Analiza stê enia py³ku wybranych taksonów roœlin w Sosnowcu w latach

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza stê enia py³ku wybranych taksonów roœlin w Sosnowcu w latach"

Transkrypt

1 PRACE ORYGINALNE Katarzyna D BROWSKA Kazimiera CH OPEK Katedra Paleontologii i Biostratygrafii Wydzia³ Nauk o Ziemi Uniwersytet Œl¹ski Katowice Kierownik: Prof. dr hab. Edward G³uchowski S³owa kluczowe: ziarna py³ku sezony py³kowe stê enie py³ku Corylus Alnus Betula Poaceae Artemisia Key words: pollen grains pollen seasons pollen count Corylus Alnus Betula Poaceae Artemisia Analiza stê enia py³ku wybranych taksonów roœlin w Sosnowcu w latach 23-2 W pracy przedstawiono porównanie sezonów py³kowych i wartoœci stê eñ py³ku leszczyny, olszy, brzozy, traw i bylicy w Sosnowcu, w latach 23-2 i ich zale noœci od warunków pogodowych. Badania prowadzono metod¹ objêtoœciow¹ aparatem typu Burkard. Pocz¹tek i d³ugoœæ sezonu py³kowego wyznaczono metod¹ 98%. Sezon py³kowy leszczyny i olszy rozpocz¹³ siê najwczeœniej w 24 roku, traw i bylicy w 23 roku, brzozy w 2 roku. Najwy sze wartoœci sum rocznych i maksymalnych koncentracji py³ku brzozy i olszy zanotowano w 23 roku, leszczyny i bylicy w 24. W roku 24 odnotowano najwy sz¹ sumê roczn¹ py³ku traw, a maksimum dobowe w 2 roku wynosi³o 281 z/m -3. The analyses of pollen count of chosen taxa in Sosnowiec in 23-2 The aim of the study was to compare the pollen seasons and the pollen concentration of Corylus, Alnus, Betula, Poaceae and Artemisia in the period 23-2 in Sosnowiec. The studies were carried out using volumetric method and Burkard's apparatus. The pollen seasons were estimated using the 98% method. The earliest pollen season of Corylus and Alnus began in 24, Poaceae and Artemisia in 23 and Betula in 2. The highest pollen grain concentration of Betula and Alnus found in 23 and Corylus and Artemisia in 24. The maximum daily concentration of Poaceae (281z/m -3 ) was found in 2 and the highest annual total sum was registered in 24. Wstêp Czas zakwitania roœlin, iloœæ produkowanego py³ku i mo liwoœci jego wystêpowania w powietrzu zale ¹ w g³ównej mierze od czynników pogodowych [1-3]. Py³ek leszczyny i olszy pojawia siê najobficiej na prze³omie zimy i wiosny, brzozy wiosn¹, py³ek traw w okresie letnim, bylicy póÿnoletnim. Okres wczesnowiosenny i wiosenny charakteryzuje siê zmiennymi warunkami pogodowymi i wahaniami eratury. Kilka s³onecznych i ciep³ych dni mo e wp³yn¹æ na rozpoczêcie i intensywnoœæ pylenia taksonów pojawiaj¹cych siê wczesn¹ wiosn¹ (leszczyna, olsza i brzoza). W okresie letnim i póÿnoletnim wahania eratur wykazuj¹ mniejsze ró nice. Za najczêstsz¹ przyczynê alergii py³kowych w Polsce odpowiedzialny jest py³ek traw oraz brzozy, bylicy, leszczyny, olszy [4]. Pierwsze objawy chorobowe u osób uczulonych na alergen py³ku wymienionych taksonów wystêpuj¹ przy ekspozycji 2-4 ziarn/ m -3 powietrza []. Natomiast u wiêkszoœci osób uczulonych na py³ek traw i bylicy objawy alergii wystêpuj¹ przy koncentracji - ziarn/m -3 powietrza [6]. Celem pracy by³o porównanie sezonów py³kowych leszczyny, olszy, brzozy, traw i bylicy w Sosnowcu z uwzglêdnieniem czynników pogodowych takich jak: eratura œrednia dobowa powietrza, wzglêdna i opady. Analizie poddano równie liczbê dni ze stê eniem powy ej wartoœci progowej dla ka dego omawianego taksonu. Materia³ i metody Badania stê enia py³ku w atmosferze Sosnowca prowadzono metod¹ objêtoœciow¹ aparatem typu Burkard w ramach ogólnopolskiego monitoringu py³kowego Adres do korespondencji: Katarzyna D¹browska Katedra Paleontologii i Biostratygrafii WNoZ UŒ ul. Bêdziñska 6, 41-2 Sosnowiec we wspó³pracy z Oœrodkiem Badañ Alergenów Œrodowiskowych w Warszawie. Dane meteorologiczne udostêpni³o Obserwatorium Meteorologiczne i Laboratorium Dynamiki Œrodowiska Wydzia³u Nauk o Ziemi Uniwersytetu Œl¹skiego. Pocz¹tek i koniec sezonu py³kowego wyznaczono metod¹ 98%. Oceny zawartoœci py³ku w atmosferze dokonano mikroskopowo, podaj¹c wynik jako stê enie ziarn py³ku w 1 m 3 powietrza na dobê (z/m-3/24h). Punkt pomiarowy znajduje siê na wysokoœci 2 m, w dzielnicy o luÿnej zabudowie blokowej, w pobli u ogródków dzia³kowych i u zbiegu dwóch arterii komunikacyjnych. Wyniki i omówienie Terminy rozpoczêcia i d³ugoœci sezonów py³kowych, okresy wystêpowania maksymalnych koncentracji py³ku oraz wartoœci maksymalnych stê eñ py³ku ró ni³y siê w latach Sezon py³kowy leszczyny i olszy rozpocz¹³ siê najwczeœniej w roku 24 (4, 6 luty). Liczne badania dowodz¹ e na rozpoczêcia sezonu pylenia taksonów zakwitaj¹cych wczesn¹ wiosn¹ istotny wp³yw maj¹ warunki meteorologiczne, w szczególnoœci eratura powietrza [7]. Temperatura ostatnich dni stycznia i pocz¹tku lutego w roku 24 waha³a siê od -12 o C i by³a najwy sza w omawianych latach. Spadek eratury w drugiej dekadzie lutego zahamowa³ proces kwitnienia roœlin. Py³ek leszczyny i olszy ponownie pojawi³ siê miêdzy - 22 marca osi¹gaj¹c maksymalne wartoœci stê enia. W roku 23 i 2 œrednie eratury stycznia, lutego i marca by³y ni sze i pocz¹tek sezonu py³kowego leszczyny i olszy rejestrowano o miesi¹c póÿniej. Zaobserwowano równie zale noœæ pomiêdzy wzrostem koncentracji py³ku a eratur¹ œredni¹ powietrza (rycina 1 i 2). W roku 2 zanotowano najkrótszy sezon py³kowy leszczyny (27 dni) i olszy (37 dni), najd³u szy w 24 roku wynosz¹cy 9 dni u leszczyny i 66 dni u olszy (tabela I). Okres maksymalnych koncentracji py³ku leszczyny w latach badañ notowano w drugiej po³owie marca, olszy pomiêdzy Najwy sz¹ sumê roczn¹ i maksymalne dobowe stê enie py³ku leszczyny stwierdzono w 24 r., py³ku olszy w 23 r. (tabela I). 28 K. D¹browska i K. Ch³opek

2 stê enie ziarn/m -3 /24h stenie pyku/m -3 /24h stenie pyku/m -3 /24h eratura [ C] 23 eratura [ C] 24 eratura [ C] 2 Rycina 1 Wp³yw œredniej eratury na przebieg pylenia leszczyny. The influence of mean erature on the pollination of Corylus eratura [ C] 23 eratura [ C] 24 C] eratura [ 2 Rycina 2 Wp³yw œredniej eratury na przebieg pylenia olszy. The influence of mean erature on the pollination of Alnus. Objawy chorobowe u osób uczulonych na alergen py³ku leszczyny wystêpuj¹ przy ekspozycji 3 ziarn/m -3 powietrza [6]. Liczba dni, w których py³ek leszczyny przekroczy³ wartoœæ progow¹ wynosi³a od 7 w 2 roku do w latach 23 i 24. Py³ek olszy wywo³uje objawy chorobowe przy stê eniu 4 ziarn/m -3 powietrza. W 23 r. zanotowano dni, w których py³ek olszy przekroczy³ tê wartoœæ, w 24 r. 7, w 2 r. 9 dni. Pocz¹tek sezonu py³kowego brzozy zanotowano najwczeœniej w 2 roku, rozpocz¹³ siê o 2 dni wczeœniej w porównaniu z 23r. i o 13 dni wczeœniej w 24 r. Najd³u szy sezon py³kowy wynosz¹cy 68 dni zanotowano w 2 r., najkrótszy 21 dni w 23 r. (tabela I). W roku 23 zarejestrowano najwy sz¹ sumê roczn¹ i najwy sze sezonowe maksimum. Suma roczna by³a 13- krotnie wy sza ni w 2 roku (tabela I). Maksymalne stê enie dobowe wynosz¹ce 9967 ziarn/m -3 odnotowano 26 kwietnia. Najwy sze koncentracje py³ku brzozy w omawianym trzyleciu przypada³y pomiêdzy (rycina 3). W tym okresie rejestrowano bardzo wysokie stê enia py³ku brzozy przekraczaj¹ce kilkakrotnie wartoœæ 1 ziarn/m -3 [8]. W roku 2 tak wysokie stê- enie utrzymywa³o siê przez 4 dni, w 24 i 23 roku przez dni. Pierwsze symptomy chorobowe na alergen py³ku brzozy pojawiaj¹ siê przy stê eniu 2 ziarn/m -3 powietrza [6]. Liczba dni w którym stê enie przekroczy³o wartoœæ 2 ziarn/m -3 wynosi³a 22 dni w latach i 16 dni w 2 roku. Z obserwacji przeprowadzonych w latach 23-2 wynika, i na pocz¹tek sezonu py³kowego oraz koncentracjê py³ku leszczyny olszy i brzozy istotny wp³yw ma eratura œrednia dobowa powietrza (rycina 1-3). Wysokie eratury stycznia i lutego 24 r. przyspieszy³y pocz¹tek sezonu py³kowego leszczyny i olszy o ponad miesi¹c. Dla brzozy korzystniejsze warunki termiczne by³y w roku 2. Py³ek traw jest g³ówn¹ przyczyn¹ chorób alergicznych w okresie lata. Okres pylenia traw w Polsce przypada na drug¹ po³owê maja, czerwiec do po³owy wrzeœnia. Pocz¹tek sezonów py³kowych traw w Sosnowcu w latach badañ notowano pomiêdzy 8-16 maja. Najwczeœniej sezon py³kowy rozpocz¹³ siê w 23 roku, najpóÿniej w 2 roku (tabela I). D³ugoœæ sezonów py³kowych wynosi³a od 123 dni w 23 r. do 129 w 24 r., œrednio 126 dni. Wysokie stê enia przewa a³y w czerwcu i w pierwszej po³owie lipca w latach 23 i 2, tylko w 24r. utrzymywa³y siê do koñca lipca (rycina 4). Najwy sz¹ wartoœæ stê enia w ci¹gu doby py³ek traw osi¹gn¹³ w 8 lipca 2r. (281 ziarn/m 3 ), 2-krotnie ni - sz¹ w 23r. (tabela I). Suma roczna py³ku w 2 roku by³a najni sza w porównaniu z latami W latach badañ zaobserwowano zmienn¹ liczbê dni ze stê eniem ziarn/m -3 tj. wywo³uj¹cym objawy chorobowe [6]. Takich dni w 23 r. by³o 37, w 24r. 31 dni, a w 2 r. 24 dni. W 23r. wysoka eratura w trzeciej dekadzie kwietnia i na pocz¹tku maja przyœpieszy- ³a wegetacjê traw. Œrednie i wysokie wartoœci stê enia py³ku traw [8] notowane by³y ju od 17 maja. W latach 24-2 wysokie wartoœci notowano od 29 maja (rycina 4). Py³ek bylicy odpowiedzialny jest za wiêkszoœæ objawów chorobowych póÿnym latem. Pierwsze objawy chorobowe pojawiaj¹ siê ju przy stê eniu 3 z/m-3 powietrza, natomiast u wiêkszoœci pacjentów objawy alergii wystêpuj¹ przy koncentracji z/m -3 [6]. W okresie badañ pocz¹tek sezonu rejestrowano miêdzy 8-24 lipca. Najd³u szy sezon py³kowy (74 dni) zanotowano w 2 roku, natomiast najkrótszy (2 dni) w 24 roku (tabela I). Okresy zwar- Alergologia Immunologia 27 tom 4 numer

3 eratura [ C] 23 eratura [ C] 24 Rycina 3 Wp³yw œredniej eratury na przebieg pylenia brzozy. The influence of mean erature on the pollination of Betula. ste enie py³ku/m -3 /24h eratura [ C] 2 Rycina 4 Wp³yw wilgotnoœci wzglêdnej na przebieg pylenia traw. The influence of relative humidity on the pollination of Poaceae K. D¹browska i K. Ch³opek [%] [%] 24 [%] 2

4 Takson Leszczyna Olsza Brzoza Trawy Bylica Rok Sumy roczne Maksymalne tê enie z/m /24-3 s h D³ugoœæ sezonu py³kowego Okres Liczba dni [%] 23 [%] 24 [%] 2 Rycina Wp³yw wilgotnoœci wzglêdnej na przebieg pylenia bylicy. The influence of relative humidity on the pollination of Artemisia. Tabela I Charakterystyka sezonów py³kowych wybranych taksonów w Sosnowcu. Characteristics of pollen seasons of chosen taxa in Sosnowiec. tego pylenia bylicy wystêpowa³y miêdzy (rycina ). Najwy sze wartoœci stê enia py³ku zanotowano w 24 roku. Maksimum sezonowe wynosi³o 321 ziarn/m -3 i by³o 3-krotnie wy- sze w porównaniu z 2r. (tabela I). Liczba dni z koncentracj¹ py³ku ziarn/m -3 powietrza, waha³a siê od 22 dni w latach 23 i 24 do w 2 roku. W latach 23-2 zanotowano wp³yw œredniej eratury powietrza, opadów i wilgotnoœci na pocz¹tek i d³ugoœæ sezonów py³kowych traw i bylicy. Spadek wilgotnoœci powoduje wzrost stê- enia py³ku tych roœlin w ci¹gu doby (rycina 4 i ). D³ugoœæ wystêpowania py³ku w powietrzu zale na jest zarówno od eratury, jak równie od wilgotnoœci i od iloœci opadów co wi¹ e siê z d³u - sz¹ wegetacj¹ roœlin. Wnioski W latach 23-2 obserwowano ró nice w terminach pocz¹tku i d³ugoœci sezonów py³kowych, sumach rocznych py³ku oraz maksymalnych dobowych stê eñ py³ku. Na pocz¹tek sezonu py³kowego leszczyny i olszy ma wp³yw eratura œrednia dobowa przed rozpoczêciem tego okresu. D³ugoœæ sezonów py³kowych traw i bylicy zale na jest od eratury œredniej dobowej oraz wilgotnoœci wzglêdnej i opadów. Œrednia eratura dobowa wp³ywa na stê enie dobowe py³ku leszczyny, olszy oraz brzozy a na stê enie py³ku traw i bylicy. Najwy sze koncentracje py³ku leszczyny, traw i bylicy zanotowano w 24 r., olszy i brzozy w 23 r. Alergologia Immunologia 27 tom 4 numer

5 Piœmiennictwo 1. Emberlin J, Jones S, Bailey J, Caulton E, Corden J, Dubbels S, Evans J, McDonagh N, Millington W, Mullins J, Russel R, Spencer T. Variation in the start of the grass pollen season at selected sites in the United Kingdom Grana 1994; 33: Galan C, Alcazar P, Carinanoz P, Garcia H, Dominguez-Vilches E. Meteorological factors affecting daily Urticaceae pollen counts in southwest Spain. Int J Biometeorol 2; 43: Norris-Hill J. The innfluence of ambient erature on the abundance of Poaceae pollen. Aerobiologia 1997; Zawisza E, Smoliñski B, Tarchalska B, Rapiejko P. Allergenic pollen and pollinosis in Warsaw. Aerobiologia 1993; 9: Rapiejko P, Lipiec A, Wojdas A, Kantor I, Konarska S, Jurkiewicz D. Zale noœæ obrazu klinicznego choroby alergicznej od rodzaju alergenu. Ann UMSC Sectio EEE. 23; Rapiejko P, Lipiec A, Wojdas A, Jurkiewicz D. Threshold pollen concentration necessary to evoke allergic symptoms. Int. Rev. Allergol. Clin. Immunol. 24; 1: Frenguelli G, Spieksma FThM, Bricchi E, Romano B, Minigrucci G, Nikkels AH, Dankaart W, Ferranti P. The influence of air erature on the starting dates of the pollen season of Alnus and Populus. Grana 1991; 3, Rapiejko P. Medycyna a palinologia. [W:] Palinologia. Dybova-Jachowicz S., Sadowska A. (red.). Inst. Bot. PAN Kraków 23; K. D¹browska i K. Ch³opek

Stężenie pyłku roślin w powietrzu Sosnowca w 2012 roku

Stężenie pyłku roślin w powietrzu Sosnowca w 2012 roku Stężenie pyłku roślin w powietrzu Sosnowca w 2012 roku Concentration of airborne pollen grains in Sosnowiec in 2012 mgr Kazimiera Chłopek Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski w Sosnowcu Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka sezonów pyłkowych wybranych roślin alergennych w Warszawie w 2013 r.

Charakterystyka sezonów pyłkowych wybranych roślin alergennych w Warszawie w 2013 r. Charakterystyka sezonów pyłkowych wybranych roślin alergennych w Warszawie w 213 r. Characteristics of pollen seasons of selected allergenic plants in Warsaw in 213 dr n. med. Piotr Rapiejko 1,2, dr n.

Bardziej szczegółowo

Pyłek traw w powietrzu wybranych miast Polski w 2007 roku The grass pollen in the air of selected Polish cities in 2007

Pyłek traw w powietrzu wybranych miast Polski w 2007 roku The grass pollen in the air of selected Polish cities in 2007 Pyłek traw w powietrzu wybranych miast Polski w 7 roku The grass pollen in the air of selected Polish cities in 7 mgr Kazimiera Chłopek 1, dr Małgorzata Malkiewicz 2, dr n. farm. Dorota Myszkowska 3, dr

Bardziej szczegółowo

Pyłek wybranych roślin alergogennych i zarodników Alternaria w powietrzu Szczecina w 2013 r.

Pyłek wybranych roślin alergogennych i zarodników Alternaria w powietrzu Szczecina w 2013 r. Pyłek wybranych roślin alergogennych i zarodników Alternaria w powietrzu Szczecina w 2013 r. Pollen of selected allergenic plants and Alternaria spores in the air of Szczecin in 2013 dr hab. n. biol. Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku leszczyny w Sosnowcu w 2010 r. K. Dąbrowska-Zapart, K. Chłopek...8

Analiza stężenia pyłku leszczyny w Sosnowcu w 2010 r. K. Dąbrowska-Zapart, K. Chłopek...8 Pyłek leszczyny w Szczecinie (2009 2010) M. Puc, M.I. Puc...2 Pyłek leszczyny w powietrzu Białegostoku w 2010 r. B. Gajo...4 Analiza stężenia pyłku leszczyny w Warszawie w 2010 r. A. Chciałowski, A. Lipiec...6

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Dr n. med. Analiza stężenia. Agnieszka Lipiec1. Piotr Rapiejko1,2

Dr n. med. Dr n. med. Analiza stężenia. Agnieszka Lipiec1. Piotr Rapiejko1,2 autor(); Dr n. med. Agnieszka Lipiec1 Dr n. med. Piotr Rapiejko1,2 1Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii, WUM Warszawa Kierownik Zakładu: Prof. nadzw. WUM dr hab. n. med. Bolesław

Bardziej szczegółowo

Sezon pylenia traw w 2015 r. w Krakowie, Lublinie, Opolu, Piotrkowie Trybunalskim, Sosnowcu, we Wrocławiu i w Zielonej Górze

Sezon pylenia traw w 2015 r. w Krakowie, Lublinie, Opolu, Piotrkowie Trybunalskim, Sosnowcu, we Wrocławiu i w Zielonej Górze Sezon pylenia traw w 2015 r. w Krakowie, Lublinie, Opolu, Piotrkowie Trybunalskim, Sosnowcu, we Wrocławiu i w Zielonej Górze Grass pollen season in Cracow, Lublin, Opole, Piotrkow Trybunalski, Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku leszczyny w 2013 r. w wybranych miastach Polski

Analiza stężenia pyłku leszczyny w 2013 r. w wybranych miastach Polski Analiza stężenia pyłku leszczyny w 2013 r. w wybranych miastach Polski The analysis of hazel pollen count in Poland in 2013 prof. dr hab. Elżbieta Weryszko-Chmielewska 1, dr Krystyna Piotrowska-Weryszko

Bardziej szczegółowo

3.2 Warunki meteorologiczne

3.2 Warunki meteorologiczne Fundacja ARMAAG Raport 1999 3.2 Warunki meteorologiczne Pomiary podstawowych elementów meteorologicznych prowadzono we wszystkich stacjach lokalnych sieci ARMAAG, równolegle z pomiarami stê eñ substancji

Bardziej szczegółowo

Alergeny pyłku leszczyny są po alergenach pyłku

Alergeny pyłku leszczyny są po alergenach pyłku Analiza stężenia pyłku leszczyny w wybranych miastach Polski w 28 roku The analysis of hazel pollen count in selected Polish cities in 28 dr Małgorzata Malkiewicz 1, dr Małgorzata Puc 2, mgr Kazimiera

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Py³ek brzozy w powietrzu Szczecina w latach MA GORZATA PUC

Py³ek brzozy w powietrzu Szczecina w latach MA GORZATA PUC ACTA AGROBOTANICA Vol. 59, z. 1 2006 s. 325 333 Py³ek brzozy w powietrzu Szczecina w latach 2000-2004 MA GORZATA PUC Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Szczeciñskiego ul. Z. Felczaka 3c,

Bardziej szczegółowo

Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 2015 r.

Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 2015 r. Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 15 r. Birch pollen in the air of selected Polish cities in 15 dr n. med. Piotr Rapiejko 1,2, dr hab. Małgorzata Puc 3, dr n. med. Agnieszka Woźniak-Kosek

Bardziej szczegółowo

Sezony pyłkowe brzozy w Sosnowcu w latach

Sezony pyłkowe brzozy w Sosnowcu w latach Sezony pyłkowe brzozy w Sosnowcu w latach Birch pollen season in Sosnowiec in Katarzyna Dąbrowska-Zapart, Kazimiera Chłopek Katedra Paleontologii i Stratygrafii, Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski

Bardziej szczegółowo

Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 2013 r. Birch pollen in the air of selected Polish cities in 2013

Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 2013 r. Birch pollen in the air of selected Polish cities in 2013 Pyłek brzozy w powietrzu wybranych miast Polski w 2013 r. Birch pollen in the air of selected Polish cities in 2013 dr Małgorzata Puc 1, mgr Aleksandra Kruczek 1, dr n. med. Agnieszka Lipiec 2,3, dr n.

Bardziej szczegółowo

Zak³ad Alergologii Klinicznej i Œrodowiskowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloñskiego w Krakowie, ul. Œniadeckich 10, Kraków

Zak³ad Alergologii Klinicznej i Œrodowiskowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloñskiego w Krakowie, ul. Œniadeckich 10, Kraków ACTA AGROBOTANICA Vol. 59, z. 1 2006 s. 373 383 Znaczenie monitoringu py³kowego stacjonarnego i indywidualnego w diagnostyce alergii py³kowej DOROTA MYSZKOWSKA 1, BARBARA BILO 1, DANUTA STÊPALSKA 2, JERZY

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku bylicy w wybranych miastach Polski w 2014 r.

Analiza stężenia pyłku bylicy w wybranych miastach Polski w 2014 r. Analiza stężenia pyłku bylicy w wybranych miastach Polski w 2014 r. The analysis of mugwort pollen count in selected Polish cities in 2014 dr hab. n. biol. Małgorzata Puc 1,2, dr n. med. Piotr Rapiejko

Bardziej szczegółowo

GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND),

GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND), ACTA AGROBOTANICA Vol. 60 (2): 79 86 2007 GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND), 1997 2006 Kazimiera Chłopek University of Silesia, Faculty of Earth Sciences, Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe Wyniki pomiarów z sieci ARMAAG Fundacja ARMAAG Raport 1999 3.3.3 Py³ PM10 Py³ PM10 mierzony by³ w stacjach ARMAAG dwiema metodami: metod¹ radiometryczn¹ analizatorem firmy Eberline i metod¹ wagow¹, py³omierzem

Bardziej szczegółowo

Zawartość pyłku jesionu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r.

Zawartość pyłku jesionu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Zawartość pyłku jesionu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Ash pollen count in the air of selected Polish cities in 2014 prof. dr hab. Elżbieta Weryszko-Chmielewska 1, dr hab. Krystyna Piotrowska-Weryszko

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku dębu w wybranych miastach Polski w 2014 r.

Analiza stężenia pyłku dębu w wybranych miastach Polski w 2014 r. Analiza stężenia pyłku dębu w wybranych miastach Polski w 2014 r. The analysis of oak pollen count in selected Polish cities in 2014 dr Małgorzata Malkiewicz 1, mgr Kazimiera Chłopek 2, prof. dr hab. Elżbieta

Bardziej szczegółowo

Zmiany stê enia py³ku traw w atmosferze Poznania BARBARA GOLIÑSKA

Zmiany stê enia py³ku traw w atmosferze Poznania BARBARA GOLIÑSKA ACTA AGROBOTANICA Vol. 59, z. 1 2006 s. 317 324 Zmiany stê enia py³ku traw w atmosferze Poznania BARBARA GOLIÑSKA Katedra ¹karstwa, Akademia Rolnicza w Poznaniu ul. Wojska Polskiego 38/42, 60 627 Poznañ,

Bardziej szczegółowo

Pyłek bylicy w powietrzu wybranych miast Polski w 2013 roku Mugwort pollen in the air of selected Polish cities in 2013

Pyłek bylicy w powietrzu wybranych miast Polski w 2013 roku Mugwort pollen in the air of selected Polish cities in 2013 Pyłek bylicy w powietrzu wybranych miast Polski w 213 roku Mugwort pollen in the air of selected Polish cities in 213 dr Małgorzata Puc 1, mgr Aleksandra Kruczek 1, dr n. med. Agnieszka Lipiec 2,3, dr

Bardziej szczegółowo

Pyłek wybranych roślin alergogennych w powietrzu Białegostoku w 2012 r.

Pyłek wybranych roślin alergogennych w powietrzu Białegostoku w 2012 r. Pyłek wybranych roślin alergogennych w powietrzu Białegostoku w 2012 r. Allergic pollen in the air of Bialystok in 2012 dr hab. Bożena Kiziewicz 1, mgr Bernadetta Gajo 2, mgr Przemysław Kosieliński 1 1

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka sezonów pyłkowych traw w Sosnowcu w latach

Charakterystyka sezonów pyłkowych traw w Sosnowcu w latach Fragm. Flor. Geobot. Polonica 18(2): 387 396, 2011 Charakterystyka sezonów pyłkowych traw w Sosnowcu w latach 1997 2009 KAZIMIERA CHŁOPEK i KATARZYNA DĄBROWSKA-ZAPART CHŁOPEK, K. AND DĄBROWSKA-ZAPART,

Bardziej szczegółowo

Zagro enia fizyczne. Zagro enia termiczne. wysoka temperatura ogieñ zimno

Zagro enia fizyczne. Zagro enia termiczne. wysoka temperatura ogieñ zimno Zagro enia, przy których jest wymagane stosowanie œrodków ochrony indywidualnej (1) Zagro enia fizyczne Zagro enia fizyczne Zał. Nr 2 do rozporządzenia MPiPS z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych

Bardziej szczegółowo

Pyłek grabu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r.

Pyłek grabu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Pyłek grabu w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Pollen of hornbeam in the air of selected cities of Poland in 2014 dr n. med. Agnieszka Lipiec 1,2, dr hab. n. biol. Małgorzata Puc 3, mgr Ewa Kalinowska

Bardziej szczegółowo

GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND),

GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND), ACTA AGROBOTANICA Vol. 60 (2): 79 86 2007 GRASS POLLEN (POACEAE) IN THE AIR OF SOSNOWIEC (POLAND), 1997 2006 University of Silesia, Faculty of Earth Sciences, Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec, Poland e-mail:

Bardziej szczegółowo

Porównanie stężenia pyłku wybranych roślin alergogennych w powietrzu Szczecina ( )

Porównanie stężenia pyłku wybranych roślin alergogennych w powietrzu Szczecina ( ) Porównanie stężenia pyłku wybranych roślin alergogennych w powietrzu Szczecina (2011 2012) Comparison of pollen count of selected allergenic plants in the air of Szczecin (2011 2012) dr Małgorzata Puc

Bardziej szczegółowo

Magurski Park Narodowy

Magurski Park Narodowy Magurski Park Narodowy Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań. Na terenie Magurskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku. 32.

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku ambrozji w Lublinie, Warszawie i Lwowie w 2013 r.

Analiza stężenia pyłku ambrozji w Lublinie, Warszawie i Lwowie w 2013 r. Analiza stężenia pyłku ambrozji w Lublinie, Warszawie i Lwowie w r. Analysis of ragweed pollen concentration in Lublin, Warsaw and Lviv in prof. dr hab. Elżbieta Weryszko-Chmielewska, dr n. med. Piotr

Bardziej szczegółowo

POLLEN CONCENTRATIONS OF SOME PLANTS IN THE AIR OVER OLSZANICA (BIESZCZADY NISKIE MOUNTAINS) AND WROCŁAW IN THE 2008 SEASON

POLLEN CONCENTRATIONS OF SOME PLANTS IN THE AIR OVER OLSZANICA (BIESZCZADY NISKIE MOUNTAINS) AND WROCŁAW IN THE 2008 SEASON ACTA AGROBOTANICA Vol. 63 (2): 97 103 2010 POLLEN CONCENTRATIONS OF SOME PLANTS IN THE AIR OVER OLSZANICA (BIESZCZADY NISKIE MOUNTAINS) AND WROCŁAW IN THE 2008 SEASON Małgorzata Malkiewicz, Kamilla Klaczak

Bardziej szczegółowo

5. MONITORING PYŁKU ROŚLIN I ZARODNIKÓW GRZYBÓW W POWIETRZU W KRAKOWIE

5. MONITORING PYŁKU ROŚLIN I ZARODNIKÓW GRZYBÓW W POWIETRZU W KRAKOWIE 62 5. MONITORING PYŁKU ROŚLIN I ZARODNIKÓW GRZYBÓW W POWIETRZU W KRAKOWIE Aerobiologia to nauka o biernym transporcie cząstek biologicznych w powietrzu i ich wpływie na środowisko oraz zdrowie ludzi i

Bardziej szczegółowo

ANALYSIS OF ALNUS spp. POLLEN SEASONS IN LUBLIN AND WARSZAWA (POLAND),

ANALYSIS OF ALNUS spp. POLLEN SEASONS IN LUBLIN AND WARSZAWA (POLAND), ACTA AGROBOTANICA Vol. 6 (): 87 97 7 ANALYSIS OF ALNUS spp. POLLEN SEASONS IN LUBLIN AND WARSZAWA (POLAND), 1-7 Elżbieta Weryszko-Chmielewska 1, Piotr Rapiejko 1 Department of Botany, University of Agriculture,

Bardziej szczegółowo

Mugwort pollen season in southern Poland and Lviv (Ukraine) in 2015

Mugwort pollen season in southern Poland and Lviv (Ukraine) in 2015 Mugwort pollen season in southern Poland and Lviv (Ukraine) in 1 Krystyna Piotrowska-Weryszko 1, Elżbieta Weryszko-Chmielewska 2, Piotr Rapiejko 3,4, Adam Rapiejko 3,, Małgorzata Malkiewicz 6, Dorota Myszkowska

Bardziej szczegółowo

Corylus pollen season in southern Poland in 2016

Corylus pollen season in southern Poland in 2016 Corylus pollen season in southern Poland in 2016 Krystyna Piotrowska-Weryszko 1, Elżbieta Weryszko-Chmielewska 2, Aneta Sulborska 2, Beata Żuraw 2, Adam Rapiejko 3,4, Radosław Gawlik 5, Kazimiera Chłopek

Bardziej szczegółowo

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym Z PRAC INSTYTUTÓW Jadwiga Zarębska Warszawa, CODN Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2000 2001 Ö I. Powszechność nauczania języków obcych w różnych typach szkół Dane przedstawione w

Bardziej szczegółowo

Orange Ekstraklasa. na podstawie Monitoringu Dzia³añ Sponsoringowych PBS Sopot na zlecenie PTK Centertel, 2 grudnia 2005

Orange Ekstraklasa. na podstawie Monitoringu Dzia³añ Sponsoringowych PBS Sopot na zlecenie PTK Centertel, 2 grudnia 2005 Orange Ekstraklasa na podstawie Monitoringu Dzia³añ Sponsoringowych PBS Sopot na zlecenie PTK Centertel, 2 grudnia 2005 spontaniczna znajomoœæ sponsora Ekstraklasy 17,9% X 05 Marka Orange jest najczêœciej

Bardziej szczegółowo

Mugwort pollen grains contain allergens, Mugwort pollen season in central and northern Poland in 2015 MEDICAL AEROBIOLOGY ORIGINAL PAPER

Mugwort pollen grains contain allergens, Mugwort pollen season in central and northern Poland in 2015 MEDICAL AEROBIOLOGY ORIGINAL PAPER Mugwort pollen season in central and northern Poland in 2015 Piotr Rapiejko 1,2, Agnieszka Lipiec 3, Małgorzata Puc 4, Grzegorz Siergiejko 5, Ewa M. Świebocka 5, Ewa Kalinowska 2, Andrzej Wieczorkiewicz

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 313 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 313 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 313 SECTIO D 25 Katedra Higieny i Promocji Zdrowia, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie Department of Hygiene and

Bardziej szczegółowo

Wyniki pomiarów stężeń pyłków roślin w powietrzu atmosferycznym Łodzi w sezonie 2009

Wyniki pomiarów stężeń pyłków roślin w powietrzu atmosferycznym Łodzi w sezonie 2009 37 Wyniki pomiarów stężeń pyłków roślin w powietrzu atmosferycznym Łodzi w sezonie 2009 The analysis of pollen count in the atmosphere of Lodz (central Poland) during the vegetation season of 2009 BARBARA

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa Tekst: dr n. med. Mikołaj Dąbrowski, Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego im. Karola

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

www.alergoprofil.pl Antybiotykoterapia w chorobach laryngologicznych J. Ratajczak

www.alergoprofil.pl Antybiotykoterapia w chorobach laryngologicznych J. Ratajczak Praktyczne aspekty diagnostyki alergii na leki ze szczególnym uwzględnieniem alergii na antybiotyki beta-laktamowe i leki miejscowo znieczulające A. Krauze Antybiotykoterapia w chorobach laryngologicznych

Bardziej szczegółowo

The nettle in the air of selected Polish cities in 2013

The nettle in the air of selected Polish cities in 2013 Pyłek pokrzywy w powietrzu wybranych miast Polski w 213 roku The nettle in the air of selected Polish cities in 213 dr Małgorzata Malkiewicz 1, mgr Kazimiera Chłopek 2, prof. dr hab. Elżbieta Weryszko-Chmielewska

Bardziej szczegółowo

LIMATHERM SENSOR Sp. z o.o.

LIMATHERM SENSOR Sp. z o.o. INSTRUKCJA OBS UGI TERMOMETR CYFROWY TES-1312 LIMATHERM SENSOR Sp. z o.o. 34-600 Limanowa ul. Tarnowska 1 tel. (18) 337 60 59, 337 60 96, fax (18) 337 64 34 internet: www.limatherm.pl, e-mail: akp@limatherm.pl

Bardziej szczegółowo

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

POMIAR STRUMIENIA PRZEP YWU METOD ZWÊ KOW - KRYZA.

POMIAR STRUMIENIA PRZEP YWU METOD ZWÊ KOW - KRYZA. POMIAR STRUMIENIA PRZEP YWU METOD ZWÊ KOW - KRYZA. Do pomiaru strumienia przep³ywu w rurach metod¹ zwê kow¹ u ywa siê trzech typów zwê ek pomiarowych. S¹ to kryzy, dysze oraz zwê ki Venturiego. (rysunek

Bardziej szczegółowo

Zarodniki Alternaria w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r.

Zarodniki Alternaria w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Zarodniki Alternaria w powietrzu wybranych miast Polski w 214 r. Alternaria spores in the air of selected Polish cities in 214 dr hab. Agnieszka Grinn-Gofroń 1, dr n. med. Piotr Rapiejko 2,3, dr n. med.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2006: t. 6 z. specj. (17) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 15 22 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2006 CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki Akademia Górniczo-Hutnicza im.stanisława Staszica w Krakowie Wydział InŜynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Mechaniki i Wibroakustyki 30-059 KRAKÓW, Al.Mickiewicza 30, tel. (012) 617 30 64, fax (012)

Bardziej szczegółowo

Analiza sezonów pyłkowych wierzby w wybranych miastach Polski w 2014 r.

Analiza sezonów pyłkowych wierzby w wybranych miastach Polski w 2014 r. Analiza sezonów pyłkowych wierzby w wybranych miastach Polski w 2014 r. Analysis of the willow pollen seasons in the selected Polish cities in 2014 dr n. farm. Dorota Myszkowska 1, mgr Monika Ziemianin

Bardziej szczegółowo

DWP. NOWOή: Dysza wentylacji po arowej

DWP. NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej NOWOŒÆ: Dysza wentylacji po arowej DWP Aprobata Techniczna AT-15-550/2007 SMAY Sp. z o.o. / ul. Ciep³ownicza 29 / 1-587 Kraków tel. +48 12 78 18 80 / fax. +48 12 78 18 88 / e-mail: info@smay.eu Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Modu³ wyci¹gu powietrza

Modu³ wyci¹gu powietrza LabAirTec System dygestoriów LabAirTec Renggli pozwala zapewniæ podwy szony poziom bezpieczeñstwa oraz niezale noœæ, jednoczeœnie daj¹c wiêkszy komfort pracy. W wyniku wspó³pracy specjalistów od aerodynamiki

Bardziej szczegółowo

Ojcowski Park Narodowy

Ojcowski Park Narodowy Ojcowski Park Narodowy Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku. 16.

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

2. Sytuacja demograficzna

2. Sytuacja demograficzna 2. Sytuacja demograficzna W województwie opolskim mieszka 1043,0 tys. osób, tj. 2,7% ogólnej liczby ludnoœci Polski oraz 0,2% ludnoœci Unii Europejskiej 2. Wed³ug stanu na koniec wrzeœnia 2006 r. liczba

Bardziej szczegółowo

PRODUKTYWNOή WYBRANYCH MLECZARNI LUBELSZCZYZNY I PODLASIA ORAZ JEJ UWARUNKOWANIA

PRODUKTYWNOŒÆ WYBRANYCH MLECZARNI LUBELSZCZYZNY I PODLASIA ORAZ JEJ UWARUNKOWANIA 496 Jan Zuba STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe l tom XI l zeszyt 1 Jan Zuba Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie PRODUKTYWNOŒÆ WYBRANYCH MLECZARNI LUBELSZCZYZNY I PODLASIA

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYGNALIZACJA WYSTĘPOWANIA CHORÓB I SZKODNIKÓW W UPRAWACH ROLNICZYCH NA DZIEŃ 09.10.2014R.

AKTUALNA SYGNALIZACJA WYSTĘPOWANIA CHORÓB I SZKODNIKÓW W UPRAWACH ROLNICZYCH NA DZIEŃ 09.10.2014R. AKTUALNA SYGNALIZACJA WYSTĘPOWANIA CHORÓB I SZKODNIKÓW W UPRAWACH ROLNICZYCH NA DZIEŃ 09.10.2014R. RZEPAK Ciepła jesień z niewielką ilością opadów sprzyja licznemu występowaniu mszycy kapuścianej. Mszyce

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

VRRK. Regulatory przep³ywu CAV

VRRK. Regulatory przep³ywu CAV Regulatory przep³ywu CAV VRRK SMAY Sp. z o.o. / ul. Ciep³ownicza 29 / 1-587 Kraków tel. +48 12 680 20 80 / fax. +48 12 680 20 89 / e-mail: info@smay.eu Przeznaczenie Regulator sta³ego przep³ywu powietrza

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

Dobowe wahania koncentracji zarodników grzybów w powietrzu miasta i wsi IDALIA KASPRZYK

Dobowe wahania koncentracji zarodników grzybów w powietrzu miasta i wsi IDALIA KASPRZYK ACTA AGROBOTANICA Vol. 59, z. 1 2006 s. 395 404 Dobowe wahania koncentracji zarodników grzybów w powietrzu miasta i wsi IDALIA KASPRZYK Zak³ad Biologii Œrodowiska, Uniwersytet Rzeszowski ul. Rejtana 16c,

Bardziej szczegółowo

LOKATY STANDARDOWE O OPROCENTOWANIU ZMIENNYM- POCZTOWE LOKATY, LOKATY W ROR

LOKATY STANDARDOWE O OPROCENTOWANIU ZMIENNYM- POCZTOWE LOKATY, LOKATY W ROR lokat i rachunków bankowych podane jest w skali roku. Lokaty po up³ywie terminu umownego odnawiaj¹ siê na kolejny okres umowny na warunkach i zasadach obowi¹zuj¹cych dla danego rodzaju lokaty w dniu odnowienia

Bardziej szczegółowo

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami 8. PODSTAWA WYMIARU ŒWIADCZEÑ DLA UBEZPIECZONYCH NIEBÊD CYCH PRACOWNIKAMI 563 ŒWIADCZENIA Z UBEZPIECZENIA CHOROBOWEGO W RAZIE CHOROBY I MACIERZYÑSTWA wyr. SN z 14 lipca 2005 r., II UK 314/04 ( Niewyp³acenie

Bardziej szczegółowo

I. CYKL PUBLIKACJI WCHODZĄCY W SKŁAD OSIĄGNIĘCIA NAUKOWEGO STANOWIĄCEGO PODSTAWĘ WNIOSKU HABILIATCYJNEGO

I. CYKL PUBLIKACJI WCHODZĄCY W SKŁAD OSIĄGNIĘCIA NAUKOWEGO STANOWIĄCEGO PODSTAWĘ WNIOSKU HABILIATCYJNEGO Dr Małgorzata Puc Dyplomy Autoreferat Dyplom ukończenia studiów wyższych z wyróżnieniem na kierunku biologia w zakresie biologii. 1991 r. Wydział Biologii i Nauk o Morzu, Uniwersytet Szczeciński. Dyplom

Bardziej szczegółowo

Pyłek roślin i zarodniki grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym Łodzi w roku 2013

Pyłek roślin i zarodniki grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym Łodzi w roku 2013 192 Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (3): 192-198 Pyłek roślin i zarodniki grzybów mikroskopowych w powietrzu atmosferycznym Łodzi w roku 2013 Pollen and spores of microscopic fungi in atmospheric air

Bardziej szczegółowo

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007 Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych Michał Burdyński Koło o ISPE AMG 2007 Na początek trochę faktów Roczny wzrost przemysłu u opakowań farmaceutycznych szacuje się na poziomie

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie parametrów sezonu pyłkowego traw w Krakowie

Prognozowanie parametrów sezonu pyłkowego traw w Krakowie Fragm. Flor. Geobot. Polonica 18(2): 9 40, 2011 Prognozowanie parametrów sezonu pyłkowego traw w Krakowie DOROTA MYSZKOWSKA MYSZKOWSKA, D. 2011. ing of the grass pollen season parameters in Krakow. Fragmenta

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka dobowego rozkładu stężenia pyłku traw w sezonie pyłkowym

Charakterystyka dobowego rozkładu stężenia pyłku traw w sezonie pyłkowym Fragm. Flor. Geobot. Polonica 16(2): 405 414, 2009 Charakterystyka dobowego rozkładu stężenia pyłku traw w sezonie pyłkowym DOROTA MYSZKOWSKA i BARTOSZ JENNER MYSZKOWSKA, D. AND JENNER, B. 2009. The characteristics

Bardziej szczegółowo

Rys Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi

Rys Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi 5.3. Regula falsi i metoda siecznych 73 Rys. 5.1. Mo liwe postacie funkcji w metodzie regula falsi Rys. 5.2. Przypadek f (x), f (x) > w metodzie regula falsi 74 V. Równania nieliniowe i uk³ady równañ liniowych

Bardziej szczegółowo

Monitor pyłkowy, Łódź 2012 aerobiologia w praktyce

Monitor pyłkowy, Łódź 2012 aerobiologia w praktyce 202 Alergia Astma Immunologia 2012, 17 (4): 202-208 Monitor pyłkowy, Łódź 2012 aerobiologia w praktyce Pollen monitoring, Lodz 2012 - aerobiology in practice BARBARA MAJKOWSKA-WOJCIECHOWSKA, ZOFIA BALWIERZ,

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

TAP TAPS. T³umiki akustyczne. do prostok¹tnych przewodów wentylacyjnych

TAP TAPS. T³umiki akustyczne. do prostok¹tnych przewodów wentylacyjnych T³umiki akustyczne do prostok¹tnych przewodów wentylacyjnych TAP TAPS Atest Higieniczny: HK/B/0284/01/2015 TAP i TAPS s¹ przeznaczone do t³umienia ha³asu przenoszonego przez przewody prostok¹tne instalacji

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia a wyniki pracy

Wynagrodzenia a wyniki pracy Wynagrodzenia a wyniki pracy Olech Bestrzyński Kierownik ds. wynagrodzeń - Kompania Piwowarska S.A. Plan Kontekst Kompania Piwowarska jako organizacja oparta na markach Wizja i priorytety strategiczne

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

tróżka Źródło: www.fotolia.pl

tróżka Źródło: www.fotolia.pl Ogród na tarasie Wiele bylin przeżywa właśnie pełnię swego rozkwitu, ale nie jest jeszcze za późno, aby dosadzić nowe efektowne rośliny i wzbogacić swój taras niezwykłymi aranżacjami. tróżka Źródło: www.fotolia.pl

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne

CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne CZUJNIKI TEMPERATURY Dane techniczne Str. 1 typ T1001 2000mm 45mm 6mm Czujnik ogólnego przeznaczenia wykonany z giêtkiego przewodu igielitowego. Os³ona elementu pomiarowego zosta³a wykonana ze stali nierdzewnej.

Bardziej szczegółowo

Analiza stężenia pyłku ambrozji w wybranych miastach Polski w 2014 r. Ambrosia pollen count in the selected Polish cities in 2014

Analiza stężenia pyłku ambrozji w wybranych miastach Polski w 2014 r. Ambrosia pollen count in the selected Polish cities in 2014 Analiza stężenia pyłku ambrozji w wybranych miastach Polski w 14 r. Ambrosia pollen count in the selected Polish cities in 14 prof. dr hab. Elżbieta Weryszko-Chmielewska 1, dr hab. Krystyna Piotrowska-Weryszko

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.14.2014 Łódź, dnia 01 lipca 2014 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.

Bardziej szczegółowo

Nawiewnik NSL 2-szczelinowy.

Nawiewnik NSL 2-szczelinowy. Nawiewniki i wywiewniki szczelinowe NSL NSL s¹ przeznaczone do zastosowañ w instalacjach wentylacyjnych nisko- i œredniociœnieniowych, o sta³ym lub zmiennym przep³ywie powietrza. Mog¹ byæ montowane w sufitach

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW ZA CZNIKI ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW Pola, do których wprowadzamy dane, mog¹ byæ: znakowe, numeryczne, typu daty oraz typu memo (pola tekstowe). Istniej¹ ró nice w wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Wersje zarówno przelotowe jak i k¹towe. Zabezpiecza przed przep³ywem czynnika do miejsc o najni szej temperaturze.

Wersje zarówno przelotowe jak i k¹towe. Zabezpiecza przed przep³ywem czynnika do miejsc o najni szej temperaturze. Zawory zwrotne, typu NRV i NRVH Wprowadzenie Zawory NRV i NRVH mog¹ byæ stosowane w instalacjach ch³odniczych i klimatyzacyjnych z fluorowcopochodnymi czynnikami ch³odniczymi na ruroci¹gach z zimnym, gor¹cym

Bardziej szczegółowo

EVALUATION OF THE ABUNDANCE OF HAZEL (Corylus spp.) POLLEN BASED ON THE PATTERNS OF THE POLLEN SEASONS IN LUBLIN IN THE PERIOD 2001 2010

EVALUATION OF THE ABUNDANCE OF HAZEL (Corylus spp.) POLLEN BASED ON THE PATTERNS OF THE POLLEN SEASONS IN LUBLIN IN THE PERIOD 2001 2010 Acta Sci. Pol., Hortorum Cultus 11(3) 2012, 69-78 EVALUATION OF THE ABUNDANCE OF HAZEL (Corylus spp.) POLLEN BASED ON THE PATTERNS OF THE POLLEN SEASONS IN LUBLIN IN THE PERIOD 2001 2010 El bieta Weryszko-Chmielewska,

Bardziej szczegółowo

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie?

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Określenie ostatnich minimów zasięgu pokrywy lodowej Arktyki jako rekordowe, czy bezprecedensowe często powoduje atak ostrej czkawki u sceptyków

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Liczba bezrobotnych w stosunku do liczby mieszkañców w wieku produkcyjnym ogó³em w dzielnicach Gdyni. Chylonia. Karwiny. D¹browa.

Ryc. 1. Liczba bezrobotnych w stosunku do liczby mieszkañców w wieku produkcyjnym ogó³em w dzielnicach Gdyni. Chylonia. Karwiny. D¹browa. Ryc. 1. Liczba bezrobotnych w stosunku do liczby mieszkañców w wieku produkcyjnym ogó³em w dzielnicach Gdyni w punktach procentowych powy ej 6,0 od 5,6 do 6,0 od 5,1 do 5,5 od 4,1 do 5,0 poni ej 4,0 œrednia

Bardziej szczegółowo

Pyłek buka w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r.

Pyłek buka w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Pyłek buka w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r. Pollen of beech in the air of selected cities of Poland in 2014 lek. Paulina Zielińska 1,2, dr n. med. Piotr Rapiejko 2,3, dr n. med. Agnieszka Lipiec

Bardziej szczegółowo

www.alergoprofil.pl Europejski konsensus dotyczący zapaleń zatok przynosowych i polipów nosa 2007 od współautora J. Mullol Komentarz D.

www.alergoprofil.pl Europejski konsensus dotyczący zapaleń zatok przynosowych i polipów nosa 2007 od współautora J. Mullol Komentarz D. Europejski konsensus dotyczący zapaleń zatok przynosowych i polipów nosa 2007 od współautora J. Mullol Komentarz D. Jurkiewicz Czy ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych można wyleczyć

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Urlop bezpłatny a prawo do zasiłków związanych z chorobą i macierzyństwem

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Urlop bezpłatny a prawo do zasiłków związanych z chorobą i macierzyństwem Źródło: http://podatki.pl Co o urlopie bezpłatnym stanowi Kodeks pracy Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca może udzielić pracownikowi, na jego pisemny wniosek, urlopu bezpłatnego (art. 174 kp). Pracodawca,

Bardziej szczegółowo

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim rynku Wall Street 2009 Robert Raszczyk Główny Specjalista Dział Instrumentów Finansowych, GPW Zakopane, 06.06.2009 Program Czy wciąż potrzebna edukacja?

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku 42 NR 6-2006 Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku Mieczys³aw Kowerski 1, Andrzej Salej 2, Beata Æwierz 2 1. Metodologia badania Celem badania jest

Bardziej szczegółowo

Rozdzielnice hermetyczne o stopniu szczelnoœci IP 55

Rozdzielnice hermetyczne o stopniu szczelnoœci IP 55 LMEL ROZDZIELNIE 09.101 hermetyczne o stopniu szczelnoœci IP 55 z p³yt¹ monta ow¹ do zabudowy modu³owej do kompensacji mocy biernej KTLO 2009/10 7 09.102 LMEL ROZDZIELNIE Sposób oznaczania rozdzielnic

Bardziej szczegółowo

Jan Macuda*, ukasz ukañko** WP YW STACJI REDUKCYJNO-POMIAROWYCH GAZU ZIEMNEGO NA KLIMAT AKUSTYCZNY ŒRODOWISKA

Jan Macuda*, ukasz ukañko** WP YW STACJI REDUKCYJNO-POMIAROWYCH GAZU ZIEMNEGO NA KLIMAT AKUSTYCZNY ŒRODOWISKA WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 24 ZESZYT 1 2007 Jan Macuda*, ukasz ukañko** WP YW STACJI REDUKCYJNO-POMIAROWYCH GAZU ZIEMNEGO NA KLIMAT AKUSTYCZNY ŒRODOWISKA 1. WSTÊP Stacje redukcyjno-pomiarowe gazu ziemnego,

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ IX ANALIZA ZMIAN CEN PODSTAWOWYCH RÓDE ENERGII W LATACH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLÊDNIENIEM DREWNA OPA OWEGO

Rozdzia³ IX ANALIZA ZMIAN CEN PODSTAWOWYCH RÓDE ENERGII W LATACH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLÊDNIENIEM DREWNA OPA OWEGO Krzysztof Adamowicz Wy sza Szko³a Zarz¹dzania Œrodowiskiem w Tucholi Rozdzia³ IX ANALIZA ZMIAN CEN PODSTAWOWYCH RÓDE ENERGII W LATACH 1995-2005 ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLÊDNIENIEM DREWNA OPA OWEGO Praca powsta³a

Bardziej szczegółowo