PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA WOJKOWICE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA WOJKOWICE"

Transkrypt

1 PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA WOJKOWICE Opracował: EE energoekspert sp. z o. o. listopad 2014 roku

2 Zespół projektantów dr inż. Adam Jankowski koordynator projektu mgr inż. Józef Bogalecki kierownik projektu mgr Marcin Całka mgr inż. Damian Gierad mgr inż. Agata Lombarska-Blochel mgr inż. Rafał Sandecki mgr inż. Przemysław Misztal mgr inż. Anna Szembak sprawdzający Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 2

3 Spis treści 1. Streszczenie w języku niespecjalistycznym Wstęp Pozycja i podstawa opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Wojkowic Podstawa prawna i formalna opracowania Polityka międzynarodowa a Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Dyrektywy UE w kwestii ochrony powietrza Dyrektywy UE związane z oszczędzaniem energii i ochroną klimatu Strategia Europa Podstawowe dla Planu Gospodarki Niskoemisyjnej regulacje i dokumenty szczebla krajowego Ustawa Prawo ochrony środowiska Ustawa o efektywności energetycznej Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej Krajowy plan działań w zakresie odnawialnych źródeł energii Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Krajowa Polityka Miejska do 2020 roku Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej i planowanie energetyczne Podstawowe dokumenty regionalne dla Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Miejski Obszar Funkcjonalny Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego Strategia zintegrowanych inwestycji terytorialnych Subregionu centralnego województwa śląskiego na lata Podstawowe dokumenty Wojkowic, z którymi Plan Gospodarki Niskoemisyjnej musi być zgodny Organizacja i finansowanie PGN Zakres opracowania Wykaz materiałów źródłowych i podmiotów uczestniczących w opracowaniu PGN Etapy legislacji PGN Charakterystyka obszaru objętego Planem Położenie Powierzchnia obszaru objętego Planem i jego podział Ludność i jej zmiany Budownictwo mieszkaniowe, usługowe i przemysłowe Gospodarka Uwarunkowania klimatyczne Przyroda i formy jej ochrony na terenie Wojkowic Stan środowiska na obszarze miasta Charakterystyka i ocena zaopatrzenia miasta w energię Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 3

4 5.1. Zużycie energii cieplnej w sektorze Budynki, obiekty, przemysł na terenie Wojkowic Budynki i obiekty użyteczności publicznej Budynki mieszkalne Budynki i obiekty usług komercyjnych i przemysłu Gminne oświetlenie uliczne Zaopatrzenie Wojkowic w ciepło System ciepłowniczy Indywidualne źródła ciepła Paliwa wykorzystywane na terenie Wojkowic w celu pokrycia potrzeb cieplnych Zaopatrzenie Wojkowic w gaz ziemny Charakterystyka systemu gazowniczego Odbiorcy i zużycie gazu Emisje zanieczyszczeń powietrza (poza CO 2 ) związane z zaopatrzeniem w ciepło (c.o. i c.w.u.) Zaopatrzenie Wojkowic w energię elektryczną Charakterystyka systemu elektroenergetycznego Odbiorcy i zużycie energii elektrycznej na terenie Wojkowic Emisje zanieczyszczeń powietrza (poza CO 2 ) związane z zaopatrzeniem w energię elektryczną Transport na terenie Wojkowic Gminne środki transportu Transport publiczny Transport prywatny Zużycie energii w transporcie Gospodarka odpadowa i wodnościekowa na terenie Wojkowic Gospodarka odpadowa Gospodarka wodno-ściekowa Identyfikacja obszarów interwencji Określenie wizji i celów strategicznych PGN Wizja Cele strategiczne Kierunki działań cele szczegółowe Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników Wyniki inwentaryzacji bazowej emisji z terenu Wojkowic Założenia i metody Przyjęte zasady opracowania inwentaryzacji Wykaz źródeł danych uwzględnionych w inwentaryzacji bazowej Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 4

5 Unikanie podwójnego liczenia emisji Przyjęte wskaźniki emisji CO Wyniki obliczeń Budynki, obiekty, przemysł Transport Gospodarka odpadami i wodno-ściekowa Analiza potencjału redukcji emisji gazów cieplarnianych Identyfikacja możliwych do wdrożenia przedsięwzięć Preferencje interesariuszy Planu gospodarki niskoemisyjnej Analiza efektów ekologicznych i harmonogram realizacji projektów Efektywność energetyczna i ekologiczna projektów Analiza ekonomiczna realizacji projektów Analiza możliwych do uzyskania celów ilościowych Scenariusze ograniczenia emisji CO Finansowanie przedsięwzięć System monitoringu i oceny wytyczne Analiza uwarunkowań realizacji planu Podsumowanie określenie celów ilościowych planu gospodarki niskoemisyjnej109 Załącznik nr 1: Mapa nr 1 z lokalizacją obiektów użyteczności publicznej na tle infrastruktury miasta Mapa nr 2 z lokalizacją budynków wielorodzinnych na tle infrastruktury miasta Mapa nr 3 z układem drogowym miasta Załącznik nr 2: Kopia korespondencji i ankiet uzyskanych na potrzeby PGN Spis tabel Tabela 1-1. Zestawienie projektów Tabela 3-1. Dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń Tabela 3-2. Poziomy informowania i poziomy alarmowe dla pyłów Tabela 4-1. Ludność w mieście Tabela 4-2. Struktura wiekowa mieszkańców Tabela 4-3. Charakterystyka wskaźnikowa zasobów mieszkaniowych miasta Wojkowice w latach Tabela 4-4. Charakterystyka mieszkań oddanych do użytku w latach Tabela 4-5. Średnie wieloletnie temperatury miesiąca i liczba dni ogrzewania Tabela 5-1. Budynki użyteczności publicznej w gestii Gminy Tabela 5-2. Pozostałe budynki użyteczności publicznej Tabela 5-3. Moc zamówiona oraz produkcja i sprzedaż ciepła w U&R CALOR Tabela 5-4. Jednostki produkcyjne w źródle U&R CALOR Tabela 5-5. Łączna roczna emisja zanieczyszczeń [Mg] Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 5

6 Tabela 5-6. Charakterystyka wykonania sieci ciepłowniczych Tabela 5-7. Porównanie kosztów brutto energii cieplnej z różnych paliw (z uwzględnieniem sprawności urządzeń przetwarzających) Tabela 5-8. Długość sieci gazowych i liczba czynnych przyłączy PSG sp. z o.o. na terenie gminy Tabela 5-9. Emisje zanieczyszczeń powietrza w Wojkowicach w 2013 r. związane z zaopatrzeniem w ciepło (c.o. + c.w.u.) Tabela Długości linii kablowych i napowietrznych na terenie gminy stan na 2011r. [km] Tabela Zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach domowych Tabela Emisje zanieczyszczeń powietrza w Wojkowicach w 2013 r. związane z korzystaniem z energii elektrycznej Tabela Zużycie energii w środkach transportu w Wojkowicach w 2013 r. z podziałem na rodzaj paliwa [MWh] Tabela 8-1. Zużycie energii w Wojkowicach w 2013 r. [MWh] Tabela 8-2. Emisja CO 2 w Wojkowicach w 2013 r. [Mg] Tabela 8-3. Zużycie energii w sektorze Budynki, obiekty, przemysł w 2013 r. [MWh] Tabela 8-4. Emisja CO 2 w sektorze Budynki, obiekty, przemysł w 2013 r. [Mg] Tabela 8-5. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty gminne [MWh] Tabela 8-6. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty pozostałe [MWh] Tabela 8-7. Emisja CO 2 w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty gminne w 2013 r. [Mg] Tabela 8-8. Emisja CO 2 w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty pozostałe w 2013 r. [Mg] Tabela 8-9. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze budynków mieszkaniowych wielorodzinnych [MWh] Tabela Emisja CO 2 w 2013 r. w podsektorze budynków mieszkaniowych wielorodzinnych [Mg] Tabela Zużycie energii w 2013 r. w budownictwie mieszkaniowym indywidualnym [MWh] Tabela Emisja CO 2 w budownictwie mieszkaniowym indywidualnym w 2013 r. [Mg] Tabela Zużycie energii w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu w 2013 r. [MWh] Tabela Emisja CO 2 w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu w 2013 r. [Mg] Tabela Zużycie energii w sektorze Transport w 2013 r. [MWh] Tabela Emisja CO 2 w sektorze Transportu w 2013 r. [Mg] Tabela 9-1. Zestawienie interesariuszy projektów Tabela Zestawienie efektów ekologicznych realizacji projektów i ich efektywności.. 93 Tabela Harmonogram realizacji projektów wraz z kosztami ich realizacji Tabela Zestawienie wyników analiz finansowo-ekonomicznych Tabela Planowane ograniczenie emisji CO 2 [Mg] Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 6

7 Tabela Planowane ograniczenie zużycia energii [MWh] Tabela Zestawienie wg stanu na rok 2020 dla poszczególnych scenariuszy Tabela Zestawienie wg stanu na rok 2020 dla poszczególnych scenariuszy w odniesieniu do roku 2013 [rok bazowy=100%] Tabela Analiza SWOT uwarunkowania realizacji Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Spis wykresów Wykres 1-1 Struktura zużycia energii w Wojkowicach Wykres 1-2 Struktura emisji CO 2 w Wojkowicach Wykres 5-1 Struktura zużycia energii w obiektach użyteczności publicznej w gestii Gminy Wykres 5-2 Struktura zużycia energii w obiektach użyteczności publicznej nie podlegających bezpośrednio Gminie Wykres 5-3 Struktura zużycia energii w budynkach mieszkalnych podlegających Gminie 46 Wykres 5-4 Struktura zużycia energii w spółdzielczych budynkach mieszkalnych Wykres 5-5 Struktura zużycia energii w budynkach mieszkalnych należących do wspólnot mieszkańców Wykres 5-6 Struktura zużycia energii w budynkach indywidualnych Wykres 5-7 Struktura zużycia energii w obiektach usług komercyjnych i przemysłowych. 49 Wykres 5-8 Struktura zmian ilości zużycia paliwa gazowego [tys. m 3 ] Wykres 5-9 Struktura zmian wskaźników zużycia paliwa gazowego na odbiorcę [m 3 /odb.] Wykres 8-1 Struktura zużycia energii w mieście Wojkowice Wykres 8-2 Struktura emisji CO 2 w mieście Wojkowice Wykres 8-3 Struktura zużycia energii cieplnej w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Wykres 8-4 Struktura zużycia energii elektryczn. w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Wykres 8-5 Struktura emisji CO 2 w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Wykres 8-6 Struktura emisji CO 2 wg rodzaju zużycia energii w podsektorze obiektów użyteczności publicznej Wykres 8-7 Struktura zużycia energii w podsektorze budynków wielorodzinnych Wykres 8-8 Udziały poszczególnych form własności budownictwa wielorodzinnego w zużyciu energii w podsektorze Wykres 8-9 Struktura emisji CO 2 w podsektorze budynków wielorodzinnych Wykres 8-10 Udziały poszczególnych form własności budownictwa wielorodzinnego w emisji CO 2 w podsektorze Wykres 8-11 Struktura zużycia energii w podsektorze budynków mieszkalnych indywidualnych Wykres 8-12 Struktura emisji CO 2 w podsektorze budynków mieszkalnych indywidualnych Wykres 8-13 Struktura zużycia energii końcowej w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 7

8 Wykres 8-14 Struktura emisji CO 2 w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu Wykres 8-15 Struktura zużycia energii w podsektorach transportu w mieście Wojkowice 82 Wykres 8-16 Udział paliw w zużyciu energii w transporcie w mieście Wojkowice Wykres 8-17 Struktura emisji CO 2 w podsektorach transportu w mieście Wojkowice Wykres 8-18 Udział paliw w emisji CO 2 w transporcie w mieście Wojkowice Wykres 10-1 Nakłady inwestycyjne w poszczególnych latach [tys. PLN] Wykres 10-2 Harmonogram realizacji poszczególnych projektów w ramach PGN Wykres 10-3 Efektywność energetyczna i środowiskowa projektów Wykres 17-1 Spadek zużycia energii końcowej w perspektywie roku Wykres 17-2 Spadek emisji CO 2 w perspektywie roku Spis rysunków Rysunek 2-1. Schemat kwalifikacji zadań do planu Rysunek 4-1. Położenie Wojkowic Rysunek 4-2. Herb i logo Miasta Wojkowice Rysunek 7-1. Cele planu gospodarki niskoemisyjnej Rysunek 8-1. Typy podejścia analitycznego Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 8

9 1. Streszczenie w języku niespecjalistycznym Wstęp EE energoekspert sp. z o. o. Wg Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej pod pojęciem gospodarki niskoemisyjnej należy rozumieć działalność, która ma przynieść rozwój gospodarczy i poprawę warunków życia ludzi na terenie gminy przy założeniu obniżonej energochłonności i niskim poziomie emisji zanieczyszczenia środowiska (głównie CO 2 ) w trakcie realizowanych lokalnie działań. Założeniem planu gospodarki niskoemisyjnej (PGN) powinno być zapewnienie korzyści ekonomicznych, społecznych i środowiskowych, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, wynikających z działań zmniejszających emisje, osiąganych m.in. poprzez wzrost innowacyjności i wdrożenie nowych technologii, zmniejszenie energochłonności, utworzenie nowych miejsc pracy, a w konsekwencji sprzyjających wzrostowi konkurencyjności gospodarki. Działania Gminy i działających na jej terenie podmiotów, uwzględnione w PGN, powinny być działaniami o statucie priorytetu w procesie aplikowania o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej z nowej perspektywy finansowej PGN stanowi plan zadań inwestycyjnych i nieinwestycyjnych gminy związanych z gospodarką w perspektywie roku Wskazuje on również, optymalne z punktu widzenia lokalnych kosztów i korzyści rozwiązania stymulujące rozwój gospodarczy. Zakres merytoryczny PGN obejmuje: charakterystykę stanu jakości powietrza atmosferycznego Wojkowic, analizę infrastruktury energetycznej na omawianym terenie, inwentaryzację emisji dwutlenku węgla do atmosfery, w tym ze źródeł niskiej emisji, identyfikację celów PGN wraz ze wskazaniem źródeł finansowania i harmonogramem podejmowanych działań, kwestie zarządzania PGN, organizację procesu jego realizacji. Cele strategiczne Misja jw. oraz zaprezentowane poniżej cele strategiczne Planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice uwzględniają określony w Założeniach Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej cel główny, tj.: Rozwój gospodarki niskoemisyjnej przy zapewnieniu zrównoważonego rozwoju kraju oraz cele szczegółowe: Rozwój niskoemisyjnych źródeł energii, Poprawa efektywności energetycznej, Poprawa efektywności gospodarowania surowcami i materiałami, Rozwój i wykorzystanie technologii niskoemisyjnych, Zapobieganie powstawaniu oraz poprawa efektywności gospodarowania odpadami, Promocja nowych wzorców konsumpcji. Cele strategiczne Planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice określono jako: 1. Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 9

10 2. Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych (OZE) na terenie miasta 3. Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój 4. Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników we wszystkich sektorach gospodarki miasta Wyniki inwentaryzacji Inwentaryzacja bazowej emisji oparta została na zgromadzeniu odpowiednich danych i wyników akcji ankietowej, po czym zebrane dane wpisane zostały do narzędzia inwentaryzacji w formie modelu obliczeniowego. Wszystkie informacje otrzymane na bazie korespondencji z instytucjami i w wyniku akcji ankietowej są materiałem potwierdzającym akces zainteresowanych do Planu (PGN). W wyniku opracowania otrzymanych danych określono w Wojkowicach strukturę zużycia energii w podziale na nośniki w odniesieniu do całego miasta. Opracowanie niniejszego Planu wraz z bazową inwentaryzacją emisji oparte zostało o rok 2013, tj. rok dla którego można było pozyskać realne dane z terenu miasta. Wyniki inwentaryzacji bazowej jw. wskazują na: zużycie energii na terenie Wojkowic na poziomie 111 GWh/rok; emisję CO 2 na terenie Wojkowic na poziomie Mg CO 2 /rok; produkcję energii ze źródeł odnawialnych na poziomie ok. 800 MWh/rok, co stanowi 0,7% energii zużywanej w mieście. Procentowe udziały zużycia energii oraz emisji CO 2 na terenie miasta przedstawiają poniższe wykresy. Wykres 1-1 Struktura zużycia energii w Wojkowicach Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 10

11 Wykres 1-2 Struktura emisji CO 2 w Wojkowicach Zestawienie projektów do realizacji Na podstawie zadeklarowanych przez interesariuszy w ankietach projektów preferowanych działań oraz na podstawie analizy możliwych kierunków interwencji określono listę projektów do realizacji do roku Realizacja określonych projektów w okresie umożliwi ograniczenie zużycia energii oraz emisji zanieczyszczeń gazowych wynikających ze wzrostu efektywności przetwarzania nośnika energii lub jego zmiany. W poniższej tabeli zaprezentowano harmonogram wraz z wielkością ograniczenia zużycia energii i efektami ekologicznymi wynikającymi z realizacji poszczególnych projektów. Ponadto zestawiono szacunkową kalkulację kosztów. Tabela 1-1. Zestawienie projektów Nr projektu Wyszczególnienie Niskoenergetyczne budynki termomodernizacja komunalnych budynków mieszkalnych w Wojkowicach + 1 zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasi- 2 lania w ciepło Termomodernizacja budynków indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło 3 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - 4 Miejski Ośrodek Kultury w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - 5 Zakład Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - 6 Urząd Miasta w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - 7 Policja i MOPS w Wojkowicach Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej: 8 Centrum Usług Społecznych przy ul. Morcinka 11 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej 9 inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach Modernizacja oświetlenia ulicznego Koszty realizacji [tys. PLN] Ograniczenie zużycia energii finalnej [MWh/rok] Ograniczenie emisji [Mg CO 2/rok] Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 11

12 Nr projektu Wyszczególnienie Modernizacja sieci ciepłowniczej U&R CALOR Przyłączanie nowych odbiorców do systemu ciepłowniczego w celu ograniczenia niskiej emisji Modernizacja ciepłowni należącej do U&R CALOR Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej należącej do TAURON Dystrybucja S.A. Działania nieinwestycyjne: przetarg na zakup energii, koncepcja modernizacji układu komunikacyjnego Wojkowic, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, planowanie energetyczne, niskoemisyjne zamówienia publiczne Budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego A-R w Wojkowicach wraz z budową dróg rowerowych prowadzących do punktu przesiadkowego Gospodarka wodno-ściekowa w Gminie Wojkowice etap II Koszty realizacji [tys. PLN] Ograniczenie zużycia energii finalnej [MWh/rok] Ograniczenie emisji [Mg CO 2/rok] Całkowite wydatki na realizację projektów wskazanych w PGN w latach wyniosą łącznie ponad 25 mln złotych, z czego Miasto Wojkowice i jednostki mu podległe poniosą ok. 11 mln PLN. Pozostała kwota pochodzić będzie głównie ze środków osób fizycznych oraz przedsiębiorstw, zainteresowanych realizacją projektów wskazanych w PGN. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż planowane przez Miasto inwestycje oparte są w znaczącej części na finansowaniu ze środków UE w ramach nowej perspektywy finansowej na lata W związku z powyższym wkład własny miasta wyniesie ok. 2 3 mln zł w zależności od wielkości pozyskanego dofinansowania. Na podstawie zdefiniowanych projektów jak wyżej oraz opracowanej bazy danych, wyznaczono prognozę stanu na rok 2020, biorąc pod uwagę realizację inwestycji zadeklarowanych przez gminę i interesariuszy niniejszego Planu, którzy zgłosili akces do planu. Przyjęto do realizacji i monitorowania cele ilościowe planu dla roku 2020 na poziomie: zużycie energii na terenie Wojkowic na poziomie 103,8 GWh/a (ograniczenie o około 6% w porównaniu do roku 2013); emisję CO 2 na terenie Wojkowic na poziomie Mg CO 2 /a (ograniczenie o ok. 10,5% w porównaniu do roku 2013); produkcję energii ze źródeł odnawialnych na poziomie ok MWh/a, co może stanowić ok. 1,9% zużywanej energii w mieście. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę dynamikę zmian deklarowanych w latach , podjęto dodatkowo próbę oszacowania ograniczenia emisji CO2 w odniesieniu do roku 1990, będącego rokiem bazowym dla oceny Polski wobec UE. Zakładając, że dynamika spadku potrzeb cieplnych w latach w gospodarstwach domowych wynosiła średniorocznie ok. 1,5% (co potwierdzają dane w Założeniach do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Wojkowic), zaś wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną rósł w tempie około 1,6% rocznie zgodnie z danymi GUS za lata , można założyć, że ograniczenie emisji CO2 w roku 2020 w stosunku do roku 1990 wyniesie ok %. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 12

13 2. Wstęp Wg Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej pod pojęciem gospodarki niskoemisyjnej należy rozumieć działalność, która ma przynieść rozwój gospodarczy i poprawę warunków życia ludzi na terenie gminy przy założeniu niskoemisyjności realizowanych lokalnie działań. Założeniem planu gospodarki niskoemisyjnej (PGN) powinno być zapewnienie korzyści ekonomicznych, społecznych i środowiskowych, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, wynikających z działań zmniejszających emisje, osiąganych m.in. poprzez wzrost innowacyjności i wdrożenie nowych technologii, zmniejszenie energochłonności, utworzenie nowych miejsc pracy, a w konsekwencji sprzyjających wzrostowi konkurencyjności gospodarki. Działania Gminy i działających na jej terenie podmiotów, uwzględnione w PGN, powinny być działaniami o statucie priorytetu w procesie aplikowania o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej z nowej perspektywy finansowej PGN stanowi plan zadań inwestycyjnych i nieinwestycyjnych gminy, związanych z gospodarką, w perspektywie roku Wskazuje on również optymalne z punktu widzenia lokalnych kosztów i korzyści rozwiązania stymulujące rozwój gospodarczy. PGN może również stanowić podstawę przejścia gminy i gospodarki lokalnej na efektywne zarządzanie energią. W niniejszym planie znajdują się zadania gminne oraz te zadeklarowane przez interesariuszy planu. Schemat poniżej pokazuje mechanizm kwalifikacji zadań do planu. Rysunek 2-1. Schemat kwalifikacji zadań do planu Pierwszym celem polityki publicznej w scenariuszu niskoemisyjnej modernizacji jest ograniczanie barier informacyjnych, technologicznych i finansowych, mogących zablokować pełne wykorzystanie potencjału efektywności drzemiącego w lokalnej gospodarce. Rzetelna informacja może dawać mieszkańcom oraz przedsiębiorstwom bodźce do inwestycji w energooszczędne budynki, sprzęt RTV i AGD oraz paliwooszczędne samochody. Może też wspomagać zmianę praktyk w gospodarce komunalnej oraz bardziej efektywne wykorzystanie dostępnych lokalnie surowców w przemyśle i zarządzaniu gospodarką. Powinno to dać w krótkim czasie efekty z podjętych inwestycji, szczególnie jeśli jednocześnie doj- Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 13

14 dzie do rozwoju efektywnych systemów energetycznych i efektywnych energetycznie użytkowników energii. Z drugiej strony plan obejmuje działania, które, choć trochę bardziej kosztowne, w bardzo pozytywny sposób wpływają na otoczenie zewnętrzne. Dodatkowe nakłady zwracają się społeczeństwu w postaci poprawy bezpieczeństwa energetycznego, niższych kosztów zdrowotnych oraz środowiskowych. Polityka publiczna musi dostarczyć wystarczających bodźców do tego, by rachunek inwestorów uwzględniał koszty zewnętrzne ich działalności. Dotyczy to przede wszystkim sektora energetycznego, którego dywersyfikacja wymaga poniesienia nieco wyższych inwestycji w porównaniu do permanentnej niskonakładowej modernizacji przestarzałych urządzeń. Sztandarowymi typami projektów w gospodarce niskoemisyjnej są przede wszystkim: energooszczędne budownictwo, efektywny ekonomicznie i ekologicznie transport oraz nowe technologie. Sukcesywna i zgodna z warunkami technicznymi termomodernizacja istniejących budynków mieszkalnych i użytkowych, stopniowe przejście do niskoenergetycznego budownictwa w przypadku nowych inwestycji budowlanych oraz zaostrzanie standardów energetycznych sprzętu AGD i RTV pozwoli na obniżenie zużycia energii w budynkach na skalę kilkudziesięciu procent. Zmniejszą się przy tym koszty ogrzewania, które stanowią kluczową pozycję w budżecie gospodarstwa domowego w Polsce. W kierunek ten wpisują się działania związane z ograniczeniem i docelową likwidacją niskiej emisji, będące obecnie jednym z głównych działań służących poprawie warunków środowiskowych polskich miast i wsi. Zaostrzanie norm w zakresie emisyjności samochodów doprowadzi do poprawy ich efektywności paliwowej i rozwoju napędów alternatywnych. Wraz z rozwojem nowej generacji biopaliw pozwoli to na ograniczenie importu ropy naftowej o niemal połowę względem scenariusza odniesienia oraz o jedną trzecią względem jego obecnego wolumenu. Udział wydatków na paliwa transportowe w budżetach domowych Polaków również spadnie. Do ograniczania zależności paliwowej Polski oraz uzyskania korzyści środowiskowych i zdrowotnych przyczyni się także promowanie transportu zbiorowego oraz planowanie przestrzenne sprzyjające zrównoważonym formom mobilności (punkty przesiadkowe, ścieżki rowerowe itd.). Nowe technologie to w gospodarce niskoemisyjnej przede wszystkim odnawialne źródła energii. Rozsądne sięganie na poziomie lokalnym do zasobów OZE, w szczególności poprzez energetykę rozproszoną, pozwoliłoby wykorzystać część lokalnego potencjału energetycznego. Gospodarka niskoemisyjna przyczyni się do zmniejszenia koncentracji szkodliwych substancji w powietrzu wyrządzających bezpośrednią szkodę ludzkiemu zdrowiu. Największe korzyści zdrowotne przyniesie ograniczenie tzw. niskich emisji z ogrzewania budynków, poprzez poprawę efektywności energetycznej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 14

15 3. Pozycja i podstawa opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Wojkowic 3.1. Podstawa prawna i formalna opracowania Podstawę opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice stanowią ustalenia określone w umowie Nr WR z dnia r. zawartej pomiędzy: Gminą Wojkowice z siedzibą w Wojkowicach, ul. Jana III Sobieskiego 290a a firmą Energoekspert sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach przy ul. Karłowicza 11a. Potrzeba sporządzenia i realizacji PGN jest zgodna z polityką Polski i wynika z Założeń Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej przyjętych przez Radę Ministrów w dniu 16 sierpnia 2011 roku. PGN pomoże w spełnieniu obowiązków nałożonych na jednostki sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej, określonych w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. 2011, Nr 94, poz. 551 z późn.zm.). W ramach PGN zostały przeanalizowane uwarunkowania i możliwości redukcji zużycia energii. Ponadto przedstawiono możliwe do realizacji działania wraz z oceną ich efektów ekologicznych i ekonomicznych. Dla wybranych działań opracowano harmonogram realizacji z określeniem szacunkowych kosztów. Przedmiotowy PGN stanowić będzie w okresie programowania środków unijnych na lata podstawowe narzędzie pozyskiwania preferencyjnego finansowania dla działań związanych m.in. z termomodernizacją, racjonalizacją użytkowania energii oraz wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Niniejsza dokumentacja została wykonana zgodnie z przedmiotem zamówienia, obowiązującymi przepisami prawa, normami przyjętymi dla tego typu dokumentów oraz zasadami współczesnej wiedzy technicznej. Dokumentacja wydana została w stanie kompletnym ze względu na cel oznaczony w umowie. Dane i informacje zawarte w niniejszym opracowaniu, obrazują stan na dzień 31 grudnia 2013 r., natomiast w przypadku braku dostępności danych plan gospodarki niskoemisyjnej został opracowany zgodnie z aktualnie dostępnymi informacjami Polityka międzynarodowa a Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Plan gospodarki niskoemisyjnej realizuje cele określone w pakiecie klimatycznoenergetycznym oraz cele w zakresie jakości powietrza wynikające z Dyrektywy CAFE m.in.: wzrost efektywności energetycznej oraz wzrost wykorzystania energii z OZE, co w konsekwencji powoduje ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Ww. wymagania odnośnie prawodawstwa sprecyzowane zostały w odpowiednich dyrektywach Unii Europejskiej. Świat: protokół z Kioto (grudzień 1997 r.) na mocy postanowień protokołu kraje, które zdecydowały się na jego ratyfikację, w celu ograniczenia wzrostu temperatury na świecie, zobowiązały się od 2020 r. do redukcji emisji gazów cieplarnianych w tempie 1 5% rocznie, tak aby w 2050 r. osiągnąć poziom o 25 70% niższy niż obecnie. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 15

16 Sektor energetyczny odpowiada za największą ilość emitowanych do atmosfery gazów cieplarnianych, dlatego też należy intensywnie ograniczać emisję CO 2, przede wszystkim poprzez: poprawę efektywności energetycznej, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii oraz czystych technologii energetycznych w bilansie energetycznym i ograniczenie bezpośredniej emisji z sektorów przemysłu emitujących najwięcej CO 2. Europa (UE): Ratyfikacja protokołu z Kioto przez UE (2006 r.) UE z końcem 2006 r. zobowiązała się do osiągnięcia celów protokołu poprzez wprowadzenie pakietu klimatyczno-energetycznego 3x20% do roku Cele szczegółowe pakietu klimatycznego są następujące: redukcja emisji gazów cieplarnianych o 20%, wzrost OZE o 20%, w tym 10% udział biopaliw, wzrost efektywności wykorzystania energii o 20%. Szczyt klimatyczny UE (październik 2014 r.) cele klimatyczno-energetyczne UE po 2020 r., oznaczające znaczący wzrost wobec poprzedniego kompromisu 3x20%, są następujące: ograniczenie emisji CO 2 o 40% do 2030 r., wzrost udziału OZE o 27%, wzrost efektywności energetycznej o 30%. UE uzgodniła, że ograniczy emisję CO 2 o 40% do 2030 (względem 1990 r.), ale biedniejsze kraje, w tym Polska będą mniej obciążone kosztami realizacji tych celów. Polska utrzyma system darmowych pozwoleń na emisję do 2030 r. Do tego czasu kraje o PKB poniżej 60% średniej unijnej, w tym Polska, będą mogły rozdawać elektrowniom 40% uprawnień do emisji CO 2 za darmo. Polska otrzymała około 134 mln ton dodatkowych emisji. Certyfikaty na emisję, które otrzyma w ramach tej rezerwy, dadzą nadwyżkę, którą będzie można przeznaczyć na sektory gospodarki nieobjęte systemem pozwoleń na emisję. Europa stawia przede wszystkim na efektywność energetyczną, ochronę powietrza oraz rozwój odnawialnych źródeł energii, których wskaźnikiem skuteczności będzie redukcja CO Dyrektywy UE w kwestii ochrony powietrza Dyrektywa CAFE dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystego powietrza dla Europy (Dz.Urz. UE L 152 z , str.1) została wdrożona do polskiego prawa ustawą z dnia 13 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2012, poz. 460). Dyrektywa wprowadza normy jakości powietrza dotyczące pyłu zawieszonego PM2,5 i innych substancji oraz mechanizmy zarządzania jakością powietrza w strefach i aglomeracjach. Normowanie określone jest w formie wartości docelowej i dopuszczalnej. Celem Dyrektywy CAFE jest zdefiniowanie i określenie celów dotyczących jakości powietrza w celu uniknięcia, zapobiegania lub ograniczenia szkodliwych oddziaływań na zdrowie ludzi i środowisko. Nowy pakiet dotyczący czystego powietrza, aktualizujący istniejące przepisy i dalej redukujący szkodliwe emisje z przemysłu, transportu, elektrowni i rolnictwa w celu ograniczenia ich wpływu na zdrowie ludzi oraz środowisko został przyjęty 18 grudnia 2013 r. i składa się z: Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 16

17 nowego programu Czyste powietrze dla Europy, zawierającego środki służące zagwarantowaniu osiągnięcia celów w perspektywie krótkoterminowej, nowe cele w zakresie jakości powietrza w okresie do roku 2030, środki uzupełniające mające na celu ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, poprawę jakości powietrza w miastach, wspieranie badań i innowacji oraz promowanie współpracy międzynarodowej; dyrektywy w sprawie krajowych poziomów emisji z bardziej restrykcyjnymi krajowymi poziomami emisji dla sześciu głównych zanieczyszczeń; wniosku dotyczącego nowej dyrektywy mającej na celu ograniczenie zanieczyszczeń powodowanych przez średniej wielkości instalacje energetycznego spalania (indywidualne kotłownie dla bloków mieszkalnych lub dużych budynków i małych zakładów przemysłowych). Dyrektywa IED dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (Dz.Urz. UE L 334 d , str.17) powstała z przekształcenia i połączenia w jedną całość obowiązujących już dyrektyw: w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (IPPC); w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania (LCP); w sprawie spalania odpadów (WI); ( ), które straciły ważność z chwilą wdrożenia nowej dyrektywy, tj., 7 stycznia 2014 r., z wyjątkiem dyrektywy LCP od dnia 1 stycznia 2016 r. Dyrektywa weszła w życie dnia 6 stycznia 2011 r. Podstawowym jej celem jest ujednolicenie i konsolidacja przepisów dotyczących emisji przemysłowych tak, aby usprawnić system zapobiegania zanieczyszczeniom powodowanym przez działalność przemysłową oraz ich kontroli, a w rezultacie zapewnić poprawę stanu środowiska na skutek zmniejszenia emisji przemysłowych. Podstawowym zapisem ujętym w dyrektywie jest wprowadzenie od stycznia 2016 r. nowych, zaostrzonych standardów emisyjnych Dyrektywy UE związane z oszczędzaniem energii i ochroną klimatu Poniżej przedstawiono europejskie regulacje prawne dotyczące efektywności energetycznej, transponowane do prawodawstwa państw członkowskich. Dyrektywa 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe na rynku wewnętrznym energii oraz zmieniająca dyrektywę 92/42/EWG (Dz.Urz. L. 52 z ). Do głównych celów i działań dyrektywy należy: zwiększenie udziału skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (kogeneracja), zwiększenie efektywności wykorzystania energii pierwotnej i zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, promocja wysokosprawnej Kogeneracji i korzystne dla niej bodźce ekonomiczne (taryfy). Dyrektywa 2003/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 17

18 oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.Urz. L 275 z ). Do głównych celów i działań dyrektywy należy: ustanowienie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na obszarze Wspólnoty, promowanie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w i ekonomicznie efektywny. sposób opłacalny Dyrektywa 2010/31/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.Urz. L. 153 z ). Do głównych celów i działań dyrektywy należy: ustanowienie minimalnych wymagań energetycznych dla nowych i remontowanych budynków, certyfikacja energetyczna budynków, kontrola kotłów, systemów klimatyzacji i instalacji grzewczych. Dyrektywa 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu i dla produktów wykorzystujących energię ( ) (Dz.Urz. L 191 z ). Do głównych celów i działań dyrektywy należy: projektowanie i produkcja sprzętu i urządzeń powszechnego użytku o podwyższonej sprawności energetycznej, ustalanie wymagań sprawności na podstawie kryterium minimalizacji kosztów w całym cyklu życia wyrobu, obejmujące koszty nabycia, posiadania i wycofania z eksploatacji. Dyrektywa 2012/27/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej ( ) (Dz.Urz. L 315 z ). Do głównych celów i działań dyrektywy należy: zwiększenie efektywności energetycznej o 20% do 2020 r. (zmniejszenie zużycia energii pierwotnej o 20%), wspierania inwestycji w renowację krajowych zasobów budynków Strategia Europa 2020 Dokument ten jest dziesięcioletnią strategią Unii Europejskiej, zapoczątkowaną w 2010 r., na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Dla oceny postępów z realizacji założeń strategii przyjęto w niej pięć głównych celów dla całej UE do osiągnięcia do 2020 r., obejmujących: zatrudnienie, badania i rozwój, zmiany klimatu i zrównoważone wykorzystanie energii, edukację, integrację społeczną i walkę z ubóstwem. Strategia zawiera również siedem tzw. inicjatyw przewodnich, w oparciu o które UE i władze państw członkowskich będą nawzajem uzupełniać swoje działania w kluczowych dla strategii obszarach. W każdym z tych obszarów wszystkie państwa członkowskie wyznaczyły z kolei własne cele krajowe. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 18

19 Jednym z priorytetów strategii jest zrównoważony rozwój oznaczający m.in.: budowanie bardziej konkurencyjnej gospodarki niskoemisyjnej korzystającej z zasobów w sposób racjonalny i oszczędny, ochronę środowiska naturalnego, poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i zapobieganie utracie bioróżnorodności, wprowadzenie efektywnych, inteligentnych sieci energetycznych, pomoc społeczeństwu w dokonywaniu świadomych wyborów. Unijne cele służące zapewnieniu zrównoważonego rozwoju obejmują: ograniczenie do 2020 r. emisji gazów cieplarnianych o 20% w stosunku do poziomu z 1990 r., zwiększenie do 20% udziału energii ze źródeł odnawialnych (dla Polski celem obligatoryjnym jest wzrost udziału OZE do 15%), dążenie do zwiększenia efektywności wykorzystania energii o 20%. Działania związane z realizacją celów oraz innych inicjatyw spadają w dużej mierze na jednostki samorządu terytorialnego, które mogą odnieść największe sukcesy korzystając ze zintegrowanego podejścia w zarządzaniu środowiskiem miejskim poprzez przyjmowanie długo- i średnioterminowych planów działań i ich aktywną realizację Podstawowe dla Planu Gospodarki Niskoemisyjnej regulacje i dokumenty szczebla krajowego W analizach służących opracowaniu PGN wzięto pod uwagę następujące dokumenty na poziomie krajowym: ustawę z dnia 11 marca 2013 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U poz. 594 z późn.zm.), ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity Dz.U poz z późn.zm.), ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U poz z późn.zm.), ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. 2013, poz z późn.zm.), ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. 2011, Nr 94, poz. 551 z późn.zm.), ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. 2012, poz. 647 z późn.zm.), ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2013, poz z późn.zm.), ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. 2008, Nr 223, poz z późn.zm.), ustawę z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2007, Nr 50, poz. 331 z późn.zm.), Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 19

20 Załącznik nr 9 do Regulaminu Konkursu nr 2/POIiŚ/9.3/ Szczegółowe zalecenia dotyczące struktury planu gospodarki niskoemisyjnej, Poradnik "Jak opracować plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP)", Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej (EEAP), Krajowy plan działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, Politykę energetyczną Polski do 2030 roku, Krajową Politykę Miejską (KPM). Koncepcję Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej. Poniżej zostały omówione wybrane dokumenty szczebla krajowego związane z planem gospodarki niskoemisyjnej Ustawa Prawo ochrony środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. 2013, poz z późn.zm.) stanowi podstawowy dokument prawny określający zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów. Szczegółowe zasady określone są w rozporządzeniach, jako aktach wykonawczych. Wszystkie nowo wprowadzane rozporządzenia mają na celu dostosowanie norm krajowych do zasad prawa unijnego. Ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera podstawowe przepisy w prawie polskim w zakresie jakości powietrza. W myśl art. 85 ustawy POŚ, ochrona powietrza polega na zapewnieniu jak najlepszej jego jakości. Jako szczegółowe cele ustawa określa: utrzymanie poziomów substancji w powietrzu poniżej dopuszczalnych dla nich poziomów lub co najmniej na tych poziomach; zmniejszanie poziomów substancji w powietrzu co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane; zmniejszanie i utrzymanie poziomów substancji w powietrzu poniżej poziomów docelowych albo poziomów celów długoterminowych lub co najmniej na tych poziomach. Dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r., w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2012, poz. 1031). Dla pyłu PM10, PM2,5 i benzo(α)pirenu określa ono następujące poziomy: Tabela 3-1. Dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń Nazwa substancji Okres uśredniania wyników pomiarów Poziom dopuszczalny substancji w powietrzu w µg/m 3 Dopuszczalna częstość przekraczania poziomu dopuszczalnego w roku kalendarzowym Termin osiągnięcia poziomów dopuszczalnych pył zawieszony rok kalendarzowy PM2, pył zawieszony 24 godziny razy 2005 PM10 rok kalendarzowy benzo(a)piren rok kalendarzowy 1 ng/m Źródło: Opracowanie własne na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 20

21 Tabela 3-2. Poziomy informowania i poziomy alarmowe dla pyłów Nazwa substancji Okres uśredniania wyników pomiarów Poziom w powietrzu w µg/m Poziom alarmowypył zawieszony PM10 24 godziny 200 Poziom informowania- Źródło: Opracowanie własne na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu Ustawa o efektywności energetycznej 11 sierpnia 2011 roku weszła w życie ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. 2011, Nr 94, poz. 551) stanowiąca wdrożenie Dyrektywy 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych. Ustawa ta stwarza ramy prawne systemu działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej gospodarki, prowadzących do uzyskania wymiernych oszczędności energii. Działania te koncentrują się głównie w trzech obszarach (kategoriach przedsięwzięć): zwiększenie oszczędności energii przez odbiorcę końcowego, zwiększenie oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych, zmniejszenie strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle lub dystrybucji. Ustawa określa: krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią wyznaczający uzyskanie do 2016 r. oszczędności energii finalnej w ilości nie mniejszej niż 9% średniego krajowego zużycia tej energii w ciągu roku (przy czym uśrednienie obejmuje lata ), zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej; jak również wprowadza: system świadectw efektywności energetycznej, tzw. białych certyfikatów z określeniem zasad ich uzyskania i umorzenia. Podstawowe rodzaje przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej zostały określone w art. 17 omawianej ustawy, natomiast szczegółowy wykaz tych przedsięwzięć ogłaszany jest w drodze obwieszczenia przez Ministra Gospodarki i publikowany w Monitorze Polskim. Potwierdzeniem uzyskania wymaganych oszczędności energii w wyniku realizacji przedsięwzięcia będzie wykonanie audytu efektywności energetycznej, którego zasady sporządzania również są określone w prezentowanej ustawie. Rozporządzeniami wykonawczymi dla ww. ustawy są: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 października 2012 r. w sprawie przetargu na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (Dz.U. 2012, poz.1227); Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 września 2012 r. w sprawie sposobu obliczania ilości energii pierwotnej odpowiadającej wartości świadectwa efektywności energetycznej oraz wysokości jednostkowej opłaty zastępczej (Dz.U. 2012, poz. 1039); Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 21

22 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej, wzoru karty audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii (Dz.U. 2012, poz. 962). 29 października 2014 roku komisja przetargowa powołana przez Prezesa URE rozstrzygnęła drugi przetarg na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej Krajowy plan działań dotyczący efektywności energetycznej Krajowy Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej dla Polski (KPD EE) został przyjęty w 2007 r. i stanowił realizację zapisu art. 14 ust. 2 Dyrektywy 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych. W dokumencie przedstawiono: cel indykatywny w zakresie oszczędności energii na 2016 r., który ma zostać osiągnięty w ciągu 9 lat począwszy od 2008 r. określony na poziomie 9%, pośredni krajowy cel w zakresie oszczędności energii przewidziany do osiągnięcia w 2010 r., który miał charakter orientacyjny i stanowił ścieżkę dochodzenia do osiągnięcia celu przewidzianego na 2016 r. określony na poziomie 2%, zarys środków oraz wynikających z nich działań realizowanych, bądź planowanych, na szczeblu krajowym, służących do osiągnięcia krajowych celów indykatywnych w przewidzianym okresie. Drugi KPD EE został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 17 kwietnia 2012 r. Podtrzymuje on krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią, określony w KPD EE z 2007 r. na poziomie 9% oraz zawiera obliczenia dotyczące oszczędności energii uzyskanych w okresie i oczekiwanych w 2016 r., zgodnie z wymaganiami dyrektyw: 2006/32/WE oraz 2010/31/WE. Z zapisów Drugiego KPD EE wynika, że zarówno wielkość zrealizowanych, jak i planowanych oszczędności energii finalnej przekroczy wyznaczony cel. Dla roku 2010 r. efektywność energetyczną wyznaczono na poziomie 6%, a dla 2016 r. 11%. Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej KPD EE winien być sporządzany co 3 lata i zawierać opis planowanych działań i przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w poszczególnych sektorach gospodarki oraz analizę i ocenę wykonania Krajowy plan działań w zakresie odnawialnych źródeł energii Rada Ministrów w dniu 7 grudnia 2010 roku przyjęła dokument pn. Krajowy plan działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych (KPD OZE), stanowiący realizację zobowiązania wynikającego z art. 4 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. KPD OZE określa przewidywane końcowe zużycie energii brutto w układzie sektorowym, tj. w ciepłownictwie, chłodnictwie, elektroenergetyce i transporcie, na okres , ze wskazaniem: scenariusza referencyjnego uwzględniającego środki służące efektywności energetycznej i oszczędności energii przyjęte przed 2009 r., scenariusza dodatkowej efektywności energetycznej uwzględniającego wszystkie środki przyjmowane od 2009 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 22

23 Ogólny cel krajowy w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w ostatecznym zużyciu energii brutto w 2020 r. wyniesie 15%, natomiast przewidywany rozkład wykorzystania OZE w układzie sektorowym przedstawia się następująco: 17,05% dla ciepłownictwa i chłodnictwa (systemy sieciowe i niesieciowe), 19,13% dla elektroenergetyki, 10,14% dla transportu. KPD OZE w obszarze elektroenergetyki przewiduje przede wszystkim rozwój OZE w zakresie źródeł opartych na energii wiatru oraz biomasie, jak również zakłada zwiększony wzrost ilości małych elektrowni wodnych. Natomiast w obszarze ciepłownictwa i chłodnictwa przewiduje utrzymanie dotychczasowej struktury rynku, przy uwzględnieniu rozwoju geotermii oraz wykorzystania energii słonecznej. W zakresie rozwoju transportu zakłada zwiększanie udziału biopaliw i biokomponentów Polityka energetyczna Polski do 2030 roku W Polityce energetycznej Polski do 2030 r., przyjętej przez Radę Ministrów dnia 10 listopada 2009 r., jako priorytetowe wyznaczono kierunki działań na rzecz: efektywności i bezpieczeństwa energetycznego (opartego na własnych zasobach surowców), zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii, rozwoju konkurencyjnych rynków paliw i energii oraz ograniczenia oddziaływania energetyki na środowisko. Spośród głównych narzędzi realizacji aktualnie obowiązującej polityki energetycznej szczególne znaczenie, bezpośrednio związane z działaniem na rzecz gminy (samorządów gminnych i przedsiębiorstw energetycznych), posiadają: planowanie przestrzenne zapewniające realizację priorytetów polityki energetycznej, planów zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe gmin oraz planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych, ustawowe działania jednostek samorządu terytorialnego uwzględniające priorytety polityki energetycznej państwa, w tym poprzez zastosowanie partnerstwa publicznoprywatnego (PPP), wsparcie realizacji istotnych dla kraju projektów w zakresie energetyki (np. projekty inwestycyjne, prace badawczo-rozwojowe) ze środków publicznych, w tym funduszy europejskich. Dokument zakłada, że bezpieczeństwo energetyczne Polski będzie oparte przede wszystkim o własne zasoby, w szczególności węgla kamiennego i brunatnego. Ograniczeniem dla wykorzystania węgla jest polityka ekologiczna, związana z redukcją emisji CO 2. Nacisk położony jest na rozwój czystych technologii węglowych (m.in. wysokosprawna kogeneracja). Dzięki uzyskanej derogacji aukcjoningu uprawnień do emisji dwutlenku węgla (konieczność zakupu 100% tych uprawnień na aukcjach, przesunięto na rok 2020), Polska zyskała więcej czasu na przejście na niskowęglową energetykę. Dokument, w zakresie importowanych surowców energetycznych, zakłada dywersyfikację rozumianą również jako zróżnicowanie technologii produkcji (np. pozyskiwanie paliw płynnych i gazowych z węgla), a nie, jak do niedawna, jedynie kierunków dostaw. Nowym kierunkiem działań będzie również wprowadzenie w Polsce energetyki jądrowej, w przypadku której jako zalety wymienia się: brak emisji CO 2, możliwość uniezależnienia się od typowych kierunków dostaw surowców energetycznych, a to z kolei wpływa na poprawę poziomu bezpieczeństwa energetycznego kraju. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 23

24 Polityka energetyczna do roku 2030 zakłada, że udział odnawialnych źródeł energii w całkowitym zużyciu w Polsce, ma wzrosnąć do 15% w 2020 r. i 20% w 2030 r. Planowane jest także osiągnięcie w 2020 r. 10% udziału biopaliw w rynku paliw Krajowa Polityka Miejska do 2020 roku Założenia Krajowej Polityki Miejskiej (KPM) do roku 2020 zostały przyjęte przez Radę Ministrów na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2013 r. Strategicznym jej celem jest wzmocnienie zdolności miast i obszarów zurbanizowanych do kreowania wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy oraz poprawa jakości życia mieszkańców. W celu osiągnięcia celu strategicznego do roku 2020, proponuje się: poprawę konkurencyjności i zdolności głównych ośrodków miejskich do kreowania rozwoju, wzrostu i zatrudnienia; wspomaganie rozwoju subregionalnych i lokalnych ośrodków miejskich na obszarach problemowych polityki regionalnej poprzez wzmacnianie ich funkcji oraz przeciwdziałanie ich upadkowi ekonomicznemu; odbudowę zdolności do rozwoju poprzez rewitalizację zdegradowanych społecznie, ekonomicznie i środowiskowo obszarów miejskich; wspieranie zrównoważonego rozwoju ośrodków miejskich poprzez przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom niekontrolowanej suburbanizacji. stworzenie warunków dla skutecznego, efektywnego i partnerskiego zarządzania rozwojem na obszarach miejskich (metropolitalnych). Najważniejszym z wyzwań dla Polski jest konieczność: zarządzania zasobami wody, optymalizacji zarządzania zasobami i surowcami, przygotowanie się do skutków zmian klimatycznych, zwiększonego zapotrzebowania na energię oraz ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym pyłów, co wiąże się z poprawą jakości powietrza, a w szczególności z ograniczeniem pyłów i gazów cieplarnianych (CO 2 ) i odlotowych z transportu, przemysłu, czy gospodarstw domowych Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (KPZK) została przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 13 grudnia 2011 r. Dokument określa cele i kierunki polityki zagospodarowania kraju służące jej urzeczywistnieniu, zasady oraz mechanizmy koordynacji i wdrażania publicznych polityk rozwojowych, mających istotny wpływ terytorialny. Celem strategicznym KPZK jest efektywne wykorzystanie przestrzeni kraju i jej zróżnicowanych potencjałów rozwojowych. Do celów polityki przestrzennego zagospodarowania kraju należy: podwyższenie konkurencyjności głównych ośrodków miejskich Polski w przestrzeni europejskiej poprzez ich integrację funkcjonalną przy zachowaniu policentrycznej struktury systemu osadniczego sprzyjającej spójności; poprawa spójności wewnętrznej i terytorialnej, równoważenie rozwoju kraju poprzez promowanie integracji funkcjonalnej, tworzenie warunków dla rozprzestrzeniania się czynników rozwoju, wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich oraz wykorzystanie potencjału wewnętrznego wszystkich terytoriów; poprawa dostępności terytorialnej kraju w różnych skalach przestrzennych poprzez rozwijanie infrastruktury transportowej i telekomunikacyjnej; Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 24

25 kształtowanie struktur przestrzennych wspierających osiągnięcie i utrzymanie wysokiej jakości środowiska przyrodniczego i walorów krajobrazowych Polski; zwiększenie odporności struktury przestrzennej kraju na zagrożenia naturalne i utraty bezpieczeństwa energetycznego oraz kształtowanie struktur przestrzennych wspierających zdolności obronne państwa; przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (NPRGN) zostały przyjęte w dniu16 sierpnia 2011 r. przez Radę Ministrów. Opracowanie założeń wynikało z potrzeby redukcji emisji gazów cieplarnianych i innych substancji wprowadzanych do powietrza we wszystkich obszarach gospodarki. Osiągnięcie efektu redukcyjnego będzie powiązane z racjonalnym wydatkowaniem środków. Istotą programu jest zapewnienie korzyści ekonomicznych, społecznych i środowiskowych płynących z działań zmniejszających emisję. NPRGN kierowany jest do przedsiębiorców wszystkich sektorów gospodarki, samorządów gospodarczych i terytorialnych, organizacji otoczenia biznesu, organizacji pozarządowych, a także do wszystkich obywateli państwa. Głównym celem programu jest rozwój gospodarki niskoemisyjnej przy zapewnieniu zrównoważonego rozwoju kraju. Osiągnięciu celu głównego będą sprzyjać cele szczegółowe, a mianowicie: rozwój niskoemisyjnych źródeł energii związany z dywersyfikacją źródeł wytwarzania energii elektrycznej, ciepła i chłodu. Zakłada dążenie do określenia mixu energetycznego, który będzie najbardziej skuteczny w kwestii realizacji celów redukcji emisji gazów cieplarnianych i najkorzystniejszy ekonomicznie, oraz powstanie nowych branż przemysłu skutecznie wspierających ten rozwój, a co za tym idzie nowych miejsc pracy; poprawa efektywności energetycznej dotycząca przedsiębiorstw energetycznych i gospodarstw domowych. Zakłada m.in.: ujednolicenie poziomu infrastruktury technicznej, termomodernizację infrastruktury mieszkalnej, zaostrzenie standardów w stosunku do nowych budynków, wprowadzanie budynków pasywnych oraz modernizację obecnie funkcjonującej sieci energetycznej; poprawa efektywności gospodarowania surowcami i materiałami związana z efektywnym pozyskiwaniem i racjonalnym wykorzystywaniem surowców i nośników energii oraz wdrożeniem nowych, innowacyjnych rozwiązań; rozwój i wykorzystanie technologii niskoemisyjnych zakłada wykorzystanie nowych technologii uwzględniających aspekty efektywności energetycznej, gospodarowania surowcami i materiałami oraz efektywnego gospodarowania odpadami; zapobieganie powstawaniu oraz poprawa efektywności gospodarowania odpadami zakłada prowadzenie działań w zakresie zbiórki, odzysku i recyklingu odpadów; promocja nowych wzorców konsumpcji konieczne jest wdrażanie zrównoważonych wzorców konsumpcji oraz wykształcenie właściwych postaw społecznych we wczesnym etapie kształcenia. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 25

26 3.4. Plany gospodarki niskoemisyjnej i planowanie energetyczne Szczególną rolę w planowaniu energetycznym prawo przypisuje samorządom gminnym poprzez zobowiązanie ich do planowania i organizacji zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na swoim terenie. Zgodnie z art. 7 Ustawy z dnia 11 marca 2013 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. 2013, poz. 594 z późn.zm.), obowiązkiem gminy jest zapewnienie zaspokojenia zbiorowych potrzeb jej mieszkańców. Wśród zadań własnych gminy wymienia się w szczególności sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity Dz.U. 2012, poz.1059 ze zm.) w art. 18 wskazuje na sposób wywiązywania się gminy z obowiązków nałożonych na nią przez Ustawę o samorządzie gminnym. Do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy: planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy, planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy, finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg, znajdujących się na terenie gminy, planowanie i organizacja działań mających na celu racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii na obszarze gminy. Polskie Prawo energetyczne przewiduje dwa rodzaje dokumentów planistycznych: założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, plan zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Istnieją pewne oczywiste podobieństwa pomiędzy Planem zaopatrzenia w energię wg Art. 20 ustawy Prawo energetyczne a Planem Gospodarki Niskoemisyjnej. Dokumenty te powinny być zgodne z założeniami polityki energetycznej państwa, miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleniami zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a także spełniać wymogi ochrony środowiska. Ponadto oba dokumenty mają charakter operacyjny i zawierają zestaw zadań (zakres, harmonogram, źródła finansowania), których realizacji samodzielnie nie podejmą się przedsiębiorstwa energetyczne. Miasto Wojkowice posiada Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło energię elektryczną i paliwa gazowe, które zawierają szeroką inwentaryzację i ocenę systemów zaopatrzenia miasta w energię oraz zakres działań związanych z racjonalizacją użytkowania energii, których winna podjąć się gmina. Niniejszy plan gospodarki niskoemisyjnej dla Wojkowic, jako dokument strategicznooperacyjny precyzujący zakres działań służących między innymi racjonalizacji użytkowania energii, winien być spójny z Założeniami do planu jw. Można przyjąć, że kolejne wynikające z ustawy Prawo energetyczne aktualizacje Założeń do planu oraz monitoring PGN, z uwagi na analogiczne, gromadzone na potrzeby obu dokumentów dane, winny być wspólnie realizowane. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 26

27 3.5. Podstawowe dokumenty regionalne dla Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Miejski Obszar Funkcjonalny Obszar funkcjonalny (metropolitalny) miasta to nowy podmiot prowadzenia polityki rozwoju i zarządzania, wskazany w polskich dokumentach strategicznych i planistycznych. Podział obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich następuje na poziomie regionalnym, przy zastosowaniu jednolitych kryteriów wypracowanych wspólnie przez stronę rządową i samorządową oraz przy udziale partnerów społecznych i gospodarczych. Przy pomocy instrumentu pn. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT), jednostki samorządu terytorialnego obszarów funkcjonalnych mogą realizować zintegrowane przedsięwzięcia służące zrównoważonemu rozwojowi miast i otaczających je obszarów wiejskich w Polsce. Instrument ZIT łączy działania finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. Strategia ZIT określa zintegrowane działania służące rozwiązywaniu problemów gospodarczych, środowiskowych, demograficznych i społecznych, wpływających na ich rozwój i funkcjonowanie Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego Pojęcie stref z występującymi przekroczeniami opiera się o polskie ustawodawstwo związane z ochroną środowiska i stanowi składową krajowego systemu ochrony powietrza. Zgodnie z definicją stref zawartą w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 914) w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza na potrzeby oceny i zarządzania jakością powietrza w Polsce funkcjonuje 46 stref, w tym 12 aglomeracji. Zgodnie z ww. rozporządzeniem powiat będziński, w tym miasto Wojkowice, należy do strefy śląskiej o kodzie PL2405 (wcześniej Wojkowice należały do strefy tarnogórskobędzińskiej). Na podstawie wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref określonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach, Zarząd Województwa Śląskiego opracował Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu (załącznik do uchwały Nr III/52/15/2010 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 16 czerwca 2010 r.), z którego wynika konieczność redukcji emisji zanieczyszczeń pyłu PM10 oraz benzo(α)pirenu. Program ochrony powietrza jest dokumentem określającym działania, których realizacja ma doprowadzić do osiągnięcia wartości dopuszczalnych i docelowych substancji w powietrzu. W celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń należy przeprowadzić w omawianej strefie następujące działania: ograniczenie emisji powierzchniowej (PONE, modernizacja systemów ciepłowniczych), ograniczenie emisji liniowej (rozbudowa układu drogowego, rozwój komunikacji publicznej i organizacji ruchu, promowanie ruchu pieszego, tworzenie stref ograniczonego ruchu), ograniczenie emisji punktowej (prowadzenie działań modernizacyjnych w obiektach przemysłowych, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, odbudowa mocy w przedsiębiorstwach energetycznych z wykorzystaniem jak najnowszych technologii). Zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym na terenie Wojkowic można przeprowadzić następujące działania naprawcze (wspomagające): Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 27

28 Zadanie TBE3 Aktualizacja i kontynuacja Programu Ograniczania Niskiej Emisji (PONE) i stworzenie systemu organizacyjnego w celu jego realizacji, Zadanie TBE15 Realizacja PONE na terenie Wojkowic poprzez stworzenie systemu zachęt do wymiany systemów grzewczych do uzyskania wymaganego efektu ekologicznego Strategia zintegrowanych inwestycji terytorialnych Subregionu centralnego województwa śląskiego na lata Związek Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego jest samorządnym stowarzyszeniem powołanym dla wsparcia idei samorządności lokalnej, ochrony wspólnych interesów, wymiany doświadczeń, promocji osiągnięć oraz realizacji wspólnych przedsięwzięć i inwestycji. Do zadań Związku należy m.in.: pełnienie funkcji koordynatora w odniesieniu do Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata ; realizacja zadań dotyczących wdrażania projektów dofinansowanych z funduszy krajowych i europejskich, w tym pochodzących z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata , w tym w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych; realizacja zadań związanych z pełnieniem funkcji koordynatora dla Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w ramach RPO WSL. Związek liczy 81 członków jednostek samorządu terytorialnego Województwa Śląskiego. W obrębie Subregionu centralnego (SC) znajduje się 14 miast na prawach powiatu (tj. Bytom, Chorzów, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze) oraz 8 powiatów ziemskich (będziński, bieruńsko-lędziński, gliwicki, lubliniecki, mikołowski, pszczyński, tarnogórski, zawierciański) i zlokalizowane na ich terenie gminy (w tym Wojkowice). Terytorium SC jest statystycznie podzielone na 5 jednostek NTS3, tj.: podregion bytomski, podregion gliwicki, podregion katowicki, podregion sosnowiecki oraz podregion tyski. Strategia zintegrowanych inwestycji terytorialnych subregionu centralnego województwa śląskiego na lata ukierunkowana jest na realizację dwóch celów strategicznych, a mianowicie: CS1. Rozwój kapitału ludzkiego bazujący na zatrudnialności i spójności społecznogospodarczej SC P1.1. Gospodarka i miejsca pracy ( ) P1.2. Aktywność społeczna i zapobieganie wkluczeniom ( ) CS2. Zdrowe środowisko życia w SC dzięki zmniejszonej antropopresji P2.1. Ochrona powietrza i efektywność energetyczna D Równoważenie mobilności D Zapobieganie niskiej emisji w nieruchomościach publicznych i budynkach mieszkaniowych P2.2. Ochrona zasobów przyrody D Bezpieczne gospodarowanie odpadami D Racjonalizacja gospodarki wodno-ściekowej Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 28

29 3.6. Podstawowe dokumenty Wojkowic, z którymi Plan Gospodarki Niskoemisyjnej musi być zgodny Cele PGN muszą być również zgodne z wyznaczonymi priorytetami na szczeblu gminnym, które wyznaczają m.in. poniższe dokumenty strategiczno-planistyczne, a mianowicie: Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło energię elektryczną i paliwa gazowe dla miasta Wojkowice Celem założeń jest: ocena stanu aktualnego zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta, identyfikacja przewidywanych możliwości rozwoju przestrzennego gminy, identyfikacja potrzeb energetycznych istniejącej i planowanej zabudowy, określenie niezbędnych działań dla zapewnienia pokrycia zapotrzebowania na energię, wytyczenie przedsięwzięć racjonalizujących użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych w gminie, określenie możliwości wykorzystania istniejących nadwyżek i lokalnych zasobów paliw i energii, z uwzględnieniem OZE i wysokosprawnej kogeneracji, określenie możliwości stosowania środków poprawy efektywności energetycznej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej, określenie zakresu współpracy z innymi gminami oraz wytyczenie kierunków działań gminy dla osiągnięcia optymalnego wyniku przy realizacji założeń do planu zaopatrzenia. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Wojkowice (załącznik do uchwały Nr XLIV/217/2006 Rady Miasta Wojkowice z dnia 21 sierpnia 2006 r.) Studium jest dokumentem planistycznym uwzględniającym długofalowe zamierzenia zapisane w Strategii rozwoju. Realizacji celów Strategii rozwoju służą obszary wyznaczone w Studium na podstawie uwarunkowań lokalnych i potencjału rozwojowego. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Wojkowice (Uchwała Nr XVI/65/2007) z uwzględnieniem uchwalonych zmian (Uchwała Nr XXXIV/228/2009 oraz Uchwała Nr XXXVI/313/2013 Rady Miasta Wojkowice). Strategia Rozwoju miasta Wojkowice na lata (przyjęta przez Radę Miasta na sesji 26 czerwca 2000 r. uchwałą nr XVIII/104/2000) oraz projekt Strategii Rozwoju miasta Wojkowice na lata Strategia określa wizję i misję miasta: Wojkowice miastem rozwiniętym gospodarczo, atrakcyjnym dla inwestorów, ułatwiającym mieszkańcom samorealizację życiową oraz zamieszkiwane w harmonijnym krajobrazie i czystym środowisku. Przedstawiono w niej 2 sfery funkcjonalne wraz z celami strategicznymi: A. Sfera Społeczno-Gospodarcza: Cel 1. Ożywienie gospodarcze miasta -tworzenie nowych miejsc pracy; Cel 2. Wzrost potencjału intelektualnego gminy; Cel 3. Poprawa stanu zdrowia mieszkańców; B. Sfera Ekologiczno-Infrastrukturalno-Przestrzenna: Cel 1. Poprawa stanu środowiska naturalnego, Cel 2. Poprawa komfortu życia mieszkańców w przestrzeni zurbanizowanej, Cel 3. Stworzenie warunków do wypoczynku i rekreacji dla mieszkańców, Cel 4. Poprawa standardów i jakości zaopatrzenia mieszkańców w media, Cel 5. Pełne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 29

30 Program Ochrony Środowiska dla miasta Wojkowice do roku 2013, z uwzględnieniem perspektywy do roku 2018 Dokument określa narzędzia do prowadzenia polityki ekologicznej na terenie miasta, ustala politykę środowiskową oraz cele i priorytety ekologiczne. Realizacja Programu ochrony środowiska przyczyni się do poprawy jakości środowiska miejskiego i ochroni jego zasoby, co przełoży się bezpośrednio na poprawę jakości życia mieszkańców, jak również może przynieść oszczędności, wynikające z lepszego korzystania ze środowiska (np.: mniejsze kary za zanieczyszczenie, mniejsze koszty rekultywacji środowiska, oszczędność energii) Organizacja i finansowanie PGN Realizacja planów gospodarki niskoemisyjnej należy do zadań gminy. Zadania wynikające z PGN są przypisane poszczególnym jednostkom podległym władzom gminy, a także podmiotom zewnętrznym, działającym na danym terenie. Monitoring realizacji PGN oraz jego aktualizacja podlegać będzie wyznaczonej osobie, zatrudnionej w urzędzie (rozliczając koszty osobowe), bądź zlecone niezależnej jednostce zewnętrznej. W celu osiągnięcia określonych w PGN celów istotne jest dopilnowanie, aby cele i kierunki działań wyznaczone w omawianym opracowaniu były przyjmowane w odpowiednich zapisach prawa lokalnego i uwzględnione zostały w dokumentach strategicznych, planistycznych oraz wewnętrznych dokumentach gminy. PGN bezpośrednio bądź pośrednio oddziałuje na jednostki, grupy, czy organizacje, wśród których wymienić można: mieszkańców gminy, jednostki gminne, w tym m.in.: Wydziały Urzędu Miasta, jednostki budżetowe, zakłady budżetowe, zakłady opieki zdrowotnej, samorządowe instytucje kultury, spółki prywatne, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe. Niniejszy PGN podlega konsultacjom z wszystkimi ww. jednostkami, grupami i organizacjami. Działania przewidziane w PGN finansowane będą ze środków zewnętrznych i własnych gminy. Środki powinny zostać zabezpieczone głównie w programach krajowych i europejskich, natomiast we własnym zakresie konieczne jest wpisanie działań długofalowych do wieloletnich planów inwestycyjnych oraz uwzględnienie ich w corocznym budżecie gminy. Przewiduje się pozyskanie zewnętrznego wsparcia finansowego (w formie bezzwrotnych dotacji i preferencyjnych pożyczek) dla prowadzonych działań. Z uwagi na fakt, że w budżecie gminy nie można zaplanować wydatków z wyprzedzeniem do roku 2020, kwoty przewidziane na realizację poszczególnych zadań należy traktować jako szacunkowe zapotrzebowanie na finansowanie, a nie planowane kwoty do wydatkowania. W ramach corocznego planowania budżetu wszystkie jednostki, wskazane w PGN jako odpowiedzialne za realizację działań, powinny zabezpieczyć w budżecie środki na realizację części zadań. Pozostałe działania, dla których finansowanie nie zostanie zabezpieczone w budżecie, powinny być brane pod uwagę w ramach pozyskiwania środków z dostępnych funduszy zewnętrznych. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 30

31 Wniosek o wsparcie finansowe powinien zawierać m.in. uchwałę rady gminy o woli przystąpienia do opracowania i wdrażania planu gospodarki niskoemisyjnej oraz harmonogram realizacji projektu Zakres opracowania Wg Szczegółowych zaleceń dotyczących struktury planu gospodarki niskoemisyjnej wydanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zalecana struktura planu gospodarki niskoemisyjnej (PGN) wygląda następująco: 1. Streszczenie 2. Ogólna strategia cele strategiczne i szczegółowe stan obecny identyfikacja obszarów problemowych aspekty organizacyjne i finansowe (struktury organizacyjne, zasoby ludzie, zaangażowane strony, budżet, źródła finansowania inwestycji, środki finansowe na monitoring i ocenę) 3. Wyniki bazowej inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla 4. Działania/zadania i środki zaplanowane na cały okres objęty planem długoterminowa strategia, cele i zobowiązania krótko/średnioterminowe działania/zadania (opis, podmioty odpowiedzialne za realizację, harmonogram, koszty, wskaźniki). Struktura Planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice zgodna jest z ww. zaleceniami. Niniejsze opracowanie zawiera: charakterystykę oraz obecny stan jakości powietrza atmosferycznego obszaru objętego opracowaniem; informacje te umożliwią identyfikację obszaru oraz rozpoznanie potrzeb związanych z ochroną atmosfery, analizę infrastruktury energetycznej oraz identyfikację aspektów i obszarów problemowych występujących na omawianym terenie, metodologię oraz omówienie wyników przeprowadzonej inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla do atmosfery ze źródeł niskiej emisji, przedstawia wyniki obliczeń emisji w tonach ekwiwalentu CO 2 (Mg CO 2e ) dla poszczególnych obszarów, identyfikację celów PGN, czynników oddziałujących na jego realizację oraz ocenę ekonomiczną wraz ze wskazaniem źródeł finansowania i harmonogramem podejmowanych działań, kwestie zarządzania Planem, organizację procesu jego realizacji oraz współpracy władz samorządowych z sąsiednimi gminami. W dokumencie zawarto również odniesienie się do uwarunkowań, o których mowa w art. 49 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 31

32 3.9. Wykaz materiałów źródłowych i podmiotów uczestniczących w opracowaniu PGN Przedmiotowy dokument wykonany został w oparciu o informacje i uzgodnienia uzyskane od przedsiębiorstw energetycznych i jednostek gminy oraz na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej. Następujące instytucje oraz podmioty zostały objęte akcją ankietową na potrzeby niniejszego opracowania: Urząd Miasta Wojkowice, Urzędy i instytucje szczebla powiatowego i wojewódzkiego przedsiębiorstwa ciepłownicze, gazownicze oraz elektroenergetyczne, obiekty użyteczności publicznej, spółdzielnie mieszkaniowe i inni administratorzy budynków, znaczące zakłady przemysłowe działające na terenie miasta, właściciele budynków indywidualnych Etapy legislacji PGN 1. Pierwszym etapem procesu opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice, który zadecydował o przystąpieniu do PGN była uchwała Rady Miasta Wojkowice z dnia 30 września 2013 r. Nr XLII/366/2013 ws. wyrażenia woli przystąpienia do opracowania i wdrażania planu gospodarki niskoemisyjnej realizowanego w ramach Priorytetu IX Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna Działanie 9.3 Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej (KONKURS nr 2/POIiŚ/9.3/2013) współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko , w której treści Wojkowice wyrażają wolę zabezpieczenia środków niezbędnych na realizację Planu w przypadku otrzymania decyzji o przyznaniu dofinansowania. 2. Podpisanie z NFOŚiGW umowy dotacyjnej, w której zapewniono finansowanie opracowania bazy i PGN. 3. Burmistrz miasta opracowuje Plan Gospodarki Niskoemisyjnej. Stworzona zostaje baza danych niezbędna do oceny gospodarowania energią i emisjami w gminie. 4. Realizowanie szkoleń dla pracownika/ów gminy na temat problematyki związanej z tworzeniem planów gospodarki niskoemisyjnej oraz kampania informacyjnopromocyjna wśród mieszkańców w zakresie efektywności energetycznej. 5. Dokument uzgadniany zostaje przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odnośnie zakresu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko opracowana zostaje Prognoza oddziaływania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na środowisko. 6. PGN oraz Prognoza zostają poddane na mocy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ust. z r tekst jednolity: Dz.U poz. 1235), konsultacjom społecznym poprzez wyłożenie go do publicznego wglądu na okres 21 dni, przy powiadomieniu o tym w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. W tym czasie istnieje możliwość składania przez osoby oraz jednostki organizacyjne wniosków, zastrzeżeń i uwag do jego treści. Równolegle PGN wraz z Prognozą zostają wysłane do Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 32

33 Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska celem zaopiniowania. 7. Dokument prezentowany jest na posiedzeniu Rady Miasta, która rozpatruje wnioski, zastrzeżenia i uwagi zgłoszone w czasie konsultacji. 8. Rada Miasta uchwala Plan Gospodarki Niskoemisyjnej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 33

34 4. Charakterystyka obszaru objętego Planem EE energoekspert sp. z o. o. Administracyjnie Wojkowice należą do województwa śląskiego, powiatu będzińskiego. Gmina położona jest w Aglomeracji Górnośląskiej w Subregionie Centralnym. Została utworzona z trzech niegdyś odrębnych jednostek administracyjnych: Wojkowic Komornych, Żychcic i Kamyc. Wojkowice graniczą bezpośrednio z następującymi jednostkami samorządu terytorialnego: od północy i północnego zachodu z gminą wiejską Bobrowniki (pow. będziński), od północnego wschodu z gminą wiejską Psary (pow. będziński), od wschodu z gminą miejską Będzin, od południa z Siemianowicami Śląskimi (miastem na prawach powiatu), od południowego zachodu z Piekarami Śląskimi (miastem na prawach powiatu). Rysunek 4-1. Położenie Wojkowic W rejonie Gminy przebiegają ważne drogowe linie komunikacyjne: Droga Krajowa nr 94 Kraków - Wrocław (Międzynarodowa E40), Droga Krajowa nr 86 znana jako trasa Warszawa - Katowice (Droga między Miasto Wojkowice należy do Górnośląskiego Okręgu Przesyłowego a najsilniejsze powiązania narodowa E75). funkcjonalno-przestrzenne występują z miastami: Będzin, Bytom, Piekary Śląskie, Czeladź, Sosnowiec oraz Katowice. Siedziba władz samorządowych mieści się w budynku przy ul. Jana III Sobieskiego 290a Wojkowice; adres internetowy Organem uchwałodawczym jest Rada Miasta Wojkowice, organem wykonawczym Burmistrz Miasta. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 34

35 Rysunek 4-2. Herb i logo Miasta Wojkowice 4.1. Położenie Gmina Wojkowice położona jest w środkowej części województwa śląskiego, zajmując teren na północ od rzeki Brynicy, nad jej dopływami potokami: Jaworznik i Wielonka Powierzchnia obszaru objętego Planem i jego podział Obszar gminy wynosi 12,77 km 2 i stanowi on około 3,5% ogólnej powierzchni powiatu będzińskiego. Ponad połowę terenu miasta zajmują tereny rolnicze (ok. 59%), tereny zurbanizowane stanowią ok. 10,5% powierzchni miasta, tereny przemysłowe około 8%, a pozostałe tereny to szlaki transportowe, zbiorniki wodne, tereny leśne i nieużytki. W wyniku działań restrukturazacyjnych miasto utraciło swój wieloletni charakter przemysłowy. W północnej i zachodniej części miasta znajdują się tereny niezabudowane (otwarte) częściowo użytkowane rolniczo, które stanowią około 52% ogółu powierzchni. W części zachodniej miasta, w rejonie Kamyc, około 120 ha to uprawy polowe. Inne większe obszary terenów użytkowanych rolniczo położone są w części południowej miasta (~95 ha) oraz na północnym wschodzie (~32 ha w rejonie ul. Głowackiego). Oprócz wymienionych, na terenie miasta występują mniejsze obszary upraw rolnych. Część terenów wymaga zmiany struktury upraw ze względu na ponadnormatywne skażenie gleby. Tereny łąk i pastwisk obejmujące obszar około 55 ha i umiejscowione wzdłuż terenów wód otwartych rzeki Brynicy oraz potoku Jaworznik, narażone są na niebezpieczeństwo powodzi. Dla obszarów tych obowiązują wytyczne dla strefy Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych (SOCH), który obejmuje tereny otwarte, rolne, lasy, łąki, tereny zielone i wody otwarte. Tereny lasów i parków leśnych obejmują obszar o powierzchni około 40 ha, z czego największy ok. 33 ha położony jest w części południowej miasta. W północnowschodniej części miasta znajduje się składowisko odpadów komunalnych, którego dalszy rozwój nie jest planowany. Zabudowa mieszkaniowa ukształtowana jest pasmowo w kierunku wschód-zachód, czyli zgodnie z główną osią komunikacyjną (ul. Jana III Sobieskiego). Większą część terenów mieszkalnictwa stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna o niskiej intensywności zabudowy, z częściowym użytkowaniem na cele usługowe. Terenom mieszkaniowym towarzyszą tereny ogródków przydomowych i sadów, które często przylegają do terenów otwartych lub całkowicie wypełniają kwartały otoczone zabudową mieszkaniową. Ich sumaryczna powierzchnia wynosi około 100 ha. Wojkowice nie są też urbanistycznie spójne i nie posiadają ciągłości zabudowy. Pomimo upływu ponad siedemdziesięciu lat od złączenia Wojkowic i Żychcic w jeden organizm, podział na te dwie jednostki jest wyraźnie widoczny pod względem urbanistycznym, jak Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 35

36 i mentalnym. Aktualnie w mieście brak jest wyodrębnienia administracyjnego dzielnic, funkcjonują jedynie stare obiegowe nazwy, które związane są z rozwojem osadnictwa na terenie miasta można więc wyróżnić następujące części będące zwartymi osadami: od strony wschodniej Łęg graniczący z Będzinem, od strony północno-wschodniej Skrzynówek oraz Brzeziny graniczące ze Strzyżowicami, od północy Krzyżówka, granicząca z Rogoźnikiem, od południa osiedle Cementowni Saturn, od zachodu Kamyce i Żychcice graniczące z Bobrownikami, od północnego zachodu Piaski i Stara Kolonia graniczące z Bobrownikami, w centrum miasta znajdują się następujące osiedla: osiedle Staszica przy ul. Morcinka (Wydzierów), osiedle przy ul. Jana III Sobieskiego, osiedle PKWN (Betony), osiedle Plaka (najnowsze ze wszystkich wybudowane w latach 80-tych), osiedle Kościuszki i Maszyńsko Ludność i jej zmiany Obecnie gminę Wojkowice, wg stanu na r., zamieszkuje mieszkańców, co przy powierzchni gminy 12,77 km 2 daje gęstość zaludnienia na poziomie 713 osób/km 2. Poniżej przedstawiono zmiany demograficzne w mieście na przestrzeni lat Tabela 4-1. Ludność w mieście Wyszczególnienie Jednostka Ludność liczba mężczyźni kobiety Przyrost naturalny liczby bezwzgl Gęstość zaludnienia M/km Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych W następnej tabeli przedstawiono strukturę ludności według wieku za lata Tabela 4-2. Struktura wiekowa mieszkańców Grupa wieku Stan ludności przedprodukcyjna produkcyjna poprodukcyjna Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 36

37 Z analizy danych demograficznych wynika, że liczba mieszkańców w mieście ulega niewielkiemu spadkowi. Na ten stan rzeczy wpływa wiele przyczyn, z których najważniejsze to: migracje ludności i ujemny przyrost naturalny. Ujemny przyrost naturalny jest konsekwencją złożonych zjawisk społecznych oraz gospodarczych, które zachodzą nie tylko w Wojkowicach, ale także w całej Polsce. Do najważniejszych z nich można zaliczyć: trudną sytuację materialną wielu rodzin, spadek liczby małżeństw oraz wzrost liczby rozwodów, przykładanie przez wiele młodych małżeństw większej wagi do zdobycia odpowiedniego statusu materialnego i zawodowego niż do wychowywania potomstwa, stosunkowo wysoką śmiertelność mężczyzn w wieku produkcyjnym Budownictwo mieszkaniowe, usługowe i przemysłowe Zasoby mieszkaniowe w Wojkowicach to około mieszkań, zajmujących m 2. Charakterystykę wskaźnikową zasobów mieszkaniowych miasta przedstawiają tabele poniżej. Tabela 4-3. Charakterystyka wskaźnikowa zasobów mieszkaniowych miasta Wojkowice w latach Wyszczególnienie Liczba mieszkań Powierzchnia użytkowa [m 2 ] Liczba izb Wskaźniki Pow. użytkowa na mieszkanie [m 2 ] 64,6 64,8 65,0 65,3 67,8 68,1 68,4 68,6 Pow. użytkowa na osobę [m 2 ] 26,9 27,2 27,5 28,1 27,0 27,4 27,6 27,9 Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych Tabela 4-4. Charakterystyka mieszkań oddanych do użytku w latach Wyszczególnienie Mieszkania oddane do użytku Powierzchnia oddana do użytku [m 2 ] Średnia powierzchnia użytkowa na mieszkanie [m 2 ] 192,3 140,4 135,8 164,8 170,3 173,0 206,4 146,8 Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych Jak wynika z powyższej tabeli w ostatnich latach oddano do użytku średnio 12 nowych mieszkań rocznie, o średniej powierzchni użytkowej ok. 166 m 2, co wskazuje na rozwój budownictwa mieszkaniowego w zabudowie jednorodzinnej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 37

38 Na terenie miasta Wojkowic działają następujące podmioty administrujące zasobami mieszkaniowymi: GREMAX sp. z o.o. (zasób mieszkaniowy Gminy Wojkowice), Spółdzielnia Mieszkaniowa Górnik z Będzina (budynki na os. Plaka), Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w Siemianowicach Śl., Zakład Administracji Budynków Grodziec Sp. z o.o., szereg przedsiębiorstw zarządzających majątkiem wspólnot mieszkaniowych. Poza tym istnieje znaczna liczba budynków należących do osób fizycznych Gospodarka Według danych z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego (stan na koniec 2013 r.) liczba podmiotów gospodarczych na terenie Wojkowic wpisanych do rejestru REGON wynosiła 847 (o 5 mniej niż w roku poprzednim). Z sektora publicznego zarejestrowane są 26 podmioty i 821 z sektora prywatnego (w tym 634 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą). W przemyśle i budownictwie działają 152 jednostek (o 1 więcej niż w roku poprzednim), a w zakresie usług 690 jednostek (o 7 mniej niż w roku poprzednim). W roku 2013 zarejestrowano 66 nowych podmiotów gospodarczych (wszystkie w sektorze prywatnym) a wyrejestrowano 65 dotychczas działających (wszystkie w sektorze prywatnym). W 2013 r. zarejestrowano 482 bezrobotnych (w tym 221 mężczyzn). Udział zarejestrowanych bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym wynosił w przedmiotowym roku 8,3% (8,7% w całym powiecie będzińskim, 7,1% w województwie śląskim i 8,8% dla całej Polski) i po okresie spadku w latach ponownie zaczyna wzrastać. Wojkowice są ośrodkiem przemysłowym, w którym w ostatnim czasie największe dotychczas działające zakłady, takie jak KWK Jowisz oraz Cementownia Saturn zostały zlikwidowane. Na terenie miasta działają w większości małe i średnie przedsiębiorstwa związane z produkcją materiałów budowlanych i budownictwem oraz zakłady działające w sektorze usług (handel, rzemiosło, budownictwo itp.) oraz w rolnictwie. Aktualnie do znaczących zakładów prowadzących działalność na terenie Miasta zaliczyć można m.in.: U&R Calor sp. z o.o. (dawniej WOJZEC), Profil S.J., Rema Pol II sp. z o.o., Pol-Carbon sp. z o.o., PW "NOXON" s.c. Sektor handlu zdominowany jest przez małe i średnie przedsiębiorstwa, w większości firmy rodzinne działające na zasadzie zgłoszenia przez osoby fizyczne działalności gospodarczej. Funkcja przemysłowo-składowa miasta skupiona jest głównie w jego południowej części, gdzie zlokalizowane są pozostałości po zlikwidowanej KWK Jowisz i Cementowni Saturn, o zabytkowym układzie przestrzennym. W północno-zachodniej części miasta, w dawnym wyrobisku kamienia zlokalizowane jest składowisko skały płonnej, gdzie na powierzchni 17 ha zdeponowano odpady pogórnicze ze zlikwidowanych już kopalń Jowisz i Grodziec. Ośrodek o oddziaływaniu ogólnomiejskim zlokalizowany jest przy ulicy Sobieskiego w rejonie parku miejskiego, gdzie skupione są tereny usług sieciowych w tym administracji, oświaty, handlu i gastronomii. Od północy i zachodu Wojkowice zamknięte są obszarem terenów otwartych, użytkowanych rolniczo. Użytki rolne stanowią ponad połowę ogółu terenów miasta. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 38

39 Uwarunkowania klimatyczne Klimat w rejonie gminy Wojkowice charakteryzuje się dużą zmiennością i aktywnością atmosferyczną, jak dla całej Wyżyny Śląskiej. Największy wpływ na warunki klimatyczne wywierają masy powietrza napływające z zachodu i południowego zachodu. Zgodnie z Polską Normą PN-82/B teren Polski podzielony jest na pięć stref klimatycznych. Dla każdej z nich określono obliczeniową temperaturę powietrza na zewnątrz budynków, która jest równa także temperaturze obliczeniowej powierzchni gruntu. Gmina Wojkowice leży w III strefie klimatycznej, dla której temperatura obliczeniowa powietrza na zewnątrz budynku wynosi -20ºC. Wielkość ta jest wykorzystywana do obliczenia szczytowego zapotrzebowania mocy cieplnej ogrzewanego obiektu. Dane klimatyczne dotyczące średnich wieloletnich temperatur powietrza podane wg polskiej normy PN-B-02025, dla stacji meteorologicznej Katowice, przedstawiono w poniższej tabeli. Tabela 4-5. Średnie wieloletnie temperatury miesiąca i liczba dni ogrzewania Miesiąc I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Temperatura [ 0 C] -2,8-1,5 2,1 7,5 12,5 16,2 17,4 16,8 13,1 8,4 3,6-0,5 Ilość dni ogrzewania Liczba stopniodni* * Wskaźnik liczby stopniodni jest jednym z wielu wśród parametrów opisujących warunki pogodowe dla uproszczonego bilansowania potrzeb cieplnych. Liczba stopniodni jest iloczynem liczby dni ogrzewania i różnicy pomiędzy średnią temperaturą zewnętrzną, a średnią temperaturą ogrzewanego pomieszczenia. Średnia roczna temperatura dla gminy wynosi ok. 7,6ºC, a roczna amplituda temperatury: 9,7ºC. Średnioroczna liczba stopniodni (dla temperatury wewnętrznej 20ºC) wynosi Natomiast liczba stopniodni dla roku bazowej inwentaryzacji to jest dla 2013 wynosiła Roczna gęstość strumienia promieniowania słonecznego (dane dla stacji aktynometrycznej Chorzów) waha się w granicach kwh/m Przyroda i formy jej ochrony na terenie Wojkowic W warunkach Gminy Wojkowice do określonych zasobów i walorów naturalnych należy zaliczyć: powierzchnię ziemi wraz z glebą, wody, świat roślinny i krajobraz. Wymienione zasoby w mniejszym lub większym stopniu przekształcone są w wyniku działalności gospodarczej człowieka, co nie umniejsza ich wartości przyrodniczej. Środowisko przyrodnicze ma swoje znaczenie gospodarcze, ale ma też znaczący wpływ na komfort zamieszkiwania. Szczególnie wartościowe są dolina Brynicy oraz potoków Wielonka i Jaworznik. Jakość środowiska przyrodniczego miasta uwarunkowana została prowadzoną przez wiele lat działalnością przemysłową, związaną w głównej mierze z eksploatacją węgla kamiennego oraz eksploatacją odkrywkową skał węglanowych dla potrzeb cementowni. Spowodowało to znaczne przekształcenie powierzchni ziemi, zmianę stosunków wodnych, a także w przypadku eksploatacji głębinowej powstawanie szkód górniczych. Po zakończeniu ww. działalności wydobywczej, tereny silnie przekształcone w jej wyniku, poddawane były stopniowo rekultywacji. Jednak w dalszym ciągu pozostałości nieczynnych składowisk odpadów poprzemysłowych i wyrobisk, a także tereny poprzemysłowe Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 39

40 wymagają rewitalizacji, co ma znaczenie dla rozwoju gminy w tym także z punktu widzenia zarządzania terenami w mieście. Walory przyrodnicze miasta, są słabo rozpoznane. Najistotniejszą rolę w strukturze zieleni gminy spełnia Park Miejski ze stadionem o powierzchni całkowitej około 16 ha. Jest to jeden z najważniejszych elementów zasobów przyrodniczych oraz teren o funkcjach rekreacyjno-wypoczynkowych. Park jest obecnie rewitalizowany. W obszarze gminy znajduje się jeden pomnik przyrody ożywionej lipa szerokolistna Wiktoria, natomiast do terenów kwalifikujących się do objęcia ochroną prawną zalicza się Młaki w dolinie Wielonki dla ochrony wilgotnych i świeżych łąk wraz z charakterystyczną florą oraz Dolina potoku Jaworznik jako ponadlokalny korytarz ekologiczny. Powierzchnia gruntów leśnych w Gminie Wojkowice według danych GUS w 2013 roku wynosiła 48,7 ha Stan środowiska na obszarze miasta Ocena stanu powietrza w regionie Corocznej oceny jakości powietrza dokonuje Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. WIOŚ dokonuje oceny poziomów substancji w powietrzu w danej strefie za rok poprzedni oraz odrębnie dla każdej substancji dokonuje klasyfikacji stref. Na podstawie wyników monitoringu strefy dzieli się na: strefy, w których poziom choćby jednej substancji przekracza poziom dopuszczalny powiększony o margines tolerancji (klasa C), strefy, w których poziom choćby jednej substancji mieści się pomiędzy poziomem dopuszczalnym, a poziomem dopuszczalnym powiększonym o margines tolerancji (klasa B), strefy, w których poziom substancji nie przekracza poziomu dopuszczalnego (klasa A). Na podstawie pomiarów jakości powietrza przeprowadzonych w województwie śląskim w 2012 roku, wydzielonych zostało 5 stref, w których dokonuje się oceny. Gmina Wojkowice należy do strefy śląskiej. Stężenia substancji na terenie strefy śląskiej określone zostały na podstawie badań prowadzonych w stacjach pomiarowych, w tym stacjach w Zawierciu i Tarnowskich Górach. Aktualnie na terenie gminy Wojkowice nie istnieją punkty pomiarowe. Jak wynika z Jedenastej rocznej oceny jakości powietrza w województwie śląskim, obejmującej 2012 rok, strefa do której należy gmina Wojkowice otrzymała klasę C, z uwagi na występujące przekroczenia poziomów stężeń pyłu zawieszonego, a także benzo(a)pirenu. Wartości średnie stężeń pyłu PM10 w strefie śląskiej wyniosły od 30 do 51 μg/m 3 przy wartości dopuszczalnej 40 μg/m 3. W porównaniu do 2011 roku, wartości te zmniejszyły się na dziewięciu stanowiskach w tym w Tarnowskich Górach (o 1%) oraz wzrosły na dwóch w tym w Zawierciu (o 3%). Wyższa od dopuszczalnej była także liczba przekroczeń dopuszczalnego poziomu stężeń 24-godzinnych pyłu zawieszonego PM10 i w strefie śląskiej wynosiła od 0,8 do 3,5 razy więcej. W porównaniu do 2011 roku, częstości przekroczeń w 2012 r. w strefie śląskiej zmniejszyły się na 9 stanowiskach (o 13% w Tarnowskich Górach) i wzrosły na dwóch stanowiskach(w Zawierciu o 24%). Wartość dopuszczalna stężenia pyłu zawieszonego PM2,5 została przekroczona w 2012 r. na 10 stanowiskach i wyniosła w strefie śląskiej od 18 do 40 μg/m 3 (przy wartości dopuszczalnej 27 μg/m 3 ). W porównaniu z rokiem 2011, w 2012 roku wzrost wartości nastąpił w 2 stacjach, a na pozostałych nastąpiło zmniejszenie stężenia. Średnioroczne stężenia benzo( )pirenu przekroczone zostały na wszystkich stanowiskach i wyniosły w strefie śląskiej od 3,4 do 10,5 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 40

41 ng/m 3 (wartość docelowa 1 ng/m 3 ). W porównaniu do 2011 roku, na 7 stanowiskach stężenia średnioroczne uległy zwiększeniu (w tym w Zawierciu o 10,5%, Katowicach o 9% i Tarnowskich Górach 8%) Identyfikacja wstępna źródeł zanieczyszczenia powietrza na terenie Wojkowic Główną przyczyną wystąpienia przekroczeń pyłu zawieszonego PM10, PM2,5 i benzo( )pirenu w okresie zimowym jest emisja z indywidualnego ogrzewania budynków (w tym spalania odpadów w piecach domowych), tzw. emisja powierzchniowa. Pozostałe źródła emisji zanieczyszczeń antropogenicznych to emisje punktowe (z procesów przemysłowych, energetyki i elektrociepłowni, np.: U&R CALOR Sp. z o.o. w Wojkowicach, kotłownia zlokalizowana w Zakładzie Karnym w Wojkowicach) i liniowe (z transportu). Czynnikiem mającym negatywny wpływ na jakość powietrza w śląskiej strefie oprócz działalności człowieka są również niekorzystne warunki klimatyczne: słabe wiatry, cisze atmosferyczne, inwersje temperatury oraz niekorzystne sytuacje baryczne, obejmujące często znaczną część kraju. Dodatkowo lokalnie występują też szczególne warunki rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń związane z zabudową (np. kaniony uliczne). Stan powietrza w gminie nie jest zadowalający i pogarsza się w okresach grzewczych. Problem ten musi być rozpatrywany w kontekście całej Aglomeracji GOP, jednak suma konkretnych działań proekologicznych w poszczególnych miastach może przynieść pożądany efekt. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 41

42 5. Charakterystyka i ocena zaopatrzenia miasta w energię Inwentaryzację i ocenę zaopatrzenia w energię i kalkulację towarzyszącej jej emisji wykonano na podstawie zgromadzonych danych i wyników akcji ankietowej. Ogólne zestawienie źródeł danych zamieszczone zostało w rozdziale 2.9, a zgromadzone ankiety i inne informacje pozyskane na etapie prac nad PGN pozostają w dyspozycji UM. Podział na sektory na potrzeby niniejszego Planu Gospodarki Niskoemisyjnej przyjęto w oparciu o poradnik SEAP Jak opracować plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP)? oraz wytyczne konkursu NFOSIGW, tj.: Budynki, obiekty, przemysł (użytkowanie energii); Transport; Inne źródła emisji w tym gospodarka odpadowa i wodnościekowa. Metodologię obliczeń zużycia energii oraz emisji zanieczyszczeń oparto o zasady jak w podręczniku SEAP Jak opracować plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SE- AP)? oraz Wskazówki dla wojewódzkich inwentaryzacji emisji na potrzeby ocen bieżących i programów ochrony powietrza (Ministerstwo Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska). Wielkości zapotrzebowania na energię cieplną wg danych za 2013 rok przeliczono na rok standardowy wg średniej ilości stopniodni i ilości stopniodni za rok Zużycie energii cieplnej w sektorze Budynki, obiekty, przemysł na terenie Wojkowic Sektor obejmuje: budynki i obiekty użyteczności publicznej, budynki mieszkalne, budynki i obiekty usług komercyjnych i przemysłu, gminne oświetlenie uliczne, zaopatrzenie w ciepło i energię elektryczną Budynki i obiekty użyteczności publicznej Na omawiany sektor inwentaryzacyjny składa się grupa obejmująca gminne budynki użyteczności publicznej, w tym siedziba Urzędu Miasta, oraz budynki użyteczności publicznej nie będące w gestii Miasta, takie jak np. Zakład Karny. W pracach inwentaryzacyjnych w zakresie budynków użyteczności publicznej na terenie miasta uwzględniono obiekty obu tych grup. Wg przeprowadzonych analiz roczne końcowe zużycie energii cieplnej w obiektach podległych Gminie wynosiło w 2013 w przeliczeniu na rok standardowy MWh, a jego struktura przedstawiona została graficznie na poniższym wykresie. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 42

43 Wykres 5-1 Struktura zużycia energii w obiektach użyteczności publicznej w gestii Gminy Natomiast roczne końcowe zużycie energii cieplnej w obiektach użyteczności publicznej nie podlegających Gminie wynosi MWh, a jego strukturę przedstawiono graficznie na poniższym wykresie. Wykres 5-2 Struktura zużycia energii w obiektach użyteczności publicznej nie podlegających bezpośrednio Gminie Szczegółowe zestawienie obiektów wchodzących w skład podsektora prezentują tabele poniżej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 43

44 Tabela 5-1. Budynki użyteczności publicznej w gestii Gminy Lp. Obiekt Adres 1 Urząd Miasta 2 3 Urząd Miasta - MOPS, Policja Przedszkole im. Przyjacół Bajek 4 Gimnazjum Szkoła Podstawowa nr 1 Szkoła Podstawowa nr 3 Miejski Ośrodek Kultury Zakład Opieki Zdrowotnej Oczyszczalnia Ścieków Sobieskiego 290a Sobieskiego 125 Sobieskiego 249 Sobieskiego 211b Sobieskiego 29 Sposób przy got. c.w.u. ciepło [GJ] Roczny zakup en. elektr. [kwh] gaz siec. [tys.m 3 ] Roczne zużycie paliwa ogrz ewania ekogroszek [Mg] węgiel [Mg] ocieplenie ścian zewn. Stan działań termomodernizacyjnych ocieplenie da- wymiana stolarki chu/stro okiennej podachu sc pep sc be+p ep sc sc wymiana drzwi zewnętrzn sc sc kwe kwe Żrałków 1 kwe be Jaworznik 6 kg kg+b e PCK 1 sc sc Gierymskiego 1 el el Uwagi zmiana kotła na opalany ekogroszkiem zmiana kotła na opalany ekogroszkiem wykonano audyt obiektu w 2011r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice

45 Tabela 5-2. Pozostałe budynki użyteczności publicznej Lp. Obiekt Adres 1 2 Zespół Szkół Ogólnokszt. i Technicznych Zakład Karny Wojkowice Sposób * przygot. c.w.u. ogrz ewania ciepło [GJ] Roczny zakup en. elektr. [kwh] gaz siec. [tys.m 3 ] Roczne zużycie paliwa ekogroszek [Mg] węgiel [Mg] ocieplenie ścian zewn. Stan działań termomodernizacyjnych ocieplenie da- wymiana stolarki chu/stro okiennej podachu wymiana drzwi zewnętrzn. Żrałków 1 kwe pep , Sobieskiego 298 kwe 3 OSP Żychcice Piaski 2 kw+b 4 "RECYKLING Wojkowice" sp. z o.o. kwe+ks kw+be +pep Długosza 27 el el , * Uwagi zmiana kotła na opalany ekogroszkiem Wykorzystywane kolektory słoneczne * dodatkowo 2 Mg biomasy (drewna) planowane zamknięcie składowiska 2015r. * Zastosowane oznaczenia sposobu ogrzewania: kw - kocioł węglowy kwe - kocioł węglowy na ekogroszek b - biomasa (drewno) kg - kocioł gazowy pg2 - piec gazowy 2-funkcyjny pgp - podgrzewacz gaz. przepływowy bg - bojler gazowy pep - podgrzewacz elektr. przepływowy be - bojler elektryczny sc - system ciepłowniczy el - ogrzewanie elektryczne ks - kolektory słoneczne pc - pompa ciepła b.d. - brak danych pwk - piec węglowy kaflowy pwm - piec węglowy metalowy kom - kominek Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice

46 Budynki mieszkalne Kolejną, największą grupę (podsektor), w sektorze stanowią obiekty mieszkaniowe. Wyróżnić tu można budynki wielorodzinne zarządzane grupowo oraz indywidualne (zarządzane bezpośrednio przez właścicieli). W grupie budynków wielorodzinnych na terenie Wojkowic wyróżnić można: miejskie budynki komunalne, budynki spółdzielni mieszkaniowych, budynki wspólnot mieszkaniowych. W pracach inwentaryzacyjnych (ankietyzacji) w zakresie budynków mieszkalnych na terenie miasta uwzględniono obiekty wszystkich wymienionych grup. Budynki indywidulane na terenie Wojkowic reprezentują zróżnicowany standard w zakresie powierzchni użytkowej oraz stanu technicznego. Wyniki ankietyzacji budownictwa indywidualnego (jednorodzinnego) podano w załączniku do planu Wielorodzinne Gminne Samorząd na terenie Wojkowic jest właścicielem trzech budynków mieszkaniowych w rejonie ul. Sucharskiego, administrowanych obecnie przez GREMAX sp. z o.o., w których znajdują się 33 mieszkania o łącznej powierzchni użytkowej mieszkalnej m 2. Dwa z budynków zostały już poddane działaniom termomodernizacyjnym. Roczne łączne zużycie końcowe energii cieplnej w budynkach mieszkalnych podlegających Gminie określono na 388 MWh, a jego struktura przedstawia się graficznie jak na poniższym wykresie. Wykres 5-3 Struktura zużycia energii w budynkach mieszkalnych podlegających Gminie Spółdzielnie mieszkaniowe Na terenie Wojkowic działa spółdzielnia mieszkaniowa SM Górnik, której własnością jest 5 budynków mieszkalnych w rejonie ulicy Plaka. W budynkach jw. znajduje się ok. 190 mieszkań o łącznej powierzchni użytkowej ok ,5 m 2. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 46

47 Budynki na os. Plaka, pochodzące z lat 80-tych XX w., posiadają ocieplone stropodachy oraz wymienioną stolarkę zewnętrzną okienną i drzwiową. Roczne końcowe zużycie energii cieplnej w budynkach mieszkalnych zidentyfikowanych jako spółdzielcze wyliczono na MWh. Wykres 5-4 Struktura zużycia energii w spółdzielczych budynkach mieszkalnych Większość budynków ogrzewana jest i zaopatrywana w c.w.u. z systemu ciepłowniczego, a w budynkach ogrzewanych za pomocą pieców kaflowych stosowane są różne sposoby zaopatrzenia w ciepłą wodę Wspólnoty mieszkaniowe Na terenie Wojkowic zlokalizowanych jest 70 budynków wspólnot mieszkaniowych, zlokalizowanych szczególnie w rejonie ulic Morcinka, Sobieskiego, Sucharskiego i Plaka. W tych budynkach znajduje się ok mieszkań o łącznej powierzchni użytkowej ok m 2. Budynkami zarządzali w 2013 roku następujący administratorzy: PZN Posesja Tatarczuk Owcarz S.K., Zarządzanie Nieruchomościami Michalik Bogusława, S-ka Mieszkaniowa Paryż, ZAB Grodziec, PH-U Krzysztof Nowak oraz Paweł Ziętek. Wg przeprowadzonej ankietyzacji: 48 budynków posiada ocieplone ściany, 19 budynków posiada ocieplone stropodachy, wymienioną zewnętrzną stolarkę okienną ma 49 budynków a wymiany drzwi zewnętrznych dokonano w 55 budynkach. Podłączone do systemu ciepłowniczego są natomiast 23 budynki. Roczne końcowe zużycie energii cieplnej w budynkach mieszkalnych wspólnot określono na MWh, a jego struktura przedstawia się graficznie jak na poniższym wykresie. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 47

48 Wykres 5-5 Struktura zużycia energii w budynkach mieszkalnych należących do wspólnot mieszkańców Budownictwo mieszkaniowe indywidualne Na terenie miasta Wojkowice do grupy indywidualnych budynków mieszkalnych zaliczono ok obiektów o łącznej szacunkowej powierzchni użytkowej na poziomie około m 2. Udział budynków poddanych termomodernizacji, wg przeprowadzonej wizji lokalnej, oszacowano na ok. 23%. Wg przeprowadzonych obliczeń końcowe roczne zużycie energii cieplnej w budynkach jednorodzinnych wynosi ok MWh, a jego struktura przedstawiona została graficznie na poniższym wykresie. Wykres 5-6 Struktura zużycia energii w budynkach indywidualnych Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 48

49 Budynki i obiekty usług komercyjnych i przemysłu EE energoekspert sp. z o. o. Do grupy tej zaliczyć można sklepy, obiekty handlowe, zakłady przemysłowe i inne podmioty działalności gospodarczej. Wg przeprowadzonych wyliczeń końcowe roczne zużycie energii cieplnej w tym sektorze wynosi ok MWh, a jego struktura przedstawiona została graficznie na poniższym wykresie. Wykres 5-7 Struktura zużycia energii w obiektach usług komercyjnych i przemysłowych Gminne oświetlenie uliczne Oświetlenie ulic jest bardzo ważnym elementem infrastruktury gminy i zajmuje znaczącą pozycję w budżecie. Zadania własne gminy w zakresie oświetlenia reguluje art. 18 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, zgodnie z którym do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną należy planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy oraz finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. Ogólna długość linii nn oświetlenia ulicznego na terenie gminy wynosi ok. 57,5 km w tym 9,6 km kablowych i 47,9 km napowietrznych. Ogólny stan techniczny istniejących linii nn został oceniony jako dobry. Zainstalowana moc w istniejących na terenie gminy 913 punktach oświetlenia ulicznego (917 szt. opraw) wynosi około 182 kw. Roczne zużycie energii elektrycznej na potrzeby oświetlenia wynosiło w 2013 roku ok. 576 MWh Zaopatrzenie Wojkowic w ciepło Zapotrzebowanie ciepła (c.o. + c.w.u.) dla rozpatrywanego obszaru ma charakter zmienny, zależny od warunków danego roku grzewczego. Odbiorcy zlokalizowani na obszarze Wojkowic swoje potrzeby cieplne w zakresie c.o. i c.w.u. pokrywają z wykorzystaniem: ciepła z systemu ciepłowniczego; indywidualnie z wykorzystaniem gazu z systemu gazowniczego; indywidualnie z wykorzystaniem węgla; Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 49

50 indywidualnie z wykorzystaniem innych nośników i źródeł energii m.in.: oleju opałowego, mieszaniny propanu i butanu (tzw. LPG), energii elektrycznej, biomasy (szczególnie drewna), kolektorów słonecznych lub układów mieszanych, wykorzystujących któreś z powyższych w zależności od np. pory roku. W strukturze rodzajowej odbiorców ciepła z analizowanego terenu największą grupę stanowią budynki mieszkalne, których szacunkowe łączne zużycie energii wynosiło w 2013 r. około MWh, tj. ponad 80% zużycia energii cieplnej w mieście System ciepłowniczy System ciepłowniczy na terenie Wojkowic o łącznej długości na poziomie ok. 6 km zasilany jest z ciepłowni U&R CALOR sp. z o.o Systemowe źródło ciepła - Ciepłownia Wojkowice Od 2011 roku właścicielem ciepłowni jest firma U&R CALOR Sp. z o.o., która zakupiła ją od firmy Fortum Power and Heat Polska Sp. z o.o. Źródło zlokalizowane jest przy ul. Gustawa Morcinka 38, na terenie byłej kopalni Jowisz. Pracuje na potrzeby cieplne odbiorców zlokalizowanych w Wojkowicach oraz Czeladzi. W Ciepłowni Wojkowice wytwarzanie ciepła odbywa się w dwóch wodnych kotłach rusztowych opalanych miałem węglowym. Zainstalowana całkowita moc termiczna ciepłowni wynosi 42,1 MW t. Moc zamówiona w źródle przez odbiorców w 2013 roku wynosiła 23,5 MW. Natomiast odbiorcy z terenu miasta zamówili 5,6 MW, a roczna sprzedaż ciepła dla tych odbiorców była na poziomie 35,3 TJ. Sumaryczne zapotrzebowanie na ciepło z tego źródła oraz ogólną produkcję ciepła w latach przedstawia poniższa tabela. Tabela 5-3. Moc zamówiona oraz produkcja i sprzedaż ciepła w U&R CALOR Moc zamówiona ogółem [MW] 26,7 25,6 25,4 23,6 23,5 w tym dla miasta Wojkowice 5,4 5,4 5,1 b.d. 5,6 Produkcja ciepła ogółem [TJ] 233,9 264,6 221,5 232,3 226,8 Sprzedaż ciepła ogółem [TJ] 232,5 232,5 221,4 200,9 197,1 w tym dla miasta Wojkowice 54,1 62,5 52,5 35,9 35,3 Zaobserwowany w ostatnich latach spadek mocy zamówionej i produkcji ciepła wynika m.in. z wysokich temperatur otoczenia zewnętrznego w okresie grzewczym w ostatnich latach oraz podejmowanych przez odbiorców działań termomodernizacyjnych i obniżających moc zamówioną oraz z faktu wybudowania kotłowni gazowej dla odbiorców z terenu Grodźca. Podstawowe dane kotłów wodnych zainstalowanych w źródle przedstawiono w poniższej tabeli. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 50

51 Tabela 5-4. Jednostki produkcyjne w źródle U&R CALOR WR-25 WR-13 producent SEFAKO ` rok uruchomienia (modernizacji) (1993/2004) typ rusztowy, wodny rusztowy, parowy; zmodernizowany w 2004 r. na wodny moc znamionowa [MW t ] Do odbiorców przesyłane jest ciepło w postaci gorącej wody o maksymalnej temperaturze 130ºC. W źródle tym występuje regulacja jakościowo-ilościowa. W źródle w sezonie zimowym eksploatowane są 3 pompy sieciowe o wydajności 400 m 3 /h każda, a w sezonie letnim 3 pompy o wydajności po 100 m 3 /h. Spółka U&R CALOR otrzymała w 2011 r. Decyzją Starosty Będzińskiego nr WOŚ.7644/ /PZ-1/4/06, Pozwolenie zintegrowane dla instalacji spalania paliw. Oba zainstalowane w źródle kotły wyposażone są w elektrofiltry trójpolowe oddane do eksploatacji w latach W poniższej tabeli przedstawiono wielkość emisji zanieczyszczeń powstałej wskutek produkcji ciepła w Ciepłowni Wojkowice w latach Tabela 5-5. Łączna roczna emisja zanieczyszczeń [Mg] Rodzaj Pył SO 2 NO x CO CO , ,732 32, , , , ,033 36,497 68, ,6 Właściciel źródła w Wojkowicach planuje budowę instalacji fotowoltaiki o mocy 190 MW oraz modernizację eksploatowanych kotłów i układu ich odpylania System dystrybucji ciepła Sieć ciepłownicza na terenie gminy została wybudowana na przestrzeni lat Jest to głównie sieć wykonana w technologii kanałowej oraz napowietrznej. Na terenie gminy znajduje się ok. 6 km sieci ciepłowniczych, z czego: ok. 1,3 km eksploatowanych jest przez Tauron Ciepło (zasilanie Czeladzi); ok. 4,6 km eksploatowanych przez U&R Calor. W tabeli poniżej podano łączne długości sieci na poszczególnych średnicach z podziałem na technologię ich wykonania oraz rodzaj własności. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 51

52 Tabela 5-6. Charakterystyka wykonania sieci ciepłowniczych Lp. Średnica nominalna Sieci ciepłownicze i przyłącza [m] tradycyjne preizolowane Właściciel 1 DN Tauron Ciepło 2 DN DN DN DN U&R Calor 6 DN DN DN50 DN RAZEM Jak wynika z powyższego jedynie ok. 5% sieci ciepłowniczej jest wykonana w technologii preizolowanej. Ubytki wody sieciowej w ostatnich latach wynosiły ok m 3, a straty ciepła na systemie U&R Calor, ok. 21 TJ. Porównując powyższe starty ciepła z jego produkcją otrzymamy, że stanowią one średniorocznie ok. 10% wielkości produkcji ciepła. Odbiorcy ciepła sieciowego są zasilani poprzez około 30 węzłów ciepłowniczych, z czego: 6 to węzły grupowe dostawcy ciepła o łącznej mocy zamówionej 3,5 MW; 5 to węzły indywidualne dostawcy ciepła o łącznej mocy zamówionej 0,9 MW; 19 to węzły indywidualne będące własnością odbiorców o łącznej mocy zamówionej 0,7 MW. Przebiegi sieci systemu ciepłowniczego (kolory niebieski i fioletowy) oraz pozostałych systemów energetycznych (gazowniczy zielony i elektroenergetyczny czerwony i różowy) przedstawiono na poniższym rysunku Indywidualne źródła ciepła Spora część potrzeb cieplnych zabudowy miasta pokrywana jest na bazie rozwiązań indywidualnych (kotłownie indywidualne, piece ceramiczne, ogrzewania etażowe itp.). Szczególnie uciążliwe dla miasta są w tej grupie ogrzewania wykorzystujące energię chemiczną paliwa stałego (węgla kamiennego), spalając go w kotłach węglowych lub piecach kaflowych (ceramicznych). Ten rodzaj ogrzewania jest głównym emitorem tlenku węgla, ze względu na to, że w warunkach pracy pieców domowych czy też niewielkich kotłów węglowych niemożliwe jest przeprowadzenie pełnego spalania. Ogrzewania takie są głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza i stanowią podstawowe źródło emisji pyłu, CO i SO 2, czyli tzw. niskiej emisji. Podejmowane przez gminę w latach ubiegłych działania pozwoliły na modernizację układu zasilania większości obiektów użyteczności publicznej i budownictwa w mieście. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 52

53 Mniejszą grupę stanowią mieszkańcy zużywający jako paliwo na potrzeby grzewcze gaz ziemny sieciowy, olej opałowy, gaz płynny lub energię elektryczną. Są to paliwa droższe od węgla, a o ich wykorzystaniu decyduje świadomość ekologiczna i zamożność. Częstą praktyką jest wykorzystywanie w węglowych ogrzewaniach budynków jednorodzinnych drewna lub jego odpadów jako dodatkowego, a jednocześnie tańszego paliwa Paliwa wykorzystywane na terenie Wojkowic w celu pokrycia potrzeb cieplnych Węgiel kamienny Paliwem stałym stosowanym w źródłach ciepła na terenie gminy jest węgiel różnej granulacji i miał węglowy. Podstawowymi wielkościami określającymi jakość stosowanego węgla są jego wartość opałowa, zawartość siarki i popiołu oraz sortyment. Wielkości te osiągają wartości: wartość opałowa dla różnego sortymentu MJ/kg, oraz MJ/kg dla miału węglowego; zawartość popiołu % dla różnego sortymentu, oraz 7 30% dla miału; zawartość siarki - 0,6 0,8% dla różnego sortymentu, oraz 0,6 1,0% dla miału. Gaz ziemny Gaz ziemny jest paliwem gazowym rozprowadzanym wspólną siecią przesyłową PGNiG i jako taki musi spełniać wymagania normy PN-C Należy on do grupy drugiej (GZ) obejmującej gazy ziemne pochodzenia naturalnego, których głównym składnikiem jest metan. Na obszarze gminy obecnie rozprowadzany jest wyłącznie gaz ziemny wysokometanowy GZ 50 (typu E). Głównym składnikiem gazu wysokomentanowego GZ-50 jest metan. Stanowi on ponad 96% objętości gazu. Natomiast jego podstawowe właściwości fizykochemiczne są następujące: ciepło spalania - min. 34 MJ/ n m 3 ; wartość opałowa - min. 31 MJ/ n m 3 ; liczba Wobbego MJ/ n m 3 ; Ciężar właściwy - 0,717 kg/ n m 3 ; Gaz ten jest bezwonny, bezbarwny, lżejszy od powietrza, a w mieszaninie z nim (5 15%) tworzy mieszaninę wybuchową. W celu lokalizacji nieszczelności nawaniany jest środkiem THT. Dopuszczalne są w nim nastepujące zawartości zanieczyszczeń: H 2 S max 20 mg/m 3, siarki całkowitej max 40 mg/m 3, pyłu max 0,5 mg/m3. Gaz płynny Gaz płynny uzyskuje się głównie jako produkt uboczny podczas rafinacji ropy naftowej i dalszego przerabiania półproduktów w procesach reformowania benzyn, krakowania olejów, hydrokrakowania, odsiarczania gudronu i pirolizy benzyn, w ilości około 2% przerobionej masy ropy. Produkuje się go również z gazu ziemnego. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 53

54 Gaz płynny (LPG) znajduje bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle, rolnictwie, chemii, jak i gospodarstwach domowych. Możliwe jest również jego zastosowanie do napędu pojazdów samochodowych różnych typów, jak i innych maszyn i urządzeń napędzanych silnikami spalinowymi. Gaz płynny jest transportowany i magazynowany w postaci ciekłej, ale jego eksploatacja następuje w postaci gazowej. Gaz płynny są to w rzeczywistości 3 różne paliwa: propan handlowy (o zawartości minimum 90% propanu); propan-butan (o zawartości 18 do 55% propanu i minimum 45% butanu); butan handlowy (o zawartości minimum 95% butanu). W praktyce najczęściej spotykana jest mieszanina propan-butan, ale zaletą propanu technicznego jest to, że może być składowany na zewnątrz obiektów i że łatwo odparowuje nawet przy mrozach, stąd wzrost jego znaczenia jako paliwa dla ogrzewania. Olej opałowy Pod pojęciem olej opałowy kryją się dwie grupy paliw pochodzących z przeróbki ropy naftowej. Olej opałowy lekki jest paliwem niskoemisyjnym, przeznaczonym głównie do celów grzewczych, do ogrzewania obiektów użytkowych i domów mieszkalnych. Parametry techniczne olejów lekkich są następujące: wartość opałowa - około 42,0 MJ/kg, gęstość - 0,83 do 0,86 g/ml, punkt zapłonu - ok. 86 C, lepkość - 4 do 6 mm 2 /s, temperatura zamarzania - poniżej (-)20 C, zawartość siarki - poniżej 0,5% (dla oleju Ecoterm Plus nawet poniżej 0,175%). Oleje opałowe ciężkie stosowane są jako paliwo w obiektach przemysłowych. Parametry techniczne olejów ciężkich są bardziej zróżnicowane i osiągają wartości: wartość opałowa - powyżej 39,7 MJ/kg, gęstość - ponad 0,88 g/ml, punkt zapłonu - ponad 110 C (nawet do 270 C), lepkość - ponad 11 mm 2 /s, temperatura zamarzania - (-)3 C do (+)35 C, zawartość siarki - poniżej 1,5%, ale może sięgać nawet 3%. Stan całości infrastruktury służącej do zaopatrzenia mieszkańców gminy w ciepło można ocenić jako dostateczny. W zakresie tego systemu na szczególną uwagę zasługuje stan techniczny sieci ciepłowniczych. Wymagać one będą, z racji wieku i stanu technicznego, znacznych inwestycji odtworzeniowych w perspektywie następnych lat. W zakresie rozwiązań indywidualnych funkcjonuje znaczna ilość ogrzewań piecowych, które stanowią o znacznym obciążeniu środowiska gminy procesami energetycznymi (problem tzw. niskiej emisji ). Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 54

55 Dla zobrazowania wysokości kosztów ponoszonych przez odbiorców ciepła w tabeli poniżej przedstawiono porównanie kosztów energii cieplnej pozyskiwanej z paliw dostępnych na rynku w układzie zł za jednostkę energii [zł/gj] dla poniżej przyjętych założeń: koszty biomasy są wyliczone na podstawie średnich kosztów jej pozyskania i składowania; koszt gazu ziemnego wyliczono na podstawie aktualnej taryfy PSG Sp. z o.o. Taryfa określa ceny gazu oraz stawki opłat za usługi przesyłowe, przy założeniu, że roczne zużycie gazu kształtuje się na poziomie Nm 3 (ok kwh); koszt ogrzewania energią elektryczną wyliczono dla domu jednorodzinnego o powierzchni 120 m 2 na podstawie aktualnych taryf, przy założeniu korzystania z taryfy G-12, zużycia rocznego na poziomie kwh oraz 70% wykorzystywania energii w nocy i 30% w dzień; koszty zostały podane w kwotach brutto. Tabela 5-7. Porównanie kosztów brutto energii cieplnej z różnych paliw (z uwzględnieniem sprawności urządzeń przetwarzających) Wartość Koszt ciepła Nośnik Cena paliwa Sprawność opałowa brutto energii zł/mg GJ/Mg % zł/gj węgiel groszek I/II 647,55 27 ok.80% 29,98 węgiel orzech I/II 702,90 28 ok.75% 33,47 węgiel kostka I/II 766,86 29 ok.75% 35,26 odpady drzewne 470,00 12 ok.80% 48,96 brykiet opałowy 845,00 19,5 ok.75% 57,78 system ciepłowniczy Tauron Ciepło ,23 olej opałowy ciężki C3 2414, % 72,82 gaz ziemny* (W-3.6) 2,23 35,5*** 80-85% 78,82 system ciepłowniczy U&R CALOR ,82 olej opałowy lekki 3474, % 95,05 energia elektryczna (G-12) 0,38** ,56 gaz płynny 4807, % 116,13 * - [zł/nm³], ** - [zł/kwh], *** - [MJ/Nm³] Z powyższego zestawienie wynika, że istnieje duża rozbieżność pomiędzy jednostkowymi kosztami energii w [zł/gj] uzyskanymi z poszczególnych nośników energii. Należy jednak pamiętać, że jednostkowy koszt ciepła przedstawiony w powyższej tabeli to tylko jeden ze składników całkowitej opłaty za zużycie energii. W jej skład wchodzi również m.in.: koszt urządzenia przetwarzającego energię powyższych nośników na ciepło wraz z kosztami obsługi i konserwacji, koszty dostawy itp Zaopatrzenie Wojkowic w gaz ziemny Na terenie gminy funkcjonuje jeden system zaopatrzenia odbiorców w sieciowe paliwa gazowe. Jest to system sieci gazu ziemnego wysokometanowego rozprowadzanego przez Polską Spółkę Gazownictwa sp. z o.o. Oddział w Zabrzu. Informacje na temat istniejącego na terenie gminy systemu zaopatrzenia w paliwa gazowe sieciowe oparte zostały na materiałach uzyskanych od: Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 55

56 PSG sp. z o.o. Oddział w Zabrzu; PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o. Region Górnośląski. EE energoekspert sp. z o. o. Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. jest kontynuatorem działania swoich poprzedników w strukturach PGNiG, którzy tworzeni byli jako wynik realizacji obowiązujących od 2005 r. zapisów ustawy Prawo energetyczne wprowadzającej postanowienia Dyrektywy nr 2003/55/EC Parlamentu Europejskiego, tj. organizacyjne i prawne rozdzielenie działalności technicznego przesyłu gazu od jego sprzedaży (obrotu). Działalność Spółki jako przedsiębiorstwa energetycznego podlega koncesjonowaniu i regulacji w zakresie wskazanym w ustawie Prawo energetyczne i zajmuje się świadczeniem usług dystrybucji gazu oraz operatorstwem sieci gazowych. Wchodzi w skład Grupy Kapitałowej Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG), stanowiąc samodzielny podmiot prawa handlowego. Sprzedażą (obrotem) gazu ziemnego na terenie działania PSG sp. z o.o. zajmuje się PGNiG S.A. Obrót Detaliczny sp. z o.o. Region Górnośląski Charakterystyka systemu gazowniczego Przedsiębiorstwo dystrybucyjne PSG sp. z o.o. eksploatuje na terenie gminy następujące elementy infrastruktury gazowniczej: gazociągi wysokiego, średniego i niskiego ciśnienia; stację redukcyjno-pomiarową I-go stopnia. Przez obszar gminy przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia (DN150 / CN 2,5 MPa) o długości 2,2 km, który stanowi odgałęzienie do SRP Rogoźnik. Został on wybudowany w 1976 roku, a jego stan techniczny został określony jako dobry. Przy ul. Długosza została wybudowana w 1993 roku SRP I-go st. wraz z przyłączem do gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN80 i długości 19 m. Stacja ta posiada przepustowość 1,6 tys. nm 3 /h, a jej obecny stopień wykorzystania to około 20%. Sieć średniego ciśnienia występuje tylko w 2 rejonach gminy, tj: ok. 0,2 km w ul. Długosza od strony Strzyżowic gazociąg stalowy o średnicy DN50; ok. 1,2 km w rejonie ul. Paderewskiego gazociąg PE o średnicy Dz90. Pozostała (większa) część odbiorców z obszaru gminy zasilana jest gazociągami niskiego ciśnienia wykonanych zarówno w technologii stalowej, jak i z PE. Zasilana jest ona ze SRP II-go st. usytuowanej na terenie gminy Bobrowniki. Stacja ta została wybudowana w 1993 roku, posiada przepustowość 1,6 tys. nm 3 /h, a jej obecny stopień wykorzystania to około 20%. Długość gazociągów oraz ilość czynnych przyłączy gazowych na poszczególnych ciśnieniach wg stanu za 2011 roku zestawiono w poniższej tabeli. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 56

57 Tabela 5-8. Długość sieci gazowych i liczba czynnych przyłączy PSG sp. z o.o. na terenie gminy wg podziału na ciśnienia ogółem niskie średnie wysokie Długość gazociągów bez czynnych przyłączy [m] Czynne przyłącza gazowe [szt.] Wskaźnik długości sieci [m] do ilości przyłączy [szt.] Odbiorcy i zużycie gazu Sprzedaż gazu na terenie gminy kształtuje się w ostatnich latach na poziomie 1 mln m 3. Na wykresach i tabelach poniżej przedstawiono skalę i strukturę zmian ilości odbiorców gazu i wielkości jego zużycia na przestrzeni ostatnich lat. Wykres 5-8 Struktura zmian ilości zużycia paliwa gazowego [tys. m 3 ] Wg danych PSG za 2013 rok: - gospodarstw domowych zaopatrywanych w gaz było 1287, - gospodarstw domowych zaopatrywanych w gaz na cele grzewcze było 603, - pozostałych odbiorców gazu 16. Wykres 5-9 Struktura zmian wskaźników zużycia paliwa gazowego na odbiorcę [m 3 /odb.] Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 57

58 Wg danych PSG za 2013 rok zużycie gazu wynosiło: gospodarstw domowych zaopatrywanych w gaz było m 3, EE energoekspert sp. z o. o. w tym gospodarstw domowych zaopatrywanych w gaz na cele grzewcze m 3, pozostałych odbiorców gazu m 3. System dosyłu gazu ziemnego do obszaru posiada rezerwy przepustowości, które są w stanie podłączyć przyszłościowe zapotrzebowanie na gaz przewodowy przez odbiorców z gminy. Teren gminy jest w dużym stopniu uzbrojony w sieci gazowe (system gazowniczy występuje na znacznej części gminy). System dystrybucji gazu ziemnego na przedmiotowym obszarze zapewnia zlokalizowanym odbiorcom dostawę gazu w ilościach odpowiadających ich zapotrzebowaniu na cele socjalno-bytowe, grzewcze i inne (w tym technologiczne). Sieć gazowa jest w dobrym stanie technicznym i może być źródłem gazu dla potencjalnych odbiorców znajdujących się na terenie gminy poziom bezpieczeństwa określany jest jako dobry Emisje zanieczyszczeń powietrza (poza CO 2 ) związane z zaopatrzeniem w ciepło (c.o. i c.w.u.) W oparciu o zgromadzone informacje nt. istniejących na terenie Wojkowic obiektów i wielkości ich zapotrzebowania na ciepło, bazując na opisanych wcześniej założeniach, wyliczono wielkość emisji do powietrza zanieczyszczeń gazowych i pyłu jaka jest związana z wytworzeniem energii na zaspokojenie potrzeb ogrzewania pomieszczeń (c.o.) oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.). Tabela 5-9. Emisje zanieczyszczeń powietrza w Wojkowicach w 2013 r. związane z zaopatrzeniem w ciepło (c.o. + c.w.u.) Kategoria Zużycie energii SO 2 NO x CO Pył B(a)P MWh kg/a Budynki użyteczności publicznej - gminne 1 819, ,3 642, ,9 596,5 0,5 Budynki użyteczności publiczn. - pozostałe 7 408, , , , ,6 6,1 Budynki mieszkalne wielorodz. - gminne 388,1 895,3 131, ,6 206,8 0,4 Budynki mieszk.wielor. - spółdz. mieszkan , , , , ,5 1,1 Budynki mieszkalne wielorodz. - wspólnoty , , , , ,0 5,7 Budynki mieszkalne indywidualne , , , , ,2 53,6 Budynki usług komercyjnych i przemysłu 1 543, ,6 440, ,7 408,4 0,5 R A Z E M , , , , ,0 67, Zaopatrzenie Wojkowic w energię elektryczną Na terenie gminy funkcjonuje jeden system zaopatrzenia odbiorców w energię elektryczną. Jest to system oparty o krajową sieć elektroenergetyczną Charakterystyka systemu elektroenergetycznego Przez teren gminy przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna najwyższych napięć 220 kv relacji: Łagisza - Blachownia, pozostająca w eksploatacji PSE Południe Sp. z o.o. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 58

59 Na terenie gminy nie występują stacje elektroenergetyczne o górnym napięciu 220 lub 400 kv. W planach rozwojowych krajowej sieci przesyłowej nie przewiduje się na terenie gminy budowy nowych obiektów elektroenergetycznych o napięciu 220 kv i wyższym. Wysokie napięcie będące źródłem zasilania dla obszaru gminy ma poziom 110 kv. Na terenie Gminy występują następujące napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu 110 kv: dwutorowa Łagisza - Rozalia i Łagisza - Julian; odczep od linii Łagisza - Rozalia do GPZ Jowisz; jednotorowa Łagisza - Rozalia; jednotorowa Łagisza - Julian; odczep z linii Łagisza - Julian do GPZ Pomłynie. Zasilanie odbiorców z terenu gminy odbywa się poprzez jedną stację GPZ Jowisz, w której występują następujące poziomy napięć: 110/30/20/15/6 kv. Stacja ta na poziomie średniego napięcia powiązana jest z następującymi: GPZ Będzin poprzez linię 30 kv; GPZ Grodziec poprzez linię 30 kv; GPZ Milowice poprzez linię 20 kv; PZ Kozłowa Góra poprzez linię 20 kv; GPZ Pomłynie poprzez ciąg SN Morcinka 2 i linię 15 kv. Poza wyżej opisaną infrastrukturą sieci rozdzielczej WN, na system dystrybucji energii elektrycznej na obszarze gminy składają się: linie i kable energetyczne średnich napięć (SN) o napięciu 15 kv, a także stacje transformatorowe zasilające układ sieci niskich napięć. Właścicielem sieci elektroenergetycznych dystrybucyjnych na terenie gminy jest TAURON Dystrybucja S.A. Sieć średniego i niskiego napięcia na terenie gminy ułożona jest jako kablowa (na obszarach intensywnej zabudowy) i napowietrzna zawieszona na słupach (na terenach peryferyjnych). Tabela Długości linii kablowych i napowietrznych na terenie gminy stan na 2011r. [km] Rodzaj linii SN Poziom napięcia SUMA kablowa 12,4 6,9 19,3 napowietrzna 7,8 17,2 25 RAZEM 20,2 24,1 44,3 nn Do zasilania odbiorców z terenu gminy służy łącznie 30 stacji transformatorowych 15/0,4 kv, z czego trzy są własnością odbiorców. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 59

60 Odbiorcy i zużycie energii elektrycznej na terenie Wojkowic Według informacji pochodzących z GUS, dotyczących zużycia energii elektrycznej przez odbiorców z terenu gminy, zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach domowych kształtowało się jak w tabeli poniżej. Tabela Zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach domowych Jedn. miary Zużycie en. el. MWh Liczba odbiorców szt Średnie zużycie kwh/ odb Ocena stanu systemu elektroenergetycznego wskazuje na to, że z punktu widzenia sieci elektroenergetycznej WN na napięciu 110 kv, niewątpliwą wadą jest jednostronne zasilanie stacji GPZ Jowisz tylko jedną linią z jednego odczepu linii WN. Jakkolwiek istnieją powiązania sieci na średnim napięciu pomiędzy stacjami GPZ, które mogą być odpowiednio konfigurowane w zależności od stanu awaryjnego sieci, tym niemniej TAURON Dystrybucja planuje rozbudowę obecnego układu poprzez: wykonanie drugiego odczepu zasilającego GPZ Jowisz; wykonanie drugiego odczepu zasilającego do GPZ Pomłynie poprzez nacięcie linii 110 kv relacji Łagisza - Julian. W najbliższym okresie TAURON Dystrybucja planuje zmianę poziomu wielkości średniego napięcia z dotychczasowego 15 kv na docelowy 20 kv Emisje zanieczyszczeń powietrza (poza CO 2 ) związane z zaopatrzeniem w energię elektryczną W oparciu o zgromadzone informacje nt. istniejących na terenie Wojkowic obiektów i wielkości ich zapotrzebowania na ciepło, bazując na opisanych wcześniej założeniach, wyliczono wielkość emisji do powietrza zanieczyszczeń gazowych i pyłu jaka jest związana z wykorzystaniem energii elektrycznej na terenie miasta. Tabela Emisje zanieczyszczeń powietrza w Wojkowicach w 2013 r. związane z korzystaniem z energii elektrycznej Kategoria Zużycie energii SO 2 NO x Pył MWh kg/a Oświetlenie uliczne 575, ,6 850,7 64,5 Zużycie pozostałe , , , ,7 R A Z E M , , , , Transport na terenie Wojkowic Układ komunikacyjny Wojkowic opiera się na drogach powiatowych wiążących miasto z terenami sąsiednich miast i gmin. Główne funkcje i największe obciążenie ruchu przeno- Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 60

61 si ul. Jana III Sobieskiego, wiążąca Będzin z Piekarami Śl. Pozostałe ważniejsze ulice, to ciągi o kierunku północ-południe: ul. Plater (do Siemianowic i Katowice), ul. Piaski (do Bobrownik), ul. Plaka (do Rogoźnika i Bobrownik), ul. Długosza (do Psar) oraz ul. Paderewskiego (do Czeladzi) Gminne środki transportu Do zinwentaryzowanych gminnych środków transportu należą następujące pojazdy: służbowy samochód osobowy, samochód dostawczy, ciągnik oraz 10 wozów pożarniczych stacjonujących w 3 remizach Ochotniczej Straży Pożarnej. W 2013 r. na potrzeby ww. środków transportu Gmina zakupiła 310 litrów benzyny oraz 5 213,5 litra oleju napędowego Transport publiczny Transport publiczny na terenie Wojkowic obsługiwany jest w całości przez Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP). Wg pisma tego przewoźnika znak PP z r. autobusy wykonujące usługi transportu na terenie przedmiotowej gminy wykonały w 2013 roku łącznie ,4 wozokilometrów Transport prywatny Wg danych pozyskanych ze Starostwa Powiatu Będzińskiego pojazdów na terenie Wojkowic na koniec 2013 r. były zarejestrowane pojazdy. W tej liczbie było: samochodów osobowych, 501 dostawczych, 166 ciężarowych, 17 autobusów, 39 ciągników i 360 motocykli. Dla wymienionych powyżej pojazdów określono również rodzaj stosowanego w nich paliwa. W oparciu o uzyskane informacje nt. za rejestr na terenie Wojkowic pojazdów jw. (dane Powiatowego Zarządu Dróg w Będzinie), oraz założone wielkości ruchu wewnętrznego i tranzytowego oszacowano łączną ilość wozokilometrów pojazdów silnikowych na terenie Wojkowic na poziomie Przyjęto: - 4 podróże na gospodarstwo domowe na dobę w tym: 1 podróż wewnętrznej o długości zależnej od rozległości gminy i długości dróg powiatowych i gminnych - przyjęto dla Wojkowic 4 km; 3 podróże zewnętrznej o długości zależnej od rozległości gminy i długości dróg powiatowych i gminnych przyjęto dla Wojkowic 2,5 km; - podróże tranzytowe przyjęto na poziomie 60% ww. i o długości średniej 3,5 km. Na tej podstawie zakładając wskaźniki zużycia paliwa i strukturę jakościową ruchu wewnętrznego i tranzytowego oraz proporcje udziału poszczególnych paliw wg informacji o zarejestrowanych pojazdach w mieście (dane ze Starostwa), wyliczono, wykorzystując średnie wskaźniki emisji CO 2 (wg KOBIZE Wartości opałowe i wskaźniki emisji CO 2 ), zużycie energii w paliwie i wielkość emisji CO 2 do powietrza jaka jest związana z ruchem środków transportu na terenie miasta. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 61

62 Zużycie energii w transporcie W poniższej tabeli przedstawiono zużycie energii w transporcie na terenie miasta w poszczególnych jego kategoriach z podziałem na użytkowane paliwa wg źródeł danych i wyliczeń jw. Tabela Zużycie energii w środkach transportu w Wojkowicach w 2013 r. z podziałem na rodzaj paliwa [MWh] Kategoria Olej napędowy Benzyna Gaz płynny Suma Gminne środki transportu 52,1 2,9 0,0 55,0 Transport publiczny 1 376,4 0,0 0, ,4 Transport indywidualny 6 142, , , ,3 Transport kolejowy 629,4 0,0 0,0 629,4 Niegminne śr. transportu użyteczn. publ. 265,1 6,5 0,0 271,6 R A Z E M 8 465, , , ,7 Z uwagi na lokalizację Wojkowic na północnym skraju konurbacji śląsko-zagłębiowskiej, której obszar pokryty jest rozbudowaną siecią komunikacji autobusowej i tramwajowej, istnieją przesłanki ku temu by na terenie Wojkowic zlokalizowano parking typu Park&Ride. W ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) Subregionu centralnego województwa śląskiego na lata zaplanowane zostało zadanie obejmujące budowę zintegrowanego centrum przesiadkowego zlokalizowanego w centrum miasta przy zbiegu ulic Sobieskiego i Plaka. Zakres projektu obejmuje m.in. budowę miejsc parkingowych przy przystanku (typu Park&Ride oraz Park&Bike) oraz infrastrukturę dla rowerzystów wraz z punktem obsługi pasażera. Projekt jest częścią projektu międzygminnego ZIT pn. Zintegrowany system połączeń rowerowych w Powiecie Będzińskim, jako istotny element strategii niskoemisyjnej Gospodarka odpadowa i wodnościekowa na terenie Wojkowic Gospodarka odpadowa Odpady komunalne powstające na terenie Gminy Wojkowice deponowane są na składowisku Recykling Wojkowice Sp. z o.o. zlokalizowanym w północno-wschodniej części miasta Wojkowice przy ul. Długosza, wybudowanym wspólnie przez gminy Wojkowice, Psary, Ożarowice i Bobrowniki. Na terenie znajduje się stacja odzysku surowców wtórnych, która służy do doczyszczania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów. Surowcami technologicznymi są: makulatura, tworzywa sztuczne, szkło i metale. Odpady z rejonu Gminy Wojkowice wywożone są również na składowisko odpadów komunalnych w Sobuczynie zlokalizowane przy ul. Konwaliowej 1, prowadzone przez Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. Emisja łączna CO 2 do atmosfery ze składowiska zlokalizowanego na terenie Gminy Wojkowice, przy średniorocznej emisji metanu na poziomie 7,11 kg/h oraz dwutlenku węgla 16,52 kg/h, wyliczona została na ok ,8 kg rocznie. Częściowo gaz wysypiskowy spalany jest w pochodni zbiorczej. Przedmiotowe składowisko przewiduje się w 2015 r. do zamknięcia. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 62

63 Gospodarka wodno-ściekowa Na terenie Gminy Wojkowice funkcjonują dwa systemy odprowadzania ścieków komunalnych. Są to kanalizacja sanitarna i ogólnospławna. Kanalizacją objęci są głównie mieszkańcy osiedli wielorodzinnych oraz mniejszych i większych zakładów przemysłowych z terenu Wojkowic oraz dzielnicy Grodziec miasta Będzin. Ścieki odprowadzane są do oczyszczalni ścieków Wojkowice. Administratorem sieci kanalizacyjnej oraz oczyszczalni jest Urząd Miasta Wojkowice. Oczyszczalnia pracuje w technologii mechaniczno-biologicznej z podwyższonym usuwaniem biogenów o dobowej przepustowości wynoszącej m³. Odbiornikiem oczyszczonych ścieków jest rzeka Brynica. Pozostałe ścieki sanitarne na terenie Gminy gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych, przydomowych osadnikach gnilnych lub odprowadzane w sposób niekontrolowany do ziemi i wód płynnych. Wywóz ścieków prowadzony jest wozami asenizacyjnymi przez koncesjonowane uprawnione firmy do zlewni następujących oczyszczalni ścieków: El Łagisza S.A. w Będzinie, MPWiK Sp. z o.o. w Będzinie, RPWiK w Katowicach oraz w Wojkowicach. 6. Identyfikacja obszarów interwencji Dla sprecyzowania misji i celów strategiczny planu gospodarki niskoemisyjnej wykonana została analiza obszarów interwencji w poszczególnych sektorach gospodarki gminy w aspekcie kierunków interwencji, które dadzą efekt w postaci realizacji celów szczegółowych wg Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej. Wyniki analizy prezentuje matryca na następnej stronie. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 63

64 Sektory gospodarki gminnej Administracja i zarzadzanie gminą Budynki użyteczności publicznej Budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne Budownictwo mieszkaniowe indywidualne Budynki usług komercyjnych i przemysłu Oświetlenie uliczne Transport gminny Transport prywatny Przedsiębiorstwa i infrastruktura techniczna Cele szczegółowe wg ZNPRGN rozwój niskoemisyjnych źródeł energii związany z dywersyfikacją źródeł wytwarzania energii elektrycznej, ciepła i chłodu. Zakłada dążenie do określenia mixu energetycznego, który będzie najbardziej skuteczny w kwestii realizacji celów redukcji emisji gazów cieplarnianych i najkorzystniejszy ekonomicznie, oraz powstanie nowych branż skutecznie wspierających ten rozwój, a co za tym idzie nowych miejsc pracy poprawa efektywności energetycznej dotycząca przedsiębiorstw energetycznych i gospodarstw domowych. Zakłada m.in.: ujednolicenie poziomu infrastruktury technicznej, termomodernizację infrastruktury mieszkalnej, zaostrzenie standardów w stosunku do nowych budynków, wprowadzanie budynków pasywnych oraz modernizację obecnie funkcjonującej sieci energetycznej poprawa efektywności gospodarowania surowcami i materiałami związana z efektywnym pozyskiwaniem i racjonalnym wykorzystywaniem surowców i nośników energii oraz wdrożeniem nowych, innowacyjnych rozwiązań rozwój i wykorzystanie technologii niskoemisyjnych zakłada wykorzystanie nowych technologii uwzględniających aspekty efektywności energetycznej, gospodarowania surowcami i materiałami oraz efektywnego gospodarowania odpadami zapobieganie powstawaniu oraz poprawa efektywności gospodarowania odpadami zakłada prowadzenie działań w zakresie zbiórki, odzysku i recyklingu odpadów promocja nowych wzorców konsumpcji konieczne jest wdrażanie zrównoważonych wzorców konsumpcji oraz wykształcenie właściwych postaw społecznych we wczesnym etapie kształcenia - wprowadzenie systemu niskoemisyjnych zamówień publicznych zwiększy oddziaływanie gminy na innych użytkowników energii poprzez pełnienie wzorcowej roli w zakresie energii i środowiska, - realizacja kampanii społecznych, budowa tematycznej strony internetowej oraz organizacja punktu informacji o efektywności energetycznej dla mieszkańców, - promocja energooszczędnych rozwiązań w budownictwie, dobre wzory, pomoc w poszukiwaniu źródeł finansowania, niskoemisyjne planowanie przestrzenne, - kierowanie się zasadą niskoemisyjności w podejmowaniu decyzji administracyjnych - kompleksowa termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej, - wdrożenie systemu zarządzania i monitoringu zużycia nośników energii i wody, - racjonalne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii - edukacja poprzez pełnienie wzorcowej roli przez obiekty użyteczności publicznej, - popularyzacja efektów wykonanych działań - wspieranie procesów termomodernizacji budynków wielorodzinnych, - termomodernizacja budynków komunalnych i usługowych w zasobach Gminy, - wspieranie racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, - promowanie i wspieranie zmiany układów zasilania w ciepło poprzez przyłączenie do sieci ciepłowniczej - wprowadzenie dopłat do zmiany sposobu ogrzewania dla budynków indywidualnych (indywidualnie i/lub w ramach PONE), - wspieranie racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, - wprowadzenie dopłat do zastosowania OZE dla budynków indywidualnych - wspieranie poprzez stworzenie systemu zachęt, racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, - wspieranie poprzez stworzenie systemu zachęt, budowy obiektów komercyjnych niskoenergetycznych lub/i pasywnych - edukacja i promocja zasad racjonalnego (oszczędnego) użytkowania energii, - powołanie lokalnego centrum konsultacji dla zainteresowanych - modernizacja oświetlenia na bardziej efektywne, - zastosowanie systemów inteligentnego" zarządzania oświetleniem - wspieranie racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii - zakup nowych, efektywnych środków transportu, - budowa centrów przesiadkowych oraz budowa dróg (ścieżek) rowerowych wraz z infrastrukturą - poprawa warunków dla ruchu na drogach gminy - edukacja i promocja zastosowania pojazdów charakteryzujących się niską emisją spalin do atmosfery. - modernizacja i rozbudowa sieci ciepłowniczych, gazowych i elektroenergetycznych, - modernizacja źródeł energii, zastosowanie kogeneracji i odnawialnych źródeł energii, - modernizacja i rozbudowa gospodarki wodnościekowej, - rozwój i optymalizacja gospodarki odpadami w kierunku niskoemisyjności Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 64 dla miasta Wojkowice

65 7. Określenie wizji i celów strategicznych PGN Plan gospodarki niskoemisyjnej jako lokalny dokument o charakterze strategicznym określa wizję stanowiąca bazę dla personalizacji celów wynikających z realizacji unijnej i krajowej polityki niskoemisyjnej. Samorząd lokalny miasta realizując poszczególne działania powinien dążyć do realizacji odpowiednio sformułowanych i dostosowanych do warunków lokalnych celów strategicznych planu gospodarki niskoemisyjnej. Zakres podejmowanych na bazie PGN działań winien zapewnić realizację wizji sformułowanej dla miasta Wizja Wojkowice są miastem zarządzanym w sposób zrównoważony przyjaznym dla mieszkańców i przedsiębiorców. Infrastruktura miasta, ukierunkowana na niskoemisyjny rozwój, zapewnia coraz lepsze warunki życia mieszkańcom i rozwój gospodarczy Cele strategiczne Misja określona powyżej oraz zaprezentowane poniżej cele strategiczne Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Wojkowic uwzględniają określony w Założeniach Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej cel główny: Rozwój gospodarki niskoemisyjnej przy zapewnieniu zrównoważonego rozwoju kraju oraz cele szczegółowe: Rozwój niskoemisyjnych źródeł energii, Poprawa efektywności energetycznej, Poprawa efektywności gospodarowania surowcami i materiałami, Rozwój i wykorzystanie technologii niskoemisyjnych, Zapobieganie powstawaniu oraz poprawa efektywności gospodarowania odpadami, Promocja nowych wzorców konsumpcji. Są one również zgodne z Programem ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu, a w szczególności dla Aglomeracji Górnośląskiej. Cele strategiczne Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Wojkowic to: 1. Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii na terenie miasta Zwiększenie efektywności energetycznej ma stanowić podstawowy parametr wszystkich działań inwestycyjnych i eksploatacyjnych miasta i działających na jego terenie obiektów i infrastruktury. Efektywnością energetyczną mają się również cechować wszystkie działania administracyjne i organizacyjne miasta. 2. Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Zastosowanie odnawialnych źródeł energii w obiektach i infrastrukturze gminy oraz propagowanie i wspieranie ich rozwoju w pozostałych sektorach wymaga uprzedniego potwierdzenia zasadności ich realizacji tylko takie działania mogą dać realizację niskoemisyjnego rozwoju. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 65

66 3. Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta to poszanowanie zasobów naturalnych, przy spełnieniu kryteriów ekonomicznych i środowiskowych, co da poprawę warunków życia mieszkańców. 4. Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników Świadome i wykształcone w zakresie poszanowania energii społeczeństwo, realizując potrzeby własne, swoją działalnością przyczyniać będzie się do ograniczania kosztów i realizacji niskoemisyjnego rozwoju. Powyższe cele strategiczne stanowią jakościowe ujęcie celu Planu Gospodarki Niskoemisyjnej. Cele ilościowe zostały przedstawione w oparciu o bazową inwentaryzację emisji przedstawioną w dalszej części opracowania. Rysunek 7-1. Cele planu gospodarki niskoemisyjnej Cel główny PGN Poprawa warunków życia mieszkańców i rozwój gospodarczy Wojkowic przy założeniu niskoemisyjności realizowanych działań Cel strategiczny 1 Zwiększenie efektywności wykorzystania i wytwarzania energii Cel strategiczny 2 Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii z OZE Cel strategiczny 3 Zrównoważone zarządzanie i rozwój infrastruktury ukierunkowany na niskoemisyjność roz Cel strategiczny 4 Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników Cele szczegółowe kierunki działań w sektorach Projekty do realizacji Cele ilościowe PGN Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 66

67 7.3. Kierunki działań cele szczegółowe Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Do celów szczegółowych, które należy osiągnąć w ramach realizacji tego celu strategicznego należy zaliczyć: 1.1. Kompleksową modernizację energetyczną i termomodernizację budynków użyteczności publicznej i budynków mieszkaniowych gminy, 1.2. Wdrożenie systemu zarządzania i monitoringu zużycia nośników energii i wody w budynkach użyteczności publicznej, 1.3. Przyspieszenie procesów termomodernizacji pozostałych budynków mieszkaniowych, 1.4. Przyspieszenie zmiany układów zasilania w ciepło na niskoemisyjne (przyłączenie do sieci ciepłowniczej) w budownictwie wielorodzinnym, 1.5. Przyspieszenie poprzez wprowadzenie dopłat do zmiany sposobu ogrzewania dla budynków indywidualnych (PONE) na niskoemisyjne układy ich ogrzewania, 1.6. Niskoemisyjne budownictwo komercyjne jako wynik stworzonego przez gminę systemu zachęt dla właścicieli i inwestorów Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Do celów szczegółowych, które należy osiągnąć w ramach realizacji niniejszego celu strategicznego należy zaliczyć: 2.1. Zastosowanie racjonalnych ekonomicznie rozwiązań OZE w obiektach użyteczności publicznej do produkcji energii elektrycznej i ciepła/chłodu, 2.2. Popularyzacja w budownictwie mieszkaniowym racjonalnych rozwiązań OZE poprzez system zachęt dla mieszkańców, 2.3. Popularyzacja rozwiązań OZE racjonalnych do zastosowania w obiektach usług komercyjnych i przedsiębiorstwach Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Do celów szczegółowych, które należy osiągnąć w ramach realizacji tego celu strategicznego należy zaliczyć: 3.1. Kierowanie się zasadą niskoemisyjności w podejmowaniu decyzji administracyjnych, 3.2. Stworzenie alternatywy komunikacyjnej w postaci ciągów pieszo-rowerowych i punktów przesiadkowych, 3.3. Niskoenergetyczne i mniej kosztowne oświetlenie uliczne jako wynik modernizacji i zastosowania systemów inteligentnego zarządzania, 3.4. Efektywne energetycznie i ekonomicznie środki transportu w gestii gminy i jednostek publicznych jako wynik modernizacji i wymiany na niskoemisyjne, Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 67

68 3.5. Niskoemisyjna gospodarka odpadowa i wodno-ściekowa jako wynik między innymi zagospodarowania odpadów i gazów wysypiskowych oraz rozbudowy systemu kanalizacyjnego, 3.6. Efektywny ekologicznie i ekonomicznie system ciepłowniczy jako wynik modernizacji i rozbudowy Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników Do celów szczegółowych, które należy osiągnąć w ramach realizacji przedmiotowego celu strategicznego należy zaliczyć: 4.1. Wprowadzenie systemu niskoemisyjnych zamówień publicznych zwiększy ono oddziaływanie gminy na innych użytkowników energii poprzez pełnienie wzorcowej roli w zakresie energii i środowiska, 4.2. Promocja niskoemisyjności poprzez realizację kampanii społecznych, budowę tematycznej strony internetowej oraz organizację punktu informacji o efektywności energetycznej dla mieszkańców, 4.3. Pełnienie wzorcowej roli przez gminne obiekty użyteczności publicznej w zakresie efektywnego wykorzystania OZE i ograniczania kosztów i zużycia energii, 4.4. Społeczeństwo świadome korzyści i efektów gospodarki niskoemisyjnej jako wynik edukacji (np. powołanie lokalnego centrum konsultacji dla zainteresowanych). Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 68

69 8. Wyniki inwentaryzacji bazowej emisji z terenu Wojkowic 8.1. Założenia i metody Przyjęte zasady opracowania inwentaryzacji Sporządzenie inwentaryzacji bazowej emisji może być ogólnie opisane, jako proces zbierania odpowiednich danych, a następnie wprowadzania tych danych do narzędzia inwentaryzacji w formie modelu obliczeniowego. Podejście analityczne jest istotnym kryterium, ponieważ modele z wykorzystaniem podejścia Top-down i Bottom-up, w wypadku rozwiązywania tego samego problemu, mogą dać zupełnie odmienne wyniki. Analizy z wykorzystaniem podejścia (Bottom-up) z dołu do góry zwykle określane jest jako podejście inżynierskie do zagadnienia. Natomiast podejście Top-down od góry do dołu określane jest jako podejście ekonomiczne. Na poniższym rysunku przedstawiono porównanie obu podejść dla zobrazowania różnic pomiędzy nimi. Rysunek 8-1. Typy podejścia analitycznego PODEJŚCIE ANALITYCZNE BOTTOM-UP Charakterystyka: Modele równowagi cząstkowej. Szczegółowy opis strony popytowej i podażowej. Brak powiązań z innymi dyscyplinami gospodarki. Podejście: Zbieranie danych u źródła. Każda jednostka podlegająca inwentaryzacji podaje dane, które później agreguje się w taki sposób, aby dane były reprezentatywne dla większej populacji lub obszaru. Wyniki: Metodologia szczegółowa, niesie niepewność odnośnie popełnienia błędu przy analizie i obróbce danych oraz niepewność, czy cała docelowa populacja została ujęta w zestawieniu. TOP-DOWN Charakterystyka: Modele równowagi ogólnej. Strona popytowa i podażowa w modelu w ogólnych uwarunkowaniach rynkowych. Powiązania z innymi dyscyplinami. Podejście: Polega na pozyskiwaniu zagregowanych danych dla większej jednostki lub populacji. Jakość danych jest wtedy teoretycznie lepsza, ponieważ jest mała ilość źródeł tych danych. Jeżeli zagregowane dane nie są reprezentatywne dla danego obszaru lub populacji, należy tak je przekształcić (skalibrować), aby jak najwierniej obrazowały zaistniałą sytuację. Wyniki: Głównym defektem tej metody jest mała rozdzielczość danych, która może ukryć trendy, mogące pojawić się przy większej rozdzielczości. W bazie opracowanej na potrzeby niniejszej inwentaryzacji wykorzystano oba podejścia analityczne, różnicując ich zastosowanie w zależności od możliwych do uzyskania informacji. Generalnie przyjęto zasadę pozyskiwania danych na drodze ankietyzacji (Bottom-up), a sformułowane na tej podstawie wyniki w celu weryfikacji skonfrontowano z dostępnymi danymi zagregowanymi (Top-down). Tak więc ostateczny bilans obejmujący wszystkie sektory gospodarki oraz wszystkich konsumentów i dostawców energii został sporządzony z zastosowaniem obu metod, opisanych powyżej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 69

70 Wykaz źródeł danych uwzględnionych w inwentaryzacji bazowej Całość danych uzyskanych na bazie korespondencji z instytucjami i w wyniku akcji ankietowej została zawarta w załączniku niniejszego planu i stanowi z jednej strony podstawę analiz inwentaryzacyjnych z drugiej materiał potwierdzających akces zainteresowanych do Planu Unikanie podwójnego liczenia emisji W celu wyeliminowania możliwości podwójnego liczenia emisji zastosowano następujące środki zapobiegawcze: całość obliczeń wykonano w jednym modelu, co zapobiega ewentualnemu dublowaniu się obiektów, które zostały przyporządkowane do punktów adresowych (rekordów); zakwalifikowane do poszczególnych grup obiekty zweryfikowano pod kątem powtórzeń; w wypadku zastosowania danych zagregowanych wykonano dodatkowe analizy weryfikujące w celu eliminacji ewentualnych powtórzeń Przyjęte wskaźniki emisji CO 2 Do inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla CO 2 w roku bazowym 2013 dla danego paliwa, nośnika energii, posłużono się następującymi wskaźnikami: węgiel kamienny: kg/mwh wg Wskazówek dla wojewódzkich inwentaryzacji emisji na potrzeby ocen bieżących i programów ochrony powietrza (Ministerstwo Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa 2003), ciepło sieciowe ze źródła U&R CALOR sp. z o.o.: kg/mwh wg ankiety dot. przedsiębiorstwa ciepłowniczego z uwzględnieniem strat w źródle i przesyłowych, gaz ziemny wysokometanowy: kg/mwh wg Wskazówek dla wojewódzkich inwentaryzacji emisji na potrzeby ocen bieżących i programów ochrony powietrza (Ministerstwo Środowiska, 812 kg/mwh wg KOBIZE - Referencyjny wskaźnik jednostkowej emisyjności dwutlenku węgla przy produkcji energii elektrycznej do wyznaczania poziomu bazowego dla projektów JI realizowanych w Polsce. Biomasę wykorzystywaną na terenie Wojkowic traktuje się jako odnawialne źródło energii, którego wykorzystanie nie wpływa na emisję CO 2 do atmosfery przy założeniu, że drewno pochodzi z lasów zarządzanych w zrównoważony sposób (średni przyrost lasu jest równy lub wyższy niż pozyskanie drewna) zgodnie z poradnikiem SEAP Jak opracować plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP). Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 70

71 8.2. Wyniki obliczeń Zużycie energii w Wojkowicach w roku bazowym dla niniejszego planu, to jest 2013, przedstawiono w poniższej tabeli. Tabela 8-1. Zużycie energii w Wojkowicach w 2013 r. [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny OZE 768 Inne paliwa Paliwa w transporcie Ogółem zużycie energii w mieście wyniosło MWh. Zużyciu energii jw. na terenie miasta Wojkowice w roku bazowym towarzyszyła emisja do atmosfery Mg CO 2, wg układu jak w poniższej tabeli. Tabela 8-2. Emisja CO 2 w Wojkowicach w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa Paliwa w transporcie Inne emisje RAZEM Procentowe udziały w powyższym w poszczególnych sektorach przedstawiają poniższe wykresy. Wykres 8-1 Struktura zużycia energii w mieście Wojkowice Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 71

72 Wykres 8-2 Struktura emisji CO 2 w mieście Wojkowice Wyniki wykonanej inwentaryzacji zaprezentowane na wykresach powyżej wskazują na sektor obiektów: budynki, wyposażenie/urządzenia, przemysł jako wykorzystujący blisko 90% zużywanej w mieście energii i generujący prawie 90% emisji dwutlenku węgla i wskazują na ten sektor, jako na główny obszar potencjalnej interwencji Budynki, obiekty, przemysł Struktura zużycia energii końcowej tym sektorze w Wojkowicach w roku bazowym 2013 przedstawiała się jak w poniższej tabeli. Tabela 8-3. Zużycie energii w sektorze Budynki, obiekty, przemysł w 2013 r. [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa Ogółem zużycie energii w tym sektorze wyniosło MWh. Zużyciu energii w sektorze w roku bazowym 2013 towarzyszyła emisja do atmosfery Mg CO 2, wg podziału jak w poniższej tabeli. Tabela 8-4. Emisja CO 2 w sektorze Budynki, obiekty, przemysł w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa RAZEM Poniższe wykresy przedstawiają strukturę zużycia energii cieplnej i elektrycznej w 2013 roku w poszczególnych podsektorach przedmiotowego sektora. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 72

73 Wykres 8-3 Struktura zużycia energii cieplnej w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Wykres 8-4 Struktura zużycia energii elektryczn. w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Na kolejnym wykresie przedstawiono udziały procentowe poszczególnych grup obiektów w łącznej emisji CO 2 w sektorze Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 73

74 Wykres 8-5 Struktura emisji CO 2 w podsektorach sektora Budynki, obiekty i przemysł Rozkład zużycia energii oraz emisji CO 2 zaprezentowany na powyższych wykresach odzwierciedla strukturę zabudowy miasta, w którym dominuje zabudowa mieszkaniowa w tym szczególnie indywidualna (jednorodzinna). Wyniki wskazują na ten sektor, jako na główny obszar potencjalnej interwencji. Szacuje się, że około 800 MWh energii w sektorze wytwarzanych jest na bazie odnawialnych źródeł energii Budynki i obiekty użyteczności publicznej W tym podsektorze w Wojkowicach w roku bazowym 2013 zużycie energii przedstawiało się w obiektach gminnych oraz w pozostałych obiektach użyteczności publicznej jak w tabelach poniżej. Ogółem zużycie energii końcowej w tym podsektorze wyniosło MWh. Tabela 8-5. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty gminne [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna 428 Ciepło sieciowe Gaz ziemny 184 Węgiel kamienny 530 Tabela 8-6. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty pozostałe [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna Gaz ziemny 781 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 74

75 Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Węgiel kamienny Inne paliwa 312 W roku bazowym zużyciu energii w obiektach użyteczności publicznej towarzyszyła emisja do atmosfery Mg CO 2, wg podziału jak w poniższych tabelach. Tabela 8-7. Emisja CO 2 w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty gminne w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna 347 Ciepło sieciowe 556 Gaz ziemny 36 Węgiel kamienny 181 RAZEM Tabela 8-8. Emisja CO 2 w podsektorze Obiekty użyteczności publicznej obiekty pozostałe w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna 843 Gaz ziemny 155 Węgiel kamienny RAZEM Na wykresie poniżej przedstawiono udziały procentowe w łącznej emisji CO 2 w podsektorze wg poszczególnych rodzajów wykorzystywanej energii. Wykres 8-6 Struktura emisji CO 2 wg rodzaju zużycia energii w podsektorze obiektów użyteczności publicznej Szacuje się, że około 300 MWh energii wytwarzanych jest na bazie odnawialnych źródeł energii kolektory słoneczne w Zakładzie Karnym. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 75

76 Wzorcowa rola, jaką pełnić mają obiekty użyteczności publicznej oraz ok. 10% udziału w ogólnym zużyciu i emisji w sektorze wskazuje na konieczność kontynuacji i nasilenia ewentualnych działań w tym podsektorze Budynki mieszkalne wielorodzinne W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych w roku bazowym zużyto łącznie MWh energii końcowej i wygenerowano do atmosfery łącznie Mg CO 2. Na wyżej wymienione składają się wielkości jak w tabelach i na wykresach poniżej. Tabela 8-9. Zużycie energii w 2013 r. w podsektorze budynków mieszkaniowych wielorodzinnych [MWh] Nośnik / paliwo Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa Budynki mieszkaniowe wielorodz. RAZEM Końcowe zużycie energii Budynki mieszkaniowe wielorodzinne gminy Budynki mieszkaniowe wielorodzinne spółdzielni Budynki mieszkaniowe wielorodzinne wspólnot RAZEM: Wykres 8-7 Struktura zużycia energii w podsektorze budynków wielorodzinnych Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 76

77 Wykres 8-8 Udziały poszczególnych form własności budownictwa wielorodzinnego w zużyciu energii w podsektorze W budownictwie mieszkaniowym wielorodzinnym, jak wynika z powyższego, zużywa się najwięcej energii pochodzącej z systemu ciepłowniczego miasta oraz ze spalania węgla (głównie w piecach kaflowych) odpowiednio ok.: 43% i 38%. Najwięcej, bo ok. 3/4 zużytej energii końcowej, spożytkowane zostało w budynkach będących pod zarządem wspólnot mieszkańców. Tabela Emisja CO 2 w 2013 r. w podsektorze budynków mieszkaniowych wielorodzinnych [Mg] Nośnik / paliwo Energia elektryczna Ciepło sieciowe Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa Budynki mieszkaniowe wielorodz. RAZEM Budynki mieszkaniowe wielorodzinne gminy Emisja CO 2 Budynki mieszkaniowe wielorodzinne spółdzielni Budynki mieszkaniowe wielorodzinne wspólnot RAZEM: Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 77

78 Wykres 8-9 Struktura emisji CO 2 w podsektorze budynków wielorodzinnych EE energoekspert sp. z o. o. Wykres 8-10 Udziały poszczególnych form własności budownictwa wielorodzinnego w emisji CO 2 w podsektorze W omawianym podsektorze budownictwa mieszkaniowego, jak wynika z powyższych danych, największa emisja CO 2 pochodzi z konsumpcji energii z systemu ciepłowniczego miasta, a następnie ze spalania węgla w piecach kaflowych oraz zużywania energii elektrycznej. Najwięcej, bo niecałe 75% emisji w tym podsektorze pochodzi z budynków będących pod zarządem wspólnot mieszkańców. Powyższe wskazuje na konieczność kontynuacji i nasilenia ewentualnych działań w podsektorze budownictwa wielorodzinnego Budynki mieszkalne indywidualne W budynkach mieszkalnych indywidualnych w ciągu roku bazowego zużyto łącznie ok MWh energii końcowej i wygenerowano do atmosfery łącznie Mg CO 2. Na wyżej wymienione składają się wielkości jak w tabelach i na wykresach poniżej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 78

79 Tabela Zużycie energii w 2013 r. w budownictwie mieszkaniowym indywidualnym [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna Ciepło sieciowe 283 Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa Wykres 8-11 Struktura zużycia energii w podsektorze budynków mieszkalnych indywidualnych Tabela Emisja CO 2 w budownictwie mieszkaniowym indywidualnym w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna Ciepło sieciowe 142 Gaz ziemny Węgiel kamienny Inne paliwa RAZEM Wykres 8-12 Struktura emisji CO 2 w podsektorze budynków mieszkalnych indywidualnych Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 79

80 W omawianym podsektorze budownictwa mieszkaniowego, jak wynika z powyższych danych, największa emisja CO 2 (około połowy) pochodzi ze spalania węgla kamiennego w przydomowych kotłowniach i piecach kaflowych. Konieczne jest kontynuowanie i nasilenie ewentualnych działań niskoemisyjnych w tym podsektorze budownictwa mieszkaniowego w tym również realizacja działań wskazanych w opracowanym w 2014 r. Programie ograniczenia niskiej emisji na terenie gminy Wojkowice na lata Wyniki ankietyzacji potwierdziły incydentalne występowanie rozwiązań OZE w budownictwie indywidualnym. Szacuje się, że niecałe 500 MWh wytwarzanych jest w tych budynkach na bazie odnawialnych źródeł energii Budynki i obiekty usług komercyjnych i przemysłu W budynkach i obiektach usług komercyjnych i przemysłu w ciągu roku bazowego 2013 zużyto łącznie ok MWh energii i wygenerowano do atmosfery Mg CO 2. Struktura zużycia energii końcowej tym podsektorze przedstawia się jak w poniższej tabeli. Tabela Zużycie energii w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu w 2013 r. [MWh] Nośnik / paliwo Końcowe zużycie energii Energia elektryczna Ciepło sieciowe 414 Gaz ziemny 314 Węgiel kamienny 534 Inne paliwa 281 Zużyciu energii w sektorze w roku bazowym 2013 towarzyszyła emisja CO 2 do atmosfery wg podziału jak w poniższej tabeli. Tabela Emisja CO 2 w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu w 2013 r. [Mg] Nośnik / paliwo Emisja CO 2 Energia elektryczna Ciepło sieciowe 208 Gaz ziemny 62 Węgiel kamienny 183 Inne paliwa 71 RAZEM Poniższe wykresy przedstawiają strukturę zużycia energii końcowej w roku bazowym oraz udziały procentowe w łącznej emisji CO 2 w podsektorze wg poszczególnych rodzajów wykorzystywanej energii. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 80

81 Wykres 8-13 Struktura zużycia energii końcowej w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu Wykres 8-14 Struktura emisji CO 2 w podsektorze Budynki usług komercyjnych i przemysłu Jak wynika z powyższego w tym podsektorze występuje największy udział zużycia energii elektrycznej w jego strukturze zużycia (ok. 65% użytkowanej energii) i w związku z tym zdecydowanie największą emisję CO 2 w tej kategorii generuje zużycie energii elektrycznej (ok. 80%). W analizowanym podsektorze Miasto nie ma możliwości bezpośredniego wpływu na wielkość zużycia energii, a co za tym idzie, również na emisję gazów do atmosfery Gminne oświetlenie publiczne Na potrzeby oświetlenia ulicznego funkcjonującego na terenie miasta Wojkowice w roku bazowym zakupiono 576 MWh energii elektrycznej, co odpowiada wygenerowaniu do atmosfery łącznie około 576 Mg CO 2. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 81

82 Transport Wyliczono, że na potrzeby ruchu środków transportu na obszarze Wojkowic zużyto MWh energii w zastosowanych paliwach, co spowodowało wyemitowanie do atmosfery łącznie około Mg CO 2. Struktura zużycia energii końcowej w tym sektorze w Wojkowicach w roku bazowym 2013 przedstawiała się jak w poniższej tabeli. Tabela Zużycie energii w sektorze Transport w 2013 r. [MWh] Rodzaj środków transportu Rodzaj paliwa ON Benzyna Gaz pł. Razem Gminne środki transportu Transport publiczny Transport indywidualny Transport kolejowy Niegminne środki transportu użyteczn. publicznej RAZEM Procentowe udziały poszczególnych podsektorów w zużyciu energii w transporcie w mieście przedstawia poniższy wykres. Wykres 8-15 Struktura zużycia energii w podsektorach transportu w mieście Wojkowice Na kolejnym wykresie pokazano udziały poszczególnych paliw w końcowym zużyciu energii w transporcie na terenie Wojkowic. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 82

83 Wykres 8-16 Udział paliw w zużyciu energii w transporcie w mieście Wojkowice EE energoekspert sp. z o. o. W transporcie na terenie miasta, jak wynika z powyższego, zużywa się najwięcej energii pochodzącej z użycia oleju napędowego ok. 63%. Znakomita większość, bo ok. 83% zużytej energii końcowej, spożytkowana została w środkach transportu indywidualnego. Struktura emisji CO 2 w sektorze transportu w Wojkowicach w roku bazowym 2013 przedstawiała się jak w poniższej tabeli. Tabela Emisja CO 2 w sektorze Transportu w 2013 r. [Mg] Rodzaj środków transportu Rodzaj paliwa ON Benzyna Gaz pł. Razem Gminne środki transportu Transport publiczny Transport indywidualny Transport kolejowy Niegminne środki transportu użyteczn. publicznej RAZEM Procentowe udziały emisji CO 2 z poszczególnych podsektorów transportu przedstawia poniższy wykres, a na kolejnym pokazano udziały poszczególnych paliw w emisji CO 2 wynikającej z użycia środków transportu na terenie Wojkowic. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 83

84 Wykres 8-17 Struktura emisji CO 2 w podsektorach transportu w mieście Wojkowice Wykres 8-18 Udział paliw w emisji CO 2 w transporcie w mieście Wojkowice W transporcie na terenie Wojkowic, jak wynika z powyższego, wyemitowano najwięcej CO 2 ze spalania oleju napędowego prawie 2/3, a znakomita większość (82%) całkowitej emisji z transportu pochodzi ze środków indywidualnych. Gmina nie ma wielkich możliwości bezpośredniego wpływu na wielkość zużycia energii oraz emisji gazu wynikającej z korzystania z tych środków. Z uwagi na lokalizację Wojkowic na północnym skraju konurbacji śląsko-zagłębiowskiej obszaru pokrytego stosunkowo rozbudowaną siecią komunikacji publicznej, w świetle zaplanowanego, w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) Subregionu centralnego województwa śląskiego na lata , zadania obejmującego budowę zintegrowanego centrum przesiadkowego zlokalizowanego w centrum miasta przy zbiegu ulic Sobieskiego i Plaka (m.in. budowa miejsc parkingowych przy przystanku typu Park&Ride oraz Park&Bike), istnieją pewne możliwości obniżenia emisji CO 2 generowanego przez środki transportu indywidualnego. Ww. projekt jest częścią projektu międzygminnego ZIT pn. Zintegrowany system połączeń rowerowych w Powiecie Będzińskim, jako istotny element strategii niskoemisyjnej Gospodarka odpadami i wodno-ściekowa Istniejące na terenie miasta Wojkowice składowisko odpadów komunalnych, opisane w pkt emituje do atmosfery około Mg CO 2. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 84

85 9. Analiza potencjału redukcji emisji gazów cieplarnianych Przedstawiona we wcześniejszych rozdziałach ocena stanu istniejącego sektorów oraz wyniki przeprowadzonej ankietyzacji podmiotów, w odniesieniu do kierunków działań interwencyjnych w PGN, pozwoliły na określenie listy projektów, których realizacja przyczyni się do osiągnięcia założonych celów strategicznych, jak również da możliwość określenia celów ilościowych PGN Identyfikacja możliwych do wdrożenia przedsięwzięć Na podstawie zadeklarowanych przez interesariuszy w ankietach projektów preferowanych działań oraz na podstawie analizy możliwych kierunków interwencji określono listę projektów do realizacji do roku Poniższe dane stanowią wstępny szacunek kosztów ich realizacji wraz z potencjalnym efektem ekologicznym, które zostaną uszczegółowione na etapie opracowania audytów energetycznych i dokumentacji projektowej. Listę w postaci kart projektów z krótką charakterystykę zaprezentowano poniżej. Nr projektu 1 Tytuł projektu Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Termomodernizacja komunalnych budynków mieszkalnych w Wojkowicach + zmiana źródła zasilania w ciepło Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Projekt obejmuje termomodernizację komunalnych budynków mieszkalnych. Dodatkowo projekt może obejmować także zmiany dotychczasowego źródła zasilania w ciepło z wykorzystaniem systemu ciepłowniczego. Szczegółowy zakres inwestycji zostanie określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Ilość obiektów objętych projektem: 3 Koszt projektu: 300 tys. PLN Miasto Wojkowice Efekt ekologiczny projektu: 34 Mg CO 2 Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynkach. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektów. Nr projektu 2 Tytuł projektu Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Termomodernizacja budynków spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasilania w ciepło Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Projekt może obejmować termomodernizację budynków mieszkalnych. Dodatkowo projekt może obejmować także zmiany dotychczasowego źródła zasilania w ciepło z wykorzystaniem systemu ciepłowniczego. Szczegółowy zakres inwestycji zostanie określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Ilość obiektów objętych projektem: 20 Koszt projektu: tys. PLN Spółdzielnie / wspólnoty mieszkaniowe Efekt ekologiczny projektu: 608 Mg CO 2 Środki prywatne + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynkach. Ograniczenie wydatków mieszkańców na utrzymanie obiektów. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 85

86 Nr projektu 3 Tytuł projektu Termomodernizacja budynków indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Zgodność z celem Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie strategicznym PGN miasta Projekt obejmuje termomodernizację budynków mieszkalnych w zabudowie jedno i wielorodzinnej i/lub zmianę dotychczasowego źródła zasilania w ciepło z wykorzystaniem systemu ciepłowniczego. Dodatkowo projekt może zakładać zabudowę instalacji OZE. Szczegółowy zakres Opis projektu inwestycji zostanie określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Koszt projektu: tys. PLN projektowej. Osoby fizyczne / wspólnoty mieszkaniowe Efekt ekologiczny projektu: Mg CO 2 Środki prywatne + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Korzyści społeczne Poprawa komfortu cieplnego w budynkach. Ograniczenie wydatków mieszkańców na utrzymanie obiektów. i finansowe UWAGA: Ze strony Gminy w ramach. realizacji projektu przewidziane jest dofinansowanie zmiany źródła ciepła (wg zapisów Programu Ograniczenia Niskiej Emisji PONE) Nr projektu 4 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej Miejski Ośrodek Kultury Tytuł projektu w Wojkowicach Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie Zgodność z celem miasta strategicznym PGN Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników (wzorcowa rola sektora publicznego) Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku Miejskiego Ośrodka Kultury przy ul. Jaworznik 6 w Wojkowicach w tym: docieplenie ścian zewnętrznych, wymianę stolarki, modernizację oświetlenia na energooszczędne oraz zabudowę ogniw fotowoltaicznych. Realizacja niniejszego projektu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku Opis projektu MOK w Wojkowicach. Szczegółowy zakres inwestycji zostanie określony na etapie audytu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Koszt projektu: 840 tys. PLN Miasto Wojkowice Efekt ekologiczny projektu: 27 Mg CO 2 Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Nr projektu 5 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej Zakład Opieki Zdrowotnej Tytuł projektu w Wojkowicach Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie Zgodność z celem miasta strategicznym PGN Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników (wzorcowa rola sektora publicznego) Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku Zakładu Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach w tym: docieplenie ścian zewnętrznych, modernizację oświetlenia Opis projektu na energooszczędne oraz zabudowę ogniw fotowoltaicznych. Realizacja niniejszego projektu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku ZOZ w Wojkowicach. Szczegółowy zakres Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe inwestycji zostanie określony na etapie przygotowania dokumentacji projektowej. Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: 520 tys. PLN 91 Mg CO 2 Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 86

87 Nr projektu 6 Tytuł projektu Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej Urząd Miasta w Wojkowicach Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie Zgodność z celem miasta strategicznym PGN Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników (wzorcowa rola sektora publicznego) Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku Urzędu Miasta w Wojkowicach w tym: docieplenie ścian zewnętrznych, wymianę stolarki, modernizację oświetlenia na energooszczędne oraz zabudowę ogniw fotowoltaicznych. Realizacja niniejszego projek- Opis projektu tu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku. Szczegółowy zakres inwestycji zostanie Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: 740 tys. PLN 51 Mg CO 2 Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Nr projektu 7 Tytuł projektu Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej Policja i MOPS w Wojkowicach Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie Zgodność z celem miasta strategicznym PGN Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników (wzorcowa rola sektora publicznego) Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku Policji i MOPS-u w Wojkowicach obejmującą: docieplenie ścian zewnętrznych, wymianę stolarki, modernizację Opis projektu oświetlenia na energooszczędne oraz zabudowę ogniw fotowoltaicznych. Realizacja niniejszego projektu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku. Szczegółowy zakres inwestycji Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe zostanie określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: 340 tys. PLN 25 Mg CO 2 Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Nr projektu 8 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej: Centrum Usług Społecznych Tytuł projektu przy ul. Morcinka 11 Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie Zgodność z celem miasta strategicznym PGN Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników (wzorcowa rola sektora publicznego) Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku komunalnego po byłej stacji trakcyjnej w Wojkowicach obejmującą: przebudowę pomieszczeń, docieplenie przegród zewnętrznych, wymianę stolarki, wymianę źródła ciepła podłączenie do systemu ciepłowniczego, modernizację oświetlenia na energooszczędne oraz zabudowę ogniw fotowolta- Opis projektu icznych. Realizacja niniejszego projektu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku. Dla potwierdzenia parametrów energetycznych planowanej modernizacji obiektu oraz ewentualnej zabudowy odnawialnych źródeł energii wymagane jest wykonanie audytu energetycznego. Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: 520 tys. PLN 16 Mg CO 2 Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 87

88 Nr projektu 9 Tytuł projektu Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynków, w szczególności ścian zewnętrznych oraz wymianę oświetlenia na energooszczędne i zastosowanie OZE. Szczegółowy zakres inwestycji zostanie określony na etapie audytu energetycznego i przygotowania dokumentacji projektowej. Koszt projektu: 250 tys. PLN OSP Żychcice, OSP Kamyce, OSP Wojkowice Efekt ekologiczny projektu: 24 Mg CO 2 Środki własne OSP + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetowych na utrzymanie obiektu. Nr projektu 10 Tytuł projektu Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Projekt obejmuje przeprowadzenie kompleksowej termomodernizacji budynku oraz wymianę oświetlenia na energooszczędne. Realizacja niniejszego projektu ma na celu zmniejszenie energochłonności budynku. Koszt projektu: 470 tys. PLN Skarb Państwa Efekt ekologiczny projektu: 839 Mg CO 2 Budżet centralny + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Poprawa komfortu cieplnego w budynku. Ograniczenie wydatków budżetu centralnego na utrzymanie obiektu. Nr projektu 11 Tytuł projektu Modernizacja oświetlenia ulicznego Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Koszt projektu: 420 tys. PLN Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Projekt obejmuje modernizację oświetlenia ulicznego na terenie Wojkowic. Projekt ma być realizowany we współpracy z Tauron Dystrybucja. Efekt ekologiczny projektu: 91 Mg CO 2 TAURON Dystrybucja S.A. na bazie porozumienia środki Tauron Dystrybucja S.A. Zwiększenie efektywności energetycznej punktów świetlnych oraz zmniejszenie opłat za energię elektryczną. Nr projektu 12 Tytuł projektu Modernizacja sieci ciepłowniczej U&R CALOR Zgodność z celem strategicznym PGN Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Opis projektu Projekt obejmuje modernizację/wymianę starej sieci kanałowej na nową sieć ciepłowniczą wykonaną w technologii preizolowanej. Projekt prowadzi do ograniczenia strat ciepła na przesyle. Parametry projektu Koszt projektu: tys. PLN Efekt ekologiczny projektu: 191 Mg CO 2 Podmiot odpowiedzialny za realizację U&R CALOR Finansowanie Środki U&R CALOR + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Korzyści społeczne i finansowe Zwiększenie efektywności przesyłu ciepła co bezpośrednio wpływa na obniżenie jego zapotrzebowania w źródle. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 88

89 Nr projektu 13 Tytuł projektu Przyłączanie nowych odbiorców do systemu ciepłowniczego w celu ograniczenia niskiej emisji Zgodność z celem strategicznym PGN Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Projekt obejmuje przyłączenie nowych odbiorców ciepła do sieci ciepłowniczej. Projekt prowadzi Opis projektu do ograniczenia niskiej emisji i poprawę efektywności wykorzystania nośników energii. Projekt jest komplementarny z projektami nr 1,2 i 3. Parametry projektu Koszt projektu: tys. PLN Efekt ekologiczny projektu: 621 Mg CO 2 Podmiot odpowiedzialny za realizację U&R CALOR Finansowanie Środki U&R CALOR + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Zmiana sposobu zaopatrywania budynków w ciepło na system ciepłowniczy pozwoli na zwiększenie efektywności przetwarzania nośnika oraz większa ochronę środowiska w kontekście Korzyści społeczne i finansowe przestrzegania norm emisji. Nr projektu 14 Tytuł projektu Modernizacja ciepłowni należącej do U&R CALOR Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Projekt zakłada modernizację centralnego źródła ciepła w kontekście dostosowania standardów emisyjnych do wymogów stawianych obowiązujących od roku Realizacja projektu w znaczący sposób ograniczy emisję zanieczyszczeń wprowadzanych obecnie do atmosfery. Projekt obejmuje także budowę instalacji fotowoltaicznej. Koszt projektu: tys. PLN, w tym tys. PLN jako inwestycje w źródle U&R CALOR Efekt ekologiczny projektu: 540 Mg CO 2 (z instalacji fotowoltaicznej) Środki U&R CALOR + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Modernizacja źródła w kierunku nowocześniej ciepłowni lub elektrociepłowni w jednoznaczny sposób będzie pozytywnie oddziaływać na środowisko naturalne poprzez znaczące organicznie emitowanych zanieczyszczeń gazowych. UWAGA: Inwestycje dot. modernizacji źródła ciepła nie są objęte niniejszym PGN i nie zostały uwzględnione w rachunku efektów Planu z uwagi na udział źródła w EU ETS Nr projektu 15 Tytuł projektu Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej należącej do TAURON Dystrybucja S.A. Zgodność z celem strategicznym PGN Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Projekt zakłada przyłączenie nowych odbiorców oraz modernizację i odtworzenie majątku Tauron Dystrybucja S.A. Projekt zakłada m.in. budowę linii napowietrznej 20 kv o długości 2,59 km, Opis projektu budowę nowej stacji transformatorowej SN/nn 4 stacja, modernizację linii 110 kv Łagisza Julian / Łagisza Rozalia, modernizację i rozbudowę stacji GPZ Jowisz oraz modernizację sieci napowietrznej nn o łącznej długości 4,9 km Parametry projektu Koszt projektu: b.d. Efekt ekologiczny projektu: b.d. Podmiot odpowiedzialny za realizację TAURON Dystrybucja S.A. Finansowanie TAURON Dystrybucja S.A. + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Modernizacja i rozbudowa infrastruktury elektroenergetycznej na obszarze gminy Wojkowice Korzyści społeczne i finansowe przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego w jednoznaczny sposób będzie pozytywnie oddziaływać na środowisko naturalne poprzez znaczące organicznie emitowanych zanieczyszczeń gazowych. UWAGA: Projekt nie został uwzględniony w dalszej analizie efektów uzyskanych z realizacji niniejszego Planu z uwagi na brak możliwości określenia na etapie przygotowania PGN kosztów i efektów realizacji zadania. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 89

90 Nr projektu 16 Działania nieinwestycyjne: koncepcja modernizacji układu komunikacyjnego Wojkowic, Tytuł projektu promowanie gospodarki niskoemisyjnej, planowanie energetyczne, niskoemisyjne zamówienia publiczne, zarządzanie zużyciem i zakupem energii w obiektach gminnych Wprowadzenie racjonalnych wzorców konsumpcji energii i jej nośników Zgodność z celem Zwiększenie efektywności wykorzystywania i wytwarzania energii w obiektach na terenie miasta strategicznym PGN Racjonalne zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych na terenie miasta Projekt ma na celu realizację przez samorząd projektów miękkich w celu stymulowania rozwoju Opis projektu Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe gospodarczego uwzględniającego parametry gospodarki niskoemisyjnej. Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: 150 tys. PLN 196 Mg CO 2* Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Wzrost świadomości mieszkańców w kontekście efektywnego wykorzystywania energii oraz aktywne działania władz samorządowych jako gospodarza miasta pozwolą na efektywne gospodarowanie budżetem w kontekście działań związanych z energetyką i ochroną środowiska. * Szacunek własny wyliczony jako 0,5% spadek emisji w sektorze budynki, wyposażenie/urządzenia i przemysł w wyniku prowadzonych działań promujących gospodarkę niskoemisyjną. Nr projektu 17 Tytuł projektu Zgodność z celem strategicznym PGN Opis projektu Budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego A-R w Wojkowicach wraz z budową dróg rowerowych prowadzących do punktu przesiadkowego Zrównoważone zarządzanie infrastrukturą miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Celem projektu jest budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego zlokalizowanego w centrum miasta przy zbiegu ulic Sobieskiego/ Plaka. W zakres projektu wejdzie także modernizacja 2 węzłowych przystanków autobusowych zlokalizowanych w centrum przesiadkowym. Układ komunikacyjny obejmuje relacje dla 12 miast Aglomeracji. Zadanie obejmuje także budowę miejsc parkingowych przy przystanku (typu Park & Ride oraz Park & Bike) oraz infrastrukturę dla rowerzystów wraz z punktem obsługi pasażera. Drugim etapem, wchodzącym w zakres niniejszego projektu będzie realizacja dróg rowerowych, doprowadzających do punktu przesiadkowego w Wojkowicach. Ponadto projekt obejmuje doposażenie przystanków komunikacji oraz najczęściej odwiedzanych miejsc użyteczności publicznej w wiaty rowerowe i stojaki. Punkt przesiadkowy wyposażony zostanie w monitoring. Realizacja niniejszego projektu przyczyni się do zwiększenia efektywności transportu zbiorowego. Projekt jest częścią projektu międzygminnego pn. Zintegrowany system połączeń rowerowych w Powiecie Będzińskim, jako istotny element strategii niskoemisyjnej. Parametry projektu Koszt projektu: tys. PLN Efekt ekologiczny projektu: 23 Mg CO 2* Podmiot odpowiedzialny za realizację Miasto Wojkowice Finansowanie Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Korzyści społeczne i finansowe Ograniczenie ruchu kołowego pojazdów osobowych w skutek uruchomienia nowoczesnego centrum przesiadkowego pozwoli na obniżenie zużycia paliwa o ograniczenie emisji spalin. * Szacunek własny wyliczony jako 1% spadek emisji w transporcie osobowym indywidualnym Nr projektu 18 Tytuł projektu Gospodarka wodno-ściekowa w Gminie Wojkowice etap II Zgodność z celem strategicznym PGN Zrównoważone zarządzanie infrastruktura miasta ukierunkowane na niskoemisyjny rozwój Przedmiotem projektu jest budowa sieci kanalizacji wodno-ściekowej na terenie miasta. Będzie Opis projektu to II etap aktualnie realizowanego projektu. Niniejszy projekt dotyczyć będzie budowy sieci Parametry projektu Podmiot odpowiedzialny za realizację Finansowanie Korzyści społeczne i finansowe kanalizacji sanitarnej i deszczowej w ulicach przyległych do nowo wybudowanej kanalizacji Koszt projektu: Efekt ekologiczny projektu: tys. PLN - Miasto Wojkowice Budżet Miasta Wojkowice + preferencyjne środki zewnętrzne (dotacje, pożyczki, itp.) Rozbudowa sieci kanalizacyjnej pozwoli na ograniczenie emisji metanu do atmosfery z przydomowych zbiorników na nieczystości płynne. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 90

91 9.2. Preferencje interesariuszy Planu gospodarki niskoemisyjnej Plan gospodarki niskoemisyjnej w swoich założeniach ma za zadanie zaplanowanie i uporządkowanie działań służących rozwojowi lokalnemu i poprawie warunków życia mieszańców danej Gminy. Spełnia również funkcję dokumentu koordynującego działania różnych podmiotów i gminy poprzez zgrupowanie i wymianę informacji na temat planowanych działań. Istotnym parametrem zadań planowanych do realizacji w okresie objętym przez PGN jest ich kształt techniczny i zakres, które przekładają się na późniejsze warunki finansowe realizacji inwestycji i eksploatacji obiektów. W procesie formułowania poszczególnych projektów uwzględnione zostały preferencje poszczególnych interesariuszy projektu oraz działania planowane przez Miasto. Lista projektów przedstawiona w poprzednim rozdziale powstała w oparciu o zgłoszenia potencjalnych interesariuszy PGN, które zgromadzono na etapie pozyskiwania danych wejściowych (m.in. w ankietach). W poniższej tabeli przedstawiono syntetycznie projekty uwzględnione w PGN wraz z informacją, kto dany projekt zgłosił i w jakiej formule i/oraz z jakim dokumentem dany projekt jest powiązany. Ta ostatnia funkcja ma szczególne znaczenie z uwagi na konieczność zapewnienia spójności dokumentów planowania w aspekcie okresu programowania środków preferencyjnego finansowania UE na lata Tabela 9-1. Zestawienie interesariuszy projektów Nr projektu Wyszczególnienie Jednostka zgłaszająca Rodzaj zgłoszenia Niskoenergetyczne budynki termomodernizacja komunalnych budynków mieszkalnych w Wojkowicach + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Miejski Ośrodek Kultury w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Zakład Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Urząd Miasta w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Policja i MOPS w Wojkowicach Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej: Centrum Usług Społecznych przy ul. Morcinka 11 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice Miasto Wojkowice Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe Osoby fizyczne/wspólnoty mieszkaniowe Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice OSP 10 Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach ZK w Wojkowicach 11 Modernizacja oświetlenia ulicznego Tauron Dystrybucja Ankieta od GREMAX Ankieta od SM Górnik, MPGKiM Siemian. Śl., PZN "POSESJA", ZN B. Michalik Ankiety od osób indywidualnych ZIT ZIT ZIT Konsultacje z UM Wojkowice ZIT Ankieta OSP Ankieta od ZK w Wojkowicach Porozumienie pomiędzy UM a TD 12 Modernizacja sieci ciepłowniczej U&R CALOR U&R CALOR Ankieta od U&R CALOR 13 Przyłączanie nowych odbiorców do systemu ciepłowniczego w celu ograniczenia niskiej emisji U&R CALOR Ankieta od U&R CALOR 14 Modernizacja ciepłowni należącej do U&R CALOR U&R CALOR Ankieta od U&R CALOR 15 Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej TAURON Dystrybucja Pismo TD/O7/SR/ należącej do TAURON Dystrybucja S.A. S.A. 23/ Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 91

92 Nr projektu Wyszczególnienie Jednostka zgłaszająca Rodzaj zgłoszenia Działania nieinwestycyjne: koncepcja modernizacji układu komunikacyjnego Wojkowic, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, planowanie energetyczne, niskoemisyjne za-mówienia publiczne, zarządzanie zużyciem i zakupem energii w obiektach gminnych Budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego A-R w Wojkowicach wraz z budową dróg rowerowych prowadzących do punktu przesiadkowego. Projekt jest częścią międzygminnego projektu pn. Zintegrowany system połączeń rowerowych w Powiecie Będzińskim, jako istotny element strategii niskoemisyjnej Gospodarka wodno-ściekowa w Gminie Wojkowice etap II Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Konsultacje z UM Wojkowice ZIT ZIT Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 92

93 10. Analiza efektów ekologicznych i harmonogram realizacji projektów Realizacja ww. projektów w okresie pozwoli na ograniczenie zużycia energii i/lub emisji zanieczyszczeń gazowych wynikających ze wzrostu efektywności przetwarzania nośnika energii lub jego zmiany. W tabeli poniżej w syntetyczny sposób zaprezentowano harmonogram i efekty ekologiczne wynikające z realizacji poszczególnych projektów. Tabela Zestawienie efektów ekologicznych realizacji projektów i ich efektywności Nr projektu Wyszczególnienie Ograniczenie zużycia energii końcowej [MWh/rok] Ograniczenie emisji [Mg CO 2/rok] Niskoenergetyczne budynki termomodernizacja komunalnych budynków mieszkalnych w Wojkowicach + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Miejski Ośrodek Kultury w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Zakład Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Urząd Miasta w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Policja i MOPS w Wojkowicach Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej: Centrum Usług Społecznych przy ul. Morcinka Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach Modernizacja oświetlenia ulicznego Modernizacja sieci ciepłowniczej U&R CALOR Przyłączanie nowych odbiorców do systemu ciepłowniczego w celu ograniczenia niskiej emisji Modernizacja ciepłowni należącej do U&R CALOR Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej należącej do TAURON Dystrybucja S.A Działania nieinwestycyjne: koncepcja modernizacji układu komunikacyjnego Wojkowic, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, planowanie energetyczne, niskoemisyjne za-mówienia publiczne, zarządzanie zużyciem i zakupem energii w obiektach gminnych Budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego A-R w Wojkowicach wraz z budową dróg rowerowych prowadzących do punktu przesiadkowego Gospodarka wodno-ściekowa w Gminie Wojkowice etap II - - RAZEM Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 93

94 W kolejnej tabeli przestawiono szacunkową kalkulację kosztów realizacji poszczególnych projektów ze wskazaniem podmiotu odpowiedzialnego za jego realizację. Nakłady na realizacje projektów określone zostały w oparciu o: deklaracje kosztów i efektów wg uzyskanych ankiet, zadeklarowane koszty zadań w dokumentach planistycznych, audytach i preliminarzach budżetowych, kalkulacje własne w oparciu o dostępne cenniki (np. BISTYP). Tabela Harmonogram realizacji projektów wraz z kosztami ich realizacji Nr projektu Wyszczególnienie Niskoenergetyczne budynki termomodernizacja komunalnych budynków mieszkalnych w Wojkowicach + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Miejski Ośrodek Kultury w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Zakład Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Urząd Miasta w Wojkowicach Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej - Policja i MOPS w Wojkowicach Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej: Centrum Usług Społecznych przy ul. Morcinka 11 Termomodernizacja budynku użyteczności publicznej inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach Podmiot odpowiedzialny za realizację Termin realizacji Koszty realizacji [tys. PLN] Miasto Wojkowice Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe Osoby fizyczne/wspólnoty mieszkaniowe Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice OSP Skarb Państwa Modernizacja oświetlenia ulicznego Tauron Dystrybucja Modernizacja sieci ciepłowniczej U&R CALOR U&R CALOR Przyłączanie nowych odbiorców do systemu ciepłowniczego w celu ograniczenia niskiej emisji Modernizacja ciepłowni należącej do U&R CALOR Modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej należącej do TAURON Dystrybucja S.A. Działania nieinwestycyjne: koncepcja modernizacji układu komunikacyjnego Wojkowic, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, planowanie energetyczne, niskoemisyjne zamówienia publiczne, zarządzanie zużyciem i zakupem energii w obiektach gminnych U&R CALOR U&R CALOR Tauron Dystrybucja Miasto Wojkowice Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 94

95 Nr projektu Wyszczególnienie Budowa zintegrowanego centrum przesiadkowego A-R w Wojkowicach wraz z budową dróg rowerowych prowadzących do punktu przesiadkowego Gospodarka wodno-ściekowa w Gminie Wojkowice etap II Podmiot odpowiedzialny za realizację Termin realizacji Koszty realizacji [tys. PLN] Miasto Wojkowice Miasto Wojkowice RAZEM Na poniższym wykresie przedstawiono nakłady inwestycyjne niezbędne do realizacji poszczególnych projektów w kolejnych latach oraz udział budżetu Miasta Wojkowice. Wykres 10-1 Nakłady inwestycyjne w poszczególnych latach [tys. PLN] Całkowite wydatki na realizację projektów wskazanych w PGN w latach wyniosą łącznie 25,35 mln PLN, z czego Miasto Wojkowice, głównie w latach , poniesie ok. 11,25 mln. PLN. Pozostała kwota pochodzić będzie głównie ze środków osób fizycznych oraz przedsiębiorstw, zainteresowanych realizacją projektów wskazanych w PGN. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż planowane przez Miasto inwestycje oparte są w znaczącej części na finansowaniu ze środków UE w ramach nowej perspektywy finansowej na lata W związku z powyższym wkład własny miasta może wynieść ok. 2-3 mln PLN w zależności od wielkości pozyskanego dofinansowania. Harmonogram realizacji poszczególnych projektów w postaci wykresu Gantt a przedstawiono poniżej. Na wykresie zaznaczono za zielono projekty, które realizowane są przez Miasto Wojkowice, a na niebiesko projekty realizowane przez pozostałe podmioty, w tym: spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, osoby fizyczne, podmioty gospodarcze, Skarb Państwa itp. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 95

96 Wykres 10-2 Harmonogram realizacji poszczególnych projektów w ramach PGN Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice

97 10.1. Efektywność energetyczna i ekologiczna projektów Zgodnie z informacjami zawartymi w dokumentach operacyjnych nowej perspektywy finansowej na lata , dofinansowanie projektów będzie następować w oparciu m.in. o ich efektywność energetyczną. W związku z tym preferowane będą projekty generujące oszczędności energii na poziomie powyżej 60%. Projekty, których wskaźnik oszczędności energii wyniesie poniżej 25% nie będą mogły liczyć na dofinansowanie. Na wykresie poniżej przedstawiono efektywność energetyczną projektów, dla których zgromadzone dane pozwalały na jej wyliczenie. Efektywność energetyczną wyliczono jako stosunek zaoszczędzonej energii finalnej do finalnej energii zużywanej przez obiekt przed realizacją projektu. Analogicznie wyliczono efektywność środowiskową, tj. jako wskaźnik ograniczenia emisji CO 2. Czerwoną linią zaznaczono minimalną efektywność energetyczną pozwalającą ubiegać się o współfinansowanie projektów ze środków UE, zaś linią niebieską wartość preferowaną. Wykres 10-3 Efektywność energetyczna i środowiskowa projektów Jak widać na powyższym wykresie jedynie projekty 10 i 11 nie osiągają minimalnego poziomu efektywności energetycznej, ponieważ wskaźniki dla tych projektów kształtują się na poziomie ok. 20%. Niemniej jednak, jak zaznaczono we wcześniejszych rozdziałach, wszystkie projekty przed ich realizacją wymagają opracowania audytów energetycznych i dokumentacji projektowej, które to szczegółowo określą zakres działań inwestycyjnych, nakłady finansowe oraz efekty energetyczne i ekologiczne. W związku z powyższym na obecnym etapie prac nie należy wykluczać żadnego projektu z dalszej ścieżki ich współfinansowania ze środków zewnętrznych. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 97

98 11. Analiza ekonomiczna realizacji projektów EE energoekspert sp. z o. o. W celu dopełnienia analiz preferencji realizacji wybranych przedsięwzięć, dla których zgromadzono odpowiednie dane wejściowe, dokonano ich oceny ekonomicznej z punktu widzenia poniesionych wydatków i uzyskanych efektów. Przeanalizowano projekty pod względem bieżącej wartości netto (NPV), prostego okresu zwrotu (SPBT) oraz dynamicznego kosztu jednostkowego (DGC). Celem analizy DGC jest umożliwienie porównania uzyskania efektu ekologicznego przy najniższych nakładach inwestycyjnych i kosztach eksploatacji. Ujęcie dynamiczne polega na braniu pod uwagę zmiany wartości pieniądza w czasie, czyli stosowaniu metody dyskontowania. Dynamiczny koszt jednostkowy odpowiada więc cenie, która pozwala na uzyskanie zdyskontowanych przychodów równych zdyskontowanym kosztom. DGC pokazuje jaki jest techniczny koszt uzyskania jednostki efektu ograniczenia emisji CO 2. Koszt ten jest wyrażony w złotówkach na jednostkę efektu ekologicznego, tj. PLN/Mg CO 2. Czym DGC jest niższy ale większa od 0, tym lepiej. Wartości poniżej 0 świadczą o braku rentowności projektu i nie mogą być brane pod uwagę jako wyznacznik minimalizacji kosztu uzyskania efektu ekologicznego. Obliczenia NPV i SPBT prowadzono wariantowo: bez dotacji i z dotacją w wysokości 50% nakładów inwestycyjnych. Obliczenia DGC dokonano bez uwzględnienia ewentualnej dotacji. Wyniki poszczególnych projektów realizowanych w latach zostały przedstawione w tabeli poniżej. Tabela Zestawienie wyników analiz finansowo-ekonomicznych Nr projektu Projekt NPV bez dotacji [tys. PLN] Niskoenergetyczne budynki termomodernizacja komunalnych 1 budynków mieszkalnych w Wojkowicach + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków 2 spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynków 3 indywidualnych + zmiana źródła zasilania w ciepło Termomodernizacja budynku 4 użyteczności publicznej - Miejski Ośrodek Kultury w Wojkowicach Termomodernizacja budynku 5 użyteczności publicznej - Zakład Opieki Zdrowotnej w Wojkowicach Termomodernizacja budynku 6 użyteczności publicznej - Urząd Miasta w Wojkowicach Termomodernizacja budynku 7 użyteczności publicznej - Policja i MOPS w Wojkowicach Termomodernizacja budynków 8 użyteczności publicznej Centrum Usług Społecznych przy ul. Morcinka 11 Termomodernizacja budynku 9 użyteczności publicznej inne niż gminne: OSP: Wojkowice, Kamyce i Żychcice 10 Modernizacja Zakładu Karnego w Wojkowicach 11 Modernizacja oświetlenia ulicznego NPV z dotacją [tys. PLN] SPBT bez dotacji SPBT z dotacją DGC [PLN/Mg CO 2] Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 98

99 Analizując powyższe wyniki obliczeń należy stwierdzić, iż pozyskanie dotacji zarówno przez samorząd jak i podmioty prywatne znacznie podwyższa rentowności planowanych do realizacji projektów, a często wręcz decyduje o jego opłacalności. Kluczową więc rolą władz miasta jest wspieranie podmiotów prywatnych w aplikowaniu o środki z nowej perspektywy finansowanej z UE na lata , ponieważ środki te mogą zdecydować i przyspieszyć w znaczący sposób realizację wybranych projektów. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Miasto jako jednostka samorządowa powinna aplikować o dofinansowanie zadań realizowanych na substancji gminnej i prowadzących do efektywności energetycznej i ochrony środowiska. Często ze względu na skalę planowanych działań i ograniczone środki własne dotacja/preferencyjna pożyczka jest jedynym sposobem na sfinansowanie koniecznych do podjęcia działań w tym zakresie. Powyższe działania miasta winny być realizowane przy zachowaniu zasady rynkowości dostaw energii i nie mogą naruszać równowagi konkurencyjnej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 99

100 12. Analiza możliwych do uzyskania celów ilościowych Identyfikacja zadań planowanych do realizacji do roku 2020 na obszarze Miasta Wojkowice oraz związane z tym efekty, zarówno ograniczenia zużycia energii, jak i ograniczenia emisji gazów do atmosfery, w tym CO 2, w znaczącej mierze zależą od podmiotów niezależnych od Miasta. Realizacja zadań, za które odpowiedzialne jest Miasto powoduje w ogólnym rozrachunku ograniczenie zużycia energii jedynie o ok. 12% i ograniczenia emisji CO 2 o ok. 10% w stosunku do roku 2013, co przekłada się odpowiednio na MWh/rok i 463 Mg CO 2 /rok. W wyniku tak postawionej sytuacji, jak już wspomniano we wcześniejszych rozdziałach, istotne jest aby samorząd, jako główne zadanie postawił sobie stymulowanie poprzez wsparcie w procesie pozyskiwania dotacji czy też realizację programu dotacji z budżetu Miasta, działań zawartych w niniejszym opracowaniu i innych, które na bieżąco realizowane będą na terenie Miasta Wojkowice w perspektywie roku 2020 i będą przynosić poprawę efektywności energetycznej. Poniżej w tabelach przedstawiono zadania w poszczególnych latach w podziale na projekty realizowane przez Miasto i pozostałe podmioty. Tabela Planowane ograniczenie emisji CO 2 [Mg] Wyszczególnienie/Rok SUMA Udział Realizacja projektów przez Miasto Wojkowice % Realizacja projektów przez inne podmioty % RAZEM w latach % RAZEM narastająco Tabela Planowane ograniczenie zużycia energii [MWh] Wyszczególnienie/Rok SUMA Udział Realizacja projektów przez Miasto Wojkowice % Realizacja projektów przez inne podmioty % RAZEM % RAZEM narastająco Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 100

101 13. Scenariusze ograniczenia emisji CO 2 W celu kompleksowego zestawienia przewidywanej emisji w perspektywie roku 2020 prognozę przedstawiono w 3 scenariuszach: 1. Scenariusz 1: bazowy, który został opisany w rozdziałach poprzednich, 2. Scenariusz 2: obejmujący wzrost zużycia energii elektrycznej przez gospodarstwa domowe w tempie 1,6% rocznie, 3. Scenariusz 3: obejmujący wzrost zużycia energii elektrycznej przez gospodarstwa domowe w tempie ok. 1,6% rocznie oraz wzrost zapotrzebowania wynikający z planów rozwoju Miasta wg Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (rok 2012) na poziomie ok. 0,3%. Wyniki bilansu przedstawiono poniżej. Tabela Zestawienie wg stanu na rok 2020 dla poszczególnych scenariuszy Finalne zużycie SO 2 NO x CO Pył Wyszczególnienie energii [Mg/rok] [Mg/rok] [Mg/rok] [Mg/rok] [MWh/rok] CO 2 [Mg/rok] B(a)P [Mg/rok] Stan na rok ,07 Scenariusz ,06 Scenariusz ,05 Scenariusz ,05 Tabela Zestawienie wg stanu na rok 2020 dla poszczególnych scenariuszy w odniesieniu do roku 2013 [rok bazowy=100%] Finalne Wyszczególnienie zużycie SO 2 NO x CO Pył CO 2 B(a)P energii Scenariusz 1 94% 67% 87% 79% 79% 89% 82% Scenariusz 2 95% 68% 92% 78% 79% 93% 81% Scenariusz 3 97% 69% 94% 79% 81% 95% 81% Wg zestawień jw. w perspektywie roku 2020 ograniczenie finalnego zużycia energii na obszarze miasta Wojkowice może wynieść od 3% do 6% w stosunku do roku 2013 odpowiednio dla scenariusza 3 i 1. Analogicznie sytuacja wygląda w przypadku ograniczenia emisji CO 2 której poziom wynosi odpowiednio 5% i 11%. Jak już wspomniano wcześniej, jedynie ok. 6 7% ograniczenia zużycia i emisji zależy od działań prowadzonych bezpośrednio przez samorząd. Pozostała część działań zaplanowanych w latach i dot. efektywności energetycznej i rozwoju OZE leży po stronie podmiotów niezależnych od miasta. W związku z powyższym Miasto samodzielnie może zrealizować projekty dające redukcję CO 2 do roku 2020 jedynie o ok. 463 Mg, co jest wynikiem ograniczenia zużycia energii odpowiednio o ok MWh/rok. Tak więc uzyskanie celu ilościowego na poziomie jak w scenariuszu 1 wymaga zaangażowania w realizację PGN interesariuszy zewnętrznych, dla których PGN może stanowić podstawową szansę na uzyskanie preferencyjnego finansowania dla planowanych przez nich działań. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 101

102 14. Finansowanie przedsięwzięć W ramach finansowania przedsięwzięć ujętych w Planie Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice należy wymienić programy mające na celu wspieranie gospodarki niskoemisyjnej, ochronę środowiska, powstrzymywanie lub dostosowanie się do zmian klimatu, komunikację oraz bezpieczeństwo energetyczne, dostępne w ramach nowej perspektywy finansowej UE na lata Poniżej przedstawiono możliwości finansowania działań wg stanu na rok Należy jednak weryfikować potencjalne źródła finansowania oraz uzupełniać o nowe w miarę rozwoju systemów wsparcia inwestycji. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Oś Priorytetowa I: Zmniejszenie emisyjności gospodarki: Priorytet Inwestycyjny 4.1. Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych 4.2. Promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach 4.3. Wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystania odnawialnych źródeł energii w infrastrukturze publicznej, w tym w budynkach publicznych, i w sektorze mieszkaniowym 4.4. Rozwijanie i wdrażanie inteligentnych systemów dystrybucji działających na niskich i średnich poziomach napięcia 4.5. Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu 4.6. Promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe Beneficjent (główny) przedsiębiorcy przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego Min/Max wartość projektu wytwarzanie energii z OZE: min. 20 mln zł min.10 mln zł. Wytwarzanie energii w kogeneracji: min. 10 mln zł Efektywność energetyczna preferowane pow. 60%, min. 25% preferowane pow. 60%, min. 25%; redukcja CO 2 min.30% min 10% redukcja CO 2 min. 30% do wsparcia nie kwalifikują się inwestycje redukcji emisji gazów cieplarnianych wymienione w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, w tym inst. energetycznego spalania o nominalnej mocy cieplnej pow. 20MW; wsparcie mogą otrzymać instalacje na biomasę, nie objęte ww. dyrektywą Łączna alokacja środków wynosi około mln euro. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 102

103 Środki w ramach Systemu Zielonych Inwestycji (GIS) Priorytet 3 Ochrona atmosfery, Działanie 5.8 Wsparcie przedsiębiorców w zakresie niskoemisyjnej i zasobooszczędnej gospodarki: Programy priorytetowe 1. Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej Beneficjent (główny) jednostki samorządu terytorialnego 2. Biogazownie rolnicze przedsiębiorcy 3. Elektrociepłownie i ciepłownie na biomasę 4. Budowa, rozbudowa i przebudowa sieci elektroenergetycznych w celu przyłączenia źródeł wytwórczych energetyki wiatrowej (OZE) 5. Zarządzenia energią w budynkach wybranych podmiotów sektora finansów publicznych 6. SOWA Energooszczędne oświetlenie publiczne 7. GAZELA Niskoemisyjny transport publiczny przedsiębiorcy przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego jednostki samorządu terytorialnego jednostki samorządu terytorialnego Wartość dofinansowania do 50% kosztów kwalifikowalnych dotacja: do 30% kosztów kwalifikowanych; pożyczka: do 45% kosztów kwalifikowanych dotacja: do 30% kosztów kwalifikowanych; pożyczka: do 45% kosztów kwalifikowanych dotacja: 200 zł/1 KW przyłączonej mocy elektrycznej ze źródeł wytwórczych energetyki wiatrowej, lecz nie więcej niż 40% kosztów kwalifikowalnych do 100% kosztów kwalifikowalnych dotacja: do 45% kosztów kwalifikowanych; pożyczka: do 55% kosztów kwalifikowanych do 100% kosztów kwalifikowalnych Min/Max wartość projektu pow. 2 mln zł. (projekty grupowe pow. 5 mln zł.) pow. 5 mln zł. pow. 2 mln zł. min. 6 mln zł. pow. 1 mln zł. (projekty grupowe pow. 2 mln zł.) min. 8 mln zł. Uwaga źródła rozproszone o nominalnej mocy cieplnej poniżej 20 MWt koszt uzyskania oszczędności 1GJ energii pierwotnej (rozumianej, jako energia zawarta w spalonym w źródle ciepła paliwie) wynosi nie więcej niż 1200 zł/gj min. ograniczenie emisji CO 2 o 40%; min. ograniczenie emisji CO 2 o 250 Mg/rok. Wypłaty środków z podjętych i planowanych zobowiązań dla bezzwrotnych form dofinansowania programów wynoszą około mln zł. Wypłaty środków z podjętych i planowanych zobowiązań dla zwrotnych form dofinansowania programów wynoszą około 802 mln zł. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 103

104 Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata Oś Priorytetowa IV: Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna Działanie 4.1. Odnawialne źródła energii 4.2. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w przedsiębiorstwach 4.3. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w infrastrukturze publicznej i sektorze mieszkaniowym 4.4. Wysokosprawna kogeneracja 4.5. Niskoemisyjny transport miejski i efektywne oświetlenie Beneficjent (główny) jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, PPP przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, PPP jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, PPP jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, PPP Łączna alokacja środków wynosi około 744 mln euro. Program Priorytetowy KAWKA Program Priorytetowy: Poprawa Jakości Powietrza Część 2) KAWKA Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii: Beneficjent (główny) osoby fizyczne i wspólnoty mieszkaniowe Wartość dofinansowania do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie Wartość dofinansowania Efektywność energetyczna do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie do uzupełnienia na późniejszym etapie Łączne dofinansowanie: do 80% kosztów kwalifikowanych, w tym: - dotacja ze środków NFOŚiGW do 45%, - pożyczka ze środków WFOŚiGW w Katowicach do 35%. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach Priorytet: Ochrona atmosfery Cel operacyjny OA 1. Zmniejszanie emisji pyłowogazowej, w tym tzw. niskiej emisji, zwiększenie efektywności energetycznej wytwarzania, przesyłu lub użytkowania energii Zadania OA 1.1. Wdrażanie projektów nowoczesnych, efektywnych i przyjaznych środowisku układów technologicznych oraz systemów wytwarzania, przesyłu lub użytkowania energii OA 1.2. Budowa lub zmiana systemu ogrzewania na bardziej efektywny ekologicznie i energetycznie OA 1.3. Budowa i modernizacja systemów redukcji zanieczyszczeń pyłowo gazowych OA 1.4. Wdrażanie obszarowych programów ograniczenia emisji pyłowogazowych OA 1.5. Termoizolacja budynków w zakresie wynikającym z audytu energetycznego OA 1.7. Instalacje do produkcji paliw niskoemisyjnych lub biopaliw Beneficjent (główny) jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy Wartość dofinansowania pożyczka_ do 80% kosztów kwalifikowanych, dotacja: do 50% lub 80% kosztów kwalifikowanych możliwość dofinansowania na niektóre zadania do 100% kosztów kwalifikowalnych Uwagi zasady udzielania kredytów: do 90% nakładów inwestycyjnych lecz nie więcej niż 300.tys. zł. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 104

105 Cel operacyjny OA 2. Zastosowanie odnawialnych lub alternatywnych źródeł energii OA 3. Wspieranie budownictwa niskoenergetyczn ego Zadania OA 1.8. Wymiana autobusów komunikacji miejskiej z wprowadzeniem do eksploatacji pojazdów z napędem hybrydowym OA 1.9. Inwestycje z zakresu ochrony atmosfery, dofinansowane ze środków zagranicznych. OA 2.1. Wdrażanie programów lub projektów zwiększających efektywność energetyczną, w tym z zastosowaniem odnawialnych lub alternatywnych źródeł energii OA 3.1. Inwestycje polegające na budowie obiektów użyteczności publicznej o niemal zerowym zużyciu energii*, realizowane przez jednostki sektorafinansów publicznych Beneficjent (główny) jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy Wartość dofinansowania pożyczka_ do 80% kosztów kwalifikowanych, dotacja: do 50% lub 80% kosztów kwalifikowanych możliwość dofinansowania na niektóre zadania do 100% kosztów kwalifikowalnych pożyczka_ do 80% kosztów kwalifikowanych, dotacja: do 50% lub 80% kosztów kwalifikowanych możliwość dofinansowania na niektóre zadania do 100% kosztów kwalifikowalnych Uwagi zasady udzielania kredytów: do 90% nakładów inwestycyjnych lecz nie więcej niż 300.tys. zł. zasady udzielania kredytów: do 90% nakładów inwestycyjnych lecz nie więcej niż 300.tys. zł. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 105

106 15. System monitoringu i oceny wytyczne EE energoekspert sp. z o. o. W celu kontrolowania postępów we wdrażaniu Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice, ograniczenia emisji CO 2 i zużycia energii oraz wprowadzania ewentualnych poprawek, konieczne jest prowadzenie stałego monitoringu PGN. Ważnym jest, aby władze miasta oraz pozostali interesariusze byli informowani o osiąganych postępach. System monitoringu i oceny realizacji PGN wymaga: gromadzenia informacji poprzez systematyczne zbieranie danych energetycznych, innych danych o aktywności dla poszczególnych sektorów, aktualizację bazy danych oraz systematyczne zbieranie danych liczbowych i informacji dotyczących realizacji poszczególnych zadań PGN, zgodnie z charakterem zadania (według określonych wskaźników monitorowania zadań); selekcjonowania informacji poprzez uporządkowanie, przetworzenie i analizę danych; analizy zebranych danych poprzez porównanie osiągniętych wyników z założeniami PGN, określenie stopnia wykonania zapisów przyjętego PGN, identyfikację ewentualnych rozbieżności, przyczyny odchyleń, określenie działań korygujących polegających na modyfikowaniu dotychczasowych działań, ewentualne wprowadzenie nowych instrumentów wsparcia oraz w razie konieczności aktualizacji PGN przeprowadzenia zaplanowanych działań korygujących; raportowania poprzez przygotowanie raportów z realizacji zadań ujętych w PGN oraz ocenę realizacji. Zbieranie danych powinno być realizowane w ramach powołanej grupy roboczej, gdyż tego typu inwentaryzacje wiążą się z dużym wysiłkiem oraz wysokim stopniem zaangażowania środków ludzkich. Należy ponadto wyznaczyć odpowiedni harmonogram monitoringu efektów działania. Każda jednostka realizująca zadania powinna przekazywać informacje o przebiegu swoich zadań do Koordynatora PGN, odpowiedzialnego za zebranie całości danych, odpowiednią ich analizę oraz sporządzenie raportu. Informacje dotyczące monitoringu realizacji powinny być przekazywane z częstotliwością minimum raz na rok. Również raportowanie powinno być realizowane co roku, za każdy poprzedni rok i obejmować analizę stanu realizacji zadań oraz osiągnięte rezultaty w zakresie redukcji emisji oraz zużycia energii. Ocena realizacji celów wykonywana jest na podstawie danych zebranych dla poszczególnych działań oraz informacji zawartych w bazie emisji. Podstawowym sposobem oceny realizacji PGN jest porównanie wartości wskaźników poszczególnych celów dla określonego roku z wartościami docelowymi i oczekiwanym trendem. Wskaźniki mogą wykazywać odchylenia od ogólnego trendu, który jednak w długiej perspektywie czasu powinien być stały i zgodny z oczekiwaniem. Jeżeli zostaną zaobserwowane trendy odwrotne niż oczekiwane, należy uważnie przeanalizować realizację działań oraz zachodzące uwarunkowania zewnętrzne, a następnie podjąć działania korygujące. Szczegółowe wskaźniki monitorowania zostały przypisane do poszczególnych działań, w celu umożliwienia skutecznego monitorowania stopnia realizacji PGN. Do głównych wskaźników monitorowania realizacji PGN należą: wielkość emisji CO 2 z obszaru miasta w danym roku (Mg CO 2 /rok) oczekiwany jest trend malejący; stopień redukcji emisji w stosunku do roku bazowego (%) oczekiwany jest trend rosnący; Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 106

107 wielkość zużycia energii na terenie miasta w danym roku (MWh/rok) oczekiwany jest trend malejący; stopień redukcji zużycia energii w stosunku do roku bazowego (%) oczekiwany jest trend rosnący; zużycie energii ze źródeł odnawialnych na terenie miasta w danym roku (MWh/rok) oczekiwany jest trend rosnący; udział zużycia energii ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii na terenie miasta w danym roku (%) oczekiwany jest trend rosnący; poziom substancji w powietrzu (µg/m 3 ) oczekiwany jest trend malejący. Jak wcześniej zaznaczono na terenie Wojkowic właściwa realizacja PGN wymaga: ustalenia grupy roboczej, w skład które powinni wejść: koordynator główny ze strony miasta, przedstawiciele interesariuszy zgłoszonych projektów; monitoring stanu przygotowania do realizacji zadań i rzeczowej realizacji winien być przedmiotem monitoringu i raportowania dla Rady Miasta przynajmniej raz w roku; monitoring PGN winien być w cyklach trzyletnich połączony i skoordynowany z aktualizacją Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, stanowiącą obowiązek ustawowy gminy wg Art. 19 ustawy Prawo energetyczne. Tabele raportu dotyczące monitoringu realizacji poszczególnych projektów wg niniejszego PGN zamieszczono w arkuszu kalkulacyjnym bazy danych zakładki BIZE_ i BIE_. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 107

108 16. Analiza uwarunkowań realizacji planu W poniższej tabeli przedstawiono analizę SWOT związaną z realizacją PGN. Analiza przedstawia czynniki wewnętrzne: mocne i słabe strony miasta oraz czynniki zewnętrzne: szanse i zagrożenia, mogące mieć znaczący wpływ na realizację zadań z zakresu efektywności energetycznej i ograniczania emisji. Tabela Analiza SWOT uwarunkowania realizacji Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Silne strony plany modernizacji i stosowanie energooszczędnych rozwiązań systemu oświetlenia ulicznego; rozwinięta i możliwa do użytkowania przez społeczność lokalną infrastruktura techniczna; stosunkowo dobre uzbrojenie gminy w sieci infrastruktury technicznej; wzrastająca świadomość obywatelska i ekologiczna mieszkańców; promowanie postawy przedsiębiorczości wśród młodzieży; potencjał wykorzystania energii słonecznej. Słabe strony konieczność modernizacji oświetlenia ulicznego; ograniczone środki finansowe miasta w działania inwestycyjne zapisane w PGN; przekroczenia poziomu docelowego benzo(a)pirenu i pyłu w powietrzu; zanieczyszczenie powietrza pochodzące z komunikacji, problem niskiej emisji, pochodzącej głównie z indywidualnych systemów grzewczych, niewystarczający poziom działań w zakresie oszczędności energii. Szanse krajowe zobowiązania dotyczące zapewnienia odpowiedniego poziomu energii odnawialnej i biopaliw na poziomie krajowym w zużyciu końcowym; wymagania dotyczące efektywności energetycznej i OZE (dyrektywy UE); racjonalne gospodarowanie energią i ograniczanie emisji w skali europejskiej i krajowej; rozwój technologii energooszczędnych oraz ich coraz większa dostępność; wymiana środków transportu na pojazdy spełniające wymogi wyższych klas norm emisji spalin; wzrost cen nośników energii powodujący presję na ograniczenie końcowego zużycia energii; wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa; rozpoczęcie nowej perspektywy finansowej UE ; rozwój technologii energooszczędnych oraz ich coraz większa dostępność (np. tanie świetlówki energooszczędne). Zagrożenia zaniechanie realizacji deklarowanych przez interesariuszy PGN projektów, brak środków zewnętrznych na realizację poszczególnych celów, brak wystarczającego wsparcia ze strony władz wojewódzkich, brak wymiany informacji pomiędzy podmiotami funkcjonującymi na lokalnym rynku energii; brak porozumienia w sprawie redukcji emisji i osłabienie roli polityki klimatycznej UE; ogólnokrajowy trend wzrostu zużycia energii elektrycznej; brak aktualnych regulacji prawnych - zagrożona realizacja wypełnienia celów wskaźnikowych OZE (15%) w skali kraju; utrzymywanie się wysokich cen gazu; bardzo intensywny przyrost liczby pojazdów poruszających się w obrębie aglomeracji; niewystarczające zaplecze wyspecjalizowanej kadry do koordynacji realizacji PGN. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 108

109 17. Podsumowanie określenie celów ilościowych planu gospodarki niskoemisyjnej Opracowanie niniejszego Planu wraz z bazową inwentaryzacją emisji oparte zostało o rok 2013, tj. rok dla którego można było pozyskać wiarygodne i kompletne dane z terenu Miasta. Wyniki inwentaryzacji bazowej jw. wskazują na: zużycie energii na terenie Wojkowic na poziomie MWh/rok; emisję CO 2 na terenie Wojkowic na poziomie Mg CO 2 /rok; produkcja energii ze źródeł odnawialnych na poziomie ok. 800 MWh/rok, co stanowi 0,7% energii zużywanej w mieście. Na podstawie tak opracowanej bazy danych wyznaczono prognozę stanu na rok 2020, biorąc pod uwagę realizację inwestycji zadeklarowanych przez gminę i interesariuszy niniejszego Planu, którzy zgłosili akces do planu. Przyjęto do realizacji i monitorowania cele ilościowe planu na poziomie: zużycie energii na terenie Wojkowic na poziomie MWh/a (ograniczenie o ok. 6% w porównaniu do roku 2013); emisja CO 2 na terenie Wojkowic na poziomie Mg CO 2 /a (ograniczenie o ok. 10,5% w porównaniu do roku 2013); produkcja energii ze źródeł odnawialnych na poziomie ok MWh/a, co może stanowić ok. 1,9% zużywanej w mieście energii. Poniższy wykres przedstawia wielkości bezwzględne oraz procentowe możliwego spadku zużycia energii końcowej w poszczególnych sektorach i podsektorach konsumpcji energii w mieście, odnosząc je do całości zużycia energii końcowej w nich określonej, jako konsekwencji ewentualnej realizacji projektów zaproponowanych w rozdziale 8. Wykres 17-1 Spadek zużycia energii końcowej w perspektywie roku 2020 Jak wynika z powyższego wykresu największe możliwe spadki zużycia energii (w wartościach bezwzględnych), uzyskane w konsekwencji podjętych działań jw., nastąpić mogą Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 109

110 w podsektorach budynków użyteczności publicznej, budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego zarządzanego przez wspólnoty oraz budownictwa mieszkaniowego indywidualnego. Natomiast największe względne ograniczenia zużycia energii końcowej mogą nastąpić w gminnym budownictwie wielorodzinnym, budynkach użyteczności publicznej nie będących własnością Gminy oraz w podsektorze oświetlenia ulicznego. Na kolejnym wykresie przedstawiono wielkości bezwzględne oraz procentowe możliwego spadku emisji CO 2 w poszczególnych sektorach i podsektorach w mieście, odnosząc je do całości emisji w tych sektorach, jako konsekwencji ewentualnej realizacji projektów zaproponowanych w rozdziale 8. Wykres 17-2 Spadek emisji CO 2 w perspektywie roku 2020 Jak wynika z wykresu największe spadki emisji CO 2 w wartościach bezwzględnych mogą nastąpić, pod warunkiem realizacji projektów jw., w podsektorach budownictwa mieszkaniowego indywidualnego, obiektów użyteczności publicznej nie będących własnością Gminy oraz budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego zarządzanego przez wspólnoty. Natomiast największe względne ograniczenia emisji nastąpić mogą w podsektorze budynków użyteczności publicznej, podsektorze oświetlenia ulicznego oraz w gminnym budownictwie wielorodzinnym. Rozwój udziału odnawialnych źródeł energii w zużyciu energii końcowej nastąpi przede wszystkim w gminnych obiektach użyteczności publicznej oraz budownictwie mieszkaniowym indywidualnym. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę dynamikę zmian deklarowanych w latach , podjęto dodatkowo próbę oszacowania ograniczenia emisji CO 2 w odniesieniu do roku 1990, będącego rokiem bazowym dla oceny Polski wobec UE. Zakładając, że dynamika spadku potrzeb cieplnych w latach w gospodarstwach domowych wynosiła średniorocznie ok. 1,5% (co potwierdzają dane w Założeniach do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Wojkowic), zaś wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną rósł w tempie około 1,6% rocznie zgodnie z danymi GUS za lata , można założyć, że ograniczenie emisji CO 2 w roku 2020 w stosunku do roku 1990 wyniesie ok %. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Wojkowice 110

111

112

113

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Bytom, 23 grudnia 2014 r. Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (2011 rok) cel główny rozwój gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI 1. ZAKRES PLANU 2. INWENTARYZACJA BAZOWA 3. CELE PLANU Bytom, 23 grudnia 2014 r. 1 Zakres PGN 1. Stan obecny - ocena sektorów, opracowanie bazy danych

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Nowy Sącz, 28 kwiecień 2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) - konkurs Plan gospodarki niskoemisyjnej (PGN) ustanowił konkurs

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Mamy energię,

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarki niskoemisyjnej

Plany gospodarki niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej Beneficjenci: gminy oraz ich grupy (związki, stowarzyszenia, porozumienia) Termin naboru: 02.09.2013 31.10.2013 Budżet konkursu: 10,0 mln PLN Dofinansowanie: dotacja w wysokości

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej zakres i struktura dokumentu

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej zakres i struktura dokumentu Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Plan Gospodarki Niskoemisyjnej zakres i struktura dokumentu Anna Pekar Zastępca Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC

KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC Dla rozwoju infrastruktury i środowiska KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC Zrealizowany w ramach umowy o dofinansowanie nr POIS.09.03.00-00-006/13-00 Plan gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

Przyszłość ciepłownictwa systemowego w Polsce

Przyszłość ciepłownictwa systemowego w Polsce Przyszłość ciepłownictwa systemowego w Polsce Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu Olsztyn, 22 lutego 2016r. Struktura paliw w ciepłownictwie systemowym w Polsce na tle kilku krajów UE 100% 90% 80% 70%

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KUTNO NA LATA 2015-2023

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KUTNO NA LATA 2015-2023 PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KUTNO NA LATA 2015-2023 Opracował: Kutno, 2015 r. Zespół Energoekspert Sp. z o.o. dr inż. Adam Jankowski dyrektor do spraw produkcji mgr Marcin Całka kierownik

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Józefowa. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Józefowa. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. . Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Plan Gospodarki Niskoemisyjnej integruje dotychczasowe zadania Jednostek Samorządu

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Mielca

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Mielca Plan gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Mielca Czym jest Plan gospodarki niskoemisyjnej (PGN)? Plan gospodarki niskoemisyjnej jest dokumentem bazującym na informacjach dotyczących wielkości zużycia energii

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan prezentacji 1. Szczegółowa struktura PGN dla Tarnowskich Gór, 2. Zawartość

Bardziej szczegółowo

unijnych i krajowych

unijnych i krajowych Możliwości dofinansowania działań i inwestycji z zakresu gospodarki niskoemisyjnej. ze środków unijnych i krajowych SPOTKANIE Z PRZEDSIĘBIORCAMI Miejski Ośrodek Kultury w Józefowie ul. Wyszyńskiego 1 9

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Sanoka Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA Opracował:

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. AGENDA Czym jest gospodarka niskoemisyjna PGN czym jest i do czego służy Dotychczasowy przebieg prac

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Oś priorytetowa I: Podtytuł prezentacji Zmniejszenie emisyjności gospodarki Magdalena Misiurek Departament Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA Część 13 Podsumowanie i wnioski W 755.13 2/7 I. Podstawowe zadania Aktualizacji założeń

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, 4 grudnia 2013r.

Rzeszów, 4 grudnia 2013r. Rzeszów, 4 grudnia 2013r. W Polsce funkcjonuje 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze łączy wspólny

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ATMOSFERY. WFOŚiGW w Zielonej Górze wrzesień, 2015 r.

OCHRONA ATMOSFERY. WFOŚiGW w Zielonej Górze wrzesień, 2015 r. OCHRONA ATMOSFERY WFOŚiGW w Zielonej Górze wrzesień, 2015 r. LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH WFOŚiGW W ZIELONEJ GÓRZE NA 2016 ROK KOMPONENT OCHRONA ATMOSFERY Wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLV/454/2017. Rady Miasta Tarnobrzega. z dnia 27 lipca 2017 r.

UCHWAŁA NR XLV/454/2017. Rady Miasta Tarnobrzega. z dnia 27 lipca 2017 r. identyfikator XLV/454/2017/3 UCHWAŁA NR XLV/454/2017 Rady Miasta Tarnobrzega z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie zmiany w "Planie Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art.

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY NOWA DĘBA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY NOWA DĘBA Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Sanoka Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA Opracował:

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Stare Miasto. - podsumowanie realizacji zadania

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Stare Miasto. - podsumowanie realizacji zadania Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Stare Miasto - podsumowanie realizacji zadania STARE MIASTO, LISTOPAD 2015 DARIUSZ KAŁUŻNY Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej? Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

2. Wykonanie zarządzenia powierza się Sekretarzowi Miasta. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.

2. Wykonanie zarządzenia powierza się Sekretarzowi Miasta. 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. ZARZĄDZENIE Nr 2426/2015 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 07.09.2015 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie przyjęcia Planu gospodarki

Bardziej szczegółowo

Bilans potrzeb grzewczych

Bilans potrzeb grzewczych AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA Część 04 Bilans potrzeb grzewczych W 854.04 2/9 SPIS TREŚCI 4.1 Bilans potrzeb grzewczych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie infrastruktury energetycznej w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko

Finansowanie infrastruktury energetycznej w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko Głównym celem tego programu jest wzrost atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia społeczeństwa,

Bardziej szczegółowo

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l

SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Wdrażanie Działania 1.7 PO IiŚ na lata 2014-2020 -Kompleksowa likwidacja niskiej emisji na terenie konurbacji śląsko dąbrowskiej SZCZYRK, Czerwiec 2015 www.w f o s i g w. k a t o w i c e. p l Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GNIEZNA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GNIEZNA Łock Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XI/91/2015 Rady Miasta Gniezna z dnia 2 września 2015

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI

AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI AKTUALNE UWARUNKOWANIA PRAWNE. DOTYCZĄCE PRZECIWDZIAŁANIU ZJAWISKU NISKIEJ EMISJI mgr inż. Antonina Kaniszewska Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ FINANSOWANIE DZIAŁAŃ ZAWARTYCH W PGN

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ FINANSOWANIE DZIAŁAŃ ZAWARTYCH W PGN PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ FINANSOWANIE DZIAŁAŃ ZAWARTYCH W PGN Bytom, 23 grudnia 2014 r. 1 PROGRAMY PO Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 RPO woj. śląskiego na lata 2014-2020 Środki w ramach Systemu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne 1. Celem opracowania planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Sanoka jest stworzenie odpowiednich warunków

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach IX oś priorytetowa POIiŚ, Działanie 9.3 ANNA PEKAR Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu NFOŚiGW Poznań, 17 września 2013 r. 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Plany Gospodarki Niskoemisyjnej Zakres i finansowanie. Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania Energii SA

Plany Gospodarki Niskoemisyjnej Zakres i finansowanie. Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania Energii SA Plany Gospodarki Niskoemisyjnej Zakres i finansowanie Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania Energii SA kgrecka@bape.com.pl POIiŚ 2007-2013 Działanie 9.3 Termomodernizacja obiektów użyteczności

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Sanoka Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SANOKA (Aktualizacja,

Bardziej szczegółowo

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ Projekt Aglomeracja konińska współpraca JST kluczem do nowoczesnego rozwoju gospodarczego jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Dla Miasta

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna CZA Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej na terenie Gminy Miasta Czarnkowa" oraz "Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Programy ograniczania niskiej emisji i Plany gospodarki niskoemisyjnej

Programy ograniczania niskiej emisji i Plany gospodarki niskoemisyjnej Programy ograniczania niskiej emisji i Plany gospodarki niskoemisyjnej Piotr Stańczuk Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o. ul. Łukasiewicza 1, 31 429 Kraków Tel. (012) 294 20 70, fax. (012)

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Załącznik do Uchwały Nr 33/2015 KM RPO WO 2014-2020 z dnia 26 listopada 2015 r. OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO 2014-2020 GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa III Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORLICE

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORLICE PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORLICE Opracował: EE energoekspert sp. z o. o. www.energoekspert.com.pl lipiec 2015 r. Zespół projektantów dr inż. Adam Jankowski koordynator projektu mgr inż.

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna oraz energia ze źródeł odnawialnych w województwie śląskim, doświadczenia z ostatnich 10 lat oraz perspektywa do 2023 r.

Efektywność energetyczna oraz energia ze źródeł odnawialnych w województwie śląskim, doświadczenia z ostatnich 10 lat oraz perspektywa do 2023 r. Efektywność energetyczna oraz energia ze źródeł odnawialnych w województwie śląskim, doświadczenia z ostatnich 10 lat oraz perspektywa do 2023 r. Katowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Regionalny Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY TARNOBRZEG

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY TARNOBRZEG Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY PIŁA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY PIŁA Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Edward Słoma, Zastępca Dyrektora Departamentu Energetyki MINISTERSTWO GOSPODARKI Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Priorytet

Bardziej szczegółowo

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Piotr Kukla FEWE - Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ul. Rymera 3/4, 40-048 Katowice tel./fax +48 32/203-51-14 e-mail: office@fewe.pl; www.fewe.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA PŁOCKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA PŁOCKA Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Załącznik do Uchwały Nr. Rady Miasta Płocka

Bardziej szczegółowo

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Projekt współfinansowany w ramach działania 9.3. Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej plany gospodarki niskoemisyjnej, priorytetu

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA CZELADŹ

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA CZELADŹ Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA CZELADŹ Opracował: Czeladź, 2015 r. Spis treści Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki. Niskoemisyjnej dla miasta: SPOTKANIE Z PRZEDSIĘBIORCAMI

Plan Gospodarki. Niskoemisyjnej dla miasta: SPOTKANIE Z PRZEDSIĘBIORCAMI Plan Gospodarki. Niskoemisyjnej dla miasta: SPOTKANIE Z PRZEDSIĘBIORCAMI Miejski Ośrodek Kultury w Józefowie ul. Wyszyńskiego 1 9 kwietnia 2015 r. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce

Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce 2 Regulacje Prawne 3 Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego Gdański Obszar Metropolitalny

Bardziej szczegółowo

Elementy do wykorzystania w założeniach i planach zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i gaz

Elementy do wykorzystania w założeniach i planach zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i gaz Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Elementy do wykorzystania w założeniach i planach zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i gaz GMINA KRZĘCIN POWIAT CHOSZCZEŃSKI WOJEWÓDZTWO ZACHODNIOPOMORSKIE

Bardziej szczegółowo

KOŚCIERZYNA - SYGNATARIUSZ POROZUMIENIA MIĘDZY BURMISTRZAMI. Zdzisław Czucha Burmistrz Miasta Kościerzyna

KOŚCIERZYNA - SYGNATARIUSZ POROZUMIENIA MIĘDZY BURMISTRZAMI. Zdzisław Czucha Burmistrz Miasta Kościerzyna KOŚCIERZYNA - SYGNATARIUSZ POROZUMIENIA MIĘDZY BURMISTRZAMI Zdzisław Czucha Burmistrz Miasta Kościerzyna PRZESŁANKI PRZYSTĄPIENIA DO POROZUMIENIA MIĘDZY BURMISTRZAMI Zmiany wynikające ze zobowiązań Polski

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr IX/81/2015 RADY GMINY CZARNY DUNAJEC z dnia 26 sierpnia 2015 roku

U C H W A Ł A Nr IX/81/2015 RADY GMINY CZARNY DUNAJEC z dnia 26 sierpnia 2015 roku U C H W A Ł A Nr IX/81/2015 RADY GMINY CZARNY DUNAJEC z dnia 26 sierpnia 2015 roku w sprawie przyjęcia i wdrożenia Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Czarny Dunajec. Na podstawie art. 18 ust. 1

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIV/188/2015 Rady Miejskiej w Jaworznie. z dnia 26 listopada 2015 r.

Uchwała Nr XIV/188/2015 Rady Miejskiej w Jaworznie. z dnia 26 listopada 2015 r. Uchwała Nr XIV/188/2015 Rady Miejskiej w Jaworznie z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Jaworzno Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA OBSZARU GMIN POŁOŻONYCH NA TERENIE POWIATU SZCZYCIEŃSKIEGO, MRĄGOWSKIEGO ORAZ NIDZICKIEGO STRESZCZENIE I WNIOSKI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA OBSZARU GMIN POŁOŻONYCH NA TERENIE POWIATU SZCZYCIEŃSKIEGO, MRĄGOWSKIEGO ORAZ NIDZICKIEGO STRESZCZENIE I WNIOSKI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA OBSZARU GMIN POŁOŻONYCH NA TERENIE POWIATU SZCZYCIEŃSKIEGO, MRĄGOWSKIEGO ORAZ NIDZICKIEGO STRESZCZENIE I WNIOSKI POZNAŃ, LIPIEC 2015 SPIS TREŚCI STRESZCZENIE I WNIOSKI

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju gminy

Uwarunkowania rozwoju gminy AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 05 Uwarunkowania rozwoju gminy W 835.05 2/8 SPIS TREŚCI 5.1 Główne czynniki decydujące

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna. Aktualizacja "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny"

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna. Aktualizacja Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny LED Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny" oraz Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne dla zarządców budynków, spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych z terenu Aglomeracji Opolskiej

Spotkanie informacyjne dla zarządców budynków, spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych z terenu Aglomeracji Opolskiej Spotkanie informacyjne dla zarządców budynków, spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych z terenu Aglomeracji Opolskiej Opole 18.05.2015r. Plan Prezentacji 1. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy wsparcia rozwoju zrównoważonej energii w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego

Mechanizmy wsparcia rozwoju zrównoważonej energii w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego Mechanizmy wsparcia rozwoju zrównoważonej energii w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020 Alokacja RPO WŚ 2014-2020 3.1. Wytwarzanie i dystrybucja energii pochodzącej

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wprowadzenie do zagadnień ochrony. klimatu i gospodarki niskoemisyjnej Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Zmiany klimatu W ostatnich latach termin

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA PŁOCKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA PŁOCKA Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Załącznik do Uchwały Nr 189/X/2015 Rady

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC

KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC KOMPLEKSOWY PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA SOSNOWIEC Opracował: Sosnowiec, 24 kwietnia 2015 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Załącznik do Uchwały Nr 90/2016 KM RPO WO 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA III RPO WO 2014-2020 GOSPODARKA NISKOEMISYJNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie Poddziałanie III Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o. ul. Łukasiewicza 1, 31 429 Kraków

Bardziej szczegółowo