ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY"

Transkrypt

1 Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY Spośród wszystkich rodzajów wojsk najpoważniejszą siłę bojową w ostatniej wojnie światowej tworzyły związki taktyczne piechoty. Dotyczy to również ludowego Wojska Polskiego 1. W drugiej połowie 1944 roku dywizje piechoty stanowiły blisko połowę ogólnego stanu liczbowego LWP. Znamiennym jest również fakt, że pierwszym polskim samodzielnym związkiem taktycznym, będącym zalążkiem późniejszego ludowego Wojska Polskiego, była właśnie wielka jednostka piechoty 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Podstawą do formowania dywizji stało się postanowienie Państwowego Komitetu Obrony ZSRR z dnia 6 maja 1943 roku 2. Kolejne związki taktyczne piechoty Wojska Polskiego formowane były na podstawie rozkazów organizacyjnych polskich sztabów wojskowych 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR (2 i 3 DP), 1 Armii Polskiej w ZSRR (4, 5 i 6 DP) oraz Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (7, 8, 9 i 10 DP) 3. Formowanie tych dywizji rozpoczęło się w maju Por. W. J u r g i e l e w i c z, Organizacja ludowego Wojska Polskiego ( ), Warszawa 1968, s Por. Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, t. 7, Warszawa 1973, s Zwięzłe dane, dotyczące strony organizacyjnej, dyslokacji i szlaku bojowego poszczególnych dywizji piechoty LWP podaje S. K o m o r n i c k i, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Krótki

2 roku (1 DP), a zakończyło w listopadzie 1944 roku (10 DP). Ośrodki formowania początkowo rozmieszczone były w ustalonych rejonach Związku Radzieckiego, a następnie na wyzwolonych terenach Polski. Ważnymi punktami organizowania jednostek piechoty były więc: obóz sielecki (1, 2 i 3 DP), Sumy (4 DP), Żytomierz (5 i 6 DP), Lublin (7 DP), Siedlce (8 DP), Białystok (9 DP) i Rzeszów (10 DP). Wszystkie związki taktyczne piechoty posiadały jednolitą strukturę organizacyjną i uzbrojenie, ponieważ sformowane zostały w oparciu o wspólne dla nich etaty radzieckie dywizji piechoty gwardii (nr 04/500) dla dowództwa i dalsze dla podległych oddziałów oraz pododdziałów 4. Dywizje piechoty WP posiadały w swym składzie dowództwo i sztab oraz następujące oddziały i pododdziały: trzy pułki piechoty, pułk artylerii lekkiej, samodzielny batalion szkolny, dywizjon artylerii lekkiej, dywizjon artylerii samochodowej, samodzielną kompanię zwiadowczą, samodzielny batalion saperów, samodzielną kompanię łączności, samodzielną kompanię chemiczną, samodzielną kompanię samochodową, piekarnię polową, pralnię polową,, batalion sanitarny, ambulans weterynaryjny, warsztaty mundurowe, pluton dowodzenia dowódcy artylerii, kasę polową i pocztę polową 5. Korpus oficerski i podoficerski w jednostkach piechoty, formowanych na ziemi radzieckiej, tworzyli oficerowie i podoficerowie polscy z armii przedwrześniowej, oficerowie radzieccy polskiego pochodzenia oraz oficerowie instruktorzy Armii Czerwonej. Polscy oficerowie, podoficerowie i szeregowcy rekrutowali się z ochotników uchodźców, przesiedleńców oraz członków Polonii Radzieckiej. Po wyzwoleniu terenów polskich większość składu osobowego nowoformowanych tu dywizji tworzyli Polacy, powołani do służby wojskowej drogą informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, część 1. Warszawa 1965, s Wyjątek stanowi tu struktura organizacyjna 1 dywizji piechoty, wynikająca z nadania jej roli specyficznej jednostki zalążka ogólnowojskowej armii polskiej. W początkowym okresie organizacja jej została oparta na zmodyfikowanym etacie radzieckim dywizji piechoty gwardii 04/500, poprzez uzupełnienie go nieetatowymi oddziałami rodzajów broni i służb. W jej skład weszły: trzy pułki piechoty, pułk artylerii lekkiej, dwa samodzielne dywizjony artylerii przeciwpancernej, samodzielny dywizjon moździerzy, pułk czołgów, dywizjon artylerii przeciwlotniczej, eskadra lotnictwa myśliwskiego, batalion kobiecy i inne pododdziały specjalne. Por.: Inwentarz akt ludowego Wojska Polskiego. Jednostki bojowe, część 1. Warszawa 1961, s. 5 oraz W. J u r g i e l e w i c z, Organizacja..., s. 24 i K. S o b c z a k, Z genezy Armii Polskiej w ZSRR, Wojskowy Przegląd Historyczny nr 3, 1973, s W. J u r g i e l e w i c z, Organizacja..., s. 125.

3 mobilizacji, a także absolwenci specjalistycznych kursów i szkół wojskowych. Dużą rolę odgrywały jednak instruktorskie kadry radzieckie 6. Szkolenie bojowe i polityczno-wychowawcze odbywało się zarówno w ośrodkach formowania jednostek piechoty, jak też w czasie postojów, między przemarszami wojsk i w okresie przerw w walkach. Zwycięski szlak bojowy piechoty LWP rozpoczął się dwudniową bitwą pod Lenino ( roku), a zakończył udziałem w operacjach berlińskiej i praskiej w składzie 1 i 2 armii Wojska Polskiego, w sile po pięć dywizji piechoty. W składzie 1 armii Wojska Polskiego w dniu 1 maja 1945 roku znajdowała się 1, 2, 3, 4 i 6 DP, pozostałe dywizje stanowiły związki taktyczne 2 AWP. Cztery następne dywizje piechoty, będące w końcowym okresie wojny w odwodzie Naczelnego Dowództwa WP 7, nie brały udziału w walkach, ponieważ znajdowały się dopiero w toku formowania i szkolenia. * * * Archiwalia dowództw wielkich jednostek piechoty ludowego Wojska Polskiego, biorących udział w walkach w czasie drugiej wojny światowej zgromadzone zostały w Centralnym Archiwum Wojskowym w dziesięciu zespołach archiwalnych 8. Ogólna ilość jednostek archiwalnych, składających się na te zespoły akt, wynosi Najpełniej reprezentowany jest wytwór kancelaryjny 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki (722 j.a.). Akta tego zespołu, podczas opracowywania archiwalnego, nie były poddawane selekcji. Chodziło o stworzenie badaczowi możliwości zapoznania się z względnie pełnym wytworem kancelarii 6 Por. S. K o m o r n i c k i, Regularne jednostki..., s. 131 oraz T. R a w s k i, Z. S t ą p o r i J. Z a m o j s k i, Wojna wyzwoleńcza narodu polskiego w latach , Warszawa 1966, s Chodzi o 11, 12, 13 i 14 dywizje piechoty LWP. 8 Inwentarze zespołów akt dowództw dywizji piechoty zostały ogłoszone drukiem. Por. Inwentarz akt..., część 1: 1 DP (III-7) s. 134, 2 DP (III-23) s. 191, 3 DP (III-36) s. 222, 4 DP (III-49) s. 250, 5 DP (III-60) s. 274, 6 DP (III-75) s. 288, 7 DP (III-90) s. 309, 8 DP (III-111) s. 326, 9 DP (III-112) s. 346, 10 DP (III-127) s. 363.

4 pierwszej jednostki ludowego Wojska Polskiego 9. W dziewięciu pozostałych zespołach archiwalnych dowództw dywizji piechoty przeprowadzono selekcję materiału aktowego, wydzielając od 14 do 97 teczek akt oczywistej makulatury 10. Kolejnymi, co do ilości zachowanych archiwaliów, są zespoły akt 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego (320 j.a.), 3 Pomorskiej Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta (236 j.a.) oraz 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty (217 j.a.). Zbliżone, pod względem stanu ilościowego materiałów, są zespoły akt 7 Łużyckiej, 8 i 9 Drezdeńskich oraz 10 Sudeckiej Dywizji Piechoty (od 122 do 177 j.a.). Działania bojowe w czasie drugiej wojny światowej nie oszczędzały wytworu kancelaryjnego jednostek LWP. Ma to odbicie w zasobie aktowym CAW z tego okresu. Dla przykładu można podać, że z omawianych zespołów archiwalnych w dowództwie 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty zachowały się, na skutek działań wojennych, jedynie 94 jednostki archiwalne. Jeszcze mniej bo tylko 49 jednostek archiwalnych pozostało w zespole dowództwa 5 Saskiej Dywizji Piechoty (głównie z powodu przymusowego palenia akt podczas okrążenia). * Dla zespołów akt dowództw dywizji piechoty opracowano w Centralnym Archiwum Wojskowym specjalny schemat klasyfikacji akt 11, który był pomocny przy ich porządkowaniu i opracowywaniu. Schemat ten wprowadza podział zgromadzonych akt na odpowiednie grupy rzeczowe, zbliżone w swej treści do wytworu kancelaryjnego poszczególnych komórek organizacyjnych. W omawianych zespołach archiwalnych zachowały się akta o charakterze operacyjnym, personalnym, kancelaryjnym, jak również odzwierciedlające działalność 9 1 dywizja piechoty, spośród wszystkich samodzielnych związków taktycznych piechoty, była jednostką o najdłuższej przeszłości bojowej. Miało to wpływ na wielkość jej wytworu kancelaryjnego. Krótszym okresem działalności (zwłaszcza w odniesieniu do związków wchodzących w skład 2 AWP), jak również przebiegiem działań bojowych (np. okrążeniem i związanym z tym przymusowym paleniem dokumentów) tłumaczy się skromniejszą spuściznę aktową innych jednostek. 10 Ogółem wydzielono w czasie prac porządkowych 298 teczek akt oczywistej makulatury. 11 Por. Inwentarz akt..., część 1, s. 25 oraz J. M a l c z e w s k i, O zawartości zasobu aktowego ludowego Wojska Polskiego. Wybrane zagadnienia z teorii i. praktyki wojskowej służby archiwalnej, Warszawa 1967, s

5 polityczno-wychowawczą, a także pracę poszczególnych służb. A k t a o p e r a c y j n e. Archiwalia, dotyczące działań bojowych wielkich jednostek piechoty LWP, znajdują się we wszystkich omawianych zespołach, choć w różnym stanie ilościowym. Najliczniej występują one w zespole akt 1, a następnie 2 dywizji piechoty. Najmniej zachowało się ich w zespole akt 5 DP. Wśród dokumentów operacyjnych na szczególną uwagę zasługują rozkazy oraz zarządzenia bojowe i operacyjne władz zwierzchnich, jak też dowódców poszczególnych dywizji. Podobną wartość poznawczą mają meldunki bojowe dowódców dywizji i oddziałów dywizyjnych. Wskazać tu również trzeba na sprawozdania, opisy i dzienniki, dotyczące przebiegu działań bojowych. Zachowane w zespołach dywizyjne dzienniki działań bojowych mają w większości krańcowe daty zapisu, zgodne lub zbliżone z datami sformowania dywizji oraz zakończenia wojny. Tylko dzienniki bojowe 4 i 10 DP obejmują inny czasokres 12. Interesujące w tej grupie archiwaliów są plany działań bojowych oraz schematy rozlokowania i organizacji obrony dywizji, oddziałów i pododdziałów, marszu lub celów artyleryjskich. W pojedynczych wypadkach zachowały się protokoły przekazania odcinków frontu i zabezpieczenia styków 13. Są też meldunki o stanie bojowym, zaopatrzeniu w sprzęt oraz o służbie garnizonowej i granicznej poszczególnych dywizji. Oddzielną grupę, wśród materiałów o charakterze operacyjnym, stanowią archiwalia dotyczące szkolenia bojowego, głównie z lat Są to rozkazy, zarządzenia, instrukcje, plany i programy szkolenia bojowego, a także najbardziej cenne sprawozdania. Należy jednak zaznaczyć, że tylko w nielicznych zespołach zachował się pełen zestaw tych materiałów 14. A k t a z w i a d o w c z e. Do najbardziej typowych źródeł, obrazujących działalność zwiadowczą zaliczyć należy biuletyny informacyjne władz zwierzchnich o 12 Dzienniki bojowe 4 dywizji piechoty (formowanej w kwietniu i maju 1944 roku) mają daty krańcowe Por. CAW, III-49-13, 14 i 23. Analogiczne przekazy źródłowe 10 dywizji piechoty (formowanej w październiku i listopadzie 1944 roku) nie posiadają ciągłości zapisu, obejmują jedynie kwiecień, maj i lipiec 1945 roku. Por. CAW, III , 20 i Protokoły przekazania odcinków obrony innych oddziałów i zabezpieczenia styków występują wśród akt 1 DP (III-7-44), 3 DP (III-36-10) 4 DP (III-49-21) i 6 DP (III-75-8). 14 Najpełniej archiwalia te występują w zespołach akt 1 i 2 dywizji piechoty. Znajdują się tam rozkazy i zarządzenia w sprawach szkolenia bojowego (III-7-50, 110 oraz III do 25), plany i programy szkoleniowe (III-17-48, 51, 52 i 54; III-23-1 do 3, 14, 22, 27), instrukcje szkoleniowe (III-7-12, 13) i odpowiednie sprawozdania (III , 52, 106, 111 oraz III do 53).

6 sytuacji bojowej na terenie działań, o sytuacji nieprzyjaciela i położeniu własnym. Zainteresowany problemem badacz może zapoznać się z treścią zarządzeń rozpoznawczych, instrukcjami o pracy zwiadu, planami zwiadowczymi oraz planami i programami szkoleniowymi. Szczególnie interesujące są licznie zachowane w zespołach sprawozdania i meldunki zwiadowcze, omawiające zarówno metody, jak i wyniki działania pododdziałów zwiadowczych 15. A k t a s ł u ż b y ł ą c z n o ś c i. Materiały obrazujące stan łączności w dywizjach piechoty WP są bardzo skromnie reprezentowane. Niemal zupełny ich brak daje się zauważyć w zespołach akt dowództw 3, 4 i 5 DP. W pozostałych spotykane są rozkazy, zarządzenia, instrukcje i programy dotyczące szkolenia w zakresie łączności. Sporadycznie również występują meldunki o stanie sprzętu łączności oraz tabele sygnałów radiowych i porozumiewawczych, haseł i odzewów. A k t a s p r a w p e r s o n a l n y c h. Akta typu ewidencyjnopersonalnego stanowią najpokaźniejszą grupę wśród omawianych archiwaliów. Najwięcej zachowało się ich w zespole akt pierwszej dywizji piechoty (320 j.a.), najmniej w czwartej (12 j.a.). Wśród tych materiałów przeważają rozkazy personalne władz zwierzchnich i dowódców poszczególnych dywizji nominacyjne, odznaczeniowe i awansowe. W kilku zespołach zachowały się zarządzenia i instrukcje o prowadzeniu ewidencji personalnej oraz meldunki o stanie osobowym, stratach bezpowrotnych i wypadkach nadzwyczajnych 16. Pokaźną grupę akt w większości omawianych zespołów tworzą księgi ewidencji stanu osobowego oficerów, podoficerów i szeregowców oraz odpowiednie skorowidze, choć nie zawsze kompletne. Tego rodzaju materiałów ewidencyjnych brak zupełnie w zespołach akt dowództw 4 i 10 DP. W niektórych zespołach (głównie 3, 6 i 8 DP) zachowały się ewidencje poległych i zaginionych. W omawianej grupie archiwaliów występują również wnioski awansowe i odznaczeniowe oraz wykazy imienne obsady etatowej. Ponadto w zespołach akt dowództw poszczególnych dywizji zachowały się różnorakie wykazy imienne oraz 15 Materiały te posiadają wszystkie zespoły akt dowództw dywizji piechoty z wyjątkiem zespołu akt 5 DP. Najobficiej reprezentowane są w zespole akt 1 DP. Por. CAW, III do Archiwalia te znajdują się w zespołach: III-7-165, 290, 303;III-23-83, 142 do 146; III

7 skorowidze: awansowanych, odznaczonych, uczestników walk, rannych, zaginionych bez wieści, wziętych do niewoli, zdemobilizowanych, chorych, poległych, rozstrzelanych na podstawie wyroków sądowych. A k t a k a n c e l a r y j n e. Na szczególną uwagę badacza zasługują rozkazy dzienne dowódców dywizji piechoty. Najliczniej zachowały się rozkazy dzienne dowódcy 1 DP (od maja 1943 roku do grudnia 1945 roku) 17 i 2 DP (od sierpnia 1943 roku do końca roku 1945) 18. Tylko częściowo ocalały rozkazy dzienne dowódcy 3 DP 19 ; zupełny ich brak daje się odczuć w zespołach aktowych innych dowództw. Bogato natomiast reprezentowane są rozkazy typu ogólnowojskowego wyższych dowództw. Wiele rozkazów własnych dotyczy spraw organizacyjnych, sanitarnych, finansowych i innych. W poszczególnych zespołach akt dowództw dywizji piechoty zachowały się ponadto następujące dokumenty kancelaryjne: protokoły zniszczenia akt 20, spisy akt przekazanych do archiwum 21 oraz wykazy używanych pieczęci i stempli 22. A k t a a p a r a t u p o l i t y c z n o - w y c h o w a w c z e g o. Szczególnie cenne przekazy źródłowe wytworzone zostały przez aparat politycznowychowawczy. Wśród tych archiwaliów przeważają rozkazy, zarządzenia i instrukcje w sprawach pracy kulturalno-oświatowej, politycznej oraz kształcenia kadr aparatu polityczno-wychowawczego. Wyjątkowo wartościowy materiał poznawczy stanowią zachowane kroniki i historie dywizji oraz ich oddziałów. Wśród przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym kronik można rozróżnić pisane na bieżąco w czasie działań wojennych oraz odtworzone później, głównie z okazji pierwszych rocznic powstania dywizji na podstawie sprawozdań i meldunków sztabów dywizji, oddziałów i pododdziałów. Do wyjątków pod tym względem należy kronika 7 DP, w części odtworzona, a w części prowadzona na bieżąco 23. Jedna z kronik sporządzona została 17 Por. CAW, III-7-468, 488 do 494, 503 do Por. CAW, III , 221 i Obejmują one okres od 30 stycznia do 7 kwietnia 1944 roku. Patrz: CAW, III Por. CAW, III , 229, 230, 235; III-49-38; III Por. CAW, III , 126; III Por. CAW, III , Por. CAW, III Jak cennym przekazem źródłowym są kroniki dywizyjne może świadczyć

8 w formie stenogramu z wypowiedzi kadry dowódczej na odprawach oficerów liniowych i politycznych 24. Kroniki pisane były na maszynie, piórem, a nawet ołówkiem; te ostatnie są bardzo zróżnicowane pod względem staranności wykonania. Kilka z nich posiada ilustracyjny materiał uzupełniający: fotografie, wycinki z ówczesnej prasy wojskowej, rysunki, plany, szkice 25. Większość oprawiona jest w karton, jedna z kronik zachowała się w postaci zeszytu szkolnego 26. Niektóre kroniki posiadają ozdobne, trwałe oprawy, podkreślające uroczysty charakter 27. Ciekawe również źródło poznawcze wśród wytworu aktowego dowództw dywizji stanowią zarysy historii. Na uwagę zasługuje tu fakt, że występują one zwykle w tych zespołach, gdzie brak jest kronik, niejako je zastępując. Wyjątek stanowi zespół akt dowództwa 1 DP, który posiada oba te przekazy źródłowe. Natomiast w zespole akt dowództwa 2 dywizji piechoty nie zachował się żaden z nich. Własne opracowania historii macierzystej jednostki mają zespoły akt dowództw 1, 3, 5, 9 i 10 DP 28. Zainteresowany historiami jednostek badacz znajdzie w nich odpisy lub wyciągi najważniejszych rozkazów organizacyjnych, bojowych i dziennych. Występują tu również opisy szlaków bojowych, metod szkolenia bojowego i politycznego, epizodów bojowych i bohaterskich czynów żołnierzy. Z dokumentów, będących wytworem aparatu polityczno-wychowawczego dowództw dywizji, a również sekcji polityczno-wychowawczych oddziałów i pododdziałów, na specjalną uwagę zasługują meldunki dzienne i dekadowe. Stanowią one bowiem materiał źródłowy merytorycznie najbardziej wszechstronny 29. W meldunkach tych poruszane są na bieżąco takie zagadnienia, jak sytuacja bojowa, a fakt niezwykle częstego powoływania się na nie przez badaczy. Por. m. in. przypisy w pracy S. G a c i a, 7 dywizja piechoty. Warszawa W ten sposób opracowana została przez L. Szenwalda kronika 1 DP. Por. CAW, III-7-557, 557a i Ilustrowane kroniki zachowały się w zespole akt dowództwa 1 DP (III-7-588) oraz 4 DP (III-49-41). 26 Por. kronikę 6 DP (III ). 27 Np. kronika 8 DP wyróżnia się spośród wszystkich kronik dywizyjnych staranną szatą zewnętrzną i bogactwem materiału ilustracyjnego. Por. CAW, III Por. CAW, III-7-618; III i 136; III-60-2; III ; III i Interesującym przykładem tego rodzaju źródeł są meldunki zastępców dowódców 1 i 2 dywizji piechoty do spraw polityczno-wychowawczych (np. III i III ).

9 nawet aktualna analiza i ocena zdolności bojowej dywizji. Badacz znajdzie w nich również wiadomości o wyszkoleniu bojowym, zmianach dyslokacyjnych jednostek, o dyscyplinie i stanie moralnym żołnierzy, o sytuacji gospodarczej, nastrojach wśród żołnierzy i ludności cywilnej. Omówione są tu również dane, dotyczące wypadków nadzwyczajnych i strat bojowych, a także ukazane postawy poszczególnych bohaterskich żołnierzy w działaniach bojowych. Meldunki te informują również o pracy polityczno-wychowawczej w wojsku i wśród miejscowej ludności. Istotną sprawą wydaje się możliwość śledzenia w tych przekazach procesu szkolenia politycznego żołnierzy i sposobów walki o utrzymanie dyscypliny wojskowej. Badacza zainteresować mogą też opisane formy pomocy wojska dla ludności cywilnej (organizowanie administracji cywilnej i komitetów Opieki Społecznej oraz działalność propagandowo-rozrywkowa i inna). W grupie omówionych archiwaliów wymienić należy także plany i programy dotyczące działalności polityczno-wychowawczej 30, gazetki polowe dywizji 31, konspekty pogadanek 32, odezwy do żołnierzy i społeczeństwa polskiego oraz ulotki frontowe 33. Wskazać trzeba również na ważne dokumenty z czasów wojny pierwsze projekty statutów i instrukcji dotyczące pracy kulturalno-oświatowej i politycznej w LWP 34. A k t a d o w ó d z t w a r t y l e r i i d y w i z y j n e j. Do najbardziej reprezentatywnych materiałów należą tu rozkazy bojowe i dzienne dowódców artylerii dywizyjnej oraz sprawozdania i meldunki z działań bojowych. Uzupełniają je plany, dzienniki i opisy działań bojowych artylerii oraz schematy celów ogniowych i obrony styków. W tej grupie akt znajdują się również archiwalia dotyczące przebiegu szkolenia artyleryjskiego, głównie w postaci programów i meldunków. 30 Por. m.in. CAW, III-7-549; III ; III i Por. CAW, III do 244; III Wiele z nich zachowało się wśród akt 1 DP (III-7-551, 562) oraz 7 DP (III ). 33 Por. m. in. CAW, III do 586, III i W maju 1943 roku Związek Patriotów Polskich opracował pierwszy projekt Tymczasowego Statutu Oficerów Politycznych na okres szkolenia jednostek (III-7-548, k. 7 oraz Organizacja i działania bojowe ludowego Wojska Polskiego w latach , t. 4, Warszawa 1963, s. 51). Projekt ten został później przeredagowany (III-7-548, k. 4). Por. też instrukcję tymczasową o służbie kulturalno-oświatowej 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki (III-7-567, k. 1; Organizacja i działania bojowe..., t. 4, s. 53; K. S o b c z a k, Z genezy..., s. 142).

10 A k t a s ł u ż b y i n ż y n i e r y j n o - s a p e r s k i e j. Wśród archiwaliów służby inżynieryjno-saperskiej na czoło wysuwają się rozkazy, zarządzenia, meldunki i plany dotyczące przede wszystkim działań bojowych saperów, rozminowania terenu oraz budowy i zabezpieczenia mostów i umocnień rzecznych. Występują tu również wytyczne i instrukcje w sprawach szkolenia saperskiego 35. A k t a s ł u ż b y c h e m i c z n e j. Najczęściej spotykanymi przekazami źródłowymi są tu rozkazy, zarządzenia, instrukcje. i programy dotyczące obrony chemicznej i szkolenia specjalnego. Sporadycznie występują meldunki o działaniach bojowych służby chemicznej, o stanie bojowym pododdziałów służby chemicznej oraz o stanie sprzętu chemicznego. A k t a k w a t e r m i s t r z o s t w a. Wytwór aktowy służby kwatermistrzowskiej w zespołach akt dowództw dywizji piechoty stanowi odbicie działalności i funkcji kilku komórek organizacyjnych. Wśród akt wydziału zdobyczy wojennej zachowały się pojedyncze meldunki i sprawozdania o przejęciu jeńców i zdobyczy wojennej. Wydział organizacyjnoplanowy reprezentują głównie plany przewozu jednostek dywizyjnych. Prace wydziału intendentury obrazują sprawozdania o zaopatrzeniu dywizji w sprzęt kwatermistrzowski. Działalność wydziałów zaopatrzenia technicznego sygnalizują zachowane sprawozdania o stanie broni i amunicji oraz zniszczeniu i zużyciu sprzętu bojowego. Akta dywizyjnej służby samochodowej zachowały się głównie w postaci rozkazów i zarządzeń o wykorzystaniu taboru samochodowego oraz sprawozdań o stanie parku samochodowego. W grupie akt kwatermistrzowskich znajdują się również przekazy obrazujące działalność dywizyjnej służby zdrowia. Są to przede wszystkim rozkazy, instrukcje i zarządzenia władz zwierzchnich w sprawach sanitarnych oraz dzienniki pracy i meldunki. Wśród akt szefostwa służby weterynaryjnej przeważają instrukcje w sprawie leczenia koni, protokoły o wybrakowaniu i sprzedaży koni oraz ich ewidencje. 35 Por. m.in. CAW, III do 652 oraz III do 113. Na temat akt dotyczących rozminowania pisze R.L. P o l k o w s k i, Materiały dotyczące pierwszego całkowitego rozminowania terytorium Polski w zbiorach Centralnego Archiwum Wojskowego, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 2, 1970, s

11 Z archiwaliów o charakterze finansowym wymienić można licznie występujące listy płacy (oficerów, podoficerów, pracowników cywilnych). Ponadto zachowały się sprawozdania finansowe. A k t a s ł u ż b y s p r a w i e d l i w o ś c i. Omawiając zawartość aktową dowództw dywizji piechoty, należy wspomnieć też o archiwaliach obrazujących działalność tej służby. W Centralnym Archiwum Wojskowym znajduje się wiele akt do poznania dziejów wojskowych sądów polowych przy dowództwach dywizji piechoty LWP 36. Wśród tej grupy akt na czoło wysuwają się rozkazy, zarządzenia i instrukcje władz zwierzchnich w sprawach proceduralnych, zasad prawnych, pracy sądów polowych, sposobu prowadzenia kancelarii sądowej i sprawozdawczości. W mniejszej ilości zachowały się rozkazy dzienne oraz plany pracy sądów. Dość licznie występują natomiast sprawozdania z działalności i meldunki dyslokacyjne sądów, stanowiące interesujący materiał poznawczy. Do licznie zachowanych dokumentów należy zaliczyć wyroki i postanowienia sądów, rejestry spraw i wyroków oraz repertoria. W niektórych zespołach akt dowództw dywizji piechoty, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym, znajdują się przekazy źródłowe obrazujące działalność prokuratur wojskowych 37. Z wyjątkiem wytworu kancelaryjnego Wojskowej Prokuratury 8 dywizji piechoty gdzie zachowały się wyłącznie akta spraw karnych wszystkie pozostałe posiadają materiały o charakterze ogólnym. Wśród nich przeważają rozkazy i zarządzenia władz zwierzchnich w sprawach związanych z funkcjami prokuratorskimi 38, rozkazy dzienne 39, sprawozdania z działalności 40, protokoły przesłuchań, rejestry spraw śledczych oraz ewidencje Archiwalia omówionych dywizyjnych sądów polowych posiadają opracowane w CAW inwentarze drukowane (jako części składowe odpowiednich zespołów dowództw dywizji' piechoty). Szczegółowsze informacje o aktach sądów wojskowych LWP podaje A. M i ę t e k, Materiały źródłowe obrazujące działalność sądów wojskowych ludowego Wojska Polskiego w okresie wojny , Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 3, 1971, s Akta te były już szczegółowo omawiane. Por. A. M i ę t e k, Materiały źródłowe obrazujące działalność prokuratur wojskowych ludowego Wojska Polskiego w okresie wojny , Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 2, 1970, s Por. CAW, III , 226, 231 oraz III do Por. CAW, III , 216 i Por. CAW, III i 318 oraz III , 205 i Do najczęściej spotykanych należą ewidencje wypadków nadzwyczajnych, aresztowanych oraz dowodów rzeczowych (III-49-83, 85, 87, 94 oraz III ).

12 * * * Podstawową bazą źródłową do badań nad całością piechoty LWP czy poszczególnych jej wielkich jednostek, znajdujących się w składzie dwu polskich armii ogólnowojskowych, stanowią archiwalia zgromadzone i opracowane w Centralnym Archiwum Wojskowym w zespole akt 1 i 2 armii Wojska Polskiego. Niebagatelny jednak materiał, często wręcz unikalny, znajduje się w omawianych wyżej zespołach akt dowództw dywizji piechoty. Studiowanie tych przekazów źródłowych może być pomocne badaczowi przy odtwarzaniu struktury jednostek piechoty LWP, procesu ich szkolenia bojowego i politycznego oraz przebiegu działań bojowych. Archiwalia te pozwalają poznać też ówczesne warunki bytowe żołnierza, nastroje polityczne i stan dyscypliny. Analiza omówionych materiałów umożliwia dokonanie konfrontacji planów oraz zamierzeń organizacyjnych i bojowych wielkich jednostek piechoty LWP z ich rzeczywistą realizacją.

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945 1. Uwagi wstępne Stosunkowo najmniej liczną grupę aktową jednostek bojowych z lat 1944 1945, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym,

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( )

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( ) Anna Gąsiorowska PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO (1943 1945) W niniejszym omówieniu uwzględniono zawartość aktową wytworzoną przez kancelarie pułków piechoty wchodzących w skład 1 pierwszych dziesięciu

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny Michał Klimecki MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH 1943 1945 1. Zarys organizacyjny W Centralnym Archiwum Wojskowym przechowywany jest materiał źródłowy do dziejów lotnictwa LWP w okresie

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne Anna Gąsiorowska JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA 1. Uwagi wstępne Problematyka działalności i wytworu kancelaryjnego jednostek zapasowych występowała już na łamach Biuletynu.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny Janusz Gzyl ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT 1951 1956 1. Zarys organizacyjny Opracowany na lata 1949 1955 plan rozwoju wojska, przewidywał znaczną rozbudowę artylerii zarówno naziemnej, jak i przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zarys organizacyjny Powstanie Dowództwa Wojsk Pancernych i Zmotoryzowanych WP

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Czesław Tokarz CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT 1944 1945 PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Stosunkowo liczną grupę aktową w zasobach Centralnego Archiwum Wojskowego

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. Uwagi wstępne Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. UWAGI WSTĘPNE Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.jskinternet.pl/bip/rejestry-ewidencje-arc/kategorie/18,akta-wojskowych-organow-bezpieczenstwa-panstwa-u zyczone-przez-centralne-archiwum.html

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne

CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne Henryk Fabijański CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT 1943 1945 1. Uwagi wstępne Równolegle z formowaniem związków taktycznych i operacyjnych ludowego Wojska Polskiego tworzono

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU 1943 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Sformowanie Armii Polskiej w ZSRR 1 wymagało stałego dopływu przeszkolonych, w możliwie

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne Tadeusz Kowalczyk ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII 1944 1947 1. Problemy organizacyjne Druga wojna światowa była ostatnią, w której kawalerii używano na większą skalę, jako rodzaju broni. Niemal we wszystkich

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT Czesław Tokarz CHARAKTERYSTYKA AKT SZPITALI WOJSKOWYCH Z LAT 1943 1945 Jednym z istotnych działów pracy kwatermistrzostwa ludowego Wojska Polskiego, w okresie wojny, była działalność wojskowej służby zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do-

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do- Roman Leszek Polkowski ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU ODDZIAŁU PERSONALNEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 Jeden z najbogatszych w materiały zespołów spośród tych, których inwentarze ukazały się ostatnio drukiem

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT Bożena Szmagaj SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT 1943 1945 Udział kobiet w wojnie wyzwoleńczej narodu polskiego był zjawiskiem powszechnym. W obozach koncentracyjnych kobiety wiodły walkę

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne Józef Milewski MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Latem 1944 roku, z chwilą wkroczenia 1 Armii Polskiej w ZSRR u boku Armii Czerwonej na ziemie polskie,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Jedną z zasadniczych funkcji sądownictwa wojskowego jest oddziaływanie na żołnierzy

Bardziej szczegółowo

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24 Inwentar z skar bowy zespołu nr : 24 Sygn. Tytuł Daty Rodzaj dok. Liczba s/k 1 Zarządzenia wyższych przełożonych stanowiące podstawę organizacji; etaty z wykazami zmian. 1970-1989 2 Etaty z wykazami zmian;

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT 1944 1945 Problematyka dotycząca działań bojowych 1 korpusu pancernego z najeźdźcą hitlerowskim znalazła już swoje odbicie w kilku publikacjach

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny Jan Szostak ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH 1945 1949 1. Zarys organizacyjny Dynamiczny rozwój i wejście do działań bojowych w połowie 1944 roku oddziałów i związków taktycznych lotnictwa WP sprawiły,

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * *

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * * Czesław Tokarz ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 W kwietniu 1943 r. działający na terenie Związku Radzieckiego Związek Patriotów Polskich wszczął, uwieńczone powodzeniem,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ PROKURATUR WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Dnia 8 maja 1943 r. radio moskiewskie, a w ślad za nim Wolna Polska, organ

Bardziej szczegółowo

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 Danuta Duszak AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 W latach 1918 1921 w składzie Ministerstwa Spraw Wojskowych istniały trzy instytucje o charakterze naukowo-szkolnym,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny Kazimierz Bar MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH 1918 1939 1. Zarys organizacyjno-prawny W związku z dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 12 października

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Pojęcie 1 Armia Polska w ZSRR, często niesłusznie utożsamiane z 1 Armią Wojska Polskiego, obejmowało wszystkie polskie jednostki,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R.

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Czesław Tokarz WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Zgromadzone w Centralnym Archiwum Wojskowym akta stanowią poważną bazę źródłową

Bardziej szczegółowo

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Kazimierz Bar AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939 Zarys rozwoju organizacyjnego Ministerstwo Spraw Wojskowych zostało utworzone 26 października 1918 roku przez

Bardziej szczegółowo

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944)

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Roman Leszek Polkowski UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Omówienie źródeł archiwalnych poprzedzić należy kilkoma uwagami na temat literatury

Bardziej szczegółowo

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zygmunt Baranowski CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Już po raz czterdziesty drugi ludowe Wojsko Polskie obchodzi swoje święto. 12 października 1943 roku żołnierze 1 Dywizji Piechoty im.

Bardziej szczegółowo

AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Zasada AKTA DEPARTAMENTU I BRONI GŁÓWNYCH I WOJSK TABOROWYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1920 1921 Zarys rozwoju organizacyjnego Departament I Broni Głównych Wojsk Taborowych powstał z dniem 1 marca

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny Wiesława Hiller CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT 1945 1950 Zarys organizacyjny Po zakończeniu działań wojennych nastąpiła konieczność reorganizacji i rozbudowa Wojska Polskiego, dostosowana

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Wanda Roman ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Dnia 30 września 1944 roku Naczelnego Dowódca Wojska Polskiego, gen. Michał Rola-Żymierski podpisał rozkaz i ustawę o Zarządzie Informacji Naczelnego

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bolesław Woszczyński ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Minęło pięćdziesiąt lat od chwili, kiedy to na Górnym Śląsku po raz trzeci wybuchło

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1934 1. Organizacja i zawartość aktowa Departamentu Technicznego

Bardziej szczegółowo

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1927 1939 Zarys organizacyjny W dniu 17 lutego 1927 roku z rozkazu ministra Spraw Wojskowych został zlikwidowany Oddział V Personalny

Bardziej szczegółowo

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Wiesław Bernaś, Zdzisław Lisek UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Układ strukturalno-chronologiczno-rzeczowy akt przyjęty został w Centralnym Archiwum Wojskowym podczas opracowywania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz. 212 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie zasad budowy struktur dowództw i innych

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zbigniew Rzeszótko CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1918 1939 Dekretem z dnia 26 października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekształciła Komisję

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW REJONOWYCH KOMEND UZUPEŁNIEŃ 1944 1945 Problem organizowania terenowego aparatu mobilizacji i uzupełnień LWP w okresie zbliżania się jednostek armii polskiej do własnego

Bardziej szczegółowo

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII

AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII Tadeusz Wawrzyński AKTA BRYGAD I GRUP ARTYLERII 1919 1939 W pierwszym okresie po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 jednostki artylerii, podobnie jak oddziały innych rodzajów broni, tworzone były doraźnie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DOTYCZĄCE PIERWSZEGO CAŁKOWITEGO ROZMINOWANIA TERYTORIUM POLSKI W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zagadnienie tak ważne dla odradzającej się Polski, jakim było

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Rozalia Markowska MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Po wyzwoleniu ziem polskich powstała konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i stabilizacji

Bardziej szczegółowo

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Oddział Personalny Sztabu NW Sprawy ewidencyjne, listy weryfikacyjne, spisy oficerskie, wykaz obsady władz centralnych, sprawa gen. Kalkusa Sprawy ewidencyjne,

Bardziej szczegółowo

strona 1 Wzorowy Dowódca Opis przedmiotu: Wzorowy Dowódca - brązowa. Z lat 90-tych

strona 1 Wzorowy Dowódca Opis przedmiotu: Wzorowy Dowódca - brązowa. Z lat 90-tych strona 1 Wzorowy Dowódca 2011-07-27 Wzorowy Dowódca Opis przedmiotu: Wzorowy Dowódca - brązowa. Z lat 90-tych strona 1 Wzorowy Dowódca 2011-07-27 Wzorowy Dowódca Opis przedmiotu: Wzorowy Dowódca - złota,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 348 Departament Wychowania i Promocji Obronności DECYZJA Nr 397/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 grudnia 2013 r. zmieniająca decyzję w sprawie metodyki szkolenia

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO

PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Mieczysław Hucał PIERWSZY SAMODZIELNY PUŁK ŁĄCZNOŚCI 1 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Przeglądając różne materiały w tym archiwa Światowego Związku Polskich Żołnierzy Łączności natknąłem się na informacje o jednostce

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Tarkota ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1928 1939 1. Zarys rozwoju organizacyjnego Od 6 sierpnia 1928 roku rozpoczęło swoją działalność Biuro Uzupełnień, powołane rozkazem

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego MATERIAŁY I STUDIA Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach 1919-1939 w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego W zasobie Centralnego Archiwum Wojskowego znajduje się wiele ciekawych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Departament Wychowania i Promocji Obronności Warszawa, dnia 12 kwietnia 2013 r. Poz. 108 DECYZJA Nr 103/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE DO POZNANIA ORGANIZACJI PW I WF W LUDOWYM WOJSKU POLSKIM W LATACH 1943 1945 Z chwilą przystąpienia do formowania pierwszych polskich jednostek wojskowych na terenie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 297 Departament Wychowania Promocji Obronności DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Grzegorz Socik REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Odradzające się Wojsko Polskie już od pierwszych chwil swego istnienia musiało toczyć walki w obronie państwa, które dopiero

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH

ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Wincenty Romanowski ORGANIZACJA I DZIAŁALNOŚĆ APARATU MOBILIZACYJNEGO LWP W LATACH 1943 1945 W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ ARCHIWALNYCH Jednym z ciekawszych zespołów akt ludowego Wojska Polskiego przechowywanym w Centralnym

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH Wanda Roman POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH 1945 1990 Początki organizacyjne obecnego Centralnego Archiwum Wojskowego sięgają 1944 roku. W ramach Wojskowego Instytutu

Bardziej szczegółowo

KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO. 1. Uwagi ogólne

KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO. 1. Uwagi ogólne Kazimierz Bar KOLEKCJA REGULAMINÓW, INSTRUKCJI I PRZEPISÓW SŁUŻBOWYCH Z LAT 1912 1939 W ZASOBIE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO 1. Uwagi ogólne Wśród materiałów okresu międzywojennego w Centralnym Archiwum

Bardziej szczegółowo

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Jan Micewicz A r t y k u ł d y s k u s y j n y ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Istniejące współcześnie

Bardziej szczegółowo

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH

STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH Henryk Fabijański STAN ARCHIWALIÓW DOTYCZĄCYCH WALKI LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z PODZIEMIEM ZBROJNYM W LATACH 1944 1948 Przebieg walki o utrwalenie władzy ludowej w Polsce w pierwszych latach powojennych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r.

DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. Warszawa, dnia 5 września 2017 r. Poz. 173 Departament Kadr DECYZJA Nr 156/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 1 września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r.

Bardziej szczegółowo

SZTAB GENERALNY WP Zarys organizacyjny

SZTAB GENERALNY WP Zarys organizacyjny Wiesława Hiller SZTAB GENERALNY WP 1951 1956 1. Zarys organizacyjny Opracowany w 1948 roku przez Sztab Generalny WP siedmioletni plan rozwoju wojska na lata 1949 1955, rozpoczął nowy etap w organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis zespołów archiwalnych Archiwum SG w Szczecinie

Spis zespołów archiwalnych Archiwum SG w Szczecinie Komenda Główna Straży Granicznej Źródło: http://www.bip.kgsg.strazgraniczna.pl/s01/ewidencje-i-rejestry/3597,spis-zespolow-archiwalnych-archiwum-sg-w-szcz ecinie.html Wygenerowano: Sobota, 17 września

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939

ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Kazimierz Bar ZESPOŁY AKT SZKÓŁ LOTNICZYCH, OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ I PRZECIWGAZOWEJ, BRONI PANCERNYCH, SAPERÓW I ŁĄCZNOŚCI Z LAT 1918 1939 Istniejące w latach 1918 1939 szkoły wojskowe lotnicze, obrony

Bardziej szczegółowo

ROZKAZ Nr 40 DOWÓDCY WOJSK LĄDOWYCH z dnia 05 lutego 2013 roku

ROZKAZ Nr 40 DOWÓDCY WOJSK LĄDOWYCH z dnia 05 lutego 2013 roku DOWÓDZTWO WOJSK LĄDOWYCH ROZKAZ Nr 40 DOWÓDCY WOJSK LĄDOWYCH z dnia 05 lutego 2013 roku w sprawie funkcjonowania Systemu Wykorzystania Doświadczeń w Wojskach Lądowych Na podstawie 3 ust. 6 Szczegółowego

Bardziej szczegółowo

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Adam Gnieciak AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT 1918 1939 W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza gromadzi, opracowuje i udostępnia akta formacji, których działalność związana

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Andrzej Wrona ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Początek rozwoju organizacyjnego Departamentu Kawalerii MSWojsk. datuje się od 22 sierpnia 1921 roku. Wówczas

Bardziej szczegółowo

WYKAZ NIEOBSADZONYCH STANOWISK SŁUŻBOWYCH W STRUKTURACH WOJSK OBRONY TERYTORIALNEJ

WYKAZ NIEOBSADZONYCH STANOWISK SŁUŻBOWYCH W STRUKTURACH WOJSK OBRONY TERYTORIALNEJ WYKAZ NIEOBSADZONYCH STANOWISK SŁUŻBOWYCH W STRUKTURACH WOJSK OBRONY TERYTORIALNEJ stan na dzień 21.10.2016 r. Nazwa JW Miejscowość NAZWA KOMÓRKI / STANOWISKA SW1 SW2 UP D-two 1 PBOT Białystok STARSZY

Bardziej szczegółowo

sygnatura archiwalna:

sygnatura archiwalna: 1 Kancelaria Przyboczna Naczelnego Wodza (do 1 I 44 Gabinet NW i MON) VII 40 - XI 1941 2 II 40 XII 1942 3 XII 41 VI 1943 4 5 V 40 V 1941 6 I 41 VIII 1942 7 X 41 III 1943 8 VII 42 XI 1943 9 VIII 41 XI 10

Bardziej szczegółowo

AKTA DOWÓDZTW OKRĘGÓW KORPUSÓW. 1. Zarys organizacyjny

AKTA DOWÓDZTW OKRĘGÓW KORPUSÓW. 1. Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA DOWÓDZTW OKRĘGÓW KORPUSÓW 1. Zarys organizacyjny Organizowanie wojskowych władz terytorialnych zostało rozpoczęte jeszcze przed odzyskaniem niepodległości z inicjatywy istniejącego

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r. Warszawa, dnia 9 września 2016 r. Poz. 151 Departament Kadr DECYZJA Nr 277/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 września 2016 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r.

Bardziej szczegółowo

MIASTO GARNIZONÓW

MIASTO GARNIZONÓW 1920 1939 MIASTO GARNIZONÓW 18. PUŁK UŁANÓW POMORSKICH 64 i 65 PUŁK PIECHOTY 16 PUŁK ARTYLERII LEKKIEJ, Do 1927 r. WYŻSZA SZKOŁA LOTNICZA (PRZENIESIONA POTEM DO DĘBLINA ] Od 1928 r. - LOTNICZA SZKOŁA STRZELANIA

Bardziej szczegółowo

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ

ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Elżbieta Młynarska-Kondrat Zygmunt Kozak ARCHIWA OKRĘGÓW WOJSKOWYCH I RODZAJÓW SIŁ ZBROJNYCH W WOJSKOWEJ SIECI ARCHIWALNEJ Celem artykułu jest przedstawienie działalności i roli archiwów OW i RSZ, obecnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75. DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 26 lutego 2014 r. Warszawa, dnia 28 lutego 2014 r. Poz. 75 Zarząd Szkolenia P7 DECYZJA Nr 61/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie struktur wychowania fizycznego i sportu w resorcie obrony narodowej

Bardziej szczegółowo

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969

ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Zygmunt Gołębiowski ARCHIWUM POMORSKIEGO OKRĘGU WOJSKOWEGO W LATACH 1947 1969 Materiały zgromadzone w archiwach wojskowych umożliwiają badania nad historią wojen i rozwojem siły zbrojnej w okresie pokojowym.

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r.

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r. Warszawa, dnia 20 września 2013 r. Poz. 229 Departament Kadr DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014

Bardziej szczegółowo

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ SZTAB GENERALNY WOJSKA POLSKIEGO ZARZĄD ORGANIZACJI I UZUPEŁNIEŃ P1 SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ ppłk Korneliusz ŁANIEWSKI WROCŁAW PAŹDZIERNIK 2015 rok 1 GENEZA TWORZENIA NARODOWYCH

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 317/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie oceny sytuacji kadrowej w resorcie obrony narodowej

DECYZJA Nr 317/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie oceny sytuacji kadrowej w resorcie obrony narodowej Dz.Urz.MON.08.14.174 z późn.zm. DECYZJA Nr 317/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie oceny sytuacji kadrowej w resorcie obrony narodowej (Dz. Urz. MON z dnia 24 lipca 2008 r.)

Bardziej szczegółowo

AKTA ODDZIAŁÓW KAWALERII I ARTYLERII 1918 1939. 1. Sprawy organizacyjne

AKTA ODDZIAŁÓW KAWALERII I ARTYLERII 1918 1939. 1. Sprawy organizacyjne Tadeusz Wawrzyński AKTA ODDZIAŁÓW KAWALERII I ARTYLERII 1918 1939 1. Sprawy organizacyjne Formowanie pułków kawalerii Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej odbywało się w latach 1918 1922 i było procesem

Bardziej szczegółowo

100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010

100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010 100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010 1. MŁODSZY TECHNIK PLUT. 2. KIEROWNIK STACJI SIERŻ. 3. MŁODSZY ODBIORCA SZER. 4. DOWÓDCA APARATOWNI SIERŻ. 5.

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

Karpacki Oddział Straży Granicznej

Karpacki Oddział Straży Granicznej Karpacki Oddział Straży Granicznej Źródło: http://www.karpacki.strazgraniczna.pl/ko/komenda/izba-tradycji/17648,izba-tradycji.html Wygenerowano: Czwartek, 19 października 2017, 23:53 Izba Tradycji Autor:

Bardziej szczegółowo

Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku

Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku Ruszył nabór do trzeciego turnusu służby przygotowawczej w wojsku Na dzień dobry w wojsku zarobki wynoszą ok. 2,5 tys. zł na rękę. Do tego dochodzi "trzynastka", różnego rodzaju dodatki oraz nagrody. Wojsko

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bożena Panecka ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH (1919 1921) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu źródeł archiwalnych do dziejów

Bardziej szczegółowo

Spis tresci. Wykaz 11 Wstçp 13

Spis tresci. Wykaz 11 Wstçp 13 Spis tresci Wykaz 11 Wstçp 13 Uzasadnienie wyboru problematyki badawczej 2. i teza pracy 16 3. uzytych w tytule i dalszych czesciach 17 4. Zastosowane metody badawcze 19 5. Struktura pracy 20 1. i dzialania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 marca 2014 r. Poz. 85. DECYZJA Nr 75/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 7 marca 2014 r.

Warszawa, dnia 10 marca 2014 r. Poz. 85. DECYZJA Nr 75/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 7 marca 2014 r. Warszawa, dnia 10 marca 2014 r. Poz. 85 Departament Kadr DECYZJA Nr 75/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie oceny sytuacji kadrowej w resorcie obrony narodowej Na podstawie 1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE:

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE: WD A W Dziennik Urzędowy DZIENNIK 1 URZĘDOWY Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. Nr 9 TREŚĆ: Poz.: ZARZĄDZENIA: 82 Nr 17/MON w sprawie likwidacji Przedszkola Nr 161 w Białymstoku przy Jednostce Wojskowej

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 12 marca 2010 r.

Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 12 marca 2010 r. Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 12 marca 2010 r. w sprawie przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych (Dz. U. z dnia 6 kwietnia 2010 r.)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 252 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 252 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 lutego 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 lutego 2015 r. Poz. 252 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292

Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292 Inwentar z skar bowy zespołu nr : 292 Sygn. Tytuł Daty Rodzaj dok. Liczba s/k 1 Rozkazy, zarządzenia wyższych przełożonych stanowiące podstawę organizacji i zakresu działania; etat nr 58/046; wytyczne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej, oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 36/MON. z dnia 18 czerwca 2002 r.

ZARZĄDZENIE Nr 36/MON. z dnia 18 czerwca 2002 r. Departament Kadr i Szkolnictwa Wojskowego 109 ZARZĄDZENIE Nr 36/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie podoficerskich szkół zawodowych oraz organizacji i podstawowych założeń

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Bogusław Stachula WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Art. 21 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMATYKA ZESPOŁÓW AKT W PRAKTYCE ARCHIWALNEJ

SYSTEMATYKA ZESPOŁÓW AKT W PRAKTYCE ARCHIWALNEJ Bolesław Woszczyński SYSTEMATYKA ZESPOŁÓW AKT W PRAKTYCE ARCHIWALNEJ Problematyka archiwalna łączy się zawsze z pojęciem zespołu, który jak pisze K. Konarski jest kamieniem węgielnym archiwistyki 1. Tworzy

Bardziej szczegółowo

Chcesz pracować w wojsku?

Chcesz pracować w wojsku? Praca w wojsku Chcesz pracować w wojsku? Marzysz o pracy w służbie mundurowej, ale nie wiesz, jak się do niej dostać? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Charakterystyka Sił Zbrojnych RP Siły Zbrojne Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo