Zarządzanie finansami

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarządzanie finansami"

Transkrypt

1 STOWARZYSZENIE KSIĘGOWYCH W POLSCE ODDZIAŁ W POZNANIU Zarządzaie fiasami DR LESZEK CZAPIEWSKI - POZNAŃ -

2 WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Pieiądze posiadają określoą wartość. Wartość w diu dzisiejszym omialej jedostki pieiądza, a przykład wartość bakotu 100 zł jest ia od wartości tej samej jedostki w przyszłości. Zawsze będziemy chcieli otrzymać te przykładowy bakot wcześiej iż późiej. Dlatego też wartość pieiądza w czasie jest zawsze malejąca. Wyika to ie tylko z iflacji, ale główie z faktu, że złotówkę otrzymaą dzisiaj możemy zaiwestować i w związku z tym możemy być w przyszłości właścicielem dzisiejszej złotówki powiększoej o zarobioy przez ią kapitał. Na malejącą wartość pieiądza wpływ ma także ryzyko związae z upływem czasu. Jeśli pieiądze otrzymujemy dzisiaj to jest to sta faktyczy, jeśli atomiast pieiądze mamy otrzymać przyszłości to ie mamy pewości czy tak będzie w istocie i może się okazać, że będzie iaczej. Dla podejmowaia właściwych decyzji fiasowych koiecza jest zajomość zasad, które pozwalają a porówaie wartości pieiądza w czasie. Parametrem, który pozwala uchwycić związek między wartością pieiądza a czasem jest stopa procetowa (lub stopa dyskotowa). Itegralym składikiem procesów gospodarczych jest iflacja. Zjawisku temu towarzyszy utrata siły abywczej posiadaych kapitałów. Zależość między omialą stopą zwrotu, realą stopą zwrotu i stopą iflacji jest przedstawioa w rówaiu Fishera: 1+r omiala = 1+r reala 1+r iflacji Reale oprocetowaie kredytu wyosi 10%, iflacja jest rówa 5%. Nomiala (w zaczeiu zawierająca iflację ) stopa procetowa: r 1 0,1 1 0, ,155 15, 5% omiala Zagadieia wartości pieiądza w czasie ajczęściej prezetowae są a osi czasu, a której ajmiejszy odciek odzwierciadla tzw. okres bazowy, czyli ajkrótszy odciek czasu, po którym astępuje kapitalizacja (lub w którym dokoujemy dyskotowaia). 1 1 k 1 k 1 1 r 1 r 1

3 Kapitalizacja to ic iego jak zwiększeie daej wartości poprzez doliczeie aliczoych za day okres odsetek do podstawy oprocetowaia. Na osi czasu przesuwamy się wtedy do przodu i wymażamy daą wartość przez tzw. współczyik kapitalizacji 1 r, gdzie r jest oprocetowaiem okresu bazowego. Wpłacamy dziś a lokatę 100 zł. Oprocetowaie lokaty wyosi 10% roczie przy kapitalizacji roczej. Wpłacoa kwota zmieia swą wartość co okres o współczyik kapitalizacji (1+0,1) czyli wyosi: 110 zł po roku 1 (100 x 1,1), 121 zł po drugim (110 x 1,1) czy 133,1 zł po trzecim (121 x 1,1). Dyskoto atomiast występuje przy przesuwaiu się w tył a osi czasu. Umiejszamy wtedy 1 daą wartość (dyskotujemy) poprzez wymożeie przez współczyik dyskota 1 k, gdzie k jest stopą dyskotową okresu bazowego. Mamy otrzymać za 3 lata kwotę 100 zł. Pieiądz traci a wartości 10% roczie. Wartość tej kwoty za dwa lata wyosi: 90,91 zł (100/1,1), za rok wyosi 82,64 zł (90,91/1,1) i obecie 75,13 zł (82,64/1,1). Efektywa stopa procetowa przedstawia rzeczywisty przyrost w daym okresie. R 1 r 1 r oprocetowaie okresu bazowego, r 1 R 1 liczba okresów bazowych w rozpatrywaym czasie. Oprocetowaie miesięcze wyosi 1%. Efektywa rocza stopa procetowa wyosi: R 1 0, , , 68% 2

4 Efektywa rocza stopa wyosi 12%. Miesięcza stopa wyosi: r ,12 1 0, 95% Nomiala rocza stopa procetowa przedstawia hipotetyczy przyrost w daym okresie przy założeiu jedej kapitalizacji a koiec tego okresu. Nie uwzględia rzeczywistej częstotliwości kapitalizowaia. N r r N Oprocetowaie miesięcze wyosi 1%. Nomiala rocza stopa procetowa wyosi: N 12 0, 01 0,12 12% Nomiala rocza stopa wyosi 12%. Miesięcza stopa wyosi: 0,12 r 0, 01 1% 12 Wartość przyszła pojedyczej kwoty (Future Value) PV wartość obeca, f FV FV PV 1 r FV FV PV f r, r, - wartość współczyika fukcji FV odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów r i. Wpłacam a lokatę 100 zł. Oprocetowaie wyosi 10% roczie przy kapitalizacji roczej. Za 20 lat a lokacie będziemy dyspoowali kwotą: 20 FV f FV , %, , , 75 zł 3

5 Wartość obeca pojedyczej kwoty (Preset Value) PV FV 1 1 k FV wartość przyszła, f PV PV PV FV f k, k, - wartość współczyika fukcji PV odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów k i, Za 20 lat mam otrzymać kwotę 100 zł. Utrata pieiądza a wartości wyosi 10% roczie. Wartość tej kwoty w diu dzisiejszym jest rówa: 1 PV PV f 20 10%, , ,86 zł 1 0,1 Wartość przyszła strumieia pieiężego (Future Value Cash Flow) FVCF CF r r CF r r CF FVCF CF 1 r t 0 t t CF t - przepływ pieięży w okresie t. Za rok a lokatę wpłacę 100 zł, za 3 lat wpłacę 200 zł a za 4 lata 300 zł. Oprocetowaie lokaty wyosi omialie roczie 10%. Za 6 lat a lokacie dyspoował będę kwotą: FVCF , , ,1 790, 25 zł Wartość obeca strumieia pieiężego (Preset Value Cash Flow) PVCF CF CF 1 2 CF CF 1 k 1 k 1 k 1 k 1 k PVCF t0 1 CF t k t 4

6 Za rok otrzymam kwotę 100 zł, za 3 lat otrzymam 200 zł a za 4 lata 300 zł. Pieiądz traci a wartości 10 % roczie. Wartość tego strumieia a dziś jest rówa: PVCF , 08 zł 1 0,1 1 0,1 1 0, Wartość przyszła płatości okresowych (Future Value Auity) dla płatości z dołu. FVA A 1 r 1 FVA FVA A f r, A stała płatość okresowa (auitetowa) z dołu (a koiec okresu). f FVA r, - wartość współczyika fukcji FVA odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów r i. Za rok wpłacę a lokatę 100 zł, to samo zrobię za 2 i 3 lata. Jeżeli oprocetowaie lokaty wyosi 10% roczie przy kapitalizacji roczej to wartość lokaty za 3 lata wyosi: 3 1 0,1 1 FVA FVA f 10%, ,31 331zł 0,1 Wartość przyszła płatości okresowych (Future Value Auity) dla płatości z góry. ' ' 1 r 1 FVA A 1 r r ' ' ' FVA FVA A f r, ' ' FVA FVA A f r, 1 1 r ' A stała płatość okresowa (auitetowa) z góry (a początek okresu). f ' FVA r, - wartość współczyika fukcji FVA odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów r i (o ile mamy dostępe tablice dla płatości z góry). 5

7 Na lokatę wpłacam przez 3 lata a początku każdego roku 100 zł. Jeżeli oprocetowaie lokaty wyosi 10% roczie przy kapitalizacji roczej to wartość lokaty a koiec 3 roku wyosi: ' FVA 3 1 0,1 1 FVA' ,1 100 f 10%,3 0,1 100 f FVA 10%, , ,1zł Wartość obeca płatości okresowych (Preset Value Auity) dla płatości z dołu. f PVA 1 k 1 PVA A k 1 k PVA PVA A f k, k, - wartość współczyika fukcji PVA odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów k i. Spłacamy kredyt bakowy w 3 roczych ratach po 100 zł. Oprocetowaie kredytu wyosi 10% omialie w ujęciu roczym. Kwota zaciągiętego kredytu jest rówa: 3 1 0,1 1 PVA PVA f 3 10%, , , 69zł 0,1 1 0,1 Wartość obeca płatości okresowych (Preset Value Auity) dla płatości z góry. f ' PVA ' ' 1 k 1 PVA A 1 k k 1 k ' ' ' PVA PVA A f k, ' ' PVA PVA A f k, 1 1 k, - wartość współczyika fukcji PVA odczytywaego z tablic fiasowych dla daych parametrów k i (o ile mamy dostępe tablice dla płatości z góry). 6

8 Otrzymujemy przez 3 lata a początku każdego roku 100 zł. Stopa dyskotowa wyosi 10% w ujęciu roczym. Dziś te raty są rówe: ' PVA 3 1 0,1 1 PVA' ,1 100 f 10%,3 0,1 1 0,1 100 f PVA 10%, , , 55 zł Wartość obeca rety dożywotiej (Preset Value Perpetuity) dla płatości z dołu. 1 PVP A k Fudusz wypłaca am w ieskończoość 100 zł a koiec każdego roku. Stopa dyskotowa wyosi 10% w ujęciu roczym. Dziś uczestictwo w fuduszu jest warte: 100 PVP 1000 zł 0,1 Wartość obeca rety dożywotiej (Preset Value Perpetuity) dla płatości z góry. ' PVP ' A 1 k k ' PVP ' A ' A k Fudusz wypłaca am w ieskończoość 100 zł a początek każdego roku zaczyając od dzisiaj. Stopa dyskotowa wyosi 10% w ujęciu roczym. Dziś uczestictwo w fuduszu jest warte: PVP ' , zł 0,1 0,1 Przykładowe zadaia: 1) Oblicz efektywą stopę procetową roczej lokaty oprocetowaej przez pierwszy kwartał 0,4% miesięczie, przez astępe pół roku - 0,7% miesięczie, a przez ostati kwartał 0,6% miesięczie. 7

9 2) Jakie jest reale oprocetowaie kredytu jeżeli omiale oprocetowaie w ujęciu roczym wyosi 20% przy iflacji roczej a poziomie 8%? 3) Jaka jest ajlepsza możliwość ulokowaia pieiędzy a koleje pół roku jeżeli mamy astępujące możliwości: a) lokata w USD o roczym oprocetowaiu 5%, b) lokata w Euro o roczym oprocetowaiu 6%, c) lokata w baku polskim oprocetowaa 7% roczie. Obecie otowaia walut wyoszą: 1USD-2,2 zł; 1Euro-2,9 zł atomiast progozy przewidują ich wartość za pół roku a poziomie: 1USD-2,3 zł a 1Euro-2,8 zł. 4) Pa X chce za 4 lata, po przejściu a emeryturę wpłacić pieiądze uzbierae a lokacie w swoim baku (wpłacać zaczie w tym kwartale i będzie wpłacał co kwartał zł) a fudusz emerytaly, który będzie mu, przez koleje 8 lat po wpłacie. wypłacał co kwartał zł emerytury (oprocetowaie fuduszu 5% a kwartał). Jakie musi być efektywe rocze oprocetowaie lokaty bakowej, żeby X otrzymywał taką emeryturę? 5) Pa X chce w ciągu 5 lat opróżić swoje koto wypłacając sobie, co kwartał zł. Dzisiaj a kocie posiada kwotę zł. Jakie musi być omiale rocze oprocetowaie takiego kota, aby to było możliwe? 6) Jeżeli telewizor kosztuje dzisiaj 2000 zł i spłacamy go w 12 miesięczych ratach po 200 zł to ile wyosi rocze omiale oprocetowaie kredytu ratalego? Jeżeli oprocetowaie kredytu ratalego wyosiłoby 24% w ujęciu roczym to ile wyosiłaby wówczas miesięcza rata? 7) Jakie jest omiale rocze oprocetowaie fuduszu emerytalego jeżeli wpłacając kwartalie zł uzbieramy przez 8 lat zł? 8) Mając do dyspozycji zł, które możesz ulokować a dwa lata, oblicz co jest bardziej opłacale: a) ulokować pieiądze w baku A, który przy roczej stopie procetowej 21% oferuje roczą kapitalizację odsetek, b) ulokować pieiądze w baku B, który przy roczej stopie procetowej 19% oferuje półroczą kapitalizację odsetek, c) ulokować pieiądze w baku C, który kapitalizuje odsetki co kwartał przy kwartalej stopie procetowej 5%. 8

10 9) Pau X pozostało pięć lat do przejścia a emeryturę. Dotychczas zgromadził a swoim kocie w fuduszu emerytalym 30 tys. zł. Wkład w fuduszu emerytalym oprocetoway jest efektywie według stopy 30% roczie. Pa X chciałby otrzymywać emeryturę w wysokości 3 tys. zł miesięczie przez 10 lat. Ile powiie wpłacać miesięczie (a początku każdego miesiąca) przez pozostałe lata pracy, by uskładaa kwota pozwoliła mu a uzyskaie pożądaej emerytury? 10) Zastaów się, ile musiałbyś dzisiaj ulokować w baku, aby do końca życia począwszy od przyszłego roku, bak wypłacał ci w końcu każdego roku zł. Przyjmij, że rocza stopa procetowa wyosi 25%. 11) Fudusz X propouje wypłacać ci a koiec każdego roku sumę 500 zł, w zamia za wpłaceie teraz a jego koto kwoty zł. Przyjmując, że rocza stopa dyskotowa wyosi 20%, oceń opłacalość tej propozycji. 12) Jaka jest wartość zł po dwóch latach, w przypadku kiedy stopa procetowa dla lokat długotermiowych wyosi: a) 24% roczie przy kapitalizacji roczej, b) 12% w skali półroczej przy kapitalizacji półroczej. Ile powia wyosić półrocza stopa procetowa, aby po dwóch latach oszczędzaia uzyskać taką samą kwotę jak w przypadku a). 13) Towarzystwo Ubezpieczeń a Życie X oferuje polisę zapewiającą dożywotią retę wypłacaą a początku każdego miesiąca w wysokości 500 zł. Oceń, czy warto abyć tę polisę, jeżeli jej cea wyosi zł. Przyjmij miesięczą stopę dyskotową 2%. 14) Chcesz zaciągąć w baku kredyt a 3 lata w wysokości zł oprocetoway 30% w skali roku. Spłata kredytu będzie dokoywaa sukcesywie w formie rówych płatości a koiec każdego roku. Oblicz wartość pojedyczej płatości. 15) Jeśli ktoś oferuje ci wypłacaie 200 zł a końcu każdego roku w ieskończoość, to za ile dzisiaj byłbyś skłoy z tej oferty zrezygować? Przyjmij roczą stopę dyskotową w wysokości 25%. 16) Chcesz kupić działkę budowlaą w Pozaiu. W jedej z lokalych gazet widziałeś stosowe ogłoszeie. W czasie rozmów z właścicielem działki dowiedziałeś się, że ma o już 9

11 potecjalego abywcę, który oferuje zł płate atychmiast oraz zł płate za dwa lata. Poieważ ie dyspoujesz teraz odpowiedią kwotą pieiędzy, chcesz zapropoować właścicielowi zapłatę w formie ratalej cztery rówe rocze raty, pierwsza rata płata za rok. Jaka musi być wartość pojedyczej raty, aby twoja oferta była bardziej kokurecyja. Przyjmij roczą stopę dyskotową 20%. 17) Jaką kwotę pieiędzy musisz ulokować teraz a rachuku bakowym a dwa lata, aby po wyciągięciu a końcu pierwszego roku zł i a końcu drugiego roku rówież zł sta rachuku a koiec drugiego roku wyosił 500 zł. Oprocetowaie lokaty wyosi 20% w skali roczej. 18) Twój makler chce ci sprzedać skrypt dłuży za zł, który będzie przyosił 2 345,05 zł roczie przez 10 lat. Jeżeli kupisz te papier wartościowy jaką stopę dochodu otrzymasz? 19) Twoja firma zamierza zaciągąć kredyt w wysokości 100 tys. zł a trzy lata. Spłata kredytu ma być dokoaa w trzech rówych ratach w końcu każdego z kolejych trzech lat. Kredytodawca ma otrzymać 6% od sumy pozostałej do spłaceia a początku każdego roku. Przedstaw harmoogram spłaty kredytu w wariacie spłaty: w rówych ratach kapitałowych oraz w rówych płatościach. 10

12 WYCENA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Obligacja to papier wartościowy o charakterze wierzycielskim, w którym emitet stwierdza, że jest dłużikiem właściciela obligacji i zobowiązuje się do spełieia określoego świadczeia Wycea obligacji opiera się a wzorze. V o - wartość obligacji I t - odsetki w okresie t V T It N k k o t T t N - wartość omiala obligacji cea wykupu. k - stopa dyskotowa wymagaa przez iwestora stopa zwrotu Obligacja 3 letia ma wartość omialą 1000 zł i oprocetowaie 15%. Wartość rykowa obligacji przy stopie dyskotowej 10% wyosi: PVA V 150 f 10%, f 10%, 3 o 1 0,1 1 0,1 1 0,1 1 0, , , ,34zł PV Akcja to papier wartościowy reprezetujący część kapitału akcyjego spółki. Posiadacz akcji staje się współwłaścicielem przedsiębiorstwa. Wycea akcji opiera się a wzorze: V a wartość akcji V Dt P 1 (1 k) (1 k) a t t D t dywideda z tytułu posiadaia akcji w okresie t, k stopa dyskotowa wymagaa przez iwestora stopa zwrotu, P przewidywaa cea akcji w momecie ( momet sprzedaży) Jeżeli założymy, ze ->, to: V a t Dt 1 (1 k) t 11

13 Przypadek wycey akcji o zerowym wzroście (o stałej dywidedzie): V a t D 1 (1 k) t D k D - wartość stałej dywidedy. Jeżeli przedsiębiorstwo wypłaca stałą dywidedę a poziomie 100 zł to przy stopie dyskotowej 10% wartość 1 akcji wyosi: 100 Va 1000 zł 0,1 Przypadek wycey akcji o stałym wzroście (tzw. model Gordoa): V a D0 (1 g) D1 k g k g UWAGA! ZAŁOŻENIE: k > g D 0 ostatia zapłacoa dywideda D 1 pierwsza z oczekiwaych dywided (płata przy końcu bieżącego roku) g oczekiwaa stała stopa wzrostu dywidedy Jeżeli przedsiębiorstwo wypłaciło ostatią dywidedę a poziomie 100 zł i obiecuje jej 5% wzrost co roku to przy stopie dyskotowej 10% wartość 1 akcji wyosi: V a , 05 0,1 0, zł Przykładowe zadaia: 1) Jaka jest wartość akcji, jeżeli pożądaa stopa zwrotu wyosi 15%, w okresie początkowym akcja przyiosła 30 zł dywidedy, a poadto: a) w dłuższym okresie dywideda pozostaie a stałym poziomie b) w dłuższym okresie dywideda będzie rosąć o 5% roczie. 2) Jaka jest wartość obeca 20-letiej obligacji pewej firmy, jeśli stopa kupou wyosi 10% roczie, a wartość omiala 1000 zł? Stopa dyskotowa wyosi: a) 8%, b) 10%, c) 12%. 12

14 3) Firma X iwestuje 80% zysku etto. Oblicz, jaka jest wartość akcji tej spółki, jeżeli zysk a akcję (EPS) wyiesie 150 zł (i z iego wypłacoa będzie koleja dywideda) i będzie rósł o 5% roczie, a oczekiwaa stopa zwrotu wyosi 15%? 4) Ile jest dziś warta obligacja o wartości omialej 1000 zł, oprocetowaa w wysokości 15%, o termiie wykupu przypadającym za pięć lat. Stopa dyskotowa wyosi 10%. Czy warto kupić ta obligację za 1050 zł? 5) Jaka jest wartość bieżąca obligacji, jeśli obligacja ma kupo kwartaly, stopa kupou wyosi omialie 16% roczie, okres do wykupu to 7 lat a cea wykupu wyosi 1000 zł. Koszt kapitału (roczy) wyosi 12%. 6) Ile jest dzisiaj warta akcja, jeżeli wypłacoa w tym roku dywideda wyiosła 15 zł, a progozy mówią o jej 1% coroczym wzroście. Stopa dyskotowa wyosi 35%. 7) Jaka jest wartość obligacji o omiale 1000 zł, z termiem wykupu przypadającym za trzy lata, jeżeli jej oprocetowaie jest wyższe od wskaźika iflacji o 5 puktów procetowych. Iflacja w pierwszym roku wyiesie 10%, w drugim 8% i w trzecim 7%, a stopa zwrotu jest wyższa od stopy iflacji o 4 pukty procetowe. 8) Oczekuje się, iż posiadaczom spółki X wypłacoa za rok a jedą akcję dywideda wyiesie 2 zł, a późiej co roku będzie oa zwiększoa o 6%. Jeżeli obeca cea jedej akcji wyosi 20 zł, to jaka jest stopa zwrotu z tej iwestycji? 9) Spółka X wypłaciła w ostatich latach dywidedy a akcje a poziomie (od ajstarszej do zeszłoroczej): 5zł; 5,4zł; 5,9zł; 6,2zł; 6,6zł; 7,2zł. Jeżeli wymagaa przez akcjoariuszy stopa zwrotu wyosi 10% to jaka jest szacukowa wartość rykową tej akcji? 10) Firma X osiągęła zysk a akcję w wysokości 10 jedostek. Wale zgromadzeie akcjoariuszy zdecydowało, że w przyszłym roku a dywidedę przezaczoe zostaie 40% zysku etto. Zakładając, że zysk będzie rósł o 5% roczie, a proporcje podziału zysku zostaą zachowae, oblicz wartość tych akcji. Oczekiwaa stopa zwrotu wyosi 10%. 13

15 KOSZT KAPITAŁU. ŚREDNIOWAŻONY KOSZT KAPITAŁU Kapitał służący do fiasowaia działalości składa się z kapitału własego i zaciągiętego długu, zatem koszt kapitału firmy jako całości zależy od kosztu kapitału własego i kosztu długu. W tej sytuacji koszt kapitału (WACC - Weighted Average Cost of Capital) jest średią ważoą kosztu kapitału własego i kosztu długu. Wagami są udziały kapitału własego i długu w kapitale służącym do fiasowaia działalości firmy. V E - wartość kapitału własego VD - wartość kapitału obcego ke - koszt kapitału własego kd - koszt kapitału obcego V E D WACC ke kd VE V D VE V D Jeżeli kapitał przedsiębiorstwa składa się z kapitału własego o wartości 100 tys. zł oraz kapitału obcego o wartości 200 tys. zł to średioważoy koszt kapitału tego przedsiębiorstwa przy koszcie kapitału własego 20% i koszcie kapitału obcego 10% wyosi: WACC 0,2 + 0,1= 13,33% V Koszt długu szacoway jest ajczęściej w oparciu o formułę: D k = r 1-T r - oprocetowaie kapitału obcego T - stawka podatku dochodowego Jeżeli kredyt bakowy jest oprocetoway 20% roczie to jego koszt przy stawce podatku dochodowego 19% wyosi: k = 0, 2 1-0,19 16, 2% D 14

16 Koszt kapitału własego opiera się ajczęściej a tzw. "modelu wzrostu dywidedy". Puktem wyjścia jest w tym przypadku formuła określająca ceę rykową akcji. Zgodie z ią akcja jest warta tyle, ile wyosi bieżąca wartość wypłacoych dywided, przy założeiu stałej stopy wzrostu tychże (zakłada się, że dywidedy płacoe są przez czas ieokreśloy): P E E 1 D0 (1 g) D k g k g E P E - wartość rykowa akcji, D 1 - dywideda plaowaa do wypłaty, D 0 - dywideda wypłacoa w okresie początkowym, g - zakładaa stopa wzrostu dywidedy, k E - koszt kapitału własego; przy czym g < k E Wyzaczoy z tego wzoru koszt kapitału własego wyosi: 1 D0 (1 g) D ke g g P P E Jeżeli przedsiębiorstwo plauje wypłacić dywidedę a jedą akcję w wysokości 5zł i iformuje o jej 2% coroczym wzroście to przy ceie rykowej akcji 50zł koszt kapitału własego wyosi: 5 ke 0, 02 12% 50 Drugą metodą wyzaczeia kosztu kapitału własego jest metoda oparta a modelu wycey aktywów kapitałowych CAPM. Zgodie z tą kocepcją koszt kapitału własego wyraża się wzorem: E k E - koszt kapitału własego, k r ( r r ) E F E M F r F - stopa zwrotu z iwestycji wolej od ryzyka, E - współczyik beta dla kapitału własego firmy, r M - stopa zwrotu z portfela rykowego (portfela zawierającego wszystkie dostępe akcje). Jeżeli stopa wola od ryzyka jest a poziomie 5% a stopa zwrotu z portfela rykowego wyosi 12% to koszt kapitału przedsiębiorstwa o współczyiku beta 1,5 wyosi: 15

17 k 0, 05 1, 5 (0,12 0, 05) 15,5% E Przedstawioa powyżej metoda szacowaia kosztu kapitału własego odosi się do spółek otowaych a giełdzie. W przypadku firm ieotowaych a giełdzie moża utożsamiać koszt kapitału własego z żądaiem właścicieli kapitału domagających się określoej stopy zwrotu z zaiwestowaego przez siebie kapitału. Żądaa przez właścicieli kapitału stopa zwrotu: o może odzwierciedlać tzw. koszt utracoych korzyści, czyli dochód alteratywy możliwy do osiągięcia przez właścicieli kapitału w przypadku gdyby ulokowali go w ie przedsięwzięcie o podobym stopiu ryzyka; o może być wyrażoa, jako suma stopy zwrotu z iwestycji pozbawioej ryzyka i premii za ryzyko związae z daym projektem Przykładowe zadaia: 1) W spółce X koszt kapitału własego wyosi 32%, a oprocetowaie zaciągiętego kredytu wyosi 40%. Udział kapitału własego w kapitale całkowitym wyosi 60%, reszta zaś fiasowaa jest z kredytu. Zastaów się, jak zmiei się (z ilu % a ile) koszt kapitału Spółki X, jeżeli udział kredytu w fiasowaiu jej działalości wzrośie z 40% do 50%. Stopa podatku dochodowego wyosi 38%. 2) Charakterystyka poszczególych składików kapitału Spółki X jest astępująca: kapitał własy (koszt 15%), kapitał obcy (oprocetowaie 10%). Wiedząc, że średioważoy koszt kapitału wyosi 11%, wartość kapitału ogółem wyosi 800 ml zł a stopa podatku dochodowego wyosi 38% oblicz strukturę kapitału tej spółki przy założeiu, że firma poiosła stratę oraz w wariacie, przy którym firma osiąga zyski. 3) Jaką miimalą ceę za akcje musimy zaoferować potecjalym akcjoariuszom jeżeli oprocetowaie kredytu bakowego wyosi 10% (stopa podatku dochodowego 40%), plaowaa dywideda wyosi 2 zł, wymagay przyrost dywidedy 5%, stosuek kapitału własego do obcego wyosi 1 do 4 a średioważoy koszt kapitału ie może być większy od 13 %. 16

18 4) Oprocetowaie kredytu bakowego, z którego w całości fiasowaa jest iwestycja, wyosi 24%. Jeżeli stopa opodatkowaia podatkiem dochodowym wyosi 30%, to jaki jest faktyczy koszt pożyczoego kapitału: (a) przy założeiu efektywego, całościowego skorzystaia z osłoy podatkowej (b) jeżeli kwota kredytu = zł, a zysk operacyjy = zł? 5) Firma X wypłaciła w roku bieżącym 0,5 tys. zł dywidedy a każdą akcję, a w roku astępym plauje wypłacić 0,6 tys. dywidedy a akcję. Zakładając, że firma utrzyma te tred wzrostu dywidedy, oraz wiedząc, że cea akcji wyosi 10 tys. zł, oszacuj koszt kapitału własego. Stawka podatku dochodowego wyosi 30%. 6) Oszacuj koszt kapitału własego firmy, jeżeli stopa zwrotu z iwestycji wolych od ryzyka wyosi 11%, średia premia za ryzyko a ryku kształtuje się a poziomie 9%, a współczyik beta dla firmy wyosi 0,95. 7) Akcje firmy X są warte a giełdzie 100 zł. Ostatia dywideda została wypłacoa w tym roku w wysokości 14 zł. Zakłada się, iż wysokość dywidedy będzie rosąć w tempie 2% roczie. Wyzacz koszt kapitału własego. 8) Przedsiębiorstwo X rozważa pozyskaie kapitału własego a drodze emisji akcji uprzywilejowaych co do pierwszeństwa i stałości w wypłacie dywided. Cea emisyja wyosi 140 zł, a wartość omiala 100 zł. Dywidedy mają być płacoe w wysokości 13% wartości omialej akcji. Wpływ emiteta zmiejszają koszty wprowadzeia akcji do obrotu (=13,5 zł a akcję). Oblicz koszt kapitału własego uprzywilejowaego. 9) Przedsiębiorstwo X plauje wyemitowaie akcji uprzywilejowaych o ceie omialej 100 zł, z 11-procetową dywidedą. Akcje sprzedawae będą a ryku po 115 zł, przy czym koszty sprzedaży szacowae są a 5% cey rykowej. Jaki będzie koszt kapitału uprzywilejowaego dla przedsiębiorstwa X? 10) Zyski a jedą akcję spółki X wyiosły 6,5 zł, a pięć lat wcześiej 4,42 zł. Spółka wypłaca 40% zysków w postaci dywided, a kurs jedej akcji wyosi 36 zł. Jaki jest koszt zysków iepodzieloych w przedsiębiorstwie Huzar? 17

19 DŹWIGNIA OPERACYJNA Dźwigia operacyja związaa jest z występowaiem kosztów stałych w kosztach całkowitych firmy. Koszty stałe powodują, że każda zmiaa wielkości sprzedaży przyosi poad proporcjoalą zmiaę EBIT. W celu określeia, jaka zmiaa EBIT będzie towarzyszyła zmiaie sprzedaży o określoy procet moża posłużyć się tzw. stopiem dźwigi operacyjej. Stopień dźwigi operacyjej iformuje o ile procet zmiei się EBIT a skutek zmiay sprzedaży o 1%. Stopień dźwigi operacyjej moża obliczyć z astępującego wzoru: S KZ % EBIT DOL ; DOL EBIT % S DOL - stopień dźwigi operacyjej; S - przychody ze sprzedaży; KZ koszty zmiee; EBIT - poziom zysku przed spłatą odsetek i opodatkowaiem według stau wyjściowego (przed zmiaą); Jeżeli w przedsiębiorstwo wyik operacyjy wyosi 100 tys. zł to stopień dźwigi operacyjej przy kosztach stałych a poziomie 50 tys. zł wyosi: DOL 1, Zając stopień dźwigi operacyjej moża określić procetową zmiaę EBIT a skutek zmiay sprzedaży o dowoly procet. Formuła obliczeiowa jest astępująca: % EBIT DOL % S DŹWIGNIA FINANSOWA Dźwigia fiasowa jest to wykorzystaie kapitałów obcych w strukturze fiasowaia firmy. Tematyka z zakresu dźwigi fiasowej obejmuje: o badaie efektu dźwigi fiasowej, o określaie stopia dźwigi fiasowej. 18

20 Efekt dźwigi fiasowej. Badaie efektu dźwigi fiasowej ma a celu określeie, jak zmiei się retowość kapitałów własych firmy a skutek zastosowaia kapitałów obcych w jej strukturze fiasowaia. Ze względu a kieruek efektu dźwigi fiasowej, moża mówić o: o dodatim efekcie dźwigi fiasowej polega a podiesieiu retowości kapitałów własych firmy a skutek wykorzystaia kapitałów obcych w jej strukturze fiasowaia; o ujemym efekcie dźwigi fiasowej polega a obiżeiu retowości kapitałów własych firmy a skutek wykorzystaia kapitałów obcych w jej strukturze fiasowaia; o zerowym efekcie dźwigi fiasowej polega a braku zmiay retowości kapitałów własych firmy a skutek wykorzystaia kapitałów obcych w jej strukturze fiasowaia. Uzyskaie dodatiego efektu dźwigi fiasowej, wyrażającego się podiesieiem retowości kapitału własego firmy, uzależioe jest od spełieia astępującej relacji: EBIT Kog EBIT - zysk przed spłatą odsetek i opodatkowaiem; Kog - kapitał ogółem; i - stopa oprocetowaia kapitału obcego. Drugim istotym warukiem jest zachowaie właściwej struktury kapitału zbyt duży udział kapitału obcego w kapitale firmy może spowodować wzrost kosztów tego kapitału. Rosące zadłużeie sprawia, że kredytodawcy dążą do uzyskaia dodatkowej premii za związae z tym ryzyko, co wyraża się we wzroście stopy oprocetowaia udzieloych kredytów. Osłabia to dodati efekt dźwigi fiasowej. Stopień dźwigi fiasowej określa, o ile procet zmiei się retowość kapitałów własych firmy wykorzystującej w swojej strukturze fiasowaia kapitały obce a skutek zmiay EBIT o 1%. Stopień dźwigi fiasowej moża obliczyć z astępującego wzoru: DFL - stopień dźwigi fiasowej; EBIT DFL ; EBIT Ods i %EPS DFL % EBIT EBIT - poziom zysku przed spłatą odsetek i opodatkowaiem według stau wyjściowego (przed zmiaą), 19

21 Ods - odsetki od kapitału obcego, EPS zysk a 1 akcję. Jeżeli w przedsiębiorstwie wyik operacyjy wyosi 50 tys. zł to przy odsetkach a poziomie 10 tys. zł stopień dźwigi fiasowej wyosi: DFL Zając stopień dźwigi fiasowej moża określić procetową zmiaę retowości kapitału własego a skutek zmiay EBIT o dowoly procet. Formuły obliczeiowe są astępujące: % ROE DFL % EBIT % EPS DFL % EBIT Przykładowe zadaia: 1) Oblicz stopień dźwigi operacyjej DOL dla wielkości sprzedaży rówej szt. Jakie będą skutki wzrostu sprzedaży do szt. a wielkość zysku operacyjego EBIT? Oblicz stopień dźwigi fiasowej DFL dla wielkości sprzedaży rówej szt. Jakie będą skutki wzrostu zysku operacyjego (w wyiku wzrostu ilości sprzedaych produktów do ) a wielkość zysku a akcję (EPS)? Oblicz stopień dźwigi całkowitej (DTL) (dla szt). Jakie będą skutki wzrostu ilości sprzedaży do dla EPS? Ziterpretuj DOL, DFL, DTL. Koszty stałe wyoszą 400 tys. zł, cea jedostkowa 50 zł, koszt zmiey jedostkowy 30 zł, odsetki 50 tys. zł, stopa podatku 30%. Firma wyemitowała 10 tys. sztuk akcji. 2) Kierowictwo przedsiębiorstwa X rozważa podjęcie iwestycji polegającej a zakupie owej liii techologiczej. Oszacowao, iż łączy kapitał potrzeby do jej realizacji to tys. zł, a iwestycja przyczyi się do zwiększeia zysku operacyjego EBIT (dae w tabeli). Rozważa się astępujące wariaty struktury fiasowaia tej iwestycji, przy czym kapitał obcy zostaie pozyskay w formie kredytu, a własy poprzez emisję owych akcji zwykłych: Kapitał wariat A wariat B wariat C wariat D udział tys. zł udział tys. zł udział tys. zł udział tys. zł K. własy 90% 80% 60% 30% akcyjy K.obcy 10% 20% 40% 70% 20

22 Oprocetowaie kredytu to 15% (dla udziału długu do 30%), 17% od całości długu (dla udziału do 60%), 22% od całości długu (dla udziału większego iż 60%). Która forma fiasowaia powia zostać wybraa, jeżeli za kryterium przyjąć stopę zwrotu z kapitału własego (ROE)? Wyszczególieie (dae w wariat A wariat B wariat C wariat D Przychody ze sprzedaży Koszty operacyje Zysk operacyjy (EBIT) Koszty fiasowe (odsetki) Zysk brutto Podatek doch. (30%) Zysk etto ROE=zysk etto/k, własy 3) Liie loticze chcą zakupić dwa samoloty. Szef działu fiasów szacuje, że po zrealizowaiu tej iwestycji roczy dochód przed opodatkowaiem i spłatą odsetek może wyieść 35 ml zł. Koszt zakupu samolotów wyosi 400 ml zł. Istieją trzy możliwości sfiasowaia zakupu: a) emisja owych akcji, b) w 60% przez emisję owych akcji i w 40% przez kredyt, c) w 30% przez emisję owych akcji i w 70% przez kredyt. Wiedząc, że oprocetowaie kredytu wyosi 10% a w obiegu zajduje się 300 tys. starych akcji, cea owo wyemitowaych akcji wyosi 2,5 tys., a stawka podatku dochodowego 30% oblicz, która forma fiasowaia jest ajkorzystiejsza z puktu widzeia dotychczasowych akcjoariuszy. 21

23 OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Kompleksowa ocea efektywości projektu iwestycyjego polega a: o sporządzeiu zestawień fiasowych pro forma dla przedsięwzięcia iwestycyjego (rachuku wyików, przepływów pieiężych i bilasu), o obliczeiu mierików ocey efektywości iwestycji; mieriki te opierają się a przepływach pieiężych, bowiem przepływy pieięże, a ie dae księgowe, ukazują zdolość firmy do geerowaia gotówki, o aalizie wrażliwości mierików efektywości iwestycji a zmiaę istotych zmieych egzogeiczych (p. przychodów ze sprzedaży, kosztów materiałowych, kosztów wyagrodzeń, itp.) a także aalizie wpływy ryzyka a realizację projektu, o ukazaiu wpływu projektu iwestycyjego a sytuacje fiasową firmy w przyszłości (p. poprzez sporządzeie zestawień fiasowych pro forma dla firmy jako całości po podjęciu przez ią decyzji o realizacji daego projektu iwestycyjego). Kostruując zestawieie przepływów pieiężych dla potrzeb ocey efektywości iwestycji ależy kierować się astępującymi zasadami: o Wartość projektu zależy od przyszłych przepływów pieiężych; strumieie pieięże geerowae w przeszłości są bez zaczeia dla aktualej wartości projektu. o Istote są tylko przepływy pieięże ściśle związae z iwestycją. Jeżeli zatem firma poiosła określoe wydatki w przeszłości, ale wydatki te poiesioe zostały przed podjęciem decyzji o realizacji projektu iwestycyjego, to ie powiy być oe uwzględiae w rachuku opłacalości projektu iwestycyjego. o Dokouje się ocey projektu iwestycyjego jako całości. Stawia się przy tym wymagaie, że projekt te wiie być a tyle dobry, żeby geerować środki pieięże dla wszystkich dostarczycieli kapitału. Kwestia podziału środków geerowaych przez projekt między tych dostarczycieli jest kwestią wtórą; ocea projektu astępuje przed podziałem korzyści. Stąd też przepływy pieięże kalkulowae dla potrzeb pomiaru efektywości różią się od przepływów pieiężych szacowaych dla potrzeb badaia płyości fiasowej tym, że ie obejmują przepływów związaych z podziałem korzyści pomiędzy dostarczycieli kapitału. Nie uwzględia się zaciągaych i spłacaych kredytów 22

INWESTYCJE MATERIALNE

INWESTYCJE MATERIALNE OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI INWESTCJE: proces wydatkowaia środków a aktywa, z których moża oczekiwać dochodów pieiężych w późiejszym okresie. Każde przedsiębiorstwo posiada pewą liczbę możliwych projektów

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r.

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r. Matematyka fiasowa 08.10.2007 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy XLIII Egzami dla Aktuariuszy z 8 paździerika 2007 r. Część I Matematyka fiasowa WERSJA TESTU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:...

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY MATEMATYKI FINANSOWEJ

PODSTAWY MATEMATYKI FINANSOWEJ PODSTAWY MATEMATYKI INANSOWEJ WZORY I POJĘCIA PODSTAWOWE ODSETKI, A STOPA PROCENTOWA KREDYTU (5) ODSETKI OD KREDYTU KWOTA KREDYTU R R- rocza stopa oprocetowaia kredytu t - okres trwaia kredytu w diach

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja Iwestycja Wykład Celowo wydatkowae środki firmy skierowae a powiększeie jej dochodów w przyszłości. Iwestycje w wyiku użycia środków fiasowych tworzą lub powiększają majątek rzeczowy, majątek fiasowy i

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System fiasowy gospodarki Zajęcia r 5 Matematyka fiasowa Wartość pieiądza w czasie 1 złoty posiaday dzisiaj jest wart więcej iż 1 złoty posiaday w przyszłości, p. za rok. Powody: Suma posiadaa dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Wartość przyszła FV. Zmienna wartość pieniądza w czasie. złotówka w garści jest warta więcej niŝ złotówka spodziewana w przyszłości

Wartość przyszła FV. Zmienna wartość pieniądza w czasie. złotówka w garści jest warta więcej niŝ złotówka spodziewana w przyszłości Zmiea wartość pieiądza w czasie Zmiea wartość pieiądza w czasie Zmiea wartość pieiądza w czasie jeda z podstawowych prawidłowości wykorzystywaych w fiasach polegająca a tym, Ŝe: złotówka w garści jest

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 06.10.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVII Egzamin dla Aktuariuszy z 6 października 2008 r.

Matematyka finansowa 06.10.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVII Egzamin dla Aktuariuszy z 6 października 2008 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy XLVII Egzami dla Aktuariuszy z 6 paździerika 2008 r. Część I Matematyka fiasowa WERSJA TESTU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:... Czas egzamiu: 00 miut . Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates)

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates) Struktura czasowa stóp procetowych (term structure of iterest rates) Wysokość rykowych stóp procetowych Na ryku istieje wiele różorodych stóp procetowych. Poziom rykowej stopy procetowej (lub omialej stopy,

Bardziej szczegółowo

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa Matematyka fiasowa 8.05.0 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy LX Egzami dla Aktuariuszy z 8 maja 0 r. Część I Matematyka fiasowa WERJA EU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:... Czas egzamiu: 00 miut

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO Agieszka Jakubowska ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO. Wstęp Skąplikowaie współczesego życia gospodarczego powoduje, iż do sterowaia procesem zarządzaia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE FINANSAMI

ZARZĄDZANIE FINANSAMI STOWARZYSZENIE KSIĘGOWYCH W POLSCE ODDZIAŁ WIELKOPOLSKI W POZNANIU ZARZĄDZANIE FINANSAMI WYBRANE ZAGADNIENIA (1/2) DR LESZEK CZAPIEWSKI - POZNAŃ - 1 SPIS TREŚCI 1. RYZYKO W ZARZĄDZANIU FINANSAMI... 4 1.1.

Bardziej szczegółowo

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych Iwetta Budzik-Nowodzińska SZACOWANIE WARTOŚCI DOCHODOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA STUDIUM PRZYPADKU Wprowadzeie Dochodowe metody wycey wartości przedsiębiorstw są postrzegae, jako ajbardziej efektywe sposoby określaia

Bardziej szczegółowo

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y Zadaie. Łącza wartość szkód z pewego ubezpieczeia W = Y + Y +... + YN ma rozkład złożoy Poissoa z oczekiwaą liczbą szkód rówą λ i rozkładem wartości pojedyczej szkody takim, że ( Y { 0,,,3,... }) =. Niech:

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

a n 7 a jest ciągiem arytmetycznym.

a n 7 a jest ciągiem arytmetycznym. ZADANIA MATURALNE - CIĄGI LICZBOWE - POZIOM PODSTAWOWY Opracowała mgr Dauta Brzezińska Zad.1. ( pkt) Ciąg a określoy jest wzorem 5.Wyzacz liczbę ujemych wyrazów tego ciągu. Zad.. ( 6 pkt) a Day jest ciąg

Bardziej szczegółowo

Michał Księżakowski Project Manager (Kraków, 17.02.2012)

Michał Księżakowski Project Manager (Kraków, 17.02.2012) Ekoomicze aspekty budowy biogazowi i dystrybucji biogazu Michał Księżakowski Project Maager (Kraków, 17.02.2012) Czyiki warukujące budowę biogazowi Uwarukowaia Ekoomicze Prawe Techologicze Aspekty Prawe

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System fasowy gospodark Zajęca r 6 Matematyka fasowa c.d. Rachuek retowy (autetowy) Maem rachuku retowego określa sę regulare płatośc w stałych odstępach czasu przy założeu stałej stopy procetowej. Przykłady

Bardziej szczegółowo

Metody oceny projektów inwestycyjnych

Metody oceny projektów inwestycyjnych Metody ocey projektów iwestycyjych PRZEDMIIOT : EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMÓW IINFORMATYCZNYCH Pla wykładu Temat: Metody ocey projektów iwestycyjych 5 FINANSOWE METODY OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH... 4 5.1. WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

Podstawy zarządzania finansami przedsiębiorstwa

Podstawy zarządzania finansami przedsiębiorstwa Podsawy zarządzaia fiasami przedsiębiorswa I. Wprowadzeie 1. Gospodarowaie fiasami w przedsiębiorswie polega a: a) określeiu spodziewaych korzyści i koszów wyikających z form zaagażowaia środków fiasowych

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY MATEMATYKI FINANSOWEJ. Wprowadzenie

ELEMENTY MATEMATYKI FINANSOWEJ. Wprowadzenie ELEMENTY MATEMATYI FINANSOWEJ Wpowadzeie Pieiądz ma okeśloą watość, któa ulega zmiaie w zależości od czasu, w jakim zostaje o postawioy do aszej dyspozycji. Watość tej samej omialie kwoty będzie ia dziś

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 573 Ekoomia XXXIX 2001 BŁAŻEJ PRUSAK Katedra Ekoomii i Zarządzaia Przedsiębiorstwem METODY OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Celem artykułu jest przedstawieie metod

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dia 12 listopada 2013 r. Druk r 487 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pa Bogda BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodie

Bardziej szczegółowo

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205 BILANS AKTYWA 30/09/09 30/06/09 31/12/08 30/09/08 Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 20 889 21 662 22 678 23 431 Wartość firmy 0 0 0 0 wartości niematerialne 31 40 30 42 Aktywa finansowe Aktywa z tytułu

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności projektów inwestycyjnych

Metody oceny efektywności projektów inwestycyjnych Opracował: Leszek Jug Wydział Ekoomiczy, ALMAMER Szkoła Wyższa Meody ocey efekywości projeków iwesycyjych Niezbędym warukiem urzymywaia się firmy a ryku jes zarówo skuecze bieżące zarządzaie jak i podejmowaie

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System fasowy gospodark Zajęca r 7 Krzywa retowośc, zadaa (mat. f.), marża w hadlu, NPV IRR, Ustawa o kredyce kosumeckm, fukcje fasowe Excela Krzywa retowośc (dochodowośc) Yeld Curve Krzywa ta jest grafczym

Bardziej szczegółowo

Rachunek przepływów pieniężnych

Rachunek przepływów pieniężnych Rachunek przepływów pieniężnych Rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) Analityczne rozwinięcie zamieszczonych w bilansie informacji o zmianie stanu środków pieniężnych dokonywanej w okresie sprawozdawczym.

Bardziej szczegółowo

Andrzej Pogorzelski Materiały pomocnicze do studiowania przedmiotu FINANSE PRZEDSIEBIORSTWA

Andrzej Pogorzelski Materiały pomocnicze do studiowania przedmiotu FINANSE PRZEDSIEBIORSTWA . CHARAKTERYSTYKA PIENIĄDZA JAKO TWORZYWA FINANSÓW.. Fukcje pieiądza Najwygodiejszym sposobem defiiowaia pieiądza jest wymieieie jego główych, klasyczych fukcji. I tak pieiądz jest: mierikiem wartości

Bardziej szczegółowo

Okresy i stopy zwrotu nakładów inwestycyjnych w ocenie efektywności inwestycji rzeczowych

Okresy i stopy zwrotu nakładów inwestycyjnych w ocenie efektywności inwestycji rzeczowych Ekoomia Meedżerska 2009, r 5, s. 45 62 Marek Łukasz Michalski* Okresy i stopy zwrotu akładów iwestycyjych w oceie efektywości iwestycji rzeczowych 1. Wprowadzeie Podstawowym celem przedsiębiorstwa, w długim

Bardziej szczegółowo

Składka ubezpieczeniowa

Składka ubezpieczeniowa Przychody zakładów ubezpieczeń Przychody i wydatki zakładów ubezpieczeń Składka ubezpieczeiowa 60-95 % Przychody z lokat 5-15 % Przychody z reasekuracji 5-30 % Wydatki zakładów ubezpieczeń Odszkodowaia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI StatSoft Polska, tel. () 484300, (60) 445, ifo@statsoft.pl, www.statsoft.pl BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI ZA POMOCĄ ANALIZY ROZKŁADÓW Agieszka Pasztyła Akademia Ekoomicza w Krakowie, Katedra Statystyki;

Bardziej szczegółowo

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 1 Zadanie.2.1 - Sporządzanie Bilansu Przedsiębiorstwo X działające w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na koniec okresu sprawozdawczego (31.12.20A1) posiadało: środki pieniężne na rachunku

Bardziej szczegółowo

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: miary dokładości dr iż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczeciie Miary dokładości: Najczęściej rozkład pomiarów w serii wokół wartości średiej X jest rozkładem Gaussa: Prawdopodobieństwem,

Bardziej szczegółowo

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS Talex SA skonsolidowany raport półroczny SAPS WYBRANE DANE FINANSOWE tys. zł tys. EUR półrocze półrocze półrocze półrocze / 2002 / 2001 / 2002 / 2001 I. Przychody netto ze 50 003 13 505 sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Załącznik 5. do Umowy nr EPS/[ ]/2016 sprzedaży energii elektrycznej na pokrywanie strat powstałych w sieci przesyłowej. zawartej pomiędzy [ ]

Załącznik 5. do Umowy nr EPS/[ ]/2016 sprzedaży energii elektrycznej na pokrywanie strat powstałych w sieci przesyłowej. zawartej pomiędzy [ ] Załączik 5 do Umowy r EPS/[ ]/ sprzedaży eergii elektryczej a pokrywaie strat powstałych w sieci przesyłowej zawartej pomiędzy Polskie Sieci Elektroeergetycze Spółka Akcyja [ ] a WARUNKI ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania

Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania Wstęp Celem wykładu jest przedstawienie podstawowych pojęć oraz zaleŝności z zakresu zarządzania finansami w szczególności

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS 2004 (zgodnie z 93 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 marca 2005 r. - Dz. U. Nr 49, poz. 463) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY KWOTA I. Wydatki w ramach kredytu/pożyczki : z tego: II. Nakłady w ramach środków własnych: z tego: SUMA NAKŁADOW (I+II) ŹRÓDŁA FINANSOWANIA: 1. Środki własne 2.

Bardziej szczegółowo

LPP SA SAPSr 2004 tys. zł tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE półrocze / 2004 półrocze / 2003 półrocze / 2004 półrocze / 2003 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 223 176 47 172

Bardziej szczegółowo

2.2 Funkcje wyceny. Wśród autorów przeważa pogląd, iż wycenie można przypisać cztery podstawowe funkcje:

2.2 Funkcje wyceny. Wśród autorów przeważa pogląd, iż wycenie można przypisać cztery podstawowe funkcje: . Cele wycey przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwa w rozwiiętej gospodarce rykowej są powszechie przedmiotem różorakich trasakcji hadlowych co implikuje potrzebę uzyskaia szacuków ich wartości przy pomocy

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

co wskazuje, że ciąg (P n ) jest ciągiem arytmetycznym o różnicy K 0 r. Pierwszy wyraz tego ciągu a więc P 1 z uwagi na wzór (3) ma postać P

co wskazuje, że ciąg (P n ) jest ciągiem arytmetycznym o różnicy K 0 r. Pierwszy wyraz tego ciągu a więc P 1 z uwagi na wzór (3) ma postać P Wiadomości wstępe Odsetki powstają w wyiku odjęcia od kwoty teraźiejszej K kwoty początkowej K, zatem Z = K K. Z ekoomiczego puktu widzeia właściciel kapitału K otrzymuje odsetki jako zapłatę od baku za

Bardziej szczegółowo

WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Czyiki wpływające a zmiaę watości pieiądza w czasie:. Spadek siły abywczej. 2. Możliwość iwestowaia. 3. Występowaie yzyka. 4. Pefeowaie bieżącej kosumpcji pzez człowieka. Watość

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych Efekywość projeków iwesycyjych Saycze i dyamicze meody ocey projeków iwesycyjych Źródła fiasowaia Iwesycje Rzeczowe Powiększeie mająku rwałego firmy, zysk spodzieway w dłuższym horyzocie czasowym. Fiasowe

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia..

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia.. Projekt z dia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia.. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku uzyskaia i przedstawieia do umorzeia świadectw efektywości eergetyczej i uiszczaia

Bardziej szczegółowo

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014 Rachunek Zysków i Strat ROK ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 365 000,00 12 589,30 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, usług 3 365 000,00

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o.

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie raportu z wyceny wartości Spółki Hubstyle Sp. z o.o. na 9 kwietnia 2014 roku. Podsumowanie przedstawia

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00 Skonsolidowany Rachunek Zysków i Strat Rachunek Zysków i Strat ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 68 095,74 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Bilans należy analizować łącznie z informacją dodatkową, która stanowi integralną część sprawozdania finansowego - 71 -

Bilans należy analizować łącznie z informacją dodatkową, która stanowi integralną część sprawozdania finansowego - 71 - Bilans III. Inwestycje krótkoterminowe 3.079.489,73 534.691,61 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 814.721,56 534.691,61 a) w jednostkach powiązanych 0,00 0,00 - udziały lub akcje 0,00 0,00 - inne papiery

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb!

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb! Projekt wsp,ł.iasoway ze 4rodk,w Uii Europejskiej w ramach Europejskiego Fuduszu Społeczego Materiał pomociczy dla auczycieli kształcących w zawodzieb "#$%&'( ")*+,"+(' -'#.,('#. przygotoway w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

b) PLN/szt. Jednostkowa marża na pokrycie kosztów stałych wynosi 6PLN na każdą sprzedają sztukę.

b) PLN/szt. Jednostkowa marża na pokrycie kosztów stałych wynosi 6PLN na każdą sprzedają sztukę. Poniżej znajdują się przykłady rozwiązań tylko niektórych, spośród prezentowanych na zajęciach, zadań. Wszystkie pochodzą z podręcznika autorstwa Kotowskiej, Sitko i Uziębło. Kolokwium swoim zakresem obejmuje

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE

SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE SPRAWOZDANIE ZA I KWARTAŁ 2007 GRUPA KAPITAŁOWA HAWE S.A. SPRAWOZDANIA FINANSOWE Sprawozdania skonsolidowane Grupy Kapitałowej HAWE S.A. BILANS AKTYWA 31-03-2007 31-12-2006 Aktywa trwałe 58 655 55 085

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości.

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. PAS KONSOLIDACJA IQ 00 Raport przedstawia skonsoliwane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. Szczegółowe informacje na temat działalności

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU Przedmiot: Iformatyka w logistyce Forma: Laboratorium Temat: Zadaie 2. Automatyzacja obsługi usług logistyczych z wykorzystaiem zaawasowaych fukcji oprogramowaia Excel. Miimalizacja pustych przebiegów

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

nota 2007 2006 A. PRZYCHODY NETTO ZE SPRZEDAŻY I ZRÓWNANE Z NIMI, W TYM:

nota 2007 2006 A. PRZYCHODY NETTO ZE SPRZEDAŻY I ZRÓWNANE Z NIMI, W TYM: RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT Wariant porównawczy T r e ś ć nota 2007 2006 A. PRZYCHODY NETTO ZE SPRZEDAŻY I ZRÓWNANE Z NIMI, W TYM: 117 776 811,24 99 659 055,93 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów 24

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1 dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Przyczyny niepowodzenia małego przedsiębiorstwa Jedna z 10 podawanych przyczyn to brak zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA PÓŁROCZNE SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZAKOOCZONE 30 CZERWCA 2011 ROKU ORAZ 30 CZERWCA 2010 ROKU PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MSR 34 załącznik do skonsolidowanego

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

WNIOSKODAWCA ... NAZWA/IMIĘ I NAZWISKO ... ADRES LP. NAZWA DŁUŻNIKA KWOTA NALEŻNOŚCI TERMIN SPŁATY

WNIOSKODAWCA ... NAZWA/IMIĘ I NAZWISKO ... ADRES LP. NAZWA DŁUŻNIKA KWOTA NALEŻNOŚCI TERMIN SPŁATY Załącznik nr I.4A do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej część I WNIOSKODAWCA... NAZWA/IMIĘ I NAZWISKO... ADRES NIP REGON... NALEŻNOŚCI (W ZŁ) LP. NAZWA DŁUŻNIKA KWOTA NALEŻNOŚCI TERMIN SPŁATY

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wykład 6 Trzy elementy budżetowania kapitałowego Proces analizy decyzji inwestycyjnych nazywamy budżetowaniem kapitałowym.

Bardziej szczegółowo

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura 1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura kapitałowa. 3. Wskaźnik zysku zatrzymanego to iloraz przyrostu

Bardziej szczegółowo

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień.

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień. Metoda aalizy hierarchii Saaty ego Ważym problemem podejmowaia decyzji optymalizowaej jest często występująca hierarchiczość zagadień. Istieje wiele heurystyczych podejść do rozwiązaia tego problemu, jedak

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A.

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. 1 w TYS PLN w TYS PLN w TYS EURO w TYS EURO Wybrane dane finansowe Za okres Za okres Za okres Za okres od 01.01.2013 od 01.01.2012 od 01.01.2013 od 01.01.2012 do 31.12.2013

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczno-Finansowa

Analiza Ekonomiczno-Finansowa Analiza Ekonomiczno-Finansowa (...) analiza finansowa wykła8.03.2006 1/4 analiza finansowa ćwiczenia 29.03.2006 2/4 Jaki wpływ na wzrost sprzedaży miała: zmiana ilości zatrudnionych zmiana wydajności cena

Bardziej szczegółowo

BILANS 30-09-2010 30-06-2010 31-12-2009 30-09-2009 AKTYWA A. Aktywa trwałe 45 919 736,93 46 384 638,97 47 777 959,82 47 356 155,66 I.

BILANS 30-09-2010 30-06-2010 31-12-2009 30-09-2009 AKTYWA A. Aktywa trwałe 45 919 736,93 46 384 638,97 47 777 959,82 47 356 155,66 I. BILANS 30-09-2010 30-06-2010 31-12-2009 30-09-2009 AKTYWA A. Aktywa trwałe 45 919 736,93 46 384 638,97 47 777 959,82 47 356 155,66 I. Wartości niematerialne, w tym: 323 871,60 2 162,06 3 629,04 3 479,03

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 21 października 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 21 października 2011 r. Dzieik Ustaw Nr 251 14617 Poz. 1508 1508 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dia 21 paździerika 2011 r. w sprawie sposobu podziału i trybu przekazywaia podmiotowej dotacji a dofiasowaie

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

BILANS. Stan na dzień 31-12-2013. 31-12-2012 r. AKTYWA. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439. B. Aktywa obrotowe 20 810 21 759

BILANS. Stan na dzień 31-12-2013. 31-12-2012 r. AKTYWA. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439. B. Aktywa obrotowe 20 810 21 759 BILANS AKTYWA Stan na dzień 31-12-2013 Stan na dzień 31-12-2012 r. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439 I. Wartości niematerialne i prawne 200 380 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy 3.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA 1. ZAMAWIAJĄCY TALEX S.A., ul. Karpia 27 d, 61 619 Pozań, e mail: cetrumit@talex.pl 2. INFORMACJE OGÓLNE 2.1. Talex S.A. zaprasza do udziału w postępowaiu przetargowym,

Bardziej szczegółowo

http://www.gpwinfostrefa.pl/palio/html.run?_instance=cms_gpw.pap.pl&_pageid=6...

http://www.gpwinfostrefa.pl/palio/html.run?_instance=cms_gpw.pap.pl&_pageid=6... Strona 1 z 13 SA-Q: Data: 2011-05-16 Firma: Zakłady Urządzeń Kotłowych "Stąporków" Spółka Akcyjna Spis treści: 1. STRONA TYTUŁOWA 2. WYBRANE DANE FINANSOWE 3. KOREKTA RAPORTU 4. OPINIA O BADANYM KWARTALNYM

Bardziej szczegółowo

Mercator Medical S.A.

Mercator Medical S.A. Mercator Medical S.A. PÓŁROCZNE SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za okres sześciu miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 r. SPORZĄDZONE WEDŁUG MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ Kraków,

Bardziej szczegółowo

ComputerLand SA SA - QSr 2/2005 w tys. zł.

ComputerLand SA SA - QSr 2/2005 w tys. zł. SKRÓCONE KWARTALNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE BILANS koniec koniec A k t y w a I. Aktywa trwałe 142 603 140 021 113 103 111 756 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym: 15 284 11 525 13 159 15 052 - wartość

Bardziej szczegółowo

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima Maxima-03_windows.wxm 1 / 8 Elementy matematyki finansowej w programie Maxima 1 Wartość pieniądza w czasie Umiejętność przenoszenia kwot pieniędzy w czasie, a więc obliczanie ich wartości na dany moment,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Dane finansowe Index Copernicus International S.A. za Q4 2009 Warszawa, dnia 15 lutego 2010 roku

Dane finansowe Index Copernicus International S.A. za Q4 2009 Warszawa, dnia 15 lutego 2010 roku Dane finansowe Index Copernicus International S.A. za Q4 2009 Warszawa, dnia 15 lutego 2010 roku 1 Sprawozdanie finansowe za okres 1.01.2009 31.12.2009 r. wraz z danymi porównywalnymi Bilans na dzień 31.12.2009

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny SA-Q

Raport kwartalny SA-Q KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Raport kwartalny SA-Q 2 / 2005 kwartał / rok (zgodnie z 93 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 marca 2005 r. - Dz. U. Nr 49, poz. 463) (dla emitentów

Bardziej szczegółowo

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł Zastosowane do przeliczeń kursy EUR 31.03.2009 31.03.2008 kurs średnioroczny 4,5994 3,5574 kurs ostatniego dnia okresu sprawozdawczego 4,7013 3,5258 tys. zł w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009

Bardziej szczegółowo

01.01.2011 do 31.12.2011

01.01.2011 do 31.12.2011 SKONSOLIDOWANE KWARTALNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE w tys. zł w tys. EUR IV kwartały IV kwartały IV kwartały IV kwartały (rok bieżący) (rok poprzedni) (rok bieżący) (rok poprzedni) WYBRANE DANE FINANSOWE 01.01.2011

Bardziej szczegółowo

Podstawy analizy finansowej i zarządzania finansami w małej firmie

Podstawy analizy finansowej i zarządzania finansami w małej firmie Podstawy analizy finansowej i zarządzania finansami w małej firmie prowadzi Szymon Grzędziński Plan przychodów Uwzględnij!!! Sezonowość sprzedaży Politykę cenową, jaką zamierzasz stosować, Wysokość kursu

Bardziej szczegółowo

Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01-01-2008 do 30-06-2008

Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01-01-2008 do 30-06-2008 Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01012008 do 30062008 Sprawozdanie jednostkowe za okres od 01012008 do 30062008 nie było zbadane przez Biegłego Rewidenta, jak również nie podlegało przeglądowi.

Bardziej szczegółowo

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe MNI S.A. Data sporządzenia: 22-11-2006 UTRZYMANIE POZYTYWNYCH TRENDÓW ROZWOJU GRUPY MNI

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe MNI S.A. Data sporządzenia: 22-11-2006 UTRZYMANIE POZYTYWNYCH TRENDÓW ROZWOJU GRUPY MNI Skonsolidowane sprawozdanie finansowe MNI S.A. Data sporządzenia: 22-11-2006 UTRZYMANIE POZYTYWNYCH TRENDÓW ROZWOJU GRUPY MNI W III kwartale 2006 roku Grupa Kapitałowa MNI S.A. (Grupa MNI) odnotowała dobre

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo