Ponad. 1 mln. dolarów Takim majątkiem dysponuje około 80 tysięcy. Usługi finansowe na miarę. ludzi w Polsce. Zamożnych Polaków przybywa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ponad. 1 mln. dolarów Takim majątkiem dysponuje około 80 tysięcy. Usługi finansowe na miarę. ludzi w Polsce. Zamożnych Polaków przybywa"

Transkrypt

1

2

3 FINANSE PROFESJONALISTÓW 3 W poszukiwaniu prostych i bezpiecznych rozwi¹zañ NA WSTÊPIE Jak pokazuj¹ statystyki zamo noœci, Polakom yje siê coraz lepiej. Gromadzimy coraz wiêcej dóbr i coraz czêœciej korzystamy z luksusowych przedmiotów i us³ug. P rawie po³owa oszczêdnych Polaków nie korzysta z adnych form inwestowania. Ci, którzy to robi¹, najczêœciej za najlepsz¹ inwestycjê uwa aj¹ nieruchomoœci, z³oto i lokaty bankowe, natomiast akcje czy jednostki funduszy inwestycyjnych nie ciesz¹ siê ju tak¹ popularnoœci¹. Wynika to przede wszystkim z niskiej wiedzy na temat finansów i mo liwych form inwestowania, niemniej jednak zdecydowana wiêkszoœæ oszczêdzaj¹cych jest przekonana, e oszczêdnoœci nale y inwestowaæ. Co czwarty inwestuj¹cy Polak oszczêdza na emeryturê. Oszczêdzamy równie, aby zapewniæ edukacjê dzieciom, zakupiæ nieruchomoœæ lub bez sprecyzowanego powodu. Zamożnych Polaków przybywa Grupa najbogatszych Polaków zarabia miesiêcznie œrednio ponad 20 tysiêcy. Liczba osób dysponuj¹cych maj¹tkiem wartym ponad jeden milion dolarów jest szacowana na oko³o 80 tysiêcy. W latach liczba osób zamo nych wzros³a w Polsce o 30 procent najszybciej spoœród 18 badanych pod tym k¹tem pañstw europejskich. Nic dziwnego wiêc, e banki wziê³y na celownik polskiego zamo nego klienta. Celem banków jest pozyskiwanie jednego tysi¹ca takich osób miesiêcznie, poniewa maj¹ one wy sze saldo na rachunku, wykonuj¹ wiêcej transakcji, zaci¹gaj¹ kredyty na wy sze kwoty i czêœciej korzystaj¹ z produktów inwestycyjnych. Zaledwie co trzeci zamo ny polski klient korzysta z us³ug doradcy finansowego. W przypadku inwestycji w akcje, obligacje i kontrakty walutowe zamo ni Polacy s¹ równie nieufni, tylko co pi¹ty powierza inwestowanie swoich pieniêdzy specjalistom. Pozosta³e 80 procent dokonuje samodzielnych wyborów. Usługi finansowe na miarę Ponad 1 mln dolarów Takim majątkiem dysponuje około 80 tysięcy ludzi w Polsce Szacuje siê, e z indywidualnych us³ug bankowych (private bankingu) korzysta oko³o 100 tysiêcy osób, na naprawdê pe³ny zakres prywatnych us³ug bankowych mog¹ jednak liczyæ tylko najzamo niejsi. Najczêœciej oferowane s¹ us³ugi na poziomie masowym. W szwajcarskim banku klient zainteresowany private banking musi dysponowaæ maj¹tkiem na poziomie kilku milionów dolarów. Rynek tego typu us³ug w Polsce wci¹ znajduje siê we wstêpnej fazie rozwoju oferuj¹c ju bankowoœæ indywidualn¹ klientom dysponuj¹cym kwotami od kilkuset tysiêcy z³otych licz¹c, e wraz ze wzrostem zamo noœci bêd¹ stopniowo lokowaæ coraz wy sze sumy. Pieni¹dze najzamo niejszych klientów s¹ najczêœciej lokowane na lokatach terminowych, rachunkach oszczêdnoœciowych oraz w nieruchomoœciach. Dopiero kolejne miejsce zajmuj¹ jednostki funduszy inwestycyjnych oraz akcje spó³ek gie³dowych. Polski klient szuka rozwi¹zañ prostych i bezpiecznych. Prostych, gdy wobec s³abej jeszcze edukacji ekonomicznej spo³eczeñstwa skomplikowane produkty finansowe dla wiêkszoœci nie s¹ dostatecznie zrozumia³e. Bezpiecznych, gdy jak pokaza³ ostatni kryzys w Europie, apetyt na du e zyski wi¹ e siê z ryzykiem, e zamiast pomno yæ oszczêdnoœci, mo na je straciæ. n Iwona Mirosz i Daniel Bajer kancelaria Bird&Bird, eksperci Krajowej Izby Gospodarczej Professional Media Group Miarecki i Wspólnicy sp. j. ul. J.Ch. Andersena 3/ Warszawa Redaktor naczelny: Tomasz Miarecki Kontakt z redakcj¹: tel.: Reklama: tel.:

4 4 FINANSE PROFESJONALISTÓW PRIVATE BANKING Bankowoœæ dla zamo nych Kryzys nie odpuszcza, ale to wcale nie oznacza, e nie ma klientów, o których bankowcy na œwiecie mówi¹ You smell like a million. No, a je eli klient pachnie kas¹, to instytucje finansowe zrobi¹ bardzo wiele, by go do siebie œci¹gn¹æ. N ieco ponad rok temu szwajcarski Sarasin, który specjalizuje siê w zarz¹dzaniu aktywami i doradzaniu w inwestycjach na rzecz klientów prywatnych i instytucjonalnych, szacowa³ wartoœæ rynku private banking w Polsce na oko³o 150 mld z³. Klientami tego banku na œwiecie s¹ zarówno przedsiêbiorcy posiadaj¹cy w³asn¹ dzia³alnoœæ, jak i kadra zarz¹dzaj¹ca z korporacji. W przypadku banku Sarasin pocz¹tkowy próg wejœcia do grona klientów private bankingu wynosi oko³o 3 mln z³. To du o czy ma³o? W Polsce, gdzie z pocz¹tkami private bankingu mieliœmy do czynienia oko³o 6 lat temu, us³ugi zwi¹zane z zarz¹dzaniem maj¹tkiem osób bogatych zaczynaj¹ siê w zasadzie od kwoty oko- ³o 500 tys. z³. Jednak absolutnym minimum jeszcze niedawno by³o 100 tys. z³. Osoby z wolnymi aktywami tej wielkoœci te mog³y liczyæ na zainteresowanie niektórych instytucji finansowych. Niedawno pojawi³a siê jednak na rynku oferta firmy Money Makers, znacznie obni- aj¹c¹ próg wejœcia dla osób, które powierz¹ jej zarz¹dzanie w³asnymi aktywami. Minimum ustalone zosta³o na 40 tys. z³, co zdaniem przedstawicieli Money Makers oko³o 30-krotnie poszerza grupê osób, dla których dostêpne bêdzie profesjonalne zarz¹dzanie inwestycjami, czyli asset management. Klienci dostan¹ do wyboru dziewiêæ strategii inwestycyjnych zró nicowanych pod wzglêdem ryzyka inwestycyjnego. Wybór strategii poprzedzony bêdzie analiz¹ profilu inwestycyjnego klienta. Œrodki finansowe klientów bêd¹ inwestowane nie tylko w akcje, obligacje, ale tak e w wybrane fundusze inwestycyjne i inne instrumenty finansowe, np. ETF. Ta oferta to jednak wyj¹tek na rynku i do tego niesprawdzona. Czas poka e, czy bêdzie konkurencyjna. Zgodnie z potrzebą rynku Wróæmy jednak do pocz¹tków polskiego private bankingu, który by³ adresowany do osób przyzwoicie zarabiaj¹cych i sprowadza³ siê do wygenerowania przez banki specjalnych kont, lokat, wydzielonych miejsc obs³ugi, specjalnych ubezpieczeñ i namiastkowego doradztwa finansowego (dzisiaj ten segment rynku w bankowoœci zwyk³o siê nazywaæ personal bankingiem). Szybko jednak taki model musia³ zostaæ rozszerzony, i to znacznie. Tak banki, jak i inne instytucje finansowe zauwa y³y, e osób naprawdê zamo nych przybywa i trzeba im zaproponowaæ coœ wyj¹tkowego. A w zasadzie dorównaæ do œwiatowych wymagañ klientów dysponuj¹cych rzeczywiœcie sporym maj¹tkiem. Firmy zajmuj¹ce siê najzamo - niejszymi klientami musia³y dostosowywaæ swoj¹ ofertê do tak wymagaj¹cego odbiorcy. Wiele poszerzy³o wiêc swoj¹ ofertê o wealth management, który by³ swoist¹ odpowiedzi¹ na zapotrzebowania rynku. Istotê wealth managementu stanowi ca³oœciowa obs³uga klienta, która obejmuje nie tylko p³ynne aktywa maj¹tku. Prywatni doradcy zajmuj¹ siê równie aktywami trwa³ymi. Us³ugi podatkowe, spadkowe, doradztwo w zakresie nieruchomoœci wchodz¹ w standardowy pakiet us³ug. W zwi¹zku z rozwojem konkurencji przedsiêbiorstwa staraj¹ siê poszerzyæ pakiet us³ug, by jak najlepiej spe³niæ oczekiwania klientów. Rynek wymusza na firmach przygotowywanie ofert wysoko spersonalizowanych.

5 FINANSE PROFESJONALISTÓW 5 Milion, czasem dwa... Taka oferta adresowana jest oczywiœcie tylko do tych najzamo niejszych. Na przyk³ad w Banku Pekao aktywa osoby korzystaj¹cej z us³ug private bankingu wynosz¹ minimum 1 mln z³, w BRE Banku do klientów obs³ugiwanych w ramach wealth managementu zalicza siê osoby z portfelem o wartoœci co najmniej 2 mln z³. Getin Noble Bank ustawi³ poprzeczkê na wysokoœci 5 mln, a w City Private Bank London jest to 10 mln dolarów. Oczywiœcie, od tej regu³y s¹ odstêpstwa. Banki do grona uprzywilejowanych dopuszczaj¹ czasami osoby z ubo szymi portfelami. Najczêstszym powodem s¹ s³awa i chwa³a biedniejszego klienta. Chodzi tu miêdzy innymi o wybranych celebrytów, niektórych naukowców i artystów, ludzi biznesu, nierzadko wp³ywowych polityków. Ci, którzy wejd¹ do grona klientów obs³ugiwanych w ramach najwy - szych standardów, mog¹ liczyæ na wyj¹tkowe karty, takie jak VISA Platinum, MasterCard Word Signia, MasterCard Platinum czy VISA Infinite. Do swojej dyspozycji maj¹ bardzo czêsto tak e concierge a, który pomaga w kwestiach pozafinansowych, np. zorganizowania wakacji. Niektóre banki maj¹ w swojej ofercie art banking, a wiêc doradztwo dotycz¹ce inwestowania w sztukê. Na najbogatszych czekaj¹ tak e wyj¹tkowe ubezpieczenia oraz opieka medyczna. Dla wielu osób korzystaj¹cych z us³ug private bankingu jedn¹ z najwa niejszych spraw jest jednak zarz¹dzanie maj¹tkiem i w Polsce coraz wiêcej instytucji finansowych (nie tylko banków) œwiadczy takie us³ugi zamo nym klientom. Prawie jak na świecie Jednak creme de la creme indywidualnego podejœcia banków do klienta stanowi wealth management (na œwiecie jeszcze bardziej zaawansowane s¹ us³ugi Ok. 500 tys. zł od tej kwoty zaczynają się usługi związane z zarządzaniem majątkiem osób bogatych Klienci z dużą obawą podchodzą do inwestowania pieniędzy na rynkach akcji z zakresu family office). Przy czym w ramach tego pojêcia wpisuje siê ofertê wybiegaj¹c¹ poza zwyczajowe us³ugi instytucji finansowych. W Polsce pe³nych ofert tego typu jest bardzo niewiele, ale i tak s¹ one coraz szersze. U nas najczêœciej spotkaæ siê mo emy z doradztwem podatkowym (przygotowanie oferty inwestycyjnej, która bêdzie najkorzystniejsza dla klienta od strony podatkowej), us³ugami asset management (us³ugi z zakresu inwestowania kapita³u), wsparciem na rynku nieruchomoœci (inwestowanie, poœrednictwo w wynajmie i zarz¹dzaniu nieruchomoœciami), ocen¹ mo liwoœci rynkowych (doradcy szukaj¹ takich szans i rozwi¹zañ, by jak najefektywniej lokowaæ kapita³ klienta; monitorowanie i analiza rynku maj¹ na celu jak najefektywniejsze pomna anie maj¹tku klienta), art bankingiem (inwestowanie w sztukê) oraz wspomnianymi ju wczeœniej us³ugami typu concierge. Coraz czêœciej klienci korzystaj¹cy ze zindywidualizowanej obs³ugi finansowej pytaj¹ w ramach zarz¹dzania maj¹tkiem o tak zwany transfer miêdzypokoleniowy. Chodzi o to, aby wehiku- ³y prawne stosowane przy optymalizacji podatkowej wykorzystywaæ równie do tego, by w sposób elastyczny i bezpieczny klienci mogli przekazywaæ maj¹tek miêdzy pokoleniami, z uwzglêdnieniem oczywiœcie optymalizacji podatkowej. Taka us³uga jest ju dostêpna na polskim rynku. Zaczarować bessę Okres d³ugiej hossy lat uœpi³ czujnoœæ inwestorów, a zawirowania bêd¹ce konsekwencj¹ kryzysu subprime na d³ugo odbij¹ swoje piêtno na sposobie lokowania oszczêdnoœci przez inwestorów indywidualnych. Obecnie, co potwierdzaj¹ niezale ne analizy, klienci z du ¹ obaw¹ podchodz¹ do inwestowania pieniêdzy na rynkach akcji, a je eli ju na takowe siê decyduj¹, to du o chêtniej robi¹ to w ramach produktów strukturyzowanych b¹dÿ aktywnie zarz¹dzanych funduszy inwestycyjnych mówi Mariusz Ekwiñski z Departamentu Klienta Zamo nego Banku BPH. Ostatnie lata by³y te wyzwaniem dla specjalistów z private bankingu, którzy próbowali pomagaæ swoim klientom przetrwaæ bessê. Niektórzy uznali nawet, e podczas bessy mo na zarobiæ i zaproponowali wiele wysublimowanych rozwi¹zañ inwestycyjnych, które maj¹ przynieœæ zyski w czasie z³ej koniunktury. Nale ¹ do nich chocia by tzw. bezpieczne produkty strukturyzowane, które gwarantuj¹ ochronê kapita³u. Na indywidualne zamówienie mo - na tak e inwestowaæ w produkty zarabiaj¹ce na zni kach. Jak mówi¹ zarz¹dzaj¹cy portfelami zamo nych Polaków, ich architektura jest najczêœciej otwarta, a zatem umo liwia pod k¹tem klienta przygotowanie praktycznie ka - dego rozwi¹zania finansowego. Czy wielu klientów private bankingu siêga po rozwi¹zania zak³adaj¹ce dekoniunkturê? To tajemnica bankowa s³yszymy. Na pewno jednak trudniej do nich przekonaæ niektórych klientów, bo ich mechanizm jest du o bardziej skomplikowany od produktów hossowych. Poza tym tego typy produkty z psychologicznego punktu widzenia nie sprzedaj¹ siê ³atwo. I tutaj pojawia siê kolejny element zwi¹zany z private bankingiem (i bankowoœci¹ w ogóle). Istot¹ private bankingu s¹ zaufanie i produkty. Dopiero te dwa elementy sk³adaj¹ siê na pe³n¹ ofertê. Dzisiaj ca³y czas banki przede skupiaj¹ siê wszystkim na tworzeniu coraz atrakcyjniejszych produktów, lekcewa ¹c zaufanie klientów lub nie umiej¹c go zdobyæ. Powoli to siê zmienia, wiêc pewnie nied³ugo i my osi¹gniemy œwiatowe standardy private bankingu. A pachn¹cych kas¹ bêdzie nad Wis³¹ i Odr¹ coraz wiêcej. n Tomasz Miarecki

6 6 FINANSE PROFESJONALISTÓW BANKOWOŒÆ INTERNETOWA Konto, platforma, aplikacja Bankowoœæ internetowa pojawi³a siê w Polsce pod koniec lat 90. ubieg³ego stulecia. Po niespe³na dziesiêciu latach sta³a siê prawie powszechna. Dzisiaj ca³y czas rozszerza funkcjonalnoœæ. D at¹, która symbolizuje pocz¹tek polskiej bankowoœci internetowej, sta³ siê 14 paÿdziernika 1998 roku. To tego dnia Powszechny Bank Gospodarczy z odzi zaoferowa³ swoim klientom dostêp do rachunku bankowego przez Internet. Tamto konto internetowe w niewielkim jednak stopniu przypomina³o dzisiejsze. Pocz¹tkowo konta otwierane w tym banku mia³y charakter bezgotówkowy. Nie mo na by- ³o do nich uzyskaæ czeków, kart bankomatowych ani p³atniczych. Oznacza³o to brak Systematyczny wzrost wartości transakcji w Internecie uzasadnia konieczność ciągłego doskonalenia systemów bezpieczeństwa mo liwoœci wyp³aty gotówki z takiego konta, mo na by³o jedynie wykonywaæ przelewy na inne rachunki. Pocz¹tki nie by³y jednak sukcesem. Polski rynek by³ za ma³y na tak rewolucyjny produkt. Warto zauwa yæ, e jeszcze w 2000 roku, kiedy przeprowadzono badania ankietowe na temat przysz³oœci bankowoœci internetowej, jedynie 3,5% Polaków uwa a³o, e wirtualne konto mo e zapewniæ korzystniejsze warunki finansowe ni tradycyjne banki. A dzisiaj? Obecny obraz polskiej bankowoœci internetowej wygl¹da naprawdê nieÿle. Pomijaj¹c fakt, e mamy w kraju banki, które dzia³aj¹ wy³¹cznie w sieci, to wszystkie pozosta³e nazwijmy je, klasyczne oferuj¹ swoim klientom poza rachunkami standardowymi tak e rachunki internetowe. A w zasadzie dostêp do rachunku bankowego za poœrednictwem sieci. Z roku na rok roœnie liczba us³ug œwiadczonych przez bankowoœæ internetow¹. Wiele banków na jednej platformie ³¹czy klasyczne us³ugi kojarzone z rachunkami bankowymi (przelewy, lokaty) z inwestycjami w fundusze (tak krajowe, jak i zagraniczne), dostêpem do biura maklerskiego, inwestycjami ubezpieczeniowymi... Bankowoœæ internetowa dla firm rozbudowana jest o modu³y u³atwiaj¹ce p³atnoœci dla ZUS i urzêdów skarbowych. Wiele banków wbudowa³o w stronê automatyczny wybór konta konkretnego urzêdu, przypomnienie o p³atnoœciach, informacje o zmianie wysokoœci op³at (np. do ZUS). Od jakiegoœ czasu banki staraj¹ siê równie wejœæ do naszych telefonów komórkowych. Robi¹ to za pomoc¹ lekkich stron www albo wykorzystuj¹c specjalne aplikacje wgrywane do telefonu (s¹ bezpieczniejsze od stron www i wykazuj¹ siê wiêksz¹ u ytecznoœci¹, korzystaj¹c z funkcji telefonu). Dziêki tym rozwi¹zaniom wielu u ytkowników ma ju bank w komórce. I za pomoc¹ telefonu mo e sprawdzaæ saldo konta, historiê rachunku, mo e dokonaæ przelewu, sp³aciæ kartê kredytow¹. Jeden z banków umo liwia równie za pomoc¹ telefonu dostêp do rachunku maklerskiego. Aplikacje umo liwiaj¹ce dostêp do systemu transakcyjnego za poœrednictwem telefonu ca³y czas siê rozwijaj¹. Podobnie zreszt¹ dzieje siê z platformami internetowymi instytucji finansowych, które ju dawno wykroczy³y swoj¹ funkcjonalnoœci¹ poza zwyk³¹ obs³ugê konta bankowego. n MTM Rozmowa z Mariuszem Ekwiñskim, kierownikiem zespo³u Departamentu Klienta Zamo nego, Bank BPH S.A. O bankowoœci osobistej mówi siê w Polsce coraz czêœciej. Okazuje siê jednak, e nie wszyscy w³aœciwie rozumiej¹ jej idee. Jaki jest obecny stan wiedzy klientów na temat tej us³ugi? Bankowoœæ osobista i prywatna w Polsce jest we wczesnej fazie rozwoju. To sprawia, e dostêpna na rynku oferta jest bardzo zró nicowana, a sami klienci rzeczywiœcie mog¹ mieæ czasem problem ze zrozumieniem idei tej us³ugi. Czêœæ banków koncentruje siê przede wszystkim na dostarczaniu najlepszych i innowacyjnych rozwi¹zañ produktowych, czêœæ stawia na budowanie zachêt w postaci programów lojalnoœciowych oraz dodatkowych us³ug. Na przyjêty model biznesowy wp³yw ma wiele czynników, m.in. doœwiadczenie w obs³udze tego segmentu klientów, dostêpnoœæ kana³ów obs³ugi, czy te elastycznoœæ w zakresie oferty produktowej. Co zatem, poza dedykowanymi produktami oraz bonusami, jest najistotniejsze w ofercie bankowoœci osobistej i prywatnej? Nasz bank koncentruje siê na budowaniu partnerskich, d³ugoterminowych relacji z klientami opieraj¹cych siê na zaufaniu. W ramach bankowoœci osobistej i prywatnej oferujemy indywidualn¹ opiekê profesjonalnego doradcy, którego zadaniem jest fachowa pomoc w realizacji szeroko pojêtych celów finansowych klienta. Z naszych doœwiadczeñ wynika, e to w³aœnie dziêki kompleksowej, regularnej opiece doradców z powodze-

7 FINANSE PROFESJONALISTÓW 7 ROZMOWA Zawsze warto inwestowaæ niem utrzymujemy wieloletnie relacje ze swoimi klientami. Jakimi produktami s¹ zainteresowane osoby korzystaj¹ce z bankowoœci osobistej i prywatnej? Klienci tego segmentu, a zw³aszcza bankowoœci prywatnej, zainteresowani s¹ przede wszystkim efektywnym pomna- aniem zgromadzonego kapita³u. Z tego te powodu k³adziemy ogromny nacisk na rozwój oferty inwestycyjnej, w której ramach proponujemy dedykowane fundusze inwestycyjne i produkty strukturyzowane, jak równie Fot. nie szytej struktury oszczêdnoœci. Klienci maj¹ ró ne potrzeby, a ich zrozumienie jest kluczem do budowania satysfakcjonuj¹cych dla obu stron relacji. Reasumuj¹c, w ka dym czasie warto inwestowaæ, ale nie nale y tego robiæ opieraj¹c siê na intuicji czy modzie, ale bazuj¹c na g³êbszej analizie swoich celów i oczekiwañ. Jakimi inwestycjami zainteresowani s¹ polscy inwestorzy? Okres d³ugiej hossy lat uœpi³ czujnoœæ inwestorów, a zawirowania bêd¹ce konsekwencj¹ kryzysu subprime na d³ugo odbij¹ swoje piêtno na W każdym czasie warto inwestować, ale nie należy tego robić, opierając się na intuicji czy modzie, ale bazując na głębszej analizie swoich celów i oczekiwań Andrzej Cynka atrakcyjn¹, indywidualnie negocjowan¹ ofertê depozytow¹. Jak pomna aæ maj¹tek w czasach niepewnoœci? Czy w okresie dekoniunktury warto podejmowaæ ryzyko, czy te w wiêkszym stopniu skupiaæ siê na ochronie kapita³u? Aby móc osi¹gaæ satysfakcjonuj¹ce wyniki inwestycyjne, bank musi zaoferowaæ zainteresowanym osobom dwa w pe³ni koresponduj¹ce z sob¹ elementy. Jest to oczywiœcie dostêp do efektywnych rozwi¹zañ inwestycyjnych. Jednak jak pokazuje nasze doœwiadczenie, bardziej istotna jest umiejêtnoœæ zaproponowania w³aœciwej, indywidual- sposobie lokowania oszczêdnoœci przez inwestorów indywidualnych. Obecnie, co potwierdzaj¹ niezale ne analizy, klienci z du ¹ obaw¹ podchodz¹ do inwestowania pieniêdzy na rynkach akcji, a je eli ju na takowe siê decyduj¹, to du o chêtniej robi¹ to w ramach produktów strukturyzowanych b¹dÿ aktywnie zarz¹dzanych funduszy inwestycyjnych. To w³aœnie wychodz¹c naprzeciw tym oczekiwaniom wprowadziliœmy do oferty SFIO TFI BPH Total Profit, który podejmuj¹c aktywn¹ strategiê inwestycyjn¹, d¹ y do wypracowania satysfakcjonuj¹cych zysków z zachowaniem mo liwie jak najni szego poziomu ryzyka. To, jakim zainteresowaniem cieszy siê strategia absolutnej stopy zwrotu, utwierdza nas w przekonaniu o potrzebie rozwoju tej kategorii funduszy. Co wyró nia bankowoœæ osobist¹ oraz prywatn¹ Banku BPH na tle oferty konkurencji? Jakie s¹ najbli sze plany rozwoju? Najwa niejszym naszym wyró nikiem, który w bankowoœci osobistej i prywatnej wypracowa³ sobie bardzo siln¹ pozycjê, jest fachowoœæ oraz kompetencja doradców, jak równie innowacyjnoœæ oferowanych rozwi¹zañ finansowych. W najbli szych miesi¹cach chcemy skupiæ siê na dalszym rozwoju dedykowanej oferty tradycyjnych produktów bankowych i na wspomnianym rozszerzeniu dostêpu do strategii inwestycyjnej absolutnej stopy zwrotu. Dziêki temu pragniemy pog³êbiaæ relacje z dotychczasowymi klientami, jak równie zdobyæ zaufanie tych, którzy dopiero niedawno zdecydowali siê skorzystaæ z naszych us³ug. n Rozmawia³ Tomasz Miarecki Wiêcej ogl¹daj na stronie

8 8 FINANSE PROFESJONALISTÓW ROZMOWA Inwestowanie na gie³dzie bez zbêdnych emocji Rozmowa z Grzegorzem Ziêb¹, kierownikiem sprzeda y detalicznej KBC Securities Dzisiejszy rynek inwestycyjny na gie³dzie to przede wszystkim Internet. W jakim kierunku idzie rozwój tego medium w Pañstwa przypadku i jak wygl¹da sprawa bezpieczeñstwa przeprowadzanych transakcji? Postêp wymusza rynkowe dostosowanie siê biur maklerskich, wiêc i my dostosowujemy siê do œwiatowego trendu. Za³o enie naszej strategii to skupienie siê na obs³udze internetowej, gdy 70% operacji realizowanych jest w³aœnie przez Internet, pozosta³e w g³ównej mierze telefonicznie. Od kilku lat rozwijamy nasze platformy internetowe, ci¹gle dodaj¹c nowe funkcjonalnoœci, poniewa tego oczekuj¹ nasi klienci. Jeœli chodzi o bezpieczeñstwo, to sprawa jest z³o ona, poniewa po drugiej stronie stoi szybkoœæ i trudno pogodziæ te dwa aspekty. Wszystko zale y od tego, z jakim klientem, inwestorem mamy do czynienia. W Polsce rynek jest specyficzny. Fenomenem jest, e mamy aktywnych klientów detalicznych, którzy czêœciej stawiaj¹ na szybkoœæ, a dopiero w drugiej kolejnoœci widz¹ aspekty bezpieczeñstwa. Poza standardowymi zabezpieczeniami wprowadziliœmy na naszej platformie dodatkowo klucz cyfrowy. To urz¹dzenie, które komunikuje siê ze stron¹ internetow¹ i w momencie logowania generuje kod autoryzuj¹cy logowanie. Przy sk³adaniu zleceñ system generuje kod na stronie, który nale- y wprowadziæ do urz¹dzenia. To z kolei generuje kolejny kod, który wprowadza siê na stronê. Spowalnia to dzia³ania, ale gwarantuje wysokie bezpieczeñstwo. Na yczenie klientów wprowadziliœmy równie inn¹ opcjê jeœli klient sobie yczy, mo e na platformie KBCmakler tu po zalogowaniu siê zdefiniowaæ z góry okreœlon¹ liczbê transakcji, które nie bêd¹ potwierdzane kodami. To od naszego klienta zale y, czy stawia na szybkoœæ czy na bezpieczeñstwo. Oferujecie swoim klientom dwie platformy transakcyjne: KBCmakler i KBCtrader. Do kogo s¹ skierowane? Czym siê ró ni¹? KBCmakler to nasza podstawowa platforma internetowa. Jeœli klient decyduje siê na dostêp internetowy, automatycznie uzyskuje dostêp w³aœnie do KBCmaklera. KBCtrader jest niejako wycinkiem KBCmaklera s³u ¹cym tylko do zawierania transakcji, zaœ na KBCmaklerze klient mo e realizowaæ wszystkie operacje, np. przelewy, dokonywaæ przewalutowañ, oczywiœcie równie sk³adaæ zlecenia. KBCmakler ma kilka unikalnych rozwi¹zañ, które wyró niaj¹ nas na tle innych biur maklerskich. To na przyk³ad rachunek wielowalutowy, z mo liwoœci¹ zasilania w dolarach, euro, funtach brytyjskich i z³otówkach, mo liwoœæ przewalutowañ (spread na dolarze to 2 grosze), szeroki dostêp online do rynków zagranicznych. Poniewa KBCmakler jest dedykowany zarówno dla pocz¹tkuj¹cego, jak i zaawansowanego gracza gie³dowego, uruchomiliœmy platformê KBCtrader, na której inwestorzy maj¹ narzêdzia pozwalaj¹ce KBCmakler ma kilka unikalnych rozwiązań, które wyróżniają nas na tle innych biur maklerskich Wiêcej ogl¹daj na stronie znacznie szybciej sk³adaæ zlecenia i reagowaæ na zachowania na gie³dzie (click trading). Jak za³amanie finansowe na œwiatowych rynkach wp³ynê³o na aktywnoœæ klientów KBC Securities? Rynek sk³ada siê z ró nych instrumentów finansowych, ale tak naprawdê bazowy jest rynek akcji i do tego w ujêciu grania na wzrosty. Jeœli mamy hossê, mog¹ zarabiaæ prawie wszyscy. Jeœli mamy bessê, niestety, zmniejsza siê aktywnoœæ klientów, bo oko³o 80 90% z nich ma ekspozycjê, by zarabiaæ tylko na wzrostach (granie na d³ugo, w przeciwieñstwie do grania na krótko, czyli na spadki). Klienci albo ca³kiem wycofuj¹ siê z rynku, albo czekaj¹ z zamro onym kapita³em. Zostaje jeszcze grupa wiecznych spekulantów, którzy zawsze coœ próbuj¹ robiæ, dla nich nie ma okresu zastoju na gie³dzie. W czasie bessy s¹ oczywiœcie próby szukania zysków kontrakty terminowe, opcje gdzie mo na zarabiaæ na spadkach, ale to zdecydowana mniejszoœæ zachowañ na naszej gie³dzie. Ostatnio Komisja Europejska podnios³a tegoroczn¹ prognozê wzrostu gospodarczego dla strefy euro, ca³ej Unii i siedmiu najwiêkszych krajów cz³onkowskich, w tym Polski. Czy w zwi¹zku z tym mo na spodziewaæ siê równie czegoœ dobrego na polskim parkiecie? Komisja Europejska przecie twierdzi, e mimo obserwowa- Fot. Andrzej Cynka

9 FINANSE PROFESJONALISTÓW 9 nego ostatnio spokoju na rynkach finansowych sytuacja nie jest jeszcze w pe³ni znormalizowana. Jaki jest dzisiaj stan polskiej gie³dy? Gie³da, rynek kapita³owy czy gospodarka funkcjonuj¹ w cyklach. Naturalny cykl gie³dy, czyli hossa i bessa, jest zjawiskiem powtarzalnym mniej wiêcej co cztery, piêæ lat. Tak jest w³aœciwie na ca³ym œwiecie. Czy te cykle mo na jakoœ wyczuæ? Najprostsz¹ metod¹ jest zauwa enie pewnej prawid³owoœci: hossa koñczy siê wtedy, gdy na rynku mamy do czynienia ze skrajnym przewartoœciowaniem, a bessa koñczy siê, gdy mamy skrajne niedowartoœciowanie. Wówczas pojawiaj¹ siê pierwsi odwa niejsi kupuj¹cy i zaczynaj¹ siê wzrosty. Oczywiœcie, nastroje, jakie towarzysz¹ tym skrajnoœciom cyklu, s¹ zupe³nie inne od tego, co mówi teoria. Gdy na rynku jest drogo i trzeba zacz¹æ sprzedawaæ akcje, nastrój jest do kupowania i nikt nie myœli o sprzeda y. Potem, gdy robi siê gor¹co, zaczyna siê niepotrzebna panika. Dziœ w Polsce jesteœmy w fazie hossy. Zak³adaj¹c, e do³ek gie³dowy przypad³ na koniec 2008 roku, czysto statystycznie mamy oko³o dwóch lat hossy przed sob¹. Oczywiœcie, przebieg tej hossy mo e byæ dwutorowy albo rynek bêdzie rós³ bardzo agresywnie, szybko i wzrosty bêd¹ trwa³y krócej, albo bêdzie rós³ powoli, zdrowo i cykl siê wyd³u y. Ale co ma zrobiæ klient? Inwestowaæ czy jeszcze czekaæ? Mówimy o hossie, ale za oknem nie widaæ jeszcze obiecanej zielonej wyspy Gie³da to nie jest wyimaginowany system czystych algorytmów. To s¹ pieni¹dze, które maj¹ dwa kierunki: albo p³yn¹ na rynek, albo z niego wyp³ywaj¹. Tylko pytanie, co kieruje tymi pieniêdzmi? Poza danymi s¹ jeszcze emocje, które staj¹ siê najczêœciej wrogiem pieni¹dza. eby zaj¹æ siê samodzielnym inwestowaniem, trzeba kontrolowaæ emocje. Jeœli ktoœ tego nie potrafi, wszystko siê rozsypie. Wszystko zale y od tego, w jakim stopniu jesteœmy podatni na czynniki zewnêtrzne. Inwestor lub potencjalny inwestor mo e mieæ doskona³e informacje o spó³kach notowanych na gie³dzie, ale jeœli w okresie niepewnoœci rynkowej jest bombardowany newsami prasowymi na tematy ekonomiczne, ogólnie rzecz ujmuj¹c sensacyjnymi, ulegnie emocjom i poniesie stratê. Jak zatem najlepiej zainwestowaæ wolne œrodki finansowe? Jak zbudowaæ bezpieczny w miarê bezpieczny portfel na obecny czas? Nale y pamiêtaæ, e niezale nie od cyklu gie³dowego powinniœmy inwestowaæ tylko nadwy ki. Kiedyœ ktoœ okreœli³, e ka dy cz³owiek powinien od³o yæ sobie w gotówce tyle, by w razie wypadków losowych czy kryzysu móg³ jeszcze przez pó³ roku funkcjonowaæ bez zmiany standardu ycia. Wszystko ponad takie zabezpieczenie mo emy traktowaæ jako nadwy ki. Do pieniêdzy, których strata nie wp³ywa na nasze ycie, mamy inny stosunek emocjonalny i nadaj¹ siê one do budowania portfela inwestycyjnego. Statystyczny portfel powinien sk³adaæ siê w po³owie z inwestycji bezpiecznych, takich jak lokaty, obligacje, czyli wszystko to, co ma gwarantowane zyski. Druga po³owa to rzeczy agresywniejsze, ale widzia³bym tu raczej akcje. Proporcje mo na zmieniaæ w zale noœci od tego, czy ktoœ chce podejmowaæ wiêksze ryzyko, czy nie. Dla osób, które nie boj¹ siê wyzwañ, poleca³bym kilka procent w portfelu kontraktów terminowych czy inwestycji alternatywnych z³oto, surowce. Pozostaj¹ jeszcze tzw. inwestycje emocjonalne sztuka, wino, znaczki, monety kolekcjonerskie ale myœlê, e to naprawdê u³amek inwestycji, do tego powinny byæ prowadzone przez tych inwestorów, którzy maj¹ du ¹ wiedzê o tych rynkach. n Rozmawia³ Grzegorz Stech NA PARKIECIE Polacy lubi¹ gie³dê Polska nie nale y do najzamo niejszych krajów, a Polacy do œwiatowych krezusów finansowych. Niemniej jednak nasza aktywnoœæ inwestycyjna na rynku kapita³owym jest coraz wiêksza. P olacy swoje nadwy ki finansowe coraz czêœciej inwestuj¹ miêdzy innymi na Gie³dzie Papierów Wartoœciowych w Warszawie. Czêœæ robi to w sposób poœredni, korzystaj¹c przede wszystkim z ogromnej liczby ofert funduszy inwestycyjnych. Nie brakuje jednak i takich, którzy decyduj¹ siê na samodzielne inwestowanie na warszawskim parkiecie. Gie³da przy ulicy Ksi¹ êcej staje siê ju od ponad dekady coraz popularniejszym miejscem spotkañ. Œwiadcz¹ o tym chocia by dane dotycz¹ce liczby rachunków inwestycyjnych, jakie cyklicznie podaje Krajowy Depozyt Papierów Wartoœciowych.

10 10 FINANSE PROFESJONALISTÓW NA PARKIECIE Oczywiœcie, eby inwestowaæ, czy te, jak to siê popularnie mówi, graæ na gie³dzie, nie trzeba osobiœcie stawiæ siê w sali notowañ warszawskiej GPW. W sk³adaniu zleceñ poœrednicz¹ liczne placówki domów maklerskich, a i one pe³ni¹ dzisiaj inn¹ rolê ni jeszcze kilka lat temu. Obecnie zdecydowana wiêkszoœæ zleceñ od osób indywidualnych trafia za poœrednictwem Internetu. To du o ³atwiejsze, szybsze i tañsze rozwi¹zanie. Dla- Symbol Gie³dy papierów wartoœciowych s¹ nierozerwalnym elementem gospodarki kapitalistycznej. Pierwsze tego typu instytucje powsta³y w XIX wieku. Polacy mają ponad 1 mln 300 tys. rachunków inwestycyjnych tego trudno siê dziwiæ, e b³yskawicznie zosta³o wdro one przez domy maklerskie i spotka³o siê z ogromnym zainteresowaniem inwestorów. Zreszt¹ dzisiejsze platformy transakcyjne dedykowane inwestorom indywidualnym to miejsca oferuj¹ce du o wiêcej ni samo zlecenie kupna czy sprzeda y akcji. To miejsce, gdzie mo na obserwowaæ notowania, zebraæ najnowsze informacje dotycz¹ce interesuj¹cych nas spó³ek, zapoznaæ siê z rekomendacjami... Bardzo czêsto mo na równie z platformy inwestycyjnej bezpoœrednio przejœæ do swojego konta bankowego (je eli dany dom maklerski jest czêœci¹ sk³adow¹ grupy finansowej, w której sk³ad wchodzi równie bank). Oczywiœcie, wszystko to jest jak najlepiej zabezpieczone. No bo w koñcu chodzi o nasze pieni¹dze. Dane z po³owy ubieg³ego roku wskazuj¹, e domy maklerskie w Polsce prowadzi³y 1,314 mln rachunków inwestycyjnych, to jest o prawie 300 tys. wiêcej, ni by³o na koniec grudnia 2009 roku. Jednak sama liczba rachunków jest tylko czêœciowym obrazem rynku inwestycyjnego. Tak naprawdê bowiem znaczenie ma to, ile rachunków by³o aktywnych. Za aktywne zaœ warszawska gie³da uwa a takie, na których w ci¹gu ostatnich szeœciu miesiêcy dokonano przynajmniej jednej transakcji. I tutaj odnotowany zosta³ w ubieg³ym roku ogromny wzrost. O ile na koniec 2009 roku aktywnych by- ³o 255 tys. rachunków inwestorów indywidualnych, o tyle pó³ roku póÿniej ju 412 tys. Jednoczeœnie w b³yskawicznym tempie przyrasta liczba rachunków internetowych. W ubieg³ym roku (dane równie z czerwca) biura maklerskie obs³ugiwa³y ich ju 589 tys. Oznacza to czterokrotny wzrost ich liczby w ci¹gu piêciu lat. Co by³o przyczyn¹ takiego boomu? Tutaj wszyscy s¹ zgodni. Wielkie prywatyzacje powi¹zane z du ymi ofertami publicznymi w maju ubieg³ego roku PZU, miesi¹c póÿniej Tauron przyci¹gnê³y na parkiet nowych inwestorów oraz o ywi³y tych ciut ospa- ³ych. W drugiej po³owie ubieg³ego roku kolejnym motorem napêdowym by³a prywatyzacja samej warszawskiej gie³dy, bo trzeba pamiêtaæ, e GPW jest jedn¹ ze spó³ek notowanych na GPW. Tu warto dodaæ, e na rynku g³ównym warszawskiej gie³dy od 3 marca tego roku, kiedy to zadebiutowa³a spó³ka Avia Solutions Group, notowanych jest 401 spó³ek. n Tomasz Miarecki J est takie miejsce na naszym rynku, o którym codziennie pisze siê na stronach gospodarczych (i nie tylko) wszystkich gazet. Co to takiego? Wystarczy chwila namys³u i pewnie wiêkszoœæ od razu odpowie: Gie³da Papierów Wartoœciowych. A pisze siê tak wiele o gie³dzie, bo jest to miejsce, które daje pewien obraz sytuacji gospodarczej kraju. Oczywiœcie, czasami ciut zafa³szowany, ale... Pierwsza giełda papierów wartościowych w Polsce otwarta została w Warszawie 12 maja 1817 r. Gie³dzie przygl¹daj¹ siê wszyscy równie z tego powodu, e jest to miejsce, które w chwilach gie³dowej hossy (kiedy wartoœæ akcji zyskuje), rekordów indeksów (miara statystyczna pokazuj¹ca, w jaki sposób zmieniaj¹ siê ceny grupy wyselekcjonowanych spó³ek w okreœlonym czasie) i gigantycznych zysków obwieszczanych w mediach rozpala wyobraÿniê drobnych ciu³aczy. Bo gie³dowy parkiet to miejsce, na

11 FINANSE PROFESJONALISTÓW 11 wolnego rynku Siedziba GPW przy ulicy Ksi¹ êcej w Warszawie Fot. GPW którym z jednej strony kapita³ pozyskuj¹ firmy decyduj¹ce siê na debiut (sprzedaj¹ akcje w tzw. ofercie pierwotnej), z drugiej strony inwestorzy, kupuj¹c te akcje, te licz¹ na zysk (kupuj¹c na przyk³ad dzisiaj, licz¹, e gie³dowa firma bêdzie siê rozwijaæ i za jakiœ czas odsprzedadz¹ te akcje z zyskiem komuœ innemu w tzw. ofercie wtórnej). To oczywiœcie bardzo uproszczony obraz gie³dowego œwiata, ale... Jedno jest pewne: gie³dy papierów wartoœciowych s¹ nierozerwalnym elementem gospodarki kapitalistycznej. Pierwsze tego typu instytucje powsta³y w XIX wieku, a wyros³y bezpoœrednio z gie³d towarowych. Najstarsze zosta³y uruchomione w holenderskiej Antwerpii i Amsterdamie. Jednak prawdziwy rozkwit gie³d kapita³owych wyst¹pi³ w Anglii i Stanach Zjednoczonych. Historycy wskazuj¹, e na prze³omie wieków XIX i XX rajem dla inwestorów by³y gie³dy w Londynie i Nowym Jorku. Ryzyko jest składową inwestycji Jeœli ktoœ mówi, e nie jest gotów na adn¹ stratê podczas inwestycji w gie³dowe spó³ki, to powinien zrezygnowaæ z inwestowania na gie³dzie. Podstawowym celem inwestora jest osi¹gniêcie dochodu wy szego ni z bezpiecznych lokat bankowych. A to musi siê wi¹zaæ z ryzykiem straty przynajmniej czêœci kapita³u. Tworzenie planu strategicznego i przestrzeganie zasad ochrony kapita³u powinny ograniczyæ straty, ale ich nie zlikwiduj¹. Dlatego te wszyscy, którzy przyszli na gie³dê z pieniêdzmi przeznaczonymi na ycie, powinni jeszcze raz przemyœleæ swoje decyzje. n Pierwsza gie³da papierów wartoœciowych w Polsce otwarta zosta³a w Warszawie 12 maja 1817 roku. Handlowano na niej wówczas przede wszystkim wekslami i obligacjami. Równie w okresie miêdzywojennym prê nie dzia³a- ³a gie³da kapita³owa. Jednak po II wojnie, kiedy to do w³adzy doszli komuniœci, gie³da papierów wartoœciowych nie mia³a racji bytu. Dopiero po 1989 roku wraz z przemian¹ ustrojow¹ i reformami gospodarczymi wrócono do normalnoœci zwi¹zanej z gospodark¹ rynkow¹. Wspó³czesna nam warszawska GPW zaczê³a dzia³alnoœæ 19 lat temu wiosn¹ 1991 roku. 16 kwietnia tego roku odby³a siê pierwsza sesja gie³dowa, na której notowano akcje piêciu spó³ek (obecnie, stan na pocz¹tek marca, na g³ównym rynku notowanych jest ponad 400 spó³ek). Warto te przypomnieæ, e pierwsz¹ siedzib¹ Gie³dy Papierów Wartoœciowych w Warszawie by³ gmach po KC PZPR, czyli siedzibie najwy szych w³adz komunistycznej Polski. Nie da siê ukryæ, e decyzja o tym, by w³aœnie tam znalaz³a swoj¹ siedzibê gie³da, by³a symboliczna. Jednak tak naprawdê to nie symbolika zadecydowa³a o wyborze miejsca, ale po³o enie tego gmachu (centrum Warszawy) i jego infrastruktura (miêdzy innymi ³¹cza telekomunikacyjne). Kilka lat póÿniej na ty³ach pierwszej siedziby, przy ulicy Ksi¹ êcej, wybudowany zosta³ nowy gmach warszawskiej gie³dy. I to tam dzisiaj znajduje siê centrum polskiego rynku kapita³owego. Dla wielu osób gie³da ca³y czas jest jednak tajemniczym miejscem, którego siê boj¹. Wol¹ oszczêdnoœci wp³aciæ na lokatê bankow¹ lub zainwestowaæ w jednostki udzia³owe funduszy inwestycyjnych (du a liczba funduszy inwestuje te pieni¹dze w³aœnie w gie³dowe akcje). Mo- e jednak warto samemu spróbowaæ i na GPW? n TOM

12 12 FINANSE PROFESJONALISTÓW INWESTYCJE Kiedy skoñczy siê srebrny rajd? Srebro œwieci na inwestycyjnym panteonie niezwykle jasno. W ci¹gu roku da³o zarobiæ ponad 100 procent trzy razy wiêcej ni z³oto. Czy by³ to tylko chwilowy rajd? W ślad za złotem To, e srebro chwilowo przyæmi³o z³oto, nie znaczy, i tamto przesta³o nadawaæ ton na rynku kruszców. Gdy w 2001 roku rozpoczê³a siê, trwaj¹ca jak dot¹d nieprzerwanie, fala wzrostów z³ota, niewielu inwestorów myœla³o o inwestycji w metale szlachetne. Ci zaœ, którzy to czynili, wybierali z³oto nie srebro. Tym drugim zainteresowano siê dopiero dwa lata póÿniej, gdy z³oto wzros³o ju o po³owê. Odt¹d, a do kryzysu finansowego w 2008 roku, stosunek ceny z³ota do ceny srebra mala³ (srebro dro a³o szybciej ni z³oto). Mia³o to szereg przyczyn. Po pierwsze, inwestorzy obawiali siê, e z³oto nie bêdzie ju dalej tak rosn¹æ, a ze wzglêdu na osi¹gniêcie wysokich poziomów cen, ewentualna korekta mog³aby byæ bardzo dotkliwa. Srebro zaœ ci¹gle postrzegano jako blisk¹ alternatywê, która nie jest a tak wysoko wyceniana. Po drugie, srebro by³o znacznie ³atwiej dostêpne dla drobnych inwestorów pragn¹cych wejœæ w posiadanie fizycznego kruszcu. Z³ote monety lub sztabki to wydatek równowartoœci kilku tysiêcy z³otych, podczas gdy takie same wyroby ze srebra mo na mieæ ju za równowartoœæ kilkudziesiêciu z³otych. Po trzecie, doceniano wzrost znaczenia srebra w szeroko pojêtych zastosowaniach przemys³owych. Cenny składnik Ten ostatni czynnik zas³uguje na to, by poœwiêciæ mu wiêcej uwagi. Srebro stosuje siê w elektronice (jest pierwiastkiem o najlepszych w³aœciwoœciach przewodz¹cych), w optyce (najlepiej ze wszystkich pierwiastków odbija œwiat³o), a tak e do wyrobu baterii oraz w przemyœle kosmetycznym. Du e nadzieje budzi zw³aszcza kosmetyka. Choæ antybakteryjne w³aœciwoœci srebra znane s¹ od setek lat, stosunkowo niedawno zaczêto stosowaæ go jako dodatek do kosmetyków, bielizny i obuwia. Kul¹ u nogi dla rynku srebra przez wiele lat by³a fotografia, w której przejœcie na technologiê cyfrow¹ powodowa³o spadek zu- ycia srebra. Jeszcze w 2000 roku prawie 25 proc. œwiatowej produkcji srebra zaspokaja³o potrzeby wy³¹cznie tej bran y, dziœ jest to oko³o 8 proc. Pozosta³e ga³êzie zu ywaj¹ce srebro dynamicznie siê za to rozwijaj¹. Wykorzystanie srebra w przemyœle ma jedn¹ bardzo wa n¹ cechê. Metalu tego u ywa siê w ma- ³ych iloœciach i jego udzia³ w koszcie wyrobu finalnego jest niewielki. Jego wykorzystanie jest przy tym niezbêdne do tego, by produkt mia³ po ¹dane w³aœciwoœci. W efekcie Sprzedaż sławnej, jednouncjowej monety American Silver Eagle poszybowała w górę. W styczniu bieżącego roku sięgnęła 6 milionów uncji popyt na srebro jest ma³o elastyczny nawet du y wzrost cen nie powstrzymuje odbiorców przemys³owych od kupowania kruszcu. Bliskie zwi¹zki srebra z przemys³em widaæ we wp³ywie wskaÿnika zaufania amerykañskich przedsiêbiorstw ISM na ceny metali szlachetnych. Utrzymywanie siê tego wskaÿnika w ostatnich latach powy ej 50 (co oznacza ekspansjê gospodarcz¹), sprzyja³o temu, e srebro dro a³o w stosunku do z³ota. Powtórka z historii Wydaje siê, e podobna sytuacja, jak w latach , wystêpuje obecnie, tyle e tempo zachodz¹cych procesów wyraÿnie przyœpieszy³o. Wydarzenia zwi¹zane z kryzysem finansowym zaowocowa³y gwa³town¹ wyprzeda- ¹ z³ota i jeszcze wiêksz¹ srebra, gdy obawiano siê gwa³townego spadku aktywnoœci gospodarczej

13 FINANSE PROFESJONALISTÓW 13 oraz deflacji. Stosunek ceny z³ota do ceny srebra znalaz³ siê na poziomie 80. Szybko jednak obawy deflacyjne rozwia³a zdecydowana interwencja banków centralnych, a rynki po gwa³townych spadkach zaczê³y dyskontowaæ o ywienie. Cena srebra znów zaczê³a rosn¹æ szybciej od ceny z³ota. Wszystkie wspomniane wczeœniej trzy czynniki zadzia³a³y z wielk¹ intensywnoœci¹. Srebro na pocz¹tku kryzysu finansowego zosta³o znacznie dotkliwiej przecenione ni z³oto, wolniej zyskiwa³o te na utrzymuj¹cej siê póÿniej niepewnoœci. Nie pobi³o w 2009 roku (w przeciwieñstwie do z³ota) ustanowionych rok wczeœniej rekordów. Nabra³o wiêc cech niedowartoœciowanej alternatywy inwestycyjnej. Drobni inwestorzy zaniepokojeni kryzysem, od którego hucza³o w mediach, ruszyli do mennic kupowaæ monety i sztabki. Sprzeda s³awnej, jednouncjowej monety American Silver Eagle poszybowa³a w górê. W styczniu bie ¹cego roku siêgnê³a 6 milionów uncji, podczas gdy do 2007 roku œrednia roczna sprzeda wynosi³a oko³o 10 milionów uncji. Wzros³o tak e zainteresowanie ze strony odbiorców przemys³owych, którzy powrócili do zakupów metalu ograniczonych wczeœniej w trakcie recesji. To, co wczeœniej zajê³o osiem lat, w tej chwili nast¹pi³o w ci¹gu nieco ponad dwóch. Wystarczy³ silny wzrost cen z³ota w 2009 roku, by srebro gwa³townie wystrzeli³o do góry ju rok póÿniej. Olbrzymie zainteresowanie inwestycjami w metale szlachetne, w powszechnej œwiadomoœci chroni¹cymi przed kryzysem i odpornymi na zawirowania na rynkach, spowodowa³o, e da³a o sobie znaæ p³ytkoœæ rynku srebra. Szybki wzrost, szybki spadek? Roczna produkcja srebra jest oko³o dziewiêciu razy mniej warta od produkcji z³ota. Kruszec zgromadzony w popularnych wehiku- ³ach inwestycyjnych lokuj¹cych powierzone im œrodki w fizyczne srebro (ETF-ach) jest wart oko³o 20 mld dolarów, czyli mniej wiêcej szeœæ razy mniej ni zgromadzone w funduszach ETF z³oto. Z tego powodu kilka miliardów dolarów œwie ych œrodków wywo³uje na rynku srebra bardzo znacz¹ce wzrosty cen. Inwestorzy, którzy wci¹ jeszcze stanowi¹ zdecydowan¹ mniejszoœæ nabywców srebra odpowiadaj¹ za gwa³towny wzrost popytu i cen. Ma³o elastyczny popyt przemys³owy nie powoduje zaœ spadku zapotrzebowania ze strony zak³adów u ywaj¹cych w produkcji srebro. To jednak, co na razie bardzo pomaga wzrostom, bêdzie utrudnia³o wyhamowanie spadków cen srebra. Gdy zainteresowanie inwestorów spadnie a w œlad za nim pod¹ ¹ ceny, pró no liczyæ na to, e odbiorcy przemys³owi zaczn¹ nagle kupowaæ wiêcej metalu. Warto o tym pamiêtaæ, gdy scenariusz korekty na rynku srebra coraz bardziej siê przybli a. Gwa³towny spadek wspó³czynnika ceny z³ota do ceny srebra zwykle poprzedza³ spadki na rynku kruszców. Mia³o to miejsce tak e w 1980 roku, chwilê przed tym nim pêk³a wieloletnia bañka na z³ocie. Warto dodaæ, e spadek owego wspó³czynnika wynosi³ oko³o 50 procent (z nieco poni ej 40 do nieco poni- ej 20). Obecnie stosunek ceny z³ota do ceny srebra wynosi 41,5, czyli tak e ju o po³owê mniej od szczytu w listopadzie 2008 roku. Nie jednak we wspó³czynniku cen kruszców le y klucz do przewidzenia momentu korekty. Znak do odwrotu da z³oto. Jeœli nie uda mu siê poprawiæ grudniowych rekordów przy okazji niepokojów na Bliskim Wschodzie, bêdzie to znak, e entuzjazm inwestorów dla inwestowania w kruszce s³abnie. Je eli efektu nie da nawet powrót zamieszania na rynku d³ugu pañstw strefy euro, to niedawnych nabywców srebrnych trofeów czeka rych³o spore rozczarowanie. n Maciej Bitner G³ówny Ekonomista Wealth Solutions Winny biznes i Chińczycy Na pocz¹tku roku ceny wina z Bordeaux znów posz³y do góry. W styczniu cena butelki wina Fleur Petrus z 2006 roku skoczy³a o ponad 74 proc. Bran a winiarska ma za sob¹ gor¹cy okres. Na pocz¹tku lutego w Chinach obchodzono nowy rok. Zamo ni obywatele Pañstwa Œrodka oblewali pocz¹tek Roku Królika francuskimi winami z najwy szej pó³ki. Wzmo one zakupy ze strony Azjatów widaæ by³o na aukcjach przeprowadzanych w Hong Kongu. Pod koniec stycznia, na aukcji Sotheby s, sprzedano wino o wartoœci a 14,6 mln dolarów, a obroty na aukcji Acker Merrall przekroczy³y 10 mln dolarów. Przy okazji pada³y rekordy cen, bo skrzynka wina Petrus z 1982 roku posz³a za 77,5 tys. dolarów, a Chateau Lafite z 1982 sprzedano za 75 tys. dolarów. Kobiece finanse Kobiety odgrywaj¹ coraz wiêksz¹ rolê w yciu gospodarczym naszego kraju. Chocia zarabiaj¹ przeciêtnie o ok. 20 proc. mniej ni mê czyÿni, to odpowiadaj¹ za 2/3 wydatków konsumpcyjnych. Inaczej ni mê czyÿni oszczêdzaj¹ pieni¹dze robi¹ to bardziej d³ugoterminowo i unikaj¹ ryzyka. Z raportu przygotowanego przez Aspiro firmê zajmuj¹c¹ siê doradztwem finansowym wynika, e poprawa pozycji finansowej i zawodowej kobiet sprawia, e instytucje finansowe staraj¹ siê dopasowaæ niektóre produkty do ich specyficznych potrzeb. Kobiety s¹ sk³onne wiêcej wydawaæ, ale ostro niej inwestuj¹ pieni¹dze. Czêœciej od mê czyzn wybieraj¹ lokaty jako formê oszczêdzania, jednak bardziej rzetelnie sp³acaj¹ kredyty, co potwierdzaj¹ dane z biur informacji gospodarczej i BIK. Gdzie inwestować? Harvard Business Review Polska publikuje ranking krajów, w których warto zainwestowaæ. Na czele znalaz³a siê Australia. Wœród perspektywicznych gospodarek wymieniono m.in. Polskê. Listê z najs³abszym wynikiem zamykaj¹ Ukraina, Wietnam, Nigeria i Rosja. Tej ostatniej analitycy zarzucaj¹ wysoki poziom wskaÿnika inflacji, uzale nienie od zewnêtrznego popytu na eksportowane surowce oraz brak zdecydowanych dzia³añ zmierzaj¹cych do poprawy otoczenia inwestycyjnego. W raporcie oceniona zosta³a kondycja makroekonomiczna poszczególnych gospodarek oraz klimat polityczny dla inwestycji zagranicznych.

14 14 FINANSE PROFESJONALISTÓW INWESTYCJE Alternatywny sposób na zyski Nie tak dawne za³amanie rynków zwi¹zane z kryzysem finansowym uczuli³o wielu inwestorów na znaczenie dywersyfikacji portfela. Choæ dzisiaj jest ju nieco lepiej ni jeszcze dwa lata temu, warto zastanowiæ siê, czy inwestowaæ tylko w klasyczne aktywa. W ielu inwestorów obecnych na rynku kapita³owym zadaje sobie pytanie, czy po doœwiadczeniach z prze³omu 2008/2009 ca³y czas byæ zwi¹zanym jedynie z rynkiem gie³dowym, czy szukaæ alternatywy. Na tle gie³dy ciekawie wygl¹da rynek pozagie³dowy, walutowy i towarowy. Istnieje wiele form inwestycji alternatywnych: fundusze hedgingowe, fundusze funduszy hedgingowych (FoFs), fundusze aktywów niepublicznych private equity, produkty strukturyzowane, konta zarz¹dzane, nieruchomoœci, z³oto i inne metale szlachetne, towary, diamenty, dzie³a sztuki, antyki, wino, zbiory kolekcjonerskie itp. Oferta jest bogata. Ciekawy wyzwañ inwestor na pewno znajdzie dla siebie coœ interesuj¹cego. Pieniądz robi pieniądz Rynek walutowy (forex) mo e byæ dobrym uzupe³nieniem gie³dowej klasyki inwestycyjnej. Dziêki Internetowi inwestycje w USD, EUR czy ropê staj¹ siê dostêpne dla wszystkich, którzy chc¹ pog³êbiæ znajomoœæ tego rynku. Skoro mog¹ robiæ to miêdzy sob¹ banki, skoro kantory wymieniaj¹ walutê tysi¹com klientów, a ceny benzyny zmieniaj¹ siê na stacjach codziennie, to dlaczego na tym nie zarabiaæ? Z racji swojego ponadnarodowego i transgranicznego charakteru rynek forex nie podlega standardowym ograniczeniom czasowym, które dotycz¹ tradycyjnych rynków gie³dowych. Handel na nim odbywa siê 24 godziny na dobê od poniedzia³ku do pi¹tku, czyli w czasie, kiedy pracuj¹ wszystkie globalne rynki finansowe na œwiecie. Powoduje to ci¹g³oœæ notowañ, a co za tym idzie mniejsze ryzyko wystêpowania luk cenowych, które wystêpuj¹ zazwyczaj pomiêdzy sesjami gie³dowymi, kiedy brak jest bie ¹cych notowañ. Jeœli chodzi natomiast o rynki terminowe, to dzia³aj¹ one przewa nie równie od poniedzia³ku do pi¹tku, jednak e tylko w godzinach otwarcia poszczególnych gie³d. Warunki oferowane przez brokerów forexowych mog¹ byæ bardzo konkurencyjne w stosunku do tradycyjnej oferty gie³dowej, co mo e sk³oniæ wiêksz¹ rzeszê inwestorów do zainteresowania siê tym segmentem rynku kapita³owego, zw³aszcza, e nale y on obecnie do najszybciej rozwijaj¹cych siê w Polsce. Kryzysoodporny Fundusze hedgingowe funkcjonuj¹ najczêœciej jako spó³ki kapita- ³owe, których udzia³y s¹ sprzedawane inwestorom. Inwestycje tych funduszy obejmuj¹ szerokie spektrum aktywów. Dziêki specyfice procesu inwestycyjnego fundusze hedgingowe mog¹ osi¹gaæ zyski niezale nie od sytuacji na rynkach kapita³owych. Niektóre szczególnie dobrze radzi³y sobie podczas gwa³townych spadków gie³dowych w ubieg³ym roku. Podstawowym celem zarz¹dzaj¹cego funduszem hedgingowym jest osi¹gniêcie absolutnie najwy - szego zysku, w ka dych warunkach rynkowych. Dziêki du ej swobodzie w zakresie prowadzenia polityki inwestycyjnej wiele funduszy hedgingowych osi¹ga ponadprzeciêtne zyski. W ostatnich latach œwietne wyniki uzyskiwa³y fundusze inwestuj¹ce na rynkach wschodz¹cych (emerging markets), jak kraje Ameryki Po³udniowej, Azji, Afryki lub Wschodniej Europy. Interesuj¹cym zagadnieniem jest odpornoœæ funduszy hedgingowych na drastyczne wydarzenia na œwiecie, które powoduj¹ du e spadki cen akcji. Niestety fundusze hedgingowe s¹ trudno dostêpne dla inwestorów detalicznych. Stosuj¹ one wysokie bariery wejœcia i wyjœcia. Polegaj¹ one miêdzy innymi na ustawieniu wysokiego wymogu kapita³owego, który mo e wynosiæ od kilkudziesiêciu tysiêcy do miliona dolarów. Barier¹ wyjœcia jest wymóg utrzymania kapita³u w funduszu przez okreœlony czas, zazwyczaj kilka lat. Tylko dla dużych graczy? Private equity to inwestycje w akcje i udzia³y spó³ek na niepublicznym rynku kapita³owym. Inwestycje takie maj¹ za zadanie umo liwiæ spó³kom dynamiczny wzrost, co dla inwestorów winno prze³o yæ siê na osi¹gniêcie du ego zysku w œrednio- lub d³ugoterminowej perspektywie czasowej. Rynek ten jest miejscem dzia³ania przede wszystkim graczy instytucjonalnych, dysponuj¹cych wolnymi œrodkami. Jednak funkcjonuj¹ fundusze inwestycyjne, równie w Polsce, które oferuj¹ publicznie certyfikaty inwestycyjne o stosunkowo niskiej wartoœci nominalnej. Inwestycje na rynku private equity s¹ œrednio lub d³ugoterminowymi, obejmuj¹ zazwyczaj okres 3-10 lat. Jak pokazuje praktyka, dobry fundusz private equity mo e przynieœæ inwestorowi wysokie zyski, niejednokrotnie wy sze, ni móg³by uzyskaæ na gie³dzie. Panuj¹tu zdroworozs¹dkowe regu³y wyceny spó³ek wzrastaj¹, gdy rosn¹ ich zyski. Nie ma tu miejsca na oddzia³ywanie emocji inwestorów, czy spekulantów gie³dowych. Magia żółtego metalu Z³oto prze ywa dziœ drug¹ m³odoœæ. Od czasu ostatniego kryzysu inwestorzy coraz czêœciej chc¹ lokowaæ oszczêdnoœci w ten kruszec. Najprostsza metoda inwestycji to kupowanie z³otych sztabek lokacyjnych lub monet, np. w Mennicy Polskiej, NBP lub sklepie internetowym. Nale y dodaæ, e cena sztabki czy monety obejmuje koszt z³ota oraz mar ê, zazwyczaj 5-10 proc. Monety posiadaj¹ce wysok¹ wartoœæ numizmatyczn¹ mog¹ byæ znacznie dro sze. Z³oto mo na nabyæ równie w postaci bi uterii. W tym przypadku na cenê misternego pierœcionka b¹dÿ kolii ma wp³yw robocizna, kamienie ozdobne, mar a sprzedawcy. Inwestowanie w z³oto poprzez zakupy bi uterii nie jest wiêc tak op³acalne, szczególnie w krótszej perspektywie czasowej. Sprzeda z³otej ozdoby jest mo liwa zazwyczaj po cenie z³omu. Coraz wiêksze znaczenie na rynku z³ota zyskuj¹ natomiast fundusze, które s¹ notowane na gie³dach tzw. ETFs (Exchange Traded Funds), których wartoœæ odzwierciedla bie ¹cy kurs z³ota. Istniej¹ równie fundusze inwestuj¹ce w inne aktywa powi¹zane z rynkiem z³ota, np. w akcje przedsiêbiorstw funkcjonuj¹cych w sektorze wydobywczym metali szlachetnych. n GPZ

15

16

Za kulisami private banking

Za kulisami private banking Za kulisami private banking Autor: Joanna Ostrowska,Żarówka PR i Marketing 07.10.2010. Osobisty doradca finansowy, concierge organizujący wakacje, platynowa karta kredytowa, oprocentowanie kredytu podlegające

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2012 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim rynku Wall Street 2009 Robert Raszczyk Główny Specjalista Dział Instrumentów Finansowych, GPW Zakopane, 06.06.2009 Program Czy wciąż potrzebna edukacja?

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów revati.pl rozwi¹zania dla poligrafii Systemy do sprzeda y us³ug poligraficznych w internecie Drukarnia Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych Na 100% procent wiêcej klientów drukarnia drukarnia

Bardziej szczegółowo

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Sebastian Buczek, Prezes Zarządu Quercus TFI S.A. Warszawa, 26 lutego 2015 r. 2 Historia 21 VIII 2007 założenie Quercus

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy podchodz do funduszy inwestycyjnych?

Jak Polacy podchodz do funduszy inwestycyjnych? Jak Polacy podchodz do funduszy inwestycyjnych? Podsumowanie badania Polska zrealizowanego przez Instytut Homo Homini wrzesie 2014 Ilu Polaków inwestuje w fundusze? 14% Polaków posiada jednostki funduszy

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych?

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne i optymalizacyjne Strategie fundamentalne Portfel losowy 2 Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne

Bardziej szczegółowo

Współczesna bankowość detaliczna

Współczesna bankowość detaliczna Tytuł: Współczesna bankowość detaliczna Autorzy: Anna Szelągowska (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: "Współczesna bankowość detaliczna" to jedno z najbardziej aktualnych na rynku opracowań

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu.

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu. Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE jest dynamicznie rozwijającą się instytucją finansową z wieloletnim doświadczeniem. Firma powstała w 1999 roku i posiada ponad 100 oddziałów pod marką KredytOK na terenie

Bardziej szczegółowo

JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO?

JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO? JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO? W złoto można inwestować na wiele różnych sposobów. W złoto można inwestować po prostu w fizyczny sposób zakupując monety i sztabki. Największym problemem w tego typu inwestycji

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A.

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. Struktura Grupy na dzień 30.06.2013 Podmioty Grupy PRAGMA INKASO S.A. lider rynku windykacji wierzytelnościami B2B o wysokich

Bardziej szczegółowo

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY 08 kwietnia 2014 r. Od dziś, 1 kwietnia 2014 r., przez najbliższe cztery miesiące, ubezpieczeni płacący składki emerytalne będą mogli zdecydować gdzie chcą gromadzić kapitał na przyszłe emerytury: czy

Bardziej szczegółowo

JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ?

JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ? JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ? Za pośrednictwem platformy inwestycyjnej DIF Freedom istnieje wiele sposobów inwestowania w ropę naftową. Zacznijmy od instrumentu, który jest związany z najmniejszym ryzykiem inwestycyjnym

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT... 4 WYKRES 1.

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej

1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej PROJEKT INWESTYCYJNY Nazwa projektu: Forma projektu: TEVOR 1. emisja akcji o wartości 2 mln PLN w trybie oferty prywatnej 2. wprowadzenie akcji do obrotu na rynku NewConnect Podmiot: PL Consulting sp.

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZÑDZANIA. BZ WBK Asset Management SA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez

USŁUGA ZARZÑDZANIA. BZ WBK Asset Management SA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez USŁUGA ZARZÑDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management SA Poznaƒ 2011 Na czym polega usługa Zarzàdzania Portfelem Usługa Zarzàdzania Portfelem (Asset

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia European Payment Index 2013 Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia Ogólnie informacje o grupie Intrum Justitia Największa w Europie grupa specjalizująca się w windykacji oraz

Bardziej szczegółowo

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1

Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Kupno spółki Metodologia Azimutus Warszawa 2008 1 Zakres prac przy kupnie spółki Oferowany przez nas zakres prac obejmuje przegląd branży oraz szczegółową analizę operacyjnofinansową potencjalnych celów

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors

Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors 30 września 2012 2 Streszczenie Sygnalizowana w poprzednim raporcie poprawa nastrojów na rynku przełożyła się na zachowanie indeksu Liv-ex Fine Wine 50 trzykrotnie

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Działalność maklerska

Działalność maklerska Działalność maklerska Firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską odgrywają kluczową rolę na rynku kapitałowym, umożliwiając mobilizację i alokację kapitału. Działają na rynku pierwotnym i wtórnym,

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o:

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o: Informacje podlegające upowszechnieniu w Ventus Asset Management S.A., w tym informacje w zakresie adekwatności kapitałowej według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. na podstawie zbadanego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII Systemy transakcyjne cz.1 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji

Bardziej szczegółowo

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia {

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia { { Ubezpieczenia Klienci InterRisk SA Vienna Insurance Group to zarówno osoby fizyczne, jak firmy, przedsiębiorstwa i szkoły. Oferujemy im ponad 150 produktów ubezpieczeniowych. Nasze ubezpieczenia zapewniają

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r.

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Piaseczno, 12 sierpnia 2013 1. Informacje podstawowe Cyfrowe Centrum Serwisowe

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu Program Internet Start Up WejdŸ do gry Autor Programu Partner Programu Program doradztwa prawnego Kancelarii Wierzbowski Eversheds dla projektów zwi¹zanych z internetem i nowymi technologiami www.internetstartup.pl

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Opracowano w Departamencie Kontrolingu Dobra sytuacja banków spółdzielczych na tle sektora bankowego Opracowano w Departamencie

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy. Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. Analiza wskaźnikowa Każda

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016 Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie 31 maja 2016 Dotychczasowe działania banków w sferze ograniczenia konsekwencji skokowego wzrostu kursu CHF Sześciopak

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK MASAŻYSTA przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet III. Wysoka

Bardziej szczegółowo

Witamy w Poker Channel

Witamy w Poker Channel Witamy w Poker Channel Poker Channel TM jest niekwestionowanym europejskim liderem w telewizji dotyczącej gier, transmitującym bezpośrednio do 30 milionów abonentów telewizyjnych w 30 krajach, za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Zarząd Stalprodukt S.A. podaje do wiadomości treść projektów uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, które odbędzie się

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny BM Medical S.A.

Raport kwartalny BM Medical S.A. Raport kwartalny BM Medical S.A. IV kwartał 2011r. Warszawa, 14 lutego 2012r. ZAWARTOŚĆ RAPORTU KWARTALNEGO: 1. PODSTAWOWE DANE O EMITENCIE 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Copernicus High Yield FIZ fundusz absolutnej stopy zwrotu

Copernicus High Yield FIZ fundusz absolutnej stopy zwrotu Copernicus High Yield FIZ fundusz absolutnej stopy zwrotu Podsumowanie Od kwietnia 2011 roku Marcin Billewicz, wiodący akcjonariusz oraz członek zarządu Copernicus Capital TFI SA rozpoczął rekomendowanie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK Akcje Akcje są papierem wartościowym reprezentującym odpowiedni

Bardziej szczegółowo

Od czego zależy kurs złotego?

Od czego zależy kurs złotego? Od czego zależy kurs złotego? Autor: Bartosz Boniecki, Główny Ekonomista Alchemii Inwestowania 22.03.2011. Polskie spółki eksportujące produkty za granicę i importujące dobra zza granicy. Firmy prowadzące

Bardziej szczegółowo

LISTA ZLECEŃ I USŁUG ORAZ KANAŁÓW DOSTĘPU W ZAKRESIE INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH

LISTA ZLECEŃ I USŁUG ORAZ KANAŁÓW DOSTĘPU W ZAKRESIE INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH Załącznik do Komunikatu nr KO/DMD/3/14 z dnia 23 maja 2014 r. LISTA ZLECEŃ I USŁUG ORAZ KANAŁÓW DOSTĘPU W ZAKRESIE INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH Część I Lista zleceń / usług i kanały dostępu fundusze

Bardziej szczegółowo

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście RAPORT2015 Rynek najmu w Polsce Kredyt na mieszkanie w 2016 roku Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów MdM w dużym mieście strona 16 Podsumowanie rynku kredytów hipotecznych w 2015 roku Za nami rok

Bardziej szczegółowo

Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011.

Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011. Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011. INTERFOAM HOLDING AS, zarejestrowana w Estonii spółka tworząca grupę kapitałową będącą największym

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. b) art. 1 pkt 8 w dotychczasowym brzmieniu: ---------------------------------------------------------

PROTOKÓŁ. b) art. 1 pkt 8 w dotychczasowym brzmieniu: --------------------------------------------------------- PROTOKÓŁ. 1. Stawający oświadczają, że: -------------------------------------------------------------------- 1) reprezentowane przez nich Towarzystwo zarządza m.in. funduszem inwestycyjnym pod nazwą SECUS

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Zarządy spółek ATM Grupa S.A., z siedzibą w Bielanach Wrocławskich oraz ATM Investment Spółka z o.o., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo