Najlepszy wybór to BETON KOMÓRKOWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Najlepszy wybór to BETON KOMÓRKOWY"

Transkrypt

1 Najlepszy wybór to BETON KOMÓRKOWY Szanowni Pañstwo Oddajemy do Pañstwa r¹k kolejny, szósty numer Poradnika dla buduj¹cych z betonu komórkowego. Jako redaktor naczelny tego Poradnika, a zarazem Prezes Stowarzyszenia Producentów Betonów chcê powiedzieæ, e naszym marzeniem jest, aby ten i ka dy inny egzemplarz Poradnika dotar³ przede wszystkim do r¹k potencjalnego inwestora, który jeszcze nie podj¹³ ostatecznej decyzji o wyborze materia³u na œciany swojego domu. Cieszy nas bardzo poszerzaj¹ce siê grono sta³ych czytelników naszego Poradnika, studentów, s³uchaczy szkó³ œrednich o profilu budowlanym oraz pracowników ró nego rodzaju hurtowni i sk³adów materia³ów budowlanych. Wydaj¹c ten Poradnik spogl¹damy jeszcze raz wstecz, na rok 2002, rok, w którym producenci betonu komórkowego po raz kolejny poszerzyli swój udzia³ w sprzeda y materia³ów œciennych. To jest dobra wiadomoœæ dla ka dego, kto kupi³, b¹dÿ wybudowa³ dom z betonu komórkowego, jak równie i dla tych z Pañstwa, którzy siê jeszcze zastanawiaj¹, z czego budowaæ dom. Przed nowym tegorocznym sezonem budowlanym, mam g³êbok¹ nadziejê, e producenci betonu komórkowego bêd¹ mogli w pe³ni zaspokoiæ oczekiwania naszych coraz bardziej wymagaj¹cych klientów, oferuj¹c wyroby najwy szej jakoœci. Wysoka jakoœæ wyrobów z betonu komórkowego, szczególnie izolacyjnoœæ cieplna, bardzo wysoka odpornoœæ ogniowa, niska zawartoœæ naturalnych pierwiastków promieniotwórczych, jak równie najnowsze wyniki badañ akustyki, omówione w Centralnym Oœrodku Badawczo Rozwojowym Przemys³u Betonów CEBET w Warszawie w dniu roku przez Pani¹ prof. dr in. Barbarê Szudrowicz z Instytutu Techniki Budowlanej i Pani¹ doc. dr in. Genowefê Zapotoczn¹-Sytek z COBRPB CEBET w Warszawie, potwierdzaj¹ w pe³ni nasze motto, e najlepszy wybór to beton komórkowy. Obecnie bardzo modnym pojêciem w œwiecie nauki i praktyki jest idea zrównowa onego rozwoju. Zrównowa ony rozwój, to najkrócej rzecz ujmuj¹c, u ycie do budowy domu (obiektu) takiego materia³u, na którego wytworzenie oraz wbudowanie zu ywa siê jak najmniej tzw. energii pierwotnej. Równie zu ycie energii pierwotnej ma fundamentalne znaczenie w fazie eksploatacji obiektu. Uczestnicz¹c w spotkaniach na ten temat oraz œledz¹c pojawiaj¹ce siê informacje, z wielk¹ satysfakcj¹ stwierdzam, e w pojêcie zrównowa- onego rozwoju idealnie wpisuje siê beton komórkowy. Beton komórkowy posiada wyj¹tkowo korzystne w³aœciwoœci izolacji termicznej, co oznacza znikome zu ycie energii na ogrzanie domu wykonanego ze œciany jednorodnej, gruboœci 36 cm, z betonu w odmianie 400, na cienkiej spoinie lub na zaprawie ciep³ochronnej. Równie ze wzglêdu na lekkoœæ betonu komórkowego mo emy zaoszczêdziæ na zu yciu paliwa przy jego transporcie i monta u. Œciana jednorodna z betonu komórkowego jest najtañsza i najzdrowsza, gdy nie wymaga adnych dociepleñ. Niektóre docieplenia, jak wiadomo, s¹ palne, co pogarsza tak bardzo wa ne dziœ bezpieczeñstwo ogniowe i podnosi bez potrzeby koszt 1m 2 œciany. Warto te pamiêtaæ, e ka de docieplenie domu pogarsza akustykê œciany zewnêtrznej. Mówi¹c jasno: Je eli dbasz o swoje zdrowie i zdrowie najbli szych wybieraj na dom, jako materia³ budowlany beton komórkowy. Jeœli masz w¹tpliwoœci i szukasz prawdy o materia³ach œciennych - czytaj nasz Poradnik. Z wyrazami szacunku Prezes Stowarzyszenia Producentów Betonów In. Mieczys³aw Soboñ Kwartalnik Stowarzyszenia Producentów Betonów, ul. M¹czeñskiego 2 Ip., Warszawa, tel./fax (0-22) , tel Redakcja: ul. Energetyków 1, Skawina, tel. (0-12) ; Redaktor Naczelny: in. Mieczys³aw Soboñ; Zespó³ redakcyjny: in. Józef M. Kostrzewski, prof. dr hab. in. Jan Ma³olepszy, mgr in. Jerzy Michalak, dr in. Janina Siejko, doc. dr in. Genowefa Zapotoczna-Sytek; Redaktor odpowiedzialny: Bogus³aw Nowak; Wydawca: FHUP Gabro Jerzy Je owski, Na ok³adce projekt architektoniczny - autor: Piotr Jasion. 2

2 Aktualnoœci Profesor Adam Zbigniew Paw³owski Wybra³bym beton komórkowy... Ma najwiêcej zalet! W cyklu To lubiê, zamieszczanym w Muratorze, gusta i opinie dotycz¹ce budowy domów jednorodzinnych prezentowali znani ludzie, w tym wybitne autorytety w dziedzinie budownictwa. W numerze 11/2002 Muratora swoje upodobania przedstawi³ Adam Zbigniew Paw³owski - profesor Wydzia³u Architektury Politechniki Warszawskiej, konstruktor, autor posadowienia wielu warszawskich wie owców, wspó³autor projektu konstrukcji m.in. hotelu Mariot i warszawskiego Centrum Finansowego, przewodnicz¹cy S¹du Konkursowego konkursu Dom Dostêpny Dla naszych czytelników istotny jest fragment dotycz¹cy materia³ów u ywanych do budowy domów. I tu przytaczamy opiniê Pana Profesora: Lubiê domy z dobrych materia³ów. Gdybym wybiera³ materia³y na œcianê, na pierwszym miejscu wybra³bym beton komórkowy. Ma najwiêcej zalet - w stosunku do swojej ceny. Odmiany 400 i 500 s¹ œwietne. Dzisiejszy beton komórkowy ma niewiele wspólnego z dawnym siporeksem.. J.K. Zgromadzenia cz³onków sekcji Betonów Komórkowych Stowarzyszenia Producentów - relacje Beton komórkowy ma 40 % udzia³u w Polskim rynku materia³ów budowlanych. Jesteœmy pierwsi w Europie! Uczestnicy Zgromadzenia przed biurem fabryki betonu komórkowego w Ostro³êce. W zesz³ym roku odby³y siê 2 Zgromadzenia cz³onków Sekcji Betonów Komórkowych SPB w Ytong Polska Sp. z o.o. w dn kwietnia w Ostro³êce i w Prefabet Pu³awy Sp. z o.o. w dn. 3-4 paÿdziernika. Podczas narady w Ostro³êce, Jerzy Michalak - Przewodnicz¹cy Sekcji Betonów Komórkowych SPB, zaprezentowa³ rozwój bran y na przestrzeni 50- letniej historii ze szczególnym uwzglêdnieniem ogromnych zmian dokonanych w ostatnich latach. Przedstawi³ On równie raport o pozycji betonu komórkowego w Polsce (ca 40% udzia³u w rynku materia³ów budowlanych) i w Europie - jako najwiêkszego producenta. Lech Misiewicz dyrektor firmy Ytong Polska - (funkcjonuj¹cej na polskim rynku od 1995r, dawniej Prefabet Ostro³êka) zaprezentowa³ w³aœciwoœci betonu komórkowego, w tym porównanie z innymi materia³ami budowlanymi. W wyniku tej narady jednoznacznie ustalono, e dokonania ostatnich lat w przemyœle betonów komórkowych stawiaj¹ wiêkszoœæ zak³adów bran y na wysokim poziomie technicznym i technologicznym. Uczestnicy Zgromadzenia zwiedzili zak³ad produkcji betonu komórkowego w Ostro³êce, nale ¹cy do firmy Ytong Polska. W ramach Zgromadzenia w Prefabet Pu³awy uczestnicy zwiedzili fabrykê betonu komórkowego, nale ¹c¹ do Prefabet Pu³awy. Wojciech Zdziechowski, Dyrektor Prefabet Pu³awy zapozna³ uczestników z technologi¹ produkcji betonu komórkowego tej fabryki oraz zamierzeniami jej modernizacji. Narada, towarzysz¹ca niniejszemu Zgromadzeniu, poœwiêcona by³a bie ¹cej dzia³alnoœci Sekcji, miêdzy innymi zagadnieniu, deklarowania wartoœci cieplnych betonu komórkowego przez producentów. Na naradzie uczestnicy wys³uchali tak e referatu pt. Stan dostosowania polskich przepisów dotycz¹cych wyrobów budowlanych do wymogów Unii Europejskiej, wyg³oszonego przez Andrzeja Wiœniewskiego, g³ównego specjalistê w Ministerstwie Infrastruktury. J.S. Narady w Ministerstwie Infrastruktury Dwa wspó³czynniki ciep³a W grudniu zesz³ego roku Ministerstwo Infrastruktury zorganizowa³o naradê poœwiêcon¹ tematyce ochrony cieplnej budynków, w której brali udzia³ przedstawiciele Stowarzyszeñ grupuj¹cych firmy produkuj¹ce materia³y budowlane oraz jednostek naukowo-badawczych zajmuj¹cych siê t¹ problematyk¹. Stowarzyszenie Producentów Betonów reprezentowane by³o przez Prezesa Stowarzyszenia M. Sobonia, Wiceprezesa J. Michalaka oraz Dyrektora Biura J. Kostrzewskiego. Zasadnicza dyskusja koncentrowa³a siê wokó³ obowi¹zuj¹cych obecnie wspó³czynników przenikania ciep³a, ró nych dla œcian jednowarstwowych i wielowarstwowych. Szeroko dyskutowano w³aœciwoœci œcian jednorodnych, podkreœlaj¹c wiele ich zalet. W wiêkszoœci przewa a³ pogl¹d za utrzymaniem dwóch ró nych wspó³czynników przenikania ciep³a œcian oraz potrzebie rozwijania budownictwa mieszkaniowego z zastosowaniem œcian jednorodnych. Ustalono, e na podstawie analiz przeprowadzonych przez ekspertów zostanie wypracowane stanowisko, które pozwoli na podjêcie przez Ministerstwo decyzji w sprawie wspó³czynnika przenikania ciep³a dla œcian. 11 stycznia br., z udzia³em Wicepremiera Marka Pola oraz Prezesa Urzêdu Mieszkalnictwa Marka Bryxa, odby³a siê narada przedstawicieli Stowarzyszeñ funkcjonuj¹cych w obrêbie budownictwa. W trakcie narady omówiono sytuacjê w przedsiêbiorstwach produkuj¹cych materia³y budowlane. Zwracano uwagê na ich trudn¹ sytuacjê i poszukiwano mo liwoœci pomocy ze strony rz¹du poprzez tworzenie niezbêdnych rozwi¹zañ prawnych, które pozwoli³yby na poprawê ich funkcjonowania. Ze strony Stowarzyszenia w naradzie uczestniczyli Prezes M.Soboñ oraz Dyrektor J.Kostrzewski. J.K. 3

3 Aktualnoœci XXIV Posiedzenie Komitetu Wykonawczego EAACA Jos Cox z Belgii nowym prezesem Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Autoklawizowanego Betonu Komórkowego Czy nasza organizacja obejmie swoim wp³ywem wszystkie kraje Europy? W dniu 11 listopada 2002 r. odby- ³o siê kolejne posiedzenie Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Autoklawizowa-nego Betonu Komórkowego (EAACA ). W trakcie obrad dokonano wyboru nowego Prezesa EAACA, którym zosta³ Pan Jos Cox z Belgii, a tak e Wiceprezesa EAACA Pana C. Buch- Hansena z Danii. Zatwierdzono bud et na 2003 r. Podczas obrad zastanawiano siê nad mo liwoœciami rozwoju organizacji i objêcia swym wp³ywem wszystkich krajów europejskich, w których produkowany jest beton komórkowy. Obecnie, obok Polski cz³onkami EAACA s¹ nastêpuj¹ce kraje: Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, W³ochy, Holandia, Turcja i Wielka Brytania. Poza ww krajami beton komórkowy jest produkowany w: Bu³garii, Grecji, Chorwacji, Austrii, Rumunii, Szwecji, S³owacji, S³owenii, Czechach i na Wêgrzech. Wys³uchano okresowego raportu firmy Adamson, dotycz¹cego podejmowanych dzia³añ na rzecz promocji betonu komórkowego na forum Unii Europejskiej. Zapoznano siê z informacjami o dzia³aniach grup problemowych funkcjonuj¹cych w ramach organizacji ze szczególnym uwzglêdnieniem dzia³añ na rzecz utrzymywania wœród cz³onków EAACA wysokich standardów jakoœci betonu komórkowego. J.K. Spotkanie w Zespole Szkó³ Technicznych i Ogólnokszta³c¹cych w Opolu Poszerza siê grono zainteresowanych betonem komórkowym Wszelkiego rodzaju targi budowlane sprzyjaj¹ zainteresowaniu i poszerzaniu wiedzy o betonie komórkowym, inspiruj¹ do spotkañ z ludÿmi zajmuj¹cymi siê tym materia³em. Efektem ubieg³orocznych targów w Opolu by³o spotkanie w dniu 26 lutego 2003 r. cz³onka zespo³u redakcyjnego naszego Poradnika doc. dr in. Genowefy Zapotocznej - Sytek z gronem nauczycielskim i uczniami Zespo³u Szkó³ Technicznych i Ogólnokszta³c¹cych w Opolu. By³o to spotkanie autorskie zwi¹zane z napisan¹ przez ni¹ ksi¹ k¹ Budujê dom z betonu komórkowego wydan¹ przez Centralny Oœrodek Informacji Budownictwa (COIB) i nagrodzon¹ w maju 2001 r. nagrod¹ Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa - za publikacjê z dziedziny budownictwa. Atmosfera spotkania i ciekawa dyskusja wykaza³a ywe zainteresowanie tematem. Autorka zachêca³a m³odzie do wybierania kierunków studiów, które sprzyja³yby pozyskaniu m³odej kadry dla przemys³u betonów komórkowych. 4 Na zakoñczenie spotkania pani Genowefa Zapotoczna - Sytek otrzyma³a w prezencie Ksiêgê Pami¹tkow¹ z okazji piêædziesiêciolecia Zespo³u Szkó³ Technicznych i Ogólnokszta³c¹cych im. K. Gzowskiego w Opolu oraz setnej rocznicy œmierci Patrona. Szko³a otrzyma³a 10 egz. ksi¹ - ki autorki. W imieniu redakcji Poradnika przekazano tak e Zespo³owi Szkó³ numery naszego czasopisma wydane dotychczas wraz z obietnic¹ sukcesywnego przekazywania numerów kolejnych. Grono nauczycielskie oraz uczniowie byli bardzo zadowoleni z tego, e bêd¹ mogli na bie ¹co œledziæ informacje z zakresu szeroko pojêtej technologii produkcji i stosowania betonu komórkowego w budownictwie. Uczniowie i nauczyciele Zespo³u Szkó³ Technicznych i Ogólnokszta³c¹cych podczas spotkania. G.Z.

4 Wyniki badañ mgr Bogumi³a Górska, dr in. Maria aœ, mgr in. Jerzy Romanowski, mgr in. Tomasz Rybarczyk, doc. dr in. Genowefa Zapotoczna-Sytek BADANIA BETONU KOMÓRKOWEGO W ŒCIANACH BUDYNKÓW ZALANYCH PODCZAS POWODZI Rys.1 Widok zalanego budynku (obiekt nr 3) Wprowadzenie W wyniku powodzi, która wyst¹pi³a w lipcu 1997 r. wiele budynków w zachodniej czêœci Polski znalaz³o siê pod wod¹ na okres od kilku do kilkunastu dni. Pojawi³o siê pytanie jak zachowaj¹ siê materia³y, z których wykonane zosta³y zalane budynki (Rys. 1) Jakkolwiek wiadomo by³o na podstawie wczeœniejszych badañ i obserwacji, e beton komórkowy jest materia³em zdaj¹cym egzamin w trudnych warunkach np. klimatu tropikalnego, odpornym na grzyby i pleœnie, to jednak nigdy nie by³o okazji do sprawdzenia czy jego w³aœciwoœci nie ulegn¹ zmianie pod dzia³aniem czêsto kilkumetrowego s³upa wody powodziowej zawieraj¹cej w sobie ró ne substancje organiczne i zwi¹zki chemiczne. Sta³o siê to motywacj¹ do zg³êbienia wiedzy na ten temat. COBRPB CEBET opracowa³ ramowy program badañ, który zosta³ sfinansowany przez Firmê YTONG, Ministerstwo Spraw Wewnêtrznych i Administracji oraz COBRPB CEBET. Przedstawiciele wytwórni betonów komórkowych dzia³aj¹cych w terenie objêtym powodzi¹ pomogli w wytypowaniu obiektów. Œciany wytypowanych obiektów wykonane by³y z elementów z betonu komórkowego wyprodukowanych w firmie Ytong oraz w innych krajowych wytwórniach. Zaprogramowano nastêpuj¹ce dzia- ³ania: ogólne oglêdziny wytypowanych obiektów zalanych podczas powodzi, sprawdzenie odsychania œcian budynków oraz pojedynczych elementów w czasie, badanie wybranych w³aœciwoœci betonu komórkowego takich jak: wytrzyma³oœæ na œciskanie, struktura porowatoœci, sk³ad mineralny, badania mikrobiologiczne (grzyby i bakterie). Opis badanych obiektów Do badañ wybrano nastêpuj¹ce obiekty: 1. Laboratorium IMiGW we Wroc³awiu przy ul. Wybrze e Wyspiañskiego budynek w budowie wykonany z betonu komórkowego z zastosowaniem piasku. Zalany do wysokoœci ok. 60 cm. Woda utrzymywa³a siê przez 4 dni. 2. Budynek us³ugowo-mieszkalny we Wroc³awiu przy ul. Czarneckiego wykonany z betonu komórkowego z zastosowaniem piasku, przed powodzi¹ w stanie surowym otwartym, zalany na wysokoœæ ok. 100 cm. Woda utrzymywa³a siê na terenie obiektu przez 20 dni. 3. Budynek w Buszkowicach Ma- ³ych mieszkalny, od kilku lat u ytkowany. Œciany budynku zosta³y wykonane z bloczków z betonu komórkowego wyprodukowanych przy u yciu piasku i obustronnie otynkowane. Budynek zosta³ zalany do wysokoœci ok. 180 cm ponad poziom terenu i woda utrzymywa³a siê przez 3 tygodnie stopniowo obni aj¹c poziom. 4. Budynek w Kotowicach k. Wroc³awia du y budynek mieszkalny. W czasie powodzi w lipcu 1997 r. by³ w trakcie realizacji (znacznie zaawansowany stan surowy). Œciany budynku zosta³y wykonane z bloczków z betonu komórkowego wyprodukowanego przy u yciu piasku. Budynek zosta³ zalany do wysokoœci ok. 180 cm ponad poziom terenu, woda utrzymywa³a siê przez 3 tygodnie stopniowo opadaj¹c. 5. Budynek w Olzie warsztat u ytkowany od kilkunastu lat. Œciany budynku zosta³y wykonane z bloczków z betonu komórkowego wyprodukowanego przy u yciu popio³ów lotnych z wêgla kamiennego i obustronnie otynkowane. Budynek zosta³ zalany do wysokoœci ok. 200 cm ponad poziom terenu, a woda utrzymywa³a siê przez okres ok. 2 tygodni. 6. Budynek w Raciborzu warsztat ogrzewany u ytkowany od ponad dwudziestu lat. Œciany budynku zosta³y wykonane z bloczków z betonu komórkowego wyprodukowanych przy u yciu popio³ów lotnych i obustronnie otynkowane. Budynek zosta³ zalany do wysokoœci ok. 220 cm ponad poziom terenu i woda utrzymywa³a siê przez okres ok. 2,5 tygodnia. 5

5 Wyniki badañ Tablica 1. Wyniki badañ z odsychania œcian z betonu komórkowego w czasie *) Obiekt by³ (przez okres 2 m-cy) intensywnie osuszany ogrzanym powietrzem (dmuchawy) i wietrzony 7. Budynek mieszkalny we Wroc³awiu przy ul. Mys³owieckiej wykonany z betonu komórkowego z zastosowaniem piasku, przed powodzi¹ w stanie surowym otwartym, zalany na wysokoœci ok. 70 cm. Woda utrzymywa³a siê przez 14 dni. 8. Hurtownia materia³ów Budus we Wroc³awiu przy ul. Bricknera w czasie powodzi, a nastêpnie przez ca³y okres objêty badaniami, bloczki z betonu komórkowego z zastosowaniem piasku przechowywane by³y na otwartym placu sk³adowym, na paletach, w fabrycznym opakowaniu foliowym. Plac sk³adowy hurtowni zosta³ zalany na wysokoœæ ok. 80 cm; woda utrzymywa³a siê przez 4 dni. Zawilgocenie po powodzi i odsychanie betonu komórkowego Rys. 2 Próbki betonu komórkowego do badañ pobrane metod¹ odwiertów ze œcian budynków. Badania wilgotnoœci przeprowadzono w okresie wrzesieñ 1997 do luty 1999: na próbkach betonu pobranych z obiektów poprzez odwierty w postaci walców (Rys. 2), na pojedynczych bloczkach po branych z placu sk³adowego hurtowni. Bloczki przewieziono do Cebetu i sk³adowano u³o one luÿno na kszta³t muru zabezpieczaj¹c je przed bezpoœrednimi opadami. Taki sposób ich u³o enia pozwala³ na swobodne odsychanie. Warunki meteorologiczne w okresie badañ by³y typowe dla naszego klimatu, nie odbiegaj¹ce od œrednich wieloletnich. Pierwszy raz sprawdzono wilgotnoœæ elementów z betonu komórkowego w œcianach budynków we wrzeœniu 1997 r. czyli ok. 6 tygodni po ust¹pieniu wód powodziowych. Ponownie kilkakrotnie sprawdzano wilgotnoœæ w okresie grudnia 1997 r. i lutego 1999 r.. W tablicy 1 i na kolejnych rysunkach (Rys 3 4) przedstawiono wyniki badañ odsychania betonu komórkowego w przekrojach œcian. Na rys. 5 pokazano odsychanie bloczków niewbudowanych przechowywanych w okresie wrzesieñ-grudzieñ Jak ju wspomniano, pierwszy raz okreœlono wilgotnoœæ betonu komórkowego, w œcianach budynków po 6 tygodniach od ust¹pienia wody powodziowej. W tym czasie nast¹pi³o ju odeschniêcie betonu komórkowego od maksymalnego nasycenia wod¹ (~ % masy). W dalszym ci¹gu jednak zawilgocenie œcian by³o wysokie i wynosi³o œrednio 19,2 % masy (Laboratorium IMiGW obiekt Nr 1) do 50 % masy w budynku mieszkalnym (obiekt Nr 4). W nastêpnych miesi¹cach (wrzesieñ '97 styczeñ '98) wilgotnoœæ uleg³a dalszemu zmniejszeniu, a po okresie 1 1 1/2 roku od zalania œcian wodami powodziowymi zbli ona by³a do poziomu wilgotnoœci ustabilizowanej, oprócz obiektów 5 i 6 wykonanych z betonu komórkowego popio³owego, które odsycha³y znacznie wolniej. W tym przypadku wp³yw mia³y równie warunki eksploatacyjne. By³y to warsztaty nie tak intensywnie ogrzewane jak budynki mieszkalne. Wolniejsze odsychanie tych œcian zwi¹zane by³o dodatkowo z w³aœciwo- 6

6 œciami betonu komórkowego popio³owego, który wolniej oddaje wilgoæ od betonu komórkowego piaskowego. Z wczeœniejszych, niezwi¹zanych z powodzi¹ badañ budynków wynika, e wilgotnoœæ betonu komórkowego wyprodukowanego z u yciem piasku stabilizuje siê w okresie 1 2 lat, natomiast wilgotnoœæ betonu komórkowego wyprodukowanego z u yciem popio³ów w okresie 2 3 lat i jest ona na ogó³ wy sza. Intensywnoœæ odsychania zale y te od warunków otoczenia (temperatura i wilgotnoœæ) w jakich nastêpuje; i tak w budynku (obiekt Nr 3), w którym przez okres oko³o 2 miesiêcy zastosowano osuszanie ogrzanym powietrzem, przy równoczesnym wietrzeniu pomieszczeñ nast¹pi³o obni enie œredniej wilgotnoœci betonu komórkowego w przekroju œciany do bardzo niskiego poziomu 1,6 % masy. Pewne utrudnienie w odsychaniu stanowiæ mog¹ te tynki. Po pierwszych trzech miesi¹cach wilgotnoœæ œcian otynkowanych (Rys. 3) by³a œrednio wy sza o ~ 3 % od wilgotnoœci œcian nieotynkowanych (Rys. 4). Badania wykaza³y, e swobodne odsychanie betonu komórkowego z obu stron przegrody zwiêksza jego intensywnoœæ. Potwierdzaj¹ to badania odsychania bloczków z betonu komórkowego z hurtowni zalanych w czasie powodzi. Bloczki te przechowywane by³y na wolnym powietrzu jedynie pod dachem zabezpieczaj¹cym przed opadami, u³o one jak w murze. Posiada³y one bardzo zró nicowan¹ wilgotnoœæ pocz¹tkow¹ we wrzeœniu 1997 r. zawieraj¹c¹ siê w granicach od 62 % do 25 % masy. Po pierwszym miesi¹cu przechowywania wilgotnoœæ tych bloczków zawiera³a siê w granicach od 26 % do 16 % masy. Tak wiêc w tym okresie odsychanie przebiega³o bardzo intensywnie, na co z pewnoœci¹ wp³yw mia³y sprzyjaj¹ce warunki atmosferyczne (pogodny i ciep³y prze³om wrzeœnia i paÿdziernika). Nale y zwróciæ uwagê, e im wilgotnoœæ pocz¹tkowa betonu komórkowego by³a wy sza, tym intensywnoœæ odsychania jest wiêksza. Wytrzyma³oœæ na œciskanie Badania wytrzyma³oœci na œciskanie przeprowadzono na bloczkach wyjêtych ze œcian zalanych obiektów. Z bloczków wyciêto normowe próbki i okreœlono dla nich wytrzyma³oœæ w stanie zawilgocenia oraz po wysuszeniu. Wyniki podano w tablicy 2. Na podstawie tych wyników mo na powiedzieæ, e beton komórkowy (po powodzi) charakteryzuje siê relatywnie dobr¹ wytrzyma³oœci¹ i nawet przy wilgotnoœci 45 % masy przy odmianie 500 posiada wytrzyma³oœæ 3,0 MPa. Struktura porowatoœci i sk³ad mineralny Na podstawie wyników badañ struktury porowatoœci stwierdzono, e struktura przebadanych próbek pochodz¹cych z betonu komórkowego po powodzi nie ró ni³a siê od struktury typowych próbek betonu komórkowego niepoddanych dzia³aniu tak ekstremalnych warunków. Tak wiêc, nie stwierdzono negatywnego wp³ywu pe³nego nasycenia wod¹ z powodzi na strukturê betonu komórkowego. wilgotnoœæ w % mas g³êbokoœæ pobrania próbki od strony zewnêtrznej w cm Rys. 3. Rozk³ad wilgotnoœci w 24-centymetrowej œcianie - budynek otynkowany (obiekt Nr 3): 1-wrzesieñ '97, 2-grudzieñ '97, 3-paŸdziernik '98 *) *)przez okres 2 miesiêcy osuszano ogrzanym powietrzem i intensywnie wietrzono Badania próbek wykaza³y, e sk³ad mineralny betonu komórkowego po powodzi nie ró ni³ siê od typowego sk³adu. W próbkach nie stwierdzono obecnoœci soli rozpuszczalnych (np. siarczany, chlorki), których obecnoœæ mog³aby byæ zwi¹zana z oddzia³ywaniem wód powodziowych. Badania mikrobiologiczne Wyniki badañ Beton komórkowy z uwagi na porowat¹ strukturê ch³onie podobnie jak materia³y ceramiczne znaczne iloœci wody. W odró nieniu jednak od materia³ów ceramicznych, które w œrodowisku wodnym wykazuj¹ odczyn obojêtny, sk³ad chemiczny betonu komórkowego sprzyja wytwarzaniu siê œrodowiska alkalicznego. Woda zawarta w porach autoklawizowanego betonu komórkowego ma odczyn alkaliczny. Odczyn alkaliczny nie sprzyja rozwojowi wiêkszoœci drobnoustrojów. Produkty przemiany materii wiêkszoœci organizmów ywych maj¹ odczyn kwaœny. Produkty te w kontakcie ze sk³adnikami betonu komórkowego krzemianami i wêglanami ulegaj¹ zobojêtnieniu i szybkiej mineralizacji. Mo na zatem powiedzieæ, e beton komórkowy ma w³aœciwoœci jakby dezynfekuj¹ce i mimo swojej porowatoœci nie stanowi pod³o a dla rozwoju bakterii, a szczególnie grzybów. Znalaz³o to pe³ne potwierdzenie w badaniach przeprowadzonych w Zak³adzie Mikologii Instytutu GruŸlicy Chorób P³uc w Warszawie. Wykaza³y one wystêpowanie pojedynczych kolonii grzybów i bakterii tylko na powierzchni elementów z betonu komórkowego. Rozwój kolonii grzybów i bakterii nast¹pi³ jedynie w betonie komórkowym przetrzymywanym pod foli¹ i to wy³¹cznie na powierzchni elementów i w warstwie tu pod powierzchni¹. Jak wynika z opinii ekspertów rozwój pojedynczych kolonii grzybów nastêpuje praktycznie na ka dym rodzaju materia³u budowlanego i w wyniku kontaktu z atmosfer¹ nastêpuje zawsze. Nie ma to jednak wp³ywu na warunki higieniczne w pomieszczeniach i w bezpoœrednim otoczeniu budynku, gdy stwierdzone grzyby s¹ sta³ym sk³adnikiem naszego œrodowiska przyrodniczego. Podsumowanie i zalecenia Przegl¹d budynków z betonu komórkowego, które uleg³y zalaniu wodami powodziowymi w lipcu 1997 r. oraz omówione wyniki badañ upowa - niaj¹ do stwierdzenia, e beton komórkowy po powodzi nie traci swoich korzystnych w³aœciwoœci u ytkowych, a budynki po ich osuszeniu i przeprowadzeniu prac renowacyjnych mog¹ byæ u ytkowane. 7

7 Wyniki badañ Tablica 2. Wytrzyma³oœæ na œciskanie betonu komórkowego w stanie suchym i zawilgoconym W wyniku przegl¹dów zalanych budynków nie stwierdzono uszkodzeñ œcian z betonu komórkowego spowodowanych bezpoœrednio tym zalaniem, a tak e powsta³ych w wyniku zalania i ujawnionych w okresie obserwacji budynków po ok. 1 1 / 2 roku od powodzi w lipcu 1997 r. A jak nale y postêpowaæ, aby jak najszybciej po ust¹pieniu wód powodziowych nast¹pi³a waloryzacja œcian z betonu komórkowego? Najwa niejsz¹ spraw¹ jest zapewnienie intensywnego odsychania w czasie ok. 2 miesiêcy. W tym okresie nale y zapewniæ maksymalne wietrzenie budynku. Nie zaleca siê natomiast osuszania budynku silnie ogrzanym powietrzem w pocz¹tkowym okresie po powodzi, gdy nag³e osuszenie powierzchni elementów z betonu komórkowego mo e doprowadziæ do spêkañ w wyniku ró nicy naprê- eñ pomiêdzy odeschniêt¹ warstw¹ a rdzeniem silnie zawilgoconym. Je eli tynk zewnêtrzny wykazuje s³ab¹ przyczepnoœæ (odspajanie, g³uchy odg³os przy opukiwaniu), nale y jak najszybciej skuæ warstwê tynku, co u³atwi odsychanie muru z betonu komórkowego. Podobnie powinno siê post¹piæ z wykoñczeniem wewnêtrznym, usuwaj¹c tapety, farby i warstwê tynku, jeœli odchodzi od pod³o a. Ods³oniêty mur z betonu komórkowego bêdzie wysycha³ szybciej. Okres odsychania bêdzie jednak zale- a³ od wielu czynników takich jak: rodzaj betonu komórkowego, pogoda, warunki przewietrzania pomieszczeñ. W procesie osuszania budynku mo e byæ wykorzystane centralne ogrzewanie. Nale y jednak zwróciæ uwagê na intensywne wietrzenie pomieszczeñ równie w tym przypadku, gdy kondensacja wilgoci pochodz¹cej ze œcian mo e przynieœæ niekorzystne efekty. Przed rozpoczêciem osuszania budynku nale y sprawdziæ i doprowadziæ do pe³nej sprawnoœci rynny i rury spustowe odprowadzaj¹ce wody opadowe. Warunkiem skutecznego osuszania jest zlikwidowanie wszelkich Ÿróde³ wilgoci. Oprócz wy ej omówionych tradycyjnych metod mog¹ byæ zastosowane metody osuszania przy u yciu specjalistycznego sprzêtu prowadzone przez wyspecjalizowane jednostki. Osuszanie mo e przynieœæ efekty tylko w prawid³owo wykonanych budynkach, w których nie wystêpuje trwa³e zawilgocenie œcian z betonu komórkowego wywo³ane podci¹ganiem wody przez nieprawid³owo wykonane izolacje. Budynki z takimi wadami, niezwi¹zanymi z dzia³aniem wód powodziowych, wymagaj¹ odrêbnego potraktowania i sporz¹dzenia ekspertyzy okreœlaj¹cej metody osuszenia œcian i zabezpieczenia przed ponownym zawilgoceniem. W przypadku wyst¹pienia rys powierzchniowych o niewielkiej rozwartoœci nie zachodzi potrzeba ich naprawiania. Wskazane jest pokrycie powierzchni œciany œrodkami hydrofobowymi. Naprawy warstwy fakturowej zale- ¹ od stopnia uszkodzenia i rodzaju istniej¹cej faktury. W przypadku odspajania tynków od pod³o a na znacznych powierzchniach œcian w budynku, nale y skuæ tynk z ca³ej powierzchni budynku i po odeschniêciu œcian na³o yæ nowy. Przed przyst¹pieniem do tynkowania ca³e powierzchnie œcian powinno siê oczyœciæ i zmyæ wod¹. Z przebiegu odsychania œcian wynika, e przy naturalnym odsychaniu tynkowanie nale y wykonaæ nie wczeœniej ni rok po ust¹pieniu wody. Tynkowanie najlepiej wykonywaæ przy ustalonej, lecz nies³onecznej pogodzie w temperaturze od +5 C do +30 C. Zapraw tynkarskich nie powinno siê nak³adaæ przy temperaturze poni ej +5 C oraz w czasie opadów atmosferycznych. Oprócz tradycyjnych tynków cementowo-wapiennych mo na zastosowaæ cienkopow³okowe masy tynkarskie, dostêpne na rynku w postaci mieszanki gotowych sk³adników. Nale y sprawdziæ czy s¹ przeznaczone do stosowania do œcian z betonu komórkowego. Cienkopow³okowe masy tynkarskie mo na zastosowaæ tylko przypadku równej powierzchni œciany lub przed ich na³o eniem wyrównaæ powierzchniê muru przez zatarcie jej zapraw¹ cementowo-wapienn¹. Reasumuj¹c w wyniku przeprowadzonych obserwacji i badañ budynków zalanych w czasie powodzi mo na stwierdziæ, e beton komórkowy nadaje siê do stosowania na terenach nara onych na skutki powodzi, gdy zalanie nie powoduje trwa³ego obni enia jego w³aœciwoœci u ytkowych (wytrzyma³oœæ, sk³ad mineralny, odpornoœæ na rozwój grzybów), a prawid³owo wykonane budynki z tego materia³u po ich osuszeniu i renowacji mog¹ byæ z powodzeniem u ytkowane. wilgotnoœæ w % masy g³êbokoœæ pobrania próbki od strony zewnêtrznej w cm Rys. 4. Rozk³ad wilgotnoœci w 36-centymetrowej œcianie - budynek (obiekt Nr 2) nieotynkowany: 1-wrzesieñ '97, 2-styczeñ '98, 3-czerwiec '98, 4-paŸdziernik '98 wilgotnoœæ w % masy wrzesieñ paÿdziernik listopad grudzieñ Rys. 5. Odsychanie bloczków w okresie wrzesieñ - grudzieñ 1997 r. pobranych z terenu objêtego powodzi¹ 8

8 dr in. Janina Siejko ASORTYMENT WYROBÓW Asortyment Podstawowy asortyment wyrobów wykonywanych przez wszystkich producentów betonu komórkowego stanowi¹ drobnowymiarowe elementy œcienne - bloczki i p³ytki z betonu komórkowego. Elementy te produkowane s¹ w odmianach od 300 do 700 rodzaju M i D M-oznacza klasê dok³adnoœci elementów do murów ze spoinami z zapraw zwyk³ych i ciep³ochronnych. D-oznacza klasê dok³adnoœci elementów do murów ze spoinami z zaprawy klejowej Wykaz producentów bloczków i p³ytek rodzaju M 9

9 Asortyment Wykaz producentów bloczków i p³ytek rodzaju D Producent nr 4 wykonuje bloczki i p³ytki w rodzaju D o wymiarach wg DIN. Producent nr 12 wykonuje p³ytki w odmianach, markach i wymiarach zgodnie z aprobat¹ ITB AT /2001 Wykaz elementów profilowanych rodzaju D (A,B,C) A B C A - elementy do ³¹czenia w murze na pióro- wpust Producent nr 12 wykonuje elementy profilowane, w odmianach, markach i wymiarach zgodnie z aprobat¹ ITB AT /

10 Asortyment Wykaz elementów profilowanych rodzaju D B - elementy do ³¹czenia w murze na pióro- wpust z uchwytami monta owymi Producent 12 wykonuje elementy profilowane z uchwytami monta owymi w odmianach, markach i rozmiarach zgodnie z aprobat¹ ITB AT /2001 C - elementy o g³adkich czo³ach z uchwytami monta owymi Wykaz producentów kszta³tek U rodzaju D bez ocieplenia i z ociepleniem Producent 12 wykonuje kszta³tki U w odmianach, markach i wymiarach zgodnie z aprobat¹ ITB AT /

11 300 i i i betonem komórkowym

12 Wyniki badañ mgr in. Jerzy Romanowski, dr in. Maria aœ, mgr in. Marcin Kruk WILGOTNOŒÆ ŒCIAN W BUDYNKACH Z BETONU KOMÓRKOWEGO PO WIELOLETNIEJ EKSPLOATACJI Wprowadzenie Wilgotnoœæ autoklawizowanego betonu komórkowego ma istotny wp³yw na jego w³aœciwoœci, takie jak: przewodnoœæ cieplna, wytrzyma³oœæ, zmiany objêtoœci i sorpcjê, które to parametry przenosz¹ siê na takie cechy œcian jak, izolacyjnoœæ cieplna, noœnoœæ, estetyka i komfort cieplno-wilgotnoœciowy pomieszczenia. Zwiêkszenie zawilgocenia betonu komórkowego powoduje wzrost wspó³czynnika przewodzenia ciep³a, obni enie wytrzyma³oœci, zwiêkszenie podatnoœci na zarysowania œcian i uczucie zimna w pomieszczeniu. Dlatego te, dla w³aœciwego projektowania i wznoszenia murów, wa nym zagadnieniem jest znajomoœæ poziomu wilgotoœci ustabilizowanej oraz sezonowych zmian wilgotnoœci zachodz¹cych w œcianach budynków z betonu komórkowego. Przybli my czytelnikom najwa niejsze informacje na temat wilgotnoœci autoklawizowanego betonu komórkowego. Pocz¹tkowa wilgotnoœæ bezpoœrednio po zakoñczeniu procesu autoklawizacji jest stosunkowo wysoka i wynosi w granicach % masy. Odsychanie betonu komórkowego rozpoczyna siê bezpoœrednio po zakoñczeniu procesu autoklawizacji i kontynuowane jest zazwyczaj w okresie pocz¹tkowej eksploatacji budynku. Intensywnoœæ odsychania betonu komórkowego zale y od czynników wewnêtrznych i zewnêtrznych. Praktyka wykazywa³a, e szybkoœæ odsychania przegród z betonu komórkowego zale y od gêstoœci objêtoœciowej betonu (im ni sza gêstoœæ tym szybsze odsychanie) a czas potrzebny na ustabilizowanie siê wilgotnoœci wynosi 1-2 lat (a przy wyj¹tkowo niesprzyjaj¹cych warunkach 2-3 lat). Przy wilgotnoœci wzglêdnej powietrza wewn¹trz pomieszczenia od 40 do 60 % wilgotnoœæ ustabilizowana przegród z betonu komórkowego wynosi zwykle 1,5-5 % masy, a w warunkach mniej korzystnych nawet 6 %. Jest to wilgotnoœæ niewielka. Pozornie wilgotnoœæ ta jest wy sza ni w murach ceramicznych, których wilgotnoœæ ustabilizowana wynosi od 0,7 do 1 % masy, ale uwzglêdniaj¹c ró nicê gêstoœci gruboœci murów, tyle samo wilgoci (wody) jest w œcianach z betonu komórkowego co i z ceg³y. Rys. 1 w ilgotnoœæ w % m a sy Rys. 2 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 w ilgotnoœæ w % m asy za g³ê bie nie punktu poboru próbki w cm od stronu ze w nê trzne j 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0, zag³êbienie punktu poboru próbki w cm od stronu zew nêtrznej Badania wilgotnoœci œcian budynków w czesna jesieñ w czesna jesieñ Dla celów poznawczych, producenci betonów komórkowych sfinansowali badania przeprowadzone przez Centralny Oœrodek Badawczo-Rozwojowy Przemys³u Betonów Cebet, których celem by³o zbadanie wilgotnoœci œcian z betonu komórkowego w budynkach których wiek wynosi³ lat. Badania przeprowadzono dla œcian zewnêtrznych w kilkunastu obiektach wykonanych z autoklawizowanego betonu komórkowego, pochodz¹cego z ró - nych wytwórni, wytwarzanego wed³ug ró nych technologii (piaskowej i popio³owej). Pobór próbek by³ trzykrotny: wczesn¹ jesieni¹, póÿn¹ jesieni¹ i wiosn¹ nastêpnego roku. póÿna jesieñ póÿna jesieñ w artoœæ minimalna w artoœæ œrednia Okre s poboru w artoœæ maksymalna w artoœæ minimalna w artoœæ œrednia Okres poboru w artoœæ maksymalna w ios na w ios na Próbki z obiektów pobrano metod¹ odwiertów z warstw o gruboœci co 5 cm na ca³ej gruboœci przegrody. Obiekty, z których pobrano próby do badañ zosta³y wybudowane w ró - nych rejonach kraju. By³y to budynki mieszkalne jedno- i wielokondygnacyjne (w tym 1 domek letniskowy zamieszkany przez 3-4 miesi¹ce w ci¹gu roku), budynki biurowe oraz jeden obiekt z przeznaczeniem fabrycznym. Na rysunku 1 przedstawiono (dla trzech okresów poborów wczesna jesieñ 2000, póÿna jesieñ 2000 i wiosna 2001) wilgotnoœæ œcian (wielkoœci minimalne, maksymalne i œrednie w % masy) wykonanych z betonu komórkowego wg technologii piaskowej, a na rysunku 2 wg technologii popio³owej. 15

13 Wyniki badañ 5 Zag³êbienie 20 punktu poboru próbki [cm] 1 2 Na rysunku 3 zestawiono wilgotnoœci w przekrojach œcian w badanych wiosn¹ 2001 r. budynkach z betonu komórkowego. Na podstawie uzyskanych wyników badañ stwierdzono, i : Œciany zewnêtrzne z betonu komórkowego ze zbadanych obiektów charakteryzuj¹ siê wyrównanym rozk³adem wilgoci w poszczególnych przekrojach. Nie ma znacz¹cych ró nic w wilgotnoœciach przegród z betonu komórkowego w okresie jesiennym i wiosennym. Œrednia wilgotnoœæ œcian z betonu komórkowego piaskowego wynosi 2,5 % masy (przy czym w jesieni 2,4 %, a wiosn¹ 2,6 %). Z betonu komórkowego popio³owego œrednia wilgotnoœæ œcian wynosi 4,5 % (przy czym w jesieni 3,9 %, a wiosn¹ 4,3%). Stwierdzono ponadto nieznacznie wiêksze zawilgocenie w przekroju od strony zewnêtrznej. Uzyskane, dla budynków eksploatowanych lat, wyniki wilgotnoœci: œrednio 2,5 % dla przegród z betonu komórkowego piaskowego i 4,5 % dla przegród z betonu komórkowego popio³owego, mo na uznaæ jako ustabilizowane i charakterystyczne dla przegród z tego materia³u. Przy takim zawilgoceniu przegrody z betonu komórkowego charakteryzuj¹ siê dobrymi w³aœciwoœciami termoizolacyjnymi. Uzyskane wyniki badañ wilgotnoœci przegród przecz¹ g³oszonym niekiedy opiniom o bardzo du ym zawilgoceniu œcian z betonu komórkowego. W trakcie poboru próbek betonu komórkowego ze œcian budynków obserwowano i oceniano stan techniczny œcian. Nie stwierdzono adnych nieprawid³owoœci i niekorzystnego wp³ywu czasu i sposobu eksploatacji na jakoœæ przegrody. W badanych budynkach tynk tradycyjny œciœle zwi¹zany by³ z betonem komórkowym i nie mo na by³o oddzieliæ go od pod³o a. Tynki nie by³y popêkane Badania mikrobiologiczne 2 Z pobranych 0 próbek betonu komórkowego przepro wadzone zosta³y przez Zak³ad Mikologii Instytutu Gru- Ÿlicy i Chorób P³uc w Warszawie, badania mikrobiologiczne na obecnoœæ bakterii i grzybów. Stwierdzono wystêpowanie jedynie pojedynczych kolonii grzybów i to tylko na powierzchni elementów. Badania wykaza³y, e beton komórkowy nie stanowi pod³o a dla rozwoju bakterii a szczególnie grzybów. Wynika to st¹d i sk³ad chemiczny betonu komórkowego sprzyja wytwarzaniu siê œrodowiska alkalicznego, równie woda zawarta w porach betonu ma odczyn alkaliczny. Odczyn alkaliczny nie sprzyja rozwojowi wiêkszoœci drobnoustrojów. Produkty przemiany materii wiêkszoœci organizmów ywych maj¹ odczyn kwaœny i w kontakcie ze sk³adnikami betonu komórkowego (krzemianami i wêglanami) ulegaj¹ zobojêtnieniu 1-8 technologia piaskowa 9-13 technologia popio³owa Rys. 3 Wilgotnoœæ œcian w budynkach z betonu komórkowego 6 4 Wilgotnoœæ [%] masy i szybkiej mineralizacji. Hamuj¹cy wp³yw œrodowiska betonu komórkowego na rozwój mikroorganizmów (bakterii i grzybów) potwierdzi³y równie badania prowadzone przy symulacji wilgotnego klimatu tropikalnego i badania materia³u namoczonego przez kilka, a nawet kilkadziesi¹t dni wod¹ naniesion¹ przez powódÿ w 1997 roku. wspó3czynnik konwersji Fm Wp³yw zawilgocenia na w³aœciwoœci eksploatacyjne betonu komórkowego 3 2,5 2 1,5 1 0,5 Wp³yw wilgotnoœci betonu komórkowego na przewodnoœæ ciepln¹ W betonie komórkowym woda, która umiejscawia siê w porach, znacznie lepiej przewodzi ciep³o od powietrza zawartego w porach. Wprowadzona do zbioru Polskich Norm, norma PN-ISO 10456:1999 Izolacja cieplna. Materia³y i wyroby budowlane. Okreœlanie deklarowanych i projektowych wartoœci cieplnych uwzglêdnia wilgotnoœci materia³u, wprowadzaj¹c do pomierzonej w badaniach laboratoryjnych w stanie suchym wartoœci wspó³czynnika przewodzenia ciep³a, wspó³czynnik konwersji Fm. Przez ten wspó³czynnik, którego wartoœci zale n¹ od wilgotnoœci materia³u przedstawia rys. 4, mno y siê wartoœæ wspó³czynnika przewodzenia ciep³a uzyskan¹ w warunkach laboratoryjnych w stanie suchym.. Wp³yw wilgotnoœci betonu komórkowego na wytrzyma³oœæ na œciskanie Wp³ywu zmian wilgotnoœci na zmiany wytrzyma³oœci betonu komórkowego nie mo na uj¹æ w formie prostej zale noœci. Wiadomo, e zale noœæ ta istnieje i ró - ne metody badañ wytrzyma³oœci betonu komórkowego œciœle okreœlaj¹ zawartoœæ wilgoci w trakcie œciskania próbek. Z pewnym przybli eniem przyjmuje siê, e wytrzyma³oœæ na œciskanie przy wilgotnoœci materia³u (6 ± 2) % masy wynosi oko³o 80 % wytrzyma³oœci oznaczonej w stanie suchym. Równoczeœnie stwierdziæ mo na, e wysokie zawilgocenie (nawet jak w przypadku powodzi siêgaj¹ce kilkudziesiêciu procent masowych) nie powoduje niebezpiecznych strat wytrzyma³oœci ustroju budowlanego wilgotnooa [%] masy Rys. 4. Zale noœæ wspó³czynnika konwersji od zawilgocenia betonu komórkowego Badania wykaza³y nisk¹ zawartoœæ wilgoci w œcianach z betonu komórkowego w budynkach eksploatowanych przez okres kilkudziesiêciu lat. Wilgotnoœæ ta zmienia siê w niewielkim zakresie, co sprawia, e równie w³aœciwoœci cieplne i wytrzyma³oœciowe ulegaj¹ zmianom w niewielkim stopniu. Reasumuj¹c przeprowadzone badania œwiadcz¹ o dobrych w³aœciwoœciach u ytkowych i trwa³oœci obiektów wykonanych z betonu komórkowego. 16

14 Porady doc. dr in. Genowefa Zapotoczna-Sytek dr in. Maria aœ DLACZEGO ZALECA SIÊ JEDNOWARSTWOWE ŒCIANY ZEWNÊTRZNE Z BETONU KOMÓRKOWEGO (BEZ WARSTWY OCIEPLAJ CEJ) Oceniaj¹c walory rozwi¹zañ œcian zewnêtrznych, które pe³ni¹ w budynku okreœlone funkcje chroni¹ przed wp³ywami atmosferycznymi a wiêc opadami i wahaniami temperatur oraz przed ha³asem zewnêtrznym nale y braæ pod uwagê nie tylko w³aœciwoœci ciep³ochronne, izolacyjnoœæ akustyczn¹ i wytrzyma³oœæ (wa n¹ w przypadku œcian noœnych) ale równie inne ich cechy. Do tych cech nale ¹: odpornoœæ na ogieñ, akumulacja ciep³a, paroprzepuszczalnoœæ, walory zdrowotne, naprê enia wywo³ane rozszerzalnoœci¹ termiczn¹. Nie bez znaczenia jest ekonomiczna gruboœæ œciany oraz ³atwoœæ prawid³owego jej wykonania. Przeprowadzona kompleksowa ocena œcian zewnêtrznych wykazuje, i najkorzystniejszym rozwi¹zaniem s¹ œciany jednowarstwowe*), nazywane te jednomateria³owymi lub jednorodnymi, z betonu komórkowego (bez warstwy ocieplaj¹cej). Sprawiaj¹ to w³aœciwoœci betonu komórkowego oraz sposób realizacji œcian gwarantuj¹cy prawid³owe ich wykonanie. Przybli ymy czytelnikom niektóre dane na zasadnoœæ realizacji budynków ze œcianami jednowarstwowymi z betonu komórkowego. 1 Do wykonania zalecanych œcian jednowarstwowych produkowany jest szeroki asortyment wyrobów z betonu komórkowego, a na rynku dostêpne s¹ odpowiednie materia³y do ³¹czenia ich w murze (zaprawy do cienkich spoin popularnie nazywane klejowymi, zaprawy ciep³ochronne) i materia³y wykoñczeniowe. Asortyment wyrobów podany jest w niniejszym poradniku na dalszych stronach; do wykonywania œcian jednowarstwowych mo na stosowaæ zarówno elementy drobnowymiarowe (bloczki) o g³adkich powierzchniach jak i profilowane do ³¹czenia na pióro i wpust (przy czym zarówno jedne jak i drugie mog¹ byæ z uchwytami monta- owymi lub bez tych uchwytów). Wymienione bloczki s¹ ró nej szerokoœci i doskonale nadaj¹ siê do wykonywania zalecanych œcian jednowarstwowych w których szerokoœæ bloczków jest równa gruboœci œciany. Gruboœæ œciany zale y od zastosowanej odmiany betonu i jego w³aœciwoœci cieplnych jak równie od roli jak¹ œciana ma spe³niaæ w budynku czy wy³¹cznie izolacyjn¹ czy izolacyjnokonstrukcyjn¹ jak to zwykle jest w budownictwie jednorodzinnym. Podkreœliæ nale y i wytwórnie betonów komórkowych produkuj¹ równie ró nej szerokoœci kszta³tki U do wykonywania nadpro y okiennych i drzwiowych oraz wieñcy, a tak e gotowe elementy docieplania wieñcy. Inwestor mo e wiêc z powodzeniem dobraæ do danej gruboœci œciany jednowarstwowej kszta³tkê U o tej samej szerokoœci, a jeœli tê kszta³tkê ociepli od zewn¹trz warstw¹ izolacyjn¹ (we³na mineralna, styropian) uzyska jednorodn¹ œcianê bez mostków cieplnych przy u³atwionej realizacji (rys. 1). Nie zaleca siê realizacji œcian zewnêtrznych gdzie na gruboœæ œciany sk³ada siê bloczek (24 cm) + p³ytka z betonu komórkowego (12 cm). Rys. 1 Œciana jednowarstwowa z betonu komórkowego z kszta³tk¹ nadpro ow¹ U dostosowan¹ do gruboœci œciany. Widoczne ocieplenie kszta³tki oraz u³o one w niej zbrojenie. 2 Wznoszenie œcian jednowarstwowych przy u yciu w³aœciwej zaprawy (klejowej lub ciep³ochronnej) w których szerokoœæ zastosowanych bloczków jest równa gruboœci œciany i do tego dostosowana szerokoœæ nadpro a (rys. 1) jest proste w wykonaniu, ³atwe, szybkie i zapewnia poprawnoœæ wykonania. Jeszcze szybsza realizacja œcian jednowarstwowych jest mo liwa przy zastosowaniu bloków modu³owych. S¹ to elementy o objêtoœci dwóch typowych bloczków wymagaj¹ce monta u lekkim sprzêtem dÿwigowym (rys. 2). Wymiary bloków modu³owych pozwalaj¹ na ³¹czenie ich w œcianach z bloczkami. Rys. 2 Wykonywanie œcian z bloków modu³owych przy u yciu lekkiego sprzêtu d wigowego. 3 Badania w³aœciwoœci cieplnych betonów komórkowych z krajowych wytwórni (pisaliœmy o tym w Nr 1(5) Poradnika z 2002 r.) wykazuj¹ i wartoœci wspó³czynników przenikania ciep³a U dla jednorodnych, o ekonomicznej gruboœci œcian z betonu komórkowego popio³owego i piaskowego odmian , s¹ bardzo korzystne i kszta³tuj¹ siê w zakresie od 0,30 do 0,46 W/(m 2. K) (dla œcian z otworami okiennymi i drzwiowymi) przy gruboœci przegrody 36 cm i odpowiednio od 0,27 do 0,40 W/(m 2. K) przy gruboœci 42 cm; przy czym korzystniejszymi wartoœciami U charakteryzuj¹ siê przegrody z betonów komórkowych popio³owych (tablica 1). *) Tynk zewnêtrzny i wewnêtrzny nie jest uznawany za warstwê 17

15 Porady Tablica 1 *) dla œciany pe³nej **) dla œciany z otworami okiennymi i drzwiowymi (z uwzglêdnieniem dodatku )u = 0,05 W/(m 2. K) wyra aj¹cego wp³yw mostków cieplnych) ***) PPH Prefabet Bielsko-Bia³a 4 Przegrody te spe³niaj¹ wiêc wymagania ustalone w Warunkach technicznych jakim powinny odpowiadaæ budynki i ich usytuowanie (Rozporz¹dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Dz.U. nr 75, poz. 60) dla œcian jednorodnych (U = 0,50 W/(m 2. K). Nale y dodaæ i obliczenia specjalistów od zagadnieñ cieplnych wskazuj¹, e wymagania cieplne odnosz¹ce siê do budynku i wyra- one przez graniczn¹ wartoœæ E*) spe³nione s¹ je eli wartoœæ wspó³czynnika przenikania ciep³a U wynosi 0,30 do 0,50 W/(m 2. K), a wiêc œciany z betonu komórkowego spe³niaj¹ wymagania pod wzglêdem ochrony cieplnej energooszczêdnego budownictwa. Na podstawie Raportu opublikowanego przez Centrum Naukowo- Techniczne Budownictwa we Francji stwierdziæ nale y, e podane wy ej wartoœci mieszcz¹ siê w granicach zalecanych wartoœci U, w ró nych krajach europejskich, stosowanych do obliczania wskaÿnika EP opisuj¹cego zapotrzebowanie na energiê do ogrzewania budynków. Nale y dodaæ, e w podanych wcze-œniej Warunkach technicznych... wymagania dla œcian warstwowych sprecyzowane s¹ jako U # 0,30 W/(m 2. K). Taka wartoœæ U zosta³a ustalona z uwagi na mog¹ce wyst¹piæ wady przy realizacji œcian warstwowych (trudne do ocieplenia wêz³y konstrukcyjne, mostki punktowe spowodowane ³¹cznikami), które pogarszaj¹ walory cieplne œciany. Wady te nie wystêpuj¹ w œcianach jednowarstwowych. *) Wska nik sezonowego zapotrzebowania na ciep³o do ogrzewania w standardowym sezonie grzewczym. 5 Na izolacyjnoœæ ciepln¹ przegród z betonu komórkowego ma wp³yw zawartoœæ w nich wilgoci jest ona (zgodnie z nowym podejœciem) uwzglêdniana w badaniach i obliczeniach izolacyjnoœci cieplnej przegród. W bardzo korzystnych warunkach, kiedy wbudowywany jest beton komórkowy lekkich odmian 300 i 400 wysezonowany a nastêpnie zapewniona jest odpowiednia temperatura i ruch powietrza, odsychanie do wilgotnoœci ustabilizowanej nastêpuje nawet w ci¹gu pó³ roku. W przeciêtnych warunkach pogodowych i nie wysezonowaniu materia³u beton komórkowy w przegrodzie odsycha do wilgotnoœci ustabilizowanej w czasie 1-1,5 roku. Nale y podkreœliæ, e najszybsze odsychanie nastêpuje w przegrodach jednowarstwowych z lekkich odmian betonu komórkowego. Generalnie przegrody wielowarstwowe (zarówno z warstw¹ izolacyjn¹ zewnêtrzn¹ jak i wewnêtrzn¹) charakteryzuj¹ siê gorszymi warunkami odsychania. Odsychanie nastêpuje jednokierunkowo do wnêtrza obiektu pogarszaj¹c warunki mikroœrodowiskowe. Wilgotnoœæ ustabilizowana w tym przypadku kszta³tuje siê na wy szym poziomie a tym samym ulega pogorszeniu izolacyjnoœæ cieplna. 6 Przegrody jednomateria³owe z betonu komórkowego charakteryzuj¹ siê dobr¹ jednorodnoœci¹ ciepln¹ potwierdzi³y to badania termowizyjne œcian (rys. 3). Œciany jednowarstwowe z betonu komórkowego posiadaj¹ wiêksz¹ zdolnoœæ akumulacji ciep³a, dziêki czemu ³atwiej jest utrzymaæ sta³¹ temperaturê w pomieszczeniach przy zmianach temperatury na zewn¹trz (ochrona zim¹ przed oziêbieniem, latem przed przegrzaniem) oraz w przypadku wy³¹czenia ogrzewania (gdy proces oziêbienia przebiega wolno). Przyczynia siê do tego równie du a bezw³adnoœæ cieplna betonu komórkowego. Paroprzepuszczalnoœæ œcian jednowarstwowych wiêksza jest od œcian warstwowych, dziêki czemu korzystniejszy jest mikroklimat w pomieszczeniach ze œcianami jednowarstwowymi. 7 Œciany murowane z betonu komórkowego s¹ niepalne i odporne na dzia³anie ognia spe³niaj¹ wymagania stawiane materia³om budowlanym dla najwy szej klasy odpornoœci po arowej budynków. W wyniku dzia- ³ania ognia beton komórkowy, podobnie jak beton zwyk³y, ulega tylko powierzchniowym spêkaniom. Podkreœliæ nale y, e w przypadku po aru nie wydzielaj¹ siê adne szkodliwe substancje. Beton komórkowy przeciwdzia³a rozprzestrzenianiu siê ognia, czego nie mo na wykluczyæ w przypadku izolacji cieplnej w œcianach warstwowych. 8 Œciany zewnêtrzne jednowarstwowe gruboœci $ 240 mm, spe³niaj¹ wymagania pod wzglêdem dÿwiêko-ch³onnoœci nawet ju przy zastosowaniu betonu komórkowego odmiany 300. Obliczenia przepro- 18

16 Porady wadzone przez Zak³ad Akustyki Instytutu Techniki Budowlanej wskazuj¹, e korzystniejszym pod wzglêdem akustycznym rozwi¹zaniem (ze wzglêdu na stopieñ bocznego przenoszenia dÿwiêku) s¹ œciany jednowarstwowe ni œciany warstwowe o zmniejszonej gruboœci warstwy betonu komórkowego. 9 W œcianach jednorodnych z betonu komórkowego nie wystêpuj¹ naprê enia wywo³ane ró n¹ rozszerzalnoœci¹ termiczn¹ co zwiêksza trwa- ³oœæ obiektów. Bloczki tradycyjne po³¹czone zapraw¹ cementowo-wapienn¹ o gruboœci spoin 1-1,5 cm U=0,62 W/(m 2. K) Œciana termicznie niejednorodna (widoczne mostki cieplne) Bloczki na wpust i pióro o wymiarach 600x240x360 mm po³¹czone jedynie spoin¹ poziom¹ z zaprawy klejowej U=0,36 W/(m 2. K) Œciana termicznie jednorodna (niewidoczny wp³yw spoin) Rys. 3 Obrazy termowizyjne œcian z betonu komórkowego odmiany 500 o gruboœci 36 cm Bloczki modu³owe o wym. 600x500x360 mm do monta u lekkim sprzêtem, spoiny poziome z zaprawy klejowej, spoiny pionowe wype³nione zapraw¹ ciep³ochronn¹ Termor U=0,36 W/(m 2. K) Œciana termicznie jednorodna (niewidoczny wp³yw spoin) Uwaga:W przyk³adzie 2 i 3 gêstoœæ betonu komórkowego w stanie suchym nie przekracza³a 500kg/m 3 10 Na co nale y zwróciæ uwagê przy wykonywaniu jednorodnych œcian zewnêtrznych z betonu komórkowego: wykonywaæ je z betonu komórkowego lekkich odmian (dobór wytrzyma³oœci zale y od funkcji œciany i rozwi¹zania budynku) stosowaæ elementy drobnowymiarowe o szerokoœci równej gruboœci œciany przy ³¹czeniu œciany zewnêtrznej ze œcian¹ wewnêtrzn¹ wykonan¹ zwykle z bloczków o mniej korzystnych w³aœciwoœciach cieplnych (np. odmiany 600; 700) bloczki œciany wewnêtrznej wprowadziæ w g³¹b œciany zewnêtrznej ok. 100 mm. Ma to na celu zredukowanie mostka termicznego. do ³¹czenia w murze bloczków rodzaju D (o du ej dok³adnoœci wymiarów wg normy PN-B-19301/ Az1:2002) wskazane jest stosowanie zaprawy klejowej a gruboœæ spoin 1-3 mm; w przypadku bloczków rodzaju M (wg PN-B /Az1:2002) wy³¹cznie zaprawy ciep³ochronnej i ³¹czenie bloczków na spoiny zwyk³e gruboœci 8-10 mm. Nie nale y ³¹czyæ elementów na zaprawê cementowo-wapienn¹, gdy powoduje to niejednorodnoœæ termiczn¹ œcian (rys. 3). Beton komórkowy posiada znacznie wy sz¹ izolacyjnoœæ ciepln¹ od tych zapraw, ucieka przez nie ciep³o, a w miejscach spoin powstaj¹ mostki termiczne mog¹ce prowadziæ do przemarzania spoin. Obni a siê wówczas izolacyjnoœæ ca³ej œciany. Najkorzystniej jest murowaæ œciany z elementów wysezonowanych (odeschniêtych), jest to szczególnie wa ne przy ³¹czeniu zaprawami klejowymi aby nie dopuœciæ do powstawania rys w murze spowodowanych zdecydowan¹ ró nic¹ skurczu betonu i zaprawy klejowej. Z ciep³ych zapraw najkorzystniej jest stosowaæ Termor N nowoopracowany przez COBRPB Cebet. Zaprawa ta charakteryzuje siê znacznie korzystniejsz¹ izolacyjnoœci¹ ciepln¹ w stosunku do dotychczas oferowanych przez ró nych producentów zapraw. Jej wspó³czynnik przewodzenia ciep³a λ kszta³tuje siê na poziomie 0,15 W/(m. K), podczas gdy do tej pory oferowano zaprawy o λ = 0,20 i znacznie powy ej. Zaprawa Termor N wyró nia siê wiêc zwiêkszon¹ izolacyjnoœci¹ ciepln¹ na poziomie lekkich odmian betonu komórkowego. Licencjê na wytwarzanie tej zaprawy zakupi³y dwie wytwórnie betonu komórkowego i mo e byæ ona nabywana razem z betonem komórkowym. przed po³o eniem zaprawy ciep³ochronnej nale y zwil aæ bloczki a w temperaturach zewnêtrznych powy ej 25 C równie lekko zwil yæ je i przy zaprawach klejowych. szczególn¹ uwagê zwróciæ na dok³adnoœæ u³o enia pierwszej warstwy któr¹ nale y u³o yæ na tradycyjnej zaprawie cementowej na grub¹ spoinê (mo na dziêki temu zniwelowaæ nierównoœci pod³o a oraz ³atwiej wypoziomowaæ pierwsz¹ warstwê) przestrzegaæ prawid³owego wi¹zania w murze (mijanie siê w dwóch kolejnych warstwach o co najmniej 6-10 cm) nie wyci¹gaæ samych naro ników budynku lecz systematycznie murowaæ kolejne warstwy stosowaæ oparcie nadpro y (kszta³tki U) na œcianie po ok. 25 cm z ka dej strony a przed zabetonowaniem zwil- yæ nadpro e wod¹ stosowaæ dylatacje w odleg³oœciach nie wiêkszych ni 25 m wieñce spinaj¹ce budynek docieplaæ odpowiednimi elementami docieplaj¹cymi produkowanymi przez wytwórnie betonu komórkowego. Najszybsze murowanie œcian jednorodnych jest wówczas jeœli wykonujemy je z bloczków z uchwytami u³atwiaj¹cymi murowanie oraz profilowanych na pióro i wpust gdy wówczas nie wykonuje siê spoiny pionowej (za wyj¹tkiem œcian piwnic i realizacji budynków na terenach szkód górnych) co zaoszczêdza równie zu ycie materia³ów. Stosowanie betonu komórkowego, u³atwia prowadzenie instalacji elektrycznych, sanitarnych, gazowych, gdy materia³ ten jest podatny na wykonywanie bruzd, otworów i przebiæ. Reasumuj¹c zalet¹ zewnêtrznych œcian jednowarstwowych z betonu komórkowego jest wystarczaj¹ca ich izolacyjnoœæ cieplna bez potrzeby dodatkowego ich ocieplenia, przy spe³nieniu wymogów bezpieczeñstwa po arowego i ochrony przed ha³asem. Na uwagê zas³uguje równie ³atwoœæ i szybkoœæ prawid³owego wykonania takich œcian. W obiektach ze œcianami jednowarstwowymi z betonu komórkowego panuje korzystny mikroklimat. Œciany jednowarstwowe s¹ szczególnie preferowane dla budownictwa jednorodzinnego czêsto realizowanego sposobem gospodarczym. W tym przypadku wykorzystywane s¹ walory konstrukcyjne i izolacyjne betonu komórkowego. 19

17 Porady Nadpro a w systemie œcian jednowarstwowych. Beton komórkowy ³¹czy w sobie cechy pozwalaj¹ce na efektywne i szybkie budowanie w systemie œcian jednowarstwowych, w których wszystkie elementy czêœci konstrukcyjnych w tym i elementy nadpro y mog¹ byæ wykonane z tego samego materia³u. Wykorzystanie bardzo dobrych w³asnoœci termoizolacyjnych betonu komórkowego stanowi istotn¹ cechê eksploatacyjn¹ jak¹ jest zminimalizowanie niekorzystnego wp³ywu mostków cieplnych na ochronê termiczn¹ obiektu, w takich elementach konstrukcyjnych jak: nadpro a nad oknami i drzwiami, wieñce elbetowe, podci¹gi oraz wzmocnienia œcian kolankowych. Wszechstronnoœæ w zastosowaniu betonu komórkowego bêd¹ca podstaw¹ systemu budowy œcian jednowarstwowych oraz bardzo dobre w³asnoœci eksploatacyjne przekonuj¹ nie tylko coraz wiêksz¹ grupê inwestorów ale równie stanowi¹ wzór do naœladowania w tworzeniu podobnych systemów przez producentów innych materia³ów œciennych. Jerzy Michalak Kolejnoœæ wykonywania prac. Wymurowanie obrze y otworu na projektowan¹ wysokoœæ. Monta szalunku w otworze. U³o enie na zaprawie i wypoziomowanie kszta³tek typu U U³o enie ocieplenia w kszta³tkach od strony zewnêtrznej œciany. W przypadku stosowania kszta³tek fabrycznie ocieplanych, czynnoœæ tê nale y pomin¹æ. Przygotowanie i monta zbrojenia w korytku u³o onym z kszta³tek. Wylanie betonu konstrukcyjnego do zazbrojonego szalunku nadpro a. 20

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA KARTA SERWISOWA NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA Gratulujemy! Dokonali Pañstwo œwietnego wyboru: nowoczesne drewniane okna s¹ ekologiczne, a tak e optymalne pod wzglêdem ekonomicznym. Nale ¹ do najwa niejszych elementów

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa domu przedpogrzebowego na cmentarzu komunalnym w Bierutowie. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych - Okna i drzwi

Rozbudowa domu przedpogrzebowego na cmentarzu komunalnym w Bierutowie. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych - Okna i drzwi SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH * * * OKNA I DRZWI 1 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej części specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON

Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON Badania (PN-EN 14351-1+A1:2010) i opinia techniczna drzwi zewnętrznych z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną systemu BLYWEERT TRITON 2294/12/R08NK Warszawa luty 2012 r. INSTYTUT TECHNIKI

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami

Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Steelmate - System wspomagaj¹cy parkowanie z oœmioma czujnikami Cechy: Kolorowy i intuicyjny wyœwietlacz LCD Czujnik wysokiej jakoœci Inteligentne rozpoznawanie przeszkód Przedni i tylni system wykrywania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. Adres obiektu: 62-510 Konin, ul. Szarotki 1. Inwestor: Przedszkole Nr 16 62-510 Konin, ul. Szarotki 1

PROJEKT WYKONAWCZY. Adres obiektu: 62-510 Konin, ul. Szarotki 1. Inwestor: Przedszkole Nr 16 62-510 Konin, ul. Szarotki 1 PRZEDSIĘBIORSTWO INWESTYCJI I BUDOWNICTWA *INWEST-BUD* 62-510 Konin, ul. Begoniowa 14 Tel. 063 245 05 45 PROJEKT WYKONAWCZY Obiekt: Przedszkole Nr 16 Temat: Remont tarasów Adres obiektu: 62-510 Konin,

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne SYSTEMY BUDOWLANE

Nowoczesne SYSTEMY BUDOWLANE www.czamaninek.pl Nowoczesne SYSTEMY BUDOWLANE SYSTEM CZAMANINEK Keramzyt Nowoczesny system budowlany MOC W JAKOŒCI 100% natury Naturalne kruszywo keramzytowe Czamaninek: jest niepalne jest mrozoodporne

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych

Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych Plan rozwoju: Fundamenty lekkich konstrukcji stalowych Konspekty wykorzystania płyt betonowych, ław fundamentowych i lekkich fundamentów palowych jako fundamentów pod budynki o lekkiej konstrukcji stalowej

Bardziej szczegółowo

Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity

Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity Ogrzewanie podłogowe staje się coraz bardziej docenianym systemem podnoszącym komfort użytkowników mieszkań, apartamentów i domów jednorodzinnych. Niestety

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne Str. 1 typ T1001 2000mm 45mm 6mm Czujnik ogólnego przeznaczenia wykonany z giêtkiego przewodu igielitowego. Os³ona elementu pomiarowego zosta³a wykonana ze stali nierdzewnej.

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne

Materiały informacyjne Materiały informacyjne Stropy styropianowe Dystrubucja: Inwest Studio 58-210 Sieniawka, Akwen 40 woj. Dolnośląskie tel./fax (74) 893-82-64 tel. kom. 605 287-100 e-mail: InwestStudio@wp.pl http://www.inweststudio.pl

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA IZOLACYJNOŚCI AKUSTYCZNEJ PRZEGRÓD BUDOWLANYCH

OBLICZENIA IZOLACYJNOŚCI AKUSTYCZNEJ PRZEGRÓD BUDOWLANYCH Nazwa opracowania: OBLICZENIA IZOLACYJNOŚCI AKUSTYCZNEJ PRZEGRÓD BUDOWLANYCH Inwestor: Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w Gdyni ul. M. Skłodowskiej Curie 19 81-231 Gdynia Inwestycja: Wielorodzinny

Bardziej szczegółowo

Wymagania techniczno-montażowe dla lekkiego, drewnianego budownictwa szkieletowego

Wymagania techniczno-montażowe dla lekkiego, drewnianego budownictwa szkieletowego www.lech-bud.org Wymagania techniczno-montażowe dla lekkiego, drewnianego budownictwa szkieletowego 1.6. Wymagania techniczno-montażowe dla konstrukcji ścianek działowych Konstrukcja ścianki działowej

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 45421000-4 ROBOTY W ZAKRESIE STOLARKI BUDOWLANEJ

SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 45421000-4 ROBOTY W ZAKRESIE STOLARKI BUDOWLANEJ SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH 45421000-4 ROBOTY W ZAKRESIE STOLARKI BUDOWLANEJ 1 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP str. 3 2. MATERIAŁY str. 3 3. SPRZĘT str. 4 4.TRANSPORT str. 4 5. WYKONANIE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832

Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832 Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832 OBWIESZCZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO z dnia 2 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A ZW 1. ZASTOSOWANIE REKUPERATORA ZW Rekuperator kompaktowy ZW to urz¹dzenie nawiewno-wywiewne umo liwiaj¹ce mechaniczn¹ wentylacje powietrzem

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia przenikania ciepła i pary wodnej przez przegrody. Krystian Dusza Jerzy Żurawski

Wybrane zagadnienia przenikania ciepła i pary wodnej przez przegrody. Krystian Dusza Jerzy Żurawski Wybrane zagadnienia przenikania ciepła i pary wodnej przez przegrody jednowarstwowe Krystian Dusza Jerzy Żurawski Doświadczenia eksploatacyjne przegród jednowarstwowych z ceramiki poryzowanej Krystian

Bardziej szczegółowo

RODEK RZECZOZNAWCÓW SITR Rok za enia 1974 85-030 Bydgoszcz, ul. Bol. Rumi skiego 6, pok. 8 REGON: 092355266 322-44-19 NIP: 953-153-15-22

RODEK RZECZOZNAWCÓW SITR Rok za enia 1974 85-030 Bydgoszcz, ul. Bol. Rumi skiego 6, pok. 8 REGON: 092355266 322-44-19 NIP: 953-153-15-22 RODEK RZECZOZNAWCÓW SITR Rok za enia 1974 85-030 Bydgoszcz, ul. Bol. Rumi skiego 6, pok. 8 REGON: 092355266 322-44-19 NIP: 953-153-15-22 Zlec. 102/2011 Zamawiaj cy: Agencja Nieruchomo ci Rolnych Oddzia

Bardziej szczegółowo

3. Przedmiot opracowania:

3. Przedmiot opracowania: 3. Przedmiot opracowania: Niniejsze opracowanie obejmuje lokalizację na działce istniejącego budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą, budynku stodoły przeznaczonego do rozbiórki. - Podstawowe wskaźniki:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 24 września 2013 r.

Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 24 września 2013 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 24 września 2013 r. w sprawie regulaminu Zarządu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY KONSTRUKCYJNY NADBUDOWY Z ROZBUDOW BUDYNKU SZKO Y PODSTAWOWEJ W KO BIELI

PROJEKT BUDOWLANY KONSTRUKCYJNY NADBUDOWY Z ROZBUDOW BUDYNKU SZKO Y PODSTAWOWEJ W KO BIELI PROJEKT BUDOWLANY KONSTRUKCYJNY NADBUDOWY Z ROZBUDOW BUDYNKU SZKO Y PODSTAWOWEJ W KO BIELI ADRES INWESTYCJI: ul. Szkolna Dz.Nr.ew.282 Gmina Koùbiel 05-340 KO BIEL INWESTOR: GMINA KO BIEL ul. Szkolna 1

Bardziej szczegółowo

DWP. NOWOή: Dysza wentylacji po arowej

DWP. NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej DWP Aprobata Techniczna AT-15-550/2007 SMAY Sp. z o.o. / ul. Ciep³ownicza 29 / 1-587 Kraków tel. +48 12 78 18 80 / fax. +48 12 78 18 88 / e-mail: info@smay.eu Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚC OPRACOWANIA

ZAWARTOŚC OPRACOWANIA ZAWARTOŚC OPRACOWANIA I. OPIS TECHNICZNY II. OBLICZENIA STATYCZNE ( w projekcie budowlanym ) III. RYSUNKI: 1. Rzut fundamentów nr K-01 2. Stopa fundamentowa St1 nr K-02 3. Stopa fundamentowa St2 i St3

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIAR. Urząd Miasta Gdyni Al. Marszałka J. Piłsudskiego 52/54, 81-382 Gdynia

PRZEDMIAR. Urząd Miasta Gdyni Al. Marszałka J. Piłsudskiego 52/54, 81-382 Gdynia Urząd Miasta Gdyni Al. Marszałka J. Piłsudskiego 52/54, 81-382 Gdynia 45111300-1 Roboty rozbiórkowe 45430000-0 Pokrywanie podłóg i ścian 45310000-3 Roboty instalacyjne elektryczne 45000000-7 Roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Beton komórkowy. katalog produktów

Beton komórkowy. katalog produktów Beton komórkowy katalog produktów Beton komórkowy Termobet Bloczki z betonu komórkowego Termobet produkowane są z surowców naturalnych: piasku, Asortyment wapna, wody, cementu i gipsu. Surowce te nadają

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr Projekt z dnia UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową,

Bardziej szczegółowo

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO DZIENNIK URZÊDOWY WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 TREŒÆ: Poz.: ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO 81 nr 6 z dnia 29 sierpnia 2006 r. zmieniaj¹ce zarz¹dzenie

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ KONTROLI OKRESOWEJ ROCZNEJ

PROTOKÓŁ KONTROLI OKRESOWEJ ROCZNEJ 1 RODZAJ PROTOKÓŁ KONTROLI OKRESOWEJ ROCZNEJ PRZEGLĄDU NR 1/BIBL/2014 PROTOKOŁU DATA 18/06/2014 WYKONANIA OBIEKT Budynek użyteczności publicznej ADRES Szubin, Kcyńska 11 WŁAŚCICIEL LUB Rejonowa Biblioteka

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI ORAZ MONTAŻU PANELOWY PROMIENNIK ELEKTRYCZNY. typu REL

INSTRUKCJA OBSŁUGI ORAZ MONTAŻU PANELOWY PROMIENNIK ELEKTRYCZNY. typu REL www.ecocaloria.com INSTRUKCJA OBSŁUGI ORAZ MONTAŻU PANELOWY PROMIENNIK ELEKTRYCZNY typu REL Dziękujemy, że wybrali Państwo produkt firmy!!! Cieszymy się, że możemy zaliczyć Państwa do grona naszych Klientów

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI PODSTAWA PRAWNA 1. 1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.kodeks

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Badanie termowizyjne. Firma. P.U ECO-WOD-KAN Jacek Załubski. Osoba badająca: Załubski Jacek. Techników 7a 55-220 Jelcz-Laskowice.

Badanie termowizyjne. Firma. P.U ECO-WOD-KAN Jacek Załubski. Osoba badająca: Załubski Jacek. Techników 7a 55-220 Jelcz-Laskowice. Firma P.U ECOWODKAN Jacek Załubski Techników 7a 55220 JelczLaskowice Osoba badająca: Załubski Jacek Telefon: 604472922 Email: termowizja@zalubscy.pl Urządzenie Testo 882 Nr seryjny: 2141604 Obiektyw: Standard

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH Pozwalają zaoszczędzić do 80% energii elektrycznej i więcej! Strumień światła zachowuje 100% jakości w okresie eksploatacji nawet do 50.000 do 70.000 h tj. w okresie

Bardziej szczegółowo

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu,

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu, R E G U L A M I N Zebrania Mieszkańców oraz kompetencji i uprawnień Samorządu Mieszkańców Budynków Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu. ROZDZIAŁ I. Postanowienia ogólne. Zebranie Mieszkańców

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl 1 z 6 2012-03-08 14:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl Rzeszów: Wynajem i obsługa przenośnych toalet przy drogach

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązania ścian dwuwarstwowych z wykorzystaniem asortymentu Xella

Przykładowe rozwiązania ścian dwuwarstwowych z wykorzystaniem asortymentu Xella System 20 cm PLUS łączy zalety bloków SILKA i YTONG z bloczkami YTONG MULTIPOR i jest najlepszym oraz najnowocześniejszym rozwiązaniem budowlanym proponowanym przez firmę Xella. Jego stosowanie gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM Załącznik nr 1 do Uchwały Prezydium Polskiej Izby Turystyki nr 3/2015/P/E Regulamin powoływania i pracy Egzaminatorów biorących udział w certyfikacji kandydatów na pilotów wycieczek I. Postanowienia ogólne

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

1 Postanowienia ogólne

1 Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXV/494/2014 Rady Miejskiej w Miechowie z dnia 19 lutego 2014 r. Regulamin określający zasady udzielania dotacji celowych z budżetu Gminy i Miasta Miechów do inwestycji służących

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1

EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1 EKSPERTYZA TECHNICZNA BUDYNKU BURSY SZKOLNEJ Nr 1 Obiekt: BUDYNEK BURSY SZKOLNEJ Nr 1 Lokalizacja: Zambrów ul. Obwodowa 2 Inwestor: Zarząd Powiatu Zambrowskiego 18-300 Zambrów, ul. Fabryczna 3 Autor: inŝ.

Bardziej szczegółowo

OKNA LAMELOWE WENTYLACJA

OKNA LAMELOWE WENTYLACJA OKNA LAMELOWE WENTYLACJA Okna lamelowe s¹ specjaln¹ wersj¹ okien obrotowych. Skrzyd³a okienne i ramy wykonane s¹ z profili aluminiowych, przy czym mo liwe s¹ wykonania izolowane i nieizolowane termicznie.

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r.

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. I. Rada Nadzorcza składa się z co najmniej pięciu członków powoływanych na okres wspólnej kadencji.

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ. I. Rada Nadzorcza składa się z co najmniej pięciu członków powoływanych na okres wspólnej kadencji. REGULAMIN RADY NADZORCZEJ 1 Rada Nadzorcza, zwana dalej Radą, sprawuje nadzór nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Rada działa na podstawie następujących przepisów: 1. Statutu

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania:

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania: Uchwała nr III/46 z dnia 19 marca 2014 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie zasad przyznawania licencji dla lekarzy pracujących w klubach Ekstraklasy, I i II ligi oraz reprezentacjach

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja montażu

Skrócona instrukcja montażu Skrócona instrukcja montażu www.klinkier.pl Instrukcja obsługi -, łączy szybkość wykonania z ponadczasową estetyką i trwałością klinkieru CRH. Ma wszystkie zalety ogrodzenia klinkierowego ( piękny wygląd,

Bardziej szczegółowo

5. Źródła i sposoby finansowania

5. Źródła i sposoby finansowania Załącznik nr 1 do uchwały Nr..../.. /09 Rady Miejskiej w Cedyni z dnia. 2009 r. 5. Źródła i sposoby finansowania Źródłem finansowania na 2009 rok będzie Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Multipor system izolacji termicznej ścian i stropów. Małgorzata Bartela, Product Manager Xella Polska

Multipor system izolacji termicznej ścian i stropów. Małgorzata Bartela, Product Manager Xella Polska system izolacji termicznej ścian i stropów Małgorzata Bartela, Product Manager Xella Polska Xella Polska Bloczki z autoklawizowanego betonu komórkowego Mineralne płyty izolacyjne Bloki wapienno-piaskowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 Białystok, dn. 16.01.2014r. ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 DOTYCZY: postępowania opartego na zasadzie konkurencyjności mającego na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty dotyczącej realizacji szkoleń

Bardziej szczegółowo

dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa 16.3.2010

dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa 16.3.2010 Nowy zakres wymagań stawianych wyrobom budowlanym związanych z efektywnościąenergetyczną budownictwa dr inż. Robert Geryło Seminarium Wyroby budowlane na rynku europejskim wymagania i kierunki zmian, Warszawa

Bardziej szczegółowo

z dnia 6 lutego 2009 r.

z dnia 6 lutego 2009 r. Pieczęć podłuŝna o treści Burmistrz Lądka Zdroju ZARZĄDZENIE NR 19 /09 Burmistrza Lądka Zdroju z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia programu przeprowadzania szkoleń pracowników Urzędu Miasta i Gminy

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia października 2012 r.

Rzeszów, dnia października 2012 r. Rzeszów, dnia października 2012 r. Pan Artur Bożek Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim LRZ-4101-06-03/2012 P/12/105 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR System rur i kształtek wentylacyjnych SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH IZOLOWANYCH IZOLACJA 30 MM SYSTEM KOMINUS CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska 1 Projekt Ogólnopolski: 1.1. Projekt Ogólnopolski (dalej Projekt ) to przedsięwzięcie Stowarzyszenia podjęte w celu realizacji celów

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ 1 Dane wyjściowe 1.1 Przedmiot i podstawa opracowania Przedmiotem opracowania jest dokumentacja projektowa budowy siłowni terenowej na dz. nr ewid.

Bardziej szczegółowo

Fasady i dachy oszklone. Thermo 50

Fasady i dachy oszklone. Thermo 50 Fasady i dachy oszklone Thermo System fasadowo-dachowythermo Woparciu o wieloletnie doêwiadczenia konstruktorów w Skandynawii i w Polsce oraz wspó prac z architektami, SAPA opracowa a nowy system Êcian

Bardziej szczegółowo

obowi¹zuje od 01.11.2014 r. Uwaga! Cennik nie stanowi oferty w rozumieniu prawa handlowego.

obowi¹zuje od 01.11.2014 r. Uwaga! Cennik nie stanowi oferty w rozumieniu prawa handlowego. od poniedzia³ku do pi¹tku od 6.00 do 1.00; ul. Nowodworska 18, 1-100 Lubartów, tel.: (81) 855-6-1; fax (81) 855-6-58 obowi¹zuje od 01.11.014 r. BLOCZKI I P YTKI SOLBET Optimal 600 - luzem w chwytakach

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR...

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR... WZÓR - UMOWA NR... Załącznik nr 4 zawarta w dniu we Wrocławiu pomiędzy: Wrocławskim Zespołem Żłobków z siedzibą we Wrocławiu przy ul. Fabrycznej 15, 53-609 Wrocław, NIP 894 30 25 414, REGON 021545051,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 32/2014/2015 Dyrektora szkoły z dnia 09 marca 2014r. PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Procedura

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYMIANY STOLARKI OKIENNEJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W WĄBRZEŹŃIE.

REGULAMIN WYMIANY STOLARKI OKIENNEJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W WĄBRZEŹŃIE. REGULAMIN WYMIANY STOLARKI OKIENNEJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W WĄBRZEŹŃIE. Warunki wymiany stolarki okiennej. 1 1. Wymiany stolarki okiennej może dokonać członek Spółdzielni po

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 24 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY z dnia... 2015 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części w ramach pomocy

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

wêgiel 19 28 38 48 59 70 79 88 drewno 15 21 28 36 44 52 60 68

wêgiel 19 28 38 48 59 70 79 88 drewno 15 21 28 36 44 52 60 68 wêgiel drewno 19 28 38 48 59 70 79 88 15 21 28 36 44 52 60 68 Kocio³ SOLID EKO jest eliwnym, automatycznym kot³em na paliwa sta³e wyposa onym w dodatkowe rusztowe palenisko sta³e do spalania drewna kawa³kowego,

Bardziej szczegółowo

EKSPERTYZA TECHNICZNA WRAZ Z OPISEM DO INWENTARYZACJI BUDOWLANEJ OKRĘGOWEJ STACJI KONTROLI POJAZDÓW

EKSPERTYZA TECHNICZNA WRAZ Z OPISEM DO INWENTARYZACJI BUDOWLANEJ OKRĘGOWEJ STACJI KONTROLI POJAZDÓW EKSPERTYZA TECHNICZNA WRAZ Z OPISEM DO INWENTARYZACJI BUDOWLANEJ OKRĘGOWEJ STACJI KONTROLI POJAZDÓW 1. PODSTAWA OPRACOWANIA Zlecenie inwestora: MZK Bielsko - Biała; Dz. U. Z 2006r nr 40 poz. 275 w sprawie

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU SYSTEMU OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO T 2 RED

INSTRUKCJA MONTAŻU SYSTEMU OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO T 2 RED INSTRUKCJA MONTAŻU SYSTEMU OGRZEWANIA PODŁOGOWEGO T 2 RED Samoregulujące przewody grzejne T 2 Red można układać w cienkiej warstwą wypełniającej na istniejącym podłożu. Podłożem takim może być drewno,

Bardziej szczegółowo

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych W wyniku programu badań transportu wilgoci i soli rozpuszczalnych w ścianach obiektów historycznych, przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

3 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2012 roku.

3 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2012 roku. Zarządzenie Nr 6 / 2012/2013 Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych we Wrocławiu z dnia 1 listopada 2012 w sprawie wprowadzania Procedury wynajmu pomieszczeń w budynku Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo