Polityka ILAC dotycząca uczestnictwa w badaniach biegłości. ILAC Policy for Participation in Proficiency Testing Activities

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polityka ILAC dotycząca uczestnictwa w badaniach biegłości. ILAC Policy for Participation in Proficiency Testing Activities"

Transkrypt

1 Polityka ILAC dotycząca uczestnictwa w badaniach biegłości ILAC Policy for Participation in Proficiency Testing Activities ILAC-P9:11/2010

2 Prawa autorskie ILAC 2010 ILAC zachęca do autoryzowanego reprodukowania niniejszej publikacji w całości lub w części przez organizacje zamierzające wykorzystać ten materiał w celach edukacyjnych, normalizacji, akredytacji, dobrej praktyki oceny zgodności lub w innych celach związanych z obszarem zainteresowań ILAC. Organizacje, które zamierzają starać się o pozwolenie na reprodukcję materiału z niniejszej publikacji muszą skontaktować się z Sekretariatem ILAC pisemnie lub wykorzystując pocztę elektroniczną ( ). Wniosek o pozwolenie musi jednoznacznie wyszczególniać: 1) fragment niniejszej publikacji, którego ma dotyczyć; 2) gdzie materiał reprodukowany z tej publikacji będzie zamieszczony i w jakim celu będzie wykorzystany; 3) czy dokument zawierający materiał z niniejszej publikacji będzie rozpowszechniany komercyjnie, gdzie będzie rozpowszechniany lub sprzedawany i jaki będzie nakład: 4) inne źródłowe informacje, które mogą być potrzebne ILAC do udzielenia pozwolenia. ILAC zastrzega sobie prawo do odmowy udzielenia pozwolenia bez wyjaśnienia przyczyny. Dokument, w którym będzie reprodukowany materiał z niniejszej publikacji musi zawierać oświadczenie dotyczące potwierdzenia wkładu ILAC do tego dokumentu. Pozwolenie dotyczące reprodukcji niniejszego materiału obejmuje tylko to, co zostało zamieszczone w oryginalnym wniosku. Jakiekolwiek odstępstwo od ustalonego w pozwoleniu zakresu jego wykorzystania musi być wcześniej zakomunikowane pisemnie, aby uzyskać dodatkową zgodę. ILAC nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie jej materiałów w innych dokumentach. Każde naruszenie podanych wyżej warunków uzyskania pozwolenia na reprodukcję lub każde nieautoryzowane wykorzystanie niniejszego materiału jest całkowicie zabronione i może skutkować krokami prawnymi. W celu uzyskania pozwolenia lub dalszych informacji należy skontaktować się z: The ILAC Secretariat PO Box 7507 Silverwater NSW 2128 Australia Fax: Wprowadzenie do tłumaczenia Oryginał publikacji: ILAC-P9:11/2010, ILAC Policy for Participation in Proficiency Testing Activities Tłumaczenie: Polskie Centrum Akredytacji, r., Wersją oficjalną (rozstrzygającą) jest wersja w języku angielskim. Tekst tłumaczenia nie może być kopiowany w celu sprzedaży. Uwaga Słowo shall występujące w oryginalnej angielskiej wersji językowej publikacji przetłumaczono powinien" lub należy w celu wskazania, że zapewnienie zgodności z odpowiednimi postanowieniami jest obowiązkowe. Słowo should występujące w oryginalnej angielskiej wersji językowej publikacji przetłumaczono zaleca się w celu wskazania uznanych sposobów zapewnienia zgodności z odpowiednimi postanowieniami; organizacja może spełnić te postanowienia w równoważny sposób, jeżeli potrafi to wykazać jednostce akredytującej.

3 SPIS TREŚCI WSTĘP...4 CEL...4 AUTORSTWO WPROWADZENIE ZAKRES TERMINOLOGIA POLITYKA ILAC DOKUMENTY POWOŁANE...8 Strona 3/8

4 WSTĘP Nowelizacja dokumentu ILAC P9 została przeprowadzona w okresie, w którym, w wielu obszarach miały miejsce ważne działania i rozważania dotyczące wymagań uczestnictwa w PT 1. Te działania i rozważania obejmowały opracowanie ISO/IEC 17043:2010 Conformity assessment - General requirements for proficiency testing [1] oraz przeglądy przeprowadzone przez regionalne organizacje, takie jak EA 2 (działalność Grupy Roboczej EA/Eurolab/Eurachem, EEE- PT) i APLAC 3, których celem było wskazanie praktycznych sposobów określania potrzeb wykorzystywania PT dla celów akredytacji. Ważne jest zwrócenie uwagi na to, że w niniejszej nowelizacji ILAC P9 usunięto uprzednio wprowadzoną koncepcję głównych poddziedzin, ponieważ okazała się ona trudna do spójnego stosowania. Zmiana ta odzwierciedla nowe tendencje w wykorzystaniu PT w akredytacji. Dla wyjaśnienia, ważną cechą dokumentu EA, Guidance on the level and frequency of proficiency testing participation (EA-4/18) [2], jest wymaganie dotyczące opracowywania przez laboratoria planu PT. Umożliwia to laboratoriom analizowanie własnych potrzeb oraz wybór odpowiedniego poziomu i częstości uczestnictwa. Innym ważnym założeniem w dokumencie EA jest to, że PT dostarcza tylko jednej informacji w odniesieniu do oceny kompetencji. Wskazuje to, że ważne jest również, aby uczestnictwo w PT uwzględniało poziom ryzyka związanego z działalnością laboratorium dotyczącą badań i wzorcowań. Także organizacja APLAC opracowała dokument, Proficiency Testing Frequency Benchmarks (PT 006) [3]. Częstości standardowe (benchmark frequencies) są wynikiem informacji uzyskanych z ankiety przeprowadzonej wśród członków APLAC w 2005 r. dotyczącej głównych poddziedzin, które, zgodnie z wymaganiem, powinny być objęte PT. Celem publikacji częstości standardowych jest wspieranie jednostek akredytujących w ustanowieniu polityki dotyczącej PT. Dokument APLAC, który jest oparty na innych zasadach niż dokument EA, przedstawia regionalne standardy ( benchmarks ) dotyczące częstości PT, a nie minimalne wymagania, więc może być traktowany jako koncepcja uzupełniająca. Uznaje się również, że istnieją inne źródła istotnych informacji dotyczących PT i programów PT. Jednym z przykładów jest baza danych EPTIS z programami PT. Dlatego zachęca się jednostki akredytujące do poszukiwania różnych źródeł informacji dotyczących PT. CEL Niniejsza polityka przedstawia wymagania dla jednostek akredytujących dotyczące wykorzystywania badań biegłości w procesach akredytacji laboratoriów oraz, jeżeli ma to zastosowanie, jednostek inspekcyjnych. Mogą istnieć również dokumenty regionalnych organizacji dotyczące badania biegłości, które zaleca się brać pod uwagę. Niniejszy dokument wchodzi życie z dniem publikacji na stronie ILAC. AUTORSTWO Niniejszy dokument został opracowany przez ILAC Proficiency Testing Consultative Group (PTCG) w imieniu ILAC Arrangement Committee oraz zaaprobowany przez członków ILAC. 1 Przypis PCA: Proficiency testing (PT) badanie biegłości; 2 Przypis PCA: European co-operation for Accreditation; 3 Przypis PCA: Asia Pacific Laboratory Accreditation Cooperation; Strona 4/8

5 1. WPROWADZENIE Zgodnie z ISO/IEC [4], laboratorium powinno mieć procedury sterowania jakością w celu monitorowania miarodajności wykonywanych badań i wzorcowań. Monitorowanie może obejmować uczestnictwo w porównaniach międzylaboratoryjnych lub programach badania biegłości. Inne sposoby mogą obejmować regularne wykorzystywanie materiałów odniesienia lub powtarzanie badań, lub wzorcowań z wykorzystaniem tych samych lub innych metod. Poprzez te mechanizmy laboratorium może dostarczyć dowody swoich kompetencji klientom, stronom zainteresowanym oraz jednostce akredytującej. W ISO [5] jest również wymaganie, aby laboratoria medyczne starały się potwierdzić zaufanie do uzyskiwanych przez siebie wyników poprzez uczestnictwo w odpowiednich porównaniach międzylaboratoryjnych. 2. ZAKRES W niniejsze polityce przedstawiono wymagania dotyczące jednostek akredytujących i podano dla nich wytyczne dotyczące wykorzystywania badań biegłości w procesie akredytacji laboratoriów oraz, jeżeli ma to zastosowanie, jednostek inspekcyjnych. Jej celem jest także wspomaganie jednostek akredytujących w spójnym definiowaniu i stosowaniu odpowiedniej polityki dotyczącej PT, a przez to dostarczenie narzędzia harmonizacji w procesie ustanawiania porozumień wielostronnych i dwustronnych [6, 7, 8, 9]. W niniejszym dokumencie, termin laboratoria obejmuje wszystkie rodzaje laboratoriów, tj. laboratoria badawcze, laboratoria wzorcujące i laboratoria medyczne. 3. TERMINOLOGIA 3.1 Badanie biegłości (PT) jest określeniem rezultatów działania laboratorium wykonującego wzorcowania lub badania, lub jednostki inspekcyjnej wykonującej badania, względem wcześniej ustalonego kryterium, za pomocą porównań międzylaboratoryjnych [1] Porównanie międzylaboratoryjne (ILC) jest to zorganizowanie, wykonanie i ocena pomiarów lub badań tego samego lub podobnych obiektów, przez co najmniej dwa laboratoria, lub przez co najmniej dwie jednostki inspekcyjne, zgodnie z uprzednio określonymi warunkami [1]. 4. POLITYKA ILAC 4.1 Jednostki akredytujące (AB), które ubiegają się o uzyskanie lub utrzymanie statusu sygnatariusza w ILAC Multilateral Recognition Arrangement (MRA), powinny wykazać kompetencje techniczne akredytowanych przez siebie laboratoriów badawczych i laboratoriów wzorcujących. Jednym z elementów które akredytowane laboratorium może wykorzystać do wykazania kompetencji technicznych jest zadowalające uczestnictwo PT, jeżeli takie PT są dostępne i właściwe (patrz także 4.6). Powyższe stwierdzenie dotyczy także, jeżeli ma to zastosowanie, akredytowanych jednostek inspekcyjnych (IB). 4 Przypis PCA: W opublikowanym wydaniu [1] treść definicji jest nieco inna: ocena rezultatów działania uczestnika względem wcześniej ustalonego kryterium, za pomocą porównań międzylaboratoryjnych Strona 5/8

6 Kompetencje techniczne można także wykazać poprzez zadowalające uczestnictwo w porównaniach międzylaboratoryjnych, które zostały zorganizowane w celach innych niż PT w ich dosłownym sensie. Na przykład, w celu: - oceny cech charakterystycznych metody; - scharakteryzowania materiału odniesienia; - porównania wyników uzyskanych w co najmniej dwóch laboratoriach, z ich własnej inicjatywy; - potwierdzenia deklaracji o równoważności pomiarów krajowych instytucji metrologicznych (NMI). Wytyczne dotyczące zapewnienia jakości działań inspekcyjnych (jak określono w 6.4, ISO/IEC [10]) są podane w IAF/ILAC-A4 (2004), 6.4 (a-e) [9]. 4.2 Minimalnym działaniem w zakresie badań biegłości, stosownie do zakresu laboratorium lub jednostki inspekcyjnej (jeżeli ma to zastosowanie), jest: dowód zadowalającego uczestnictwa przed uzyskaniem akredytacji, jeżeli PT jest dostępne i właściwe; dalsza i ciągła aktywność, która jest stosowna do zakresu akredytacji oraz spójna z planem uczestnictwa w PT. (Główne elementy planu uczestnictwa w PT są podane w 4.3 poniżej.) Uwaga: Zaleca się, aby jednostki akredytujące wspierały wykorzystywanie odpowiednich programów PT, które spełniają zasadnicze wymagania ISO/IEC [1], jeżeli ma to zastosowanie. 4.3 AB powinny mieć politykę dotyczącą wykorzystania PT w procesach oceny i akredytacji. Polityka powinna zawierać: powołanie się na znaczenie PT jako narzędzia służącego do wykazania kompetencji laboratorium, oraz IB (jeżeli ma to zastosowanie), oraz jako pomoc w utrzymywaniu jakości działań laboratorium lub IB; wszelkie wymagania dotyczące minimalnego poziomu i częstości uczestnictwa akredytowanych laboratoriów w PT, w tym potrzebę planu uczestnictwa w PT, który został sformułowany przez laboratorium, lub jednostkę inspekcyjną (jeżeli ma to zastosowanie), oraz jest poddawany przeglądowi w regularnych odstępach czasu w odpowiedzi na zmiany w zatrudnieniu, metodyce, wyposażeniu, itd.; sposób, w jaki uczestnictwo w PT oraz jego wyniki (w szczególności ustawicznie niezadowalające) będą poddawane przeglądowi i wykorzystywane podczas ocen i procesów decyzyjnych dotyczących akredytacji. Może to także obejmować możliwość różnicowania odstępów czasu między działaniami w nadzorze, jeżeli wyniki PT są stale dobre. Strona 6/8

7 W polityce powinno także znaleźć się odniesienie do następujących kwestii: oczekiwania odnośnie działań podejmowanych przez laboratoria i jednostki inspekcyjne (jeżeli ma to zastosowanie) w odpowiedzi na niezadowalające wyniki PT oraz wszelkie wymagania dotyczące powiadamiania jednostki akredytującej o takich wynikach; wszelkie wymagania dotyczące PT ustanowione przez organy będące regulatorami, sektory gospodarki lub organizacje zawodowe, regionalne organizacje współpracy, lub inne strony zainteresowane. 4.4 Jednostki akredytujące powinny w pełni udokumentować swoją politykę i procedury dotyczące wykorzystania PT w akredytacji (patrz także 4.2 oraz 4.6). W szczególności, jednostki akredytujące muszą być zdolne ocenić poprzez proces akredytacji, że uczestnictwo akredytowanych przez nie laboratoriów w PT jest skuteczne oraz, że w razie takiej konieczności są wykonywane działania korygujące. Jednostki akredytujące powinny także dokonywać przeglądów planów PT przygotowanych przez laboratorium, lub jednostkę inspekcyjną (jeżeli ma to zastosowanie), pod względem ich odpowiedniości do zakresu akredytacji. Jeżeli plany te nie zostaną uznane za odpowiednie, może być konieczne, aby jednostka akredytująca przekazała wytyczne dotyczące identyfikowania wymaganego zakresu PT (patrz także 4.5). Mogą także mieć miejsce sytuacje, w których obowiązek uczestnictwa w PT dla celów akredytacji został wskazany, na przykład, przez organ będący regulatorem, sektor gospodarki lub organizację zawodową, lub regionalną organizację współpracy. 4.5 Jednostki akredytujące mogą dostarczyć informacji, które mogą stanowić pomoc dla laboratoriów w identyfikowaniu i formułowaniu potrzeb i planów uczestnictwa w PT. W Załączniku C, ISO/IEC 17043:2010 [1], podano pożyteczne informacje, wspomagające AB w tym zadaniu. Pomoc może obejmować, na przykład: wykazy lub wskazanie możliwych źródeł PT oraz aspekty uwzględniane przy wyborze odpowiednich programów; wytyczne dotyczące tego, jak zanalizować i sformułować indywidualne potrzeby laboratorium, lub jednostki inspekcyjnej (jeżeli ma to zastosowanie), odnośnie PT. W dostarczanych wytycznych można: - przedstawić potrzebę rozważenia odpowiedniości rodzaju próbki i jej opisu podanego w planie PT z rodzajami próbek, z którymi laboratorium ma najczęściej do czynienia w swojej codziennej pracy; - podkreślić fakt, że PT mogą być wykorzystywane przez laboratorium jako narzędzie edukacyjne i zarządzania ryzykiem; - doradzić potrzebę uczestnictwa w tych PT w obszarach badań, wzorcowań lub inspekcji (jeżeli ma to zastosowanie), w których obowiązek uczestnictwa dla celów akredytacji został wskazany, na przykład, przez inną jednostkę, taką jak organ będący regulatorem, sektor gospodarki lub organizację zawodową, lub regionalną organizację współpracy; Strona 7/8

8 - doradzić możliwość rozważenia innych działań, które mogą dostarczyć użytecznych informacji o możliwościach laboratorium. Przykładami są: charakteryzowanie materiałów odniesienia, informacje pozyskiwane w trakcie walidacji metod itd. 4.6 Uznaje się, że są dziedziny badań i wzorcowań, dla których właściwe PT nie istnieją lub są niewykonalne. W takich wypadkach jednostka akredytująca oraz laboratorium powinny omówić i uzgodnić odpowiednie alternatywne środki, za pomocą których można ocenić i monitorować wyniki działalności. Wówczas będzie konieczne uwzględnienie tych środków jako część zaplanowanych przez laboratorium, lub jednostkę inspekcyjną (jeżeli ma to zastosowanie), badań biegłości i/lub związanych działań. 5. DOKUMENTY ODNIESIENIA 1. ISO/IEC 17043:2010 Conformity assessment General requirements for proficiency testing 5 2. EA-4/18:2010 Guidance on the level and frequency of proficiency testing participation 6 3. APLAC PT 006:09/08 Proficiency Testing Frequency Benchmarks 4. ISO/IEC 17025:2005 General Requirements for the Competence of Testing and Calibration Laboratories 7 5. ISO 15189:2007 Medical laboratories Particular requirements for quality and competence 8 6. ISO/IEC 17011:2004 General Requirements for Bodies providing assessment and accreditation of conformity assessment bodies 9 7. ILAC-G10:1996 (w przeglądzie) Harmonised Procedures for Surveillance and Reassessment of Accredited Laboratories 8. IAF/ILAC A2:2010 IAF/ILAC Multi-Lateral Mutual Recognition Arrangements (Arrangements): Requirements and Procedures for Evaluation of a Single Accreditation Body 9. IAF/ILAC A4:2004 Guidance on the Application of ISO/IEC ISO/IEC 17020:2004 General criteria for the operation of various types of bodies performing inspection 10 5 Przypis PCA: PN-EN ISO/IEC 17043:2011; 6 Przypis PCA: Tłumaczenie dokumentu na j. polski jest dostępne na stronach: ; 7 Przypis PCA: PN-EN ISO/IEC 17025:2005; 8 Przypis PCA: PN-EN ISO 15189:2008; 9 Przypis PCA: PN-EN ISO/IEC 17011:2006; 10 Przypis PCA: PN-EN ISO/IEC 17020:2006; Strona 8/8

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA Numer publikacji EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA (EA MLA) CEL Niniejszy dokument określa warunki Wielostronnego Porozumienia EA, w ramach którego sygnatariusze wzajemnie uznają równoważność swoich

Bardziej szczegółowo

Polityka ILAC dotycząca spójności pomiarowej wyników pomiarów. ILAC Policy on the Traceability of Measurement Results

Polityka ILAC dotycząca spójności pomiarowej wyników pomiarów. ILAC Policy on the Traceability of Measurement Results Polityka ILAC dotycząca spójności pomiarowej wyników pomiarów ILAC Policy on the Traceability of Measurement Results ILAC-P10:01/2013 ILAC International Laboratory Accreditation Cooperation Członkami ILAC,

Bardziej szczegółowo

EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA

EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA EA INF/04:2012 Deklaracja akceptacji i uznawania działań prowadzonych w ramach EA MLA Numer Publikacji EA-INF/04:2012 OŚWIADCZENIE O AKCEPTACJI I UZNAWANIU DZIAŁALNOŚCI PROWADZONEJ W RAMACH EA MLA CEL

Bardziej szczegółowo

ILAC-R7:09/2009. Zasady stosowania Znaku ILAC MRA

ILAC-R7:09/2009. Zasady stosowania Znaku ILAC MRA Zasady stosowania Znaku ILAC MRA Prawa autorskie ILAC 2009 Organizacje zamierzające wykorzystać niniejszą publikację w celach związanych z edukacją, normalizacją, akredytacją, dobrą praktyką w ocenie zgodności

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ISO/IEC 17020:2012 w akredytacji jednostek inspekcyjnych

Zastosowanie ISO/IEC 17020:2012 w akredytacji jednostek inspekcyjnych Zastosowanie ISO/IEC 17020:2012 w akredytacji jednostek inspekcyjnych ILAC-P15:06/2014 ILAC International Laboratory Accreditation Cooperation Członkami ILAC, organizacji, która jest nadrzędnym organem

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF

Dokument obowiązkowy IAF IAF MD 4:2008 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący stosowania wspomaganych komputerowo technik auditowania ( CAAT ) w akredytowanej certyfikacji

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

EA-INF/04:2016 Oświadczenie o akceptacji i uznawaniu działalności prowadzonej w ramach EA MLA

EA-INF/04:2016 Oświadczenie o akceptacji i uznawaniu działalności prowadzonej w ramach EA MLA EA European co-operation for Accreditation EA Europejska Współpraca w dziedzinie Akredytacji Numer publikacji EA-INF/04:2016 Oświadczenie o akceptacji i uznawaniu działalności prowadzonej w ramach EA MLA

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA ORGANIZATORÓW BADAŃ BIEGŁOŚCI WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Wydanie 4 Warszawa, 1.08.2014 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Ogólne zasady udzielania i utrzymywania akredytacji

Bardziej szczegółowo

EA-2/15. Wymagania EA dotyczące akredytacji w zakresach elastycznych. Numer publikacji CEL

EA-2/15. Wymagania EA dotyczące akredytacji w zakresach elastycznych. Numer publikacji CEL Numer publikacji EA-2/15 Wymagania EA dotyczące akredytacji w zakresach elastycznych CEL Celem niniejszego dokumentu jest ustalenie w ramach EA ogólnych wymagań umożliwiających akredytowanym CAB przyjęcie

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF. Ocena akredytacyjna jednostek oceniających zgodność prowadzących działalność w wielu krajach. Wydanie 2 IAF MD 12:2016

Dokument obowiązkowy IAF. Ocena akredytacyjna jednostek oceniających zgodność prowadzących działalność w wielu krajach. Wydanie 2 IAF MD 12:2016 IAF ML 12:2016 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Ocena akredytacyjna jednostek oceniających zgodność prowadzących działalność w wielu krajach Strona 2 z 10 International

Bardziej szczegółowo

PS-04 Programy szkoleń personelu badań nieniszczących

PS-04 Programy szkoleń personelu badań nieniszczących UL. CHAŁUBIŃSKIEGO 8, 00-613 WARSZAWA tel. +48 22 490 29 02, fax. +48 22 830 00 62, e-mail: info@tdt.pl PS-04 Programy szkoleń personelu badań nieniszczących Dokument ten nie może być wykorzystywany przez

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI PODMIOTÓW ZAGRANICZNYCH. Wydanie 1 Warszawa, r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI PODMIOTÓW ZAGRANICZNYCH. Wydanie 1 Warszawa, r. PCA POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI PODMIOTÓW ZAGRANICZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 05-05-2005 r. Wprowadzenie Ogólną zasadą PCA jest prowadzenie działalności akredytacyjnej tylko

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości

Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII Anna Wróblewska Instytut Nafty i Gazu, Kraków Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości Wstęp W procesie

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI TRANSGRANICZNEJ. Wydanie 2 Warszawa, 21.11.2011 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI TRANSGRANICZNEJ. Wydanie 2 Warszawa, 21.11.2011 r. POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA AKREDYTACJI TRANSGRANICZNEJ Wydanie 2 Warszawa, 21.11.2011 r. Spis treści 1. Wprowadzenie 3 2. Zasady akredytacji transgranicznej 3 3. Świadczenie akredytowanych

Bardziej szczegółowo

Akredytacja metod badawczych jako podstawa potwierdzenia kompetencji wykonywania badań w laboratoriach

Akredytacja metod badawczych jako podstawa potwierdzenia kompetencji wykonywania badań w laboratoriach Anna Krawczuk WROCŁAWSKIE CENTRUM BADAŃ EIT+ Akredytacja metod badawczych jako podstawa potwierdzenia kompetencji wykonywania badań w laboratoriach WROCŁAWSKIE CENTRUM BADAŃ EIT+ AKREDYTACJA DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW W ZAKRESACH ELASTYCZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 15.05.2009 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 2 Cel 3 Polityka PCA dotycząca akredytowania laboratoriów w zakresach

Bardziej szczegółowo

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji Numer publikacji EA-3/11:2009 Dokument obowiązkowy Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji CEL W niniejszym dokumencie przedstawiono politykę EA dotyczącą jednostek akredytujących

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015

Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015 IAF ID 11:2015 International Accreditation Forum, Inc. Dokument Informacyjny IAF Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015

Bardziej szczegółowo

Zmiany w wymaganiach polityk PCA: DA-05, DA-06 i DAB-07

Zmiany w wymaganiach polityk PCA: DA-05, DA-06 i DAB-07 POLLAB-PETROL 23-24.04.2012, Warszawa. Zmiany w wymaganiach polityk PCA: DA-05, DA-06 i DAB-07 Jolanta Kowalczyk 1 DA-05 Polityka dotycząca uczestnictwa w badaniach biegłości wydanie 5 z 17.11.2011 r.

Bardziej szczegółowo

Polityka ILAC dotycząca niepewności pomiaru przy wzorcowaniu. ILAC Policy for Uncertainty in Calibration

Polityka ILAC dotycząca niepewności pomiaru przy wzorcowaniu. ILAC Policy for Uncertainty in Calibration Polityka ILAC dotycząca niepewności pomiaru przy wzorcowaniu ILAC Policy for Uncertainty in Calibration ILAC-P14:01/2013 ILAC International Laboratory Accreditation Cooperation Członkami ILAC, organizacji,

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie terminologii stosowanej w punkcie 5.1 oraz wytyczne dotyczące ocenianych aspektów

Wyjaśnienie terminologii stosowanej w punkcie 5.1 oraz wytyczne dotyczące ocenianych aspektów Numer Publikacji EA-2/13M S1 2013 Wyjaśnienie terminologii stosowanej w punkcie 5.1 oraz wytyczne dotyczące ocenianych aspektów CEL Celem niniejszego suplementu jest dostarczenie wyjaśnień i udzielenie

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI ZASADY STOSOWANIA SYMBOLI AKREDYTACJI PCA. Wydanie 12 Warszawa, 28.02.2012 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI ZASADY STOSOWANIA SYMBOLI AKREDYTACJI PCA. Wydanie 12 Warszawa, 28.02.2012 r. POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI ZASADY STOSOWANIA SYMBOLI AKREDYTACJI PCA Wydanie 12 Warszawa, 28.02.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Postanowienia ogólne...3 3 Forma, wygląd, umiejscowienie symboli

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA ORGANIZATORÓW BADAŃ BIEGŁOŚCI Projekt nr 2 Wydania 5 Warszawa, 25.02.2016 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Wymagania akredytacyjne i warunki akredytacji organizatorów

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF dotyczący oceny zarządzania kompetencjami jednostki certyfikującej,

Dokument obowiązkowy IAF dotyczący oceny zarządzania kompetencjami jednostki certyfikującej, IAF MD 10:2013 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący oceny zarządzania kompetencjami jednostki certyfikującej, zgodnie z normą ISO/IEC 17021

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIA MIĘDZYLABORATORYJNE JAKO ELEMENT STEROWANIA JAKOŚCIĄ BADAŃ W ZESPOLE LABORATORIÓW BADAWCZYCH INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ

PORÓWNANIA MIĘDZYLABORATORYJNE JAKO ELEMENT STEROWANIA JAKOŚCIĄ BADAŃ W ZESPOLE LABORATORIÓW BADAWCZYCH INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 3 (155) 2010 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 3 (155) 2010 ARTYKUŁY-REPORTS Halina Deptuła* PORÓWNANIA MIĘDZYLABORATORYJNE JAKO ELEMENT STEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Ślesin maj 2008

Prezentacja Ślesin maj 2008 Prezentacja Ślesin maj 2008 1 POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI ul. Szczotkarska 42 01-382 Warszawa Tel. (0 22) 355-70-00; Fax. (0 22) 355 70 18 http:// www.pca.gov.pl e-mail: sekretariat@ pca.gov.pl 2 Praemonitus,

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF dotyczący zastosowania normy ISO/IEC 17021 w auditach zintegrowanych systemów zarządzania

Dokument obowiązkowy IAF dotyczący zastosowania normy ISO/IEC 17021 w auditach zintegrowanych systemów zarządzania IAF MD 11:2013 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący zastosowania normy ISO/IEC 17021 w auditach zintegrowanych systemów zarządzania Wydanie

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Dr inż. Maciej Wojtczak, Politechnika Łódzka Badanie biegłości (ang. Proficienty testing) laboratorium jest to określenie, za pomocą

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Anna Warzec Dariusz Nerkowski Plan wystąpienia Definicje

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW MEDYCZNYCH Wydanie 3 Warszawa, 16.07.2015 r. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 2. Wymagania akredytacyjne i warunki akredytacji laboratoriów medycznych...3

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH WYKONUJĄCYCH POMIARY EMISJI ZE ŹRÓDEŁ STACJONARNYCH Projekt Wydania 2 Warszawa, 30.10.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 2 2 Definicje...

Bardziej szczegółowo

SPÓJNOŚĆ POMIAROWA JAKO NARZĘDZIE ZAPEWNIENIA JAKOŚCI. mgr inż. Piotr Lewandowski

SPÓJNOŚĆ POMIAROWA JAKO NARZĘDZIE ZAPEWNIENIA JAKOŚCI. mgr inż. Piotr Lewandowski SPÓJNOŚĆ POMIAROWA JAKO NARZĘDZIE ZAPEWNIENIA JAKOŚCI mgr inż. Piotr Lewandowski Polskie Centrum Akredytacji Polskie Centrum Akredytacji (PCA) jako jednostka nadzorująca m.in. pracę laboratoriów wzorcujących

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYLABORATORYJNE BADANIA BIEGŁOŚCI W

MIĘDZYLABORATORYJNE BADANIA BIEGŁOŚCI W RAPORT MIĘDZYLABORATORYJNE BADANIA BIEGŁOŚCI LABORATORIÓW BADAJĄCYCH MIĘSO NA OBECNOŚĆ WŁOŚNI METODĄ WYTRAWIANIA WSPOMAGANEGO MIESZADŁEM BADANIA DODATKOWE Marzec 2010 1 Spis treści Zawartość I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady stosowania Znaku IAF MLA

Ogólne zasady stosowania Znaku IAF MLA (IAF) Dokument IAF MLA Ogólne zasady stosowania Znaku IAF MLA Wydanie 2, Wersja 2 (IAF ML 2:2011) Wyd. 2, W.2 Ogólne zasady stosowania Znaku IAF MLA Strona 2 z 16 (IAF) wprowadza i utrzymuje programy akredytacji

Bardziej szczegółowo

WWW. ATOMIK.PL ATOMIK

WWW. ATOMIK.PL ATOMIK OFERTA WWW..PL SPIS TREŚCI: 1. Prezentacja firmy 2. Informacja o jednostce certyfikującej: w Polsce: Polskie Centrum Akredytacji oraz międzynarodowej jednostce ILAC/MRA 3. Certyfikat Akredytacji go 4.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności i wody pitnej

Bezpieczeństwo żywności i wody pitnej pca Poniżej publikujemy skróty referatów wygłoszonych przez pracowników Polskiego Centrum Akredytacji podczas seminarium, które odbyło się 29 marca 2012 r. Spotkanie miało charakter konferencji towarzyszącej

Bardziej szczegółowo

Porównania międzylaboratoryjne narzędziem pomocnym w ocenie kompetencji technicznych Laboratorium Badań Metrologicznych ITB MORATEX

Porównania międzylaboratoryjne narzędziem pomocnym w ocenie kompetencji technicznych Laboratorium Badań Metrologicznych ITB MORATEX M. Cichecka Porównania międzylaboratoryjne narzędziem pomocnym w ocenie kompetencji technicznych Laboratorium Badań Metrologicznych ITB MORATEX Instytut Technologii Bezpieczeństwa MORATEX WSTĘP Norma PN-EN

Bardziej szczegółowo

Elastyczny zakres akredytacji

Elastyczny zakres akredytacji Elastyczny zakres akredytacji podejście praktyczne na przykładzie laboratoriów Centrum Badań Jakości sp. z o.o. w Lubinie Katarzyna Rajczakowska Warszawa, grudzień 2010 r. Elastyczny zakres w dokumentach

Bardziej szczegółowo

BADANIA BIEGŁOŚCI OZNACZENIA SKŁADU MORFOLOGICZNEGO W ODPADACH KOMUNALNYCH. 13.02.2014 Warszawa Przygotował: Daria Garzeł

BADANIA BIEGŁOŚCI OZNACZENIA SKŁADU MORFOLOGICZNEGO W ODPADACH KOMUNALNYCH. 13.02.2014 Warszawa Przygotował: Daria Garzeł BADANIA BIEGŁOŚCI OZNACZENIA SKŁADU MORFOLOGICZNEGO W ODPADACH KOMUNALNYCH 13.02.2014 Warszawa Przygotował: Daria Garzeł PROGRAM 1. Metodyka pobierania próbek odpadów komunalnych 2. Oznaczanie składu morfologicznego

Bardziej szczegółowo

EA-7/04 Zgodność z prawem jako część akredytowanej certyfikacji w odniesieniu do ISO 14001:2004

EA-7/04 Zgodność z prawem jako część akredytowanej certyfikacji w odniesieniu do ISO 14001:2004 Numer publikacji EA-7/04 Zgodność z prawem jako część akredytowanej certyfikacji w odniesieniu do ISO 14001:2004 CEL Tekst niniejszego dokumentu został opracowany przez grupę roboczą w European co-operation

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA WERYFIKATORÓW ROCZNYCH RAPORTÓW DOTYCZĄCYCH EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH Wydania 5 Warszawa, 29.04.2016 r. Spis treści: 1 Wprowadzenie...3 2 Wymagania akredytacyjne

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QMP Wydanie 2 Warszawa, 21.12.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Definicje... 3 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW WZORCUJĄCYCH Projekt Wydania 9 z dnia 23.09.2015 r.) Warszawa, DD.MM.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Wymagania akredytacyjne i warunki akredytacji

Bardziej szczegółowo

DAB-07, W 9, EA-4/18:2010

DAB-07, W 9, EA-4/18:2010 WYMAGANIA DLA LABORATORIÓW BADAWCYCH KONTROLA JAKOŚCI BADAŃ DAB-07, W 9, 10.09.2012 EA-4/18:2010 ANDRZEJ BRZYSKI, 2012 AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE EA-4/18:2010 Wytyczne dotyczące

Bardziej szczegółowo

EA-7/05 Wytyczne EA dotyczące zastosowania normy ISO/IEC 17021:2006 w auditach połączonych

EA-7/05 Wytyczne EA dotyczące zastosowania normy ISO/IEC 17021:2006 w auditach połączonych Numer publikacji EA-7/05 Wytyczne EA dotyczące zastosowania normy ISO/IEC 17021:2006 w auditach połączonych CEL Niniejszy dokument został przygotowany przez grupę zadaniową pod kierunkiem Komitetu EA ds.

Bardziej szczegółowo

Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym prawnie. Justyna Czyrko Uniwersytet w Białymstoku

Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym prawnie. Justyna Czyrko Uniwersytet w Białymstoku Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym prawnie Justyna Czyrko Uniwersytet w Białymstoku DEFINICJE Regulator, organ stanowiący Termin oznaczający wyodrębniony w celu wykonywania określonych zadań

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK Akredytacja TPA INSTYTUT BADAŃ TECHNICZNYCH SP. Z O.O. 2 Akredytacja LICZBA BADAŃ AKREDYTOWANYCH W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK OCENIAJĄCYCH ZGODNOŚĆ DO CELÓW NOTYFIKACJI Wydanie 2 Warszawa, 24.11.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Definicje... 4 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QAFP Wydanie 2 Warszawa, 10.09.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Definicje... 3 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

Marzena Mazurowska tel

Marzena Mazurowska tel Kompetentny organizator badań biegłości w świetle wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17043:2011 Marzena Mazurowska marzena.mazurowska@wp.pl tel. 661-465-771 Kompetentny organizator badań biegłości w świetle wymagań

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ILAC Wymagania dotyczące kompetencji organizatorów programów badań biegłości

Wytyczne ILAC Wymagania dotyczące kompetencji organizatorów programów badań biegłości Wytyczne ILAC Wymagania dotyczące kompetencji organizatorów programów badań biegłości ILACG13:08/2007 Prawa autorskie ILAC 2007 ILAC zachęca do autoryzowanego reprodukowania niniejszej publikacji w całości

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 10 czerwca 2008 r. (11.06) (OR. en) 10575/08 ENV 365 PISMO PRZEWODNIE od: Komisja Europejska data otrzymania: 9 czerwca 2008 r. do: Sekretariat Generalny Rady Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM BADANIA BIEGŁOŚCI

PROGRAM BADANIA BIEGŁOŚCI P O B I E R A N I E P R Ó B E K K R U S Z Y W Opracował: Zatwierdził: Imię i Nazwisko Przemysław Domoradzki Krzysztof Wołowiec Data 28 maja 2015 r. 28 maja 2015 r. Podpis Niniejszy dokument jest własnością

Bardziej szczegółowo

Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym przepisami prawa Justyna Czyrko

Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym przepisami prawa Justyna Czyrko Badania mikrobiologiczne w obszarze regulowanym przepisami prawa Justyna Czyrko Warszawa, 2014.11.25 Definicje Obszar regulowany w którym istnieją państwowe przepisy prawne określające wymagania. Regulator,

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja poddyscyplin i częstotliwość uczestnictwa w PT/ILC wg DA-05 - laboratoria upoważnione do badań w ramach urzędowego nadzoru.

Identyfikacja poddyscyplin i częstotliwość uczestnictwa w PT/ILC wg DA-05 - laboratoria upoważnione do badań w ramach urzędowego nadzoru. Identyfikacja poddyscyplin i częstotliwość uczestnictwa w PT/ILC wg DA-05 - laboratoria upoważnione do badań w ramach urzędowego nadzoru. Waldemar Korol Instytut Zootechniki - PIB Krajowe Laboratorium

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH

PROGRAM PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH Dokumentacja wykonana w ramach projektu SPOWKP/1.1.2/183/032 INSTYTUT ŁĄCZNOŚCI PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY JEDNOSTKA DS. PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH PROGRAM PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Informacje przedstawiane w sprawozdaniach z badań w aspekcie miarodajności wyników

Informacje przedstawiane w sprawozdaniach z badań w aspekcie miarodajności wyników Informacje przedstawiane w sprawozdaniach z badań w aspekcie miarodajności wyników XVIII Sympozjum POLLAB Kołobrzeg 22.05.2012 r. Tadeusz Matras Andrzej Kober 2 Sprawozdanie z badań W rozumieniu normy

Bardziej szczegółowo

Ocena i wykorzystanie informacji podanych w świadectwach wzorcowania i świadectwach materiałów odniesienia

Ocena i wykorzystanie informacji podanych w świadectwach wzorcowania i świadectwach materiałów odniesienia Ocena i wykorzystanie informacji podanych w świadectwach wzorcowania i świadectwach materiałów odniesienia XIX Sympozjum Klubu POLLAB Kudowa Zdrój 2013 Jolanta Wasilewska, Robert Rzepakowski 1 Zawartość

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Wydanie 10 Warszawa, 16.10.2013 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Ogólne zasady udzielania i utrzymywania akredytacji

Bardziej szczegółowo

STEROWANIE JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ

STEROWANIE JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ Bogumiła Zwierchanowska* STEROWANIE JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ W artykule opisane zostały działania Laboratorium Wzorcującego ITB, akredytowanego przez Polskie Centrum

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/57/WE W SPRAWIE INTEROPERACYJNOŚCI SYSTEMU KOLEI WE WSPÓLNOCIE Wydanie 1 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY 97/23/WE W SPRAWIE URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH ORAZ DYREKTYWY 2009/105/WE W SPRAWIE PROSTYCH ZBIORNIKÓW CIŚNIENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości / Porównania międzylaboratoryjne

Badania biegłości / Porównania międzylaboratoryjne zastępuje wydanie 5 z dnia 17.01.2013 r. 1. Cel procedury Badania biegłości / Porównania międzylaboratoryjne Celem procedury jest zapewnienie, że badania biegłości / porównania międzylaboratoryjne organizowane

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące poziomu i częstości uczestnictwa w badaniach biegłości

Wytyczne dotyczące poziomu i częstości uczestnictwa w badaniach biegłości Dokument doradczy EA-4/18: 2010 Wytyczne dotyczące poziomu i częstości uczestnictwa w badaniach biegłości CEL Celem niniejszego dokumentu jest promowanie harmonizacji pomiędzy jednostkami akredytującymi

Bardziej szczegółowo

Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB. Wzorcowania wewnętrzne wyposażenia pomiarowego w praktyce

Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB. Wzorcowania wewnętrzne wyposażenia pomiarowego w praktyce Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB Wzorcowania wewnętrzne wyposażenia pomiarowego w praktyce Użytkownicy przyrządów pomiarowych w organizacjach zobowiązani są do zachowania spójności pomiarowej.

Bardziej szczegółowo

Międzylaboratoryjne badania porównawcze wyznaczania skłonności powierzchni płaskiego wyrobu do mechacenia i pillingu wg PN-EN ISO 12945:2002

Międzylaboratoryjne badania porównawcze wyznaczania skłonności powierzchni płaskiego wyrobu do mechacenia i pillingu wg PN-EN ISO 12945:2002 Międzylaboratoryjne badania porównawcze wyznaczania skłonności powierzchni płaskiego wyrobu do mechacenia i pillingu wg PN-EN ISO 12945:2002 ZOFIA MOKWIŃSKA 1. Wprowadzenie Zjawisko pillingu i mechacenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI I N D U S T R Y

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI I N D U S T R Y PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI I N D U S T R Y Edycja nr 1 Opracował: Zatwierdził: Imię i Nazwisko Przemysław Domoradzki Krzysztof Wołowiec Data 17 lutego 2014 17 lutego 2014 Podpis Niniejszy dokument jest własnością

Bardziej szczegółowo

UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM ITB W ROKU 2011

UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM ITB W ROKU 2011 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2(162)2012 Bogumiła Zwierchanowska* UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM ITB W ROKU

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF

Dokument obowiązkowy IAF IAF MD 1:2007 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący zasad próbkowania w procesach certyfikacji organizacji wielooddziałowych (IAF MD 1:2007)

Bardziej szczegółowo

Jednostka: Wersja: 01. Obowiązuje od: tel: (22) , fax: (22) , TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o.

Jednostka: Wersja: 01. Obowiązuje od: tel: (22) , fax: (22) , TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Jednostka: Wytyczne: Sygnatura: TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Ogólne wytyczne do uznawania laboratorium jako kwalifikowanego dostawcy TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. w odniesieniu do ISO/IEC 17025 i

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK OCENIAJĄCYCH DO DZIAŁALNOŚCI OBJĘTEJ ROZPORZĄDZENIEM WYKONAWCZYM KOMISJI (UE) NR 402/2013 Wydanie 1 Warszawa, 13.03.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO LPO DO AKREDYTACJI

PRZYGOTOWANIE LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO LPO DO AKREDYTACJI PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (149) 2009 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (149) 2009 ARTYKUŁY - REPORTS Bogumiła Zwierchanowska* PRZYGOTOWANIE LABORATORIUM WZORCUJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH JAKO ELEMENT STRATEGII POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ W ZAKRESIE PODNOSZENIA WIARYGODNOŚCI BADAŃ NAUKOWYCH

AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH JAKO ELEMENT STRATEGII POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ W ZAKRESIE PODNOSZENIA WIARYGODNOŚCI BADAŃ NAUKOWYCH 63/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH JAKO ELEMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE BADANIA BIEGŁOŚCI WEDŁUG PN-EN ISO/IEC KONTROLA JAKOŚCI BADAŃ ANDRZEJ BRZYSKI, 2013

OGÓLNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE BADANIA BIEGŁOŚCI WEDŁUG PN-EN ISO/IEC KONTROLA JAKOŚCI BADAŃ ANDRZEJ BRZYSKI, 2013 OGÓLNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE BADANIA BIEGŁOŚCI WEDŁUG PN-EN ISO/IEC 17043 KONTROLA JAKOŚCI BADAŃ ANDRZEJ BRZYSKI, 2013 Koordynator jedna lub więcej osób odpowiedzialnych za organizację i zarządzanie wszystkimi

Bardziej szczegółowo

Świadectwa wzorcowania zawartość i interpretacja. Anna Warzec

Świadectwa wzorcowania zawartość i interpretacja. Anna Warzec Świadectwa wzorcowania zawartość i interpretacja Anna Warzec WSTĘP Plan wystąpienia ŚWIADECTWO WZORCOWANIA Spójność pomiarowa Wyniki wzorcowania Zgodność z wymaganiami POTWIERDZANIE ZGODNOŚCI WZORCOWANEGO

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW URZĘDOWYCH WYKONUJĄCYCH BADANIA POZOSTAŁOŚCI ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN NA POTRZEBY ROLNICTWA EKOLOGICZNEGO Projekt P3 Projekt wydania 1 Warszawa, 19.09.2016

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK OCENIAJĄCYCH ZGODNOŚĆ DO CELÓW NOTYFIKACJI Wydanie 1 Warszawa, 26.09.2013 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 3 2 Definicje... 4 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek.

Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek. Strona 1 z 9 Data Stanowisko Imię i nazwisko Podpis Autor dokumentu 20.12.2016 KT Sławomir Piliszek Sprawdził 20.12.2016 KJ Agata Wilczyńska- Piliszek Zatwierdził do stosowania 20.12.2016 KT Sławomir Piliszek

Bardziej szczegółowo

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek.

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek. Strona 1 z 9 Data Stanowisko Imię i nazwisko Podpis Autor dokumentu 03.08.2015 KT Sławomir Piliszek Sprawdził 03.08.2015 KJ Agata Wilczyńska- Piliszek Zatwierdził do stosowania 03.08.2015 KT Sławomir Piliszek

Bardziej szczegółowo

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości Materiały Kierownik Laboratorium Systemu Zarządzania Jakością w Laboratoriach wg Zagadnienie do przerobienia 1. System wzajemnego uznawania na świecie i w Polsce oraz rola akredytacji laboratoriów w systemie

Bardziej szczegółowo

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek.

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek. Strona 1 z 9 Data Stanowisko Imię i nazwisko Podpis Autor dokumentu 20.12.2016 KT Sławomir Piliszek Sprawdził 20.12.2016 KJ Agata Wilczyńska- Piliszek Zatwierdził do stosowania 20.12.2016 KT Sławomir Piliszek

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wyników uzyskanych w międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych zawierające oszacowanie niepewności pomiaru

Opracowanie wyników uzyskanych w międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych zawierające oszacowanie niepewności pomiaru Centralne Laboratorium Badawcze (CLB) Opracowanie wyników uzyskanych w międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych zawierające oszacowanie niepewności pomiaru Praca nr 09300038 Warszawa, grudzien 2008

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące wdrożenia systemu akredytacji laboratoriów medycznych

Wytyczne dotyczące wdrożenia systemu akredytacji laboratoriów medycznych Wytyczne dotyczące wdrożenia systemu akredytacji laboratoriów medycznych ILAC-G26:07/2012 Prawa autorskie ILAC 2012 ILAC zachęca do autoryzowanego reprodukowania swoich publikacji w całości lub w części

Bardziej szczegółowo

IATF 16949:2016 Zatwierdzone Interpretacje

IATF 16949:2016 Zatwierdzone Interpretacje :2016 Zatwierdzone Interpretacje Standard, wydanie pierwsze, został opublikowany w październiku 2016 roku i obowiązuje od 1 stycznia 2017 roku. Niniejsze Zatwierdzone Interpretacje zostały ustalone i zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM (LPO)

UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM WZORCUJĄCYM (LPO) PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 2 (154) 2010 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 2 (154) 2010 Bogumiła Zwierchanowska* UTRZYMANIE WDROŻONEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA W LABORATORIUM

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Nazwa przedmiotu: Nadzór nad rynkiem w UE, system akredytacji Blok zajęciowy fakultatywny Forma zajęć wykład Wymiar godzinowy 10 h

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg normy PN-EN ISO/IEC w pigułce

Akredytacja laboratoriów wg normy PN-EN ISO/IEC w pigułce Akredytacja laboratoriów wg normy PN-EN ISO/IEC 17025 w pigułce Rajmund Michalski Sytuacja na rynku usług laboratoryjnych w Polsce rozwija się dynamicznie. Aby na tym trudnym rynku utrzymać się należy

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów sądowych Accreditation of forensic laboratories

Akredytacja laboratoriów sądowych Accreditation of forensic laboratories ARCH. MED. SĄD. KRYMINOL., 2010, LX, 308-314 PRACE POGLĄDOWE / REVIEWS Ireneusz Sołtyszewski Akredytacja laboratoriów sądowych Accreditation of forensic laboratories Z Katedry Kryminalistyki i Medycyny

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH RZECZOZNAWCÓW SAMOCHODOWYCH Wydanie 4 Warszawa, 19.05.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 2 2 Definicje... 2 3 Wymagania akredytacyjne...

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH

PROGRAM PORÓWNAŃ MIĘDZYLABORATORYJNYCH GDDKiA Oddział w Olsztynie 10-083 Olsztyn, al. Warszawska 89 Wydział Technologii - Laboratorium Drogowe 11-041 Olsztyn, ul. Sokola 4b tel.: (89) 522 09 30, fax: (89) 521 89 44 e-mail: sekretariat_ols_ld@gddkia.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Badania Biegłości z zakresu pobierania i analizy próbek wody basenowej PM-WB

Badania Biegłości z zakresu pobierania i analizy próbek wody basenowej PM-WB Strona 1 z 10 Data Stanowisko Imię i nazwisko Podpis Autor dokumentu 20.12.2016 KT Sławomir Piliszek Sprawdził 20.12.2016 KJ Agata Wilczyńska- Piliszek Zatwierdził do stosowania 20.12.2016 KT Sławomir

Bardziej szczegółowo