewności diagnozy Zmiana nietypowa, złośliwa ze znaczącym prawdopodobieństwem; naleŝy rozwaŝyć biopsję Wysokie prawdopodobieństw rakowej zmiany złośliwej; naleŝy podjąć odpowiednie działania Komputerowe wspomaganie subiektywnej interpretacji obrazów wymaga moŝliwie duŝej obiektywizacji przesłanek dotyczących detekcji i oceny charakteru zmian. W obliczeniowym modelowaniu zmian patologicznych waŝne są wiarygodne wzorce zmian patologicznych, poszukiwane algorytmicznie w obrazach z uwzględnieniem wspomnianego zróŝnicowania uŝytecznych cech, jak i realnego stosunku sygnał/szum. Wysiłek badawczy dotyczy przede wszystkim poszukiwania cech wzorców patologii w dziedzinie wielorozdzielczej zapewniających dobrą ich identyfikację, separowalność, obiektywizację opisu. Do wyznaczenia takich wzorców wykorzystano klasyfikację guzków (według kształtu i zarysu) oraz mikrozwapnień (według kształtu) w mammogramach ustaloną przez ACR/BI- RADS (rys. 1 i rys. 3). Podobna klasyfikacja zmian uŝywana jest w badaniach USG (tabela 2 i rys. 2) [3][4]. Tabela 2. Cechy zmian dające przesłanki rozróŝnienia zmian łagodnych i złośliwych. Cechy zmian łagodnych Kształt regularny Wyraźne brzegi Jednorodna tekstura Stała echogeniczność Cień krawędzi Równoległa do skóry poprawa widoczności struktur Cechy zmian złośliwych Kształt nieregularny Słabo określone brzegi Zacieniony środek Zaburzona architektura Mikrozwapnienia Zagęszczenie skóry

3 Rys. 1. Klasyfikacja guzków w mammografii według ACR/BI-RADS [2]. Rys. 2. Typowe przykłady guzków w USG [3][4].

4 Rys. 3. Klasyfikacja mikrozwapnień według ACR/BI-RADS [2]. 3. Metody analizy wielorozdzielczej do opisu zmian Bardzo istotną rolę diagnostyczną odgrywają układające się w kontury krawędzie, które rozdzielają poszczególne regiony (obiekty, elementy przestrzenne) charakteryzowane teksturą. Obrysy regionów mają zwykle gładki kształt, rozkład konturów składa się na geometryczną strukturę obrazu. Modelując fundamentalne cechy obrazów przyjęto, Ŝe uŝyteczność opisu zaleŝy w pierwszej kolejności od efektywnej reprezentacji krawędzi. Wyznaczone kontury pozwalają ustalić kształt i ocenić zarysy zmian. Identyfikacja fizjologicznych i anatomicznych struktur (obiektów diagnostycznych) jest skuteczniejsza poprzez optymalizację reprezentacji informacji obrazowej. Cecha skalowalności rozdzielczości obrazów naturalnych [5], w tym takŝe wielu medycznych, preferuje metody analizy danych obrazowych w wielu skalach. ZaleŜności danych w uzyskiwanej hierarchicznej strukturze skal charakteryzowanych częstotliwościowo i kierunkowo, pozwalają na efektywniejsze wydzielenie sygnału z szumów i artefaktów danej metody obrazowania, na dokładniejszą ocenę i klasyfikację wybranych obiektów, na ich uwydatnienie w rekonstruowanej następnie przestrzeni obrazu. Podstawowym kryterium optymalizacji transformacji wielu skal była maksymalna efektywność nieliniowej aproksymacji struktur istotnych diagnostycznie (tj. reprezentowanie oraz odtworzenie istotnych cech sygnału uŝytecznego za pomocą minimalnej liczby największych współczynników danej transformaty). Takie upakowanie informacji diagnostycznej pozwala na jej efektywną detekcję, oddzielenie od szumu, dokładną interpretację.

5 Przeprowadzono analizę moŝliwości wykorzystania dekompozycji falkowych z separowalnym jądrem 1W, jak równieŝ 2W (z nieseparowalnym jądrem). Wykorzystano analityczną bazę curvelets, z ich dyskretną realizacją w postaci contourlets i ridgelets, a takŝe geometryczne bazy wielu skal typu wedgelets i beamlets [6]. Obserwowano cechy wybranych patologii, głównie guzków spikularnych, regularnych i mikrozwapnień. Analitycznie, krawędziami w obrazach są nieciągłości funkcji jasności sąsiednich regionów (estymowanych średnich poziomów jasności w tych obszarach). Nieciągłość taka m jest w przybliŝeniu krzywą gładką C (ciągłą pochodną rzędu m). Zakładamy w tych rozwaŝaniach uciąglenie opisu struktur za pomocą funkcji i krzywych co najmniej 2 wymiarowych 2W (co do dziedziny). Mamy wtedy tzw. nieciągłość liniową (wzdłuŝ linii krzywej). Transformacja falkowa z separowalnym jądrem funkcji 1W nie pozwala uzyskać oszczędnej (upakowanej w wartościach minimalnej liczby współczynników) i spójnej reprezentacji krawędzi. Krzywe, nawet linia prosta, dają w reprezentacji falkowej wiele znaczących współczynników (małe upakowanie informacji), a ponadto niewielka modyfikacja wartości współczynników (w celu odszumienia, uwydatnienia struktur) moŝe powodować utratę spójności rekonstruowanej krawędzi (trudno zachować naturalny kształt krzywej). Falki pozwalają dobrze modelować jedynie nieciągłości punktowe (funkcji 1W). MoŜna wtedy uzyskać efektywną (w sensie aproksymacji nieliniowej) reprezentację jedynie niewielkich fragmentów konturów lub teŝ małych struktur, np. mikrozwapnień. Korzystnym jest dobór filtrów falkowych o niewielkim rozmiarze nośnika, przy czym zaobserwowano godną podkreślenia uŝyteczność falek Haara (zobacz rys. 4). Dobrą reprezentację mikrozwapnień i guzków dają bazy nadmiarowe (np. zaimplementowane i testowane przez nas falki undecimated rys. 5), takŝe w przypadku sutków gęstych (zobacz teŝ w [7]). Rys. 4. Reprezentacja mammogramu w dziedzinie falkowej (falki Haara, 3 i 6 poziomów dekompozycji, adaptacyjne wyrównanie histogramu w dziedzinie falkowej)

6 RozwaŜania dotyczące doboru poziomu regularności (np. Lipschitza) funkcji (krzywych) bazowych stają się bardziej uŝyteczne w przypadku falek 2W, przede wszystkim w postaci curvelets. Pozwalają one optymalnie aproksymować krzywe C 2, przy czym nie zawsze taki model pasuje do konturów wybranych guzków (mogą być mniej lub bardziej gładkie). Dekompozycja za pomocą contourlets pozwala dopasować filtry kierunkowe do rodzaju patologii i dają dobre rezultaty aproksymacji przede wszystkim guzków regularnych. Geometryczne bazy wedgelets pozwalają znacząco uprościć opis konturów o charakterze w przybliŝeniu liniowym aproksymując za pomocą dokładnych skal krzywe o dowolnie nieregularnym kształcie. Liniowe segmenty guzków spikularnych są dobrze opisywalne za pomocą bazy beamlets wykorzystywanej w detekcji kształtu guzków [8]. UŜyteczną w opisie spikuli znaczących rozmiarów jest teŝ ogólna postać transformacji Radona [9]. 4. Wybrane rezultaty i konkluzje Na rysunkach 4-6 przedstawiono wybrane efekty dekompozycji obrazów w wielu skalach i wstępnego wykorzystania modeli zmian. Określone zostały przekształcenia suboptymalne dla wybranych zmian, dobrano takŝe najbardziej przydatne rodziny filtrów i parametry przekształceń. Przeprowadzone z udziałem radiologów eksperymenty miały charakter wstępny i wymagają potwierdzenia na znaczącej liczbie badań klinicznych. Dotyczyły przede wszystkim poprawy percepcji zmian i detekcji mikrozwapnień. a)

7 b) Rys. 5. Detekcja zmian z wykorzystaniem analizy wielorozdzielczej: wyznaczane są lokalne maksima (lokalizacja kandydatów) w róŝnych skalach [10]; a) interfejs oprogramowania, b) rezultaty: z lewej detekcja mikrozwapnień z obrazu oryginalnego, z prawej na podstawie rekonstrukcji z nadmiarowej dziedziny falkowej (undecimated wavelets). a) b) a) b) Rys. 6. Poprawa percepcji z wykorzystaniem metod wielorozdzielczych; adaptacyjne progowanie w róŝnych skalach: a) oryginał, b) uwydatnione zmiany. Uzyskano zauwaŝalną poprawę efektywności automatycznej detekcji zmian i poprawę percepcji weryfikowaną w testach subiektywnych (ocena wstępna na poziomie kilkunastu procent). Analizowane metody reprezentacji informacji obrazowej są uŝyteczne przede wszystkim jako inteligentna prezentacja. Stanowią bogaty potencjał, który umoŝliwia personalizację stacji diagnostycznej w zaleŝności od doświadczenia i preferencji radiologa oraz zakresu prowadzonych badań diagnostycznych. Wymagają więc zrozumienia moŝliwości opracowanych narzędzi oraz interakcyjnej optymalizacji przy współpracy radiologów i inŝynierów. Aby optymalnie dobrać wielorozdzielczą reprezentację obrazów naleŝy uwzględnić cechy danego systemu obrazowania, subiektywną procedurę interpretacji oraz wiarygodną charakterystykę zmian patologicznych. Istotna jest tekstura, krzywizna krawędzi, lokalna estymacja kontrastu, oszacowanie szumów, kontekstowe relacje obiekt-tło etc. Dalsze badania skoncentrowane będą na dokładniejszej ocenie zaleŝności pomiędzy cechami wybranych

8 systemów obrazowania, rodzajem patologii i skojarzonymi modelami z badań mammografii i USG. Bibliografia [1] American College of Radiology (ACR). Breast imaging reporting and data system (BI-RADS), 3rd ed. Reston, VA: ACR; 1998 [2] Bassett, L.W.: Imaging the Breast. In Cancer Medicine, Section 9. Principles of Imaging, 5 th edition, B.C. Decker Inc., Hamilton, Ontario, Canada, 2000, pp [3] Kim, K.G.; Kim, J.H.; Min, B.G.: Classification of malignant and benign tumors using boundary characteristics in breast ultrasonography. Journal of Digital Imaging. Vol 15, Suppl 1, 2002, pp [4] André, MP; Galperin, M.; Olson, L.K. et al.: Improving the accuracy of diagnostic breast ultrasound. [5] Ruderman, D.L.: Origins of scaling in natural images. Vision Research Elsevier. Vol. 37, No. 23, 1997, pp [6] Führ, H.; Demaret, L.; Friedrich, F.: Beyond wavelets: New image representation paradigms. [7] Mekle, R.; Laine, A.F.; Smith, S.J.; et al.: Evaluation of a multiscale enhancement protocol for digital mammography. In Wavelet Applications in Signal and Image Proc. VIII. Proc. of SPIE. Vol. 4119, 2000, pp [8] Sampat, M.P.; Markey, M.K., Bovik A.C.: Classification of mammographic lesions into BI-RADS shape categories using the beamlet transform. Medical Imaging 2005: Image Processing. Proc. SPIE, Vol. 5747, 2005, pp [9] Sampat, M.P.; Markey, M.K.; Bovik, A.C.: Evidence-based detection of spiculated masses and architectural distortions. Medical Imaging 2005: Image Processing, Proc. SPIE. Vol. 5747, 2005, pp [10] System wspomagania diagnostyki mammograficznej MammoViewer,

Poprawa percepcji guzków spikularnych w obrazach mammograficznych*

Poprawa percepcji guzków spikularnych w obrazach mammograficznych* Poprawa percepcji guzków spikularnych w obrazach mammograficznych* Paweł Bargieł, Artur Przelaskowski, Anna Wróblewska, Piotr Boniński Politechnika Warszawska Wydz. Elektroniki i Technik Informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie diagnostyki mammograficznej: poprawa percepcji zmian patologicznych

Wspomaganie diagnostyki mammograficznej: poprawa percepcji zmian patologicznych Wspomaganie diagnostyki mammograficznej: poprawa percepcji zmian patologicznych Anna Wróblewska Plan prezentacji Mammografia Problemy detekcji i interpretacji badań Komputerowe wspomaganie diagnozy System

Bardziej szczegółowo

SYSTEM AUTOMATYCZNEJ DETEKCJI I KLASYFIKACJI MIKROZWAPNIEŃ W CYFROWEJ MAMMOGRAFII

SYSTEM AUTOMATYCZNEJ DETEKCJI I KLASYFIKACJI MIKROZWAPNIEŃ W CYFROWEJ MAMMOGRAFII SYSTEM AUTOMATYCZNEJ DETEKCJI I KLASYFIKACJI MIKROZWAPNIEŃ W CYFROWEJ MAMMOGRAFII Anna Wróblewska, Artur Przelaskowski Zakład Elektroniki Jądrowej i Medycznej, Instytut Radioelektroniki PW ul.nowowiejska

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie obrazu

Przetwarzanie obrazu Przetwarzanie obrazu Przegląd z uwzględnieniem obrazowej bazy danych Tatiana Jaworska Jaworska@ibspan.waw.pl www.ibspan.waw.pl/~jaworska Umiejscowienie przetwarzania obrazu Plan prezentacji Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Systemy wspomagania diagnozy, czyli mammografia przyszłości

Systemy wspomagania diagnozy, czyli mammografia przyszłości Systemy wspomagania diagnozy, czyli mammografia przyszłości Anna Wróblewska Plan prezentacji Mammografia Problemy interpretacji badań Komputerowe wspomaganie diagnozy cel Cele detekcji typy patologii Współczesne

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa

Diagnostyka obrazowa Diagnostyka obrazowa Ćwiczenie drugie Podstawowe przekształcenia obrazu 1 Cel ćwiczenia Ćwiczenie ma na celu zapoznanie uczestników kursu Diagnostyka obrazowa z podstawowymi przekształceniami obrazu wykonywanymi

Bardziej szczegółowo

Filtracja obrazu operacje kontekstowe

Filtracja obrazu operacje kontekstowe Filtracja obrazu operacje kontekstowe Podział metod filtracji obrazu Metody przestrzenne i częstotliwościowe Metody liniowe i nieliniowe Główne zadania filtracji Usunięcie niepożądanego szumu z obrazu

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIE FALKOWYCH MIAR POTENCJAŁU INFORMACYJNEGO OBRAZÓW CYFROWYCH JAKO WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WIZUALNEJ

POSZUKIWANIE FALKOWYCH MIAR POTENCJAŁU INFORMACYJNEGO OBRAZÓW CYFROWYCH JAKO WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WIZUALNEJ Krystian Pyka POSZUKIWANIE FALKOWYCH MIAR POTENCJAŁU INFORMACYJNEGO OBRAZÓW CYFROWYCH JAKO WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WIZUALNEJ Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki badań nad wykorzystaniem falek do analizy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM AKUSTYKI MUZYCZNEJ. Ćw. nr 12. Analiza falkowa dźwięków instrumentów muzycznych. 1. PODSTAWY TEORETYCZNE ANALIZY FALKOWEJ.

LABORATORIUM AKUSTYKI MUZYCZNEJ. Ćw. nr 12. Analiza falkowa dźwięków instrumentów muzycznych. 1. PODSTAWY TEORETYCZNE ANALIZY FALKOWEJ. LABORATORIUM AKUSTYKI MUZYCZNEJ. Ćw. nr 1. Analiza falkowa dźwięków instrumentów muzycznych. 1. PODSTAWY TEORETYCZNE ANALIZY FALKOWEJ. Transformacja falkowa (ang. wavelet falka) przeznaczona jest do analizy

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości obrazów medycznych

Ocena jakości obrazów medycznych Ocena jakości obrazów medycznych Laboratorium I. Cel ćwiczenia Zasadniczym celem ćwiczenia jest wykorzystanie róŝnych metod obliczeniowych oraz testów subiektywnych do oceny jakości obrazów medycznych

Bardziej szczegółowo

Metody wspomagania detekcji zmian patologicznych w mammografii

Metody wspomagania detekcji zmian patologicznych w mammografii Metody wspomagania detekcji zmian patologicznych w mammografii Doktorat: Anna Wróblewska Promotor: Artur Przelaskowski Zakład Elektroniki Jądrowej i Medycznej Instytut Radioelektroniki Politechnika Warszawska

Bardziej szczegółowo

Reprezentacja i analiza obszarów

Reprezentacja i analiza obszarów Cechy kształtu Topologiczne Geometryczne spójność liczba otworów liczba Eulera szkielet obwód pole powierzchni środek cięŝkości ułoŝenie przestrzenne momenty wyŝszych rzędów promienie max-min centryczność

Bardziej szczegółowo

Metoda detekcji guzków w obrazach mammograficznych wykorzystująca transformację Rayleigha

Metoda detekcji guzków w obrazach mammograficznych wykorzystująca transformację Rayleigha Metoda detekcji guzków w obrazach mammograficznych wykorzystująca transformację Rayleigha Piotr Boniński, Anna Wróblewska, Artur Przelaskowski 1), 1) Instytut Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jacek Naruniec email: J.Naruniec@ire.pw.edu.pl

dr inż. Jacek Naruniec email: J.Naruniec@ire.pw.edu.pl dr inż. Jacek Naruniec email: J.Naruniec@ire.pw.edu.pl Coraz większa ilość danych obrazowych How much information, University of California Berkeley, 2002: przyrost zdjęć rentgenowskich to 17,2 PB rocznie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SEMANTYCZNA OBRAZU I DŹWIĘKU

ANALIZA SEMANTYCZNA OBRAZU I DŹWIĘKU ANALIZA SEMANTYCZNA OBRAZU I DŹWIĘKU obraz dr inż. Jacek Naruniec Analiza Składowych Niezależnych (ICA) Independent Component Analysis Dąży do wyznaczenia zmiennych niezależnych z obserwacji Problem opiera

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA ROZPRAWA DOKTORSKA

POLITECHNIKA WARSZAWSKA ROZPRAWA DOKTORSKA POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Anna Wróblewska Metody wspomagania detekcji zmian patologicznych w mammografii Promotor dr hab. inż. Artur

Bardziej szczegółowo

PLATFORMA DO PRZETWARZANIA ZDJĘĆ TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ MÓZGU ORAZ ZDJĘĆ MAMMOGRAFICZNYCH WSPOMAGAJĄCA DIAGNOZOWANIE CHORÓB

PLATFORMA DO PRZETWARZANIA ZDJĘĆ TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ MÓZGU ORAZ ZDJĘĆ MAMMOGRAFICZNYCH WSPOMAGAJĄCA DIAGNOZOWANIE CHORÓB PLATFORMA DO PRZETWARZANIA ZDJĘĆ TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ MÓZGU ORAZ ZDJĘĆ MAMMOGRAFICZNYCH WSPOMAGAJĄCA DIAGNOZOWANIE CHORÓB Międzynarodowa Konferencja Naukowa Studentów Uczelni Medycznych. Kraków, 2009

Bardziej szczegółowo

Elektronika i Telekomunikacja I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Elektronika i Telekomunikacja I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 11 Ważniejsze oznaczenia 14 Spis skrótów i akronimów 15 Wstęp 21 W.1. Obraz naturalny i cyfrowe przetwarzanie obrazów 21 W.2.

Przedmowa 11 Ważniejsze oznaczenia 14 Spis skrótów i akronimów 15 Wstęp 21 W.1. Obraz naturalny i cyfrowe przetwarzanie obrazów 21 W.2. Przedmowa 11 Ważniejsze oznaczenia 14 Spis skrótów i akronimów 15 Wstęp 21 W.1. Obraz naturalny i cyfrowe przetwarzanie obrazów 21 W.2. Technika obrazu 24 W.3. Normalizacja w zakresie obrazu cyfrowego

Bardziej szczegółowo

2. Próbkowanie Sygnały okresowe (16). Trygonometryczny szereg Fouriera (17). Częstotliwość Nyquista (20).

2. Próbkowanie Sygnały okresowe (16). Trygonometryczny szereg Fouriera (17). Częstotliwość Nyquista (20). SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ I SYGNAŁY CYFROWE 9 1. Pojęcia wstępne Wiadomości, informacje, dane, sygnały (9). Sygnał jako nośnik informacji (11). Sygnał jako funkcja (12). Sygnał analogowy (13). Sygnał cyfrowy

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Zajęcia IX

Grafika komputerowa. Zajęcia IX Grafika komputerowa Zajęcia IX Ćwiczenie 1 Usuwanie efektu czerwonych oczu Celem ćwiczenia jest usunięcie efektu czerwonych oczu u osób występujących na zdjęciu tak, aby plik wynikowy wyglądał jak wzor_1.jpg

Bardziej szczegółowo

tel. (+4861) fax. (+4861)

tel. (+4861) fax. (+4861) dr hab. inż. Michał Nowak prof. PP Politechnika Poznańska, Instytut Silników Spalinowych i Transportu Zakład Inżynierii Wirtualnej ul. Piotrowo 3 60-965 Poznań tel. (+4861) 665-2041 fax. (+4861) 665-2618

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie decyzji diagnostycznych w mammografii

Wspomaganie decyzji diagnostycznych w mammografii Wspomaganie decyzji diagnostycznych w mammografii Artur Przelaskowski, Anna Wróblewska, Paweł Bargieł Politechnika Warszawska, Instytut Radiolelektroniki, Nowowiejska 15/19, 00-665 Warszawa 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Screening raka piersi

Screening raka piersi OCENA SCREENINGU RAKA PIERSI W POLSCE Radosław Tarkowski Katedra Onkologii A.M. we Wrocławiu Polska: 14 482 zachorowania 5 255 zgonów (na podstawie danych Centrum Onkologii w Warszawie) 137,8 78 61.2 Zapadalność

Bardziej szczegółowo

Anna Fabijańska. Algorytmy segmentacji w systemach analizy ilościowej obrazów

Anna Fabijańska. Algorytmy segmentacji w systemach analizy ilościowej obrazów POLITECHNIKA ŁÓDZKA Wydział Elektrotechniki Elektroniki Informatyki i Automatyki Katedra Informatyki Stosowanej Anna Fabijańska Nr albumu: 109647 Streszczenie pracy magisterskiej nt.: Algorytmy segmentacji

Bardziej szczegółowo

Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia. Mgr inż.

Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia. Mgr inż. Metody kodowania wybranych cech biometrycznych na przykładzie wzoru naczyń krwionośnych dłoni i przedramienia Mgr inż. Dorota Smorawa Plan prezentacji 1. Wprowadzenie do zagadnienia 2. Opis urządzeń badawczych

Bardziej szczegółowo

Artykuły przeglądowe Review articles

Artykuły przeglądowe Review articles NOWOTWORY Journal of Oncology 2010 volume 60 Number 2 136 146 Artykuły przeglądowe Review articles Zasady kwalifikacji zmian gruczołu piersiowego wykrytych w badaniu mammograficznym według systemu BI-RADS

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe przetwarzanie obrazów i sygnałów Wykład 9 AiR III

Cyfrowe przetwarzanie obrazów i sygnałów Wykład 9 AiR III 1 Na podstawie materiałów autorstwa dra inż. Marka Wnuka. Niniejszy dokument zawiera materiały do wykładu z przedmiotu Cyfrowe Przetwarzanie Obrazów i Sygnałów. Jest on udostępniony pod warunkiem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA PODSTAWY INŻYNIERII DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W MEDYCYNIE (PIDOM) DIAGNOSTYKA OBRAZOWA Artur Przelaskowski materiały do wykładu (rysunki w dużej części ze źródeł internetowych oraz własnych) PRZYKŁAD MAMMOGRAFII

Bardziej szczegółowo

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie Wykaz tabel Wykaz rysunków Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Wprowadzenie do eksploracji danych 1.2. Natura zbiorów danych 1.3. Rodzaje struktur: modele i wzorce 1.4. Zadania eksploracji danych 1.5. Komponenty

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych

Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Typowe błędy w analizie rynku nieruchomości przy uŝyciu metod statystycznych Sebastian Kokot XXI Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, Międzyzdroje 2012 Rzetelnie wykonana analiza rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery Cel kalibracji Celem kalibracji jest wyznaczenie parametrów określających zaleŝności między układem podstawowym a układem związanym z kamerą, które występują łącznie z transformacją perspektywy oraz parametrów

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

MODELE LINIOWE. Dr Wioleta Drobik

MODELE LINIOWE. Dr Wioleta Drobik MODELE LINIOWE Dr Wioleta Drobik MODELE LINIOWE Jedna z najstarszych i najpopularniejszych metod modelowania Zależność między zbiorem zmiennych objaśniających, a zmienną ilościową nazywaną zmienną objaśnianą

Bardziej szczegółowo

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Opis efektów dla kierunku Elektronika Studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K (po podkreślniku)

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 5 Wersja z dnia 9 grudnia 2010 roku

Strona 1 z 5 Wersja z dnia 9 grudnia 2010 roku Strona 1 z 5 Załącznik nr 7 WYMAGANIA DOTYCZĄCE STANOWISKA DO INTERPRETACJI (STANOWISKA OPI- SOWEGO) DLA RADIOLOGII CYFROWEJ I. Wymagania ogólne 1. W radiologii cyfrowej uŝywa się dwóch podstawowych rodzajów

Bardziej szczegółowo

TELEDIAGNOSTYCZNE OPROGRAMOWANIE DO POMIARÓW KRZYWIZN KRĘGOSŁUPA I KLASYFIKACJI ZŁAMAŃ KRĘGÓW

TELEDIAGNOSTYCZNE OPROGRAMOWANIE DO POMIARÓW KRZYWIZN KRĘGOSŁUPA I KLASYFIKACJI ZŁAMAŃ KRĘGÓW Markiewicz Ł. 1,2, Narloch J. 1,3, Łukasik B. 3, Glinkowski W. 3,4 TELEDIAGNOSTYCZNE OPROGRAMOWANIE DO POMIARÓW KRZYWIZN KRĘGOSŁUPA I KLASYFIKACJI ZŁAMAŃ KRĘGÓW 1 Studenckie Koło Naukowe - TeleZdrowie,

Bardziej szczegółowo

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3

SYMULATOR EKG. Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 SYMULATOR EKG Bartłomiej Bielecki 1, Marek Zieliński 2, Paweł Mikołajaczak 1,3 1. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie 2. Państwowy Szpital im. Ludwika Rydygiera w Chełmie 3. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ. Joanna Bryndza

ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ. Joanna Bryndza ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ Joanna Bryndza Wprowadzenie Jednym z kluczowych problemów w szacowaniu poziomu ryzyka przedsięwzięcia informatycznego

Bardziej szczegółowo

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja Rak piersi Najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce 2004 r. ponad12 000 nowych zachorowań na raka piersi

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Automatyczne rozpoznawanie mowy - wybrane zagadnienia / Ryszard Makowski. Wrocław, Spis treści

Automatyczne rozpoznawanie mowy - wybrane zagadnienia / Ryszard Makowski. Wrocław, Spis treści Automatyczne rozpoznawanie mowy - wybrane zagadnienia / Ryszard Makowski. Wrocław, 2011 Spis treści Przedmowa 11 Rozdział 1. WPROWADZENIE 13 1.1. Czym jest automatyczne rozpoznawanie mowy 13 1.2. Poziomy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16 Przegląd uwarunkowań i metod oceny efektywności wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budownictwie : praca zbiorowa / pod red. Joachima Kozioła. Gliwice, 2012 Spis treści WSTĘP 13 Bibliografia 16

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania

Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania Grupa ID308, Zespół 11 PRZETWARZANIE OBRAZÓW Sprawozdanie z ćwiczeń Ćwiczenie 6 Temat: Operacje sąsiedztwa wyostrzanie obrazu Wykonali: 1. Mikołaj Janeczek

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 201/2014 Kierunek studiów: Inżynieria Biomedyczna Forma

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA

BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA ZAŁĄCZNIK C Anna Gontarek-Janicka 1 BADANIE WYBRANYCH PROCESÓW REALIZOWANYCH W SZPITALACH NA STYKU Z SYSTEMAMI E-ZDROWIA SPIS TREŚCI WSKAZÓWKI METODYCZNE DO PRZEPROWADZENIA BADAŃ... 2 WYKAZ WYBRANYCH PROCESÓW

Bardziej szczegółowo

RAKOOPORNI. Program profilaktyki raka piersi. Bezpłatne badania mammograficzne

RAKOOPORNI. Program profilaktyki raka piersi. Bezpłatne badania mammograficzne RAKOOPORNI Program profilaktyki raka piersi Bezpłatne badania mammograficzne Jesteś w wieku od 40 do 49 lat lub po 70 roku życia? W ciągu ostatniego roku nie miałaś wykonanej mammografii? Skorzystaj z

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium TECHNIKI OBRAZOWANIA MEDYCZNEGO Medical Imaging Techniques Forma

Bardziej szczegółowo

Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3.

Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3. Przedmowa Wykaz oznaczeń Wykaz skrótów 1. Sygnały i ich parametry 1 1.1. Pojęcia podstawowe 1 1.2. Klasyfikacja sygnałów 2 1.3. Sygnały deterministyczne 4 1.3.1. Parametry 4 1.3.2. Przykłady 7 1.3.3. Sygnały

Bardziej szczegółowo

Tomosynteza. Siemens Siemens AG AG. All rights reserved. H CP XP MK WH

Tomosynteza. Siemens Siemens AG AG. All rights reserved. H CP XP MK WH Tomosynteza Page 1 PSTE Łódź 2015 Magdalena Barcikowska Tomosynthesis is not commercially available in all countries. Due to regulatory reasons its future availability cannot be guaranteed. Please contact

Bardziej szczegółowo

Modelowanie krzywych i powierzchni

Modelowanie krzywych i powierzchni 3 Modelowanie krzywych i powierzchni Modelowanie powierzchniowe jest kolejną metodą po modelowaniu bryłowym sposobem tworzenia części. Jest to też sposób budowy elementu bardziej skomplikowany i wymagający

Bardziej szczegółowo

Komputerowa diagnoza medyczna tworzenie i interpretowanie. prof. dr hab. inż. Andrzej Walczak

Komputerowa diagnoza medyczna tworzenie i interpretowanie. prof. dr hab. inż. Andrzej Walczak Komputerowa diagnoza medyczna tworzenie i interpretowanie prof. dr hab. inż. Andrzej Walczak Agenda 1. Po co budujemy komputerowe wspomaganie diagnostyki medycznej? 2. Wymagania na IT wdrażane w medycynie

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA

Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów INFORMATYKA, specjalność: 1) Sieciowe systemy informatyczne. 2) Bazy danych Absolwent studiów I stopnia kierunku Informatyka WIEDZA Ma wiedzę z matematyki

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe przetwarzanie i kompresja danych. dr inż.. Wojciech Zając

Cyfrowe przetwarzanie i kompresja danych. dr inż.. Wojciech Zając Cyfrowe przetwarzanie i kompresja danych dr inż.. Wojciech Zając Wykład 7. Standardy kompresji obrazów nieruchomych Obraz cyfrowy co to takiego? OBRAZ ANALOGOWY OBRAZ CYFROWY PRÓBKOWANY 8x8 Kompresja danych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : ANALIZA I PRZETWARZANIE OBRAZÓW MEDYCZNYCH 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: DIAGNOSTYKA OBRAZOWA Nazwa w języku angielskim: DIAGNOSTIC IMAGING Kierunek studiów (jeśli dotyczy):

Bardziej szczegółowo

Prof. Stanisław Jankowski

Prof. Stanisław Jankowski Prof. Stanisław Jankowski Zakład Sztucznej Inteligencji Zespół Statystycznych Systemów Uczących się p. 228 sjank@ise.pw.edu.pl Zakres badań: Sztuczne sieci neuronowe Maszyny wektorów nośnych SVM Maszyny

Bardziej szczegółowo

Transmisyjne zastosowanie progresywnego kodeka falkowego

Transmisyjne zastosowanie progresywnego kodeka falkowego Transmisyjne zastosowanie progresywnego kodeka falkowego Autor: Paweł Hałasa Zakład Elektroniki Jądrowej i Medycznej Promotor: dr hab. inż. Artur Przelaskowski Plan prezentacji Cel pracy Środowisko pracy

Bardziej szczegółowo

Tomosynteza mit czy hit?

Tomosynteza mit czy hit? Tomosynteza mit czy hit? Page 1 Radiologia Wspólna Sprawa Kraków 2014 Magdalena Barcikowska Tomosynthesis is not commercially available in all countries. Due to regulatory reasons its future availability

Bardziej szczegółowo

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego Piotr Walerjan Elektrofizjologia w padaczce Dlaczego stosujemy metody elektrofizjologiczne w diagnostyce padaczki? Ognisko padaczkowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Pattern Classification

Pattern Classification Pattern Classification All materials in these slides were taken from Pattern Classification (2nd ed) by R. O. Duda, P. E. Hart and D. G. Stork, John Wiley & Sons, 2000 with the permission of the authors

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł

Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł Joanna Anioł Wykształcenie: wyższe Studia na Wydziale Lekarskim Collegium Medium UJ w Krakowie 1989 1995 Kształcenie podyplomowe: Specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Rodzaje analiz w SIT/GIS

Rodzaje analiz w SIT/GIS Rodzaje analiz w SIT/GIS Analizy przestrzenne to zbiór działań na jednej bądź kilku warstwach informacyjnych GIS, w celu uzyskania nowej informacji w postaci graficznej lub tabelarycznej Rodzaje analiz

Bardziej szczegółowo

Aerotriangulacja. 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek. 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli

Aerotriangulacja. 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek. 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli Aerotriangulacja 1. Aerotriangulacja z niezależnych wiązek 2. Aerotriangulacja z niezależnych modeli Definicja: Cel: Kameralne zagęszczenie osnowy fotogrametrycznej + wyznaczenie elementów orientacji zewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie i transmisja danych multimedialnych. Wykład 7 Transformaty i kodowanie. Przemysław Sękalski.

Przetwarzanie i transmisja danych multimedialnych. Wykład 7 Transformaty i kodowanie. Przemysław Sękalski. Przetwarzanie i transmisja danych multimedialnych Wykład 7 Transformaty i kodowanie Przemysław Sękalski sekalski@dmcs.pl Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych DMCS Wykład

Bardziej szczegółowo

ul. Krakowska 16, 35-111 Rzeszów tel. 17 86 43 312, sek./fax 17 85 32 770 sekretariat@szpitalmsw.rzeszow.pl www.szpitalmsw.rzeszow.

ul. Krakowska 16, 35-111 Rzeszów tel. 17 86 43 312, sek./fax 17 85 32 770 sekretariat@szpitalmsw.rzeszow.pl www.szpitalmsw.rzeszow. SAMODZIELNY PUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MINISTERSTWA SPRAW WEWNĘTRZNYCH W RZESZOWIE ul. Krakowska 16, 35-111 Rzeszów tel. 17 86 43 312, sek./fax 17 85 32 770 sekretariat@szpitalmsw.rzeszow.pl www.szpitalmsw.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Techniki przetwarzania sygnałów, D1_3

KARTA PRZEDMIOTU. Techniki przetwarzania sygnałów, D1_3 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Nazwa przedmiotu (j. ang.): Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Document: Exercise*02*-*manual /11/ :31---page1of8 INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 2

Document: Exercise*02*-*manual /11/ :31---page1of8 INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 2 Document: Exercise*02*-*manual ---2014/11/12 ---8:31---page1of8 PRZEDMIOT TEMAT KATEDRA MECHANIKI STOSOWANEJ Wydział Mechaniczny POLITECHNIKA LUBELSKA INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 2 Wybrane zagadnienia z

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. Transformacje skali szarości obrazów

Ćwiczenie 6. Transformacje skali szarości obrazów Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Przetwarzanie sygnałów laboratorium ETD5067L Ćwiczenie 6. Transformacje skali szarości obrazów 1. Obraz cyfrowy Obraz w postaci cyfrowej

Bardziej szczegółowo

centralna weryfikacja

centralna weryfikacja Założenia audytu klinicznego zdjęć mammograficznych oparte są na wytycznych zawartych w European Guidelines for Quality Assurance in Breast Cancer Screening and Diagnosis 1 (dokument sygnowany przez Komisję

Bardziej szczegółowo

NOWY DESIGN i nowoczesne technologie

NOWY DESIGN i nowoczesne technologie NOWY DESIGN i nowoczesne technologie NIESPOTYKANY WCZEŚNIEJ POZIOM ERGONOMII Badania Tomosyntezy i 2D przy dostępie 360 W pozycji wyprostowanej lub w przechyleniu. W pozycji przechylonej można skorzystać

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTEKA PROGRAMU R - BIOPS. Narzędzia Informatyczne w Badaniach Naukowych Katarzyna Bernat

BIBLIOTEKA PROGRAMU R - BIOPS. Narzędzia Informatyczne w Badaniach Naukowych Katarzyna Bernat BIBLIOTEKA PROGRAMU R - BIOPS Narzędzia Informatyczne w Badaniach Naukowych Katarzyna Bernat Biblioteka biops zawiera funkcje do analizy i przetwarzania obrazów. Operacje geometryczne (obrót, przesunięcie,

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Struktura obrazowej bazy danych

1. Wprowadzenie. 2. Struktura obrazowej bazy danych WYZNACZANIE FAKTUR WE WSTĘPNYM PRZYGOTOWANIU OBRAZÓW DLA CELÓW OBRAZOWEJ BAZY DANYCH Tatiana Jaworska Instytut Badań Systemowych, Polska Akademia Nauk, ul. Newelska 6, 01-447 Warszawa, W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim CYFROWE PRZETWARZANIE SYGNAŁÓW Nazwa w języku angielskim DIGITAL SIGNAL PROCESSING Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Systemy ekspertowe i ich zastosowania. Katarzyna Karp Marek Grabowski

Systemy ekspertowe i ich zastosowania. Katarzyna Karp Marek Grabowski Systemy ekspertowe i ich zastosowania Katarzyna Karp Marek Grabowski Plan prezentacji Wstęp Własności systemów ekspertowych Rodzaje baz wiedzy Metody reprezentacji wiedzy Metody wnioskowania Języki do

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH KSTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY WYKORYSTANIEM NARĘDI WSPOMAGAJĄCYCH Waldemar PASKOWSKI, Artur KUBOSEK Streszczenie: W referacie przedstawiono wykorzystanie metod wspomagania

Bardziej szczegółowo

Współczesna mammografia

Współczesna mammografia Analogowa intuicja, cyfrowa rzeczywistość Współczesna mammografia Mammografia jest radiologiczną metodą badania gruczołu piersiowego. Jak w każdej innej metodzie rentgenowskiej, do uzyskania obrazu diagnostycznego

Bardziej szczegółowo

Rozpoznawanie Twarzy i Systemy Biometryczne

Rozpoznawanie Twarzy i Systemy Biometryczne Filtry Plan wykładu Przegląd dostępnych filtrów Zastosowanie filtrów na różnych etapach pracy systemu Dalsze badania Kontrast i ostrość Kontrast różnica w kolorze i świetle między częściami ś i obrazu

Bardziej szczegółowo

Ocena rozprawy na stopień doktora nauk medycznych lekarz Małgorzaty Marii Skuzy

Ocena rozprawy na stopień doktora nauk medycznych lekarz Małgorzaty Marii Skuzy Dr hab. n. med. Elżbieta Jurkiewicz, prof. nadzw. Warszawa, 6 lipca 2016 Kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie Ocena rozprawy na stopień doktora nauk

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. Wykład 2 Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska Wykład 2 SAR Geometria zobrazowania (azimuth direction) https://directory.eoportal.org/web/eoportal/satellite-missions/s/seasat Geometria zobrazowania

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 12. Analiza obrazu Wyznaczanie parametrów ruchu obiektów

WYKŁAD 12. Analiza obrazu Wyznaczanie parametrów ruchu obiektów WYKŁAD 1 Analiza obrazu Wyznaczanie parametrów ruchu obiektów Cel analizy obrazu: przedstawienie każdego z poszczególnych obiektów danego obrazu w postaci wektora cech dla przeprowadzenia procesu rozpoznania

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Krzysztof Petelczyc Optyka Widzenia

Dr inż. Krzysztof Petelczyc Optyka Widzenia Literatura: Dr inż. Krzysztof Petelczyc Optyka Widzenia http://webvision.med.utah.edu/book A. Valberg Light Vision Color D. Atchison, G. Smith Optics of Human eye M. Zając Optyka okularowa Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii. Ćwiczenie 4. Badanie optycznej transformaty Fouriera

Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii. Ćwiczenie 4. Badanie optycznej transformaty Fouriera Laboratorium optycznego przetwarzania informacji i holografii Ćwiczenie 4. Badanie optycznej transformaty Fouriera Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdańska Gdańsk

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI OPARTE NA KOMPETENCJACH (1) KOMPETENCJE

ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI OPARTE NA KOMPETENCJACH (1) KOMPETENCJE ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI OPARTE NA KOMPETENCJACH (1) KOMPETENCJE KOMPETENCJE potencjał przyczyniający się do osiągnięcia określonych wyników w procesach pracy. KOMPETENCJE potencjał, istniejący w

Bardziej szczegółowo

bo od managera wymaga się perfekcji

bo od managera wymaga się perfekcji bo od managera wymaga się perfekcji MODELOWANIE PROCESÓW Charakterystyka modułu Modelowanie Procesów Biznesowych (BPM) Modelowanie procesów biznesowych stanowi fundament wdroŝenia systemu zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

POPULACYJNY PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA PIERSI OCENA KLINICZNA MAMMOGRAMÓW PODSUMOWANIE AUDYTU

POPULACYJNY PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA PIERSI OCENA KLINICZNA MAMMOGRAMÓW PODSUMOWANIE AUDYTU POPULACYJNY PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA PIERSI OCENA KLINICZNA MAMMOGRAMÓW PODSUMOWANIE AUDYTU Opracowanie: Ewa Wesołowska Mammografia rentgenowska jest podstawową metodą badania piersi, ale musi

Bardziej szczegółowo

Inteligentna analiza danych

Inteligentna analiza danych Numer indeksu 150946 Michał Moroz Imię i nazwisko Numer indeksu 150875 Grzegorz Graczyk Imię i nazwisko kierunek: Informatyka rok akademicki: 2010/2011 Inteligentna analiza danych Ćwiczenie I Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Segmentacja przez detekcje brzegów

Segmentacja przez detekcje brzegów Segmentacja przez detekcje brzegów Lokalne zmiany jasności obrazu niosą istotną informację o granicach obszarów (obiektów) występujących w obrazie. Metody detekcji dużych, lokalnych zmian jasności w obrazie

Bardziej szczegółowo

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Inżynierii Produkcji Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Dr inż. Andrzej Loska VII Konferencja Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie obrazów wykład 7. Adam Wojciechowski

Przetwarzanie obrazów wykład 7. Adam Wojciechowski Przetwarzanie obrazów wykład 7 Adam Wojciechowski Przekształcenia morfologiczne Przekształcenia podobne do filtrów, z tym że element obrazu nie jest modyfikowany zawsze lecz tylko jeśli spełniony jest

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

4 Zasoby językowe Korpusy obcojęzyczne Korpusy języka polskiego Słowniki Sposoby gromadzenia danych...

4 Zasoby językowe Korpusy obcojęzyczne Korpusy języka polskiego Słowniki Sposoby gromadzenia danych... Spis treści 1 Wstęp 11 1.1 Do kogo adresowana jest ta książka... 12 1.2 Historia badań nad mową i językiem... 12 1.3 Obecne główne trendy badań... 16 1.4 Opis zawartości rozdziałów... 18 2 Wyzwania i możliwe

Bardziej szczegółowo

Operacje morfologiczne w przetwarzaniu obrazu

Operacje morfologiczne w przetwarzaniu obrazu Przekształcenia morfologiczne obrazu wywodzą się z morfologii matematycznej działu matematyki opartego na teorii zbiorów Wykorzystuje się do filtracji morfologicznej, wyszukiwania informacji i analizy

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu

Hurtownie danych i business intelligence. Plan na dziś : Wprowadzenie do przedmiotu i business intelligence Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl Wrocław 2005-2007 Plan na dziś : 1. Wprowadzenie do przedmiotu (co będzie omawiane oraz jak będę weryfikował zdobytą wiedzę

Bardziej szczegółowo

Biała księga Oprogramowanie CARESTREAM Tube & Line Visualization, oprogramowanie CARESTREAM Pneumothorax Visualization

Biała księga Oprogramowanie CARESTREAM Tube & Line Visualization, oprogramowanie CARESTREAM Pneumothorax Visualization , oprogramowanie CARESTREAM Pneumothorax Obróbka w widoku towarzyszym firmy Carestream dla ulepszonej wizualizacji cewników przewodów i odmy opłucnowej w przypadku cyfrowej, przenośnej radiografii klatki

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka obrazowa

Diagnostyka obrazowa Diagnostyka obrazowa Ćwiczenie szóste Transformacje obrazu w dziedzinie częstotliwości 1 Cel ćwiczenia Ćwiczenie ma na celu zapoznanie uczestników kursu Diagnostyka obrazowa z podstawowymi przekształceniami

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski. Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab

Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski. Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab EXIT 2004 Wstęp 7 CZĘŚĆ I 9 OBRAZ ORAZ JEGO DYSKRETNA STRUKTURA 9 1. Obraz w programie Matlab 11 1.1. Reprezentacja obrazu

Bardziej szczegółowo