Planowanie rozwoju sieci przesyłowej i dystrybucyjnej 110 kv

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Planowanie rozwoju sieci przesyłowej i dystrybucyjnej 110 kv"

Transkrypt

1 Planowanie rozwoju sieci przesyłowej i dystrybucyjnej 110 kv Jacenty Węgliński, D y r e k t o r D e p a r t a m e n t u P l a n o w a n i a R o z w o j u T o m a s z T a r w a c k i, Z a s t ę p c a D y r e k t o r a D e p a r t a m e n t u P l a n o w a n i a Rozwoju ds. Studiów i Analiz, PSE Operator S.A. Wstęp Proces planowania rozwoju sieci przesyłowej stanowi jeden z ważniejszych procesów realizowanych przez operatora systemu przesyłowego (OSP). Jego głównym celem jest utrzymanie długoterminowego bezpieczeństwa elektroenergetycznego kraju przez zapewnienie zrównoważonego rozwoju infrastruktury sieciowej najwyższych i wysokich napięć (NN i WN) dla pokrycia zapotrzebowania odbiorców na energię elektryczną pochodzącą ze źródeł krajowych oraz zagranicznych przez rozwój połączeń z systemami elektroenergetycznymi krajów sąsiednich. Strukturalnie został on umiejscowiony w Departamencie Planowania Rozwoju, natomiast w jego realizacji uczestniczą również inne komórki organizacyjne PSE Operator S.A. oraz podmioty powiązane: spółki obszarowe i spółka EPC S.A. Proces ten obejmuje także współpracę z pozostałymi użytkownikami systemu przesyłowego, którymi są przede wszystkim operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz wytwórcy energii elektrycznej przyłączeni do sieci przesyłowej. Planowanie rozwoju polega, w wielkim skrócie, na podejmowaniu z perspektywą wieloletnią działań optymalizujących rozbudowę sieci przesyłowej w celu zachowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej dla odbiorców. Odbywa się to na kilku poziomach hierarchicznych obejmujących perspektywę czasową (od planów krótkookresowych przez średniookresowe aż do długookresowych). Szczegółowość planowania skorelowana jest z horyzontem planowania (im dłuższa perspektywa czasowa ujęta w planie, tym mniejszy stopień szczegółowości). Zasadniczym dokumentem planistycznym OSP jest plan rozwoju sieci przesyłowej (PRSP), opracowywany zgodnie z prawem energetycznym (pr. energ.). Planowanie rozwoju jest czynnością powtarzalną, wymagającą ciągłego doskonalenia optymalizacji oraz śledzenia czynników mających wpływ na założenia techniczne i makroekonomiczne przyjęte przy tworzeniu planów. Stąd przyjęty w OSP hierarchiczny i kroczący model planowania. Hierarchiczność polega na nadrzędności PRSP nad planami krótkookresowymi, które z kolei są bardziej szczegółowe. Model kroczący to okresowa aktualizacja planów, począwszy od PRSP. Planowanie wymaga również zwrotnej pętli planistycznej przy ocenie wyników procesów planistycznych na stan wyjściowy objęty planowaniem; dotyczy to zwłaszcza różnego rodzaju analiz technicznych i ekonomicznych wykonywanych w procesie planowania. Jednym z podstawowych obszarów planowania rozwoju sieci jest obszar planowania przestrzennego. Inwestycje sieciowe OSP o znaczeniu ponadlokalnym/krajowym wymagają współdziałania na szczeblu rządowym w celu realizacji zadań strategicznych decydujących o bezpieczeństwie energetycznym kraju, w tym postanowień polityki energetycznej kraju, oraz na szczeblu regionalnym w celu skoordynowania planowania rozwoju województwa z plana- 55

2 mi centralnymi/rządowymi. W konsekwencji następuje przeniesienie zadań strategicznych na plany lokalne poszczególnych gmin. Działania podejmowane w procesie planowania rozwoju sieci przesyłowej powinny tworzyć warunki do zrównoważonego rozwoju gospodarczego kraju. Należy podkreślić konieczność uzyskiwania kompromisu w procesie planowania przestrzennego dla zadań lokalnych i ponadlokalnych, ponieważ zbyt często plany lokalne pomijają zadania o charakterze strategicznym/krajowym. Jest to skutek między innymi braku standardów planistycznych, ale również niekiedy niezrozumienia w zakresie wzajemnych relacji między działaniami o charakterze strategicznym i ich roli w realizacji zadań na rzecz lokalnych środowisk i społeczności. Kolejny element integralności procesów planowania przestrzennego dotyczy wypracowania zasad zintegrowanego planowania infrastruktury technicznej niezbędnej do zapewnienia rozwoju kraju, regionów i poszczególnych gmin. Dotyczy to zwłaszcza inwestycji drogowych, budowy rurociągów gazu i cieczy, linii elektroenergetycznych oraz telekomunikacyjnych. Większość przedsiębiorstw odpowiedzialnych za realizację tych budowli liniowych funkcjonuje jako zarządzający mieniem Skarbu Państwa, zatem opracowanie zasad współpracy przy planowaniu oraz realizacji tego typu przedsięwzięć nie powinno stanowić barier, tym bardziej że są to w wymiarze krajowym inwestycje strategiczne mające na celu zapewnienie rozwoju kraju i jego poszczególnych regionów. Planowanie przestrzenne sieci obejmuje również kształtowanie jej struktury, parametrów elektrycznych, w tym niezawodnościowych, oraz roli poszczególnych elementów jej wyposażenia wynikającej z rozmieszczenia i charakterystyki pracy, zarówno źródeł wytwórczych, jak i miejsc odbioru energii. Powyższe ma szczególne znaczenie w procesie planowania przyłączeń nowych mocy wytwórczych, a także instalacji odbiorczych czy też sieci. Brak zdefiniowanych strategicznych kierunków rozwoju sieci powoduje pewną przypadkowość w jej rozwoju, dyktowaną zwłaszcza nowymi przyłączeniami, które zgodnie z prawem energetycznym są obligatoryjne. Mając na uwadze obecne uwarunkowania prawne zawarte w pr. Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Te energ., dotyczące równego i jednakowego traktowania wszystkich użytkowników Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) przez OSP, PSE Operator oczekuje na ujednolicenie norm postępowania przy budowie i rozbudowie sieci wynikających z innych regulacji prawnych, zwłaszcza w zakresie pozyskania praw służebności przesyłu w budowie linii NN stanowiących zadania strategiczne/ rządowe zapewniające poprawę bezpieczeństwa energetycznego kraju. Kształtowanie właściwej jakości pracy systemu elektroenergetycznego to stworzenie również warunków do pracy odnawialnych źródeł energii elektrycznej (OZE) i ich powiązanie siecią z odbiorem oraz innymi źródłami o przewidywalnych i stabilnych warunkach pracy. Spełnienie wymaganych przepisami prawa krajowego i unijnego wielu norm, w tym dyrektyw ekologicznych, jest możliwe pod warunkiem stworzenia przepisów prawnych pozwalających skutecznie realizować rozbudowę sieci. Szczególne znaczenie w przypadku źródeł odnawialnych mają postanowienia dyrektywy w sprawie promowania stosowania energii elektrycznej pochodzącej z tych źródeł, zobowiązujące operatorów do stworzenia warunków dla przyłączenia OZE oraz zapewnienia im priorytetowego dostępu do usług przesyłowych. Wypełnienie tych postanowień niekoniecznie zależy od działań samego operatora, jest również zobowiązaniem organów rządowych do stworzenia realnych warunków do budowy infrastruktury sieciowej przez likwidację barier hamujących dotychczas skutecznie rozbudowę sieci. Podstawowe przeszkody w osiągnięciu tego celu stanowią: brak właściwych procesów planowania przestrzennego na szczeblu krajowym, regionalnym i gminnym, a zwłaszcza ich wzajemnych korelacji w realizacji zadań strategicznych i lokalnych, nieuporządkowany stan prawny sieci w kontekście ustanowienia prawa służebności, brak stosownych norm prawnych w zakresie pozyskania prawa służebności przy budowie nowych obiektów liniowych, w tym zwłaszcza w odniesieniu do wyceny służebności, nieuporządkowany stan prawnowłasnościowy nieruchomości w ewidencji gruntów. 56

3 Krajowa Sieć Przesyłowa. Stan w 2009 r. LEGENDA ISTNIEJ CE LINIE 220 kv ISTNIEJ CE LINIE 400 kv LINIE 400 kv W TRAKCIE BUDOWY LINIE 220 kv PRACUJ CE NA 110 kv LINIA 750 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 220/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 400/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 400/220/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ELEKTROWNIANE

4 Planowany kształt Krajowej Sieci Przesyłowej 2030 i planowane budowy nowych lub modernizacje istniejących stacji. LEGENDA ISTNIEJ CE LINIE 220 kv ISTNIEJ CE LINIE 400 kv ISTNIEJ CA LINIA 750 kv PROJEKTOWANE LINIE 220 kv PROJEKTOWANE LINIE 400 kv PLANOWANE MODERNIZACJE LINII 220 Kv PROJEKTOWANE LINIE 400kV PRACUJ CE NA 220 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 220/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 400/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ODBIORCZE 400/220/110 kv ISTNIEJ CE STACJE ELEKTROWNIANE PLANOWANE BUDOWY NOWYCH LUB MODERNIZACJE ISTNIEJ CYCH STACJI Rys 4 Planowany kszta t Krajowej Sieci Przesy owej 2030 i planowane budowy nowych lub modernizacje istniej cych stacji.

5 Dane porównawcze dla województw Dla porównania skali inwestycji sektora wytwórczego, w poszczególnych województwach na poniższych wykresach przedstawiono zestawione na podstawie posiadanych przez PSE Operator danych prognozowane moce wytwórcze z podziałem na źródła konwencjonalne i OZE. PLANY ROZBUDOWY RÓDE KONWENCJONALNYCH [MW] WYDANE WARUNKI PRZY CZENIA I TOCZ CE SI POST POWANIA LOKALIZACJE POTENCJALNE dolno l skie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie ódzkie ma opolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie l skie wi tokrzyskie warmi skomazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie SKALA WNIOSKOWANEGO ROZWOJU FARM WIATROWYCH WYDANE WARUNKI PRZY CZENIA OKRE LONY/UZGODNIONY ZAKRES EKSPERTYZY dolno l skie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie ódzkie ma opolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie l skie wi tokrzyskie warmi skomazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie

6 ZU YCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ WG WOJEWÓDZTW W 2007 r [GWh] dolno l skie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie ódzkie ma opolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie l skie wi tokrzyskie warmi skomazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie

7 Przyjęta metodyka opracowywania planu rozwoju sieci przesyłowej Podstawą do rozpoczęcia planowania stanowi ocena stanu pracy KSE prowadzona na bieżąco w dwóch zasadniczych obszarach: w obszarze ruchowym ocena pracy systemu elektroenergetycznego prowadzona przez służby ruchowe w odniesieniu do niezawodności pracy i zdolności do pokrycia bieżącego zapotrzebowania na energię elektryczną, w obszarze eksploatacyjnym oceny stanu technicznego sieci i jej poszczególnych elementów w kontekście dotrzymania zakładanych parametrów bezawaryjnej pracy prowadzone przez służby eksploatacyjne. Wnioski z powyższych ocen stanowią istotny element w procesie planowania rozwoju sieci przesyłowej, są bowiem decydujące dla perspektywy krótkoterminowego planowania (okres do pięciu lat, na jaki sporządzane są np. plany odtworzeniowe i modernizacyjne istniejącej infrastruktury sieciowej). Kolejnym elementem istotnym z punktu widzenia planowania są wnioski przyłączeniowe składane do OSP, zwłaszcza w zakresie budowy lub odtworzenia źródeł wytwórczych. Ich lokalizacja decyduje o potrzebach rozbudowy sieci w celu stworzenia warunków do wyprowadzenia planowanych mocy wytwórczych. Rodzaj źródeł i ich charakter pracy mają również istotne znaczenie dla planowanego kształtu i roli sieci. Podstawę do pokrycia zapotrzebowania na moc i energię elektryczną stanowią elektrownie systemowe, uzupełniane w sezonie zimowym pracą elektrociepłowni, natomiast zapotrzebowanie szczytowe uzupełniane jest źródłami szczytowymi. Obszary z niedostatecznym rozwojem sieci dla pokrycia zapotrzebowania powinny być wyposażone w źródła interwencyjne, gotowe podjąć pracę w każdej sytuacji związanej z awarią sieci dosyłającej energię z odległych źródeł systemowych. Rozwój farm wiatrowych stwarza nowe uwarunkowania w kształtowaniu sieci, a zwłaszcza powiązań obszarów ich lokalizacji poprzez sieć ze źródłami systemowymi. To stawia również nowe wymagania w zakresie kształtowania wielkości rezerw wirujących w źródłach systemowych i ich dostępności dla pokrycia zapotrzebowania w sytuacji braku generacji w obszarach o nasilonej lokalizacji farm wiatrowych. Podstawowe zapotrzebowanie muszą zaspokoić źródła systemowe, a struktura sieci powinna uwzględnić ich wzajemne lokalizacje w geografii wytwarzania wraz z odpowiednimi parametrami regulacyjnymi dostosowanymi do rodzaju dostępnych jednostek wytwórczych. Należy przy tym uwzględnić tendencję rynkową budowy jednostek wytwórczych o coraz wyższej mocy, zbliżonej obecnie do poziomu 1000 MW. Stawia to przed OSP potrzebę opracowania nowych kierunków zarządzania pracą systemu elektroenergetycznego, w tym warunkami jego niezawodnej i bezpiecznej pracy, w której decydującą rolę odgrywa struktura sieci przesyłowej. Problemy związane z zaplanowaniem rozwoju sieci wynikające z wniosków o przyłączenie farm wiatrowych stanowią nowy element w planowaniu rozwoju sieci i temu zagadnieniu poświęcony zostanie oddzielny rozdział w PRSP. Kolejnym bardzo istotnym elementem w procesie planowania rozwoju sieci przesyłowej są plany rozwoju sieci opracowywane przez operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), z których wynika potrzeba lokalizacji nowych miejsc dostarczania energii, czyli budowy stacji NN/WN. Integrowanie planów rozwoju sieci zamkniętej jest również po restrukturyzacji sektora elektroenergetycznego nowym elementem procesu planowania rozwoju sieci przesyłowej. W ciągu ostatnich kilkunastu lat operatorzy nie wypracowali wspólnych zasad i standardów budowy planów oraz realizacji procesów inwestycyjnych. Dostęp do nowych technologii ułatwia procesy budowy, natomiast rosnące wymagania, zwłaszcza w zakresie ochrony środowiska, wymagają większej integracji działań w procesie budowy sieci, w tym np. budowę linii wielotorowych i wielonapięciowych lub stosowanie w uzasadnionych przypadkach technologii kablowych. Analizy systemowe opracowywane na rzecz przyłączeń jednostek wytwórczych, zarówno o charakterze konwencjonalnym, jak i OZE, wykazują potrzebę rozbudowy sieci przesyłowej, budowy linii 400 i 110 kv oraz potrzebę zwiększenia zdolności przesyłowych istniejących linii. Plan działań w tej dziedzinie może być kompleksowo opracowany dopiero w wyniku uzgodnień planów sporządzanych przez operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD) i po ich ocenie ELEKTRO NERGETYKA nr 2 /

8 pod względem spójności z PRSP. Koordynacja rozbudowy sieci dotyczy obecnie ustalenia wspólnych inicjatyw obejmujących budowę bądź rozbudowę węzłów sieciowych NN/110 kv oraz rozwiązywanie problemów rozbudowy sieci, w tym zwiększanie przepustowości linii wynikające z potrzeby przyłączenia jednostek wytwórczych zgodnie z określonymi warunkami przyłączenia. Radykalne zmiany w rozbudowie sieci zamkniętej mogą powstać w wyniku wniosków płynących z realizowanych wspólnie z OSD analiz pracy sieci oraz tworzenia planów rozwoju obejmujących sieć zamkniętą (o napięciu 110, 220 i 400 kv). W strategii rozbudowy sieci zamkniętej przyjęto generalną zasadę rozbudowy sieci o napięciu 400 kv stanowiącej szkieletową i oczkową sieć przesyłową z odciążeniem funkcji przesyłowych pełnionych dotychczas w wielu obszarach przez sieć o napięciu 110 kv. Przyjęto również zasadę, że w obszarach mocno zurbanizowanych, np. w aglomeracjach, w których nie ma możliwości rozbudowywania sieci 400 kv, rozwijana będzie sieć 220 kv, która na najtrudniejszych odcinkach może być budowana w postaci linii kablowych. W sieci 110 kv, a zwłaszcza w liniach napowietrznych, konieczne jest podjęcie działań w celu zlikwidowania tzw. wąskich gardeł na przesyle spowodowanych w większości ciągów liniowych niejednorodnością przekrojów przewodów fazowych na poszczególnych odcinkach linii. Działania te należy uznać za priorytetowe przy prowadzeniu uzgodnień planów z OSD. Podsumowując, w chwili obecnej kierunki przyjętej planowanej rozbudowy sieci przesyłowej są wynikiem działań wynikających zwłaszcza z planowanych przyłączeń nowych jednostek wytwórczych, w tym OZE. Są również wynikiem ustaleń z OSD dotyczących zapewnienia perspektywicznego bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej oraz uzgodnionych z operatorami sąsiednich systemów elektroenergetycznych kierunkowych działań w zakresie rozbudowy połączeń międzysystemowych. Sposób wdrożenia PRSP Skuteczna realizacja zaplanowanych działań jest uzależniona od likwidacji wielu wskazanych barier w przepisach prawnych, dotyczących pozyskiwania praw do dysponowania nieruchomościami Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Te w procesie budowy linii elektroenergetycznych. Realizacja zaplanowanej rozbudowy wynika również z wielu działań zawartych w polityce energetycznej kraju, w tym w odniesieniu do spełnienia postanowień pakietu klimatycznego i stworzenia warunków przyłączenia OZE w wielkości obligatoryjnej dla naszego kraju oraz planowanej rozbudowy sieci przesyłowej w jednym ze scenariuszy potencjalnej budowy elektrowni jądrowych. Dla zaplanowanych scenariuszy rozbudowy sieci przesyłowej wykonano obliczenia systemowe oceniające niezawodność i warunki bezpieczeństwa pracy proponowanych wariantów rozbudowy, wybierając jednocześnie opcję rozbudowy o charakterze optymalnym z punktu widzenia wyników przeprowadzonych analiz i ocen przy uwzględnieniu potencjalnych warunków wykonalności zaplanowanych przedsięwzięć. Mając na uwadze uwarunkowania, zwłaszcza zewnętrzne, przyjęte w pracach nad tworzeniem niniejszego PRSP, w tym planowane przyłączenia nowych mocy wytwórczych o charakterze konwencjonalnym i OZE, należy założyć potrzebę bieżącego monitorowania oraz oceny stopnia realizacji planu, w tym aktualności przyjętych założeń, zwłaszcza co do miejsc i rodzaju przyłączanych źródeł wytwórczych. Olbrzymie ryzyko dotyczy podjęcia się przez PSE Operator S.A. budowy nowych linii NN związanych z wyprowadzeniem mocy dla dużych jednostek wytwórczych. Brak linii grozi nie tylko ograniczeniami w pracy nowych jednostek wytwórczych, co może skutkować dodatkowymi kosztami finansowymi w postaci kar dla operatora, lecz także niedotrzymaniem warunków stabilności i bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego. Ryzyko wynika również z przyjętych wielkości mocy wnioskowanych do przyłączenia do systemu (zarówno jednostek konwencjonalnych, jak i OZE). Operator systemu elektroenergetycznego nie może odmówić wydania warunków przyłączenia nowych mocy, zwłaszcza w sytuacji grożącego procesu wycofywania z ruchu jednostek niespełniających wymagań wynikających z przyjętego pakietu klimatycznego. Nie może też odmówić wydania warunków dla przyłączania farm wiatrowych, nawet jeśli wnioskowane moce przekraczają kilkakrotnie wielkości obligatoryjne wynikające z dyrektywy klimatycznej. Przedstawiony kształt rozwoju systemu przesyłowego 62

9 w perspektywie do lat jest zatem układem maksymalnym uwzględniającym wszystkie prawdopodobne inicjatywy po stronie podażowej. Ocena realności wykonania zamierzeń inwestycyjnych będzie weryfikowana w procesie monitorowania podpisywanych zobowiązań umów przyłączeniowych, oraz na etapie wstępnym opracowywania studiów wykonalności dla poszczególnych przedsięwzięć. Niezwykle istotne jest planowanie ładu przestrzennego, które powinno wyprzedzać z perspektywą kilkunastoletnią proces planowania rozwoju sieci, a dzisiaj stanowi jedną z zasadniczych barier w procesie rozbudowy sieci. Nadmiarowe potraktowanie potrzeb w procesie planowania rozwoju sieci przesyłowej jest w tym przypadku działaniem zamierzonym, biorąc pod uwagę bariery występujące w procesie przygotowania i realizacji wielu inwestycji, zwłaszcza liniowych. Plan skonstruowano również pod kątem realności budowy w pierwszej kolejności nowych elementów sieci, które w dalszym etapie rozbudowy pozwolą na wyłączanie z ruchu istniejących linii 220 kv w celu ich przebudowy na napięcie 400 kv. Jako inwestycje priorytetowe potraktowano plany związane z wykonaniem połączeń międzysystemowych, szczególnie projektu związanego z realizacją połączenia systemów Polski i Litwy. Realność wykonania wielu pozostałych planowanych zamierzeń z perspektywy tworzonego PRSP, a zwłaszcza jego uwarunkowań, nie może być zweryfikowana na etapie tworzenia planu. Będzie ona przedmiotem bieżącej oceny i aktualizacji planu w średniookresowym dokumencie planistycznym, jakim będzie plan zamierzeń inwestycyjnych opracowywany przez OSP na okres siedmioletni. Analizy systemowe i ocena planowanych scenariuszy rozwoju Celem planowania rozwoju sieci przesyłowej jest długoterminowe (10 15-letnie) zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej przy zachowaniu odpowiedniej niezawodności funkcjonowania sieci. Realizacja tego celu wymaga łączenia ze sobą zagadnień prognozowania podaży i popytu energii elektrycznej w poszczególnych regionach kraju z zagadnieniami oceny wystarczalności i niezawodności pracy układu sieciowego. Powyższy cel osiągany jest dzięki realizacji cyklu prac prognostycznych, przygotowaniu odpowiedniej bazy danych sieciowych oraz wykonaniu technicznych analiz systemowych. Podstawowe produkty planowania rozwoju sieci przesyłowej opisano poniżej. 1. Prognozy popytu na energię elektryczną są to prognozy wykonywane na poziomie kraju, które uwzględniają wiele obecnych i przewidywanych uwarunkowań w sektorze elektroenergetycznym, oraz bazujące na nich prognozy rejonowe, które skupiają się na przewidywanych zmianach w strukturze odbiorców energii elektrycznej w ujęciu lokalnym. Na podstawie prognoz rejonowych przygotowywane są prognozy węzłowe przenoszone bezpośrednio do obliczeniowych modeli sieciowych. 2. Prognozy podaży energii elektrycznej (źródła konwencjonalne) w chwili obecnej są to prognozy oparte głównie na wystąpieniach inwestorów zgłaszających chęć budowy nowych źródeł wytwórczych w lokalizacjach istniejących lub nowych, które w dużej mierze nastąpiły w wyniku postanowień szczytu energetycznego UE z grudnia 2008 roku. Należy podkreślić, że lokalizacja, wielkość i charakterystyka pracy konwencjonalnych źródeł wytwórczych mają istotny wpływ na funkcjonowanie systemu przesyłowego i kierunki jego rozwoju. 3. Prognozy podaży energii elektrycznej (źródła odnawialne) z punktu widzenia OSP są to prognozy dotyczące głównie rozwoju energetyki wiatrowej. Ich cechą charakterystyczną jest duża niepewność wynikająca z bardzo częstych przypadków nierealizowania inwestycji, dla których określone zostały warunki przyłączenia do sieci, przy jednoczesnym składaniu przez inwestorów nowych wniosków o określenie warunków przyłączenia do sieci. Te zjawiska powodują, że praktycznie niemożliwe jest opracowanie w miarę realnych harmonogramów przyłączania kolejnych farm wiatrowych do sieci. Przy tworzeniu powyższych prognoz OSP uwzględnia wymogi stawiane w pakiecie klimatycznym 3x Obliczeniowe modele sieciowe służą do oceny pracy KSE w rozpatrywanym horyzoncie planistycznym oraz do oceny proponowanych inwestycji likwidujących ograniczenia przesyłowe w KSE. Modele sieciowe powstają na bazie aktualnych modeli sieciowych tworzonych cyklicznie przez OSP, które są przetwarzane na pod- 63

10 stawie opisanych wyżej prognoz, a także uwzględniają nowe elementy sieciowe, których realizacja została już przesądzona. 5. Ocena wystarczalności i niezawodności przesyłu energii elektrycznej wykonywana jest w celu identyfikacji ograniczeń przesyłowych w KSE, głównie w sieci przesyłowej, wynikających ze zwiększonego zapotrzebowania na moc w rozpatrywanym horyzoncie czasowym oraz zmian w strukturze wytwarzania. Identyfikacja ograniczeń przesyłowych oparta jest na obliczeniach rozpływów mocy w okresach szczytowego zapotrzebowania na moc i stanowi podstawę do określenia działań inwestycyjnych mających sprzyjać eliminacji tych ograniczeń. 6. Warianty rozbudowy krajowej sieci przesyłowej i ich ocena efektywności technicznej są to zestawy przedsięwzięć inwestycyjnych w KSP, które będą sprzyjać likwidacji zidentyfikowanych ograniczeń przesyłowych. Proponowane przedsięwzięcia są poddane analizie rozpływowej mającej na celu określenie ich efektywności technicznej. Wynikiem tych analiz jest rekomendowany układ rozbudowy KSP. 7. Analizy techniczne uszczegółowiające określony wyżej rekomendowany układ rozbudowy KSP poddawany jest dodatkowym analizom technicznym obejmującym: obliczenia zwarciowe dla oceny wielkości prądów i poziomów mocy zwarciowych w stacjach elektroenergetycznych, obliczenia rozpływów mocy w okresach niskiego zapotrzebowania na moc do oceny sytuacji napięciowej w KSE, ocena stabilności pracy systemu do oceny równowagi dynamicznej wybranych elektrowni systemowych oraz do oceny stabilności napięciowej KSE. Wynikiem powyższych analiz technicznych jest zestaw dodatkowych inwestycji sieciowych eliminujących zidentyfikowane zagrożenia. Założenia do wykonania koncepcji pracy sieci przesyłowej NN i dystrybucyjnej 110 kv Cel wykonania koncepcji Opracowanie koncepcji pracy sieci przesyłowej 400 i 220 kv oraz Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Te dystrybucyjnej 110 kv ma na celu określenie kierunków rozwoju sieci 110 kv i połączeń sieci 110 kv z siecią przesyłową NN wynikających z: a) planowanej rozbudowy sieci przesyłowej 400 i 220 kv, zawartej w projekcie planu rozwoju PSE Operator, spowodowanej: wzrostem zapotrzebowania na moc oraz przyłączeniem nowych źródeł wytwórczych nowe relacje liniowe 400 i 220 kv, b) zmiany struktury wytwarzania w KSE (z ogólną tendencją polegającą na wycofywaniu generacji z sieci 110 kv i przyłączaniu nowych mocy wytwórczych do sieci NN 400 i 220 kv), c) planowanej rozbudowy sieci dystrybucyjnej 110 kv spowodowanej: zwiększeniem zapotrzebowania na moc, potrzebą likwidacji wąskich gardeł, koniecznością dostosowania sieci 110 kv do wyżej wymienionej zmiany struktury wytwarzania, przyłączaniem nowych źródeł wytwórczych (w tym farm wiatrowych), potrzebą budowy nowych transformacji 110 kv/sn oraz niezbędnych zmian w jednostkach transformatorowych WN/SN (wzrost mocy, zmiana alokacji istniejących jednostek, zakupy nowych), d) potrzeby znaczącego zwiększenia przepustowości powiązań między siecią przesyłową i dystrybucyjną, e) znaczącego wzrostu poziomów mocy i prądów zwarciowych w sieci NN i 110 kv, f) potrzeby optymalizacji rozpływów w sieci NN i WN (konfiguracji sieci) z uwzględnieniem poziomu strat. Opracowana koncepcja powinna uwzględniać: a) przewidywany rozwój aglomeracji, w tym obszarów o zwiększonej aktywności gospodarczej, b) optymalizację majątku sieciowego uczestniczącego w przesyle i rozdziale energii (możliwe likwidacje, niezbędne modernizacje oraz potrzeby budowy nowych obiektów), c) poprawę efektywności wykorzystania istniejącej infrastruktury sieciowej, d) strukturę wiekową analizowanego majątku sieciowego, e) niezawodność zasilania, f) koszty budowy, utrzymania i likwidacji majątku sieciowego. Opracowywana koncepcja powinna określać kierunki rozwoju sieci 64

11 w perspektywie długoterminowej w zależności od zmieniającej się struktury zapotrzebowania na moc i energię elektryczną. Ogólny zakres i formuła wykonywania analiz technicznych Przewiduje się pięć etapów pracy, w ramach której wykonywane będą analizy techniczne. Po zakończeniu każdego z etapów przewiduje się uzgodnienia wyników oraz uszczegółowienie założeń na kolejny etap pracy. Ogólna charakterystyka poszczególnych etapów pracy wygląda następująco: Etap I Identyfikacja ograniczeń sieciowych dla roku 2015, Etap II Analiza wariantów rozbudowy sieci dla roku 2015, Etap III Identyfikacja ograniczeń sieciowych dla roku 2020, Etap IV Analiza wariantów rozbudowy sieci dla roku 2020, Etap V Określenie kierunków rozbudowy sieci dla roku Do wykonania koncepcji pracy sieci przesyłowej NN i dystrybucyjnej 110 kv niezbędne są następujące rodzaje analiz technicznych: a) obliczenia rozpływów mocy w stanach normalnych, poawaryjnych (n-1) oraz poawaryjnych w określonych remontowych stanach pracy sieci NN i 110 kv, w różnych etapach rozbudowy sieci NN i 110 kv, b) obliczenia mocy i prądów zwarciowych w różnych etapach rozbudowy sieci przesyłowej i 110 kv. Podstawowe założenia do analiz technicznych a) analizy wykonywane dla lat 2015, 2020 i 2025 z uwzględnieniem: prognozowanego zapotrzebowania na moc czynną i bierną, planowanego rozwoju sektora wytwórczego, planowanego rozwoju sieci przesyłowej i dystrybucyjnej (plany modernizacji oraz plany rozwoju), stanu technicznego sieci, topologii sieci, planowanego rozwoju aglomeracji (informacje o możliwym rozwoju wynikającym z analizy planów zagospodarowania przestrzennego miast, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, założeń do planów oraz planów zaopatrzenia w media), informacji wynikających z wydanych warunków technicznych przyłączenia, b) badane stany charakterystyczne obciążeń: szczyt zimowy, szczyt letni, dolina letnia, c) dopuszczalne obciążalności prądowe linii: zima (temp. 0ºC), lato (temp. 25ºC). Koncepcja powinna również zawierać wyniki obliczeń z uwzględnieniem letniej obciążalności prądowej linii dla temperatury 30ºC, d) ocena pracy sieci przesyłowej i dystrybucyjnej 110 kv (wystarczalność infrastruktury i poprawność układu pracy sieci) na podstawie analiz rozpływowych i zwarciowych w stanach normalnych, poawaryjnych zgodnie z kryterium n-1 oraz poawaryjnych w określonych remontowych stanach pracy sieci NN i 110 kv zgodnie z kryterium n-2. Zgodnie z powyższymi założeniami we współpracy z OSD, zgodnie z dzisiejszą strukturą organizacyjną PSE Operator S.A. zainicjował opracowanie planów rozwoju sieci zamkniętej w poszczególnych grupach OSD. Następnie PSE Operator S.A. dokona zintegrowania opracowanych planów w skali całego KSE, dokument w tym kształcie zostanie zaakceptowany przez wszystkich operatorów (OSP i OSD) i przedłożony do uzgodnień z prezesem URE. Tak opracowany i uzgodniony plan rozwoju sieci zamkniętej (PRSZ) będzie podstawą do wprowadzenia ujętych w nim zamierzeń inwestycyjnych do planów zagospodarowania kraju i województw jako inwestycji celu publicznego. Dokument ten będzie podstawą do opracowania zintegrowanych planów inwestycyjnych, których realizacja powinna zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii do odbiorców, uwzględniając zoptymalizowany kształt elektroenergetycznego systemu przesyłowego energii w kraju. Na podstawie powyższego dokumentu powinna być kształtowana strona podażowa energii i mocy, zostaną stworzone warunki do wyprowadzenia mocy z dedykowanych dla wytwarzania węzłów sieciowych. W ten sposób będzie również możliwa realizacja postanowień polityki energetycznej kraju, zabezpieczając też osiąganie indykatywnych celów w zakresie ochrony środowiska, nałożonych na nasz kraj przez ustawodawstwo unijne. ELEKTRO NERGETYKA nr 2 /

Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego

Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Wpływ rozwoju sieci przesyłowej na bezpieczeństwo i niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Autor: Waldemar Skomudek - Wiceprezes Zarządu Spółki PSE Operator SA ( Energetyka sierpień

Bardziej szczegółowo

Jak zintegrować elektrownię jądrową w polskim systemie elektroenergetycznym? Zbigniew Uszyński Departament Rozwoju Systemu 15 listopada 2017 r.

Jak zintegrować elektrownię jądrową w polskim systemie elektroenergetycznym? Zbigniew Uszyński Departament Rozwoju Systemu 15 listopada 2017 r. Jak zintegrować elektrownię jądrową w polskim systemie elektroenergetycznym? Zbigniew Uszyński Departament Rozwoju Systemu 15 listopada 2017 r. Integracja elektrowni jądrowej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym

Bardziej szczegółowo

Podejście ENERGA-Operator do nowych źródeł zmiennych. Serock, 28 maja 2014 r.

Podejście ENERGA-Operator do nowych źródeł zmiennych. Serock, 28 maja 2014 r. Podejście ENERGA-Operator do nowych źródeł zmiennych Historia przyłączania farm wiatrowych do sieci ENERGA-OPERATOR Pierwsze pojedyncze przyłączenia farm wiatrowych: koniec lat 90. XX w. Większa skala

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju dystrybucyjnej sieci gazowej PSG

Kierunki rozwoju dystrybucyjnej sieci gazowej PSG Kierunki rozwoju dystrybucyjnej sieci gazowej PSG Grzegorz Wielgus WARSZAWA 20.11.2017 Planowanie rozwoju systemu dystrybucyjnego PSG dane o sieci i odbiorcach Długość sieci gazowej 179,6 tys. km Liczba

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym Urząd Regulacji Energetyki Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: ure@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 63 02, fax (+48 22) 661

Bardziej szczegółowo

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A.

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 216 235 Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Konstancin-Jeziorna, 2 maja 216 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne

Bardziej szczegółowo

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznych w Polsce w oparciu o doświadczenia z obszaru działania Obszar działania jest największym dystrybutorem energii elektrycznej w północno-wschodniej

Bardziej szczegółowo

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013 Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce Dorota Gulbinowicz, Adam Oleksy, Grzegorz Tomasik 1 7-9 maja 2013 r. Plan

Bardziej szczegółowo

Współpraca energetyki konwencjonalnej z energetyką obywatelską. Perspektywa Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Współpraca energetyki konwencjonalnej z energetyką obywatelską. Perspektywa Operatora Systemu Dystrybucyjnego Współpraca energetyki konwencjonalnej z energetyką obywatelską Perspektywa Operatora Systemu Dystrybucyjnego 13 listopada 2014 Rozwój źródeł rozproszonych zmienia model funkcjonowania systemu elektroenergetycznego

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin

Sieci energetyczne identyfikacja problemów. Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Sieci energetyczne identyfikacja problemów Północno Zachodni Oddział Terenowy URE Szczecin Ustawa Prawo energetyczne cele Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Zasady oszczędnego i racjonalnego użytkowania

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Autor: Jarosław Tomczykowski - Biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - nr 5/2015) W Polsce mamy prawie 200 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), przy

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Bilansowanie mocy w systemie dystrybucyjnym czynnikiem wspierającym rozwój usług systemowych

Bilansowanie mocy w systemie dystrybucyjnym czynnikiem wspierającym rozwój usług systemowych Bilansowanie mocy w systemie dystrybucyjnym czynnikiem wspierającym rozwój usług systemowych Autorzy: Adam Olszewski, Mieczysław Wrocławski - Energa-Operator ("Energia Elektryczna" - 3/2016) Funkcjonujący

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii Załącznik do uchwały Nr 5/2016 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 17 marca 2016 r. KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Działanie 5.1 Energetyka

Bardziej szczegółowo

Przyjęcie i zatwierdzenie aktualizacji strategii Grupy PGE

Przyjęcie i zatwierdzenie aktualizacji strategii Grupy PGE Przyjęcie i zatwierdzenie aktualizacji strategii Grupy PGE Przyjęcie i zatwierdzenie aktualizacji strategii Grupy PGE Zarząd PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. ( PGE, Spółka ) informuje, że w dniu 6

Bardziej szczegółowo

Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku

Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku Możliwości wprowadzenia do KSE mocy z MFW na Bałtyku Autor: Sławomir Parys, Remigiusz Joeck - Polskie Sieci Morskie ( Czysta Energia nr 9/2011) Ostatni okres rozwoju energetyki wiatrowej cechuje zwiększona

Bardziej szczegółowo

Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ. Część ogólna

Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ. Część ogólna Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst zatwierdzony Uchwałą Zarządu nr.. z dnia.. Tekst obowiązujący od dnia.

Bardziej szczegółowo

Miejska Energetyka Cieplna w Ostrowcu Św. Sp. z o.o.

Miejska Energetyka Cieplna w Ostrowcu Św. Sp. z o.o. MECSp. z o.o. Instrukcją Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej Miejska Energetyka Cieplna w Ostrowcu Św. Sp. z o.o. w OSTROWCU ul. SIENKIEWICZA 91 Instrukcja Ruchu l Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej

Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej Nowe wyzwania w planowaniu rozwoju sieci przesyłowej Dr Henryk Majchrzak Tomasz Tarwacki Grzegorz Tomasik Jacenty Węgliński PSE Operator SA Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek energetyczny Rynek

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia prawne związane z rozwojem i przyłączaniem oze z punktu widzenia OSE. 30 maja 2017 r., Warszawa

Zagadnienia prawne związane z rozwojem i przyłączaniem oze z punktu widzenia OSE. 30 maja 2017 r., Warszawa Zagadnienia prawne związane z rozwojem i przyłączaniem oze z punktu widzenia OSE 30 maja 2017 r., Warszawa Otoczenie prawne Dyrektywa 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

RPO mechanizmy finansowe wspomagania inwestycji EE i OZE

RPO mechanizmy finansowe wspomagania inwestycji EE i OZE Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013 Europejski Fundusz RPO 2007-2013 mechanizmy finansowe wspomagania inwestycji EE i OZE Maja Czarniawska, Departament Programów

Bardziej szczegółowo

Powiązanie /zgodność PGN z innymi obowiązującymi dokumentami

Powiązanie /zgodność PGN z innymi obowiązującymi dokumentami Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Powiązanie /zgodność PGN z innymi obowiązującymi dokumentami Agnieszka Zagrodzka Jednostka

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich

Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich Polskie Sieci Morskie PSM Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich Bogdan Gutkowski AOS Sp. z o.o., Konsorcjum Polskie Sieci Morskie Polskie Sieci Morskie

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia pracy rozproszonych źródeł energii w SEE (J. Paska)

Wybrane zagadnienia pracy rozproszonych źródeł energii w SEE (J. Paska) 1. Przyłączanie rozproszonych źródeł energii do SEE Sieć przesyłowa 400 kv (80 kv) S zw = 0 0 GV A Duże elektrownie systemowe Połączenia międzysystemowe Przesył na znaczne odległości S NTW > 00 MV A Duże

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA. Część 01.

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA. Część 01. AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA Część 01 Część ogólna W-854.01 2/10 SPIS TREŚCI 1.1 Podstawa prawna opracowania...

Bardziej szczegółowo

2. DZIAŁANIA INWESTYCYJNE, REMONTOWE I MODERNIZACYJNE PODEJMOWANE PRZEZ OPERATORÓW W ROKU

2. DZIAŁANIA INWESTYCYJNE, REMONTOWE I MODERNIZACYJNE PODEJMOWANE PRZEZ OPERATORÓW W ROKU Sprawozdanie z badania zgodności planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych działających na terenie gminy z ZałoŜeniami do planu zaopatrzenia Gminy Miejskiej Kraków w ciepło, energię elektryczną i paliwa

Bardziej szczegółowo

Procedura przyłączania wytwórców

Procedura przyłączania wytwórców Procedura przyłączania wytwórców I. Uwagi Ogólne Procedurę przyłączenia wytwórców do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r.

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r. Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa Lublin, 23 maja 2013 r. O czym będzie mowa Projekt nowej polityki energetycznej Polski (NPE) Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Perspektywa rynków energii a unia energetyczna. DEBATA r.

Perspektywa rynków energii a unia energetyczna. DEBATA r. Perspektywa rynków energii a unia energetyczna DEBATA 20.05.2015 r. Unia Energetyczna - dokumenty Dokumenty Komunikat Komisji Europejskiej: Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej

Bardziej szczegółowo

RYS HISTORYCZNY PRAC KONCEPCYJNYCH ZWIĄZANYCH Z BUDOWĄ PIERŚCIENIA 400 KV WOKÓŁ WARSZAWY

RYS HISTORYCZNY PRAC KONCEPCYJNYCH ZWIĄZANYCH Z BUDOWĄ PIERŚCIENIA 400 KV WOKÓŁ WARSZAWY Debata BEZPIECZEŃSTWO ELEKTROENERGETYCZNE AGLOMERACJI WARSZAWSKIEJ W ASPKECIE BUDOWY POŁUDNIOWEGO PÓŁPIERŚCIENIA 400 KV RYS HISTORYCZNY PRAC KONCEPCYJNYCH ZWIĄZANYCH Z BUDOWĄ PIERŚCIENIA 400 KV WOKÓŁ WARSZAWY

Bardziej szczegółowo

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Małgorzata Górecka Wszytko Północno Zachodni Oddziału Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ PCC Rokita Spółka Akcyjna INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst zatwierdzony Uchwałą Zarządu nr.. z dnia.. Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. POSTANOWIENIA OGÓLNE...

Bardziej szczegółowo

Klastry energii Warszawa r.

Klastry energii Warszawa r. Klastry energii Warszawa 07.09.2016 r. Plan prezentacji Podstawa programowa projekt strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju Klastry definicja Cele i obszary działań Zasady funkcjonowania Projekt strategii

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst zatwierdzony Uchwałą Zarządu nr.. z dnia.. Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. POSTANOWIENIA OGÓLNE... 3 I.B. PODSTAWY PRAWNE

Bardziej szczegółowo

Rozwój sieci dystrybucyjnej na potrzeby rozwoju elektromobilności. Sławomir Bogucki Lublin, 14 listopada 2017 r.

Rozwój sieci dystrybucyjnej na potrzeby rozwoju elektromobilności. Sławomir Bogucki Lublin, 14 listopada 2017 r. Rozwój sieci dystrybucyjnej na potrzeby rozwoju elektromobilności Sławomir Bogucki Lublin, 14 listopada 2017 r. W stronę inteligentnych sieci elektroenergetycznych Regulacje: Pakiet na rzecz czystego powietrza

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W WOJEWÓDZTWIWE POMORSKIM

ENERGETYKA W WOJEWÓDZTWIWE POMORSKIM ENERGETYKA W WOJEWÓDZTWIWE POMORSKIM założenia do rozwoju sektora elektroenergetycznego woj. pomorskiego CHOJNICE 05.12.2009r. Aktualizacja RSE - konsultacje W dniach 6 maja 2009r i 10 lipca 2009r w Instytucie

Bardziej szczegółowo

Budowanie pozytywnych relacji gmina - przedsiębiorstwa energetyczne kluczowym elementem dobrego gospodarowania energią

Budowanie pozytywnych relacji gmina - przedsiębiorstwa energetyczne kluczowym elementem dobrego gospodarowania energią Budowanie pozytywnych relacji gmina - przedsiębiorstwa energetyczne kluczowym elementem dobrego gospodarowania energią Konferencja Zarządzanie kosztami energii jako ważny element budżetu samorządu terytorialnego.

Bardziej szczegółowo

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej 1 Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Kompleksowa analiza systemu ciepłowniczego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r.

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r. Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego Kraków, 23 października 2014 r. Regulacje prawne dotyczące jakości dostaw energii Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA Część 13 Podsumowanie i wnioski W 755.13 2/7 I. Podstawowe zadania Aktualizacji założeń

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w Chorzowie; Aleja Różana 2; 41-501 Chorzów INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia 2014 roku SPIS TREŚCI I.A.

Bardziej szczegółowo

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów Przesyłowych w świetle dalszej liberalizacji rynku Wojciech Jarosz Polityka Energetyczna dla Europy (EPE) Cele Wzrost bezpieczeństwa dostaw Zapewnienie konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Klastry energii. Andrzej Kaźmierski Dyrektor Departament Energii Odnawialnej

Klastry energii. Andrzej Kaźmierski Dyrektor Departament Energii Odnawialnej Klastry energii Andrzej Kaźmierski Dyrektor Departament Energii Odnawialnej 1 Energetyka rozproszona - jako element sektora energetycznego w Polsce Sektor energetyczny Energetyka systemowa Energetyki rozproszona

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-12 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 16 Podsumowanie i wnioski W 880.16 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji Założeń

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kacpura Biuro Infrastruktury

Katarzyna Kacpura Biuro Infrastruktury V Forum Operatorów Systemów i Odbiorców Energii i Paliw Bezpieczeństwo energetyczne Warszawy gwarantem sprawnego funkcjonowania Miasta Katarzyna Kacpura Biuro Infrastruktury Aktualizacja Założeń do planu

Bardziej szczegółowo

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE dr Małgorzata Nowaczek Zaremba Dyrektor Południowo Wschodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki z

Bardziej szczegółowo

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich Mariusz Wójcik Prezentacja Wybrane dotychczasowe działania FNEZ Program rozwoju morskiej

Bardziej szczegółowo

2. DZIAŁANIA INWESTYCYJNE, REMONTOWE I MODERNIZACYJNE PODEJMOWANE PRZEZ OPERATORÓW W ROKU 2013.

2. DZIAŁANIA INWESTYCYJNE, REMONTOWE I MODERNIZACYJNE PODEJMOWANE PRZEZ OPERATORÓW W ROKU 2013. Sprawozdanie z badania zgodności planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych działających na terenie gminy z ZałoŜeniami do planu zaopatrzenia Gminy Miejskiej Kraków w ciepło, energię elektryczną i paliwa

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju gminy

Uwarunkowania rozwoju gminy AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 05 Uwarunkowania rozwoju gminy W 835.05 2/8 SPIS TREŚCI 5.1 Główne czynniki decydujące

Bardziej szczegółowo

Współpraca mikroźródeł z siecią elektroenergetyczną OSD

Współpraca mikroźródeł z siecią elektroenergetyczną OSD Współpraca mikroźródeł z siecią elektroenergetyczną OSD Piotr Skoczko ENERGA-OPERATOR SA Rozwijamy się, aby być liderem. Gdańsk, 27.06.2017. Mikrogeneracja Źródło energii elektrycznej o mocy nie większej

Bardziej szczegółowo

Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej

Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej Lublin 20.06.2013 r. Plan prezentacji 1. Ogólne aspekty prawne przyłączania

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem

Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem Główne problemy kierowania procesami produkcyjnymi produkcji energii elektrycznej pod kątem współpracy jednostek wytwórczych z systemem elektroenergetycznym dotyczą regulacji mocy i częstotliwości z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozwoju elektromobilności na sieć elektroenergetyczną analiza rozpływowa

Wpływ rozwoju elektromobilności na sieć elektroenergetyczną analiza rozpływowa Wpływ rozwoju elektromobilności na sieć elektroenergetyczną analiza rozpływowa Dr inż. Mariusz Kłos Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej Wydział Elektryczny Politechnika Warszawska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną.

Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną. Wind Field Wielkopolska Sp. z o.o. Farma Wiatrowa Wielkopolska Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną. 1 Siłownie wiatrowe

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ UNIHUT S.A. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres

Bardziej szczegółowo

Miasto Stołeczne Warszawa Biuro Infrastruktury. luty 2009 r.

Miasto Stołeczne Warszawa Biuro Infrastruktury. luty 2009 r. luty 2009 r. Warszawski Węzeł Elektroenergetyczny (WWE) Warszawa posiada największy miejski system elektroenergetyczny w Polsce bazujący na: - 5 głównych punktach zasilania GPZ(Miłosna, Mościcka, Towarowa,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw gazu

Bezpieczeństwo dostaw gazu HES II Bezpieczeństwo dostaw gazu Marek Foltynowicz Listopad 2006 1 Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci

Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci Zestawienie uwag zgłoszonych przez użytkowników systemu do

Bardziej szczegółowo

Rola magazynowania energii. Operatora Systemu Przesyłowego

Rola magazynowania energii. Operatora Systemu Przesyłowego Rola magazynowania energii z perspektywy Operatora Systemu Przesyłowego Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu Smart Grid PSE Operator S.A. Energia Efekt - Środowisko Warszawa, 25 listopad 2011 Obszary

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne w Państwa gminie. KLASTRY ENERGII. Katarzyna Tarnopolska Specjalista ds. pozyskiwania funduszy r.

Bezpieczeństwo energetyczne w Państwa gminie. KLASTRY ENERGII. Katarzyna Tarnopolska Specjalista ds. pozyskiwania funduszy r. Bezpieczeństwo energetyczne w Państwa gminie. KLASTRY ENERGII Katarzyna Tarnopolska Specjalista ds. pozyskiwania funduszy 16.10.2017r. OLSZTYN KLASTRY ENERGII Podstawa prawna ustawa z dnia 20 maja 2015

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne kraju i regionu Wielkopolski. Włodzimierz Mucha Dyrektor Departamentu Rozwoju PSE S.A. Poznań, 14 czerwca 2016 r.

Bezpieczeństwo energetyczne kraju i regionu Wielkopolski. Włodzimierz Mucha Dyrektor Departamentu Rozwoju PSE S.A. Poznań, 14 czerwca 2016 r. Bezpieczeństwo energetyczne kraju i regionu Wielkopolski Włodzimierz Mucha Dyrektor Departamentu Rozwoju PSE S.A. Poznań, 14 czerwca 2016 r. Rozwój sieci przesyłowej 400 i 220 kv Przesłanki warunkujące

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

czwartek, 24 czerwca 2010

czwartek, 24 czerwca 2010 1 1 Przyłączanie farm wiatrowych do sieci energetycznej w świetle nowych wytycznych 1 EnergiaPro S.A. - Powstała 1 maja 2004 roku pod nazwą EnergiaPro Koncern Energetyczny SA - Od 9 maja 2007 roku wchodzi

Bardziej szczegółowo

Rola koordynatora w klastrze energii

Rola koordynatora w klastrze energii Rola koordynatora w klastrze energii Opracowanie: Ireneusz Perkowski Katowice, 7 listopad 2017 r. Definicja Koordynatora w ustawie o OZE Ustawa o odnawialnych źródłach energii Koordynator klastra energii

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA. Część 01.

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA. Część 01. AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA Część 01 Część ogólna W 755.01 2/12 SPIS TREŚCI 1.1 Podstawa prawna opracowania... 3

Bardziej szczegółowo

System elektroenergetyczny

System elektroenergetyczny AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY ŚWIEBODZIN NA LATA 2013-2028 Część 07 System elektroenergetyczny W 864.07 2/10 SPIS TREŚCI 7.1

Bardziej szczegółowo

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o.

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Jachranka 24.09.2015 [MW] Czym jest DSR? 2 DEMAND SIDE RESPONSE odpłatne działania strony

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO NA LATA WYTYCZNE TEMATYCZNE

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO NA LATA WYTYCZNE TEMATYCZNE Załącznik do uchwały nr 27/1067/13 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 11 lipca 2013 r. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 WYTYCZNE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć i definicji. Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi

Słownik pojęć i definicji. Instrukcja ruchu i eksploatacji sieci przesyłowej Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi Słownik pojęć i definicji Załącznik nr 1 do Instrukcji nr I-1-RE 1 Oznaczenia skrótów ARNE EAZ IRiESD IRiESD-Bilansowanie IRiESP IRiESP - Bilansowanie JWCD JWCK KSE nn OSD OSD PGE Dystrybucja S.A. OSP

Bardziej szczegółowo

Działania podjęte przez ENEA Operator dla poprawy wskaźników regulacji jakościowej. Lublin, 15 listopada 2016

Działania podjęte przez ENEA Operator dla poprawy wskaźników regulacji jakościowej. Lublin, 15 listopada 2016 Działania podjęte przez ENEA Operator dla poprawy wskaźników regulacji jakościowej Lublin, 15 listopada 2016 Wskaźniki regulacji jakościowej dla ENEA Operator 2 Wskaźniki regulacji jakościowej dla ENEA

Bardziej szczegółowo

Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025

Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025 Henryk Majchrzak 1) Planowanie rozwoju polskiej sieci przesyłowej w perspektywie 2025 Planning of the Polish transmission network development in the perspective of the year 2025 Prezentując zagadnienie

Bardziej szczegółowo

Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej. Luty 2009 roku

Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej. Luty 2009 roku Przyłączanie farm wiatrowych do sieci dystrybucyjnej Luty 2009 roku PGE Energia należy do Grupy Kapitałowej PGE największej Spółki energetycznej w Polsce El. Żarnowiec 716 MWe El. Szczecin 88 MWe El. 220

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO

INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Głównym celem polityki przestrzennej, zapisanej w Planie, jest przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego województwa

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania instalacji prosumenckich

Źródła finansowania instalacji prosumenckich Źródła finansowania instalacji prosumenckich Seminarium: Więcej niż energia obywatelska energetyka odnawialna dla Lubelszczyzny Monika Mulier-Gogół Departament Gospodarki i Współpracy Zagranicznej Oddział

Bardziej szczegółowo

wspiera bezpieczeństwo energetyczne Zadania związane z zabezpieczeniem miejskiej infrastruktury Róża Różalska

wspiera bezpieczeństwo energetyczne Zadania związane z zabezpieczeniem miejskiej infrastruktury Róża Różalska PSE-Centrum wspiera bezpieczeństwo energetyczne EURO 2012 Róża Różalska PSE Centrum SA Grupa Kapitałowa PSE Operator Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCY Z WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO

PRZEDSIĘBIORCY Z WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO PRZEDSIĘBIORCY Z WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO RPO Dolnośląskie Poddziałanie 3.5. Wysokosprawna kogeneracja 26 lutego 2016 r. 1 kwietnia 2016 r. wsparcie: - budowy, przebudowy (w tym zastąpienie istniejących)

Bardziej szczegółowo

Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR r.

Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR r. Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR 20.04.2017 r. Rynek redukcji mocy - DSR Agenda: 1. Operatorskie środki zaradcze zapewnienie bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego

Bardziej szczegółowo

NAJWYśSZA IZBA KONTROLI. Zarząd. PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

NAJWYśSZA IZBA KONTROLI. Zarząd. PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. WYSTĄPIENIE POKONTROLNE NAJWYśSZA IZBA KONTROLI Departament Gospodarki, Skarbu Państwa i Prywatyzacji ul. Filtrowa 57, 02-056 Warszawa tel./fax. 022 4445692 adres korespondencyjny Skrzynka pocztowa Nr P-14 00-950 Warszawa Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce

Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce Krajowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce 2 Regulacje Prawne 3 Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

Energetyka przemysłowa.

Energetyka przemysłowa. Energetyka przemysłowa. Realna alternatywa dla energetyki systemowej? Henryk Kaliś Warszawa 31 styczeń 2013 r 2 paliwo 139 81 58 Elektrownia Systemowa 37% Ciepłownia 85% Energia elektryczna 30 kogeneracja

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ TOMASZ KUŹNIAR WIELKOPOLSKIE BIURO PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIE WIATROWE W SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM. MICHAŁ ZEŃCZAK ZUT WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY

ELEKTROWNIE WIATROWE W SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM. MICHAŁ ZEŃCZAK ZUT WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY ELEKTROWNIE WIATROWE W SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM MICHAŁ ZEŃCZAK ZUT WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY e-mail:mzenczak@ps.pl SYSTEM ELEKTROENERGETYCZNY Elektrownie Stacje elektroenergetyczne Linie Odbiory Obszar

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych VI Targi Energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 22.10.2009 r. 1. Wprowadzenie 2. Uwarunkowania handlu energią elektryczną

Bardziej szczegółowo

Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego

Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego www.mojregion.eu www.rpo.dolnyslask.pl Działania planowane w Polsce, w ramach których możliwa będzie budowa bądź modernizacja oświetlenia zewnętrznego Regionalne Programy Operacyjne (RPO) na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE W NISKOEMISYJNĄ ENERGETYKĘ NA TERENACH NIEZURBANIZOWANYCH I TERENACH WIEJSKICH BIEŻĄCE DZIAŁANIA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

INWESTYCJE W NISKOEMISYJNĄ ENERGETYKĘ NA TERENACH NIEZURBANIZOWANYCH I TERENACH WIEJSKICH BIEŻĄCE DZIAŁANIA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI INWESTYCJE W NISKOEMISYJNĄ ENERGETYKĘ NA TERENACH NIEZURBANIZOWANYCH I TERENACH WIEJSKICH BIEŻĄCE DZIAŁANIA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Warszawa 2013 PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY 2020 rok 3x20%

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych 1 Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Plan prezentacji 1. Aspekty kompleksowego podejścia do rozwoju systemu

Bardziej szczegółowo