ZESTAWIENIE UWAG DO PROJEKTU ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym - uzgodnienia międzyresortowe (Ministerstwa oraz urzędy centralne)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESTAWIENIE UWAG DO PROJEKTU ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym - uzgodnienia międzyresortowe (Ministerstwa oraz urzędy centralne)"

Transkrypt

1 Lp. Przepis Zgłaszający uwagę Uwaga ogólna RCL Treść uwagi 1. Należy przede wszystkim zauważyć, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego art. 68 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne, a w szczególności na ustawodawcę obowiązek określenia zasad realizowania prawa do ochrony zdrowia. Nakazuje więc stworzenie normatywnego układu odniesienia (systemu prawnego), który pozwoli dookreślić treść prawa do ochrony zdrowia, a to łączy się z koniecznością określenia warunków i zakresu udzielania świadczeń zdrowotnych. Ustrojodawca w art. 68 ust. 2 nie przesądza tego, jaki model normatywny powinien ustawodawca przyjąć w tej materii, tym samym otwiera możliwość kompilowania przez ustawodawcę modelu ochrony zdrowia zasadzającego się na środkach publicznych z innymi znanymi we współczesnych systemach sposobami dofinansowania kosztów tych świadczeń (udział własny, dodatkowe ubezpieczenie). Ustawa nie może jednak Stanowisko / Wyjaśnienia 1

2 pozostawiać wątpliwości co do tego, jaki jest zakres świadczeń medycznych przysługujących beneficjentom publicznego systemu opieki zdrowotnej wobec istnienia wyraźnego nakazu konstytucyjnego określenia tej materii, a w konsekwencji nie może wprowadzać - w ramach tego systemu - modelu pozwalającego na dyferencjację świadczeń w wypadku występowania podobnych potrzeb zdrowotnych. (vide: wyrok TK z dnia 7 stycznia 2004 r., sygn. akt K 14/03, OTK-A 2004/1/1). W kontekście wyżej przedstawionego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego nie wydaje się prawidłowa definicja dodatkowego świadczenia zdrowotnego, bowiem wprowadzać może dyferencjację świadczeń w wypadku występowania podobnych potrzeb zdrowotnych. Zauważyć należy, iż wprowadzając w przedmiotowym projekcie instytucję dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego, projektodawca w art. 3 projektu nie określa zakresu przedmiotowego pojęcia dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Lakoniczne stwierdzenie, iż dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne jest ubezpieczeniem wypadkowym 2

3 lub chorobowym i odesłanie do załącznika do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66, z późn. zm.), określającego podział ryzyka według działów, grup i rodzajów jest nie tylko nie wystarczające, ale również niezrozumiałe. Świadczeniobiorcy bowiem w systemie ubezpieczeń zdrowotnych stosownie do treści art. 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1071, z późn. zm.) - mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie, czyli de facto także prawo do opieki z tytułu wypadku lub choroby. Wobec czego stwierdzić należy, że z uwagi na krzyżowanie się zakresów przedmiotowych obu rodzajów ubezpieczeń mogą powstawać wątpliwości co do zakresu przedmiotowego świadczeń, które będą objęte dodatkową ochroną ubezpieczeniową. Tym bardziej, że zgodnie z art. 5 3

4 pkt 35 ww. ustawy - świadczeniobiorcom przysługują świadczenia gwarantowane rozumiane jako świadczenia opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie, co oznacza, iż ustawa dopuściła wprost możliwość pobierania opłat w przypadku współfinansowania świadczeń ze środków publicznych. 2. Należy jednocześnie podkreślić, iż z art. 68 ust. 1 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny wywodzi podmiotowe prawo jednostki do ochrony zdrowia. W ocenie Trybunału treścią prawa do ochrony zdrowia nie jest naturalnie jakiś abstrakcyjnie określony stan "zdrowia" poszczególnych jednostek, ale możliwość korzystania z systemu ochrony zdrowia, funkcjonalnie ukierunkowanego na zwalczanie i zapobieganie chorobom, urazom i niepełnosprawności. (vide: wyrok TK z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt K 2/98, OTK 1999/3/38; wyrok TK z dnia 7 stycznia 2004 r., sygn. akt K 14/03, OTK-A 2004/1/1). Wobec czego należałoby rozważyć czy wprowadzenie instytucji dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego w 4

5 przedstawionej formie nie naruszyłoby prawa obywatela do korzystania z systemu ochrony zdrowia, mając na uwadze dotychczas funkcjonujące umowy cywilnoprawne o świadczenie opieki zdrowotnej. W obecnym stanie prawnym istnieje możliwość wyboru pomiędzy opieką zdrowotną finansowaną ze środków publicznych a opieką medyczną świadczoną na podstawie umowy cywilnoprawnej, jednakże są to dwa niezależne systemy, dlatego nie powodują nierównego dostępu do opieki medycznej. Jednakże należy zauważyć, iż w swej istocie umowy dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego przeznaczone są dla ograniczonego kręgu adresatów, bowiem zazwyczaj w ogólnych warunkach ubezpieczenia zawarte są postanowienia, iż ubezpieczonym nie może być osoba powyżej 65 roku życia oraz wprost wyłączone są m.in. osoby chore psychicznie, posiadające wrodzone choroby i wady lub trwale niezdolne do pracy (do zawarcia umowy konieczne jest wypełnienie wniosku dotyczącego stanu zdrowia ubezpieczonego). Wydaje się wysoce prawdopodobne, iż w sytuacji wprowadzenia dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego, 5

6 wskazane wyżej osoby nie będą mogły skorzystać także z tej formy ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym w stosunku do tych osób może nie zostać zrealizowane prawo do ochrony zdrowia, o którym mowa w art. 68 ust. 1 Konstytucji. 3. Należy równocześnie zauważyć, iż art. 68 ust. 2 Konstytucji stanowi, iż dostęp do świadczeń finansowanych ze środków publicznych musi być równy dla wszystkich obywateli, niezależnie od ich sytuacji materialnej. Proklamowana w analizowanym przepisie równość w dostępie do świadczeń opieki zdrowotnej stanowi rozwinięcie wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości oraz koncepcji solidaryzmu społecznego. Zasady korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w tym zakresie są bowiem niezależne od zakresu partycypacji poszczególnych członków wspólnoty obywatelskiej w tworzeniu zasobu środków publicznych stanowiących źródło ich finansowania. Podobnie też jak sam dostęp do świadczeń, musi to być równość w ujęciu rzeczywistym, a nie tylko formalnym. (vide: wyrok TK z dnia 7 stycznia 2004 r., sygn. akt K 14/03, OTK A 2004/1/1). 6

7 Wobec czego w ocenie RCL postanowienia art. 8 ust. 1 projektowanej ustawy ustalające obowiązek pokrywania kosztów leczenia przez ubezpieczyciela w sytuacji, gdy ubezpieczony jest jednocześnie świadczeniobiorcą w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, wydają się pozostawać w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 68 ust. 2 Konstytucji, bowiem jednoznacznie wyłączają osoby, które zawarły umowę dodatkowego ubezpieczenia, z finansowania kosztów leczenia ze środków publicznych, pomimo opłacania przez te osoby składki na ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na jej przymusowy charakter. Tym samym regulacje projektowanego art. 8 ust. 1 powodują brak dostępu dla osób objętych dodatkowym ubezpieczeniem zdrowotnym do finansowania ubezpieczenia ze środków publicznych. Jest to o tyle istotne, że art. 68 ust. 2 Konstytucji nie przewiduje możliwości zwolnienia władzy publicznej z obowiązku zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Ustrojodawca pozostawia ustawodawcy jedynie swobodę w zakresie określenia warunków i udzielania zakresu świadczeń. 7

8 Nadto należy zauważyć, iż ww. regulacja może wywołać również negatywne skutki finansowe dla danej osoby będącej stroną umowy o dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne, gdyż poniesienie przez ubezpieczyciela kosztów świadczeń opieki zdrowotnej mimo istnienia w tym zakresie obowiązku świadczenia ze środków publicznych, może skutkować podwyższeniem przez ubezpieczyciela wysokości składki. Bowiem zazwyczaj ogólne warunki ubezpieczenia zawierają postanowienia odnośnie możliwości podwyższenia składki stanowiąc, iż wysokość podstawowej składki ubezpieczeniowej uzależniona jest od czynników ryzyka, a w szczególności od informacji o szkodowości. 4. Należy jednocześnie zauważyć, iż w obowiązującym stanie prawnym kwestie dotyczące przymusowego oraz dobrowolnego systemu ubezpieczeń zdrowotnych zostały kompleksowo uregulowane. Kwestie dotyczące dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego regulują przepisy Kodeksu cywilnego o umowie ubezpieczenia oraz ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, a zatem tytuł ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym może 8

9 budzić wątpliwości. Wobec czego należałoby rozważyć czy jest zasadne wprowadzanie do systemu nowej ustawy, która w swej treści w istocie opiera się na regulacji kodeksu cywilnego oraz ww. ustawy o działalności ubezpieczeniowej, odsyłając w swojej treści w art. 10 wprost do stosowania ww. regulacji, czy też nie byłoby wystarczająca nowelizacja ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Ponadto należy zaznaczyć, iż zakres przedmiotowy projektowanej ustawy określony w art. 1 nie jest spójny z treścią ustawy, bowiem nie zostały określone zasady prowadzenia działalności w zakresie dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Uwaga ogólna KPRM W Programie prac legislacyjnych Rady Ministrów na 2011 r. w pkt. 53 jako projekt priorytetowy umieszczony został projekt ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym. W opisie istoty projektu określono, że ma on na celu wprowadzenie kompleksowej regulacji w zakresie funkcjonowania prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych obejmującej w szczególności definicję zakresu 9

10 ubezpieczenia oraz określenie minimalnych wymogów w zakresie oferowania tych produktów (w szczególności w zakresie Ogólnych Warunków Umów oraz elementów umowy ubezpieczeniowej). Określenie relacji pomiędzy płatnikami prywatnymi i płatnikiem publicznym, korzystającymi z usług tych samych świadczeniodawców. Umożliwienie objęcia prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym świadczeń medycyny pracy. Wprowadzenie ulgi podatkowej na ubezpieczenia zdrowotne oraz możliwości finansowania polis ubezpieczenia zdrowotnego z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Niniejszy dokument nie wypełnia tych zapowiedzi. W prezentowanym projekcie brak precyzyjnej definicji czym jest dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne, nie określono zakresu ubezpieczenia, minimalnych wymogów w zakresie oferowanych produktów ubezpieczeniowych ani relacji pomiędzy płatnikiem publicznym, a płatnikiem prywatnym kontraktujących u tych samych świadczeniodawców. Uwaga ogólna Minister Projekt powinien jedynie regulować stosunki prawne 10

11 Finansów wynikające z umowy między NFZ a zakładem ubezpieczeń, tworząc ramy współpracy. Poddaje się zatem pod rozwagę zasadność przyjętego w projekcie rozwiązania polegającego na regulowaniu kwestii dotyczących umów zawieranych pomiędzy zakładem ubezpieczeń a ubezpieczającymi tego typu stosunki regulują przepisy KC oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Projekt powinien jasno określać kiedy świadczenia finansowane są z systemu dobrowolnego a kiedy z systemu obowiązkowego. Odnosząc się do ulgi wskazać należy, iż w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw do ustawy o finansach publicznych został dodany art. 112c, ograniczający możliwość przyjmowania przez Radę Ministrów projektów ustaw mogących wpływać negatywnie na budżet państwa. Stosownie do ww. przepisu, w okresie objęcia Polski przez Komisję Europejską procedurą ograniczenia nadmiernego deficytu, Rada Ministrów nie może przyjmować projektów ustaw 11

12 określających nowe zwolnienia, ulgi i obniżki8, których skutkiem finansowym może być zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów publicznych w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów, a także powodować zwiększenia wskazanych w tym przepisie wydatków zaliczanych do tzw. wydatków sztywnych. Należy również wziąć pod uwagę aspekt społeczny wątpliwości budzi bowiem kwestia przyjmowania poza kolejnością lub też po wyczerpaniu limitów przyjęć przez NFZ osób, które się dodatkowo ubezpieczyły. Przyjęcie proponowanego rozwiązania w zakresie ulgi podatkowej stoi w sprzeczności z art. 112c ustawy o finansach publicznych. Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę na błędy w oszacowaniu skutków omawianej ulgi, zawarte w OSR. Kwota odliczenia od podatku z tytułu wydatków na odpłatne świadczenia zdrowotne, udzielone przez nzozy w 2001 r. wyniosła 163,3 mln zł co jest zgodne z podaną informacją. Jednakże podkreślenia wymaga fakt, iż odliczeniu podlegało 12

13 19% poniesionych wydatków, nie więcej niż przypadający limit, który w 2001 r. wyniósł 370,24 zł. Wydatki stanowiące podstawę do ulgi kształtowały się na poziomie 859 mln zł. Stosując metodę przedstawioną w uzasadnieniu, gdzie punktem odniesienia jest poziom wykorzystania ulgi z 2001 r., wstępnie można oszacować wydatki z tytułu składek na dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne, będące przedmiotem regulacji na kwotę ok mln zł. Zgodnie z projektem wydatki z tego tytułu obniżały podstawę opodatkowania, co przy przyjęciu stawki podatku z pierwszego przedziału skali podatkowej wpłynęłoby na zmniejszenie dochodów sektora finansów publicznych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na kwotę o ok. 230 mln zł, co oznacza skutek o 192 mln większy od przedstawionego przez autorów projektu. Niemniej jednak trudno utożsamiać projektowane rozwiązania z ulgą obowiązującą w latach , gdzie odliczeniu podlegały wyłącznie faktycznie poniesione wydatki na odpłatne świadczenia zdrowotne, udzielane 13

14 przez nzozy. W tej sytuacji oszacowania skutków finansowych projektowanych rozwiązań można dokonać przyjmując hipotetyczną grupę zainteresowanych (np. 10% zatrudnionych, tj. 970 tys. osób) oraz kwotę ubezpieczenia (np. 100 zł miesięcznie). Przy takich założeniach zmniejszenie dochodów sektora finansów publicznych wyniosłoby ok. 210 mln zł. Zachodzi pytanie,, na ile zasadnym byłoby aby ze środków publicznych wspierać rozwój prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, jaki interes społeczny to zrealizuje i w którym innym obszarze zadań publicznych można zmniejszyć finansowanie z tego tytułu. Projektodawca nie daje odpowiedzi na te pytania. W ocenie MF także wdrożenie nowej ulgi powodowałoby istotną sprzeczność systemową. W obecnym stanie prawnym odliczeniu od podatku PIT podlega bowiem jedynie część składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ. Pozostała część nie jest odliczana. Wydaje się, iż trudno byłoby znaleźć uzasadnienie dla wprowadzenia 14

15 odliczenia związanego dodatkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przy funkcjonowaniu poza taką możliwością części składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W związku z tym postuluje się usunięcie z projektu całego art. 11. Powstaje także wątpliwość co należy rozumieć przez dodatkowe ubezpieczenie zdrowotne. Wydaje się, że trudno mówić o dodatkowych ubezpieczeniach w sytuacji, gdy zakres dodatkowych świadczeń pokrywa się z świ8adzceniami udzielanymi w NFZ. Obecnie zakłady ubezpieczeń także oferują produkty ubezpieczeniowe związane z ryzykiem chorobowym i wypadkowym, realizując ochronę poprzez wypłacanie świadczeń odszkodowawczych, które mogą być wykorzystane na leczenie albo finansowanie usług zdrowotnych. Należy wprowadzić regulacje szerzej odnoszące się do ww. kwestii, w szczególności mając na względzie wskazany w uzasadnieniu cel projektu, tj. poprawę dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej oraz stworzenie możliwości 15

16 racjonalnego zarządzania i wykorzystania wolnych zasobów. Zgodnie z art. 9 ust. 2 Drugiej Dyrektywy Rady w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie i ustanowienia przepisów ułatwiających skuteczne korzystanie ze swobody świadczenia usług oraz zmieniająca dyrektywę 73/239/EWG (88/357/EWG) państwa członkowskie nie ustanawiają przepisów wymagających zatwierdzenia lub systematycznego zgłaszania informacji ogólnych i szczegółowych warunkach polis, taryfach składek lub formularzach i innych drukowanych dokumentach, które zakład ubezpieczeń zamierza stosować w swoich kontaktach z ubezpieczonymi. Mogą one wymagać jedynie doraźnego zgłaszania tych warunków i innych dokumentów w celu zbadania ich zgodność z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi w odniesieniu do tych ryzyk, a wymóg ten nie może stanowić uprzedniego warunku prowadzenia działalności przez zakłady. Mając na 16

17 uwadze powyższe, należy wskazać, iż zakłady ubezpieczeń będą mogły ustalać składki ubezpieczeniowe na dowolnym poziomie. Ustawodawca nie będzie miał możliwości ustanowienia ogólnych minimalnych wymogów dotyczących sposobu ustalania taryf składek. Implementacja tych zapisów do krajowego porządku prawnego została dokonana w art. 18 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, który stanowi że wysokość składek ubezpieczeniowych ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Istnieje zatem potencjalna możliwość ustalania przez zakłady ubezpieczeń wygórowanych i zaporowych taryf składek dla osób będących w grupie podwyższonego ryzyka, np. osób starszych. Projekt ustawy nie precyzuje jaki charakter względem systemu powszechnego będą miały dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne., Czy będą one zatem komplementarne, suplementarne czy tez substytucyjn. Pozostawienie tego w OWU uniemożliwia określenie 17

18 skutków jakie wywoła projekt w zakresie finansowania świadczeń, a w szczególności w jakim zakresie odciąży NFZ i czy skala odciążenia nie będzie mniejsza niż koszty wynikające z projektu (ulga podatkowa). Uwaga ogólna MPiPS Ustawa budzi wątpliwości co do zachowania równego dostępu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Stawia osoby o niższym statucie finansowym w sytuacji gorszej niż osoby z wysokimi dochodami. Realizowanie przez jeden podmiot świadczeń z dwóch różnych systemów rozmywa jasność przepływów strumieni finansowych i stwarza możliwość omijania przepisów i powodowania, że w praktyce osoby nie dysponujące dodatkowym ubezpieczeniem zostaną zepchnięte na koniec kolejki, w której na bieżąco na początku będą osoby dodatkowym ubezpieczeniem. Na taką pokusę narażeni będą kierownicy podmiotów kontraktujących usługi, którzy chcąc pozyskać i utrzymać dodatkowe środki finansowe z dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych będą naruszać 18

19 prawa osób korzystających z systemu publicznego. Należałoby oddzielić świadczeniodawców prywatnych z dodatkowego ubezpieczenia od świadczeniodawców finansowanych ze środków publicznych. Uwaga ogólna Rzecznik Ubezpieczony ch Pierwszą ogólną uwagą, którą Rzecznik Ubezpieczonych chciałaby zgłosić jest obawa, iż wskazane w uzasadnieniu projektu cele wprowadzenia nowych regulacji, które odnoszą się, m.in. do zagwarantowania świadczeniobiorcom należytej realizacji ich uprawnień wynikających z systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, mogą okazać się niemożliwe do osiągnięcia. Taka ocena wynika w szczególności z faktu, iż projektowane przepisy nie gwarantują odpowiedniego poziomu świadczeń zdrowotnych ubezpieczyciele będą właściwie mogli je kształtować swobodnie, a co za tym idzie znacząco ograniczać. Przepisy projektu ustawy nie zapewniają także równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej dla osób, które będą je finansowały ze środków publicznych oraz dla osób, które będą korzystały z dodatkowej umowy ubezpieczenia zdrowotnego. Wprowadzenie dodatkowych 19

20 ubezpieczeń zdrowotnych powinno przekładać się poprawę i wyższą jakość świadczeń medycznych, tymczasem projekt nie zawiera istotnych regulacji, które znacząco wpłynęłyby na poprawę poziomu tych świadczeń. Obowiązująca w odniesieniu do dobrowolnych umów ubezpieczenia zasada swobody umów, pozwala ubezpieczycielom dokonywać wyboru kontrahenta, ale także określać zakres świadczeń, których koszty ubezpieczyciel będzie pokrywał. Ponadto zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 z późn. zm.) wysokość składek ubezpieczeniowych ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Należy więc pamiętać, że w przypadku dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych będzie możliwość różnicowania składek ubezpieczeniowych przede wszystkim w zależności od wieku i stanu zdrowia pacjenta, co również oznacza, że nie dla wszystkich ubezpieczenia te będą dostępne. Zapisy projektu nie wprowadzają bowiem mechanizmów chroniących pacjentów z problemami zdrowotnymi i osób starszych. Stwarzają również prawdopodobieństwo, że w pierwszej kolejności będzie 20

21 realizowane leczenie osób, które wykupiły ubezpieczenie dodatkowe. Ryzyko takiego postępowania w ocenie Rzecznik Ubezpieczonych może stwarzać rozwiązanie przyjęte w projektowanym art. 136c ust. 2, który ma być dodany w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz z późn. zm.). O ile w ust. 1 projektowanego art. 136c stwierdza się, że świadczeniodawca zapewnia wykonanie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Funduszem przynajmniej na poziomie 90% kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy za kolejne okresy weryfikacyjne stanowiące następujące po sobie okresy kwartałów kalendarzowych w ramach przyjętego okresu rozliczeniowego, z uwzględnieniem zmian umowy w ramach zakresów i rodzajów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 9, to w ust. 2 dopuszcza się, iż poziom wykonania umowy może być niższy niż 90% kwoty przewidzianej dla danego okresu weryfikacyjnego, pod warunkiem, że łączny poziom wykonania umowy za bieżący i poprzednie okresy weryfikacyjne przekracza 90 % zobowiązania. 21

22 Rzecznik Ubezpieczonych w oparciu o prowadzone postępowania skargowe oraz udzielane porady dostrzega, iż w przypadku obecnie funkcjonującego rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych preferowane są osoby zdrowe i młode. Z osobami mającymi problemy zdrowotne lub powyżej określonego wieku zakłady ubezpieczeń nie chcą zawierać i unikają kontynuacji umów ubezpieczenia. W ocenie Rzecznika Ubezpieczonych przedmiotowy projekt nie zawiera rozwiązań systemowych, które włączyłyby dodatkowe ubezpieczenia w obecnie funkcjonujący system ochrony zdrowia i czyniły ten system spójnym. Można wręcz stwierdzić, że dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne miałyby funkcjonować w oderwaniu od całości tego systemu. Wbrew temu, o czym mowa jest w uzasadnieniu projektu, a mianowicie o potrzebie określenia zasad współpracy między zakładami ubezpieczeń i zakładami opieki zdrowotnej, projektowane przepisy tego zmierzenia wydają się nie realizować. Ustawa powinna dokładnie określać, na czym będzie polegała współpraca między świadczeniodawcą a ubezpieczycielem. W projekcie, zdaniem Rzecznika, znajdują się jedynie szczątkowe 22

23 regulacje w tym zakresie. Projekt wprowadza niejasne rozwiązania, które jak się wydaje nie pozwolą na odpowiednią kontrolę działania systemu dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych, a w szczególności konstytucyjnego prawa obywateli do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych. Uwaga ogólna Komisja Nadzoru Finansowego W ocenie Komisji Nadzoru Finansowego celem projektowanej regulacji (co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniu, gdzie mowa jest o poprawie odstępności do świadczeń opieki zdrowotnej) powinno być zapewnienie społeczeństwu możliwości jak najbardziej powszechnego korzystania z dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych, a ubezpieczenia te powinny dawać ubezpieczonym realną ochronę (zapewniać rzeczywisty dostęp do świadczeń, jeżeli chodzi o ich przydatność i osiągalność). Uwzględniając to, konieczne jest zwrócenie uwagi na dwie kwestie: 1) koszt ubezpieczenia (wysokość składki ubezpieczeniowej) oraz 2) tryb zawierania i treść umowy ubezpieczenia. 23

24 Jeżeli chodzi o koszt ubezpieczenia, to oczywiste jest, że powszechność korzystania z dodatkowych ubezpieczeń wystąpi jedynie wówczas, gdy wysokość składek będzie społecznie akceptowalna. W świetle przepisów prawa europejskiego ustalanie wysokości składek ubezpieczeniowych leży w sferze autonomii zakładów ubezpieczeń (ingerencję organów władzy państwowej dopuszcza się jedynie wówczas, gdy wysokość składek zagraża zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania jego zobowiązań, a więc w przypadku ryzyka niewypłacalności art. 18 ust. 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej). Zasada ta doznaje jednak wyłomu w przypadku ubezpieczeń zdrowotnych w dyrektywie 92/49/EWG w motywie 23 preambuły wyraźnie stwierdza się, że szczególny charakter ubezpieczeń zdrowotnych, stanowiących w części lub w całości alternatywę dla ubezpieczeń zdrowotnych w ramach systemu ubezpieczenia społecznego, odróżnia je od innych ubezpieczeń majątkowych oraz od ubezpieczeń na życie, o ile jest to potrzebne do zapewnienia ubezpieczającemu skutecznego dostępu do prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych lub ubezpieczeń zdrowotnych zawieranych dobrowolnie bez względu na jego wiek czy rodzaj 24

25 ryzyka, a dalej w motywie 24, iż środki te (przepisy przyjmowane w państwach członkowskich KNF) mogą prowadzić do otwartego dostępu do ubezpieczeń oferowanych według jednolitych stawek ustalanych dla danego rodzaju polisy przy założeniu ochrony na całe życie; cel ten może zostać osiągnięty również poprzez nałożenie na zakład ubezpieczeń, oferujący prywatne ubezpieczenia zdrowotne lub też dobrowolne ubezpieczenia zdrowotne, wymogu stosowania standardowych warunków ubezpieczenia zgodnych z zakresem ubezpieczenia oferowanym przez ustawowy system ubezpieczeń społecznych według stawek będących na poziomie zalecanego maksimum lub poniżej niego, oraz wymogu uczestniczenia w systemie wypłat odszkodowań. Tym samym prawo europejskie w przypadku ubezpieczeń zdrowotnych zezwala pod pewnymi warunkami ze względów społecznych (dostępność, brak negatywnej selekcji) na legislacyjną interwencję w politykę cenową zakładów ubezpieczeń. Tymczasem w projekcie w ogóle nie poruszono tej istotnej kwestii. Rozważenie wymaga wprowadzenie stosownych regulacji, po konsultacji ze środowiskiem ubezpieczycieli. 25

26 Co się zaś tyczy trybu zawierania i treści umów ubezpieczenia, to w projekcie przewidziano tylko szczątkowe regulacje, które zresztą są powtórzeniem przepisów już obowiązujących, zawartych w Kodeksie cywilnym oraz ustawie o działalności ubezpieczeniowej. Brakuje tymczasem fundamentalnego przepisu, który zakazywałby zakładom ubezpieczeń odmawiania zawierania umów dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego i dokonywania w ten sposób selekcji ubezpieczonych. Brakuje również gwarancji trwałości umowy ubezpieczenia (w Kodeksie cywilnym zakaz wypowiedzenia umowy ubezpieczenia przez ubezpieczyciela dotyczy tylko ubezpieczeń na życie, którymi ubezpieczenia zdrowotne nie są) jak też gwarancji niezmienności jakości udzielanej ochrony (nie ma w projekcie zapisów odnośnie np. możliwości modyfikowania przez ubezpieczyciela listy świadczeniodawców, z którymi współpracuje, co dla ubezpieczonego, który związany jest z określonym obszarem geograficznym, ma zasadnicze znaczenie). Wydaje się, że z kolei ubezpieczony powinien mieć zastrzeżone wprost prawo do zrezygnowania z ochrony ubezpieczeniowej. Na gruncie projektu 26

27 ograniczona jest przy tym rola organów władzy państwowej w zakresie ochrony interesów ubezpieczonych, gdyż projektodawca nie skorzystał z przewidzianej prawem wspólnotowym możliwości wymagania, aby ogólne i szczegółowe warunki ubezpieczenia zdrowotnego (w całości lub w części zastępujących system publiczny) były podawane do wiadomości właściwego organu przed ich wprowadzeniem do obrotu (zob. art. 54 ust. 1 in fine dyrektywy 92/49/EWG), co jest zabronione w odniesieniu do pozostałych ubezpieczeń. Konkludując należałoby rozważyć, czy nie zachodzi potrzeba, aby zostały wprowadzone przepisy co najmniej: - zakazujące zakładowi ubezpieczeń odmowy zawarcia umowy ubezpieczenia (ewentualnie objęcia ochroną ubezpieczeniową w przypadku umów ubezpieczenia na cudzy rachunek), - standaryzujące kwestię deklaracji ryzyka celem ograniczenia potencjalnych negatywnych konsekwencji wynikających z art. 815 par. 3 Kodeksu cywilnego, - standaryzujące minimalny zakres procedur medycznych zapewnianych przez ubezpieczenie, z możliwością jego 27

28 dobrowolnego rozszerzenia, - precyzujące treść umowy ubezpieczenia, w szczególności w przypadku umów ubezpieczenia, gdzie zakład ubezpieczeń nie zapewnia jedynie finansowania świadczeń medycznych, lecz zapewnia do nich dostęp, umowa powinna dookreślać sieć placówek medycznych celem umożliwienia zapoznania się przez kontrahenta z dostępności świadczeń medycznych (jedynie częściowo postulat tu sformułowany realizuje art. 5 ust. 4 projektu), - regulujące zasady dokonywania jednostronnej zmiany umowy przez zakład ubezpieczeń w szczególności w zakresie dostępnych placówek medycznych (z praktycznych przyczyn nie wydaje się, żeby możliwe było wprowadzenie całkowitego zakazu dokonywania takich zmian w umowach ubezpieczenia), - zakazujące zakładowi ubezpieczeń wypowiadania umów ubezpieczenia dodatkowego, - przyznające ubezpieczającemu prawo do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia dodatkowego w krótkim terminie (względnie rezygnacji z ochrony przez ubezpieczonego w 28

29 przypadku umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek), - zasadę, że umowa zwierana jest na czas nieokreślony. Ograniczy to problemy po stronie ubezpieczonych związane ze wznawianiem umów, w tym nowymi formalnościami i nową wysokością składki, wykluczy też luki czasowe w ochronie w przypadku, w którym ubezpieczony zapomniałby o jej wznowieniu lub procedura zawierania nowej umowy nadmiernie się wydłużała. Jednocześnie ubezpieczony w każdym czasie będzie mógł zrezygnować z umowy (zob. powyżej). Uwaga ogólna Narodowy Fundusz Zdrowia 29

30 30

31 Art.1 Rzecznik Ubezpieczony ch Zgodnie z art. 1 projektu ustawa określa warunki i zasady zawierania oraz wykonywania umów dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz prowadzenia działalności w zakresie dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Tymczasem kolejne 31

32 projektowane przepisy, w szczególności art. 4 i 5 zawierają powtórzenie wybranych regulacji występujących w Kodeksie cywilnym czy też w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 z późn. zm.). Rzecznik nie widzi potrzeby i uzasadnienia powtarzania tych regulacji. W ocenie Rzecznika projekt ustawy mimo deklaracji zawartej w treści art. 1 nie reguluje ani sposobu zawierania umowy ubezpieczenia zdrowotnego, ani sposobu jej realizacji. Art. 2 Narodowy Fundusz Zdrowia 32

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym 1)

USTAWA. z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym 1) USTAWA z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym 1) Art. 1. Ustawa określa warunki i zasady zawierania i wykonywania umów dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz zmianie niektórych innych ustaw 1) USTAWA z dnia 2011 r. o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz zmianie niektórych innych ustaw 1) Art. 1. Ustawa określa zasady zawierania i wykonywania umów dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Pani Dorota Karczewska Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa W odpowiedzi na pismo z dnia 5.09.2014 r. (znak:

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

Zapis potwierdzający wcześniejsze uwagi, autonomia w kontraktowaniu, możliwość preferowania określonej, zalecanej grupy świadczeniodawców.

Zapis potwierdzający wcześniejsze uwagi, autonomia w kontraktowaniu, możliwość preferowania określonej, zalecanej grupy świadczeniodawców. s. 3: Proponuje się powołanie wojewódzkich funduszy zdrowia, jako autonomicznych, regionalnych instytucji ubezpieczenia zdrowotnego, posiadających osobowość prawną, wraz z zagwarantowaniem realnego wpływu

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE UWAG DO PROJEKTU

ZESTAWIENIE UWAG DO PROJEKTU Lp. Przepis Zgłaszający uwagę 1. tytuł 2. 1 Minister Polityki Społecznej Treść uwagi Po wyrazie badań dodać wyrazy lekarskich - przygotowanie dokumentacji wniosku do ZUS, KRSU lub zespołu orzekającego

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 7 marca 2014 r. Druk nr 579 KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a ust.

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Piotr Gryska

RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Piotr Gryska Warszawa, dnia 08 lipca 2015 r. RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Piotr Gryska RCL.DPG.54.1/2015 Dot.:PK4.8010.3.2015 Pan Janusz Cichoń Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów W odpowiedzi na pismo

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na życie znajdują się w art. 812 4 k.c. oraz art. 830 k.c.

Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na życie znajdują się w art. 812 4 k.c. oraz art. 830 k.c. Anna Dąbrowska główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia na życie Regulacje prawne Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH

USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH USTAWA O ŚWIADCZENIACH OPIEKI ZDROWOTNEJ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH Joanna Nowak-Kubiak Bożena Łukasik 2. wydanie Warszawa 2010 Spis treści Wykaz skrótów...7 Wstęp...9 Ustawa z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ PODMIOTU PRZYJMUJĄCEGO ZAMÓWIENIE NA ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE, ŚWIADCZENIODAWCY ORAZ INNYCH OSÓB UDZIELAJĄCYCH TAKICH ŚWIADCZEŃ dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ DYREKTYWA PE I RADY 2011/24/UE Z DNIA 9 MARCA 2011 R. W SPRAWIE STOSOWANIA PRAW PACJENTÓW W TRANSGRANICZNEJ OPIECE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721) Warszawa, dnia 10 października 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 721) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa wprowadza zasadę

Bardziej szczegółowo

O P I N I A P R A W N A

O P I N I A P R A W N A Warszawa 17-02-2015 Związek Pracodawców Służby Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Szanowny Pan Przemysław Daroszewski O P I N I A P R A W N A na temat: problematyki rozliczania świadczeń specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw.

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Warszawa, 15 września 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 708) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 lipca 2007 r.

Warszawa, dnia 18 lipca 2007 r. Warszawa, dnia 18 lipca 2007 r. Uwagi do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 496) Poniższe uwagi, odnoszące

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

I. Zasady systemu ochrony zdrowia

I. Zasady systemu ochrony zdrowia REKOMENDACJE KONFERENCJI BIAŁEGO SZCZYTU" z dnia 19 marca 2008 r. I. Zasady systemu ochrony zdrowia 1. Pacjent znajduje się w centrum systemu ochrony zdrowia; bezpieczeństwo pacjenta jest podstawowym priorytetem

Bardziej szczegółowo

2. Co należy rozumieć przez kwotę wynikającą z poprzedniej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej? W jaki sposób traktować aneksy do umowy?

2. Co należy rozumieć przez kwotę wynikającą z poprzedniej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej? W jaki sposób traktować aneksy do umowy? Stanowisko Ministerstwa Zdrowia w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 230, poz. 1507) Na mocy art. 1 pkt 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia

Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia Warszawa, 2 / /, 2 0 /ć f RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz 1.501.14.2014.KMŁ Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia Zaniepokoiły mnie pojawiające się sygnały o szerokiej dostępności danych 0

Bardziej szczegółowo

TRANSGRANICZNA OPIEKA ZDROWOTNA

TRANSGRANICZNA OPIEKA ZDROWOTNA TRANSGRANICZNA OPIEKA ZDROWOTNA Warszawa, 18 czerwca 2015 Rola Oddziałów Wojewódzkich NFZ w realizacji zadań wynikających z zaimplementowania do przepisów krajowych założeń dyrektywy transgranicznej. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych Prof. dr hab. Marcin Orlicki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Poznań, 11 stycznia 2015 r. Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych 1. Art. 805¹

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r.

Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Główny Specjalista w Wydziale Prawnym Biura Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa 15 maja 2013

Bardziej szczegółowo

Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej

Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej Czerwiec 2015 22 Uwagi do Projektu ustawy Prawo działalności gospodarczej Związek Firm Pożyczkowych Opinia prawna w ramach konsultacji publicznych zorganizowanych przez Ministerstwo Gospodarki w toku procesu

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 15.02.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczącego niektórych aspektów ubezpieczeń komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 4 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r. Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r. GI-DS-430/218/03 (dotyczy udostępnienia przez Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych - Szpitalowi danych osobowych osób, którym Szpital udzielił świadczeń zdrowotnych) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Pan Marek Biernacki Minister Sprawiedliwości. AL Ujazdowskie 11 00-950 Warszawa

Pan Marek Biernacki Minister Sprawiedliwości. AL Ujazdowskie 11 00-950 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, fo.'t. Z Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ V.7224.17.2014.BA 00-090 Warszawa Al. Solidarności 77 Tel. centr. 22 551 77 00 Fax 22 827 64 53 Pan Marek Biernacki Minister

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 14 lutego 2011 r.

Projekt z dnia 14 lutego 2011 r. Projekt z dnia 14 lutego 2011 r. Stanowisko Rady Ministrów do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów,

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 18 kwietnia 2012 r.

STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 18 kwietnia 2012 r. STANOWISKO KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie zmian przepisów prawa dotyczących funkcjonowania i finansowania działalności zakładów aktywności zawodowej. Biorąc pod

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Dnia 25 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Dnia 25 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 159/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (druk nr 909)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (druk nr 909) Warszawa, dnia 18 maja 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (druk nr 909) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym celem ustawy jest wdrożenie do polskiego porządku

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. wnoszę o

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. wnoszę o RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-740411-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Naczelny Sąd Administracyjny Izba Gospodarcza

Bardziej szczegółowo

Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o. Warszawa, 21 kwietnia 2011 r.

Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o. Warszawa, 21 kwietnia 2011 r. Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym Warszawa, 21 kwietnia 2011 r. Plan konferencji Dlaczego zabieramy

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ RADCÓW PRAWNYCH NACZELNEJ IZBY LEKARSKIEJ

ZESPÓŁ RADCÓW PRAWNYCH NACZELNEJ IZBY LEKARSKIEJ ZESPÓŁ RADCÓW PRAWNYCH NACZELNEJ IZBY LEKARSKIEJ Warszawa, dnia 3 października 2013 r. Informacja nt. obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej lekarz i lekarza dentysty oraz podmiotu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Uwagi w przedmiocie aktualnego obowiązkowego ubezpieczenia OC lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność leczniczą

Uwagi w przedmiocie aktualnego obowiązkowego ubezpieczenia OC lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność leczniczą Uwagi w przedmiocie aktualnego obowiązkowego ubezpieczenia OC lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność leczniczą W aktualnym stanie prawnym zasady i ramy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji Ocena ogólna : Ustawa była częścią istotnego pakietu zmian obok ustawy refundacyjnej i planowanej ustawy

Bardziej szczegółowo

z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Bardziej szczegółowo

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień,

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, 215/6B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i

Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i Struktura wydatków na zdrowie Rodzaje ubezpieczeń Rynek ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce i Europie Potencjał rozwoju ubezpieczeń zdrowotnych i abonamentów medycznych w Polsce Propozycje Ministerstwa Zdrowia

Bardziej szczegółowo

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu Dobre praktyki legislacyjne 13 Przepisy przejściowe a zasada działania nowego prawa wprost Tezy: 1. W polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 87/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2015 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych.

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych. W Polsce jest ok. 15 tys. licencjonowanych zarządców nieruchomości; podlegają oni obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynności zawodowych. Licencjonowani zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Art. 3 Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Art. 3 Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. projekt Ustawa z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw Art. 1 W ustawie

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wybrane zagadnienia kadrowo-płacowe

Spis treści: Wybrane zagadnienia kadrowo-płacowe Potrącanie należności z tytułów wykonawczych z wynagrodzenia pracownika Andrzej Załęski, Anzasoft Abstrakt W poradniku opisano zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia pracownika ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 14 października 2008 r. Druk nr 285 KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a

Bardziej szczegółowo

Ustawa o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym

Ustawa o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym Ustawa o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym systemowe ramy dla funkcjonowania dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce Plan Prezentacji 1) : czy konieczna jest ustawowa regulacja dodatkowych ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ITPB2/4511-994/15/MU Data 2016.01.15 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych à Zwolnienia przedmiotowe

Bardziej szczegółowo

O P I N I A P R A W N A. dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki szkolne

O P I N I A P R A W N A. dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki szkolne Opole, dnia 20 września 2013 r. Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Opolu ul. Świerkowa 24, 45-407 Opole O P I N I A P R A W N A dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki

Bardziej szczegółowo

Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej

Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej Stanowisko Pracodawców RP do projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw Pracodawcy

Bardziej szczegółowo

Rozpatrywane ostatnio skargi obywateli dotyczące treści zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydawanych na podstawie art.

Rozpatrywane ostatnio skargi obywateli dotyczące treści zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydawanych na podstawie art. Rozpatrywane ostatnio skargi obywateli dotyczące treści zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydawanych na podstawie art. 146 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r.

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. Rekomendacja U (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. 2 3 Rekomendacja 7.1 Bank jako ubezpieczający w danej umowie ubezpieczenia nie powinien jednocześnie przy tej samej umowie występować

Bardziej szczegółowo

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia JACEK ZĘBALA DEPARTAMENT KONTROLI DORAŹNEJ URZĄD ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357) Warszawa, dnia 6 września 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 1357) I. Cel i przedmiot ustawy Celem nowelizacji

Bardziej szczegółowo

Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A.

Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. S.A. L.dz. SRK/TZ/6027/15/KR Bytom, dnia 28.10.2015 r. wszystkim zainteresowanym dotyczy: odpowiedzi na pytania Wykonawcy oraz zmian w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia w postępowaniu o udzielenie

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075)

Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075) Warszawa, 31 stycznia 2014 r. Opinia prawna dotycząca rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 2075) 1. Tezy opinii 1. Propozycja zmiany ustawy o systemie oświaty wymaga ponownego

Bardziej szczegółowo

WYROK. z dnia 8 stycznia 2014 r. Przewodniczący: Anna Packo

WYROK. z dnia 8 stycznia 2014 r. Przewodniczący: Anna Packo Sygn. akt: KIO 2963/13 WYROK z dnia 8 stycznia 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza w składzie: Przewodniczący: Anna Packo Protokolant: Magdalena Cwyl po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji

Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji MAGDALENA SZCZEPAŃSKA Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji Na wstępie należy podkreślić, że umowa ubezpieczenia ma skomplikowany charakter.

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa

USTAWA z dnia. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa Projekt USTAWA z dnia. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. 2013 r.

USTAWA z dnia.. 2013 r. Projekt USTAWA z dnia.. 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

wg rozdzielnika Wyjaśnienie nr 1

wg rozdzielnika Wyjaśnienie nr 1 Goleniów, 16.08.2010r. WRIP.3432/10/8/2010 wg rozdzielnika dot.: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na Budowę Powiatowego Centrum Edukacyjno - Rewalidacyjnego

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Klub Parlamentarny Solidarna Polska Warszawa, dnia 10.02.2012 r. Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa. (druk nr 818)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa. (druk nr 818) Warszawa, dnia 28 stycznia 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 818) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa ma na celu kompleksowe

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon Sygn. akt III CSK 113/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 lutego 2010 r. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 27 KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 25 czerwca 2015 roku

STANOWISKO Nr 27 KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 25 czerwca 2015 roku STANOWISKO Nr 27 KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 25 czerwca 2015 roku w sprawie stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych w zakresie dotyczącym możliwości pokrywania wydatków na realizację

Bardziej szczegółowo

Podatek VAT w odszkodowaniach wypłacanych w ramach ubezpieczeń komunikacyjnych

Podatek VAT w odszkodowaniach wypłacanych w ramach ubezpieczeń komunikacyjnych Podatek VAT w odszkodowaniach wypłacanych w ramach ubezpieczeń komunikacyjnych Chmielowiec Bartłomiej Wydział Prawny Biura Rzecznika Ubezpieczonych Szkolenie dla brokerów ubezpieczeniowych. Warszawa 17.01.2014

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA W niniejszym Załączniku opisano zakres i warunki. Zamawiający dopuszcza wprowadzanie zmian w klauzulach, jedynie w wypadku jeśli nie ograniczają one odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO PL OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 6 sierpnia 2010 r. w sprawie zmian przepisów prawnych dotyczących finansowania systemu gwarantowania depozytów (CON/2010/64) Wprowadzenie i podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 21 maja 1997 r. II UKN 101/97

Wyrok z dnia 21 maja 1997 r. II UKN 101/97 Wyrok z dnia 21 maja 1997 r. II UKN 101/97 Rolniczka, pobierająca zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zakończoną podczas tej choroby, nie podlega

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Wspólne Stanowisko Ministra Sportu i Turystyki, Ministra Administracji i Cyfryzacji, Ministra Finansów oraz Ministra Spraw Zagranicznych Stanowisko na posiedzenie Rady Ministrów,

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Klub Bankowca Warszawa 28 kwiecień 2009 Czym jest Bancassurance? Działalność

Bardziej szczegółowo

TREŚĆ ZAPYTAŃ ORAZ WYJAŚNIENIA DOTYCZĄCE ZAPISÓW SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

TREŚĆ ZAPYTAŃ ORAZ WYJAŚNIENIA DOTYCZĄCE ZAPISÓW SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Warszawa, dnia 2012-11-12 Uczestnicy postępowania nr OEIiZK 335/02/PN/12 TREŚĆ ZAPYTAŃ ORAZ WYJAŚNIENIA DOTYCZĄCE ZAPISÓW SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Dotyczy: zamówienia publicznego prowadzonego

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr../2014 O UDZIELENIE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

UMOWA Nr../2014 O UDZIELENIE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH UMOWA Nr../2014 O UDZIELENIE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH zawarta w dniu. 2014 w Drezdenku. pomiędzy: Powiatowym Centrum Zdrowia Sp. z. o. o. ul. Piłsudskiego 8 66-530 Drezdenko, wpisanym do KRS 0000345177 w

Bardziej szczegółowo

Wzór. ... zwanym dalej Przyjmującym zamówienie. o następującej treści:

Wzór. ... zwanym dalej Przyjmującym zamówienie. o następującej treści: Wzór Umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych w ramach Poradni Neurologicznej Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrycznego im. Oskara Bielawskiego w Kościanie zawarta w dniu.. w Kościanie po przeprowadzonym

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Dobre praktyki legislacyjne 107 Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Tezy: Ustawodawca powinien unikać

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym

USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym /Projekt po zwolnieniu z komisji/ USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym Art. 1. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 12 sierpnia 2014 r.

Warszawa, 12 sierpnia 2014 r. Warszawa, 12 sierpnia 2014 r. Stanowisko Platformy Współpracy Organizacji Poradniczych oraz Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych wobec propozycji dotyczących zwolnienia z podatku

Bardziej szczegółowo

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat,

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat, UZASADNIENIE Niniejsza ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 r. zmieniającą część II załącznika I do dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Lp. Przepis Zgłaszający uwagę Treść uwagi Stanowisko 1. Uwaga ogólna Instytut Medycyny Pracy im. J.Nofera w Łodzi/

Lp. Przepis Zgłaszający uwagę Treść uwagi Stanowisko 1. Uwaga ogólna Instytut Medycyny Pracy im. J.Nofera w Łodzi/ Lp. Przepis Zgłaszający uwagę Treść uwagi Stanowisko 1. Uwaga ogólna Instytut Medycyny Pracy im. J.Nofera w Łodzi/ Uwaga nieuwzględniona. Konsultant Krajowy w Departament podjął prace dziedzinie Medycyny

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 4147 Warszawa, 14 stycznia 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na podstawie

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r.

STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r. STANOWISKO Nr 53/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej Prezydium Naczelnej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dn. 2007-06-01. European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels.

Warszawa, dn. 2007-06-01. European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels. Warszawa, dn. 2007-06-01 European Commission Directorate-General for Competition State aid Registry HT 364 B-1049 Brussels Szanowni Państwo, Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych przesyła

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo