Nauka o produkcyjności lasu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nauka o produkcyjności lasu"

Transkrypt

1 Nauka o produkcyjności lasu Wykład 4 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo

2 Treść Podstawy dendrologii, dendroklimatologii i zagadnień pokrewnych

3 Wzrost drzew pierwotny wydłuŝanie dzięki merystemom apikalnym (wzrost i przyrost wysokości) wtórny zwiększanie obwodu dzięki obecności dookoła pnia merystemów lateralnych (wzrost i przyrost grubości)

4 Słój przyrostu rocznego warstwa drewna wytwarzana rokrocznie przez drzewo lub krzew w ciągu sezonu wegetacyjnego w wyniku aktywności komórek kambium, które się dzielą i wzrastają

5 Słój przyrostu rocznego - iglaste drewno wczesne drewno późne Zielski, Krąpiec 2004

6 Słój przyrostu rocznego - liściaste pierścieniowonaczyniowe rozpierzchłonaczyniowe drewno wczesne drewno późne Zielski, Krąpiec 2004

7 Wzrost i przyrost grubości Krzywa wzrostu grubości ma nieco inny przebieg niŝ krzywa wzrostu wysokości - nie zawsze występuje faza juwenilna D 45,0 40,0 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0, W iek

8 Wzrost i przyrost grubości Wzrost grubości rozpoczyna się od bardzo szybkiego powiększania obwodu i wraz z wiekiem stopniowo maleje Podobny przebieg wzrost i przyrostu grubości występuje na przekrojach połoŝonych na róŝnych wysokościach

9 Wzrost i przyrost grubości U gatunków cienioznośnych (Bk, Jd, Św) moŝliwy jest inny przebieg przyrostu grubości związany ze wzrostem w ocienieniu pod okapem drzewostanu przyrost promienia [mm] la t a

10 Wzrost i przyrost grubości Na przyrost grubości wpływa wiele czynników gradacje owadów, emisje przemysłowe, zmiany poziomu wód gruntowych, cięcia (trzebieŝe i rębnie częściowe), elementy klimatyczne,...

11 Drzewa jako archiwum... dąb Bartek w Zagnańsku cis w Henrykowie Lubańskim

12 Drzewa jako archiwum... Pinus aristata Sequoia serpenvirens

13 Dendrochronologia dendron chronos logos nauka o wykorzystaniu słojów przyrostu rocznego do określania czasu

14 Dendrochronologia nauka sensu stricte datowanie drewna na podstawie słojów rocznych nauka sensu lato wykorzystanie słojów rocznych i ich powiązań z innymi parametrami środowiska w róŝnych dziedzinach nauki dendroarcheologia dendroklimatologia dendropyrologia dendroekologia dendrogeomorfologia

15 Zasady dendrochronologii datowania (cross-dating) uniformotaryzmu czynnika limitującego złoŝoności przyczyn wzrostu amplitudy ekologicznej doboru obiektów badawczych replikacji

16 Zasada cross-dating u Podstawowa zasada dendrochronologii!! Połączenie wzorów przyrostowych z wielu serii umoŝliwia właściwe określenie roku powstania konkretnego słoja Poprawne wydatowanie jest podstawą dalszych analiz

17 Zasada uniformitaryzmu James Hutton 1785: teraźniejszość jest kluczem do przeszłości Procesy środowiskowe zachodzące dziś były obecne i zachodziły w ten sam sposób oraz dawały takie same rezultaty w przeszłości

18 Zasada czynnika limitującego Roślina (drzewo) przyrasta na tyle na ile pozwala jej czynnik, który ten wzrost najbardziej ogranicza Na pustyni o przyroście w pierwszym rzędzie decyduje ilość dostępnej wody, a nie temperatura

19 Zasada złoŝoności przyczyn wzrostu drzew Cook, Briffa 1990 A- związany z wiekiem trend wzrostowy C- sygnał klimatyczny D1- zakłócenia endogeniczne D2- zakłócenia egzogeniczne E- składnik losowy, niezwiązany z innymi procesami t- rok

20 Chronologia (dendroskala) seria odniesionych do czasu charakterystyk słoja rocznego stanowiska lokalna regionalna rzeczywista standardowa rezydualna Vitas, Bitvinskas 1998

21 Chronologie rzeczywista - seria odniesionych do czasu wartości parametrów słoja rocznego standardowa- seria odniesionych do czasu indeksów (np. szerokości słojów rocznych) I = t R t D t I indeks, R wartość rzeczywista, D wartość z krzywej wyrównującej, t rok

22 Detrendyzacja pozbawienie pomiarowych serii wartości parametrów słoja rocznego naturalnego trendu wiekowego wynikającego z przebiegu przyrostu na grubość

23 Chronologie rezydualna- seria odniesionych do czasu indeksów parametrów słoja rocznego (brak wpływu wieku) dodatkowo pozbawiona autokorelacji Bijak 2007

24 Lata wskaźnikowe rok wskaźnikowy- rok, w którym większość drzew z danego stanowiska wykazała przyrost wyraźnie odbiegający od lat sąsiadujących

25 Lata wskaźnikowe rok wskaźnikowy- rok, w którym większość drzew z danego stanowiska wykazała przyrost wyraźnie odbiegający od lat sąsiadujących

26 Lata wskaźnikowe rok wskaźnikowy- rok, w którym większość drzew z danego stanowiska wykazała przyrost wyraźnie odbiegający od lat sąsiadujących 1967 Bijak

27 Standard dendrochronologiczny

28 Datowanie obiektów archeologicznych Węgiel 14 C: pne dendrochronologia: pne, większość 738/737 pne Biskupin

29 Środowisko a przyrost drzew

30 Główne pytania i odpowiedzi jaki to proces/ zjawisko kiedy gdzie jak często jak długo jaki jest zasięg

31 Wzorzec szkieletowy - skeleton plot

32 response function funkcja odpowiedzi (response function) - matematyczny zapis relacji środowisko-wzrost drzewa (regresja wieloraka) I - indeks przyrostowy I=b 1 *x 1 +b 2 * x b n-1 * x n + b n * c b - współczynniki równania x - zmienne wyjaśniające (parametry środowiskowe) c - wpływ roku poprzedniego Fritts 1976

33 response function pomiar szerokości słojów przyrostowych chronologia rezydualna analiza korelacji analiza regresji temperatura opady response function parametry klimatyczne Zielski 1997

34 Drewno reakcyjne drewno odmienne od normalnego wytworzone w związku z oddziaływaniem na roślinę siły grawitacji Zielski, Krąpiec 2004

35 Drewno reakcyjne

36 Datowanie wydarzeń geomorfologicznych Krąpiec, Margielewski 2000

37 Blizny poŝarowe uszkodzenie drewna powstałe wskutek poŝaru

38 Blizny poŝarowe uszkodzenie drewna powstałe wskutek poŝaru

39 Historia poŝarowa pyrochronologia zestawienie wydatowanych blizn poŝarowych

40 Historia poŝarowa pyrochronologia zestawienie wydatowanych blizn poŝarowych

41 PoŜary w ujęciu przestrzennym Niklasson, Granstroem 2000

42 PoŜary w ujęciu przestrzennym Niklasson, Granstroem 2000

43 PoŜary w ujęciu przestrzennym Niklasson, Granstroem 2000

44 PoŜary w ujęciu przestrzennym Niklasson, Granstroem 2000

45 Nagłe zmiany przyrostu dokładne wyznaczenie początku i końca wystąpienia zjawiska dokładne wyznaczenie czasu trwania określenie intensywności i zróŝnicowania przestrzennego moŝliwie jednowiekowy materiał zdrowe /nieskaŝone jako chronologia referencyjna

46 Nagłe zmiany przyrostu n n R + n = t = 0 t = 0 n TRW TRW n min =3 t=0 Trzy grupy redukcji: R є 30-50% R є 50-70% R >70% słabe średnie silne Danek 2007, 2008; Bieniak, Krąpiec 2010

47 Transport i komunikacja Koncentracja ołowiu w orzesznikach (Carya spp.) w Atlancie Stanowiska w centrum i na obrzeŝach miasta oraz w głębi i na brzegu parku wzrost koncentracji ołowiu - intensywna motoryzacja zaraz po II wojnie światowej spadek asymilowanego Pb - wprowadzenie benzyny bezołowiowej odległość od źródła ma znaczenie

48 Transport i komunikacja Koncentracja ołowiu w orzesznikach (Carya spp.) w Atlancie Stanowiska w centrum i na obrzeŝach miasta oraz w głębi i na brzegu parku wzrost koncentracji ołowiu - intensywna motoryzacja zaraz po II wojnie światowej spadek asymilowanego Pb - wprowadzenie benzyny bezołowiowej odległość od źródła ma znaczenie Ragsdale, Berrish 1988 Ragsdale, Berrish 1988

49 Transport i komunikacja Koncentracja ołowiu w orzesznikach (Carya spp.) w Atlancie Stanowiska w centrum i na obrzeŝach miasta oraz w głębi i na brzegu parku wzrost koncentracji ołowiu - intensywna motoryzacja zaraz po II wojnie światowej spadek asymilowanego Pb - wprowadzenie benzyny bezołowiowej odległość od źródła ma znaczenie Ragsdale, Berrish 1988

50 To tyle na dziś

Budowa drewna iglastego

Budowa drewna iglastego Drzewo naturalny zapis warunków środowiskowych i zdarzeń losowych Literatura: Zielski A., Krąpiec M. 2004. Dendrochronologia. PWN. DEFINICJE: Co to jest dendrochronologia? Dendrochronologia to nauka (i

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 4 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo Treść wykładu: Wzrost i przyrost grubości Wpływ czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych na wzrost i przyrost grubości

Bardziej szczegółowo

Dendrochronologia Tworzenie chronologii

Dendrochronologia Tworzenie chronologii Dendrochronologia Dendrochronologia jes nauką wykorzysującą słoje przyrosu rocznego drzew do określania wieku (daowania) obieków drewnianych (budynki, przedmioy). Analizy różnych paramerów słojów przyrosu

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 2 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo http://www.marek-paterczyk.waw.pl M. Brach, N. Grala Wzrost i przyrost drzew Wzrost Jest to powiększanie się z wiekiem wartości

Bardziej szczegółowo

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna dr inż. Edward Roszyk Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Technologii Drewna Katedra Nauki o Drewnie

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU

WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU KRZYSZTOF UFNALSKI INSTYTUT DENDROLOGII PAN WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU W związku z trwającą dyskusją, dotyczącą wyburzenia domu narożnego przy rynku (plac

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia drzewostanów bukowych młodszych klas wieku powodowanych przez jeleniowate na przykładzie nadleśnictwa Polanów. Sękocin Stary,

Zagrożenia drzewostanów bukowych młodszych klas wieku powodowanych przez jeleniowate na przykładzie nadleśnictwa Polanów. Sękocin Stary, Zagrożenia drzewostanów bukowych młodszych klas wieku powodowanych przez jeleniowate na przykładzie nadleśnictwa Polanów Sękocin Stary, 15.02.2016 2 Leśny Kompleks Promocyjny Lasy Środkowopomorskie Województwo

Bardziej szczegółowo

Hodowlane i genetyczne uwarunkowania adaptacji drzew leśnych do zmian w środowisku Opis projektu i tło podjęcia badań

Hodowlane i genetyczne uwarunkowania adaptacji drzew leśnych do zmian w środowisku Opis projektu i tło podjęcia badań Hodowlane i genetyczne uwarunkowania adaptacji drzew leśnych do zmian w środowisku Opis projektu i tło podjęcia badań Jan Kowalczyk Zakład Hodowli Lasu i Genetyki Drzew Leśnych Instytut Badawczy Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

Regresja i Korelacja

Regresja i Korelacja Regresja i Korelacja Regresja i Korelacja W przyrodzie często obserwujemy związek między kilkoma cechami, np.: drzewa grubsze są z reguły wyższe, drewno iglaste o węższych słojach ma większą gęstość, impregnowane

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 9 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo Treść wykładu: Pojęcia związane z produkcyjnością drzewostanów i tablicami zasobności Tablice zasobności: ich budowa, historia

Bardziej szczegółowo

Zakres i metodyka prac terenowych. Część II

Zakres i metodyka prac terenowych. Część II Zakres i metodyka prac terenowych Część II Obowiązujące pomiary Dla wszystkich drzew (stojące i leżące, żywe i martwe) o wysokości powyżej 130 cm należy określić pierśnice. Gatunki drzew należy podać zarówno

Bardziej szczegółowo

Nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na usunięcie krzewów rosnących w skupisku o powierzchni do 25 m 2.

Nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na usunięcie krzewów rosnących w skupisku o powierzchni do 25 m 2. 2016 2017 Zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Uchylenie obowiązku

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Leśnictwa

Instytut Badawczy Leśnictwa Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl LIFE+ ForBioSensing PL: Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych - prace terenowe Dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Zakład Urządzania Lasu. Dojrzałość rębna drzewostanów Określenie: - wieku rębności drzewostanu - kolei rębu dla drzewostanów gospodarstwa

Zakład Urządzania Lasu. Dojrzałość rębna drzewostanów Określenie: - wieku rębności drzewostanu - kolei rębu dla drzewostanów gospodarstwa Zakład Urządzania Lasu Dojrzałość rębna drzewostanów Określenie: - wieku rębności drzewostanu - kolei rębu dla drzewostanów gospodarstwa Podstawowym materialnym produktem gospodarstwa leśnego jest drewno

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 10 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo Modele wzrostu Modele wzrostu Modele a tablice zasobności: RóŜny stan wyjściowy drzewostanu RóŜne nasilenia trzebieŝy RóŜne zagęszczenia

Bardziej szczegółowo

Leśnictwo w Gospodarce Przestrzennej

Leśnictwo w Gospodarce Przestrzennej Michał Orzechowski Zakład Urządzania Lasu KULGiEL SGGW Leśnictwo w Gospodarce Przestrzennej Warstwy drzewostanów Fazy rozwojowe w procesie produkcji podstawowej Zabiegi pielęgnacyjne Dojrzałość drzewostanów

Bardziej szczegółowo

Modelowanie wzrostu drzew i drzewostanów

Modelowanie wzrostu drzew i drzewostanów Modelowanie wzrostu drzew i drzewostanów Zajęcia specjalizacyjne i fakultet Dr hab. Michal Zasada Samodzielny Zakład Dendrometrii i Nauki o Produkcyjności Lasu Wydział Leśny SGGW w Warszawie Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

MODELE DO ŚREDNIOTERMINOWEGO. Lidia Sukovata PROGNOZOWANIA POCZĄTKU GRADACJI BRUDNICY MNISZKI. Zakład Ochrony Lasu. Instytut Badawczy Leśnictwa

MODELE DO ŚREDNIOTERMINOWEGO. Lidia Sukovata PROGNOZOWANIA POCZĄTKU GRADACJI BRUDNICY MNISZKI. Zakład Ochrony Lasu. Instytut Badawczy Leśnictwa MODELE DO ŚREDNIOTERMINOWEGO PROGNOZOWANIA POCZĄTKU GRADACJI BRUDNICY MNISZKI Lidia Sukovata Instytut Badawczy Leśnictwa Zakład Ochrony Lasu Definicje Prognoza jest przewidywaniem przyszłych faktów, zdarzeń

Bardziej szczegółowo

Drzewa iglaste i liściaste

Drzewa iglaste i liściaste Drzewa iglaste i liściaste 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: budowę drzewa, nazwy drzew liściastych, nazwy drzew iglastych. b) Umiejętności Uczeń rozpoznaje: drzewa liściaste, drzewa iglaste, rodzaje

Bardziej szczegółowo

HODOWLA LASU. Może na początek ogólne wiadomości co to jest las

HODOWLA LASU. Może na początek ogólne wiadomości co to jest las HODOWLA LASU Może na początek ogólne wiadomości co to jest las Las- jest to zbiorowisko drzew i krzewów oraz zwierząt, które wraz ze swoistą glebą wzajemnie na siebie oddziaływają i tworzą specyficzny

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INFORMACYJNE W ZAKRESIE STANU LASU ORAZ OCHRONY PRZYRODY W STATYSTYCE PUBLICZNEJ

POTRZEBY INFORMACYJNE W ZAKRESIE STANU LASU ORAZ OCHRONY PRZYRODY W STATYSTYCE PUBLICZNEJ POTRZEBY INFORMACYJNE W ZAKRESIE STANU LASU ORAZ OCHRONY PRZYRODY W STATYSTYCE PUBLICZNEJ Główny Urząd Statystyczny Departament Rolnictwa Departament Badań Regionalnych i Środowiska USTAWA Z DNIA 26 CZERWCA

Bardziej szczegółowo

Doświadczalnictwo leśne. Wydział Leśny SGGW Studia II stopnia

Doświadczalnictwo leśne. Wydział Leśny SGGW Studia II stopnia Doświadczalnictwo leśne Wydział Leśny SGGW Studia II stopnia Treści i efekty kształcenia Treści: Statystyka matematyczna, planowanie eksperymentu Efekty kształcenia: student potrafi opisywać zjawiska za

Bardziej szczegółowo

Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy

Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy Typy morfologiczne drewna Przekrój poprzeczny przez drewno wtórne dębu - Quercus sp. (bukowate - Fagaceae). Jest to przykład

Bardziej szczegółowo

Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie

Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie Rafał Wojtan, Robert Tomusiak ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. W pracy podjęto próbę określenia czy drzewa

Bardziej szczegółowo

Wartość wiązanego węgla w drzewostanach sosnowych

Wartość wiązanego węgla w drzewostanach sosnowych Wartość wiązanego węgla w drzewostanach sosnowych Emilia Wysocka-Fijorek Stanisław Zając Zakład Zarządzania Zasobami Leśnymi Instytut Badawczy Leśnictwa Tło historyczne podjęci badań 1. Temat badawczy

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zasobów drzewnych

Inwentaryzacja zasobów drzewnych Inwentaryzacja zasobów drzewnych Metody inwentaryzacji zapasu. Charakterystyka metody reprezentacyjnej. Przypomnienie Metody inwentaryzacji: - pomiarowa - szacunkowa - pomiarowo-szacunkowa - reprezentacyjna

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Zmiany klimatyczne (Zmiany klimatu - 1 800 000) - 380 000 wyników Climate change

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 49/14 BURMISTRZA MOGILNA z dnia 1 kwietnia 2014

ZARZĄDZENIE NR 49/14 BURMISTRZA MOGILNA z dnia 1 kwietnia 2014 ZARZĄDZENIE NR 49/14 BURMISTRZA MOGILNA z dnia 1 kwietnia 2014 w sprawie pozyskania, organizacji sprzedaży i cen drewna pochodzącego z lasów stanowiących mienie Gminy Mogilno oraz z zadrzewień gminnych.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka dendrochronologiczna drzew rosnących na wydmach nadmorskich

Charakterystyka dendrochronologiczna drzew rosnących na wydmach nadmorskich Charakterystyka dendrochronologiczna drzew rosnących na wydmach nadmorskich Adrian Olesiak, Robert Tomusiak, Wojciech Kędziora, Rafał Wojtan ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Specyficzną cechą wydm nadmorskich

Bardziej szczegółowo

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Zimowa Szkoła Leśna IBL 18-20.03.2014 Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Tadeusz Andrzejczyk SGGW Plan referatu CEL I ZAKRES PIELĘGNOWANIA LASU WARUNKI RACJONALNEJ PIELĘGNACJI DRZEWOSTANÓW

Bardziej szczegółowo

Tomasz Wiśniewski

Tomasz Wiśniewski Tomasz Wiśniewski PRZECIWPOŻAROWE WYMAGANIA BUDOWLANE Bezpieczeństwo pożarowe stanowi jedną z kluczowych kwestii w projektowaniu współczesnych konstrukcji budowlanych. Dlatego zgodnie z PN-EN 1990 w ocenie

Bardziej szczegółowo

Lasy w Tatrach. Lasy

Lasy w Tatrach. Lasy Lasy w Tatrach Lasy h c a r t a T w Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego za pośrednictwem Euroregionu Tatry w ramach Programu Współpracy Transgranicznej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2016 KRYTERIA OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2016 KRYTERIA OCENIANIA Uk ad graficzny CKE 2016 EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2016 KRYTERIA OCENIANIA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Nazwa kwalifikacji: U ytkowanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty ekologizacji zagospodarowania lasu

Ekonomiczne aspekty ekologizacji zagospodarowania lasu Ekonomiczne aspekty ekologizacji zagospodarowania lasu Prof. dr hab. Stanisław Zając Dr inż. Adam Kaliszewski Zakład Zarządzania Zasobami Leśnymi Instytut Badawczy Leśnictwa VI Sesja Zimowej Szkoły Leśnej,

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty badania długoterminowych cykli zmian zapasu wody glebowej w drzewostanach jednowiekowych oraz interpretacji ich wyników

Wybrane aspekty badania długoterminowych cykli zmian zapasu wody glebowej w drzewostanach jednowiekowych oraz interpretacji ich wyników Prof. dr hab. inż. Józef Suliński, dr inż. Rafał Starzak Zakład Inżynierii Leśnej, Instytut Ochrony Ekosystemów Leśnych, Wydział Leśny Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wybrane aspekty

Bardziej szczegółowo

Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny

Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny Konkurs Matematyka z Przyrodą dla uczniów szkół podstawowych rok szkolny 2006/2007 etap szkolny 1. Krysia, Basia, Wojtek i Michał wybrali się do lasu na grzyby. Zebrali następujące gatunki grzybów: 16

Bardziej szczegółowo

Zasady dotyczące ustanawiania kryteriów wyboru

Zasady dotyczące ustanawiania kryteriów wyboru Priorytet 5 Wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu w sektorach: rolnym, spoŝywczym i leśnym Ogólne załoŝenie: Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Wpływ suszy na stan zdrowotny i obumieranie dębów

Wpływ suszy na stan zdrowotny i obumieranie dębów Wpływ suszy na stan zdrowotny i obumieranie dębów Andrzej Boczoń Zamieranie drzewostanów dębowych w Polsce Krahl Urban (1943) i Kościecki (1955) pierwsze opisy zamierania dębów na dużych obszarach w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Lasy w Polsce. Agata Konefeld. Klasa 6a

Lasy w Polsce. Agata Konefeld. Klasa 6a Lasy w Polsce Agata Konefeld Klasa 6a Spis treści Co to właściwie jest las?... 3 Piętrowa budowa lasu, pospolite zwierzęta oraz rośliny w nich występujące... 4 NajwaŜniejsze funkcje lasu... 6 Las naturalny,

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do cennika Słownik gatunków drzew:

Objaśnienia do cennika Słownik gatunków drzew: Objaśnienia do cennika Słownik gatunków drzew: OS osika OL olcha BRZ brzoza BK buk DB dąb MD modrzew SW świerk SO sosna Gb grab Ogólnie dzielimy na trzy podstawowe grupy: - wielkowymiarowe ( W ), - średniowymiarowe

Bardziej szczegółowo

Dendrometria - A. Bruchwald

Dendrometria - A. Bruchwald Dendrometria - A. Bruchwald Spis treści Przedmowa Przedmowa do wydania drugiego Wstęp Część l. Pomiar miąŝszości drzewa leŝącego l. Charakterystyka obiektu pomiaru A. Pojęcie pnia i strzały B. Geometryczne

Bardziej szczegółowo

Puszcza Białowieska: ptaki, skarby i mity. Przemysław Chylarecki Muzeum i Instytut Zoologii PAN

Puszcza Białowieska: ptaki, skarby i mity. Przemysław Chylarecki Muzeum i Instytut Zoologii PAN Puszcza Białowieska: ptaki, skarby i mity Przemysław Chylarecki Muzeum i Instytut Zoologii PAN Tomasz Wesołowski Pracownia Badań Lasu, Uniwersytet Wrocławski Awifauna PB: podstawowe fakty Kompleks leśny

Bardziej szczegółowo

Zapis zmian hydrologicznych i klimatycznych w obszarach krasowych polski południowej na podstawie badań izotopowych

Zapis zmian hydrologicznych i klimatycznych w obszarach krasowych polski południowej na podstawie badań izotopowych Zapis zmian hydrologicznych i klimatycznych w obszarach krasowych polski południowej na podstawie badań izotopowych Piotr Bałdys Fizyka techniczna sem. IX Plan seminarium Wstęp Skład izotopowy węgla w

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 1 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo Informacje o przedmiocie Informacje o przedmiocie Wykłady (20h) - dr hab. Michał Zasada, prof. SGGW Ćwiczenia (26h) pracownicy

Bardziej szczegółowo

OPIS OGÓLNY LASÓW NADLEŚNICTWA

OPIS OGÓLNY LASÓW NADLEŚNICTWA REGIONALNA DYREKCJA LASÓW PAŃSTWOWYCH W LUBLINIE PLAN URZĄDZENIA LASU dla NADLEŚNICTWA PARCZEW OBRĘBY: Parczew Sosnowica Uścimów sporządzony na okres od 1 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2017 r. na podstawie

Bardziej szczegółowo

Historia. (na podstawie Wikipedii) Strona 1

Historia. (na podstawie Wikipedii) Strona 1 Historia (na podstawie Wikipedii) Strona 1 Spis treści 1 Wstęp...3 2 Periodyzacja...3 3 Nauki pomocnicze historii...3 3.A Archeologia...3 3.B Archiwistyka i archiwoznawstwo...4 3.C Chronologia...4 3.D

Bardziej szczegółowo

Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Zasoby drewna martwego w lasach na podstawie wyników wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu

Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Zasoby drewna martwego w lasach na podstawie wyników wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu Zasoby drewna martwego w lasach na podstawie wyników wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu Bożydar Neroj 27 kwietnia 2011r. 1 Zasady wykonywania wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Porównanie przyrostów radialnych dębu czerwonego i szypułkowego rosnących w bliskim sąsiedztwie

Porównanie przyrostów radialnych dębu czerwonego i szypułkowego rosnących w bliskim sąsiedztwie Porównanie przyrostów radialnych dębu czerwonego i szypułkowego rosnących w bliskim sąsiedztwie Robert Tomusiak, Rafał Wojtan, Wioleta Arasim ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Gatunki drzew obcego pochodzenia

Bardziej szczegółowo

1 3 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є

1 3 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є 1 3 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7 1 3 1є7 1є7 1є7 1є7 1є7

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Populacja bobra w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, w ostatnich 30 latach odnotowała nagły wzrost liczebności z 270 do ponad???

Bardziej szczegółowo

Cele i zadania gospodarki leśnej na tle struktury Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe

Cele i zadania gospodarki leśnej na tle struktury Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Cele i zadania gospodarki leśnej na tle struktury Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Dr inŝ. Marian Pigan Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych Spis treści 1. Pojęcie ryzyka 2. Źródła i kategorie

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot i zakres opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opinia dendrologiczna.

1. Przedmiot i zakres opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opinia dendrologiczna. 1. Przedmiot i zakres opracowania. Przedmiotem opracowania jest opinia dendrologiczna dotycząca drzewa, z gatunku Dąb szypułkowy (Quercus robur L.), rosnącego na terenie Gminy Łęka Opatowska, w miejscowości

Bardziej szczegółowo

Jakość danych pomiarowych. Michalina Bielawska, Michał Sarafin Szkoła Letnia Gdańsk

Jakość danych pomiarowych. Michalina Bielawska, Michał Sarafin Szkoła Letnia Gdańsk Jakość danych pomiarowych Michalina Bielawska, Michał Sarafin Szkoła Letnia 22.09.2011 Gdańsk Weryfikacja wyników pomiarowych Celem weryfikacji wyników jest potwierdzenie poprawności wyników pomiarów.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów leśnictwo i ich odniesienie do efektów obszarowych

Efekty kształcenia dla kierunku studiów leśnictwo i ich odniesienie do efektów obszarowych Załącznik do uchwały nr 381/2012 Senatu UP Efekty kształcenia dla kierunku studiów leśnictwo i ich odniesienie do efektów obszarowych Wydział prowadzący kierunek: Wydział Leśny Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Projekt Nr Temat Cel Sprzęt Prace terenowe Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Produkcja pierwotna nadziemna: drzewa (metoda dendrometryczna) Ocena biomasy stojącej drzew (zawartość węgla i energii)

Bardziej szczegółowo

Stawiamy na jakość. System zarządzania jakością prac w BULiGL spełnia standardy normy ISO 9001 oraz ISO 14001

Stawiamy na jakość. System zarządzania jakością prac w BULiGL spełnia standardy normy ISO 9001 oraz ISO 14001 Koncepcja renaturyzacji (przebudowy) drzewostanów sosnowych na terenach poddanych wieloletniej immisji ścieków ziemniaczanych w Nadleśnictwie Iława Janusz Porowski BULiGL Oddział w Białystoku Stawiamy

Bardziej szczegółowo

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi

Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Las w krajobrazie Sukcesja ekologiczna na lądzie kończy się zazwyczaj klimaksem w postaci formacji leśnej Lasy są najpotężniejszymi ekosystemami lądowymi Zajmują: - 8 % powierzchni całego globu - 30 %

Bardziej szczegółowo

ZAMARZNIĘCIE WODOSPADU NIAGARA 2014 ZMIANA KLIMATU TO JEDEN Z NAJWIĘKSZYCH PROBLEMÓW NASZYCH CZASÓW

ZAMARZNIĘCIE WODOSPADU NIAGARA 2014 ZMIANA KLIMATU TO JEDEN Z NAJWIĘKSZYCH PROBLEMÓW NASZYCH CZASÓW ZAMARZNIĘCIE WODOSPADU NIAGARA 2014 ZMIANA KLIMATU TO JEDEN Z NAJWIĘKSZYCH PROBLEMÓW NASZYCH CZASÓW 3 WYLESIANIE Kolejnym istotnym problemem jest niesamowite tempo wylesiania. co minutę na świecie znika

Bardziej szczegółowo

PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera

PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera 19 219 230 2009 Magdalena Opała Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi, Katedra Klimatologii ul. Będzińska 60,

Bardziej szczegółowo

Statystyka. Wykład 9. Magdalena Alama-Bućko. 24 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia / 34

Statystyka. Wykład 9. Magdalena Alama-Bućko. 24 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia / 34 Statystyka Wykład 9 Magdalena Alama-Bućko 24 kwietnia 2017 Magdalena Alama-Bućko Statystyka 24 kwietnia 2017 1 / 34 Tematyka zajęć: Wprowadzenie do statystyki. Analiza struktury zbiorowości miary położenia

Bardziej szczegółowo

Co zawiera płyta DVD?

Co zawiera płyta DVD? podwójny system uszczelnienia w ościeżnicy ościeżnica drewniana klejona warstwowo o wymiarach 95 mm x 70 mm refleksyjny zestaw szybowy P4 (444/24/4/24/6) ograniczający przejrzystość z termoramką i szkłem

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Muter, Sławomir Szczerba, Sławomir Wilczyński, Bogdan Wertz

Elżbieta Muter, Sławomir Szczerba, Sławomir Wilczyński, Bogdan Wertz Klimatyczne i pozaklimatyczne czynniki wpływające na przyrost grubości drzew na przykładzie cisa pospolitego (Taxus baccata L.) w Górach Bardzkich (Sudety) Elżbieta Muter, Sławomir Szczerba, Sławomir Wilczyński,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne i ekologiczne aspekty segregacji i recyklingu

Ekonomiczne i ekologiczne aspekty segregacji i recyklingu Ekonomiczne i ekologiczne aspekty segregacji i recyklingu Dr Wojciech Piontek X SPOTKANIE FORUM: Dobre praktyki w gospodarce odpadami WARSZAWA - 26 KWIETNIA 2012 Czemu służy polityka środowiskowa (klimatyczna,

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA ZEZWOLEŃ NA USUWANIE DRZEW LUB KRZEWÓW, W TYM NAKŁADANIA OBOWIĄZKU WYKONANIA NASADZEŃ ZASTĘPCZYCH

PROBLEMATYKA ZEZWOLEŃ NA USUWANIE DRZEW LUB KRZEWÓW, W TYM NAKŁADANIA OBOWIĄZKU WYKONANIA NASADZEŃ ZASTĘPCZYCH PROBLEMATYKA ZEZWOLEŃ NA USUWANIE DRZEW LUB KRZEWÓW, W TYM NAKŁADANIA OBOWIĄZKU WYKONANIA NASADZEŃ ZASTĘPCZYCH Podstawy prawne usuwania drzew lub krzewów z terenu nieruchomości 1. Ustawa z dnia 16 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne - zajęcia techniczne klasa 5 Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: posługuje się terminami: włókna roślinne, surowce wtórne, papier, tektura, karton omawia proces produkcji papieru

Bardziej szczegółowo

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Wydział Leśny SGGW w Warszawie Niestacjonarne studia II (magisterskie) Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Prowadzący: Prof. dr hab. Bogdan Brzeziecki - wykłady, dr inż. Jacek

Bardziej szczegółowo

Szkody od wiatru i śniegu w polskich lasach w ujęciu czasowym i regionalnym

Szkody od wiatru i śniegu w polskich lasach w ujęciu czasowym i regionalnym SEMINARIUM ZAGROśENIA LASÓW ZALEśNE OD STANU ATMOSFERY Instytut Badawczy Leśnictwa Sękocin Stary 10 stycznia 2013 Szkody od wiatru i śniegu w polskich lasach w ujęciu czasowym i regionalnym W. Gil, T.

Bardziej szczegółowo

Metody Ilościowe w Socjologii

Metody Ilościowe w Socjologii Metody Ilościowe w Socjologii wykład 2 i 3 EKONOMETRIA dr inż. Maciej Wolny AGENDA I. Ekonometria podstawowe definicje II. Etapy budowy modelu ekonometrycznego III. Wybrane metody doboru zmiennych do modelu

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy CYKL ŻYCIA LASU GOSPODARCZEGO

Zadania do planszy CYKL ŻYCIA LASU GOSPODARCZEGO 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy CYKL ŻYCIA LASU GOSPODARCZEGO 1. Uzupełnij schemat prezentujący cykl życia lasu gospodarczego, wpisując w prostokąty nazwy etapów cyklu, a w owale zjawiska oznaczające

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze pytania o nowe zasady usuwania drzew i krzewów

Najczęstsze pytania o nowe zasady usuwania drzew i krzewów Najczęstsze pytania o nowe zasady usuwania drzew i krzewów W związku ze zmianą zasad usuwania drzew i krzewów od 1 stycznia 2017 r., aby ułatwić Państwu poruszanie się po nowych przepisach, przygotowaliśmy

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Grabowiec Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004

Bardziej szczegółowo

Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego

Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego Stan odżywienia drzewostanów na obszarze Sudetów i Beskidu Zachodniego Józef Wójcik Samodzielna Pracownia Chemii Środowiska Leśnego Instytut Badawczy Leśnictwa Seminarium, Ustroń Jaszowiec, 27-28 lutego

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja drewna, a wolny rynek. Marcin Piszczek, Anna Janusz Katedra Szczegółowej Hodowli Lasu Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Dystrybucja drewna, a wolny rynek. Marcin Piszczek, Anna Janusz Katedra Szczegółowej Hodowli Lasu Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Dystrybucja drewna, a wolny rynek Marcin Piszczek, Anna Janusz Katedra Szczegółowej Hodowli Lasu Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Celem opracowania jest prezentacja: przyrodniczych, ekonomicznych i prawnych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne - zajęcia techniczne klasa 5

Wymagania edukacyjne - zajęcia techniczne klasa 5 Wymagania edukacyjne - zajęcia techniczne klasa 5 Przy wystawianiu oceny należy w szczególności brać pod uwagę wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki tych

Bardziej szczegółowo

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Martwe drewno ( deadwood ) zamarłe i obumierające drzewa i ich części oraz martwe części żywych drzew. Organizmy saproksyliczne związane podczas swojego życia

Bardziej szczegółowo

Typy rozmieszczenia drzew w drzewostanach sosnowych różnego wieku z odnowienia naturalnego

Typy rozmieszczenia drzew w drzewostanach sosnowych różnego wieku z odnowienia naturalnego Sergii Boiko Typy rozmieszczenia drzew w drzewostanach sosnowych różnego wieku z odnowienia naturalnego Autoreferat rozprawy doktorskiej wykonanej w Zakładzie Hodowli Lasu Instytutu Badawczego Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim

Urząd Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim Urząd Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim P 8 K 54 Wersja III KARTA STANOWISKOWA w sprawie: UDZIELENIA ZEZWOLENIA NA USUNIĘCIE DRZEW LUB KRZEWÓW 1. Od czego mam zacząć? naleŝy w Biurze Obsługi Interesanta

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zieleni, działka nr 6-50/1 przy ul. Piaskowej w Iławie

Inwentaryzacja zieleni, działka nr 6-50/1 przy ul. Piaskowej w Iławie Inwentaryzacja zieleni, działka nr 6-50/1 przy ul. Piaskowej w Iławie Iława, kwiecien 2013r. 1. Podstawa opracowania: Zlecenie Burmistrza miasta Iława. Mapa sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:500. Wizja

Bardziej szczegółowo

Specyfika produkcji leśnej

Specyfika produkcji leśnej Michał Orzechowski Zakład Urządzania Lasu KULGiEL SGGW michal.orzechowski@wl.sggw.pl tel 22 59 38202 bud 34 pok 1/77 Wykład 1 Program: Czym jest las? Współczesne znaczenie i zadania Cechy specyficzne produkcji

Bardziej szczegółowo

Sygnał klimatyczny w przyrostach rocznych buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.) w Bieszczadach

Sygnał klimatyczny w przyrostach rocznych buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.) w Bieszczadach Sygnał klimatyczny w przyrostach rocznych buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.) w Bieszczadach Longina Chojnacka-Ożga, Wojciech Ożga ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Badania przeprowadzono w 8 starych drzewostanach

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków klimatycznych na szerokość przyrostów rocznych modrzewia (Larix decidua Mill.) rosnącego w północnej części województwa małopolskiego*

Wpływ warunków klimatycznych na szerokość przyrostów rocznych modrzewia (Larix decidua Mill.) rosnącego w północnej części województwa małopolskiego* sylwan 153 (11): 768 776, 2009 Wpływ warunków klimatycznych na szerokość przyrostów rocznych modrzewia (Larix decidua Mill.) rosnącego w północnej części województwa małopolskiego* The influence of climate

Bardziej szczegółowo

Statystyka. Wykład 8. Magdalena Alama-Bućko. 10 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 10 kwietnia / 31

Statystyka. Wykład 8. Magdalena Alama-Bućko. 10 kwietnia Magdalena Alama-Bućko Statystyka 10 kwietnia / 31 Statystyka Wykład 8 Magdalena Alama-Bućko 10 kwietnia 2017 Magdalena Alama-Bućko Statystyka 10 kwietnia 2017 1 / 31 Tematyka zajęć: Wprowadzenie do statystyki. Analiza struktury zbiorowości miary położenia

Bardziej szczegółowo

Bank Danych o Lasach, dr inż. Robert Łuczyński

Bank Danych o Lasach,  dr inż. Robert Łuczyński Bank Danych o Lasach, http://www.bdl.lasy.gov.pl/portal/ dr inż. Robert Łuczyński r.luczynski@gik.pw.edu.pl www.robertluczynski.com/dydaktyka.html USTAWA z dnia 28 września 1991 r. o lasach Lasem w rozumieniu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Marynowicz. Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane

Andrzej Marynowicz. Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane Andrzej Marynowicz Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane Podstawowa literatura przedmiotu: [1] Kotwica J.: Konstrukcje drewniane w budownictwie tradycyjnym, Arkady, Warszawa 2004 [2] Neuhaus H.:

Bardziej szczegółowo

Drewno. Zalety: Wady:

Drewno. Zalety: Wady: Drewno Drewno to naturalny surowiec w pełni odnawialny. Dzięki racjonalnej gospodarce leśnej w Polsce zwiększają się nie tylko zasoby drewna, lecz także powierzchnia lasów. łatwość w obróbce, lekkość i

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego

Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Zagrożenie eutrofizacją i zakwaszeniem ekosystemów leśnych w wyniku koncentracji zanieczyszczeń gazowych oraz depozytu mokrego Anna Kowalska Zakład Ekologii Lasu Instytut Badawczy Leśnictwa Sękocin Stary,

Bardziej szczegółowo

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz Białowieska Stacja Geobotaniczna FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy Bogdan Jaroszewicz Seminarium Ochrona różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Książka jest nowoczesnym podręcznikiem przeznaczonym dla studentów uczelni i wydziałów ekonomicznych. Wykład podzielono na cztery części. W pierwszej

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DATOWANIA RADIOWĘGLOWEGO

PODSTAWY DATOWANIA RADIOWĘGLOWEGO Dni Otwarte Wydziału Chemii 2008 PODSTAWY DATOWANIA RADIOWĘGLOWEGO Andrzej Komosa Zakład Radiochemii i Chemii Koloidów UMCS 1 Nagroda Nobla z chemii w roku 1960 Willard Frank Libby 1908-1980 Książka: Radiocarbon

Bardziej szczegółowo

Zakład Urządzania Lasu. Taksacja inwentaryzacja zapasu

Zakład Urządzania Lasu. Taksacja inwentaryzacja zapasu Zakład Urządzania Lasu Taksacja inwentaryzacja zapasu prace inwentaryzacyjne Wg instrukcji UL 2003 i 2011 Zakład Urządzania Lasu Na najbliższych ćwiczeniach Kolokwium nr 1 PUL, mapy, podział powierzchniowy

Bardziej szczegółowo

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności:

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności: Dziennik Ustaw Nr 73-3950- Poz. 824 10. 1. Zabezpieczeniu przeciwpożarowemu lasów służą pasy przeciwpożarowe w lasach położonych przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe lasu. 2. Wyróżnia się

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ Podstawowe objawy życia: Przemiana materii (metabolizm) WZROST I ROZWÓJ Wzrost - nieodwracalny przyrost rozmiarów rośliny Rozwój - zmiany jakościowe zachodzące w ciągu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu.

Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu. Temat: Szczegółowa inwentaryzacja dendrologiczna terenu Stadionu w Brzegu. Inwestor: Obręb: Stadium: Branża: inwentaryzacja dendrologiczna szata roślinna Wykonanie: dr inż. Monika Czechowicz tel. kom.

Bardziej szczegółowo

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Elementy i struktura drewna wtórnego sosny pospolitej Przekrój poprzeczny przez drewno wtórne (wtórna tkanka waskularna=przewodzącą)

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Leśnictwa

Instytut Badawczy Leśnictwa Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl Aktualny stan drzewostanów świerkowych w PB Krzysztof Stereńczak, Rafał Paluch, Miłosz Mielcarek, Bartłomiej Kraszewski, Żaneta Piasecka, Aneta Modzelewska, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski, dnia 5 listopada 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXVIII/180/2013 RADY GMINY KRZESZYCE. z dnia 29 października 2013r.

Gorzów Wielkopolski, dnia 5 listopada 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXVIII/180/2013 RADY GMINY KRZESZYCE. z dnia 29 października 2013r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Gorzów Wielkopolski, dnia 5 listopada 2013 r. Poz. 2260 UCHWAŁA NR XXVIII/180/2013 RADY GMINY KRZESZYCE w sprawie ustanowienia jako pomniki przyrody drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

DENDROCHRONOLOGIA. KALENDARZ DZIEJÓW

DENDROCHRONOLOGIA. KALENDARZ DZIEJÓW Dubiecko Krzywcza Nozdrzec Dynów V Konferencja Naukowo Techniczna Błękitny San Jabłonka, 24 25 kwietnia 2008 Dydnia Marek KRĄPIEC AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. S. STASZICA W KRAKOWIE DENDROCHRONOLOGIA.

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Leśnictwa

Instytut Badawczy Leśnictwa Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl ANALIZA POZIOMU WIEDZY SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ NA TEMAT STANU PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ Miłosz Mielcarek Zakład Zarządzania Zasobami Leśnymi Instytut Badawczy Leśnictwa

Bardziej szczegółowo