EKSTRAKCJA I CHROMATOGRAFIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EKSTRAKCJA I CHROMATOGRAFIA"

Transkrypt

1 EKSTRAKCJA I CHROMATOGRAFIA W ANALITYCE CHC W prof Grażyna Gryglewicz prof Stanisław Gryglewicz Anna Leśniewicz

2 EKSTRAKCJA W ANALITYCE Anna Leśniewicz

3 w klasycznym ujęciu: ekstrakcja to metoda pozwalająca na wyodrębnienie substancji (bądź ich grup) poprzez rozpuszczenie ich w rozpuszczalniku

4 definicja: ekstrakcja to proces wymiany masy w układzie wielofazowym i wieloskładnikowym polegający na przeniesieniu jednego lub więcej składników jednej fazy do innej fazy, nie mieszającej się z pierwszą.

5 w przypadku próbek ciekłych polega na przejściu substancji rozpuszczonej z jednego do drugiego rozpuszczalnika przy czym musi być zachowany warunek nie mieszalności wzajemnej obu rozpuszczalników; ekstrakcja jest stosowana, gdy zmiana określonego rozpuszczalnika następuje na taki, który będzie dogodniejszy (co zazwyczaj prowadzi również do uproszczenia matrycy) lub gdy zachodzi konieczność selektywnego rozdziału mieszaniny; często stosuje się rozpuszczalniki organiczne

6 analitycy określają ekstrakcję jako metodę wydzielania lub rozdzielania składników złożonych substancji (mieszanin), opartą na podziale składników mieszaniny pomiędzy dwie nie mieszające się ze sobą fazy Jest ona stosowana w celu: 1. izolacji związków chemicznych z ich pierwotnej matrycy, 2. usunięcia składników przeszkadzających w analizie końcowej, 3. wzbogacania uzyskania stężenia analitu wyższego od granicy oznaczalności, co pozwalana zastosowanie odpowiedniej techniki instrumentalnej, a tym samym umożliwia ilościowe oznaczenie.

7 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: stała podziału - służy do ilościowego opisu ekstrakcji: K D = [A] o /[A] w [A] - stężenie analitu, o - faza organiczna, w - faza wodna gdy ekstrahujemy z jednej fazy organicznej (fo 1 ) do drugiej (fo 2 ): K D = [A] fo2 /[A] fo1

8 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: dla roztworów rozcieńczonych stała (współczynnik) podziału Nernsta jest równy ilorazowi stężeń substancji rozpuszczonej w dwóch niemieszających się fazach ciekłych, pozostających w stanie równowagi fazowej, w stałej temperaturze.

9 Ilość substancji przeprowadzonej z fazy o do fazy w zależy od liczby powtórzonych operacji (ekstrakcji) oraz od objętości użytych cieczy. Większą wydajność procesu ekstrakcji osiąga się przy wielokrotnym powtarzaniu wytrząsania z małymi porcjami rozpuszczalnika.

10 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: równania opisujące stałą ekstrakcji są słuszne, gdy: 1. ciecze nie mieszają się ze sobą (lub mieszają się ograniczenie), 2. stężenie substancji rozpuszczonej w obu fazach nie jest duże (roztwory rozcieńczone), 3. nie zachodzi dysocjacja ani asocjacja cząsteczek substancji rozpuszczonej w żadnej z faz, 4. proces zachodzi w stałej temperaturze.

11 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: współczynnik ekstrakcji (współczynnik podziału) - służy do ilościowego opisu ekstrakcji, gdy uwzględnia się szereg innych procesów (np. kompleksowanie, hydrolizę, solwatację): D = Σ [A] o,i / Σ [A] w,j i oraz j oznaczają różne formy w jakich może występować analit; jeśli wartość D jest duża (> 10 4 ) przyjmuje się, że analit został ilościowo wyekstrahowany lub całkowicie zatrzymany na sorbencie.

12 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: współczynnik odzysku (odzysk; R) R = (Σ [A] faza2 )/ (Σ [A] faza2 + Σ [A] faza1 )

13 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: procent ekstrakcji (%E) % E = (Σ [A] faza2 )/ (Σ [A] faza2 + Σ [A] faza1 ) 100%

14 Ekstrakcja - parametry opisujące proces ilościowo: współczynnik rozdzielenia składników A i B (określany również terminem selektywność, α A/B ) α A/B = D A /D B

15 ekstrakcja do fazy organicznej zachodzi, gdy cząsteczki analitu są pozbawione ładunku elektrycznego; ekstrakcję pierwiastków występujących w roztworze wodnym w postaci różnych jonów (np. akwakompleksy) prowadzi się po uprzednim przeprowadzeniu jonów w cząsteczki obojętne, będące zwykle kompleksami zdolnymi do rozpuszczenia się w rozpuszczalnikach organicznych; zazwyczaj niezbędne jest również dobranie właściwego ph.

16 Ekstrakcja - charakterystyka analityczna: - stosunkowo szybka, - ilościowa (przy odpowiednim doborze warunków prowadzenia procesu), - mająca zastosowanie zarówno w analityce organicznej jak i nieorganicznej, - stosowana w analizie śladów (pozwala je zagęszczać) oraz składników głównych, - pozwalająca na oznaczenie stężeń całkowitych, frakcji oraz form specjacyjnych pierwiastków, - pozwalająca na automatyzację, - będąca często jest niezbędnym etapem poprzedzającym analizę chromatograficzną, - dopuszczalna i wymagana przez dyrektywy i normy (ISO, EPA, FDA).

17 Klasyfikacja metod ekstrakcji: 1. stan skupienia fazy, z której ekstrahowany jest analit: próbki gazowe: ekstrakcja w układzie gaz-ciecz ekstrakcja w układzie gaz-ciało stałe próbki ciekłe ekstrakcja w układzie ciecz-gaz ekstrakcja w układzie ciecz-ciecz ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe próbki stałe ekstrakcja w układzie ciało stałe-gaz ekstrakcja w układzie ciało stałe-ciecz

18 Klasyfikacja metod ekstrakcji: 2. stan skupienia fazy, do której ekstrahowany (przenoszony) jest analit: ekstrakcja do fazy ciekłej ekstrakcja do fazy stałej ekstrakcja do fazy gazowej ekstrakcja do fazy gazu w stanie nadkrytycznym

19 Klasyfikacja metod ekstrakcji: 3. technika prowadzenia procesu ekstrakcji: okresowa i ciągła bez wspomagania i ze wspomaganiem dodatkową energią (głównie mikrofalową lub ultradźwiękową) jednokrotna i wielokrotna współprądowa i przeciwprądowa

20 Klasyfikacja metod ekstrakcji: 4. sposób prowadzenia procesu: a. techniki klasyczne: ekstrakcja rozpuszczalnikiem z wytrząsaniem, ekstrakcja za pomocą strumienia rozpuszczalnika, saponifikacja, ekstrakcję w aparacie Soxhleta, homogenizację próbki z rozpuszczalnikiem, b. techniki wykorzystujące dodatkowe wspomaganie: przyśpieszona ekstrakcja z pomocą rozpuszczalnika (ASE), ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika pod zwiększonym ciśnieniem (MPLE), ekstrakcja z pomocą rozpuszczalnika wspomagana promieniowaniem mikrofalowym (MAE) czy sonikacja, c. techniki, w których wykorzystuje się płyny w stanie nadkrytycznym

21 Technika ekstrakcyjna Ilość zużywanego rozpuszczalnika [ml] Przeciętny czas trwania procesu ekstrakcji Ekstrakcja w aparacie Soxhleta h Ekstrakcja w zautomatyzowanym aparacie Soxhleta Ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika wspomaganego ultradźwiękami Ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika wspomaganego promieniowaniem mikrofalowym Przyśpieszona ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika Ekstrakcja za pomocą płynu w stanie nadkrytycznym h min - 1 h min - 1 h min min - 2 h Przygotowanie próbek środowiskowych do analizy Namieśnik J., Jamrógiewicz Z., Pilarczyk M., Torres L., WNT Warszawa, 2000

22 Ekstrakcja: do fazy ciekłej prowadzona jest z reguły w układzie ciecz-ciecz (tzw. ekstrakcja rozpuszczalnikowa) oraz w układzie ciało stałe-ciecz (ługowanie); do fazy stałej polega na zaadsorbowaniu analitów na sorbencie, a następnie na wymyciu ich ze złoża.

23 Techniki ekstrakcji analitów z próbek gazowych: 1. ekstrakcja gaz-ciecz: ekstrakcja do fazy ciekłej ekstrakcja przez błony półprzepuszczalne 2. ekstrakcja gaz-ciało stałe: ekstrakcja do fazy stałej (stacjonarnej) mikroekstrakcja do fazy stałej ekstrakcja przez membrany porowate.

24 Ekstrakcja w układzie gaz-ciecz: ekstrakcja próbek gazowych cieczą (ang. gas liquid extraction, GLE) polega na przejściu izolowanych analitów gazowych z próbki w postaci gazu do cieczy; proces podziału zachodzi w całej objętości cieczy; przenoszenie mas polega na dyfuzji cząsteczek substancji w obu fazach (gazowej i ciekłej) poprzez warstwę graniczną, wywołanej różnicą stężenia substancji w obu fazach. absorbat - gazowy składnik ekstrahowany z próbki absorbentem - ciecz (medium ekstrahujące) absorberem - urządzenie, w którym zachodzi absorpcja

25 Ekstrakcja w układzie gaz-ciecz: ekstrakcja membranowa polega na przejściu izolowanych analitów gazowych z próbki w postaci gazu przez półprzepuszczalną mambranę, zachowującą się podczas ekstrakcji jak ciecz; proces podziału zachodzi na skutek różnicy ciśnień cząstkowych składników próbki po obu stronach membrany.

26 Ekstrakcja w układzie gaz-ciało stałe: ekstrakcja do fazy stałej przebiegająca na sorbentach stałych polega na zatrzymaniu izolowanych analitów gazowych z próbki w postaci gazu na odpowiednio dobranym sorbencie; proces podziału zachodzi na skutek: adsorpcji fizycznej, adsorpcji chemicznej kondensacji kapilarnej, itp.

27 Techniki ekstrakcji analitów z próbek ciekłych: 1. ekstrakcja ciecz-gaz: analiza fazy nadpowierzchniowej dynamiczna analiza fazy gazowej nad filmem wymywanie i wychwytywanie 2. ekstrakcja ciecz-ciecz: klasyczna ekstrakcja ciecz-ciecz ekstrakcja ciągła mikroekstrakcja mikroekstrakcja do pojedynczej kropli mikroekstrakcja przez mambranę

28 Techniki ekstrakcji analitów z próbek ciekłych: 3. ekstrakcja ciecz-ciało stałe: ekstrakcja do fazy stałej mikroekstrakcja do fazy stałej mikroekstrakcja przez membrany do fazy stałej ekstrakcja do sorbentów na powierzchni mieszadła magnetycznego (wirujący dysk) ekstrakcja do sorbentów wdrukowanych molekularnie ekstrakcja do sorbentów o powinowactwie immunologicznym ekstrakcja do fazy stałej w strzykawce.

29 Ekstrakcja w układzie ciecz-gaz: metoda ta jest głównie stosowana do izolacji lotnych składników organicznych z próbek ciekłych; polega ona na przeniesieniu analitu do fazy gazowej nad powierzchnią próbki (warstwa nadpowierzchniowa, ang. Headspace, HS) lub do strumienia gazu przepływającego przez próbkę Istotną rolę odgrywa temperatura - jej podwyższenie pozwala na desorpcję analitu z próbki ciekłej.

30 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciecz (liquid-liquid extraction, LLE): jest najstarszym typem ekstrakcji stosowanym w analityce; nadal jest najbardziej popularną techniką izolacji i wzbogacania średnio- oraz trudnolotnych związków z próbek wody. Stosowany do ekstrakcji rozpuszczalnik powinien: 1. bardzo słabo rozpuszczać się w wodzie - najmniej 90% całej objętości rozpuszczalnika musi pozostać nierozpuszczone, 2. charakteryzować się stosunkowo dużą lotnością, co ułatwi jego późniejsze odparowanie, 3. charakteryzować się dużą czystością, dzięki czemu zostaje zminimalizowane prawdopodobieństwo zanieczyszczenia próbki.

31 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciecz - przykłady: 1. ekstrakcja niklu chloroformem w postaci dimetyloglioksymianu; 2. ekstrakcja żelaza (III) eterem dietylowym ze środowiska 6 M kwasu solnego; 3. ekstrakcja kobaltu heksonem w postaci kompleksu rodankowego.

32 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe (liquid-solid extraction, LSE albo solid phase extraction, SPE): polega na przeniesieniu analitu z próbki ciekłej lub gazowej do fazy stałej (zachodzi proces adsorpcji), którą stanowi złoże sorbentu, a następnie na elucji analitu z zastosowaniem właściwego rozpuszczalnika (eluentu); Najczęściej jest przeprowadzana poprzez: dodatek sorbentu do próbki, wytrząsanie i zdekantowanie roztworu, przepuszczenie próbki przez rurkę sorpcyjną wypełnioną sorbnetem lub dysk ekstrakcyjny.

33 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe - sorbenty: najczęściej stosowane są sorbenty, dla których ekstrakcja prowadzona na zasadzie filtracji żelowej i wymiany jonowej, np.: żele krzemionkowe modyfikowane alkilochlorosilanami: C 18 - grupa alkilowa ma 18 at. węgla w łańcuchu, sorbenty polimerowe: kopolimer styrenu z diwinylobenzenem, grafitowana sadza, sorbenty wymiany jonowej, sorbenty wielofunkcyjne: mają połączone w jednej żywicy grupy funkcyjne wymiany jonowej i odwróconej fazy.

34 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe - eluenty: oddzielenia analitów od fazy stacjonarnej dokonujemy za pomocą odpowiednio dobranego rozpuszczalnika (eluentu), rzadziej za pomocą desorpcji; przy wyborze fazy ruchomej należy wziąć pod uwagę: rodzaj analitu i skład matrycy, rodzaj zastosowanego sorbentu (fazy stacjonarnej), rodzaj detektora.

35 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe - eluenty: w przypadku ekstrakcji na fazach polarnych siłę elucji wyznacza polarność i polaryzowalność eluentu, dla faz niepolarnych siła elucji zależy od niespecyficznych sił van der Waalsa i wzrasta ze wzrostem rozmiarów niepolarnych fragmentów cząstek rozpuszczalników, w celu ułatwienia wyboru eluentu wszystkie rozpuszczalniki ułożono w szeregi eluotropowe

36 Ekstrakcja w układzie ciecz-ciało stałe - eluenty: Rozpuszczalnik Siła elucji Gęstość g/cm 3 Lepkość w temp. 20ºC cp n-pentan 0,00 0,629 0,23 1,358 n-heksan 0,01 0,659 0,33 1,375 Cykloheksan 0,04 0,779 1,00 1,427 Czterochlorek węgla 0,18 1,590 0,97 1,466 Toluen 0,29 0,867 0,59 1,496 Benzen 0,32 0,879 0,65 1,501 Chloroform 0,40 1,500 0,57 1,443 Aceton 0,56 0,818 0,32 1,359 Etanol 0,88 0,789 1,20 1,361 Metanol 0,95 0,796 0,60 1,329 Kwas octowy duża 1,049 1,26 1,372 Woda duża 1,000 1,00 1,330 Współczynik załamania światła

37 Techniki ekstrakcji analitów z próbek stałych: 1. ekstrakcja ciało stałe-gaz: ekstrakcja strumieniem gazu 2. ekstrakcja ciało stałe-ciecz: ekstrakcja ciało stałe-ciecz przez wytrząsanie ekstrakcja strumieniem rozpuszczalnika esktrakcja w aparacie Soxhleta homogenizacja próbki z rozpuszczalnikiem saponifikacja (zmydlanie) ekstrakcja sekwencyjna przyśpieszona ekstr. za pomocą rozpuszczalnika ekstrakcja rozpuszczalnikiem pod zwiększonym ciśnieniem ekstrakcja płynem w stanie nadkrytycznym

38 Ekstrakcja w układzie ciało stałe-gaz polega na przeniesieniu analitu - lotnych substancji, głównie organicznych - z próbki stałej do fazy gazowej; tego typu ekstrakcję prowadzi się w układach zamkniętych. Największą jej zaletą jest możliwość bezpośredniej analizy gazowego ekstraku z zastosowaniem chromatografii gazowej.

39 Ekstrakcja w układzie ciało stałe-ciecz (solid-liquid extraction, SLE): polega na przeniesieniu analitu z próbki stałej do fazy ciekłej; Wyróżniamy dwie grupy technik: klasyczne ekstrakcja z rozpuszczalnikiem przez wytrząsanie, ekstrakcja przez homogenizację z rozpuszczalnikiem, zmydlanie, ekstrakcja za pomocą strumienia rozpuszczalnika ekstrakcja w aparacie Soxhleta nowoczesne ekstrakcja wspomagana ultradźwiękami, ekstrakcja wspomagana energią mikrofalową, ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika pod zwiększonym ciśnieniem, przyśpieszona ekstrakcja za pomocą rozpuszczalnika, ekstrakcja płynem w stanie nadkrytycznym, ekstrakcja enzymatyczna, Quechers.

40 Wybór techniki ekstrakcji zależy od właściwości fizyko-chemicznych zarówno substancji ekstrahowanych i matrycy, a także końcowego celu stosowanego procesu.

41 W przypadku analitu o wyborze techniki ekstrakcji decydują: 1. jego rozpuszczalność w ekstrahencie, 2. postać fizyczna analitu, 3. jego lotność, 4. zdolność do sublimacji, 5. odporność termiczną, 6. odporność na działanie promieniowania UV, 7. zdolność do sorpcji na powierzchni.

42 Właściwości analitu i matrycy trzeba uwzględnić przy doborze takich parametrów jak: 1. temperatura, 2. rodzaj i moc oddziaływań fizycznych (ciśnienia, ultradźwięków czy promieniowania mikrofalowego), 3. intensywności mieszania, itp.

43 Trzeba również wziąć pod uwagę: 1. cel przeprowadzania procesu - izolacja jednej substancji czy określonej grupy związków chemicznych, 2. skalę analizy - wyodrębnianie przeprowadza się na skalę preparatywną czy analityczną, 3. poziom stężeń analitu w matrycy, 4. cel analizy czy analiza jest identyfikacją składników ekstraktu i/lub ilościowym oznaczeniem jego składu, 5. wymogi techniki analizy końcowej.

44 Dodatkowe parametry: zielona chemia a ekstrakcja, a w szczególności: 1. eliminacja (lub ograniczenie) zużycia odczynników chemicznych, zwłaszcza rozpuszczalników organicznych, 2. zmniejszenie emisji par i gazów oraz ilości ścieków i odpadów stałych wytwarzanych w laboratoriach analitycznych, 3. eliminacja z toku analiz odczynników o wysokiej toksyczności i/lub ekotoksyczności, 4. zmniejszenie praco- i energochłonności przeprowadzanych procedur.

45 LITERATURA: 1. Cygański A., Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne WNT, Warszawa, 2005; 2. Minczewski J., Marczenko Z., Chemia analityczna, Tom 2: Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2009; 3. Skoog D.A., West D.M., Holler F.J. Crouch, S.R., Podstawy chemii analitycznej Tom 2, Wydawnictwo Naukowe PWN 2007; 4. Witkiewicz Z., Podstawy chromatografii, WNT, Warszawa 1992; 5. Namieśnik J., Jamrógiewicz Z., Pilarczyk M., Torres L., Przygotowanie próbek środowiskowych do analizy WNT Warszawa, 2000.

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 2

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 2 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń Ćwiczenie 2 Ekstrakcja pestycydów chloroorganicznych z gleby i opracowanie metody analizy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 Ekstrakcja pestycydów chloroorganicznych z gleby i opracowanie metody

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction)

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) 1.Wstęp Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) W analizie mikrośladowych ilości związków organicznych w wodzie bardzo ważny jest etap wstępny, tj. etap

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania. Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność:

Nowe wyzwania. Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność: Nowe wyzwania Upowszechnianie zasad ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO pociąga za sobą konieczność: Wprowadzenia do laboratoriów analitycznych ZASAD (12) ZIELONEJ CHEMII Można, więc mówić o ZIELONEJ CHEMII ANALITYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak

Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak Czy równowaga jest procesem korzystnym? dr hab. prof. nadzw. Małgorzata Jóźwiak 1 Pojęcie równowagi łańcuch pokarmowy równowagi fazowe równowaga ciało stałe - ciecz równowaga ciecz - gaz równowaga ciało

Bardziej szczegółowo

Podstawy chromatografii i technik elektromigracyjnych / Zygfryd Witkiewicz, Joanna Kałużna-Czaplińska. wyd. 5, 4 dodr. Warszawa, 2015.

Podstawy chromatografii i technik elektromigracyjnych / Zygfryd Witkiewicz, Joanna Kałużna-Czaplińska. wyd. 5, 4 dodr. Warszawa, 2015. Podstawy chromatografii i technik elektromigracyjnych / Zygfryd Witkiewicz, Joanna Kałużna-Czaplińska. wyd. 5, 4 dodr. Warszawa, 2015 Spis treści Przedmowa 11 1. Wprowadzenie 13 1.1. Krótka historia chromatografii

Bardziej szczegółowo

EKSTRAKCJA DO FAZY STAŁEJ (SPE)

EKSTRAKCJA DO FAZY STAŁEJ (SPE) EKSTRAKCJA DO FAZY STAŁEJ (SPE) Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Celem procesu analitycznego jest uzyskanie informacji o interesującym nas przedmiocie

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE IZOLACJA ANALITÓW

PRZYGOTOWANIE IZOLACJA ANALITÓW PRZYGOTOWANIE PRÓBEK IZOLACJA ANALITÓW Z PRÓBEK STAŁYCH Ekstrakcja (często w istocie ługowanie) to technika izolacji określonych grup związków chemicznych na drodze wymywania rozpuszczalnikiem poŝądanych

Bardziej szczegółowo

Chromatografia kolumnowa planarna

Chromatografia kolumnowa planarna Chromatografia kolumnowa planarna Znaczenie chromatografii w analizie i monitoringu środowiska lotne zanieczyszczenia organiczne (alifatyczne, aromatyczne) w powietrzu, glebie, wodzie Mikrozanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

Kreacja aromatów. Techniki przygotowania próbek. Identyfikacja składników. Wybór składników. Kreacja aromatu

Kreacja aromatów. Techniki przygotowania próbek. Identyfikacja składników. Wybór składników. Kreacja aromatu Kreacja aromatów Techniki przygotowania próbek Identyfikacja składników Wybór składników Kreacja aromatu Techniki przygotowania próbek Ekstrakcja do fazy ciekłej Ekstrakcja do fazy stałej Desorpcja termiczna

Bardziej szczegółowo

ANALITYKA ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA ROK V SEM. IX

ANALITYKA ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA ROK V SEM. IX ANALITYKA ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA ROK V SEM. IX Materiały do ćwiczenia laboratoryjnego: OZNACZANIE HERBICYDÓW Z GRUPY TRIAZYN - GC Prowadzący - Mgr inż. Angelika Beyer OZNACZANIE PESTYCYDÓW W WODACH

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI EKSTRAKCJI PRÓBEK STAŁYCH

TECHNIKI EKSTRAKCJI PRÓBEK STAŁYCH TECHNIKI EKSTRAKCJI PRÓBEK STAŁYCH Ekstrakcja i chromatografia w analityce Anna Leśniewicz Rodzaje/źródła próbek stałych: gleba materiał roślinny próbki żywności próbki biologiczne osady ściekowe, osady

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY).

BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY). BADANIE ZAWARTOŚCI WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (OZNACZANIE ANTRACENU W PRÓBKACH GLEBY). Wprowadzenie: Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) to grupa związków zawierających

Bardziej szczegółowo

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia podstawa metod analizy laboratoryjnej GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia gr. chromatos = barwa grapho = pisze Michaił Siemionowicz Cwiet 2 Chromatografia jest metodą

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 OPTYMALIZACJA ROZDZIELANIA MIESZANINY WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW METODĄ

Bardziej szczegółowo

ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA.

ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA. ROZDZIELANIE I OCZYSZCZANIE SUBSTANCJI. EKSTRAKCJA. Surowe produkty większości reakcji organicznych są najczęściej, jak już nam wiadomo, wieloskładnikowymi mieszaninami. Często stosowaną metodą rozdzielania

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6. Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie.

Ćwiczenie nr 6. Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie. Ćwiczenie nr 6 Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie. Zanieczyszczenie środowiska węglowodorami Rozwój cywilizacji ludzkiej w ciągu ostatnich dziesiątków lat

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie próbek do analizy klucz do sukcesu analitycznego

Przygotowanie próbek do analizy klucz do sukcesu analitycznego 1 Przygotowanie próbek do analizy klucz do sukcesu analitycznego Jacek Namieśnik Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska 058-347- 10-10 058-347 -21-10 E-mail: chemanal@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Chemiczne metody analizy ilościowej / Andrzej Cygański. - wyd. 7. Warszawa, Spis treści. Przedmowa do siódmego wydania 13

Chemiczne metody analizy ilościowej / Andrzej Cygański. - wyd. 7. Warszawa, Spis treści. Przedmowa do siódmego wydania 13 Chemiczne metody analizy ilościowej / Andrzej Cygański. - wyd. 7. Warszawa, 2011 Spis treści Przedmowa do siódmego wydania 13 1. Zagadnienia ogólnoanalityczne 15 1.1. Zadania i rola chemii analitycznej

Bardziej szczegółowo

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC MK-EG-AS Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Gdańsk 2009 Chromatograficzne układy faz odwróconych (RP) Potocznie: Układy chromatograficzne, w których

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. I stopień, stacjonarna Obowiązkowy TAK. Ćwiczenia Laboratoriu m. egzamin / zaliczenie na ocenę* 0.5 1

KARTA PRZEDMIOTU. I stopień, stacjonarna Obowiązkowy TAK. Ćwiczenia Laboratoriu m. egzamin / zaliczenie na ocenę* 0.5 1 Politechnika Wrocławska WYDZIAŁ CHEMICZNY KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Nazwa w języku angielskim Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Specjalność (jeśli dotyczy): Stopień studiów i forma: Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Prawo dyfuzji (prawo Ficka) G = k. F. t (c 1 c 2 )

Prawo dyfuzji (prawo Ficka) G = k. F. t (c 1 c 2 ) EKSTRAKCJA Metoda rozdzielania mieszanin ciekłych lub stałych za pomocą ciekłego rozpuszczalnika, polegająca na poddaniu mieszaniny ciał działaniu odpowiedniego rozpuszczalnika w celu wydzielenia z niej

Bardziej szczegółowo

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach 1 STECHIOMETRIA INTERPRETACJA ILOŚCIOWA ZJAWISK CHEMICZNYCH relacje ilościowe ( masowe,objętościowe i molowe ) dotyczące połączeń 1. pierwiastków w związkach chemicznych 2. związków chemicznych w reakcjach

Bardziej szczegółowo

Część teoretyczna Definicje LZO:

Część teoretyczna Definicje LZO: OZNACZANIE LOTNYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH W WODZIE Część teoretyczna Definicje LZO: 1. Program Europejski Monitoringu Środowiska: pary substancji organicznych, które w warunkach normalnych są cieczami lub

Bardziej szczegółowo

EKSTRAKCJA KOFEINY Z PRÓBEK KAWY

EKSTRAKCJA KOFEINY Z PRÓBEK KAWY EKSTRAKCJA KOFEIY Z PRÓBEK KAWY Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego 1. Wprowadzenie 1.1. Kofeina Kofeina (1,3,7-trimetyloksantyna) zwana również teiną jest

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1 Wykład 2 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego 7 października 2015 1 / 1 Zjawiska koligatywne Rozpuszczenie w wodzie substancji nielotnej powoduje obniżenie prężności pary nasyconej P woda

Bardziej szczegółowo

Wpływ ilości modyfikatora na współczynnik retencji w technice wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Wpływ ilości modyfikatora na współczynnik retencji w technice wysokosprawnej chromatografii cieczowej Wpływ ilości modyfikatora na współczynnik retencji w technice wysokosprawnej chromatografii cieczowej WPROWADZENIE Wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC) jest uniwersalną techniką analityczną, stosowaną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Analiza jakościowa w chromatografii gazowej Wstęp

Ćwiczenie 1 Analiza jakościowa w chromatografii gazowej Wstęp Pracownia dyplomowa III rok Ochrona Środowiska Licencjat (OŚI) Ćwiczenie 1 Analiza jakościowa w chromatografii gazowej Wstęp Chromatografia jest metodą fizykochemiczną metodą rozdzielania składników jednorodnych

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODOWISKA - laboratorium ĆWICZENIE 6. OZNACZANIE ŚLADOWYCH ILOŚCI FENOLU W WODACH POWIERZCHNIOWYCH

CHEMIA ŚRODOWISKA - laboratorium ĆWICZENIE 6. OZNACZANIE ŚLADOWYCH ILOŚCI FENOLU W WODACH POWIERZCHNIOWYCH CHEMIA ŚRODOWISKA - laboratorium ĆWICZENIE 6. OZNACZANIE ŚLADOWYCH ILOŚCI FENOLU W WODACH POWIERZCHNIOWYCH Głównymi chemicznymi zanieczyszczeniami wód są detergenty, pestycydy (fosforoorganiczne, polichlorowęglowodorowe),

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 1 Przygotowanie próbek do oznaczania ilościowego analitów metodami wzorca wewnętrznego, dodatku wzorca i krzywej kalibracyjnej 1. Wykonanie

Bardziej szczegółowo

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową?

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową? 1. Chromatogram gazowy, na którym widoczny był sygnał toluenu (t w =110 C), otrzymany został w następujących warunkach chromatograficznych: - kolumna pakowana o wymiarach 48x0,25 cala (podaj długość i

Bardziej szczegółowo

Ekstrakcja: WYZNACZANIE WSPÄŁCZYNNIKA PODZIAŁU Pentan-1-ol/WODA DLA KWASU OCTOWEGO

Ekstrakcja: WYZNACZANIE WSPÄŁCZYNNIKA PODZIAŁU Pentan-1-ol/WODA DLA KWASU OCTOWEGO Ekstrakcja: WYZNACZANIE WSPÄŁCZYNNIKA PODZIAŁU Pentan-1-ol/WODA DLA KWASU OCTOWEGO 1. CZĘŚĆ TEORETYCZNA Ekstrakcja jest operacją służącą do rozdzielenia mieszanin ciał stałych i ciekłych. Rozdział następuje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PODZIAŁU n-oktanol/woda DLA KWASU OCTOWEGO

Bardziej szczegółowo

Chemia fizyczna. Równowagi fazowe. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Chemia fizyczna. Równowagi fazowe. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Chemia fizyczna Równowagi fazowe. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny SUBSTANCJE CZYSTE SUBSTANCJE CZYSTE RÓWNOWAGI FAZOWE Fazą danej substancji nazywamy postać materii, która charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PODZIAŁU n-oktanol/woda DLA KWASU OCTOWEGO

Bardziej szczegółowo

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru

1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru 1. Stechiometria 1.1. Obliczenia składu substancji na podstawie wzoru Wzór związku chemicznego podaje jakościowy jego skład z jakich pierwiastków jest zbudowany oraz liczbę atomów poszczególnych pierwiastków

Bardziej szczegółowo

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH WSTĘP Spełnianie wymagań jakościowych stawianych przed producentami leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 5 Oznaczanie BTEX oraz n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej

Bardziej szczegółowo

Próbki gazowe - anality

Próbki gazowe - anality Próbki gazowe - anality gazy i pary: gazowe składniki nieorganiczne NO x, SO x, H 2 S, O 3, Hg i in. gazy i pary związków organicznych bardzo lotne, lotne i średniolotne związki organiczne PCB, WWA, dioksyny,

Bardziej szczegółowo

-- w części przypomnienie - Gdańsk 2010

-- w części przypomnienie - Gdańsk 2010 Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania, technika otrzymywania grup i czystych substancji Cz. 4. --mechanizmy retencji i selektywności -- -- w części

Bardziej szczegółowo

Techniki Rozdzielania Mieszanin

Techniki Rozdzielania Mieszanin Techniki Rozdzielania Mieszanin Techniki Sorpcji i Chromatografii cz. I prof. dr hab. inż. Marian Kamiński Gdańsk 2010 Chromatografia cieczowa jako technika analityki, przygotowania próbek, wsadów do rozdzielania,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ Ćwiczenia laboratoryjne CHEMIA I TECHNOLOGIA MATERIAŁÓW BARWNYCH USUWANIE BARWNIKÓW ZE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁU TEKSTYLNEGO Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ

ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ ROZDZIELENIE OD PODSTAW czyli wszystko (?) O KOLUMNIE CHROMATOGRAFICZNEJ Prof. dr hab. inż. Agata Kot-Wasik Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska agawasik@pg.gda.pl ROZDZIELENIE

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 7. Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe

WYKŁAD 7. Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe WYKŁAD 7 Diagramy fazowe Dwuskładnikowe układy doskonałe JS Reguła Gibssa. Układy dwuskładnikowe Reguła faz Gibbsa określa liczbę stopni swobody układu w równowadze termodynamicznej: układy dwuskładnikowe

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska Wydział Chemiczny Katedra Technologii Chemicznej Organicznej i Petrochemii INSTRUKCJA. Metody analizy związków chemicznych:

Politechnika Śląska Wydział Chemiczny Katedra Technologii Chemicznej Organicznej i Petrochemii INSTRUKCJA. Metody analizy związków chemicznych: Politechnika Śląska Wydział Chemiczny Katedra Technologii Chemicznej Organicznej i Petrochemii INSTRUKCJA Metody analizy związków chemicznych: UPLC-MS U/HPLC Wprowadzenie Chromatografia cieczowa, w swoich

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA EFEKTÓW ROZDZIELANIA W KOLUMNACH KAPILARNYCH DOBÓR PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU

OPTYMALIZACJA EFEKTÓW ROZDZIELANIA W KOLUMNACH KAPILARNYCH DOBÓR PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU OPTYMALIZACJA EFEKTÓW ROZDZIELANIA W KOLUMNACH KAPILARNYCH DOBÓR PRĘDKOŚCI PRZEPŁYWU GAZU 1. WPROWADZENIE W czasie swej wędrówki wzdłuż kolumny pasmo chromatograficzne ulega poszerzeniu, co jest zjawiskiem

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Wstęp: ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Chromatografią cieczową nazywamy chromatografię, w której eluentem jest ciecz, zwykle rozpuszczalnik organiczny. HPLC (ang. High

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU W PLANOWANIU I REALIZACJI ANALIZ CHEMICZNYCH

KRYTERIA WYBORU W PLANOWANIU I REALIZACJI ANALIZ CHEMICZNYCH KRYTERIA WYBORU W PLANOWANIU I REALIZACJI ANALIZ CHEMICZNYCH ANALTYKA OBEJMUJE WIELE ASPEKTÓW BADANIA MATERII. PRAWIDŁOWO POSTAWIONE ZADANIE ANALITYCZNE WSKAZUJE ZAKRES POŻĄDANEJ INFORMACJI, KTÓREJ SŁUŻY

Bardziej szczegółowo

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp teoretyczny Zagadnienie rozdzielania

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA SPEKTROMETRII MAS ROZCIEŃCZENIA IZOTOPOWEGO (IDMS)-

TECHNIKA SPEKTROMETRII MAS ROZCIEŃCZENIA IZOTOPOWEGO (IDMS)- TECHNIKA SPEKTROMETRII MAS ROZCIEŃCZENIA IZOTOPOWEGO (IDMS)- - narzędzie dla poprawy jakości wyników analitycznych Jacek NAMIEŚNIK i Piotr KONIECZKA 1 Wprowadzenie Wyniki analityczne uzyskane w trakcie

Bardziej szczegółowo

Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 3. Łukasz Berlicki

Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 3. Łukasz Berlicki Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 3 Łukasz Berlicki Rozdział chromatograficzny Przepływ Faza ruchoma mieszanina Faza stacjonarna Chromatografia cieczowa adsorbcyjna Faza stacjonarna:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE

CHEMIA I GIMNAZJUM WYMAGANIA PODSTAWOWE WYMAGANIA PODSTAWOWE wskazuje w środowisku substancje chemiczne nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne opisuje podstawowe właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów

Bardziej szczegółowo

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 5

Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska. Instrukcja do ćwiczeń. Ćwiczenie 5 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Chemia środków ochrony roślin Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń Ćwiczenie 5 Ekstrakcja mieszaniny herbicydów o charakterze kwaśnym z gleby Gdańsk 2015

Bardziej szczegółowo

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH DESTYLCJ JKO METOD WYODRĘNINI I OCZYSZCZNI ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH Zakres materiału: - metody rozdzielania substancji, - destylacja - charakter wykorzystywanych zjawisk, typy destylacji, zastosowanie, charakterystyka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z CHEMII w klasie II gimnazjum str. 1 Wymagania edukacyjne niezbędne do

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi

Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi Pracownia: Utylizacja odpadów i ścieków dla MSOŚ Instrukcja ćwiczenia nr 17 Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Zakład Dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM

ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM ADSORPCJA PARACETAMOLU NA WĘGLU AKTYWNYM CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest analiza procesu adsorpcji paracetamolu na węglu aktywnym. Zadanie praktyczne polega na spektrofotometrycznym oznaczeniu stężenia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne 1) OZNACZANIE ROZKŁADU MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERÓW Z ASTOSOWANIEM CHROMATOGRAFII ŻELOWEJ; 2) PRZYGOTOWANIE PRÓBKI Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Właściwości i zastosowanie modyfikowanej krzemionki osadzonej na włóknie kwarcowym w technice SPME

Właściwości i zastosowanie modyfikowanej krzemionki osadzonej na włóknie kwarcowym w technice SPME Magdalena Palacz Właściwości i zastosowanie modyfikowanej krzemionki osadzonej na włóknie kwarcowym w technice SPME Properties and application of modified silica embedded on quartz fiber in SPME technique

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ ORGANICZNEJ I PETROCHEMII INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych Laboratorium z

Bardziej szczegółowo

masy cząsteczkowej polimerów nisko i średnio polarnych, a także lipidów, fosfolipidów itp.. silanizowanyżel krzemionkowy

masy cząsteczkowej polimerów nisko i średnio polarnych, a także lipidów, fosfolipidów itp.. silanizowanyżel krzemionkowy CHROMATOGRAFIA WYKLUCZANIA (dawniej ŻELOWA PC/SEC) Układy chromatograficzne typu GPC / SEC 1. W warunkach nie-wodnych - eluenty: THF, dioksan, czerochloroetylen, chlorobenzen, ksylen; fazy stacjonarne:

Bardziej szczegółowo

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej 1. Jak wpłynie 50% dodatek MeOH do wody na retencję kwasu propionowego w układzie faz odwróconych? 2. Jaka jest kolejność retencji kwasów mrówkowego, octowego

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

KALIBRACJA BEZ TAJEMNIC

KALIBRACJA BEZ TAJEMNIC KALIBRACJA BEZ TAJEMNIC 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska e-mail: piotr.konieczka@pg.gda.pl 2 S w S x C x -? C w 3 Sygnał wyjściowy detektora funkcja

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC

Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC Instrukcja ćwiczeń laboratoryjnych analityka zanieczyszczeń środowiska Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC WSTĘP Herbicydy - środki chwastobójcze, stosowane do selektywnego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów.

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów. 1. Część teoretyczna Właściwości koligatywne Zjawiska osmotyczne związane są z równowagą w układach dwu- lub więcej składnikowych, przy czym dotyczy roztworów substancji nielotnych (soli, polisacharydów,

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja

Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja I. Rozpuszczalność 1. Rozpuszczalność - maksymalna ilość gram substancji, która w określonej temperaturze rozpuszcza

Bardziej szczegółowo

BADANIE RÓWNOWAG FAZOWYCH W UKŁADACH TRZECH CIECZY

BADANIE RÓWNOWAG FAZOWYCH W UKŁADACH TRZECH CIECZY Ćwiczenie 16 Grażyna Nowicka, Waldemar Nowicki BADANIE RÓWNOWAG FAZOWYCH W UKŁADACH TRZECH CIECZY Zagadnienia: Faza, składnik niezależny, liczba stopni swobody układu. Termodynamiczne kryterium równowagi

Bardziej szczegółowo

Prędkości cieczy w rurce są odwrotnie proporcjonalne do powierzchni przekrojów rurki.

Prędkości cieczy w rurce są odwrotnie proporcjonalne do powierzchni przekrojów rurki. Spis treści 1 Podstawowe definicje 11 Równanie ciągłości 12 Równanie Bernoulliego 13 Lepkość 131 Definicje 2 Roztwory wodne makrocząsteczek biologicznych 3 Rodzaje przepływów 4 Wyznaczania lepkości i oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH

Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 48, 2011 r. Renata Czeczko* ZASTOSOWANIE METOD CHROMATOGRAFICZNYCH DO OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI PESTYCYDÓW W OWOCACH I WARZYWACH APPLICATION OF CHROMATOGRAPHIC

Bardziej szczegółowo

Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej

Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej Jakościowa i ilościowa analiza mieszaniny alkoholi techniką chromatografii gazowej WPROWADZENIE Pojęcie chromatografii obejmuje grupę metod separacji substancji, w których występują diw siły: siła powodująca

Bardziej szczegółowo

Zjawiska powierzchniowe

Zjawiska powierzchniowe Zjawiska powierzchniowe Adsorpcja Model Langmuira Model BET 1 Zjawiska powierzchniowe Adsorpcja Proces gromadzenia się substancji z wnętrza fazy na granicy międzyfazowej; Wynika z tego, że w obszarze powierzchniowym

Bardziej szczegółowo

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Mol jest to liczebność materii występująca, gdy liczba cząstek (elementów) układu jest równa liczbie atomów zawartych w masie 12 g węgla 12 C (równa liczbie

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY CHEMII ANALITYCZNEJ

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY CHEMII ANALITYCZNEJ WSPÓŁCZESNE PROBLEMY CHEMII ANALITYCZNEJ OPTYMALIZACJA WARUNKÓW ZATĘŻANIA LOTNYCH ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Z ZASTOSOWANIEM MIKROEKSTRAKCJI DO FAZY STACJONARNEJ Wprowadzenie Celem niniejszego ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Chromatogram i sposób pomiaru podstawowych wielkości chromatograficznych

Rys. 1. Chromatogram i sposób pomiaru podstawowych wielkości chromatograficznych Ćwiczenie 1 Chromatografia gazowa wprowadzenie do techniki oraz analiza jakościowa Wstęp Celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności obsługi chromatografu gazowego oraz wykonanie analizy jakościowej za pomocą

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH - CHROMATOGRAFIA JONOWA

MATERIAŁY DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH - CHROMATOGRAFIA JONOWA MATERIAŁY DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH - CHROMATOGRAFIA JONOWA mgr inż. Malwina Diduch mgr inż. Ewa Olkowska 1. WPROWADZENIE Termin chromatografia obejmuje wiele technik fizykochemicznych ogólnie zdefiniowanych

Bardziej szczegółowo

Ekstrakcja. Seminarium 7. 23/11/2015

Ekstrakcja. Seminarium 7. 23/11/2015 Ekstrakcja Seminarium 7. Prawo podziału Nernsta Jeżeli do układu złożonego z dwóch praktycznie niemieszających się cieczy wprowadzimy trzeci składnik, rozpuszczający się w obu cieczach, to w wyniku ustalenia

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści Anna Kulaszewicz Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy lp. Dział Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie A-4 Metody rozdzielania i oczyszczania substancji chemicznych.

Ćwiczenie A-4 Metody rozdzielania i oczyszczania substancji chemicznych. Ćwiczenie A-4 Metody rozdzielania i oczyszczania substancji chemicznych. Wymagania teoretyczne: 1. Metody rozdzielania i oczyszczania substancji: a) Krystalizacja b) Ekstrakcja c) Sublimacja d) Destylacja

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SEPARACYJNE. Piotr Stepnowski. Elżbieta Synak. Beata Szafranek. Zbigniew Kaczyński. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

TECHNIKI SEPARACYJNE. Piotr Stepnowski. Elżbieta Synak. Beata Szafranek. Zbigniew Kaczyński. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TECHNIKI SEPARACYJNE Piotr Stepnowski Elżbieta Synak Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego Beata Szafranek Zbigniew

Bardziej szczegółowo

4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP

4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP 4. WYZNACZENIE IZOTERMY ADSORPCJI METODĄ ECP Opracował: Krzysztof Kaczmarski I. WPROWADZENIE W chromatografii adsorpcyjnej rozdzielanie mieszanin jest uwarunkowane różnym powinowactwem adsorpcyjnym składników

Bardziej szczegółowo

ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI

ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI Wrocław, 24.11.15 ODWRÓCONA OSMOZA ODSALANIE SOLANKI 1. OPIS PROCESU Podstawowym elementem odróżniającym procesy osmozy od ultrafiltracji są znacznie mniejsze rozmiary cząstek substancji rozpuszczonych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych ĆWICZEIE B: znaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości rozpuszczalnego w wodzie chromu (VI) w próbce cementu korzystając

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SEPARACYJNE. Piotr Stepnowski. Elżbieta Synak. Beata Szafranek. Zbigniew Kaczyński. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego

TECHNIKI SEPARACYJNE. Piotr Stepnowski. Elżbieta Synak. Beata Szafranek. Zbigniew Kaczyński. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TECHNIKI SEPARACYJNE Piotr Stepnowski Elżbieta Synak Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 1 Beata Szafranek

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomości ogólne dotyczące pestycydów

1. Wiadomości ogólne dotyczące pestycydów Ćwiczenie 1. OZNACZANIE PESTYCYDÓW W WODACH 1. Wiadomości ogólne dotyczące pestycydów Pestycydy (łac. pestis zaraza, pomór, caedo zabijam) ogół substancji pochodzenia naturalnego lub uzyskanych na drodze

Bardziej szczegółowo

Roztwory. Homogeniczne jednorodne (jedno-fazowe) mieszaniny dwóch lub więcej składników.

Roztwory. Homogeniczne jednorodne (jedno-fazowe) mieszaniny dwóch lub więcej składników. Roztwory Homogeniczne jednorodne (jedno-fazowe) mieszaniny dwóch lub więcej składników. Własności fizyczne roztworów są związane z równowagę pomiędzy siłami wiążącymi cząsteczki wody i substancji rozpuszczonej.

Bardziej szczegółowo

Technika in-needle badanie efektywności nowych układów ekstrakcyjnych

Technika in-needle badanie efektywności nowych układów ekstrakcyjnych WYDZIAŁ TECHNOLOGII CHEMICZNEJ INSTYTUT TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ ZAKŁAD CHEMII ORGANICZNEJ Technika in-needle badanie efektywności nowych układów ekstrakcyjnych Monika Pietrzyńska Promotor:

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. I. Substancje i ich przemiany. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca.

Wymagania programowe na poszczególne oceny. I. Substancje i ich przemiany. Ocena bardzo dobra. Ocena dostateczna. Ocena dopuszczająca. Wymagania programowe na poszczególne oceny I. Substancje i ich przemiany Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra [1] [1 + 2] [1 + 2 + 3] [1 + 2 + 3 + 4] 1 zalicza chemię do

Bardziej szczegółowo

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Pracownia studencka Zakładu Analizy Środowiska Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Chromatografia cienkowarstwowa MONITORING ŚRODOWISKA Chromatografia cienkowarstwowa (ang. Thin Layer Chromatography, TLC)

Bardziej szczegółowo

Zakres zastosowań chromatografii wykluczania

Zakres zastosowań chromatografii wykluczania Zakres zastosowań chromatografii wykluczania CHROMATOGRAFIA WYKLUCZANIA (dawniej żelowa PC/SEC) prof. M. Kamiński WCh-PG Gdańsk, 2013 - Badanie rozkładu masy molekularnej różnego typu materiałów polimerów

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 6. Łukasz Berlicki

Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 6. Łukasz Berlicki Metody chromatograficzne w chemii i biotechnologii, wykład 6 Łukasz Berlicki Techniki elektromigracyjne Elektroforeza technika analityczna polegająca na rozdzielaniu mieszanin związków przez wymuszenie

Bardziej szczegółowo