STOSOWANIE KWALIFIKOWANEGO MATERIAŁU SIEWNEGO A EFEKTY PRODUKCJI ZBÓŻ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STOSOWANIE KWALIFIKOWANEGO MATERIAŁU SIEWNEGO A EFEKTY PRODUKCJI ZBÓŻ"

Transkrypt

1 POSTĘP BIOLOGICZNY Prof. dr hab. Edward Arseniuk Dr Tadeusz Oleksiak Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie STOSOWANIE KWALIFIKOWANEGO MATERIAŁU SIEWNEGO A EFEKTY PRODUKCJI ZBÓŻ Blisko 8 mln ha uprawianych zbóż powoduje, że Polska jest liczącym się w Unii Europejskiej producentem. Pod względem udziału w zasiewach (13,3%) jesteśmy na drugim, a pod względem wielkości zbiorów (9,9%) na trzecim miejscu w UE. Gorzej wypadamy pod względem uzyskiwanych plonów średni poziom plonowania zbóż w Polsce z lat odpowiada 7% średniej w Unii Europejskiej. O pozycji Polski mierzonej poziomem uzyskiwanych plonów w znacznej mierze decydują glebowo-przyrodnicze warunki uprawy, na które nie mamy większego wpływu. Pod względem jakości gleb, rozkładu opadów i temperatur znacznie ustępujemy państwom z zachodniej części kontynentu europejskiego. Dlatego bezpośrednie porównania uzyskiwanych wyników są bardzo mylące i krzywdzące dla polskich rolników. Choć i pod względem wysokości osiąganych plonów na tle innych państw UE widoczny jest u nas postęp. Zasoby gleb dobrych są bardzo ograniczone. Zgodnie z zaakceptowanymi przez Komisję Europejską kryteriami 53% użytków rolnych to obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Stuczyński T. 26), a ponad 4% gleb Polski charakteryzuje się niską jakością i przydatnością rolniczą. Znacznie krótszy jest okres wegetacji (w stosunku do Francji około 2 dni). Czynnikiem ograniczającym są także opady. Na zachodzie kontynentu sumy opadów są znacznie wyższe niż w Polsce. Środkowa Polska (Mazowsze, Wielkopolska, Kujawy) obok wschodniej Hiszpanii i Sycylii należą do regionów o najmniejszych opadach w Europie (Krasowicz S. i in. 29). Możliwości wzrostu plonów metodami agrotechnicznymi mają swoje granice i dodatkowo są limitowane presją na ograniczenie nawożenia mineralnego czy eliminowaniem kolejnych dostępnych środków chemicznej ochrony roślin. Dlatego dla zmniejszenia dystansu należy jak najpełniej wykorzystywać osiągnięcia postępu biologicznego. Postęp biologiczny jest relatywnie tanim środkiem produkcji. Koszty ponoszone na kwalifikowany materiał siewny, który Zboża wysokiej jakości wydanie 6 maj 213 r. 1

2 HODOWLA a) średnia z lat jest nośnikiem postępu biologicznego, są zdecydowanie mniejsze niż koszty nawożenia, niższe są również niż przeciętne koszty ochrony chemicznej. Hodowla dostarcza rolnikom nowe odmiany odporne na stresy wywoływane przez choroby i szkodniki oraz czynniki środowiska. Jednak, nie są to cechy niezmienne. U starych odmian uprawianych przez wiele lat, rozmnażanych z nasion niekwalifikowanych, uzyskiwane plony maleją w następstwie zmian genetycznych, przełamywania odporności na stresy biotyczne i w efekcie silniejszego porażenia przez patogeny. Przyczynia się to do wynikającego z interakcji genotypowo-środowiskowej, a określanego, jako wyradzanie się odmian, spadku ilości, jakości i wartości użytkowej plonu. W efekcie prowadzi to do zmniejszenia opłacalności upraw. Dlatego, aby skutecznie korzystać z postępu biologicznego w postaci wyższego plonowania oraz premii w postaci poprawionej odporności, należy stosować nowe odmiany, których nośnikiem jest kwalifikowany materiał siewny. Kwalifikowany materiał siewny (KMS) spełnia dwie podstawowe funkcje w produkcji rolniczej: zapewnia producentom nasiona o sprawdzonych parametrach siewnych, co jest pierwszym i niezbędnym elementem umożliwiającym prawidłowy przebieg całego cyklu produkcji roślinnej; 38,3 Irlandia Holandia Belgia Wielka Niemcy Francja Dania Luxembo Szwecja Włochy Austria Czechy Wegry Slowenia Slovakia Polska Finlandia Litwa Łotwa Rumunia Hiszpania Grecja Estonia Portugali Bułgaria Cypr b) średnia z lat ,2 Irlandia Belgia Holandia Wielka Niemcy Francja Dania Luxembo Szwecja Włochy Slowenia Austria Czechy Polska Wegry Litwa Bułgaria Słowacja Finlandia Łotwa Hiszpania Estonia Grecja Rumunia Cypr Portugal Rys. 1. Plony pszenicy w państwach UE Źródło: Oleksiak T. Obliczenia własne na podstawie danych Eurostatu. b.d 2 Zboża wysokiej jakości wydanie 6 maj 213 r.

3 MATERIAŁ SIEWNY umożliwia wprowadzanie postępu biologicznego do produkcji, czyli umożliwia upowszechnienie i korzystanie z odmian dostosowanych do zmieniających się warunków uprawy oraz oczekiwań odbiorców. % Możliwości zwiększania produkcji poprzez intensyfikację nawożenia i ochronę roślin wyczerpują się. Dlatego będzie się zwiększało znaczenie doskonalenia roślin uprawnych i wykorzystywanie biologicznych czynników wzrostu. Już obecnie udział czynnika biologicznego we wzroście plonowania zbóż w Polsce oceniany jest na 5-6%, a będzie on jeszcze wzrastał. Dla przykładu: w Wielkiej Brytanii, gdzie średnie plony pszenicy w produkcji wynoszą prawie 8 ton z hektara, udział ten już obecnie szacowany jest na 9%. Pod względem udziału kwalifikowanego materiału siewnego w produkcji, wśród państw UE wyprzedzają nas niemal wszyscy. Dzieje się tak, mimo że relacje cen nasion kwalifikowanych do cen zbytu produktów rolnych są w Polsce zbliżone do notowanych w większości innych unijnych krajów. Przyczynami niższego zużycia kwalifikowanego materiału siewnego w Polsce jest przede wszystkim wysoki udział małych gospodarstw, o niskim poziomie produkcji oraz relatywnie słabo rozwinięty sektor nasienny. Powierzchnia użytków rolnych Polski to 8,2% całej powierzchni użytków rolnych UE, natomiast wartość rynku nasiennego Polski, wynosi 3,1%, a udział w eksporcie UE to zaledwie 1%. Problem niskiego udziału kwalifikowanego materiału siewnego w zasiewach i konieczność upowszechnienia jego stosowania w produkcji był od wielu lat niemal tematem dyżurnym wśród producentów nasion, co jednak nie wpływało na zatrzymanie i odwrócenie niekorzystnych trendów w zaopatrzeniu. Ostatnie lata przyniosły jednak wyraźne symptomy poprawy w tym zakresie. Począwszy od 27 r. obserwujemy powolną odbudowę rynku nasiennego i wzrost produkcji. Ożywienie rynku nasion można wiązać z wprowadzeniem systemu dopłat do kwalifikowanego materiału siewnego zbóż. Zainteresowanie rolników dopłatami wzrasta, o czym świadczy rosnąca liczba składanych wniosków. W 212 r. producenci rolni złożyli w Agencji Rynku Rolnego 65,2 tys. wniosków o dopłaty do materiału siewnego, czyli o 3,6% więcej niż w 211 r. Najwięcej wniosków złożono w Oddziałach Terenowych ARR w Poznaniu (24% wszystkich wniosków), w Bydgoszczy (15%) i we Wrocławiu (1%). W 212 r. z ARR, z tytułu dopłat do kwalifikowanego materiału siewnego, rolnicy otrzymali 98 mln złotych za 885 tys. ha powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych kwalifikowanym materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany, z czego uprawy zbóż stanowiły 95,9% 1 ). 1 Na podstawie danych Agencji Rynku Rolnego 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1,, 8,2 powierzchni użytków rolnych UE 3,1 wartości rynku nasion UE 2,6 imporcie nasion 1, eksporcie Rys. 2. Udział Polski w europejskim rynku nasion w 21 roku Źródło: Oleksiak T. Obliczenia własne na podstawie danych International Seed Federation (ISF) i GUS. Zboża wysokiej jakości wydanie 6 maj 213 r. 3

4 PLANTACJE NASIENNE tys. ha Rys. 3. Powierzchnia plantacji zbóż Źródło: PIORiN O pozytywnych zmianach na rynku nasiennym w ostatnich latach świadczy rosnąca powierzchnia plantacji nasiennych zbóż (Rysunek 3), podaż i sprzedaż nasion. Wzrasta udział plantacji nasiennych w ogólnej powierzchni uprawy zbóż. Nieco lepiej wypadają też porównania z innymi państwami. W okresie, gdy przystępowaliśmy do UE (lata ), plantacje nasienne pszenicy w Polsce stanowiły,9% łącznej powierzchni zasiewów na ziarno, a wielkość produkcji nasiennej w relacji do powierzchni uprawy pszenicy odpowiadała 22% średniej w UE. Obecnie (średnio dla lat ) udział plantacji nasiennych wynosi 1,6%, a wielkość produkcji nasion na hektar stanowi 63% średniej dla UE. Użycie dobrego materiału siewnego jest pierwszym i niezbędnym elementem umożliwiającym prawidłowy przebieg całego cyklu produkcji roślinnej. Stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego to: gwarancja jakości użytego materiału siewnego. Tylko stosując materiał siewny, zaopatrzony w urzędową etykietę, mamy pewność i gwarancję jakości użytych nasion, jak również możliwość ewentualnej reklamacji, możliwość przeprowadzenia precyzyjnego siewu dostosowanego do odmiany i stanowiska, a tym samym uzyskanie oszczędności z tytułu mniejszych ilości wysiewu, pewność uzyskania właściwej obsady, szybkich i równomiernych wschodów, a także wyrównanego rozwoju łanu i dojrzewania nasion, możliwość skorzystania z profesjonalnie zaprawionego materiału siewnego. Zapewnia to dobrą zdrowotność upraw, ograniczenie występowania chorób i szkodników, a tym samym wpływa korzystnie na stabilność plonowania, lepsza zdrowotność (wyższa odporność na choroby i szkodniki), a w efekcie mniejsze wydatki na ochronę, wyższa jakość zgodna z oczekiwaniami odbiorców w efekcie łatwiejsza sprzedaż. Dobry, kwalifikowany materiał siewny pozwala wykorzystać możliwości oferowane przez hodowlę, a w efekcie osiągać wyższe plony, lepszą opłacalność i większe dochody dla rolnika. Niski udział kwalifikowanego materiału siewnego w zasiewach to jedna z podstawowych przyczyn znacznych rozbieżności między możliwymi do uzyskania, a praktycznie osiąganymi plonami zbóż. Średni poziom plonów w produkcji w ostatnim 1-leciu nie zmieniał się znacząco i wynosił około 46% plonów osiąganych w doświadczeniach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO) prowadzonych w warunkach przeciętnej agrotechniki. Efekty stosowania kwalifikowanego materiału siewnego oceniono na podstawie wyników badań prowadzonych w latach w grupie około 5 gospodarstw towarowych. Na polach, na których stosowano kwalifikowany materiał siewny, uzyski- 4 Zboża wysokiej jakości wydanie 6 maj 213 r.

5 EFEKTY wano istotnie wyższe plony wszystkich badanych gatunków zbóż. Różnice wahały się od 6,5% w przypadku jęczmienia jarego do 22,6% w przypadku żyta. W wartościach bezwzględnych przyrost plonów, na polach, gdzie stosowano kwalifikowany materiał siewny, wynosił od 2,6 dla jęczmienia jarego do 8,3 dla pszenicy ozimej. Dla każdego gatunku wartość uzyskanego przyrostu plonu była większy niż dodatkowe koszty związane z zakupem kwalifikowanego materiału siewnego. Po uwzględnieniu przysługujących rolnikom dopłat do kwalifikowanego materiału siewnego, różnice w koszcie użytego materiału siewnego wahały się od 54 do 163 zł/ha, co odpowiadało wartości ziarna od,7 do 2. Wielkość efektu kwalifikowanego materiału siewnego wynika głównie z osiągniętego postępu w hodowli, a także z różnicy między potencjałami plonotwórczymi starych, znajdujących się dotychczas w uprawie odmian, i nowych, wprowadzanych wraz z materiałem siewnym. Dlatego największy wzrost plonowania uzyskiwano stosując nasiona nowych odmian pszenicy ozimej, gdzie postęp hodowli jest najszybszy, oraz żyta, gdzie wymiana nasion jest relatywnie najniższa, a udział starych odmian jest relatywnie duży. Stosowanie nasion kwalifikowanych jest w tym przypadku, często wprowadzaniem zupełnie nowej jakości pod względem potencjału plonowania. Po wielu latach dominacji jednej bardzo dobrej odmiany (Dańkowskie Złote) wchodzą do uprawy nowe odmiany o zwiększonym potencjale plonowania, także odmiany heterozyjne. W skali kraju, średni efekt stosowania kwalifikowanego materiału siewnego zbóż (ważony udziałem gatunku w strukturze zasiewów) wynosi 5,84 dt/ ha. Upowszechnienie KMS zbóż i osiągnięcie, średniego europejskiego poziomu jego stosowania w produkcji, czyli około 55%, pozwoliłoby na coroczny wzrost plonów o blisko 2 mln ton ziarna. % ,6 Żyto 16, ozima 16, Pszenżyto ozime 12, jara 1,2 Owies 6,5 Jęczmień jary Rys. 4. Wzrost plonowania zbóż na polach, na których zastosowano kwalifikowany materiał siewny Źródło: Obliczenia własne T. Oleksiak ,3 1,8 ozima 6,7 1, Żyto różnica w plonach 5,5 4,9 2, 1,7 Pszenżyto ozime jara 3,5,7 Owies 2,6 1,1 Jęczmień jary w tym dodatkowe koszty zakupu nasion Rys. 5. Efekty stosowania kwalifikowanego materiału siewnego zbóż Źródło: Obliczenia własne T. Oleksiak Zboża wysokiej jakości wydanie 6 maj 213 r. 5

DLACZEGO ZBOŻA... Prof. dr hab. Edward Arseniuk Dr Tadeusz Oleksiak Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy POTENCJAŁ

DLACZEGO ZBOŻA... Prof. dr hab. Edward Arseniuk Dr Tadeusz Oleksiak Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy POTENCJAŁ POTENCJAŁ Prof. dr hab. Edward Arseniuk Dr Tadeusz Oleksiak Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy DLACZEGO ZBOŻA... Prosta technologia uprawy, względnie niskie koszty produkcji

Bardziej szczegółowo

Działania prowadzone w ramach zadania

Działania prowadzone w ramach zadania ZAD. 7.1 ANALIZA FUNKCJONOWANIA RYNKU NASIENNEGO ORAZ TWORZENIE SYSTEMÓW INFORMACJI WSPIERAJĄCYCH PODEJMOWANIE STRATEGICZNYCH DECYZJI W SEKTORZE HODOWLANO NASIENNYM ROŚLIN UPRAWNYCH. PW Ulepszanie Roślin

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie Na przełomie września i października 2010 r., w krajowym skupie, monitorowane rodzaje zbóż podstawowych były o około 2% droższe niż tydzień wcześniej.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Realizacja mechanizmu Dopłat do materiału siewnego w województwie pomorskim.

Realizacja mechanizmu Dopłat do materiału siewnego w województwie pomorskim. Realizacja mechanizmu Dopłat do materiału siewnego w województwie pomorskim. Mechanizm dopłat do materiału siewnego wykorzystywanego w produkcji od samego początku funkcjonowania tj. od 2007 roku cieszy

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2010

ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA. Radzików, Błonie RYNEK NASION 2010 INSTYTUT HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY ZAKŁAD NASIENNICTWA I NASIONOZNAWSTWA PRACOWNIA EKONOMIKI NASIENNICTWA I HODOWLI ROŚLIN Radzików, 05-870 Błonie RYNEK NASION 2010 Raport

Bardziej szczegółowo

RYNEK NASION Raport Rynkowy

RYNEK NASION Raport Rynkowy RYNEK NASION 2015 Raport Rynkowy Dr inż. Tadeusz Oleksiak 1. Produkcja kwalifikowanego materiału siewnego Według danych Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) łączna masa materiału

Bardziej szczegółowo

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002 Kod kraju pochodzenia 12. Soja Uwagi ogólne Wyniki z doświadczeń PDO dla soi opracowano po dwuletnim okresie w 2011 i 2012 roku. Doświadczenia przeprowadzono w trzech punktach doświadczalnych: SDOO w Przecławiu,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych

USTAWA. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych USTAWA z dnia.... 2006 r. PROJEKT o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych Art. 1. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji mleka w latach oraz projekcja do 2020 roku

Opłacalność produkcji mleka w latach oraz projekcja do 2020 roku Opłacalność produkcji mleka w latach 2014-2015 oraz projekcja do 2020 roku Seminarium, IERiGŻ-PIB, 02.09.2016 r. dr inż. Aldona Skarżyńska mgr Konrad Jabłoński Koszty ekonomiczne i dochód z zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zebranie sekcji zbóż i roślin strączkowych. kwiecień, 2013 roku

Zebranie sekcji zbóż i roślin strączkowych. kwiecień, 2013 roku Zebranie sekcji zbóż i roślin strączkowych kwiecień, 2013 roku Plan spotkania:. 1. Podsumowanie sytuacji popytowo-podażowej na rynku zbóż jarych i roślin strączkowych w sezonie wiosna 2013 roku. 2. Prognozy

Bardziej szczegółowo

13. Soja. Uwagi ogólne

13. Soja. Uwagi ogólne 13. Soja Uwagi ogólne Wyniki z doświadczeń PDO dla soi opracowano po trzyletnim okresie badań w 2012, 2013 i 2014 roku. Doświadczenia w roku 2014 zlokalizowano w czterech punktach: SDOO Przecław, ZDOO

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Hurtownia Materiałów Przemysłowych. FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A Kutno

Hurtownia Materiałów Przemysłowych. FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A Kutno Hurtownia Materiałów Przemysłowych FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A 99-300 Kutno Materiał siewny: JĘCZMIEŃ Odmiany: JARE I OZIME Producent: KWS Polska 2 SPIS Odmiany jare: 1. KWS OLOF Odmiany

Bardziej szczegółowo

ogółem pastewne jadalne

ogółem pastewne jadalne Znaczenie roślin strączkowych w polskim rolnictwie Powierzchnia uprawy Powierzchnia zasiewów roślin strączkowych w Polsce w okresie ostatnich 25 lat ulegała dużym zmianom, największą powierzchnię, (ponad

Bardziej szczegółowo

Rynek zbóż w Polsce i Unii Europejskiej - perspektywa jego rozwoju dla polskich rolników

Rynek zbóż w Polsce i Unii Europejskiej - perspektywa jego rozwoju dla polskich rolników prof. dr hab. Jerzy Grabiński dr Andrzej Madej IUNG-PIB w Puławach Opinia dotycząca perspektyw rozwoju rynku zbóż w Polsce (odpowiedź na pismo z dnia 20 grudnia 2016 roku nr RRW-015-119-2016 (3) Rynek

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ PSZENŻYTO JARE WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uwagi ogólne i omówienie wyników Pszenżyto jare jest zbożem o stosunkowo mniejszym znaczeniu. Według GUS w strukturze zasiewów w 2013 powierzchnia uprawy pszenżyta wynosiła

Bardziej szczegółowo

Minimalne ilości materiału siewnego na 1 ha Kto może ubiegać się o dopłaty?

Minimalne ilości materiału siewnego na 1 ha Kto może ubiegać się o dopłaty? Komunikat Agencja Rynku Rolnego informuje, że 15 kwietnia 2008 roku rozpoczyna nabór wniosków na dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. - postęp genetyczny i agrotechniczny

1. Wstęp. - postęp genetyczny i agrotechniczny Efektywność Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego w województwie opolskim dla pszenicy ozimej. Postęp genetyczny i agrotechniczny na tle warunków pogodowych. Porejestrowe Doświadczalnictwo

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wprowadzające.

Wiadomości wprowadzające. - Wymagania edukacyjne z warzywnictwa. Wiadomości wprowadzające. znajomość różnych gatunków warzyw umiejętność rozróżniania podstawowych gatunków warzyw znajomość rodzajów produkcji warzywnej znajomość

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Tabela 46. Pszenżyto jare odmiany badane w 2016 r.

Tabela 46. Pszenżyto jare odmiany badane w 2016 r. Pszenżyto jare Pszenżyto jare ma najmniejsze znaczenie gospodarcze wśród wszystkich gatunków zbóż, gdyż jego uprawa zajmuje niewielki areał i w bilansie paszowym kraju nie odgrywa większej roli. Ziarno

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na potrzeby energetyki

Uprawa roślin na potrzeby energetyki INSTYTUT UPRAWY NAWOŻENIA I GLEBOZNAWSTWA PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Uprawa roślin na potrzeby energetyki Szczecin 3 grudnia 2009 Promocja rozwiązań sprzyjających produkcji energii niskoemisyjnej Polska

Bardziej szczegółowo

TYDZIEŃ 44/2016 (31 PAŹDZIERNIKA - 6 LISTOPADA 2016)

TYDZIEŃ 44/2016 (31 PAŹDZIERNIKA - 6 LISTOPADA 2016) Strona 1 z 5 Sparks Polska Od: "Sparks Polska" Wysłano: 2 listopada 2016 01:34 Temat: Raport pogodowy Sparks Polska i kondycja upraw w Polsce i na świecie - 44/2016 TYDZIEŃ 44/2016

Bardziej szczegółowo

Pszenżyto jare. Uwagi ogólne

Pszenżyto jare. Uwagi ogólne Pszenżyto jare Uwagi ogólne Pszenżyto jare jest zbożem o mniejszym znaczeniu gospodarczym, w strukturze zasiewów województwa pomorskiego zajmuje ok. 2%, ale zaznacza się tendencja wzrostowa uprawy tego

Bardziej szczegółowo

Rzepak jary. Uwagi ogólne

Rzepak jary. Uwagi ogólne Rzepak jary Uwagi ogólne Rzepak jary zarówno w województwie, jak i w całym kraju, ma mniejsze znaczenie gospodarcze niż rzepak ozimy. W latach 2000-2010 powierzchnia uprawy wahała się od 22 do 81 tys.ha

Bardziej szczegółowo

VIII Owies. Tabela 41. Owies badane odmiany w 2012 roku. Rok wpisania do

VIII Owies. Tabela 41. Owies badane odmiany w 2012 roku. Rok wpisania do VIII Owies W przeciwieństwie do jęczmienia jarego, w krajowym rejestrze dominują odmiany rodzimej hodowli i są to w ponad 90% odmiany żółtoziarniste, jedna odmiana jest brązowoziarnista natomiast pięć

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PRODUKCJI RONICZEJ W POLSCE W KONTEKŚCIE WPR

ZMIANY W PRODUKCJI RONICZEJ W POLSCE W KONTEKŚCIE WPR ZMIANY W PRODUKCJI RONICZEJ W POLSCE W KONTEKŚCIE WPR dr hab. Mariusz Matyka prof. nadzw. IRWIR-PAN, Warszawa, 04.04. 2016 Referat przygotowano w ramach realizacji zadania 1.8 Programu Wieloletniego IUNG-PIB

Bardziej szczegółowo

Dopłaty z tytułu zuz ytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego

Dopłaty z tytułu zuz ytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego Dopłaty z tytułu zuz ytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie w 2013 r. Agencja Rynku Rolnego udziela w ramach

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. Wrzesień 2004 Dorota Stankiewicz Informacja

Bardziej szczegółowo

3. Technologia uprawy pszenicy ozimej Produkcja i plony Odmiany pszenicy Zmianowanie Termin siewu

3. Technologia uprawy pszenicy ozimej Produkcja i plony Odmiany pszenicy Zmianowanie Termin siewu SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ I ZBOŻA... 11 1. Biologia zbóż... 11 1.1. Pochodzenie i udomowienie zbóż... 11 1.1.1. Pszenica... 13 1.1.2. Jęczmień... 14 1.1.3. Żyto... 15 1.1.4. Owies... 15 1.1.5. Pszenżyto...

Bardziej szczegółowo

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Groch siewny ma duże znaczenie w grupie roślin bobowatych, jako roślina jadalna i pastewna. Odgrywa bardzo ważną rolę w płodozmianie, jako roślina przerywająca częste następstwo

Bardziej szczegółowo

Wyniki doświadczeń odmianowych GRYKA 2014, 2015

Wyniki doświadczeń odmianowych GRYKA 2014, 2015 CENTRALNY OŚRODEK BADANIA ODMIAN ROŚLIN UPRAWNYCH Wyniki doświadczeń odmianowych GRYKA 2014, 2015 Słupia Wielka 2015 Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych 63-022 Słupia Wielka tel.: 61 285

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mające charakter pomocy de minimis

Dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mające charakter pomocy de minimis Dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mające charakter pomocy de minimis w rolnictwie Dopłaty są udzielane do powierzchni gruntów ornych

Bardziej szczegółowo

Wyniki doświadczeń odmianowych JĘCZMIEŃ JARY 2014, 2015

Wyniki doświadczeń odmianowych JĘCZMIEŃ JARY 2014, 2015 CENTRALNY OŚRODEK BADANIA ODMIAN ROŚLIN UPRAWNYCH Wyniki doświadczeń odmianowych JĘCZMIEŃ JARY (dobór komponentów do mieszanek) 2014, 2015 Słupia Wielka 2015 Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowano Program poprawy jakości produktów rolnych poprzez zwiększenie zużycia kwalifikowanego materiału siewnego. Do realizacji dopłat

Bardziej szczegółowo

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r.

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r. VIII Owies Owies jest tańszy w uprawie niż inne zboża. Wymaga, bowiem nie tylko mniej intensywnego nawożenia, ale również mniejszej ochrony chemicznej. Wadą natomiast jest niższa cena ziarna na rynku.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła

Wykorzystanie możliwe wyłącznie z podaniem źródła M I N I S T E R S T W O R O L N I C T W A I R O Z W O J U W S I ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rejestracja środków ochrony roślin dla upraw małoobszarowych i na zasadach wzajemnego uznania

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rejestracja środków ochrony roślin dla upraw małoobszarowych i na zasadach wzajemnego uznania Rejestracja środków ochrony roślin dla upraw małoobszarowych i na zasadach wzajemnego uznania Przemysław Kiełek Michałowice, 15 marca 2013 r. 1 Zakres prezentacji: zmiana prawodawstwa (rozporządzenie 1107/2009),

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne i wsparcie PROW w Polsce w okresie programowania

Rolnictwo ekologiczne i wsparcie PROW w Polsce w okresie programowania Rolnictwo ekologiczne i wsparcie PROW w Polsce w okresie programowania 2007-13 Jarosław Stalenga Józef Tyburski IUNG-PIB Puławy UWM Olsztyn Kluczbork, 11.04.2012 Powierzchnia UR w gospodarstwach EKO na

Bardziej szczegółowo

Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny

Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny Podjęte środki, zabezpieczenia i działania w zapewnieniu dostawy materiału siewnego na najbliższe zasiewy przez przemysł nasienny Grzegorz Piechowiak Przewodniczący Zarządu Komitetu Firm Nasiennych PIN

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2010 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W pierwszym tygodniu października br. w krajowym skupie zbóż przeważały spadkowe tendencje cen. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

150 lat tradycji nauk rolniczych w Puławach Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego

150 lat tradycji nauk rolniczych w Puławach Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego IUNG-PIB wspiera produkcję zbóż w Polsce Stanisław Krasowicz Puławy, 2012 150 lat tradycji nauk rolniczych w Puławach 1862 - Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny 1917 - Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków.

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. Rzepak ozimy i jary Z dobrych nasion dobry plon Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. www.bayercropscience.pl Edycja 2015 Spis treści Rzepak ozimy...................................

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja plantacji

Pielęgnacja plantacji PRODUKCJA ROŚLINNA CZĘŚĆ III TECHNOLOGIE PRODUKCJI ROŚLINNEJ Podręcznik dla uczniów szkół kształcących w zawodzie technik rolnik Praca zbiorowa pod redakcją prof. Witolda Grzebisza WYDANIE I HORTPRESS

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Tab.92. Rzepak jary. Warunki agrotechniczne doświadczeń. Rok zbioru 2014

Tab.92. Rzepak jary. Warunki agrotechniczne doświadczeń. Rok zbioru 2014 RZEPAK JARY Doświadczenia z rzepakiem jarym prowadzono w Głubczycach na jednym poziomie agrotechniki. W 2014 roku badano 17 odmian (9 populacyjnych i 8 mieszańcowych). Warunki agrotechniczne prowadzenia

Bardziej szczegółowo

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

RYNEK NASION Raport rynkowy

RYNEK NASION Raport rynkowy RYNEK NASION 2017 Raport rynkowy Dr inż. Tadeusz Oleksiak 1. Produkcja kwalifikowanego materiału siewnego Według danych Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) łączna ilość materiału

Bardziej szczegółowo

Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia

Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia prof. dr hab. Eberhard Makosz IV Międzynarodowa Konferencja Porzeczkowa Białowieża, 2 6 czerwca 2014 r. Światowa produkcja

Bardziej szczegółowo

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Warszawa, 10 października 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Na co zwrócić uwagę wybierając materiał siewny zbóż ozimych?

Na co zwrócić uwagę wybierając materiał siewny zbóż ozimych? .pl https://www..pl Na co zwrócić uwagę wybierając materiał siewny zbóż ozimych? Autor: Karol Bogacz Data: 10 maja 2017 Zboża ozime znajdują się obecnie w zaawansowanych stadiach rozwojowych w zdecydowanej

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny rynkowe Ŝywca wieprzowego Pogłębia się obniŝka cen skupu trzody chlewnej w Polsce. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 24-30.01.2011

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 1/ WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 93-176 Łódź ul. Suwalska 29 tel. 42 6839-100, 6839-101 URZĄD STATYSTYCZNY W ŁODZI Informacja sygnalna http://www.stat.gov.pl/urzedy/lodz/index.htm

Bardziej szczegółowo

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 tys. ha. Zainteresowanie produkcją tego zboża systematycznie

Bardziej szczegółowo

RYNEK NASION Raport rynkowy

RYNEK NASION Raport rynkowy RYNEK NASION 2016 Raport rynkowy Dr inż. Tadeusz Oleksiak 1. Produkcja kwalifikowanego materiału siewnego Według danych Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) łączna ilość materiału

Bardziej szczegółowo

Czynniki determinujące opłacalność produkcji wybranych produktów rolniczych w perspektywie średnioterminowej

Czynniki determinujące opłacalność produkcji wybranych produktów rolniczych w perspektywie średnioterminowej Czynniki determinujące opłacalność produkcji wybranych produktów rolniczych w perspektywie średnioterminowej Konferencja nt. WPR a konkurencyjność polskiego i europejskiego sektora żywnościowego 26-28

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 40/2010 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny skupu żywca Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 27.09-03.10.2010 r. za 1 kg żywca wieprzowego w kraju płacono przeciętnie

Bardziej szczegółowo

Pszenżyto ozime i jare - opóźniony termin siewu mgr inż. Aneta Ferfecka - SDOO Przecław

Pszenżyto ozime i jare - opóźniony termin siewu mgr inż. Aneta Ferfecka - SDOO Przecław Pszenżyto ozime i jare - opóźniony termin siewu mgr inż. Aneta Ferfecka - SDOO Przecław Wstęp Doświadczenie zostało założone w SDOO w Przecławiu. Celem doświadczenia było określenie reakcji odmian na opóźniony

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.) RYNEK ZBÓŻ NR 18/2011 12 maja 2011

Bardziej szczegółowo

Groch siewny odmiany ogólnoużytkowe

Groch siewny odmiany ogólnoużytkowe Groch siewny odmiany ogólnoużytkowe Powierzchnia uprawy grochu zarówno form ogólnoużytkowych jak i pastewnych nie zwiększa się. Duże znaczenie roślin strączkowych w płodozmianie jest powszechnie uznawane

Bardziej szczegółowo

Jęczmień jary. Wymagania klimatyczno-glebowe

Jęczmień jary. Wymagania klimatyczno-glebowe Jęczmień jary W Polsce uprawia się ponad 1 mln 200 tys. ha jęczmienia, a powierzchnia uprawy nieznacznie, ale stale wzrasta. Ponad 1 mln ha zajmuje uprawa formy jarej. Wynika to ze stosunkowo niskiej mrozoodporności

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA

PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT PSZENICA LUTY 2013 R. PRODUKCJA ZBÓŻ ŚWIAT W lutowym raporcie Amerykańskiego Departamentu Rolnego (USDA): pszenicy w sezonie 2012/13 prognozowana jest na 6523,6 mln ton. W sezonie 2011/12 produkcja została oszacowana

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Jęczmień jary. Tabela 1. Jęczmień jary. Odmiany badane. Rok zbioru 2014.

Jęczmień jary. Tabela 1. Jęczmień jary. Odmiany badane. Rok zbioru 2014. Jęczmień jary Jęczmień jary uprawiany jest w siewie czystym lub mieszankach zbożowych między gatunkowych ( z pszenicą jarą, owsem). Uprawa jęczmienia jarego w woj. lubelskim zajmuje drugą pozycję pod względem

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uprawa grochu siewnego w Polsce ma długą tradycję. Gatunek ten odgrywa główną rolę w grupie roślin strączkowych, jako roślina jadalna i pastewna. Dużą wartość odżywczą białka

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 41/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny skupu żywca Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW w dniach 14-20.10.2013 r. w Polsce żywiec wieprzowy skupowano średnio po 5,77. Było

Bardziej szczegółowo

Przydatność odmian pszenicy jarej do jesiennych siewów

Przydatność odmian pszenicy jarej do jesiennych siewów Przydatność odmian pszenicy jarej do jesiennych siewów Marta Wyzińska Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach Zakład Uprawy Roślin Zbożowych mwyzinska@iung.pulawy.pl

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.

ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ. (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ (podstawa prawna: ustawa o rolniczych badaniach rynkowych z dnia 30 marca 2001 r.) RYNEK ZBÓŻ NR 52/2012 7 stycznia

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Wyniki Porejestrowych Doświadczeń Odmianowych na Dolnym Śląsku PSZENŻYTO JARE 2016 ( )

Wyniki Porejestrowych Doświadczeń Odmianowych na Dolnym Śląsku PSZENŻYTO JARE 2016 ( ) ,DOLNOŚLĄSKI ZESPÓŁ POREJESTROWEGO DOŚWIADCZALNICTWA ODMIANOWEGO Wyniki Porejestrowych Doświadczeń Odmianowych na Dolnym Śląsku PSZENŻYTO JARE 2016 (2014-2016) Zeszyt 6 ( 18 ) Bukówka. pażdziernik 2016..

Bardziej szczegółowo

Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce. Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015

Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce. Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015 Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015 Hipoteza 1. Zasoby czynników produkcji (ziemi, pracy, kapitału) wyznaczają potencjał produkcyjny

Bardziej szczegółowo

1. DUBLET 2. MILEWO 3. NAGANO

1. DUBLET 2. MILEWO 3. NAGANO 6. Pszenżyto jare W 2013 roku Krajowy Rejestr Odmian liczył 10 odmian pszenżyta jarego i 1 odmianę żyta jarego. W doświadczeniach PDOiR założonych w 2013 roku na terenie województwa łódzkiego badano 4

Bardziej szczegółowo

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Lekcje z PISA 2015 Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Grudzień 2016 Po co nam PISA? To największe badanie umiejętności uczniów na świecie Dostarcza nie tylko rankingów Przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie działalności rolniczej Warunki województwa lubuskiego

Prowadzenie działalności rolniczej Warunki województwa lubuskiego Prowadzenie działalności rolniczej Warunki województwa lubuskiego Krystyna Maciejak 04.10.2016 r. Spis rolny z 2010 roku - woj. Lubuskie na tle kraju Rolnictwo lubuskie na tle kraju w 2010 roku. Dane powszechnego

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca W dniach 8 14.06.2015 r. zakłady mięsne w Polsce objęte monitoringiem Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej MRiRW kupowały żywiec wieprzowy

Bardziej szczegółowo

Geografia rolnictwa poziom rozszerzony

Geografia rolnictwa poziom rozszerzony Geografia rolnictwa poziom rozszerzony Zadanie 1. (3 pkt) Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 53. ż ś ą ł ą ł ż ż ł Zadanie 2. (4 pkt) Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 61. ż ą ł ę ę ą ą 1 ś ł ą Zadanie 3. 51. (4 pkt)

Bardziej szczegółowo

Dobór odmian do doświadczeń PDO w województwie

Dobór odmian do doświadczeń PDO w województwie Dolnośląska Lista Zalecanych do uprawy odmian roślin uprawnych 2014 zboża i rzepak ozimy Dolnośląski Zespół Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego, spośród kilkudziesięciu odmian w każdym gatunku

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Wyniki doświadczeń odmianowych PSZENŻYTO OZIME

Wyniki doświadczeń odmianowych PSZENŻYTO OZIME CENTRALNY OŚRODEK BADANIA ODMIAN ROŚLIN UPRAWNYCH Wyniki doświadczeń odmianowych PSZENŻYTO OZIME (dobór komponentów do mieszanek) 2015 Słupia Wielka 2015 Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 43/2013

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 43/2013 RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE W ostatnim tygodniu października 2013 r. w Polsce przeważały spadki cen skupu żywca i zbytu mięsa. Ceny skupu żywca Zgodnie z danymi Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji

Bardziej szczegółowo

BRE Business Meetings. brebank.pl

BRE Business Meetings. brebank.pl BRE Business Meetings Witamy w świecie ekspertów Innowacje a wzrost gospodarczy Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku SA Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego 05.08.2010 r. brebank.pl

Bardziej szczegółowo