ŚRODOWISKO NATURALNE SZANSE I ZAGROŻENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŚRODOWISKO NATURALNE SZANSE I ZAGROŻENIA"

Transkrypt

1 Pobrano ze strony ŚRODOWISKO NATURALNE SZANSE I ZAGROŻENIA Ochrona i kształtowanie środowiska, w którym żyjemy jest koniecznością, a zatem podstawowym obowiązkiem każdego z nas, gdyż każdy z nas jest chwilowym użytkownikiem tego środowiska i ma przekazać je innym, następnym pokoleniom. Artykuł ten kieruję do wszystkich nauczycieli, których interesują zjawiska sprzyjające i zagrażające środowisku naturalnemu. Świadomość ekologiczna i wiedza na ten temat jest niezbędna by wyjaśnić dzieciom pewne zjawiska, które wokół nas zachodzą. Rozszerzenie wiedzy z tego zakresu w moim przedszkolu jest szczególnie istotne ze względu na realizację Programu Rozwoju Przedszkola. POWIETRZE Nasza planeta otoczona jest powłoką gazową, którą nazywamy atmosferą. Ta mieszanina gazów powoduje, że ziemia obserwowana z kosmosu ma barwę niebieską. Dzięki sile grawitacji utrzymuje się ona wokół ziemi. Wraz ze wzrostem wysokości staje się coraz rzadsza. Możemy wyróżnić w niej warstwy: troposfera, stratosfera, mezosfera, jonosfera, termosfera, egzosfera. Bez atmosfery życie na Ziemi byłoby niemożliwe. Chroni ona planetę przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym, a także chłodem kosmosu. Dostarcza nam powietrza. Atmosfera stwarza warunki do życia, a jednocześnie sama jest produktem procesów życiowych. Dwa podstawowe procesy, fotosynteza i oddychanie, kształtują bowiem skład procentowy powietrza.

2 Pierwszy z tych procesów stale uzupełnia zapasy tlenu atmosferycznego, drugi pochłania drogocenny tlen, wytwarzając w zamian dwutlenek węgla. Obok tlenu i dwutlenku węgla, powietrze tworzą także azot i w małym procencie gazy szlachetne. Z tej mieszaniny gazów z biologicznego punktu widzenia najważniejszy jest tlen, bowiem dzięki niemu organizmy żywe w procesie oddychania tworzą energię potrzebną do życia. Stały dostęp tlenu jest warunkiem życia większości organizmów, a jego brak oznacza dla nich śmierć. Zanieczyszczenie powietrza Obok typowych składników w powietrzu znajduje się całe mnóstwo substancji gazowych lub stałych stanowiących poważne zanieczyszczenia. Pochodzą one z wielu źródeł. Do grupy tej zaliczamy między innymi tlenki siarki, tlenki azotu, tlenki węgla, węglowodory, pyły, metale ciężkie (głownie ołów). Największa koncentracja przypada na obszary najgęściej zaludnione to jest duże miasta. Pamiętajmy jednak, że wiatr może przenieść zanieczyszczenia na duże odległości, a miejsca do tej pory nie skażone mogą ulec degradacji. Źródła zanieczyszczeń atmosfery Do najgroźniejszych źródeł zanieczyszczenia powietrza możemy zaliczyć: elektrociepłownie, piece gospodarstw domowych, środki transportu, zakłady przemysłowe, miejskie spalarnie śmieci. Wśród zakładów emitujących zanieczyszczenia do powietrza w Koszalinie i powiecie znajdują się: Miejska Energetyka Cieplna, Pomorski Przemysł Mięsny AGROS, Wytwórnia Części Samochodowych KOMETAL,

3 Koszalińskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Ogrodniczej w Karniszewicach, Sianowskie Zakłady Przemysłu Zapałczanego, Palarnia Kawy MK- Cafe w Skibnie. Skutki zanieczyszczenia atmosfery 1. Smog. 2. Kwaśne deszcze. 3. Efekt cieplarniany. 4. Dziura ozonowa. 5. Zamieranie lasów. 6. Choroby cywilizacyjne człowieka. 7. Choroba popromienna. Ad. 1. Smog jest zjawiskiem dotyczącym dużych miast, szczególnie w okresie letnim. Zanieczyszczenia powietrza takie jak pyły, sadza, tlenki węgla, siarki azotu, węglowodory unoszące się nad miastem, mieszają się z parą wodną i tworzą toksyczną zawiesinę zwaną smogiem. Ad. 2. Kwaśne deszcze głównymi winowajcami w procesie powstawania kwaśnych deszczów są tlenki siarki i azotu. Rozpuszczają się one z dużą łatwością w wodach atmosferycznych to jest w opadach deszczu bądź śniegu, powodując ich zakwaszenie. Na ziemię spadają więc zamiast czystej wody rozcieńczone kwasy siarkowy i azotowy. Zakwaszone deszcze są bardzo szkodliwe dla roślin. Uszkadzają ich liści i systemy korzeniowe. Zmieniając odczyn gleby przyczyniają się do wypłukiwania soli mineralnych, które w ten sposób stają się nieosiągalne dla roślin. Kwaśne deszcze nie pozostają bez wpływu na życie w jeziorach. Nagły dopływ kwasów do jeziora zaburza równowagę biocenotyczną. Zabytki architektury, które przetrwały setki bądź tysiące lat, w ostatnich dziesięcioleciach zaczęły się kruszyć, na skutek stałego

4 oddziaływania kwasów. Kwaśne deszcze mogą być przyczyną chorób serca, płuc, astmy, raka i niedorozwoju umysłowego dzieci. Ad. 3. Efekt cieplarniany ciepło wnikające do ziemskiej atmosfery jest nadmierne i w związku z tym jest częściowo odsyłane w przestrzeń kosmiczną. Istnieje więc naturalna równowaga między ilością ciepła dostarczonego przez słońce i odprowadzanego w kosmos. Zapewnia to stabilną temperaturę na Ziemi. Jednak działalność ludzka narusza tę równowagę. Dwutlenek węgla emitowany do atmosfery w ogromnych ilościach, gromadzi się w niej i stanowi barierę uniemożliwiającą powrót nadmiaru ciepła w kosmos. W wyniku działalności człowieka w ciągu ostatniego wieku średnia temperatura na Ziemi wzrosła aż o 1oC, a w przeciągu kolejnych stu lat może wzrosnąć o następne 2,5 oc. Niestety jest to zbyt krótki czas, aby organizmy przystosowały się do nowych temperatur. Podniesienie się temperatury może spowodować podniesienie się poziomu morza o około 40 cm. Konsekwencją będzie zalanie nisko położonych wysp i terenów przybrzeżnych. W wyniku wzrostu temperatury zginęło by wiele gatunków roślin, co spowoduje niedobór żywności, a nawet głód, także zwierzęta stałyby się bezradne. Ad. 4. Dziura ozonowa ozon stanowi naturalny filtr ograniczający przenikanie szkodliwych promieni ultrafioletowych. Ich szkodliwość polega na tym, że uszkadzają materiał genetyczny komórek skóry w wyniku czego skóra szybciej się starzeje i podlega procesom nowotworowym. Głównym sprawcą niszczenia powłoki ozonowej jest freon, gaz używany w lodówkach, systemach klimatyzacyjnych, materiałach izolacyjnych, środkach czyszczących oraz opakowaniach plastikowych i typu spray. Ad. 5. Zamieranie lasów taki stan rzeczy jest wynikiem obumierania drzew na skutek zanieczyszczeń gazowych i pyłowych atmosfery. Drzewa stale przysypywane pyłem i nadżerane przez kwaśne deszcze mają przerzedzoną koronę, pożółkłe liście, uszkodzone korzenie. Wszystkie te zmiany prowadzą do obniżenia odporności drzew na działanie niekorzystnych warunków

5 klimatycznych, szkodniki i choroby. Na działanie szkodliwych czynników szczególnie wrażliwe są lasy górskie. Tam mgły są częstsze, a opady obfitsze dlatego drzewa są wyjątkowo narażone na działanie kwaśnych deszczy. Ad. 6. Choroby cywilizacyjne człowieka zanieczyszczenia pyłowe i gazowe sprzyjają powstawaniu chorób układu oddechowego i krążenia na przykład: pylic, chronicznego zapalenia oskrzeli, raka płuc, ołowicę. Coraz więcej osób z pośród nas cierpi na alergię, czy nadwrażliwość układu odpornościowego. Poprawa stanu czystości atmosfery Czystość atmosfery można poprawić poprzez: zakładanie terenów zielonych ogrody, parki, zieleńce, stosowanie katalizatorów instalowanych w rurach wydechowych samochodów, stosowanie benzyny bezołowiowej, zaprzestanie wykorzystania węgla o dużej zawartości siarki, bądź odsiarczanie węgla, zastosowanie silników elektrycznych, instalowanie urządzeń odpylających filtry i elektrofiltry na kominach fabrycznych. WODA Jej naturalnymi rezerwuarami są wody gruntowe i wody śródlądowe (jeziora, stawy, rzeki). Jednak te drugie często są zanieczyszczone i przed użyciem trzeba je oczyścić. Morza zawierają 97,2 % wody jaka znajduje się na naszej Ziemi. Woda słodka stanowi zaledwie pozostałe 2,8 % z czego 2,1 % uwięziona jest w lodowcach. Zatem dostępna woda słodka to tylko 0,7 % rezerwuarów wody naszej planety. W drugiej połowie dwudziestego wieku stan hydrosfery drastycznie się pogorszył. W porównaniu z ubiegłymi wiekami wzrosło zużycie wody, a przecież trzeba pamiętać, że zużyta woda staje się ściekiem

6 i powracając do środowiska zanieczyszcza je. W domu człowiek zużywa ponad 100 litrów w ciągu doby, z czego do celów spożywczych tylko niewielki procent. Większość wody przetwarza więc na ścieki. Ścieki domowe to tylko mała cząstka ścieków powstałych w wyniku ogólnej działalności człowieka. Na naszym kontynencie bowiem zużycie wody do wszystkich celów wynosi średnio litrów w ciągu doby na osobę. Polska należy do krajów ubogich w wodę. Jeżeli weźmiemy pod uwagę ilość wody przypadającą na jednego mieszkańca, to wśród krajów europejskich znajdujemy się na 22 pozycji tj. na piątej od końca. Źródła zanieczyszczeń środowisk wodnych Zanieczyszczenia wód pochodzą z różnych źródeł, są nimi: 1. Ścieki komunalne. 2. Ścieki przemysłowe. 3. Ścieki pochodzące z rolnictwa (nawozy sztuczne i pestycydy wymywane z pól). 4. Opady atmosferyczne zawierające zanieczyszczenia powietrza. 5. Niezabezpieczone lub źle zabezpieczone wysypiska śmieci. 6. Wycieki ropy z tankowców. 7. Podwodne próby nuklearne. Ad. 1. Ścieki komunalne powstają w dużych aglomeracjach miejskich, wsiach, osiedlach mieszkaniowych. Do szczególnie szkodliwych substancji należą detergenty, czyli środki piorące i czyszczące, ścieki komunalne odznaczają się skażeniem bakteriologicznym, którego głównym sprawcą są szpitale. Ad. 2. Ścieki przemysłowe są to ścieki odprowadzane przez zakłady produkcyjne. Do gałęzi przemysłu najbardziej zatruwających środowisko wodne należą: górnictwo, energetyka, przemysł chemiczny i lekki, hutnictwo, przemysł maszynowy i drzewny. Olbrzymie spustoszenie w ekosystemach wodnych

7 powodują zanieczyszczenia termiczne, czyli podgrzane wody. Pochodzą głównie z elektrowni. Ciepła woda wnikając do rzeki czy jeziora zmniejsza zawartość tlenu i doprowadza do śmierci wielu zwierząt. Ad. 3. Ścieki pochodzące z rolnictwa środki chemiczne są wymywane przez deszcze do wód powierzchniowych jako tak zwane zmywy powierzchniowe. Substancje te docierają także do wód gruntowych, co jest szczególnie niebezpieczne gdyż większość gospodarstw wiejskich pobiera wodę pitną właśnie z ich zasobów. Do zanieczyszczenia wód gruntowych przyczyniają się również źle zabezpieczone szamba. Ad. 4. Opady atmosferyczne zawierające zanieczyszczenia powietrza unoszące się w atmosferze zanieczyszczenia gazowe i stałe tj. tlenki azotu, tlenki siarki, tlenki węgla, pyły docierające do zbiorników wodnych jako opad mokry. Deszcz bądź śnieg rozpuszcza w sobie te substancje i wprowadza je do rzek, jezior, mórz i oceanów. Ad. 5. Wysypiska śmieci bombami ekologicznymi są tzw. dzikie wysypiska. Potrafią one skazić na wiele lat setki jeśli nie tysiące m 3 gleby. Ad. 6. Wycieki ropy z tankowców w wyniku wycieków giną miliony zwierząt wodnych. Ropa oblepia np. ptaki uniemożliwiając im ucieczkę i zatruwając je. Ich pióra nie spełniają już funkcji termoizolacyjnej i ptaki giną z zimna. Zanieczyszczenia wód ropą naftową lub substancjami ropopochodnymi biorą się także z nieszczelności rurociągów, zbiorników i zaworów na stacjach paliw czy platformach wiertniczych. Ad. 7. Podwodne próby nuklearne wybuchy pocisków nuklearnych są źródłem promieniowania radioaktywnego, które przez setki lat degraduje środowisko na olbrzymich powierzchniach. Skutki zanieczyszczenia hydrosfery Środowisko wodne dzięki obecności pewnych drobnych organizmów mają zdolność samooczyszczenia. W procesie tym toksyczne substancje są

8 przekształcane w związki prostsze, nieszkodliwe dla środowiska. Jednak olbrzymia ilość zanieczyszczeń powoduje, że zbiorniki wodne nie są w stanie odzyskać swojej pierwotnej czystości, co gorsza ich skażenie pogłębia się i ulegają degradacji. Ścieki przemysłowe wprowadzają do wód całą gamę toksyn. Zabijają one ryby i inne organizmy wodne, bądź włączają się w obieg materii odkładają się w tkankach roślin i zwierząt np. w mięsie ryb. Inne nieco skutki wywołują ścieki komunalne. Są one źródłem skażenia bakteriologicznego, Spożywając brudną wodę możemy zachorować np. na cholerę, tyfus, żółtą febrę, zapalenie wątroby itp. Z tych oczywistych przyczyn wody pitne muszą być poddane zabiegom uzdatniania. A opady atmosferyczne zabierając po drodze zanieczyszczenia z powietrza powodują zakwaszenie wód czyniąc je szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Wiele organizmów nie toleruje kwaśnego odczynu wody i znika kolejno z zakwaszonego środowiska należą do nich na przykład: raki, łososie, ślimaki. Wody chłodnicze odprowadzane do zbiorników wodnych przez cały okrągły rok są na pozór czyste, lecz skutki jakie wywołują mogą być opłakane. Mają one podwyższoną temperaturę (tzw. zanieczyszczenia termiczne) co powoduje obniżenie zawartości tlenu w wodzie i zwierzęta nie mogą się właściwie rozwijać. Szczególnie groźne są skutki skażenia wód gruntowych ponieważ czas ich odnawiania jest bardzo długi. Toksyczne substancje przeciekające przez glebę z dzikich wysypisk śmieci, substancje ropopochodne wyciekające z nieszczelnych rurociągów zatruwają wody podziemne co powoduje skażenie głębinowych ujęć wody. Poprawa stanu czystości wody Stopień zanieczyszczenia wód można zmniejszyć poprzez: stosowanie w procesach przemysłowych tzw. technologii czystych (bezodpadowych) co pozwala na zlikwidowanie zanieczyszczeń już u źródła.

9 wprowadzenie na większą skalę zamkniętych obiegów wody w zakładach przemysłowych, polegających na kilkakrotnym wykorzystaniu tej samej wody, stosowanie w przemyśle procesów technologicznych z małą ilością wody, wprowadzanie na szerszą skalę odsalania wód kopalnianych, likwidowanie dzikich wysypisk śmieci, budowanie przyzakładowych oczyszczalni ścieków, budowanie nowych oczyszczalni ścieków, najlepiej dwu lub trzy stopniowych tzn. mechaniczno biologicznych lub mechaniczno chemiczno biologicznych, oszczędzanie wody. GLEBA Gleba pokrywa cienką warstwą powierzchnię naszej planety. Pełni w przyrodzie wiele niezastąpionych funkcji: jest miejscem życia organizmów glebowych (np. bakterii, grzybów, dżdżownic), zatrzymuje zanieczyszczenia, jest podstawą rozwoju roślin, umożliwia uprawę roli, jest rezerwuarem wód gruntowych, kształtuje krajobraz, jest schronieniem dla zwierząt, które kopią w niej nory. Zagrożenia gleby 1. Wycinanie i pożary lasów prowadzą do pustyni terenu. 2. Eksploatacja surowców przyczyniająca się do deformacji powierzchni, zaburzenia poziomu wód gruntowych i skażenia gleby.

10 3. Monokultury prowadzą do wyjałowienia gleby. 4. Przenawożenie gleb prowadzące do skażenia wód gruntowych. 5. Osuszanie obszarów i regulacja rzek obniżająca poziom wód gruntowych. 6. Intensywny wypas bydła prowadzący do erozji gleby. 7. Stosowanie chemicznych środków ochrony roślin tj. owadobójczych, chwastobójczych i grzybobójczych, zabieranie obszarów rolniczych pod budownictwo. 8. Wypalanie traw zabijających organizmy glebotwórcze. 9. Dzikie wysypiska śmieci zatruwające glebę i wody gruntowe. 10. Skażenie gleb metalami ciężkimi. 11. Zakwaszenie gleb za sprawą kwaśnych deszczów, bądź opadu suchego. Ad.1. Dzięki obecności drzew w lesie tworzy się charakterystyczny mikroklimat, gleba osłonięta przez korony drzew utrzymuje wilgoć, a opadające liście użyźniają ją. Gdy wytniemy drzewa nie będą spadały liście, więc gleba stanie się jałowa, promienie słoneczne wysuszą ją prze co stanie się twarda i wyschnie jak kora. Obszar do tej pory zielony i tętniący życiem, zamieni się w pustynię. Ad. 2. Na skutek poszukiwania i eksploatacji kopalin, grunty ulegają degradacji bowiem ze skały płonej, pozostałej po procesie poszukiwania surowca usypuje się hałdy kopalniane. U podnóża tych hałd powstają natomiast olbrzymie niecki. Nieraz w wyniku nagłych zapaści tworzą się leje zapadliskowe lub uskoki. Górnictwo prowadzi także do zmian hydrogeologicznych. W trakcie drążenia szybów kopalni przecinane są warstwy wodonośne. Wydostająca się z nich woda grozi zalaniem kopalni w zawiązku z czym trzeba ją wypompowywać, a to powoduje obniżenie poziomu wód gruntowych. Woda wypompowywana z dużych głębokości zawiera sól i odprowadzana do rzeki powoduje jej zasolenie zaburzając w nich równowagę biologiczną. Bywa także, że górnictwo staje się przyczyną

11 nadmiernego zawodnienia terenów w miejscach gdzie następuje osiadanie gruntów i w zawiązku z tym podnosi się poziom wód gruntowych. Ad. 3. Z punktu widzenia przyrody monokultura jest zjawiskiem niepożądanym. Rolnicy uprawiają często na swojej ziemi jeden gatunek roślin przez kilka lat. Rośliny te pobierają z podłoża wciąż te same składniki mineralne, co wpływa na wyjałowienie gleby. W takiej sytuacji zabiegiem celowym jest stosowanie płodozmianu. Ad. 4. Sztuczne nawożenie daje efekty tylko do pewnego momentu, dalsze zwiększenie ilości nawozów szkodzi roślinom i obniża plony. Pomimo obszernej wiedzy na ten temat wielu rolników stosuje nadmierne ilości nawozów sztucznych co jest źródłem zaburzeń chemicznych w glebie. W przenawożonej glebie rozwijają się grzyby wytwarzające toksyczne substancje biologicznie czynne. Obniżają one jej żyzność i zatruwają organizmy w niej żyjące. Nadmierna ilość stosowanych nawozów wpływa negatywnie na rośliny. Organizm roślinny ma zdolność akumulacji związków zawartych w nawozach przez co obniża się jego wartość biologiczna. Ad. 5. Pozyskiwanie nowych terenów pod uprawę dokonuje się na różne sposoby np. ludzie wycinają lasy, osuszają łąki, prowadzą tzw. meliorację. Osuszenie łąk powoduje obniżenie zwierciadła wód podziemnych, co doprowadza do erozji gleby. Zerodowane grunty tracą zaś zdolność zatrzymania wód przez co uszkadzane są biocenozy glebowe tj. zespoły organizmów glebowych. Gleba uzyskana pod uprawę rolną szybko ulega erozji, giną liczne rośliny podmokłych łąk i torfowisk, zmniejsza się liczebność ptactwa wodnego. Ad. 7. Środki chemiczne tzw. pestycydy często działają nieselektywnie, w związku z czym obok szkodników zabijają pożyteczne organizmy będące naturalnymi wrogami pasożytów. Stosowanie pestycydów prowadzi często do wyselekcjonowania pokoleń szkodników odpornych na działanie tych preparatów. Pestycydy przyczyniają się do ginięcia pszczół, które na swoim

12 ciele przenoszą truciznę do ula, gdzie następuje zatrucie wszystkich pszczół. Związki te gromadzą się w tkankach zwierząt i ludzi spożywających rośliny uprawne poddane działaniu środków ochrony roślin. Nadmiar pestycydów jest wypłukiwany przez deszcz z pól i przedostaje się do strumieni podziemnych zanieczyszczając je. Ad. 8. Wypalanie suchych traw, to zabieg całkowicie nieuzasadniony i szkodliwy. Ogień, który na powierzchni trawi rośliny, zabija również mikroorganizmy roślinne i zwierzęce żyjące pod powierzchnią i poprawiające żyzność gleby. W ogniu giną również liczne pożyteczne owady, płazy i drobne ssaki mające tam swoje kryjówki. Gleba po pożarze jest martwa biologicznie a życie na niej będzie się odradzać przez co najmniej kilka lat. Gleba jest podatna na erozję wietrzną i wodną. Nie rzadko ogień z traw przenosi się na lasy i budynki gospodarskie. Ad. 9. Na dzikie wysypiska śmieci trafiają przeróżne odpady: od typowo komunalnych poprzez odpady budowlane, opony, wraki samochodów aż do odpadów toksycznych, które stanowią największe zagrożenie dla środowiska. Składowiska odpadów niosą liczne zagrożenia dla środowiska. W stertach śmieci zachodzą procesy gnilne, w związku z czym ulatniają się z nich gazy. Gazy te ulegają czasami zapaleniu co jest przyczyną pożarów. Dzikie wysypiska stwarzają dogodne warunki do życia i rozmnażania się szczurów czy much, które są nosicielami wielu chorób zakaźnych. Obiekty te są jednak głównym źródłem skażenia gruntu. Wraz z deszczem do gleby dostają się liczne toksyny zabijające organizmy glebotwórcze i powodujące skażenie wód gruntowych. Ad. 10. W skutek działalności przemysłu ciężkiego kopalń, hut metali, wytwórni tworzyw sztucznych czy świetlówek do środowiska trafiają metale ciężkie. Szczególnie groźne dla człowieka są rtęć, ołów i kadm, wywołujące liczne choroby i zaburzenia metaboliczne. Pierwiastki te dostają się do gleby różnymi drogami. Rtęć na przykład przenika do gleby bezpośrednio

13 z wyrzuconych baterii czy termometrów, ołów wydzielany podczas pracy silników samochodowych, trafia tam w postaci opadu suchego, pyły kadmu opadają na ziemię w raz z deszczem. W glebie metale ulegają kumulacji, skąd są pobierane przez rośliny i włączane do łańcuchów pokarmowych. Roślinożercy zjadają skażone rośliny, gromadzą trujące pierwiastki w swoich ciałach. Często ostatecznym odbiorcą toksycznego ładunku jest człowiek, który zjadając skażone mięso przyjmuje wraz z nim metale ciężkie, które nie pozostają bez wpływu na nasz organizm. Rtęć odkłada się w komórkach mózgu, wywołując nieodwracalne zmiany, ołów wywołuje nadpobudliwość, bezsenność i niesprawność umysłową, a kadm w większych stężeniach zabija komórki. W naszym rejonie najbardziej skażone są gleby przy trasach wylotowych na Sianów i Kołobrzeg. Ad. 11. Widocznym sygnałem zakwaszenia środowiska są uszkodzenia drzew, w szczególności drzew iglastych. Zmiana koloru igieł na żółty, przerzedzone korony, wypuszczanie pędów zastępczych czy tworzenie się pęknięć i guzów na korze, to tylko niektóre objawy zmian chorobowych. Kwaśne deszcze uszkadzają nie tylko igły i gałęzie, ale także zakwaszają gleby. Zakwaszone gleby zdecydowanie nie sprzyjają rozwojowi roślin. Młode korzonki w kwaśnym środowisku zostaję porażone i obumierają, co znacznie obniża pobór wody z gleby. Kwas siarkowy i azotowy zabijają również grzyby, które żyją w symbiozie z korzeniami drzew pomagając im w pobieraniu wody. Drzew popadają zatem w tak zwany stres wodny i umierają z pragnienia. Za sprawą kwaśnych deszczy zmniejsza się również zawartość substancji odżywczych w glebie. Na domiar złego do zakwaszonej wody przenika wiele metali ciężkich, które dodatkowo osłabiają drzewa i zabijają wiele organizmów glebowych.

14 ODPADY Rady dotyczące postępowania z odpadami: zmniejszaj objętość odpadów poprzez zgniatanie pustych puszek, przed wyrzuceniem plastikowej butelki do pojemnika odkręć ją, nie wrzucaj szkła okiennego do pojemników na stłuczkę szklaną, nie kupuj napojów w kartonowych opakowaniach (mleko, soki) wyprodukowanych z mocno sklejonego papieru, plastiku i aluminium stanowią uciążliwy odpad dla środowiska, zbierając makulaturę oddzielaj od papieru wszelkie nie papierowe dodatki, unikaj kupowania rzeczy nie potrzebnych, kupuj towary opakowane w papier, szkło, tekturę używaj opakowań wielokrotnie, wybieraj produkty w prostych lekkich opakowaniach, przy zakupach nie bierz nowej torby foliowej ze sklepu, używaj torby z materiału, zrezygnuj z zakupu towarów trwale opakowanych, spróbuj kupować je luzem i rozpakowane, reperuj przedmioty zamiast je wyrzucać, wybieraj wyroby z materiałów, które mogą być łatwo poddane obróbce wtórnej, zbieraj na kompost odpady ogrodowe i kuchenne, unikaj jednorazowych naczyń, sztućców, zapalniczek itp., kupuj baterie nadające się do ładowania tzw. akumulatorki.

15 ZAKOŃCZENIE Od początku istnienia na Ziemi gatunek ludzki próbuje dominować nad przyrodą i zachowuje się tak jakby była mu ona powierzona na własność. Nie kto inny jak my ludzie ograbiamy przyrodę z jej bogactw, przetwarzając naturalne środowisko (w wielkie śmietniska). Podporządkowujemy sobie inne gatunki zwierząt, zmuszamy je do ciężkiej pracy, bądź hodujemy je w ciasnych klatkach. Zabieramy dzikim zwierzętom ziemię, skrawek po skrawku i stawiamy na niej betonowe bloki. Co będzie dalej? Pora się ocknąć i respektować przyrodę, jeżeli nie chcemy doprowadzić do samozagłady. Trzeba nauczyć się współdziałać z siłami natury, jeśli chcemy aby nasza planeta służyła kolejnym pokoleniom. Musimy żyć w zgodzie z naturą żyć ekologicznie. Zasady postępowania proekologicznego możemy właściwie zastosować w każdej dziedzinie życia. W każdym zachowaniu możemy okazać troskę o naszą planetę. Codzienne nawyki są niezwykle ważne, bowiem to od nich zależy przyszłość Ziemi i nasza. Niektórzy mówią sami nic nie zdziałamy, dlatego nie warto się wysilać, nie warto zmieniać swoich przyzwyczajeń bo i tak będą nie zauważalne. Nie wierzcie tym pesymistom i pamiętajcie, że wielki zmiany mają początek w każdym z nas. Są już wśród nas ludzie, którzy zmienili swoje nawyki, ludzie żyjący w zgodzie z naturą. Ty także możesz zacząć żyć ekologicznie, poczynając od drobnych zmian w swoim gospodarstwie domowym. W zawiązku z powyższym tak ważna wydaje się być edukacja proekologiczna prowadzona już od najmłodszych lat przedszkolnych. OPRACOWAŁA mgr Danuta Salacha

16 LITERATURA 1. D. Cichy, W. Michajłow, H. Sandner: Ochrona i kształtowanie środowiska. WSiP, Warszawa H. Hłuszczyk, A. Stankiewicz: Słownik szkolny Ekologia. WsiP Warszawa A. Kalinowska: Ekologia wybór przyszłości. Editions Spotkania, warszawa Emilia i Jan Frątczakowie: Edukacja ekologiczna dzieci w wieku przedszkolnym. Kujawsko Pomorskie Studium Edukacyjne, Bydgoszcz 1996.

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet

Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie galaktyk Zwiększenie masy słońca (większe przyciąganie słońca) Zderzenie dwóch planet Efekt cieplarniany Wzrost emisji CO Zanieczyszczanie gleby Zanieczyszczanie wody Zanieczyszczanie powietrza wycinanie lasów Niszczenie warstwy ozonowej Wzrost emisji CO Uderzenie w ziemię meteorytu Zderzenie

Bardziej szczegółowo

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów.

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 3. Zadanie Zaznacz wyjaśnienie pojęcia smog. A. Kryształki lodu osadzone

Bardziej szczegółowo

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia

1. Pogadanka, praca nad wykresami i schematem, praca w grupach MAGDALENA SZEWCZYK. Dział programowy : Ekologia MAGDALENA SZEWCZYK Dział programowy : Ekologia temat lekcji : Przyczyny i skutki kwaśnych deszczy Cele lekcji w kategoriach czynności uczniów (cele operacyjne): WIADOMOŚCI Uczeń: - podaje definicje kwaśnych

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic?

Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Powietrze życiodajna mieszanina gazów czy trucizna, która nie zna granic? Projekt realizuje: Zanieczyszczenia powietrza Projekt realizuje: Definicja Rodzaje zanieczyszczeń Przyczyny Skutki (dla człowieka,

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się ekologia?

Czym zajmuje się ekologia? Czym zajmuje się ekologia? Klasa: I gimnazjum Data przeprowadzenia lekcji: Prowadzący: Czas trwania lekcji: 45 minut.(jedna jednostka lekcyjna) I. Cele lekcji: a) poznawcze: zna pojęcia: ekologia, recykling,

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

Środowisko przyrodnicze - ogólny

Środowisko przyrodnicze - ogólny Ś R O D O W I S K O Środowisko to ogół elementów przyrodniczych i antropogenicznych (przyrody martwej i ożywionej, pozostających w stanie naturalnym lub przekształconym przez człowieka), tworzących otoczenie,

Bardziej szczegółowo

czynnik źródło skaŝenia działanie ołów Spaliny samochodowe Niszczy układ nerwowy i pokarmowy, powoduje otępienie, poraŝenie mięśni, znuŝenie,

czynnik źródło skaŝenia działanie ołów Spaliny samochodowe Niszczy układ nerwowy i pokarmowy, powoduje otępienie, poraŝenie mięśni, znuŝenie, czynnik źródło skaŝenia działanie rtęć Ścieki przemysłowe, zakłady produkujące lampy rtęciowe Niszczy układ nerwowy, zaburzenia wzroku i koordynacji ruchów, upośledzenie umysłowe, śmierć ołów Spaliny samochodowe

Bardziej szczegółowo

Dlaczego tak ważną role pełni gleba?

Dlaczego tak ważną role pełni gleba? Gleba jest to powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej powstała ze skały macierzystej, będącą siedliskiem życia producentów. Ta rozdrobniona skała macierzysta charakteryzuje się urodzajnością tzn. zdolnością

Bardziej szczegółowo

Zmiany w środowisku naturalnym

Zmiany w środowisku naturalnym Zmiany w środowisku naturalnym Plan gospodarki niskoemisyjnej jedną z form dążenia do czystszego środowiska naturalnego Opracował: Romuald Meyer PGK SA Czym jest efekt cieplarniany? Ziemia posiada atmosferę

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów. Scenariusz zajęć - 45 min. Grupa wiekowa: Szkoła podstawowa Temat: Jak zostać ekobohaterem? Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Bardziej szczegółowo

Niska emisja. co to takiego?

Niska emisja. co to takiego? Niska emisja co to takiego? Niska emisja to najprościej ujmując emisja szkodliwych pyłów i gazów na niskiej wysokości. W tym przypadku chodzi o emitory (kominy i inne źródła emisji) znajdujące się na wysokości

Bardziej szczegółowo

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Lp. Treść Temat Ilość godzin Cel lekcji 1 Czy człowiek musi Znaczenie i ochrona wód 2 - uświadomienie zanieczyszczać wody? konieczności ochrony

Bardziej szczegółowo

POWODZENIA! TEST A) MDCXCVIII B) MCDXCVIII C) MCDCXVIII D) MCCCCXCVIII. A) kartograf B) geodeta C) meteorolog D) archeolog

POWODZENIA! TEST A) MDCXCVIII B) MCDXCVIII C) MCDCXVIII D) MCCCCXCVIII. A) kartograf B) geodeta C) meteorolog D) archeolog Przed Tobą test zadań zamkniętych i krzyżówka. W każdym zadaniu zamkniętym tylko jedna odpowiedź jest poprawna. Swoje odpowiedzi do testu zaznacz w karcie odpowiedzi. Krzyżówkę rozwiąż na kartce, na której

Bardziej szczegółowo

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9.

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. 1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. Recykling 10. Zgnieć butelkę 11. Czy wiesz że 12. Używamy

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY

PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY PYTANIA NA MIEDZYKLASOWY KONKURS PRZYRODNICZY 1. Pierwszy Park Narodowy utworzono w Stanach Zjednoczonych. 2. Główną przyczyną "kwaśnych deszczy" są tlenki azotu i siarki. 3. Odzyskiwanie surowców z materiałów

Bardziej szczegółowo

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą DLA TRWAŁOŚCI ŻYCIA Znaczenie różnorodność biologicznej dla dobrostanu ludzkości Anna Kalinowska Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym

Bardziej szczegółowo

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych badań

Bardziej szczegółowo

Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do

Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do Dbanie o środowisko Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do zrozumienia, że nieprawidłowo z nich

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologicznie znaczy trendy Prof. Alina Matuszak-Flejszman Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 9 kwietnia 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe

Plan wykładu: Wstęp. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Zanieczyszczenia wód. Odpady stałe Plan wykładu: Wstęp Klasyfikacja odpadów i zanieczyszczeń Drogi przepływu substancji odpadowych Analiza instalacji przemysłowej w aspekcie ochrony środowiska Parametry charakterystyczne procesu oczyszczania

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ

REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA WE WŁOCŁAWKU REALIZACJA ŚCIEŻKI EKOLOGICZNEJ Koordynator ścieżki dr Wojciech Górecki Szczegółowe cele kształcenia i wychowania dla ścieżki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. DZIAŁ VI PRZYRODA WOKÓŁ NAS - 5 NR I TEMAT LEKCJI 1. Lasy liściaste i iglaste WYMAGANIA PODSTAWOWE Uczeń: wymienia warstwy

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym.

Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym. KONKURS EKOLOGICZNY Zapraszam wszystkich chętnych uczniów naszej szkoły do udziału w Konkursie Ekologicznym. - Celem konkursu jest poszerzenie wiedzy ekologicznej - Konkurs polega na rozwiązaniu testu

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe

POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe . Nazwisko i imię POWIATOWY KONKURS EKOLOGICZNO-PRZYRODNICZY /etap II, poziom szkoły podstawowe Test zawiera 30 pytań, z których każde ma tylko jedną prawidłową odpowiedź. Prawidłową odpowiedź należy podkreślić.

Bardziej szczegółowo

Opracował: Marcin Bąk

Opracował: Marcin Bąk PROEKOLOGICZNE TECHNIKI SPALANIA PALIW W ASPEKCIE OCHRONY POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO Opracował: Marcin Bąk Spalanie paliw... Przy produkcji energii elektrycznej oraz wtransporcie do atmosfery uwalnia się

Bardziej szczegółowo

VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. Graj w zielone TEST WIEDZY

VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. Graj w zielone TEST WIEDZY VIII TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ Graj w zielone TEST WIEDZY... nazwa lub numer szkoły Punktacja 1. Rozwiąż rebus i wyjaśnij znaczenie hasła : KI SAŁA AL 2pkt. Hasło:.. 2. Nauka zajmująca

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska

Temat: Zagrożenie ludności spowodowane zanieczyszczeniem środowiska Bożena Kaczmarska kaczmarska1@wp.pl nauczyciel Przysposobienia Obronnego Liceum Ogólnokształcące Nr IV im. C. K. Norwida w Ostrowcu Św. 1 KONSPEKT DO LEKCJI W KLASIE II Temat: Zagrożenie ludności spowodowane

Bardziej szczegółowo

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Lokalny ekorozwój { Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Spis treści 1. Charakterystyka środowiska Gminy Adamów 2. Ekorozwój w naszej Gminie: Segregacja śmieci Zbiórki makulatury Sprzątanie świata Zbiórka

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Agata Gąsieniec Klasa V B

Agata Gąsieniec Klasa V B Agata Gąsieniec Klasa V B Nasza Ziemia jest zależna od równowagi, w której każda istota odgrywa jakąś rolę i istnieje tylko dzięki istnieniu innej istoty. To harmonia... Nasza Ziemia liczy ponad 4 mld

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku

Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku Ochrona lasów Zanieczyszczenie atmosfery i terenu wpływa pośrednio na rozwój lasu. Naruszona bowiem zostaje równowaga chemiczna i zmieniony odczyn ph w środowisku glebowym. Działanie bezpośrednie, jak

Bardziej szczegółowo

VI TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. środowisko a zdrowie ucznia TEST WIEDZY

VI TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ. środowisko a zdrowie ucznia TEST WIEDZY VI TURNIEJ WIEDZY ZDROWOTNEJ I PROFILAKTYCZNEJ środowisko a zdrowie ucznia TEST WIEDZY... nazwa lub numer szkoły Punktacja 1. Wymień trzy znane Ci organizacje zajmujące się ochroną środowiska: a... 3p.

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ZASADY EKOLOGICZNE: Co zrobić żeby odpadów było jak najmniej? 1. Nie produkuj nowych odpadów, czyli: Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Wybieraj produkty, które nie

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

TEST na Kurs Początkowy

TEST na Kurs Początkowy Miejscowość:.. Data: TEST na Kurs Początkowy W zakresie naprawy i obsługi technicznej urządzeń i instalacji chłodniczych oraz klimatyzacyjnych zawierające substancje kontrolowane oraz obrotu tymi substancjami,

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne?

Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne? Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne? W związku z licznymi wątpliwościami jakie pojawiają się w trakcie segregacji odpadów przez mieszkańców nieruchomości, poniżej przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Ogólne charakterystyka wód naturalnych Woda występująca w przyrodzie stanowi wodny roztwór substancji nieorganicznych i organicznych, jak również zawiera koloidy i zawiesiny.

Bardziej szczegółowo

Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej

Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej Szkolny Quiz Wiedzy Ekologicznej W dniach 01.12 12.12.2014 r. w naszej szkole, z inicjatywy p. M. Marciniak i p. D. Ambrochowicz, odbyła się II edycja Szkolnego Quizu Wiedzy Ekologicznej, którego celem

Bardziej szczegółowo

Ekologia. Ochrona środowiska

Ekologia. Ochrona środowiska Grupa a Ekologia. Ochrona środowiska................................................. Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 18 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania

Bardziej szczegółowo

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY

ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ŚCIEKOWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KRZESZOWICE - DORZECZE RUDAWY Świat przyrody jest piękny, bardzo różnorodny i warto go takim zachować. Tymczasem człowiek swoimi bardzo

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Ojca Świętego Jana Pawła II. w Rabie Wyżnej. 34-721 Raba Wyżna 65. gimrabawyzna@rabawyzna.pl

Gimnazjum nr 1 im. Ojca Świętego Jana Pawła II. w Rabie Wyżnej. 34-721 Raba Wyżna 65. gimrabawyzna@rabawyzna.pl KOD UCZNIA Suma punktów Gimnazjum nr 1 im. Ojca Świętego Jana Pawła II w Rabie Wyżnej 34-721 Raba Wyżna 65 gimrabawyzna@rabawyzna.pl III Międzyszkolny Konkurs chemiczno - biologicznego BIOLCHEM dla gimnazjalistów

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie

MIEJSKIE KONKURSY PRZEDMIOTOWE PRZYRODA ROK SZKOLNY 2008/2009 EDYCJA IV. Woda w przyrodzie MIEJKIE KOKURY PRZEDMIOTOWE PRZYROD ROK ZKOLY 28/29 EDYCJ IV Woda w przyrodzie. Uważnie przeczytaj pytania i zastanów się nad odpowiedzią 2. taraj się pisać czytelnie 3. Masz 6 minut na odpowiedzi, wykorzystaj

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum

Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Szczegółowe kryteria oceniania z biologii - klasa III gimnazjum Temat lekcji Ekologia a ochrona i ochrona Czym jest gatunek? Jakie czynniki ograniczają rozmieszczenie organizmów? Przegląd wybranych gatunków

Bardziej szczegółowo

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r.

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Światowe trendy: trash art, moda recyklingowa i upcycling Fakty Każdy mieszkaniec Polski

Bardziej szczegółowo

Żywność w łańcuchu troficznym człowieka

Żywność w łańcuchu troficznym człowieka Żywność w łańcuchu troficznym człowieka Łańcuch troficzny jest to szereg grup organizmów ustawionych w takiej kolejności, że każda poprzednia jest podstawą pożywienia dla następnej. ELEMENTY ŁAŃCUCHA TROFICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Piec to nie jest kosz na śmieci!

Piec to nie jest kosz na śmieci! Piec to nie jest kosz na śmieci! Zaczęły się jesienne chłody, przed nami zima. Dymiące kominy świadczą o tym, że sezon grzewczy już się rozpoczął. Niektórzy oszczędni właściciele domów ogrzewają mieszkania

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI

WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI WYKORZYSTANIE I OCHRONA ZASOBÓW POWIERZCHNI ZIEMI Powierzchnia geodezyjna województwa kujawsko-pomorskiego według stanu w dniu 1 I 2011 r. wyniosła 1797,1 tys. ha, co stanowiło 5,7 % ogólnej powierzchni

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek Najistotniejszym problemem programu poprawy jakości wód jest budowa oczyszczalni ścieków. W przemyśle konieczne jest zamknięcie technologicznych obiegów wody, zaś w elektroenergetyce - zaprzestanie zrzutu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Scenariusz zajęć dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Temat: Niekonwencjonalne źródła energii, bezpieczeństwo energetyczne Czas: 45 minut (godzina lekcyjna) Przedmiot: Lekcja biologii lub

Bardziej szczegółowo

Kondensacja - teoria. Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA. ... dowody? Podstawy kondensacji

Kondensacja - teoria. Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA. ... dowody? Podstawy kondensacji Teoria KONDENSACJI Jak ogrzewać oszczędzając energię? Odpowiedź... KONDENSACJA... dowody? CZYM JEST KONDENSACJA? Ciepło uzyskane w wyniku reakcji spalania gazu ziemnego nazywamy ciepłem jawnym. Istnieje

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

Zbieraj z nami zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz zużyte baterie!

Zbieraj z nami zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz zużyte baterie! Zbieraj z nami zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz zużyte baterie! W numerze: 2-3 4 Zasady postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym Eko-Marsz 5 I Ty naładuj się pozytywnie

Bardziej szczegółowo

Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami

Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Chemia stosowana, odpady i zarządzanie chemikaliami Prowadzący: dr Elżbieta Megiel Plan wykładów Data Zagadnienia 7.03 Chemia stosowana 14.03 Zielona chemia 21.03

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego.

zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Emisja niska zanieczyszczenia powstające w wyniku procesów spalania paliw w lokalnychkotłowniach i piecach domowych sektora komunalno bytowego. Umownie przyjmuje się wszystkie kominy o wysokości do 40

Bardziej szczegółowo

Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015

Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015 Organizator: Partnerzy i Przyjaciele akcji: Wrocław, 25 września 2015 Akcja Sprzątamy rzeki Wrocławia jest realizowana w ramach projektu: KOMPLEKSOWY PROGRAM EDUKACYJNY NA TEMAT OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Październik 2014 rok Nauczyciel realizujący: I. Piaskowska Cele ogólne: Tworzenie warunków do poznania ekosystemu wodnego oraz znaczenia

Bardziej szczegółowo

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność

Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność TEMPERATURA Jest jedną z podstawowych w termodynamice wielkości fizycznych będąca miarą stopnia nagrzania ciał, jest wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek

TECHNIKA A EKOLOGIA Jarosław Mrozek Atmosfera jest powłoką gazową otaczającą kulę ziemską. Składa się ona z kilku, warstw różniących się gęstością, temperaturą, ciśnieniem i składem powietrza. Najistotniejsze funkcje atmosfery, polegają

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Konkurs Ekologiczne zagrożenia chemizacji rolnictwa.

Konkurs Ekologiczne zagrożenia chemizacji rolnictwa. Konkurs Ekologiczne zagrożenia chemizacji rolnictwa. ele konkursu: - kształtowanie postaw proekologicznych i prozdrowotnych. - rozwijanie zainteresowań przyrodniczych i chemicznych uczniów. - kształcenie

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla. pożyteczny czy szkodliwy?

Dwutlenek węgla. pożyteczny czy szkodliwy? Dwutlenek węgla pożyteczny czy szkodliwy? I. Sposoby otrzymywania i metody wykrywania dwutlenku Wykrywanie obecności dwutlenku węgla za pomocą wody wapiennej OBSERWACJE: Bezbarwna woda wapienna ulega zmętnieniu.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji otwartej dla nauczycieli gimnazjum w związku z Dniem Ziemi 2004 w ramach projektu Przyjazny Ziemi.

Scenariusz lekcji otwartej dla nauczycieli gimnazjum w związku z Dniem Ziemi 2004 w ramach projektu Przyjazny Ziemi. Scenariusz lekcji otwartej dla nauczycieli gimnazjum w związku z Dniem Ziemi 2004 w ramach projektu Przyjazny Ziemi. I. Informacje wstępne: nazwisko prowadzącego lekcję Dorota Giełdzik przedmiot Godzina

Bardziej szczegółowo

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!!

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!! Odpady czy śmieci? W polskim prawie nie istnieje słowo śmieci, jednak w powszechnym użyciu jest ono nawet częściej stosowane niż słowo odpady. Co jest śmieciem, a co jest odpadem? Czy słowa te można traktować

Bardziej szczegółowo

reduce reuse recycle EkoKonsument www.fundacjaarka.pl reklamówek

reduce reuse recycle EkoKonsument www.fundacjaarka.pl reklamówek 3R 3R reduce reuse recycle EkoKonsument Wie, ze wystarczy zmienić niektóre swoje przyzwyczajenia robiąc zakupy w sklepie, aby śmieci było mniej a przez to mniej kłopotów. Zastosuj prostą zasadę 3R czyli

Bardziej szczegółowo

POJĘCIA PODSTAWOWE. zanieczyszczenia stałe. PYŁ (Zapylenie, opad pyłu) MGŁA- AEROZOLE GAZY, PARY. ATMOSFERA ciekłe. zanieczyszczenia gazowe

POJĘCIA PODSTAWOWE. zanieczyszczenia stałe. PYŁ (Zapylenie, opad pyłu) MGŁA- AEROZOLE GAZY, PARY. ATMOSFERA ciekłe. zanieczyszczenia gazowe POJĘCIA PODSTAWOWE Środowisko i jego elementy. Zanieczyszczenia środowiska. Klasyfikacja. 1. Podział ze względu na źródło emisji -antropogenne (sztuczne) -biogenne (naturalne). 2. Podział ze względu na

Bardziej szczegółowo

Definicja smogu i jego rodzaje.

Definicja smogu i jego rodzaje. Smog Początki Historia smogu sięga połowy XIX wieku. Zaobserwowano go wówczas w silnie uprzemysłowionych miastach Europy. Dziś też daje się we znaki w różnych zakątkach świata smog kwaśny obserwowano w

Bardziej szczegółowo

NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ NIŻAŃSKIE PARTNERSTWO NA RZECZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ POCZĄTKI WSPÓŁPRACA Z TOWARZYSTWEM ZIEMI NIŻAŃSKIEJ W KIERUNKU ROZWOJU TRADYCJI LOKALNEJ STOWARZYSZENIE TURYSTYCZNO-EKOLOGICZNO- PRZYRODNICZE ZIEMI

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum Autor: Joanna Łęcka Temat zajęć: Czy zgasną światła na Ziemi? Alternatywne źródła energii. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Opracowanie: Magdalena Walkusz Inspektor ds. ochrony środowiska Anna Lasota Żabińska Podinspektor

Bardziej szczegółowo

ETZT 2013. 19 września 2013. Ekologiczny parking i festyn na Rynku

ETZT 2013. 19 września 2013. Ekologiczny parking i festyn na Rynku ETZT 2013 19 września 2013 Ekologiczny parking i festyn na Rynku 18 września 2013 Bezpłatne przeglądy rowerowe prowadziło stowarzyszenie Grupa Kolarska Starogard Gd. 17.09.2013 W kinie Sokół, od godz.

Bardziej szczegółowo

Dzikie wysypiska na terenie gminy Jastrzębia

Dzikie wysypiska na terenie gminy Jastrzębia Dzikie wysypiska na terenie gminy Jastrzębia Czym w ogóle są dzikie wysypiska? Dzikie wysypiska to nielegalne składowiska śmieci niezabezpieczone przed przedostaniem się szkodliwych substancji z odpadów

Bardziej szczegółowo

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie wstępne Monitoring - wstęp MONITORING ŚRODOWISKA Gdańsk, 2010 MONITORING ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach

Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach Sierpień 1992 Janusz Jeziorski Informacja Nr 62 Środowisko naturalne

Bardziej szczegółowo

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce Lipiec 1992 Elżbieta Berkowska, Jacek Głowacki Informacja Nr 53 Polska

Bardziej szczegółowo

IGRZYSKA GMIN. Etap I Test wiedzy ekologicznej

IGRZYSKA GMIN. Etap I Test wiedzy ekologicznej IGRZYSKA GMIN Etap I Test wiedzy ekologicznej /Kampania edukacyjna dot. rekultywacji gminnych składowisk odpadów komunalnych/ 1.SYMBOLEM OCHRONY PRZYRODY W POLSCE JEST: A kozica, B orzeł, C żubr, D sokół

Bardziej szczegółowo

postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii

postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii postawy mieszkańców woj. śląskiego wobec ekologii wyniki badania sondażowego Katowice, styczeń 2013 www.bcmm.com.pl WSTĘP Metodologia badawcza: sondaż wśród mieszkańców województwa śląskiego, przeprowadzony

Bardziej szczegółowo

Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK. za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w

Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK. za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w Zakładzie Gospodarki Odpadami Komunalnymi w Rzędowie RIPOK Obowiązuje od

Bardziej szczegółowo