Prognozowanie wartości wskaźników poziomu motoryzacji dla wybranych miast w Polsce

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prognozowanie wartości wskaźników poziomu motoryzacji dla wybranych miast w Polsce"

Transkrypt

1 URCZYŃKI Jan AMITOWKA Wioleta rognozowanie wartości wskaźników poziomu motoryzacji dla wybranych miast w olsce treszczenie W pracy rozpatrzono przydatność klasycznej metody tendencji rozwojowej do prognozowania wartości wskaźników motoryzacji Zastosowano metodę bazującą na minimalizacji błędu prognozy ex ante Zmieniając liczbę ostatnich lat uwzględnionych w procesie predykcji, poszukuje się minimum wartości błędu ex ante Dla optymalnej liczby lat wyznacza się wartość prognozy Metoda została omówiona na przykładzie predykcji wartości wybranych wskaźników poziomu motoryzacji: liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych oraz samochodów osobowych dla wybranych miast w olsce: Gdańsk, Gliwice, Kraków oraz zczecin Obliczenia wykonano dla danych za lata -9, natomiast dane dotyczące r posłuŝyły do wyznaczenia błędu prognozy ex post FORECATING THE VAUE OF MOTORIZATION EVE INDICATOR FOR EECTED OIH CITIE Abstract In this paper the usefulness of classical method of developmental tendency in forecasting the values of motorization level indicators was examined The method drawing on minimization of ex ante forecast error was applied By changing the number of recent years used in prediction process the minimum value of ex ante error is sought For the optimum number of years the forecast value is determined The method was elaborated with the example of predicting the value of selected motorization level indicators: the number of motor vehicles and cars registered in the following cities in oland: Gdańsk, Gliwice, Kraków and zczecin Calculations were made for the data from years -9, whereas the data from the year were used to determine ex post forecast error WTĘ W pracy rozpatrzono przydatność klasycznych modeli trendu do prognozowania wartości wybranych wskaźników motoryzacji W procesie predykcji uwzględniono następujące modele trendu: liniowy, paraboliczny, potęgowy, wykładniczy, logarytmiczny i hiperboliczny Zastosowano metodę bazującą na minimalizacji błędu prognozy ex ante Zmieniając liczbę ostatnich lat uwzględnionych w procesie predykcji, poszukuje się minimum wartości błędu ex ante Dla optymalnej liczby lat wyznacza się wartość prognozy Metoda została omówiona na przykładzie predykcji wartości wybranych wskaźników poziomu motoryzacji: liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych i samochodów osobowych dla wybranych miast w olsce: Gdańsk, Gliwice, Kraków i zczecin Obliczenia wykonano dla danych za lata -9, natomiast dane dotyczące r posłuŝyły do wyznaczenia błędu prognozy ex post ROGNOZA WYBRANYCH WKAŹNIKÓW MOTORYZACJI rognoza dla miasta Gliwice Na rysunku zamieszczono liczbę zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (w tys) i samochodów osobowych (w tys) w Gliwicach rognozę wykonano dla danych dotyczących lat -9, natomiast wartości dotyczące r (R=,6 tys; =8,3 tys) posłuŝyły do wyznaczenia błędu prognozy ex post Dane zaczerpnięto z Miejskiego erwisu Internetowego-Gliwice [] Ogólnie akceptowany jest fakt, Ŝe zwiększenie liczby obserwacji uwzględnionych w modelu ekonometrycznym powoduje zmniejszenie błędu prognozy W celu zweryfikowania tej hipotezy, wyznaczono błąd prognozy ex ante dla zmieniającej się liczby ostatnich lat uwzględnionych w modelu w odniesieniu do liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych Na rysunku zamieszczono wyniki dla trendu liniowego, który powadził do najmniejszego błędu ex ante inia kropkowana z plusami VA odpowiada wartościom błędu względnego ex ante (w %) inią ciągłą z kółkami V oznaczono wartości błędu względnego ex post (w %) Z rysunku wynika, Ŝe najmniejszy błąd ex ante uzyskuje się dla liczby uwzględnionych lat =8: VA =,9 % Osiąganie najmniejszej wartości błędu ex ante nie gwarantuje Uniwersytet zczeciński, WZiEU, ul Cukrowa 8, 7- zczecin, Uniwersytet zczeciński, WZiEU, Katedra Ekonomii, ul Cukrowa 8, 7- zczecin, 87

2 najmniejszej wartości błędu ex post otwierdza to rysunek z którego wynika, Ŝe najmniejszą wartość błędu względnego ex post tysszt Rys iczba zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (linia kropkowana z plusami) oraz samochodów osobowych (linia ciągła z kółkami) w Gliwicach w latach -9 Dane dla roku (R i ) posłuŝyły do wyznaczenia błędu prognozy ex post śródło: [] uzyskuje się dla modelu uwzględniającego = ostatnich lat: V= -, % Natomiast, dla = 8 wartość błędu względnego ex po R VA V i 79 Rys Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA (linia przerywana z plusami) oraz ex post V(linia ciągła z kółkami) liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w Gliwicach w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne Mając wartości prognozy wyznaczone dla ośmiu wartości moŝna wyznaczyć wartość średnią prognozy, która jest obarczona błędem V=,% Na rysunku 3 zamieszczono wyniki błędów względnych prognozy liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Gliwicach inia przerywana z plusami VA oznacza błąd względny ex ante (w %) inią ciągłą z kółkami V zaznaczono wartości błędu względnego ex post (w %) = i =

3 VA V Rys3 Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA (linia przerywana z plusami) oraz ex post V(linia ciągła z kółkami) liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Gliwicach w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne Najmniejszą wartość błędu względnego ex ante VA=,7% odnotowano dla =8 lat Dla tego modelu błąd względny prognozy ex post wynosi V= -,% Najmniejsza wartość błędu względnego ex post V=,% przypada na = i nie ma Ŝadnych rozsądnych przesłanek, aby moŝna wybrać ten model Drugą metodę zalecaną w niniejszej pracy jest wyznaczenie wartości średniej prognozy uzyskanej dla ośmiu wartości (=3,,,) Metoda ta prowadzi do prognozy obarczonej błędem względnym ex post wynoszącym V= -,88 % rognoza dla miasta Kraków Rysunek wykonano na podstawie danych zaczerpniętych z Biuletynu Informacji ublicznej Miasta Krakowa dotyczących wskaźników poziomu motoryzacji [] tys szt R i := i := Rys iczba zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (w tys) oraz samochodów (w tys) w mieście Krakowie UŜyto identycznych oznaczeń, jak na rysunku Źródło: Opracowanie własne na podstawie [] Rysunek wykonano dla danych za lata -9, natomiast dane dla roku (R=, tys; =33, tys) zostały wykorzystane do oceny dokładności prognozy Rysunek stanowi ilustrację wartości błędów względnych prognozy liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w Krakowie prognoza uzyskana dla trendu liniowego Zastosowano identyczne oznaczenia, jak na rysunku Najmniejsza wartość błędu względnego ex ante VA=,3 % występuje dla = lat Dla tego modelu błąd względny prognozy ex post wynosi V=,3 % Najmniejsza wartość błędu względnego ex post V=-,6% przypada na = i nie ma Ŝadnych rozsądnych przesłanek, aby moŝna wybrać ten model Wartości średnia prognozy uzyskana dla ośmiu wartości (=3,,,) jest obarczona błędem względnym ex post wynoszącym V= -,36 % 877

4 VA V Rys Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w Krakowie w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne W przypadku prognozy liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Krakowie uzyskano najmniejszy błąd ex ante dla dwóch modeli W pierwszym modelu wykorzystano trend liniowy wyniki zaprezentowano na rysunku 6 VA V Rys6 Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Krakowie w funkcji liczby uwzględnionych lat Wyniki uzyskane dla trendu liniowego Źródło: opracowanie własne Dla = lat występuje najmniejsza wartość błędu ex ante VA=3,7%, co odpowiada błędowi ex post wynoszącemu V=-,38 % Jest to pierwszy przypadek, kiedy minimum błędu ex ante pokrywa się z najmniejszą wartością błędu ex post NaleŜy odnotować, Ŝe średnia wartości prognoz dla wszystkich zawiera błąd ex post V=-,38 % Drugi równorzędny model prognozy liczby zarejestrowanych samochodów uzyskano dla trendu potęgowego wyniki przedstawiono na rysunku 7 VA V Rys7 Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Krakowie w funkcji liczby uwzględnionych lat Wyniki uzyskane dla trendu potęgowego Źródło: opracowanie własne odobnie jak dla trendu liniowego, minimum błędu ex ante pokrywa się z minimum błędu ex post - dla =3 VA=,6% oraz V=,3% Błąd wartości średniej prognozy (dla ośmiu wartości ) wynosi V=,% 878

5 3 rognoza dla miasta zczecin Rysunek 8 wykonano na podstawie danych zaczerpniętych z Biuletynu Informacji ublicznej Miasta zczecin [3] dotyczących wskaźników poziomu motoryzacji Rysunek 8 stanowi ilustrację danych za lata 999-8, na podstawie których wykonano prognozę Natomiast dane dla 9 roku (R= 8, tys; =6,8 tys) zostały wykorzystane do weryfikacji dokładności prognozy błąd względny ex post W wyniku sprawdzenia trendów wymienionych we wstępie stwierdzono, Ŝe najmniejszy błąd ex ante, zarówno dla liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych jak i samochodów osobowych, uzyskuje się dla trendu liniowego Na rysunku 9 zamieszczono wartości błędu względnego prognozy ex ante oraz błędu względnego ex post liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w mieście zczecin Najmniejsza wartość błędu ex ante VA=,3 % występująca dla =3 lat pokrywa się z najmniejszą wartością błędu względnego ex post V=, % Błąd wartości średniej prognozy, wyznaczonej jako średnia arytmetyczna dla ośmiu wartości, wynosi V=,3 % tys szt R Rys8 iczba zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (w tys) oraz samochodów UŜyto identycznych oznaczeń, jak na rysunku Źródło: Opracowanie własne na podstawie [3] i = i = (w tys) w mieście zczecin 8 VA V Rys9 Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w zczecinie w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne 879

6 8 VA V Rys Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w zczecinie w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne Na rysunku zamieszczono wartości błędu względnego prognozy ex ante oraz błędu względnego ex post liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w mieście zczecin Najmniejsza wartość błędu ex ante VA=,9 % występująca dla =3 lat pokrywa się z najmniejszą wartością błędu względnego ex post V=,8 % Błąd wartości średniej prognozy, wyznaczonej jako średnia arytmetyczna dla ośmiu wartości, wynosi V=,6 % rognoza dla miasta Gdańsk Na rysunku zamieszczono liczbę zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (w tys) i samochodów osobowych (w tys) w mieście Gdańsk rognozę wykonano dla danych dotyczących lat 999-8, natomiast wartości dotyczące 9r (R=6,9 tys; =,6 tys) posłuŝyły do wyznaczenia błędu prognozy ex post Dane pochodzą ze strony internetowej miasta Gdańsk [] W wyniku sprawdzenia trendów wymienionych we wstępie stwierdzono, Ŝe najmniejszy błąd ex ante, zarówno dla liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych jak i samochodów osobowych, uzyskuje się dla trendu liniowego Na rysunku zamieszczono wartości błędu względnego prognozy ex ante oraz błędu względnego ex post Najmniejsza wartość błędu ex ante VA=,7 % występująca dla =3 lat odpowiada największemu błędowi względnemu ex post V= -7,7 %rzyczyną takiego zachowania jest nietypowa wartość liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych R w 9 roku Zgodnie z rysunkiem, wartość realizacji (R) leŝy poniŝej linii trendu wyznaczonego przez wcześniejsze wartości (linia kropkowana z plusami) tys szt R Rys iczba zarejestrowanych pojazdów mechanicznych (w tys) oraz samochodów UŜyto identycznych oznaczeń, jak na rysunku Źródło: Opracowanie własne na podstawie [] (w tys) w mieście Gdańsk tosując metody predykcji przyjmuje się załoŝenie, Ŝe zmienna prognozowana wykazuje jednoimienne zmiany Wyklucza się zatem zjawisko obserwowane na rysunku, gdzie wartość R, w miejsce tendencji rosnącej, wykazuje tendencję malejącą Błąd wartości średniej prognozy, wyznaczonej jako średnia arytmetyczna dla ośmiu wartości, wynosi V=- 3, % i = i =

7 VA V Rys Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w Gdańsku w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne Zgodnie z rysunkiem, stwierdza się, Ŝe zmienna prognozowana () zachowuje się podobnie jak zmienna (R) Znajduje to potwierdzenie na rysunku 3 zawierającym błędy prognozy liczby zarejestrowanych samochodów osobowych, który wykazuje duŝe podobieństwo do rysunku 8 VA V 778 Rys3 Wartości błędu względnego prognozy ex ante VA oraz ex post V liczby zarejestrowanych samochodów osobowych w Gdańsku w funkcji liczby uwzględnionych lat Źródło: opracowanie własne Najmniejszej wartości błędu ex ante VA=,8 % (=3) odpowiada największy błąd ex post V=-7,78 % rzyjmując jako wynik prognozy wartość średnią wyznaczoną dla ośmiu wartości, uzyskuje się błąd względny ex post wynoszący V=- 3,7 % rzykład ten pozostawiono jako ostatni, poniewaŝ wyłamuje się on z wcześniejszych schematów, gdzie wartość prognozowana R () leŝała, w przybliŝeniu, na linii trendu wyznaczonej przez wcześniejsze obserwacje () 3 WNIOKI W pracy rozpatrzono przydatność klasycznej metody tendencji rozwojowej do prognozowania wartości wskaźników motoryzacji Zastosowano metodę bazującą na minimalizacji błędu prognozy ex ante Zmieniając liczbę ostatnich lat uwzględnionych w procesie predykcji, poszukuje się minimum wartości błędu ex ante Dla optymalnej liczby lat wyznacza się wartość prognozy roponowana metoda dała pozytywne wyniki dla trzech miast: Gliwice, Kraków i zczecin pośród sześciu rozpatrzonych przypadków w trzech zachodziła zgodność: minimum wartości błędu ex ante pokrywało się z minimum błędu ex post Metoda zawiodła w przypadku prognozy wskaźników poziomu motoryzacji w mieście Gdańsk Wynikło to z rozbieŝności pomiędzy tendencją rozwojową zmiennej prognozowanej a zaobserwowaną wartością realizacji (R, ) NaleŜy zauwaŝyć, Ŝe w zaistniałym przypadku zawodzą wszelkie metody prognozowania BIBIOGRAFIA [] Gliwice-Miejski erwis Internetowy, Raport ostanie miasta [] Biuletyn Informacji ublicznej Miasta Krakowa: Raport o stanie Miasta [3] Biuletyn Informacji ublicznej, Urząd Miasta zczecin: Raport o stanie Miasta [] wwwgdansk, trona główna, Gospodarka, Raporty i publikacje Gdańsk Raport ostanie miasta Gdańska 88

Instrukcja użytkownika programu

Instrukcja użytkownika programu Instrukcja użytkownika programu Autorem części wzorów (metody przybliżone dla trendu wykładniczego i potęgowego) jest prof. zw. dr hab. inż. Jan Purczyński z Katedry Metod Ilościowych Uniwersytetu Szczecińskiego.

Bardziej szczegółowo

3. Modele tendencji czasowej w prognozowaniu

3. Modele tendencji czasowej w prognozowaniu II Modele tendencji czasowej w prognozowaniu 1 Składniki szeregu czasowego W teorii szeregów czasowych wyróżnia się zwykle następujące składowe szeregu czasowego: a) składowa systematyczna; b) składowa

Bardziej szczegółowo

Ekonometryczna analiza popytu na wodę

Ekonometryczna analiza popytu na wodę Jacek Batóg Uniwersytet Szczeciński Ekonometryczna analiza popytu na wodę Jednym z czynników niezbędnych dla funkcjonowania gospodarstw domowych oraz realizacji wielu procesów technologicznych jest woda.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY PROGNOZOWANIA Z WYKORZYSTANIEM KLASYCZNYCH MODELI TRENDU

WYBRANE ASPEKTY PROGNOZOWANIA Z WYKORZYSTANIEM KLASYCZNYCH MODELI TRENDU STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Jan Purczyński * Uniwersytet Szczeciński WYBRANE ASPEKTY PROGNOZOWANIA Z WYKORZYSTANIEM KLASYCZNYCH MODELI TRENDU STRESZCZENIE W artykule

Bardziej szczegółowo

Wpływ horyzontu prognozy i długości szeregu czasowego na jakość predykcji w ruchu drogowym w Polsce

Wpływ horyzontu prognozy i długości szeregu czasowego na jakość predykcji w ruchu drogowym w Polsce ROGOWSKI Andrzej 1 Wpływ horyzontu prognozy i długości szeregu czasowego na jakość predykcji w ruchu drogowym w Polsce bezpieczeństwo, ruch drogowy,, trend, model Streszczenie W pracy przeanalizowano moŝliwość

Bardziej szczegółowo

FORECASTING THE DISTRIBUTION OF AMOUNT OF UNEMPLOYED BY THE REGIONS

FORECASTING THE DISTRIBUTION OF AMOUNT OF UNEMPLOYED BY THE REGIONS FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 007, Oeconomica 54 (47), 73 80 Mateusz GOC PROGNOZOWANIE ROZKŁADÓW LICZBY BEZROBOTNYCH WEDŁUG MIAST I POWIATÓW FORECASTING THE DISTRIBUTION

Bardziej szczegółowo

Dopasowywanie modelu do danych

Dopasowywanie modelu do danych Tematyka wykładu dopasowanie modelu trendu do danych; wybrane rodzaje modeli trendu i ich właściwości; dopasowanie modeli do danych za pomocą narzędzi wykresów liniowych (wykresów rozrzutu) programu STATISTICA;

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia IV

Ćwiczenia IV Ćwiczenia IV - 17.10.2007 1. Spośród podanych macierzy X wskaż te, których nie można wykorzystać do estymacji MNK parametrów modelu ekonometrycznego postaci y = β 0 + β 1 x 1 + β 2 x 2 + ε 2. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp.

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp. Sprawdzian 2. Zadanie 1. Za pomocą KMNK oszacowano następującą funkcję produkcji: Gdzie: P wartość produkcji, w tys. jp (jednostek pieniężnych) K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys.

Bardziej szczegółowo

Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym

Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym Jacek Batóg Uniwersytet Szczeciński Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym Jednym z ważniejszych elementów każdej gospodarki jest system bankowy. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do teorii prognozowania

Wprowadzenie do teorii prognozowania Wprowadzenie do teorii prognozowania I Pojęcia: 1. Prognoza i zmienna prognozowana (przedmiot prognozy). Prognoza punktowa i przedziałowa. 2. Okres prognozy i horyzont prognozy. Prognozy krótkoterminowe

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie popytu. mgr inż. Michał Adamczak

Prognozowanie popytu. mgr inż. Michał Adamczak Prognozowanie popytu mgr inż. Michał Adamczak Plan prezentacji 1. Definicja prognozy 2. Klasyfikacja prognoz 3. Szereg czasowy 4. Metody prognozowania 4.1. Model naiwny 4.2. Modele średniej arytmetycznej

Bardziej szczegółowo

Ekonometria. Modele dynamiczne. Paweł Cibis 27 kwietnia 2006

Ekonometria. Modele dynamiczne. Paweł Cibis 27 kwietnia 2006 Modele dynamiczne Paweł Cibis pcibis@o2.pl 27 kwietnia 2006 1 Wyodrębnianie tendencji rozwojowej 2 Etap I Wyodrębnienie tendencji rozwojowej Etap II Uwolnienie wyrazów szeregu empirycznego od trendu Etap

Bardziej szczegółowo

Robert Kubicki, Magdalena Kulbaczewska Modelowanie i prognozowanie wielkości ruchu turystycznego w Polsce

Robert Kubicki, Magdalena Kulbaczewska Modelowanie i prognozowanie wielkości ruchu turystycznego w Polsce Robert Kubicki, Magdalena Kulbaczewska Modelowanie i prognozowanie wielkości ruchu turystycznego w Polsce Ekonomiczne Problemy Turystyki nr 3 (27), 57-70 2014 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Ścieżka rozwoju polskiej gospodarki w latach gospodarki w latach W tym celu wykorzystana zostanie metoda diagramowa,

Ścieżka rozwoju polskiej gospodarki w latach gospodarki w latach W tym celu wykorzystana zostanie metoda diagramowa, Barbara Batóg, Jacek Batóg Uniwersytet Szczeciński Ścieżka rozwoju polskiej gospodarki w latach - W artykule podjęta zostanie próba analizy, diagnozy i prognozy rozwoju polskiej gospodarki w latach -.

Bardziej szczegółowo

Ocena działalności przedsiębiorstwa z zastosowaniem wybranych metod ilościowych

Ocena działalności przedsiębiorstwa z zastosowaniem wybranych metod ilościowych Grażyna Karmowska Zakład Analizy Systemowej Akademia Rolnicza w Szczecinie Ocena działalności przedsiębiorstwa z zastosowaniem wybranych metod ilościowych Wstęp Jednym z podstawowych sposobów oceny podejmowanych

Bardziej szczegółowo

Projekcja wyników ekonomicznych produkcji mleka na 2020 rok. Seminarium, IERiGŻ-PIB, r. mgr Konrad Jabłoński

Projekcja wyników ekonomicznych produkcji mleka na 2020 rok. Seminarium, IERiGŻ-PIB, r. mgr Konrad Jabłoński Projekcja wyników ekonomicznych produkcji mleka na 2020 rok Seminarium, IERiGŻ-PIB, 02.09.2016 r. mgr Konrad Jabłoński Plan prezentacji 1. Cel badań 2. Metodyka badań 3. Projekcja wyników ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WARTOŚCI PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH PRZY UŻYCIU SSN

WYZNACZANIE WARTOŚCI PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH PRZY UŻYCIU SSN Inżynieria Rolnicza 2(9)/7 WYZNACZANIE WARTOŚCI PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW TECHNICZNYCH NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH PRZY UŻYCIU SSN Sławomir Francik Katedra Inżynierii Mechanicznej i Agrofizyki, Akademia

Bardziej szczegółowo

ŚREDNI BŁĄD PROGNOZOWANIA DLA METODY EKSTRAPOLACJI PRZYROSTU EMPIRYCZNEGO

ŚREDNI BŁĄD PROGNOZOWANIA DLA METODY EKSTRAPOLACJI PRZYROSTU EMPIRYCZNEGO B A D A N I A O P E R A C Y J N E I D E C Y Z J E Nr 3 4 006 Bogusław GUZIK ŚREDNI BŁĄD PROGNOZOWANIA DLA METODY EKSTRAPOLACJI PRZYROSTU EMPIRYCZNEGO W artykule sformułowano standardowy układ założeń stochastycznych

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE CENY OGÓRKA SZKLARNIOWEGO ZA POMOCĄ SIECI NEURONOWYCH

PROGNOZOWANIE CENY OGÓRKA SZKLARNIOWEGO ZA POMOCĄ SIECI NEURONOWYCH InŜynieria Rolnicza 14/2005 Sławomir Francik Katedra InŜynierii Mechanicznej i Agrofizyki Akademia Rolnicza w Krakowie PROGNOZOWANIE CENY OGÓRKA SZKLARNIOWEGO ZA POMOCĄ SIECI NEURONOWYCH Streszczenie W

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Rolnicza 5(114)/2009

Inżynieria Rolnicza 5(114)/2009 Inżynieria Rolnicza 5(114)/2009 MODELE ROZMYTE ZAPOTRZEBOWANIA NA MOC DLA POTRZEB KRÓTKOTERMINOWEGO PROGNOZOWANIA ZUŻYCIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA WSI CZĘŚĆ I. ALGORYTMY WYZNACZANIA MODELI ROZMYTYCH Jerzy

Bardziej szczegółowo

Odbicie na rynku nieruchomości

Odbicie na rynku nieruchomości Raporty i analizy Odbicie na rynku nieruchomości W III kwartale 2009 r. obserwowaliśmy na rynku nieruchomości stosunkowo duŝe oŝywienie. Większość współpracujących z portalem KRN.pl pośredników potwierdza,

Bardziej szczegółowo

Teoria błędów pomiarów geodezyjnych

Teoria błędów pomiarów geodezyjnych PodstawyGeodezji Teoria błędów pomiarów geodezyjnych mgr inŝ. Geodeta Tomasz Miszczak e-mail: tomasz@miszczak.waw.pl Wyniki pomiarów geodezyjnych będące obserwacjami (L1, L2,, Ln) nigdy nie są bezbłędne.

Bardziej szczegółowo

Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście

Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście KASYK Lech 1 Rozkład prędkości statków na torze wodnym Szczecin - Świnoujście Tor wodny, strumień ruchu, Zmienna losowa, Rozkłady dwunormalne Streszczenie W niniejszym artykule przeanalizowano prędkości

Bardziej szczegółowo

4. Średnia i autoregresja zmiennej prognozowanej

4. Średnia i autoregresja zmiennej prognozowanej 4. Średnia i autoregresja zmiennej prognozowanej 1. Średnia w próbie uczącej Własności: y = y = 1 N y = y t = 1, 2, T s = s = 1 N 1 y y R = 0 v = s 1 +, 2. Przykład. Miesięczna sprzedaż żelazek (szt.)

Bardziej szczegółowo

APROKSYMACJA ZJAWISK RYNKOWYCH NARZĘDZIEM WSPOMAGAJĄCYM PODEJMOWANIE DECYZJI

APROKSYMACJA ZJAWISK RYNKOWYCH NARZĘDZIEM WSPOMAGAJĄCYM PODEJMOWANIE DECYZJI APROKSYMACJA ZJAWISK RYNKOWYCH NARZĘDZIEM WSPOMAGAJĄCYM PODEJMOWANIE DECYZJI Łukasz MACH Streszczenie: W artykule przedstawiono wybrane aspekty prognozowania czynników istotnie określających sytuację na

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 1 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 1 AUTOR: MARTYNA MALAK

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 1 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 1 AUTOR: MARTYNA MALAK 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE 2 http://www.outcome-seo.pl/excel1.xls DODATEK SOLVER WERSJE EXCELA 5.0, 95, 97, 2000, 2002/XP i 2003. 3 Dodatek Solver jest dostępny w menu Narzędzia. Jeżeli Solver nie jest

Bardziej szczegółowo

Ekonometria ćwiczenia 3. Prowadzący: Sebastian Czarnota

Ekonometria ćwiczenia 3. Prowadzący: Sebastian Czarnota Ekonometria ćwiczenia 3 Prowadzący: Sebastian Czarnota Strona - niezbędnik http://sebastianczarnota.com/sgh/ Normalność rozkładu składnika losowego Brak normalności rozkładu nie odbija się na jakości otrzymywanych

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się cen m 2 mieszkania we Wrocławiu w krótkim okresie

Kształtowanie się cen m 2 mieszkania we Wrocławiu w krótkim okresie Kształtowanie się cen m 2 mieszkania we Wrocławiu w krótkim okresie Projekt prognostyczny ElŜbieta Bulak Piotr Olszewski Michał Tomanek Tomasz Witka IV ZI gr. 13. Wrocław 2007 I. Sformułowanie zadania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program kursu Statystyka z programem Excel (30 godzin lekcyjnych zajęć)

Szczegółowy program kursu Statystyka z programem Excel (30 godzin lekcyjnych zajęć) Szczegółowy program kursu Statystyka z programem Excel (30 godzin lekcyjnych zajęć) 1. Populacja generalna a losowa próba, parametr rozkładu cechy a jego ocena z losowej próby, miary opisu statystycznego

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego

Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego Prognozowanie na podstawie modelu ekonometrycznego Przykład. Firma usługowa świadcząca usługi doradcze w ostatnich kwartałach (t) odnotowała wynik finansowy (yt - tys. zł), obsługując liczbę klientów (x1t)

Bardziej szczegółowo

MODELE AUTOREGRESYJNE W PROGNOZOWANIU CEN ZBÓŻ W POLSCE

MODELE AUTOREGRESYJNE W PROGNOZOWANIU CEN ZBÓŻ W POLSCE METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XI/2, 2010, str. 254 263 MODELE AUTOREGRESYJNE W PROGNOZOWANIU CEN ZBÓŻ W POLSCE Agnieszka Tłuczak Zakład Ekonometrii i Metod Ilościowych, Wydział Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

DANE STATYSTYKI PUBLICZNEJ I OBLICZENIA WSKAŹNIKÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH RYNEK PRACY ORAZ GOSPODARKĘ AGLOMERACJI POZNAŃSKIEJ

DANE STATYSTYKI PUBLICZNEJ I OBLICZENIA WSKAŹNIKÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH RYNEK PRACY ORAZ GOSPODARKĘ AGLOMERACJI POZNAŃSKIEJ DANE STATYSTYKI PUBLICZNEJ I OBLICZENIA WSKAŹNIKÓW CHARAKTERYZUJĄCYCH RYNEK PRACY ORAZ GOSPODARKĘ AGLOMERACJI POZNAŃSKIEJ OBSERWATORIUM GOSPODARKI I RYNKU PRACY AGLOMERACJI POZNAŃSKIEJ STOPA BEZROBOCIA

Bardziej szczegółowo

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8 3/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PROGNOZOWANIE SZEREGU CZASOWEGO WYKAZUJĄCEGO WAHANIA SEZONOWE

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W PROGNOZOWANIU

WYKORZYSTANIE SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W PROGNOZOWANIU WYKORZYSTANIE SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH W PROGNOZOWANIU THE USE OF ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS IN FORECASTING Konrad BAJDA, Sebastian PIRÓG Resume Artykuł opisuje wykorzystanie sztucznych sieci neuronowych

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Danuta Limanówka ZMIENNOŚĆ WARUNKÓW TERMICZNYCH WYBRANYCH MIAST POLSKI CHANGES OF THE THERMAL CONDmONS IN THE SELECTED POLISH CITIES Opracowanie

Bardziej szczegółowo

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14 BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14.1 WSTĘP Ogólne wymagania prawne dotyczące przy pracy określają m.in. przepisy

Bardziej szczegółowo

Analiza sezonowości. Sezonowość może mieć charakter addytywny lub multiplikatywny

Analiza sezonowości. Sezonowość może mieć charakter addytywny lub multiplikatywny Analiza sezonowości Wiele zjawisk charakteryzuje się nie tylko trendem i wahaniami przypadkowymi, lecz także pewną sezonowością. Występowanie wahań sezonowych może mieć charakter kwartalny, miesięczny,

Bardziej szczegółowo

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Warszawa 2002 Recenzenci doc. dr. inż. Ryszard Mizera skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT OKŁADKI GrafComp,

Bardziej szczegółowo

Ekonometria. Prognozowanie ekonometryczne, ocena stabilności oszacowań parametrów strukturalnych. Jakub Mućk. Katedra Ekonomii Ilościowej

Ekonometria. Prognozowanie ekonometryczne, ocena stabilności oszacowań parametrów strukturalnych. Jakub Mućk. Katedra Ekonomii Ilościowej Ekonometria Prognozowanie ekonometryczne, ocena stabilności oszacowań parametrów strukturalnych Jakub Mućk Katedra Ekonomii Ilościowej Jakub Mućk Ekonometria Wykład 4 Prognozowanie, stabilność 1 / 17 Agenda

Bardziej szczegółowo

... prognozowanie nie jest celem samym w sobie a jedynie narzędziem do celu...

... prognozowanie nie jest celem samym w sobie a jedynie narzędziem do celu... 4 Prognozowanie historyczne Prognozowanie - przewidywanie przyszłych zdarzeń w oparciu dane - podstawowy element w podejmowaniu decyzji... prognozowanie nie jest celem samym w sobie a jedynie narzędziem

Bardziej szczegółowo

Ciepła zima mniejsze zużycie energii na ogrzewanie budynków w pierwszych czterech miesiącach obecnego sezonu grzewczego 2014/2015 r.

Ciepła zima mniejsze zużycie energii na ogrzewanie budynków w pierwszych czterech miesiącach obecnego sezonu grzewczego 2014/2015 r. Ciepła zima mniejsze zużycie energii na ogrzewanie budynków w pierwszych czterech miesiącach obecnego sezonu grzewczego 214/215 r. Józef Dopke Słowa kluczowe: temperatura, średnia dzienna temperatura,

Bardziej szczegółowo

Motto. Czy to nie zabawne, że ci sami ludzie, którzy śmieją się z science fiction, słuchają prognoz pogody oraz ekonomistów? (K.

Motto. Czy to nie zabawne, że ci sami ludzie, którzy śmieją się z science fiction, słuchają prognoz pogody oraz ekonomistów? (K. Motto Cz to nie zabawne, że ci sami ludzie, którz śmieją się z science fiction, słuchają prognoz pogod oraz ekonomistów? (K. Throop III) 1 Specfika szeregów czasowch Modele szeregów czasowch są alternatwą

Bardziej szczegółowo

STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36

STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Wojciech Kuźmiński * Jarosław Siergiej ** Uniwersytet Szczeciński WYKORZYSTANIE KLASYCZNYCH MODELI SZEREGU CZASOWEGO Z WAHANIAMI SEZONOWYMI

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MODELI TAKAGI SUGENO DO KRÓTKOTERMINOWEGO PROGNOZOWANIA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ ODBIORCÓW WIEJSKICH

WYKORZYSTANIE MODELI TAKAGI SUGENO DO KRÓTKOTERMINOWEGO PROGNOZOWANIA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ ODBIORCÓW WIEJSKICH Inżynieria Rolnicza 1(110)/2009 WYKORZYSTANIE MODELI TAKAGI SUGENO DO KRÓTKOTERMINOWEGO PROGNOZOWANIA ZAPOTRZEBOWANIA NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ ODBIORCÓW WIEJSKICH Małgorzata Trojanowska Katedra Energetyki

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA ZBIORNIKA NA GAZ PŁYNNY LPG

OPTYMALIZACJA ZBIORNIKA NA GAZ PŁYNNY LPG Leon KUKIEŁKA, Krzysztof KUKIEŁKA, Katarzyna GELETA, Łukasz CĄKAŁA OPTYMALIZACJA ZBIORNIKA NA GAZ PŁYNNY LPG Streszczenie Praca dotyczy optymalizacji kształtu zbiornika toroidalnego na gaz LPG. Kryterium

Bardziej szczegółowo

Statystyka. Wykład 9. Magdalena Alama-Bućko. 24 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia / 34

Statystyka. Wykład 9. Magdalena Alama-Bućko. 24 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia / 34 Statystyka Wykład 9 Magdalena Alama-Bućko 24 kwietnia 2017 Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia 2017 1 / 34 Tematyka zajęć: Wprowadzenie do statystyki. Analiza struktury zbiorowości miary położenia

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Metody optymalizacji Metody poszukiwania ekstremum funkcji jednej zmiennej Materiały pomocnicze do ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Statystyka hydrologiczna i prawdopodobieństwo zjawisk hydrologicznych.

Statystyka hydrologiczna i prawdopodobieństwo zjawisk hydrologicznych. Statystyka hydrologiczna i prawdopodobieństwo zjawisk hydrologicznych. Statystyka zajmuje się prawidłowościami zaistniałych zdarzeń. Teoria prawdopodobieństwa dotyczy przewidywania, jak często mogą zajść

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk Wykład 6 Badanie dynamiki zjawisk Krzywa wieża w Pizie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 y 4,9642 4,9644 4,9656 4,9667 4,9673 4,9688 4,9696 4,9698 4,9713 4,9717 4,9725 4,9742 4,9757 Szeregiem czasowym nazywamy

Bardziej szczegółowo

Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 2015/16 r.

Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 2015/16 r. Zużycie energii na ogrzewanie budynków w województwie zachodniopomorskim w sezonie grzewczym 21/16 Józef Dopke Słowa kluczowe: temperatura, średnia miesięczna temperatura, średnia temperatura w sezonie

Bardziej szczegółowo

Przykład 2. Stopa bezrobocia

Przykład 2. Stopa bezrobocia Przykład 2 Stopa bezrobocia Stopa bezrobocia. Komentarz: model ekonometryczny stopy bezrobocia w Polsce jest modelem nieliniowym autoregresyjnym. Podobnie jak model podaŝy pieniądza zbudowany został w

Bardziej szczegółowo

Prognoza sprawozdania finansowego Bilans

Prognoza sprawozdania finansowego Bilans Prognoza sprawozdania go Bilans 31.12.24 31.12.25 31.12.26 Wartości niematerialne i prawne Rzeczowe aktywa trwałe Długoterminowe Zapasy Należności Inwestycje 594 3474 3528 954 52119 54 12 759 693 2259

Bardziej szczegółowo

STAN INFRASTRUKTURY WODOCIĄGOWEJ W WYBRANYCH MIASTACH DOLINY SANU WATER INFRASTRUCTURE IN THE CHOSEN CITIES IN THE SAN VALLEY

STAN INFRASTRUKTURY WODOCIĄGOWEJ W WYBRANYCH MIASTACH DOLINY SANU WATER INFRASTRUCTURE IN THE CHOSEN CITIES IN THE SAN VALLEY Katarzyna Pietrucha-Urbanik Politechnika Rzeszowska im. I. Łukasiewicza STAN INFRASTRUKTURY WODOCIĄGOWEJ W WYBRANYCH MIASTACH DOLINY SANU Abstrakt W pracy dokonano charakterystyki wyposaŝenia wybranych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO ANALIZA ZBIEŻNOŚCI STRUKTUR ZATRUDNIENIA W WYBRANYCH KRAJACH WYSOKOROZWINIĘTYCH

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO ANALIZA ZBIEŻNOŚCI STRUKTUR ZATRUDNIENIA W WYBRANYCH KRAJACH WYSOKOROZWINIĘTYCH ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 32 PRACE KATEDRY EKONOMETRII I STATYSTYKI NR 11 21 BARBARA BATÓG JACEK BATÓG Uniwersytet Szczeciński Katedra Ekonometrii i Statystyki ANALIZA ZBIEŻNOŚCI STRUKTUR

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z Ekonometrii i prognozowania Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu 2014/2015

Projekt zaliczeniowy z Ekonometrii i prognozowania Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu 2014/2015 Projekt zaliczeniowy z Ekonometrii i prognozowania Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu 2014/2015 Nr indeksu... Imię i Nazwisko... Nr grupy ćwiczeniowej... Imię i Nazwisko prowadzącego... 1. Specyfikacja modelu

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w regionie radomskim na tle Mazowsza i Polski w ostatnich 10 latach

Analiza stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w regionie radomskim na tle Mazowsza i Polski w ostatnich 10 latach GIDLEWSKI Mirosław 1 JEMIOŁ Leszek 2 Analiza stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w regionie radomskim na tle Mazowsza i Polski w ostatnich 10 latach Region radomski, bezpieczeństwo ruchu drogowego, wypadki

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Elżbieta Cebulak KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKOŚCI OPADÓW NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA MIEJSKIEGO KRAKOWSKIEGO THE PRECIPITATION ON THE AREA OF CRACOW

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015 RYNEK MESZKANOWY LPEC Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Wytyczne do projektów

Wytyczne do projektów Wytyczne do projektów Prognozowanie i symulacje wszystkie rodzaje studiów Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania w Zabrzu rok akademicki 2012/13 Wytyczne do projektów Prognozowanie i symulacje

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wiesława MALSKA Politechnika Rzeszowska, Polska Anna KOZIOROWSKA Uniwersytet Rzeszowski, Polska Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wstęp Wnioskowanie statystyczne

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRYCZNA PROGNOZA ODPŁYWÓW Z BEZROBOCIA

EKONOMETRYCZNA PROGNOZA ODPŁYWÓW Z BEZROBOCIA EKONOMETRYCZNA PROGNOZA ODPŁYWÓW Z BEZROBOCIA W OPARCIU O KONCEPCJĘ FUNKCJI DOPASOWAŃ Adam Kowol 2 1. Sformułowanie zadania prognostycznego Celem niniejszej pracy jest próba prognozy kształtowania się

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 SYLLABUS na rok akademicki 00/0 Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr III; semestr 5 Specjalność Bez specjalności Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Populacja generalna (zbiorowość generalna) zbiór obejmujący wszystkie elementy będące przedmiotem badań Próba (podzbiór zbiorowości generalnej) część

Populacja generalna (zbiorowość generalna) zbiór obejmujący wszystkie elementy będące przedmiotem badań Próba (podzbiór zbiorowości generalnej) część Populacja generalna (zbiorowość generalna) zbiór obejmujący wszystkie elementy będące przedmiotem badań Próba (podzbiór zbiorowości generalnej) część populacji, którą podaje się badaniu statystycznemu

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA PRODUKCJI BIOMASY Z ROCZNEJ WIERZBY

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA PRODUKCJI BIOMASY Z ROCZNEJ WIERZBY nżynieria Rolnicza 1(119)/2010 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA PRODUKCJ BOMASY Z ROCZNEJ WERZBY Dariusz Kwaśniewski nstytut nżynierii Rolniczej i nformatyki, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Streszczenie. W pracy

Bardziej szczegółowo

Teoria błędów. Wszystkie wartości wielkości fizycznych obarczone są pewnym błędem.

Teoria błędów. Wszystkie wartości wielkości fizycznych obarczone są pewnym błędem. Teoria błędów Wskutek niedoskonałości przyrządów, jak również niedoskonałości organów zmysłów wszystkie pomiary są dokonywane z określonym stopniem dokładności. Nie otrzymujemy prawidłowych wartości mierzonej

Bardziej szczegółowo

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE.

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE. Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE Marcin Kautsch Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Kraków,

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk Wykład 6 Badanie dynamiki zjawisk TREND WYODRĘBNIANIE SKŁADNIKÓW SZEREGU CZASOWEGO 1. FUNKCJA TRENDU METODA ANALITYCZNA 2. ŚREDNIE RUCHOME METODA WYRÓWNYWANIA MECHANICZNEGO średnie ruchome zwykłe średnie

Bardziej szczegółowo

METODA WARTOŚCIOWANIA PARAMETRÓW PROCESU PLANOWEGO OBSŁUGIWANIA TECHNICZNEGO MASZYN ROLNICZYCH

METODA WARTOŚCIOWANIA PARAMETRÓW PROCESU PLANOWEGO OBSŁUGIWANIA TECHNICZNEGO MASZYN ROLNICZYCH Inżynieria Rolnicza 7(125)/2010 METODA WARTOŚCIOWANIA PARAMETRÓW PROCESU PLANOWEGO OBSŁUGIWANIA TECHNICZNEGO MASZYN ROLNICZYCH Zenon Grześ Instytut Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU CZASOWEGO ZWIĄZANEGO ZE SPRZEDAŻĄ ASORTYMENTU HUTNICZEGO

WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU CZASOWEGO ZWIĄZANEGO ZE SPRZEDAŻĄ ASORTYMENTU HUTNICZEGO 5/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości prognoz wybranych wskaźników rozwoju gospodarczego woj. lubelskiego

Ocena jakości prognoz wybranych wskaźników rozwoju gospodarczego woj. lubelskiego 61 Barometr Regionalny Nr 2(24) 2011 Ocena jakości prognoz wybranych wskaźników rozwoju gospodarczego woj. lubelskiego Jarosław Bielak Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

23 Zagadnienia - Prognozowanie i symulacje

23 Zagadnienia - Prognozowanie i symulacje 1. WYJAŚNIJ POJĘCIE PROGNOZY I OMÓW PODSTAWOWE PEŁNIONE PRZEZ PROGNOZĘ FUNKCJE. Prognoza - jest to sąd dotyczący przyszłej wartości pewnego zjawiska o następujących właściwościach: jest sformułowany w

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Słowa kluczowe: towary paczkowane, statystyczna analiza procesu SPC

Streszczenie. Słowa kluczowe: towary paczkowane, statystyczna analiza procesu SPC Waldemar Samociuk Katedra Podstaw Techniki Akademia Rolnicza w Lublinie MONITOROWANIE PROCESU WAśENIA ZA POMOCĄ KART KONTROLNYCH Streszczenie Przedstawiono przykład analizy procesu pakowania. Ocenę procesu

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Materiał dla studentów

Materiał dla studentów Materiał dla studentów Metoda zmiennych instrumentalnych Nazwa przedmiotu: metody ekonometryczne, ekonometria stosowana Kierunek studiów: Metody Ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne Studia I stopnia/studia

Bardziej szczegółowo

Wiadomości ogólne o ekonometrii

Wiadomości ogólne o ekonometrii Wiadomości ogólne o ekonometrii Materiały zostały przygotowane w oparciu o podręcznik Ekonometria Wybrane Zagadnienia, którego autorami są: Bolesław Borkowski, Hanna Dudek oraz Wiesław Szczęsny. Ekonometria

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI

LABORATORIUM Z FIZYKI LABORATORIUM Z FIZYKI LABORATORIUM Z FIZYKI I PRACOWNIA FIZYCZNA C w Gliwicach Gliwice, ul. Konarskiego 22, pokoje 52-54 Regulamin pracowni i organizacja zajęć Sprawozdanie (strona tytułowa, karta pomiarowa)

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży finansowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży finansowej K. Czyczerska, A. Wiktorowicz UNIWERSYTET EKONOMICZNY WE WROCŁWIU Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży finansowej Słowa kluczowe: planowanie przychodów, metoda średniej

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015 X X X X X RYNEK MESZKANOWY MAJ Maj był trzecim miesiącem w rankingu pod względem sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym w roku. Liczba mieszkań większa była jedynie w marcu i kwietniu. Wtedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PROCESU ROZPOZNAWANIA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW

OPTYMALIZACJA PROCESU ROZPOZNAWANIA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW Henryk TYLICKI OPTYMALIZACJA PROCESU ROZPOZNAWANIA STANU TECHNICZNEGO POJAZDÓW Optimisation of a vehicle's technical state assessment process Wstęp Maszyny w kaŝdej chwili znajdują się w pewnym określonym

Bardziej szczegółowo

Narzędzia statystyczne i ekonometryczne. Wykład 1. dr Paweł Baranowski

Narzędzia statystyczne i ekonometryczne. Wykład 1. dr Paweł Baranowski Narzędzia statystyczne i ekonometryczne Wykład 1 dr Paweł Baranowski Informacje organizacyjne Wydział Ek-Soc, pok. B-109 pawel@baranowski.edu.pl Strona: baranowski.edu.pl (w tym materiały) Konsultacje:

Bardziej szczegółowo

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N 7 PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ . Cel ćwiczenia Doświadczalne i teoretyczne wyznaczenie profilu prędkości w rurze prostoosiowej 2. Podstawy teoretyczne:

Bardziej szczegółowo

Propozycja modelu prognostycznego dla wartości jednostek rozrachunkowych OFE. 1. Wstęp

Propozycja modelu prognostycznego dla wartości jednostek rozrachunkowych OFE. 1. Wstęp 1 Sugerowany przypis: Chybalski F., Propozycja modelu prognostycznego dla wartości jednostek rozrachunkowych OFE, Przegląd Statystyczny, nr 3/2006, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2006, s. 73-82 Propozycja

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016 RYNEK MESZKANOWY STYCZEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca roku, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

BADANIE KOINTEGRACJI POWIATOWYCH STÓP BEZROBOCIA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM

BADANIE KOINTEGRACJI POWIATOWYCH STÓP BEZROBOCIA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 31 Barbara Batóg Uniwersytet Szczeciński BADANIE KOINTEGRACJI POWIATOWYCH STÓP BEZROBOCIA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Streszczenie W artykule

Bardziej szczegółowo

Analiza metod prognozowania kursów akcji

Analiza metod prognozowania kursów akcji Analiza metod prognozowania kursów akcji Izabela Łabuś Wydział InŜynierii Mechanicznej i Informatyki Kierunek informatyka, Rok V Specjalność informatyka ekonomiczna Politechnika Częstochowska izulka184@o2.pl

Bardziej szczegółowo

Odchudzamy serię danych, czyli jak wykryć i usunąć wyniki obarczone błędami grubymi

Odchudzamy serię danych, czyli jak wykryć i usunąć wyniki obarczone błędami grubymi Odchudzamy serię danych, czyli jak wykryć i usunąć wyniki obarczone błędami grubymi Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska D syst D śr m 1 3 5 2 4 6 śr j D 1

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY ANALIZY STATYSTYCZNEJ RYNKU W SZACOWANIU WARTOŚCI TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI NA PRZYKŁADZIE CIĄGNIKA ROLNICZEGO

ZASTOSOWANIE METODY ANALIZY STATYSTYCZNEJ RYNKU W SZACOWANIU WARTOŚCI TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI NA PRZYKŁADZIE CIĄGNIKA ROLNICZEGO Inżynieria Rolnicza 6(94)/2007 ZASTOSOWANIE METODY ANALIZY STATYSTYCZNEJ RYNKU W SZACOWANIU WARTOŚCI TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI NA PRZYKŁADZIE CIĄGNIKA ROLNICZEGO Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Fakt 3.(zastosowanie różniczki do obliczeń przybliżonych) Przy czym błąd, jaki popełniamy zastępując przyrost funkcji

Fakt 3.(zastosowanie różniczki do obliczeń przybliżonych) Przy czym błąd, jaki popełniamy zastępując przyrost funkcji Wykład 5 De.5 (różniczka unkcji Niech unkcja ma pochodną w punkcie. Różniczką unkcji w punkcie nazywamy unkcję d zmiennej określoną wzorem. Fakt 3.(zastosowanie różniczki do obliczeń przybliżonych Jeżeli

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY

PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY Joanna Chrabołowska Joanicjusz Nazarko PROGNOZOWANIE PRZYCHODÓW ZE SPRZEDAŻY NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA HANDLOWEGO TYPU CASH & CARRY Wprowadzenie Wśród wielu prognoz szczególną rolę w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Metody ilościowe w analizie struktury podmiotowej sektora usług w Polsce

Metody ilościowe w analizie struktury podmiotowej sektora usług w Polsce Rafał Klóska* Metody ilościowe w analizie struktury podmiotowej sektora usług w Polsce Wstęp Tematem rozważań wielu ekonomistów i polityków jest często rozwój przedsiębiorczości w Polsce a rosnące zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL 15. Funkcje i procedury składowane PLSQL 15.1. SQL i PLSQL (Structured Query Language - SQL) Język zapytań strukturalnych SQL jest zbiorem poleceń, za pomocą których programy i uŝytkownicy uzyskują dostęp

Bardziej szczegółowo

Mariusz Doszyń* Uniwersytet Szczeciński

Mariusz Doszyń* Uniwersytet Szczeciński Studia i Prace WNEiZ US nr 45/2 2016 DOI:10.18276/sip.2016.45/2-16 Mariusz Doszyń* Uniwersytet Szczeciński Monitorowanie trafności systemu prognoz sprzedaży w przedsiębiorstwie Streszczenie W artykule

Bardziej szczegółowo

METODA PROGNOZOWANIA SZEREGÓW CZASOWYCH PRZY UŻYCIU SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH

METODA PROGNOZOWANIA SZEREGÓW CZASOWYCH PRZY UŻYCIU SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH Inżynieria Rolnicza 6(115)/2009 METODA PROGNOZOWANIA SZEREGÓW CZASOWYCH PRZY UŻYCIU SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH Sławomir Francik Katedra Inżynierii Mechanicznej i Agrofizyki, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Bardziej szczegółowo

OCENA DOKŁADNOŚCI I PRZYDATNOŚCI METOD SZACOWANIA KOSZTÓW STAŁYCH I ZMIENNYCH W PODEJMOWANIU DECYZJI EKONOMICZNYCH

OCENA DOKŁADNOŚCI I PRZYDATNOŚCI METOD SZACOWANIA KOSZTÓW STAŁYCH I ZMIENNYCH W PODEJMOWANIU DECYZJI EKONOMICZNYCH OCENA DOKŁADNOŚCI I RZYDATNOŚCI METOD SZACOWANIA KOSZTÓW STAŁYCH I ZMIENNYCH W ODEJMOWANIU DECYZJI EKONOMICZNYCH Dariusz FUKSA, Marek KĘSEK, Ewa CISZYŃSKA Streszczenie: W publikacji zwrócono uwagę na miarodajność

Bardziej szczegółowo

OCENA POZIOMU PRODUKCYJNOŚCI I WYDAJNOŚCI W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH REGIONÓW POLSKI

OCENA POZIOMU PRODUKCYJNOŚCI I WYDAJNOŚCI W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH REGIONÓW POLSKI Inżynieria Rolnicza 6(115)/2009 OCENA POZIOMU PRODUKCYJNOŚCI I WYDAJNOŚCI W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH REGIONÓW POLSKI Katarzyna Grotkiewicz, Rudolf Michałek Instytut Inżynierii Rolniczej i Informatyki,

Bardziej szczegółowo