RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY"

Transkrypt

1 Wykład: RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY

2 Rachunek dochodu narodowego Rachunek dochodu narodowego pozwala określić kluczowe agregaty makroekonomiczne, źródła dochodów oraz sposób rozdysponowania wydatków w gospodarce. Pierwsze oficjalne rachunki dochodu narodowego (dla USA) zostały opublikowane w 1934 r. przez Simona Kuznetsa. W 1941 r. podobny rachunek dla Wielkiej Brytanii przygotował Richard Stone. Obecnie w krajach Unii Europejskiej obowiązuje European System of National and Regional Accounts (ESA 2010) zgodny z międzynarodowym systemem rachunków narodowych - System of National Accounts 2008 (SNA 2008). Simon Kuznets

3 Produkt Krajowy Brutto (PKB) /Gross Domestic Product GDP/ PKB stanowi miernik opisujący aktywność ekonomiczną ogółem na danym terytorium, w wyniku której produkcja globalna zaspokaja finalne potrzeby gospodarki. Produkt Krajowy Netto (PKN) /Net Domestic Product NDP/ Produkt krajowy netto (PKN) otrzymujemy po odjęciu od PKB wartości amortyzacji środków trwałych [ESA 2010]. 732 strony

4 Największe gospodarki świata (wg PKB), 2015 Kraj PKB (w mld USD) USA Chiny Japonia Niemcy Wielka Brytania Francja Indie Włochy Brazylia Kanada Polska 475 UE m. Świat mld USD Źródło: World Bank

5 PKB per capita (w USD) w wybranych krajach, 2015 Kraj PKB per capita (w USD) Luksemburg Szwajcaria Norwegia Katar Australia USA Singapur Dania Irlandia Szwecja Polska m. Źródło: World Bank.

6 PKB per capita PPP w wybranych krajach, 2015 Kraj PKB per capita PPP (w USD) Katar Luksemburg Singapur Kuwejt Brunei ZEA Norwegia Szwajcaria USA Irlandia Polska m. Źródło: World Bank.

7 PKB - definicje PKB to suma dóbr i usług finalnych sprzedawanych na pewnym obszarze w pewnym okresie, którym zwykle jest rok. PKB to suma wartości dodanej powstającej na pewnym obszarze w pewnym okresie. PKB to suma dochodów właścicieli czynników produkcji, uzyskanych dzięki aktywności ekonomicznej na danym obszarze geograficznym w danym okresie. Źródło: Burda i Wypłosz, 2013.

8 PKB nominalny i realny Nominalny PKB jest mierzony w cenach bieżących, tj. takich, które istniały w okresie wytwarzania dóbr i usług wchodzących w skład PKB. Realny PKB jest mierzony w cenach stałych (z roku bazowego); odpowiada nominalnemu PKB skorygowanemu o wskaźnik inflacji.

9 3 metody pomiaru PKB w oparciu o ceny rynkowe 1) podejście od strony produkcji suma wartości zagregowanych według wszystkich rodzajów działalności wytwarzających wyroby i usługi [produkcja globalna pomniejszona o zużycie pośrednie], powiększona o podatki od produktów i importu pomniejszone o dotacje; 2) podejście od strony rozdysponowania suma wszystkich wydatków końcowych przeznaczonych na spożycie finalnej produkcji globalnej gospodarki lub na zwiększenie bogactwa, powiększona o eksport pomniejszony o import towarów i usług [spożycie + akumulacja brutto + eksport import]; 3) podejście od strony dochodów suma wszystkich dochodów uzyskanych w procesie wytwarzania wyrobów i usług, powiększona o podatki od produktów i importu pomniejszone o dotacje do produktów [ESA 2010].

10 PKB i jego części składowe

11 Rachunek PKB - podejście wydatkowe PKB = C + I + G + NX C - wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych I - prywatne inwestycje brutto G - wydatki rządowe NX - eksport netto (eksport - import)

12 Rachunek PKB - podejście dochodowe Dochód narodowy suma dochodów wypłaconych właścicielom ludzkich i fizycznych zasobów wytwórczych za wykorzystanie tych zasobów w określonym czasie. Dochody czynników wytwórczych: płace dochody przedsiębiorców czynsze / opłaty dzierżawne zyski firm procenty + podatki pośrednie amortyzacja

13 Dochód narodowy (w cenach rynkowych) /Gross National Income GNI/ Dochód narodowy brutto (w cenach rynkowych) - reprezentuje dochody pierwotne do otrzymania ogółem przez jednostki instytucjonalne będące rezydentami: koszty związane z zatrudnieniem, podatki związane z produkcją i importem pomniejszone o dotacje, dochody z tytułu własności (do otrzymania pomniejszone o dochody do zapłacenia), nadwyżkę operacyjną oraz dochód mieszany. Dochód narodowy brutto (w cenach rynkowych) - jest równy PKB pomniejszonemu o dochody pierwotne do zapłacenia przez jednostki instytucjonalne będące rezydentami jednostkom instytucjonalnym będącym nierezydentami, powiększonemu o dochody pierwotne do otrzymania od zagranicy przez jednostki instytucjonalne będące rezydentami [ESA 2010].

14 PKB i inne miary aktywności gospodarczej PKB Amortyzacja PKN Podatki pośrednie Dochód narodowy Dochód osobisty Dochód dyspozycyjny Źródło: Burda i Wypłosz, 2013.

15 Ograniczenia związane z rachunkiem PKB 1. Tylko działalność rynkowa jest wliczana do PKB. 2. PKB nie uwzględnia takiego dobra jakim jest czas wolny. 3. PKB nie uwzględnia użyteczności dóbr. 4. Koszty ekologiczne nie są brane po uwagę.

16 ESA 2010 Wpływ działalności nielegalnej na PKB

17 Szczęście a PKB per capita, 2012 Kraj Miejsce w rankingu szczęścia PKB per capita Dania 1 42,086 Norwegia 2 65,640 Szwajcaria 3 53,367 Polska 51 22,162 Republika Środkowoafrykańska Benin 155 1,583 Togo 156 1,051 Źródło: World Happiness Report 2013 i World Bank. Współczynnik korelacji pomiędzy wskaźnikami szczęścia a PKB per capita (dla 140 państw) wynosi 0,61.

18 Human Development Index (HDI), 2014 Źródło: ONZ.

19 Global Competitiveness Index Źródło: WEF.

20 Global Competitiveness Index Metodologia

21 Rola innowacji w tworzeniu PKB Global Innovation Index (GII), 2016 Kraj GII 2016 (miejsce w rankingu) PKB per capita (current USD), 2015 PKB per capita (PPP USD), 2015 Szwajcaria Szwecja Wielka Brytania USA Finlandia Singapur Irlandia Dania Holandia Niemcy Korea Płd Polska Źródło: World Bank.

22 Największe firmy farmaceutyczne, 2016 Firma Kraj Obroty (w mln USD) Dochód netto (w mln USD) Zatrudnienie Johnson & Johnson USA , , Pfizer USA , , Novartis Szwajcaria , , Roche Szwajcaria , , Merck USA , , Sanofi Francja , , GlaxoSmithKline Wielka Brytania , , Gilead Sciences USA , , AstraZeneca Wielka Brytania , , Abbott Laboratories USA , , Źródło: FT 500.

23 Rola innowacji w branży farmaceutycznej ŹródłoEvaluate, Sprzedaż 12,6 mld USD w pierwszym roku na rynku

24 Wskaźniki gospodarcze w Hondurasie, Nikaragui i Kostaryce Wskaźnik Honduras Nikaragua Kostaryka PKB per capita (miejsce w rankingu WEF) Saldo finansów publicznych (miejsce w rankingu WEF) Dług publiczny (miejsce w rankingu WEF) Inflacja (miejsce w rankingu WEF) Eksport jako % PKB (miejsce w rankingu WEF) Stopa bezrobocia 2242 USD 1757 USD 9673 USD -4,3% PKB (105 m.) 34,7% PKB (55 m.) 5,2% (95 m.) 49,7% (49 m.) -0,5 % PKB (36 m.) 52,1% PKB (95 m.) 7,9% (119 m.) 31,5% (94 m.) -4,6 % PKB (110 m.) 34,8% PKB (56 m.) 4,5% (82 m.) 37,5% (81 m.) 4,5% 7,4% 8,9% Źródło: WEF, World Bank.

25 Jakość systemu społeczno-gospodarczego w Hondurasie, Nikaragui i Kostaryce Wskaźnik Honduras Nikaragua Kostaryka Wskaźnik zabójstw na 100 tys. mieszkańców 91,6 (2011) 12,6 (2011) 10,0 (2011) Koszty przestępczości dla biznesu (miejsce w rankingu WEF) 1,9 pkt. (148 m.) 4,1 pkt. (100 m.) 3,9 pkt. (106 m.) Przestępczość zorganizowana (miejsce w rankingu WEF) 2,5 pkt. (146 m.) 4,3 pkt. (109 m.) 5,3 pkt. (61 m.) Niezależność sądownictwa (miejsce w rankingu WEF) 3,0 pkt. (108 m.) 2,6 pkt. (121 m.) 4,8 pkt. (37 m.) Zaufanie do policji (miejsce w rankingu WEF) 2,4 pkt. (142 m.) 3,9 pkt. (91 m.) 4,9 pkt. (43 m.) Zaufanie do polityków (miejsce w rankingu WEF) 1,9 pkt. (135 m.) 2,8 pkt. (76 m.) 2,8 pkt. (79 m.) Jakość infrastruktury (miejsce w rankingu WEF) 3,3 pkt. (116 m.) 3,5 pkt. (104 m.) 3,8 pkt. (97 m.) Źródło: UNODC, WEF.

26 Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych, takich, jak: PKB, inwestycje, produkcja, zatrudnienie, bezrobocie, inflacja itd.

27 Wskaźniki koniunktury współbieżne (USA) GDP (PKB) Obroty firm produkcyjnych Inwestycje Zatrudnienie poza rolnictwem Liczba bezrobotnych Zyski korporacji po opodatkowaniu Dochody osobiste (pomniejszone o transfery)

28 Wzrost gospodarczy w Polsce, Niemczech, UE, USA i Chinach Źródło: KNF.

29 Stopa wzrostu gospodarczego Źródło: OECD. Kraj Australia 4,8 2,4 1,5 2,6 2,4 3,6 2,6 Austria 3,7 1,1-3,5 2,2 2,7 0,8 0,5 Belgium 2,9 1,0-2,8 2,4 1,9-0,3 0,0 Canada 2,1 1,1-2,8 3,2 2,6 1,8 1,4 Chile 5,1 3,1-0,9 5,8 5,9 5,5 4,9 Czech Republic 5,7 2,9-4,4 2,3 1,8-1,2-1,0 Denmark 1,6-0,8-5,7 1,6 1,1-0,5 0,4 Estonia 7,5-4,2-14,1 3,3 8,3 3,2 1,5 Finland 5,3 0,3-8,5 3,3 2,8-0,2 0,0 France 2,2-0,2-3,1 1,6 1,7 0,0-0,3 Germany 3,4 0,8-5,1 4,0 3,1 0,9 0,4 Greece 3,5-0,2-3,1-4,9-7,1-6,4-4,8 Hungary 0,1 0,7-6,7 1,3 1,6-1,8 0,5 Iceland 6,0 1,2-6,6-4,1 2,9 1,6 1,9 Ireland 5,4-2,1-5,5-0,8 1,4 0,9 1,0 Israel 5,9 4,1 1,1 5,0 4,6 3,2 3,9 Italy 1,5-1,2-5,5 1,7 0,5-2,4-1,8 Japan 2,2-1,0-5,5 4,7-0,6 2,0 1,6 Korea 5,1 2,3 0,3 6,3 3,7 2,0 2,6 Luxembourg 6,6-0,8-4,1 2,9 1,7 0,3 0,8 Mexico 3,2 1,2-6,0 5,3 3,9 3,9 3,4 Netherlands 3,9 1,8-3,7 1,6 1,1-1,0-0,9 New Zealand 3,3-0,6 0,3 0,9 1,3 3,0 2,6 Norway 2,7 0,1-1,6 0,5 1,2 3,2 1,3 Poland 6,8 5,0 1,6 3,9 4,5 2,0 0,9 Portugal 2,4 0,0-2,9 1,9-1,6-3,2-2,7 Slovak Republic 10,5 5,8-4,9 4,4 3,2 2,0 0,8 Slovenia 7,0 3,4-7,8 1,2 0,6-2,3-2,3 Spain 3,5 0,9-3,7-0,3 0,4-1,4-1,7 Sweden 3,4-0,8-5,0 6,3 3,8 1,2 1,3 Switzerland 3,8 2,2-1,9 3,0 1,9 1,0 1,4 Turkey 4,7 0,7-4,8 9,2 8,8 2,2 3,1 United Kingdom 3,6-1,0-4,0 1,8 1,0 0,3 0,8 United States 1,9-0,3-3,1 2,4 1,8 2,2 1,9

30 Model wzrostu gospodarczego Zasoby naturalne Przedsiębiorczość Energia Praca, kapitał ludzki Przemysł Eksport Wzrost PKB, bogactwo Informacja Kapitał rzeczowy Pieniądz Innowacje Instytucje Źródło: Szczepaniec, 2015.

31 Wzrost gospodarczy w latach Kraj Tempo wzrostu PKB (średnia z lat ) Czynniki wzrostu 1.Turkmenistan 11,1 gaz, ropa 2.Mongolia 11,1 miedź, złoto, węgiel 3.Liberia 10,9 ruda żelaza, diamenty 4.Sierra Leone 10,7 ruda żelaza 5.Etiopia 10,6 energetyka, przemysł 6.Katar 9,7 gaz, ropa 7.Chiny 8,6 przemysł, inwestycje i eksport 8.Ghana 8,6 ropa 9.Zimbabwe 8,3 złoto, platyna, węgiel 10.Panama 8,3 przemysł, sektor finansowy 99.Polska 3,1 fundusze UE, wydatki publiczne USA 2,2 gaz, ropa, ICT, przemysł Niemcy 2,0 przemysł / eksport Norwegia 1,5 ropa, gaz Źródło: World Bank.

32 Wzrost gospodarczy w latach Kraj Tempo wzrostu PKB (średnia z lat ) Czynniki wzrostu 1.Katar 13,0 gaz, ropa 2.Azerbejdżan 12,1 ropa 3.Liberia 11,3 ruda żelaza, diamenty 4.Turkmenistan 11,1 gaz, ropa 5.Etiopia 10,7 energetyka, przemysł 6.Angola 10,1 ropa 7.Chiny 10,0 przemysł / eksport 8.Mongolia 8,9 miedź, złoto, węgiel 9.Afganistan 8,8 eksport narkotyków 10.Uzbekistan 8,2 uran, bawełna 84.Polska 3,9 fundusze UE, ZIB, wydatki publiczne USA 1,6 gaz, ropa, ICT, przemysł Niemcy 1,3 przemysł / eksport Norwegia 1,4 ropa, gaz Źródło: World Bank.

33 Rola zasobów naturalnych w tworzeniu PKB Kraj Rola zasobów* (% PKB), 2014 PKB per capita (current USD), 2015 PKB per capita (PPP USD), 2015 Katar 28, Kuwejt 54, Brunei 25, ZEA 20, Norwegia 9, Arabia Saudyjska 41, Bahrain 19, Australia 7, Oman 30, Trinidad i Tobago 17, Gwinea Równikowa 43, Kazachstan 27, Chile 16, Polska 1, Źródło: World Bank.

34 Kraje surowcowe o najwyższym przyroście PKB (PKB w roku bazowym = 100) Kraj Okres Wartość PKB na początku okresu = 100 Wartość PKB na końcu okresu Gwinea Równikowa Azerbejdżan Katar Angola Nigeria Turkmenistan ZEA Trinidad i Tobago Norwegia Rosja Arabia Saudyjska Wenezuela Kuwejt Kraj Okres Wartość PKB na początku okresu = 100 Wartość PKB na końcu okresu Polska Polska Źródło: World Bank.

35 Kraje o najwyższym dodatnim saldzie w bilansie handlowym oraz dużej skali eksportu Kraj Eksport towarów (w mln USD) Saldo bilansu handlowego (w mln USD) Niemcy Chiny Arabia Saudyjska Rosja ZEA Katar Kuwejt Holandia Norwegia Irlandia Angola Polska Źródło: WTO, 2015.

36 Największe korporacje naftowe, 2014 Firma Kraj Obroty (w mln USD) Dochód netto (w mln USD) Zatrudnienie Sinopec Chiny Royal Dutch Shell Wielka Brytania PetroChina Chiny Exxon Mobil USA BP Wielka Brytania Total Francja Chevron USA Phillips 66 USA Petrobras Brazylia Eni Włochy Źródło: FT500. Polska : PKB w 2014 r. 548,0 mld USD

37 Wykorzystanie zasobów w Polsce na tle innych krajów węgiel (mln ton) 2004 i 2014 Kraj Wydobycie węgla (mln ton), 2004 Wydobycie węgla (mln ton), 2014 Chiny 2122,6 3874,0 USA 1008,9 906,9 Indie 407,7 644,0 Australia 363,1 491,5 Rosja 284,4 357,6 RPA 242,8 260,5 Niemcy 208,9 185,8 Polska 162,4 137,1 Indonezja 132,4 458,0 Kazachstan 86,9 108,7 Źródło: BP Statistical Review of World Energy, Ceny węgla

38 Wykorzystanie zasobów w Polsce na tle innych krajów gaz ziemny (mld m3) 2004 i 2014 Kraj Wydobycie gazu ziemnego (mld m3), 2004 Wydobycie gazu ziemnego (mld m3), 2014 USA 526,4 728,3 Rosja 573,3 578,7 Katar 39,2 177,2 Iran 96,4 172,6 Kanada 183,7 162,0 Chiny 42,8 134,5 Norwegia 79,2 108,8 Arabia Saudyjska 65,7 108,2 Algieria 82,0 83,3 Indonezja 74,6 73,4 Turkmenistan 52,8 69,3 Polska 4,4 4,2 Źródło: BP Statistical Review of World Energy, 2015.

39 Wskaźniki koniunktury pilotujące (USA) Liczba i wartość akcji sprzedanych (NYSE) Ilość osób zwolnionych z pracy Wskaźnik zmian liczby firm (firmy nowo otwarte - upadające) Liczba pozwoleń na budowę domów i innych obiektów Liczba / wartość zamówień na budowę fabryk i ich wyposażenie Liczba wybudowanych domów prywatnych

40 Wskaźniki koniunktury działające z opóźnieniem (USA) Dochody osobiste Sprzedaż detaliczna Nowe kredyty konsumpcyjne Bankowa stopa % Średni czas pozostawania bez pracy

41 Rodzaje wahań koniunkturalnych Wahania sezonowe wahania koniunktury związane ze zmianą aktywności gospodarczej w różnych porach roku (dotyczy to głównie produkcji rolniczej i budowlano-montażowej). Wahania przypadkowe wahania gospodarcze związane z wydarzeniami takimi jak strajki, klęski żywiołowe, wojny, szoki naftowe, szoki finansowe itp. Wahania cykliczne periodycznie powtarzające się spadki i ożywienia koniunktury gospodarczej.

42 Bezrobocie rejestrowane

43 Ceny ropy naftowej, : 48,26 USD/b Źródło: NBP, Raport o inflacji, lipiec 2013.

44 Definicja cyklu koniunkturalnego (Burns i Mitchell, 1946) Cykle koniunkturalne są pewnego rodzaju fluktuacjami obserwowanymi w ogólnej działalności gospodarczej (...). Cykl składa się z ekspansji występującej mniej więcej w tym samym czasie w licznych dziedzinach działalności gospodarczej, po której następuje podobnie powszechna recesja, okres kurczenia się działalności i potem ożywienia przechodzącego w fazę ekspansji kolejnego cyklu (...). Ta sekwencja zmian powtarza się, ale nie periodycznie - pod względem długości cykle koniunkturalne wahają się od ponad jednego roku do dziesięciu lub dwunastu lat.

45 Morfologia cyklu fazy cyklu

46 Cykl koniunkturalny w USA

47 Składka przypisana brutto w ubezpieczeniach majątkowych a PKB (% r/r) ,8 PKB składka przypisana brutto 10 10, ,3 8,3 7,9 7,5 7,5 6,6 6,5 6,6 6,6 6,6 6,6 6,3 6,4 6,1 5,8 5,2 4,4 4 3,8 3,5 3,2 3,3 3,5 3 2,5 2,6 2 1,8 1,2 1,1 0,7 0,7 0 2Q06 3Q06 4Q06 1Q07 2Q07 3Q07 4Q07 1Q08 2Q08 3Q08 4Q08 1Q09 2Q09 3Q09 4Q09-0,8 1Q10 2Q10-1, PKB łączy dodatnia zależność ze składką przypisaną brutto w ubezpieczeniach majątkowych (ogółem) (0,622).

48 Bilans płatniczy Bilans płatniczy zestawienie wszystkich realnych i finansowych transakcji kraju z zagranicą. Bilans handlowy zestawienie eksportu i importu towarów (pozycje widoczne ) dla danego okresu. Bilans obrotów bieżących obejmuje poza bilansem handlowym także zestawienie pozycji niewidocznych (usług). Bilans obrotów kapitałowych zestawienie inwestycji danego kraju za granicą oraz zagranicznych inwestycji w danym kraju.

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Wykład: RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Wzrost i rozwój gospodarczy Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe w gospodarce, polegające na stopniowym zwiększaniu produkcji dóbr i usług; podstawowym

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Wykład: RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Rachunek dochodu narodowego Rachunek dochodu narodowego pozwala określić kluczowe agregaty makroekonomiczne, źródła dochodów oraz sposób rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Wykład: Koniunktura gospodarcza

Wykład: Koniunktura gospodarcza Wykład: Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych, takich, jak: PKB,

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Wykład: RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO ORAZ ANALIZA KONIUNKTURY Rachunek dochodu narodowego Rachunek dochodu narodowego pozwala określić kluczowe agregaty makroekonomiczne, źródła dochodów oraz sposób rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Aktorzy gry rynkowej RZĄD FIRMY GOSPODARSTWA DOMOWE SEKTOR FINANSOWY Rynki makroekonomiczne Obieg okrężny $ Gospodarstwa domowe $ $ $ $ $ Rynek zasobów

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo

ZASOBY NATURALNE, INWESTYCJE ORAZ INSTYTUCJE A WZROST GOSPODARCZY

ZASOBY NATURALNE, INWESTYCJE ORAZ INSTYTUCJE A WZROST GOSPODARCZY Wykład: ZASOBY NATURALNE, INWESTYCJE ORAZ INSTYTUCJE A WZROST GOSPODARCZY Model wzrostu gospodarczego Zasoby naturalne Przedsiębiorczość Energia Praca, kapitał ludzki Przemysł Eksport Wzrost PKB, bogactwo

Bardziej szczegółowo

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów

PKB PKB PKB PKB. Od strony popytu: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + zmiana stanu zapasów 2014-01-13 MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 4) wskaźnik urbanizacji 5) udział zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton]

Główne kierunki handlu ropą naftową w 2008 r. [mln ton] ROPA: poszukiwania, wydobycie, sprzedaż Główne kierunki handlu ropą naftową w [mln ton] 318.5 43.4 22.4 24.4 23.8 121.7 127.6 49.5 196.9 90.9 101.3 32.6 64.7 92.0 119.7 25.4 53.1 21.4 107.6 119.4 44.5

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów

System opieki zdrowotnej na tle innych krajów System opieki zdrowotnej na tle innych krajów Dr Szczepan Cofta, Dr Rafał Staszewski Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak:

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt?

Akademia Młodego Ekonomisty. Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego. Jak mierzyć dobrobyt? dr Anna Gardocka-Jałowiec Uniwersytet w Białymstoku 7 marzec 2013 r. Dobrobyt, w potocznym rozumieniu, utożsamiać można

Bardziej szczegółowo

Koniunktura gospodarcza a przestępczość

Koniunktura gospodarcza a przestępczość Wykład: Koniunktura gospodarcza a przestępczość Koniunktura gospodarcza Koniunktura gospodarcza to zmiany aktywności gospodarczej znajdujące odzwierciedlenie w kluczowych wskaźnikach makroekonomicznych,

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia Źródło: OECD. Kraj 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Australia 72,9 73,2 72,0 72,4 72,7 72,3 Austria 71,4 72,1 71,6 71,7 72,1 72,5 Belgium 62,0 62,4 61,6

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Pracujący wg BAEL Za pracującą uznano każdą osobę, która w badanym tygodniu: wykonywała pracę przynoszącą zarobek lub dochód jako pracownik najemny, pracujący na własny

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XI WZROST GOSPODARCZY cd. Perspektywa historyczna Wzrost teraz Dekompozycja wzrostu Produktywność Reszta Solowa Polska PKB W MILIARDACH DOLARÓW (W CENACH Z

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I Ćwiczenia

Makroekonomia I Ćwiczenia Makroekonomia I Ćwiczenia Zajęcia 1 Karol Strzeliński 2014 Makroekonomia I Ćwiczenia Czym różni się makroekonomia od mikroekonomii? W mikroekonomii koncentrujemy się na próbach wyjaśnienia zjawisk ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Rachunek dochodu narodowego Dr Gabriela Przesławska. Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych

Makroekonomia. Rachunek dochodu narodowego Dr Gabriela Przesławska. Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Makroekonomia. Rachunek dochodu narodowego Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Makroekonomia. Podstawowe zagadnienia makroekonomiczne Makroekonomia bada sposób działania

Bardziej szczegółowo

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć

Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Wykład: Bezrobocie a przestępczosć Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest miarą bodźców

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r.

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r. JAK LICZĄ EKONOMIŚCI? JAK OPISYWAĆ GOSPODARKĘ? JAKIMI DANYMI POSŁUGUJĄ SIĘ EKONOMIŚCI? dr Michał Trzęsiok michaltrzesiok@uekatowicepl Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r dr Michał Trzęsiok

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Jak liczą ekonomiści? JAK OPISYWAĆ GOSPODARKĘ? JAKIMI DANYMI POSŁUGUJĄ SIĘ EKONOMIŚCI? dr Michał Trzęsiok Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 marca 2012 r Metody opisu stanu

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia

Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki na ochronę zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO. Edyta Ropuszyńska- Surma

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO. Edyta Ropuszyńska- Surma RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO Edyta Ropuszyńska- Surma Gospodarka narodowa Gospodarka narodowa - całokształt działalności gospodarczej (produkcja, podział, obieg, konsumpcja) prowadzonej na terytorium danego

Bardziej szczegółowo

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Wykład: KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Zmiany konsumpcji i inwestycji, USA 1960-2000 Konsumpcja Konsumpcja (consumption) - są to wydatki gospodarstw domowych na dobra i usługi (żywność ubranie,

Bardziej szczegółowo

Kapitał ludzki, bezrobocie i nierówności a przestępczość

Kapitał ludzki, bezrobocie i nierówności a przestępczość Wykład: Kapitał ludzki, bezrobocie i nierówności a przestępczość Populacja HNWI, 2010-2016 Źródło: Capgemini, World Wealth Report 2017. Źródła bogactwa kobiet 5 1 3 4 2 Nieruchomości mafii kanadyjskiej

Bardziej szczegółowo

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić?

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Szkolenie Urzędu Patentowego. Zarządzanie innowacją Warszawa, 12.10.2015 Marzenna Anna Weresa Instytut Gospodarki Światowej Kolegium

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 15.04.2015 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Afganistan 1,22 zł 1,50 zł 2. Albania 0,65 zł 0,80 zł 3.

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA OGRANICZONE ZASOBY NIEOGRANICZONE POTRZEBY RZADKOŚĆ Konieczność dokonywania wyboru Produkując jakieś dobra, jednocześnie rezygnujemy z produkcji innych

Bardziej szczegółowo

DETERMINANTY WZROSTU GOSPODARCZEGO NA ŚWIECIE - WYZWANIA DLA POLSKI. dr hab. Marek Szczepaniec, prof. UG

DETERMINANTY WZROSTU GOSPODARCZEGO NA ŚWIECIE - WYZWANIA DLA POLSKI. dr hab. Marek Szczepaniec, prof. UG DETERMINANTY WZROSTU GOSPODARCZEGO NA ŚWIECIE - WYZWANIA DLA POLSKI dr hab. Marek Szczepaniec, prof. UG Plan prezentacji: I. Wzrost gospodarczy PLAN PREZENTACJI II. Zasoby naturalne III. Energia IV. Przemysł,

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE

Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Wykład: ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE Stopa zatrudnienia w najbogatszych krajach świata Kraj PKB per capita (średnia 2010-2014) Stopa zatrudnienia (OECD), 2014 Stopa zatrudnienia osób w wieku 15+ (ILO), 2013

Bardziej szczegółowo

Przewagi konkurencyjne młodych Polaków. Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska

Przewagi konkurencyjne młodych Polaków. Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska Przewagi konkurencyjne młodych Polaków Janusz Czapiński 25 maja2012 V Konferencja Krakowska Pokolenia: Baby boomers 1945-1965 (67-48 lat); X 1965-1980 (47-32 lata); Y 1981-1995 (31-17 lat); Z 1996- System

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Otoczenie gospodarcze Dlaczego jedne kraje są biedne a inne bogate? dr Edyta Pieniacka Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 27 listopada 2017 r. Czy zawsze istniały kraje

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej VI Spotkanie Branży Paliwowej Wrocław, 6 października 2016

Bardziej szczegółowo

PKB. jako miernik dobrobytu

PKB. jako miernik dobrobytu PKB jako miernik dobrobytu Czynniki określające poziom i wzrost produkcji ogółem w gospodarce w krótkim i w długim okresie Cykliczność rozwoju gospodarki Zatrudnienie i bezrobocie Ogólny poziom cen

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. ćwiczenia 8 Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze ćwiczenia 8 Wprowadzenie do części finansowej: Przypomnienie SNA, Bilans Płatniczy Tomasz Gajderowicz Agenda Eksperyment badawczy Mierniki wartości Dochodu Produktu

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA DEFINICJE DEFINICJE PRODUKCJA FINALNA PRODUKT KRAJOWY BRUTTO, DOCHÓD NARODOWY, PRODUKT SPOŁECZNY

GOSPODARKA DEFINICJE DEFINICJE PRODUKCJA FINALNA PRODUKT KRAJOWY BRUTTO, DOCHÓD NARODOWY, PRODUKT SPOŁECZNY rolnictwo wydobywczy przetwórczy budownictwo usługi. 1-5 Przepływy międzygałęzio we produkcja finalna produkcja globalna GOSPODARKA Dział PRODUKT KRAJOWY BRUTTO, DOCHÓD NARODOWY, PRODUKT SPOŁECZNY rolnictwo

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA w zadaniach

MAKROEKONOMIA w zadaniach Materiał dydaktyczny dla nauczycieli przedmiotów ekonomicznych MAKROEKONOMIA w zadaniach Makroekonomiczne mierniki gospodarki Wprowadzenie 1 Zależności makroekonomiczne w dwupodmiotowym modelu gospodarki

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Konferencja Pomorski Broker Eksportowy Gdynia, 12 października 2016 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 17.11.2017 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Algieria 0,29 zł 0,36 zł 2. Algieria - numery komórkowe

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 04. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 04. dr Adam Salomon wykład 04 dr Adam Salomon : RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rachunek dochodu narodowego Rachunek dochodu narodowego (national-income accounting)

Bardziej szczegółowo

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA

BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Wykład: BUDŻET PAŃSTWA I POLITYKA BUDŻETOWA Budżet państwa Budżet - jest rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki państwa oraz wskazującym źródła pokrycia niedoboru lub rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych VOIP

Cennik połączeń telefonicznych VOIP SL-NET s.c. ul. Wiosenna 1c/1 35-303 Rzeszów Tel. 665-706-108 Tel. 017 250 20 11 email: biuro@sl-net.pl strona. www.sl-net.pl Cennik połączeń telefonicznych VOIP Usługi Netto Cena za usługę Brutto Połączenia

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Dr Gabriela Grotkowska Plan wykładu 2. Rachunek dochodu narodowego w gospodarce zamkniętej i otwartej (SNA) Tożsamość

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 29 poz. 271 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

Dz.U Nr 29 poz. 271 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1999 Nr 29 poz. 271 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 marca 1999 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia czasowego zakazu obrotu z zagranicą substancjami

Bardziej szczegółowo

ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO

ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO Wykład: ROLA INWESTYCJI W PROCESACH WZROSTU GOSPODARCZEGO Inwestycje definicje Inwestycje są to zakupy nowych dóbr kapitałowych przez przedsiębiorstwa. Całkowite inwestycje obejmują inwestycje w kapitał

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wielka depresja w USA, 1929-1933 Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2% Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Rachunek dochodu narodowego

Makroekonomia Rachunek dochodu narodowego Makroekonomia Rachunek dochodu narodowego Gospodarka narodowa Gospodarka narodowa - całokształt działalności gospodarczej (produkcja, podział, obieg, konsumpcja) prowadzonej na terytorium danego państwa.

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2. Problemy makroekonomii i wielkości makroekonomiczne

WYKŁAD 2. Problemy makroekonomii i wielkości makroekonomiczne WYKŁAD 2 Problemy makroekonomii i wielkości makroekonomiczne PLAN WYKŁADU Przedmiot makroekonomii Wzrost gospodarczy stagnacja wahania koniunktury Inflacja bezrobocie Krzywa Phillipsa (inflacja a bezrobocie)

Bardziej szczegółowo

Zasady Zaliczenia:

Zasady Zaliczenia: Barbara Bobrowicz Zasady Zaliczenia: bbobrowicz@wne.uw.edu.pl http://coin.wne.uw.edu.pl/bbobrowicz/ Dyżur: czwartek 18:20 s.409 -Przedmiotu: 90% oceny z egzaminu 10% oceny z ćwiczeń -Ćwiczeń : 30% 1sze

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczna analiza podatków

Ekonomiczna analiza podatków Ekonomiczna analiza podatków 3. Podatki a działalność gospodarcza Owsiak (2005), Finanse Publiczne, PWN Osiatyński J., Finanse publiczne Ekonomia i polityka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006 James,

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE

KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Wykład: KONSUMPCJA, OSZCZĘDNOŚCI I INWESTYCJE Zmiany konsumpcji i inwestycji, USA 1960-2000 Konsumpcja Konsumpcja (consumption) - są to wydatki gospodarstw domowych na dobra i usługi (żywność ubranie,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak: dochód

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego dr Michał Trzęsiok Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 4 marca 2013 r. 1 Dobrobyt cóż to takiego? Moja Babcia zwykła mówić, że ktoś żyje jak

Bardziej szczegółowo

Adam Narkiewicz Makroekonomia I. Temat 1: Rachunek dochodu narodowego. Ruch okręŝny jest podstawowym modelem działania gospodarki:

Adam Narkiewicz Makroekonomia I. Temat 1: Rachunek dochodu narodowego. Ruch okręŝny jest podstawowym modelem działania gospodarki: Adam Narkiewicz Makroekonomia I Temat 1: Rachunek dochodu narodowego Ruch okręŝny jest podstawowym modelem działania gospodarki: Wewnętrzny pierścień to strumień realny, zewnętrzny to strumień pienięŝny.

Bardziej szczegółowo

Globalne występowanie nadwagi i otyłości u dorosłych według regionu

Globalne występowanie nadwagi i otyłości u dorosłych według regionu Kraj zgromadzen ia danych Globalne występowanie nadwagi i otyłości u dorosłych według regionu Kraj / region Wielkoś ć badania Kategoria % BMI 25-29,9 % BMI 30+ % BMI 25- % BMI 30+ 29,9 Region europejski

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Dr Gabriela Grotkowska Plan wykładu 2. Rachunek dochodu narodowego w gospodarce zamkniętej i otwartej (SNA) Tożsamość

Bardziej szczegółowo

System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD

System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD System opieki zdrowotnej w Polsce na tle krajo w OECD Prof. Andrzej M. Fal Prezydent: Polskie Towarzystwo Zdrowia Publicznego Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Warszawa Zakład Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

w relacjach z Polską Janusz Piechociński

w relacjach z Polską Janusz Piechociński Mongolia, Korea Południowa i Japonia w relacjach z Polską Janusz Piechociński 2 Główne wskaźniki makroekonomiczne POLSKA KOREA JAPONIA MONGOLIA PKB 2012 (mld USD) 489,8 1 129,5 5 960,3 10,3 PKB 2012 (zmiana

Bardziej szczegółowo

Rozszerzone tabele z tekstu

Rozszerzone tabele z tekstu Rozszerzone tabele z tekstu Tabela III.1. Podstawowe dane o OFE w latach 2001-12. Wyszczególnienie Miara 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Członkowie 1,000 10637 10990 11463 11979

Bardziej szczegółowo

Wykład: Kryzys finansowy

Wykład: Kryzys finansowy Wykład: Kryzys finansowy Wzrost gospodarczy w wybranych krajach Źródło: NBP, Raport o inflacji, listopad 2013. Stopa wzrostu gospodarczego Źródło: OECD. Kraj 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Australia

Bardziej szczegółowo

Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych

Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Warszawa, 21 kwietnia 2017 r. Plan wystąpienia Bilans tworzenia i rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie.

Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie. Przedsięwzięcia w fazie Start-UP oraz nakłady na badania i rozwój (R&D) sytuacja w Polsce oraz na świecie. 1. Zaangażowanie funduszy Venture capital w projekty gospodarcze znajdujące się w początkowej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego i społecznego Dr Monika Grabowska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 17.11.2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego dr Michał Trzęsiok Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16 listopada 2015 r. 1 Dobrobyt cóż to takiego? Moja Babcia zwykła mówić, że ktoś żyje

Bardziej szczegółowo

Diety należą się osobie odbywającej podróż służbową na terenie kraju na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia oraz zwrot wydatków z tytułu m.in.

Diety należą się osobie odbywającej podróż służbową na terenie kraju na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia oraz zwrot wydatków z tytułu m.in. DELEGACJE KRAJOWE Diety należą się osobie odbywającej podróż służbową na terenie kraju na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia oraz zwrot wydatków z tytułu m.in.: noclegów, przejazdu do miejsca delegowania

Bardziej szczegółowo

Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne)

Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne) Page 1 of 6 Oznaczenia odzieży i produktów tekstylnych na świecie (obowiązkowe i dobrowolne) Na podstawie opracowania EURATEX'u przedstawiamy w tabelach stan prawny dotyczący oznaczania odzieży i produktów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA I PRZETWARZANIA

PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA I PRZETWARZANIA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ Prof. dr hab. inż. Andrzej Łędzki Dr inż. Krzysztof Zieliński Dr inż. Arkadiusz Klimczyk PODSTAWY TECHNOLOGII WYTWARZANIA

Bardziej szczegółowo

Połączenia głosowe SMS. Afganistan 112 TAK TAK TAK TAK B. Albania 112 TAK TAK TAK TAK B. Algieria 112 TAK TAK TAK TAK C Amerykańskie Wyspy Dziewicze

Połączenia głosowe SMS. Afganistan 112 TAK TAK TAK TAK B. Albania 112 TAK TAK TAK TAK B. Algieria 112 TAK TAK TAK TAK C Amerykańskie Wyspy Dziewicze Afganistan 112 TAK TAK TAK TAK B Albania 112 TAK TAK TAK TAK B Algieria 112 TAK TAK TAK TAK C Amerykańskie Wyspy Dziewicze 911 TAK TAK TAK TAK C Andora 112 TAK TAK TAK TAK C Angola 116 TAK TAK TAK TAK

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 3

Makroekonomia I ćwiczenia 3 Makroekonomia I ćwiczenia 3 Bilans płatniczy i kurs walutowy Tomasz Gajderowicz Rozkład jazdy Prace domowe - wytyczne Bilans płatniczy Kurs walutowy Zadania Prace domowe Zadanie: szczegółowa analiza makroekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych

Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych Rozwój turystyki w Polsce na przykładzie danych statystycznych VI Ogólnopolska Konferencja Polskich Stacji Narciarskich i Turystycznych Białka Tatrzańska, 2 4 czerwca 2014 r. Wydatki w gospodarce turystycznej

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

CENNIK POŁĄCZEŃ TELEFONICZNYCH Telefon Stacjonarny w LIMES

CENNIK POŁĄCZEŃ TELEFONICZNYCH Telefon Stacjonarny w LIMES CENNIK POŁĄCZEŃ TELEFONICZNYCH Telefon Stacjonarny w LIMES Obowiązuje od dnia 01 Lipca 2008 roku. Cennik został ustalony na podstawie przejrzystych, obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów jasnych

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące ilości czasu, który chcą przeznaczyć na pracę. Płaca realna jest

Bardziej szczegółowo

SNA - Jarosław Górski pomoce dydaktyczne do makroekonomii

SNA - Jarosław Górski pomoce dydaktyczne do makroekonomii Zajęcia 2. SYSTEM RACHUNKOWOŚCI NARODOWEJ (SNA) I. Ruch okrężny model gospodarki narodowej RUCH OKRĘŻNY model gospodarki pokazujący w sposób uproszczony przepływy zasobów pieniężnych (finansowych) i rzeczowych

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku Handel zagraniczny Polski w 2012 roku JANUSZ PIECHOCIŃSKI Luty 2013 Obroty towarowe Polski z zagranicą w latach 2000-2013 mld EUR 160 Redukcja deficytu w latach 2008-2012 o ponad 60%, tj. o 16,5 mld EUR.

Bardziej szczegółowo

Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku).

Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku). Zadanie 1 Podana tabela przedstawia składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących (z tego samego roku). Składniki PKB Wielkość (mld) Wydatki konsumpcyjne (C ) 300 Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Cennik za połączenia VoIP obowiązuje od

Cennik za połączenia VoIP obowiązuje od Cennik za połączenia VoIP obowiązuje od 01.11.2016 Rodzaj opłaty Inicjacja połączenia Abonament miesięczny / Opłata za utrzymanie numeru Opłata jednorazowa za przyznany numer (dowolna strefa numeracyjna)

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa,.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja PKB lipiec % 9 8 9% % % proj.centralna 9 8 7 7-8q 9q q q

Bardziej szczegółowo

Działalność podmiotów posiadających udziały w podmiotach z siedzibą za granicą w 2009 roku 1

Działalność podmiotów posiadających udziały w podmiotach z siedzibą za granicą w 2009 roku 1 Warszawa, 10.06.2011 r. Działalność podmiotów posiadających udziały w podmiotach z siedzibą za granicą w 2009 roku 1 Wprowadzenie W 2010 roku Główny Urząd Statystyczny przeprowadził po raz drugi roczne

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie Dziura w drodze

Ubezpieczenie Dziura w drodze Przykład szkoleniowy: Ubezpieczenie Dziura w drodze Cel algorytmu: Spółka ABC zajmuje się sprzedażą ubezpieczeń komunikacyjnych. Właśnie otrzymała nowy produkt o nazwie Dziura w drodze (zwrot kosztów za

Bardziej szczegółowo