Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 1"

Transkrypt

1 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 1 MIT: Zast pienie waluty narodowej przez euro spowoduje znaczny wzrost cen. Jak wynika z bada«sonda»owych, efekty cenowe towarzysz ce wprowadzeniu wspólnej waluty do obiegu gotówkowego stanowi w Polsce gªówne ¹ródªo obaw spoªecznych zwi zanych z procesem integracji walutowej ze stref euro pogl d ten podziela 80% obywateli (patrz rysunek 1). Rysunek 1: Rozkªad pogl dów w spoªecze«stwie polskim na temat skutków integracji walutowej ze stref euro dla stabilno±ci ogólnego poziomu cen Wprowadzenie euro przyczyni się do... rodªo: Eurobarometr 11% 3% 6% 80%...wzrostu ogólnego poziomu cen wiekszej stabilności poziomu cen pozostanie neutralne względem poziomu cen trudno powiedzieć Niepokój budz zarówno potencjalne efekty krótkookresowe (nadu»ycia cenowe ze strony przedsi biorców), jak i dªugookresowe, czyli szybsza ni» w przypadku dochodów konwergencja poziomu cen do ±redniej w stree euro. Zagro»enie efektami cenowymi w krótkim okresie (w okresie kilku miesi cy wokóª wprowadzenia gotówkowego euro) ma charakter wyª cznie potencjalny jego materializacja w du»ej mierze zale»y od postaw i nastawienia samego spoªecze«stwa, zarówno konsumentów, jak i przedsi biorców. Tym niemniej, ze wzgl du na wyst puj ce w gospodarce sztywno±ci cenowe (relatywnie rzadkie zmiany cen), wynikaj ce z kosztu dostosowa«(np. koszt wymiany cenników), wymiana waluty narodowej na euro mo»e przyczyni si do przesuni w czasowej strukturze dostosowa«(koncentracja zmian cen w okresie wprowadzania nowej waluty). Skoro bowiem wymiana cenników jest kosztowna, a z drugiej strony wprowadzenie euro wi»e si z konieczno±ci takiej zmiany, przedsi biorcy b d skªonni do przeªo»enia planowanych dostosowa«cenowych w okresie kilku miesi cy przed i po wymianie waluty na ten wªa±nie moment. Fakt ten nie powinien mie jednak wpªywu na wielko±, a jedynie na rozªo»enie zmian cen w czasie. Wszelkie inne efekty cenowe w okresie wprowadzania gotówkowego euro (np. powszechne zaokr glenia cen w gór ) mo»na uzna za efekt nadu»y cenowych ze strony przedsi biorców. W przypadku pierwszej dwunastki krajów czªonkowskich strefy euro efekty cenowe w okresie wokóª wymiany walut narodowych na euro miaªy miejsce, jednak ich skala byªa nieznaczna si gaªy

2 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 2 maksymalnie 0,3 pkt proc. (Eurostat, 2003). Tym niemniej, ze wzgl du na fakt, i» po wprowadzeniu euro wzrost cen dotyczyª w gªównej mierze towarów i usªug najcz ±ciej nabywanych oraz miaª miejsce wzrost cz sto±ci dostosowa«cenowych (aczkolwiek zarówno w gór, jak i w dóª), doprowadziªo to do wyst pienia zjawiska okre±lanego mianem iluzji euro, polegaj cego na tym,»e postrzegana w spoªecze«stwie inacja znacznie przewy»szaªa rzeczywist dynamik ogólnego poziomu cen (patrz schemat 1 i rysunek 2). Schemat 1. Kanaªy wpªywu efektów cenowych towarzysz cych wprowadzeniu gotówkowego euro na spoªeczne postrzeganie inacji W okresie kilku miesięcy wokół wprowadzenia gotówkowego euro obserwowano: wzrost cen towarów i usług najczęściej nabywanych dostosowania cenowe częstsze niż w przeciętnie, aczkolwiek symetryczne w górę i w dół ponadproporcjonalny w stosunku do udziału w przeciętnych wydatkach wpływ na postrzeganą inflację brak wpływu na wskaźnik inflacji wpływ na percepcję inflacji rola częstości zakupów dobra nabywane za gotówkę TEORIA PERSPEKTYWY ludzie postrzegają wzrost cen jako większy niż spadek o tej samej wartości bezwzględnej ródªo: Opracowanie wªasne.

3 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 3 Rysunek 2: Rzeczywista i postrzegana inacja w stree euro w latach Indeks postrzeganej inflacji (balance statistics) - lewa oś HICP - prawa oś ródªo: EBC. Do powstania iluzji euro przyczyniª si szereg czynników o charakterze psychologicznym i socjologicznym (patrz schemat 2 i 3). Specyczne efekty cenowe w okresie wokóª wprowadzania euro speªniªy w tym przypadku rol katalizatora. Schemat 2. Mechanizmy psychologiczne, które przyczyniªy si do powstania iluzji euro nawyk przeliczania do cen wyrażonych w walutach narodowych porównań cenowych w trudności z przywyknięciem do nowego nominalnego poziomu cen MECHANIZMY PSYCHOLOGICZNE wpływ intensywności i wydźwięku dyskursu medialnego przeliczeń cen teoria perspektywy zakotwiczenie punktu odniesienia do okresie sprzed wielu lat zniekształcenie zapamiętanej ceny odniesienia stosowanie do przybliżonego kursu konwersji zamiast oficjalnego ródªo: Opracowanie wªasne.

4 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 4 Schemat 3. Mechanizmy socjologiczne, które maj wpªyw na nat»enie iluzji euro wykształcenie wiedza z zakresu ekonomii wiek CZYNNIKI SOCJOLOGICZNE społeczna akceptacja nowej waluty zdolność społeczeństwa do szybkiej adaptacji stosunek do euro przed wymianą waluty ródªo: Opracowanie wªasne. Iluzja euro ma potencjalnie negatywne konsekwencje dla gospodarki narodowej ze wzgl du na ni»sz od rzeczywistej postrzegan siª nabywcz konsumentów mo»e si przyczyni do spadku popytu konsumpcyjnego, jak równie» do wy»szych» da«pªacowych, co poprzez mechanizm pªacowo-cenowy mo»e spowodowa rzeczywisty wzrost cen (patrz schemat 4). Schemat 4. Kanaªy wpªywu iluzji euro na gospodark ILUZJA EURO: osłabienie wzrost cen wydaje się społecznego wyższy niż jest w poparcia dla idei rzeczywistości integracji europejskiej spadek postrzeganej siły nabywczej (płacy realnej) żądania płacowe spowolnienie popytu konsumpcyjnego rzeczywisty wzrost cen spowolnienie wzrostu gospodarczego ródªo: Opracowanie wªasne.

5 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 5 W pierwszej grupie pa«stw czªonkowskich strefy euro zjawisko to staªo si powa»nym problemem spoªecznym o skutkach znacznie powa»niejszych ni» konsekwencje samych efektów cenowych. Przykªadowo w Niemczech w 2002 roku zanotowano spadek obrotów sektora gastronomicznego o 9% r/r, za± w przypadku kin o 11% r/r, czego nie mo»na wytªumaczy ksztaªtowaniem si cyklu koniunkturalnego. Do±wiadczenia nowych krajów czªonkowskich strefy euro (Sªowenia, Malta, Cypr, Sªowacja) wskazuj jednak, i» istniej skuteczne rozwi zania instytucjonalne, które zapobiegaj efektom cenowym oraz iluzji euro. Polityka rz du zapobiegaj ca efektom cenowym powinna opiera si na dwóch larach: odpowiednio zaprojektowanych rozwi zaniach instytucjonalnych oraz kampaniach informacyjnych i edukacyjnych. Do rozwi za«skierowanych do konsumentów zaliczy mo»na: (1) nakaz podwójnej ekspozycji cen, uªatwiaj cy ±ledzenie zmian cen i tym samym reakcj w przypadku nadu»y ze strony przedsi biorców (przykªadowo w postaci zakupów w innym sklepie lub poinformowania wªadz o nadu»yciach za pomoc specjalnych infolinii), (2) zach canie do korzystania ze specjalnych kalkulatorów przeliczaj cych ceny wedªug ocjalnego kursu konwersji, (3) kampanie informacyjne, których celem jest zwi kszenie wiedzy z zakresu ekonomii w spoªecze«stwie oraz spoªecznego wyczulenia na nadu»ycia cenowe. Wszystkie te rozwi zania, umo»liwiaj ce konsumentom wykrycie i reakcj na nadu»ycia cenowe sprawiaj, i» staj si oni wspóªodpowiedzialni za proces wymiany waluty. Ryzyko ewentualnych nadu»y cenowych ze strony przedsi biorców mo»na równie» ograniczy za pomoc odpowiedniego systemu kar i nagród, w tym za pomoc takich dziaªa«, jak: monitoring polityki cenowej przedsi biorstw przez rz d i organizacje konsumenckie, ustawowy zakaz nieuzasadnionego ekonomicznie podnoszenia cen i sankcje za jego ªamanie w postaci kar pieni»nych oraz publikacji czarnej listy przedsi biorców, a tak»e w ramach pozytywnej motywacji porozumienia przedsi biorców z rz dem zach caj ce do uczciwych praktyk cenowych. Zastosowanie powy»szych rozwi za«instytucjonalnych w nowych pa«stwach czªonkowskich w najszerszym zakresie na Malcie spowodowaªy,»e nat»enie iluzji euro w krajach tych byªo ni»sze ni» w przypadku pierwszej dwunastki krajów strefy euro (na Malcie iluzja euro nie wyst piªa patrz rysunek 3).

6 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 6 Rysunek 3: Inacja postrzegana i rzeczywista na Malcie w latach malta indeks postrzeganej inflacji (balance statistics) - lewa oś malta HICP - prawa oś m m m m m m m m m m m m m m05 ródªo: EBC. Gªównym ¹ródªem ewentualnych nadu»y cenowych w przypadku zmiany waluty narodowej na euro s zaokr glenia do cen atrakcyjnych. Mianem atrakcyjnych okre±lana jest podgrupa cen, które peªni w gospodarce trzy zasadnicze funkcje (1) sygnaln (w przypadku rynków wielu produktów istnieje jedna cen, relatywnie cz sto wyznaczana przez przedsi biorców, co uªatwia konsumentom porównania cenowe), (2) maj za zadanie wpªyn na percepcj konsumentów w taki sposób, by towary i usªugi wydawaªy si ta«sze ni» to jest w rzeczywisto±ci (tzw. ceny psychologiczne cz sto o ko«cówce 9 lub 99) oraz (3) uªatwiaj przeprowadzanie transakcji (do uiszczenia pªatno±ci lub wydania reszty potrzebna jest niewielka liczba monet lub banknotów). Istotno± peªnionych funkcji sprawia, i» ceny atrakcyjne stanowi wi kszo± cen w gospodarkach krajów rozwini tych przykªadowo w Polsce jest to ponad 80%. Symulacje efektu zaokr glania w przypadku zast pienia zªotego przez euro wskazuj na nieistotny wpªyw tego wydarzenia na ogólny poziom cen w przypadku braku nadu»y ze strony przedsi biorców, a wi c w przypadku zaokr glania cen atrakcyjnych do najbli»szej ceny atrakcyjnej zarówno w gór, jak i w dóª, za± cen zwykªych do jednego eurocenta. Co wi cej, nawet w przypadku realizacji scenariusza pesymistycznego, polegaj cego na zaokr gleniu wszystkich cen w gór (zwykªych do jednego eurocenta, za± atrakcyjnych do najbli»szej ceny atrakcyjnej w gór ), ±redni wzrost ogólnego poziomu cen w Polsce wyniósªby zaledwie 1,75%. Wbrew spoªecznym obawom, efekty w podgrupach spoªecznych wyodr bnionych ze wzgl du na ¹ródªa dochodów, wielko± wydatków konsumpcyjnych czy miejsce zamieszkania s bardzo zbli»one (patrz rysunek 4, 5 i 6), co oznacza, i» ewentualny wzrost cen z tego tytuªu nie dotkn ªby w najwi kszym stopniu najbiedniejszych.

7 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 7 Rysunek 4: rednie efekty zaokr gle«w przypadku realizacji scenariusza pesymistycznego w grupach spoªecznych wyodr bnionych ze wzgl du na ¹ródªo dochodów 2,00% 1,80% 1,60% 1,40% 1,20% 1,00% 0,80% 0,60% 0,40% 0,20% 0,00% pracow nicy rolnicy pracujący na w łasny rachunej emeryci i renciści utrzymujący się z niezarobkow ych źródeł średnio ródªo: Rozkrut i in. (2009). Rysunek 5: rednie efekty zaokr gle«w przypadku realizacji scenariusza pesymistycznego w kwartylach wielko±ci wydatków konsumpcyjnych 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00% poniżej 25% pomiędzy 25% i 75% powyżej 75% średnio ródªo: Rozkrut i in. (2009).

8 Mit o euro: Wprowadzenie euro spowoduje wzrost cen 8 Rysunek 6: rednie efekty zaokr gle«w przypadku realizacji scenariusza pesymistycznego w grupach spoªecznych wyodr bnionych ze wzgl du na wielko± miejscowo±ci zamieszkania 1,84% 1,82% 1,80% 1,78% 1,76% 1,74% 1,72% 1,70% 1,68% 1,66% 1,64% > 500 tys tys tys tys. poniżej 20 tys. wieś średnio ródªo: Rozkrut i in. (2009).

Ramy Strategiczne Narodowego Planu Wprowadzenia Euro

Ramy Strategiczne Narodowego Planu Wprowadzenia Euro Peªnomocnik Rz du ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolit Polsk Ramy Strategiczne Narodowego Planu Wprowadzenia Euro Warszawa, 26 pa¹dziernika 2010 r. Dokument Ramy Strategiczne Narodowego Planu Wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia wspólnej waluty do obiegu gotówkowego na zmiany w poziomie cen krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia wspólnej waluty do obiegu gotówkowego na zmiany w poziomie cen krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia wspólnej waluty do obiegu gotówkowego na zmiany w poziomie cen krajów strefy euro Karolina Konopczak, Marek Rozkrut Listopad 2008 (Pierwsza wersja: sierpień 2008) Streszczenie Wbrew

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Część I Anatomia kryzysu w strefie euro

Spis treści: Wprowadzenie. Część I Anatomia kryzysu w strefie euro Spis treści: Wprowadzenie Część I Anatomia kryzysu w strefie euro 1.Rosnące nierównowagi i dezintegracja strefy euro - Tomasz Gruszecki 1.1.Euro jako produkt sztucznie przyśpieszonej integracji 1.2.U podstaw

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

franczyzowym w Polsce

franczyzowym w Polsce Raport o rynku franczyzowym w Polsce II edycja - 2008 Wstęp Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych zakończyła kolejną edycję badania rynku systemów sieciowych (sieci franczyzowe, agencyjne, partnerskie i

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014. ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r.

Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014. ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r. Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014 ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r. Zmiany PKB obrazujące rozwój gospodarczy Polski od 2004 r. (wg danych Eurostatu) PKB Polski w 2004 r. 10900 Euro (51% średniej

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2013 r. do 31 marca 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro

SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2013 r. do 31 marca 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro Peªnomocnik Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolit Polsk SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2013 r. do 31 marca 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Metody numeryczne. Wst p do metod numerycznych. Dawid Rasaªa. January 9, 2012. Dawid Rasaªa Metody numeryczne 1 / 9

Metody numeryczne. Wst p do metod numerycznych. Dawid Rasaªa. January 9, 2012. Dawid Rasaªa Metody numeryczne 1 / 9 Metody numeryczne Wst p do metod numerycznych Dawid Rasaªa January 9, 2012 Dawid Rasaªa Metody numeryczne 1 / 9 Metody numeryczne Czym s metody numeryczne? Istota metod numerycznych Metody numeryczne s

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

5% na lokacie dla mikroprzedsiębiorców

5% na lokacie dla mikroprzedsiębiorców 5% na lokacie dla mikroprzedsiębiorców Autor: Agata Szymborska-Sutton, Anna Olesiejuk - Tax Care 14.08.2014. Portal finansowy IPO.pl Mimo niskich stóp procentowych przedsiębiorcy mogą znaleźć na rynku

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii cz onków PKPP Lewiatan na temat kryzysu ekonomicznego w Polsce

Badanie opinii cz onków PKPP Lewiatan na temat kryzysu ekonomicznego w Polsce Badanie opinii cz onków PKPP Lewiatan na temat kryzysu ekonomicznego w Polsce Magda P nik, Tomasz Dulinicz 13 lutego 2009 Cel badania i metodologia Cel badania: Podstawowym celem badania jest zebranie

Bardziej szczegółowo

EURO OOPRACOWANIA. Joanna Osińska BIURO RZECZPOSPOLIT PRZEZ DEPARTAME FINANSOWEJ MINISTERSTWO POLITYKI FINANSÓW. Nr 5/2011 marzec 2011

EURO OOPRACOWANIA. Joanna Osińska BIURO RZECZPOSPOLIT PRZEZ DEPARTAME FINANSOWEJ MINISTERSTWO POLITYKI FINANSÓW. Nr 5/2011 marzec 2011 EUROO OOPRACOWANIA Nr 5/2011 marzec 2011 Joanna Osińska OCHRONA KONSUMENTÓW W PROCESIE WPROWADZENIA EURO BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DS. D WPROWADZENIA EURO PRZEZ RZECZPOSPOLIT ZECZPOSPOLITĄ POLSK OLSKĄ DEPARTAME

Bardziej szczegółowo

Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców

Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców dla Warszawa 6 marca 2014 r. Metodologia badania Metodologia badania Badanie mikroprzedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. I. Potrzeba i cel renegocjowania Konwencji

UZASADNIENIE. I. Potrzeba i cel renegocjowania Konwencji UZASADNIENIE I. Potrzeba i cel renegocjowania Konwencji Obowiązująca obecnie Konwencja o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawarta dnia 6 grudnia 2001 r., między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

WFiIS Imi i nazwisko: Rok: Zespóª: Nr wiczenia: Fizyka Dominik Przyborowski IV 5 22 J drowa Katarzyna Wolska

WFiIS Imi i nazwisko: Rok: Zespóª: Nr wiczenia: Fizyka Dominik Przyborowski IV 5 22 J drowa Katarzyna Wolska WFiIS Imi i nazwisko: Rok: Zespóª: Nr wiczenia: Fizyka Dominik Przyborowski IV 5 22 J drowa Katarzyna Wolska Temat wiczenia: Wyznaczanie stosunku przekrojów czynnych na aktywacj neutronami termicznymi

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Klasyczny model: jakość lojalność już dawno przestał działać!

Klasyczny model: jakość lojalność już dawno przestał działać! Programy lojalnościowe Co to program lojalnościowy? Program lojalnościowy to długotrwałe działania marketingowe służące do budowania oraz podtrzymywania pozytywnych relacji z wybranymi, najbardziej atrakcyjnymi

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Przewodniczący Andrzej Jakubiak L. dz. DOKJWPR,07311/ :J/l/12/BK (przy udzielaniu odpowiedzi prosimy powołać się na w/w sygn.) Warszawa. dnia ~ kwietnia 2012 L Szanowny Pan

Bardziej szczegółowo

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen?

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen? Czy Euro powoduje wzrost cen? W ostatnim czasie zintensyfikowała się w Polsce dyskusja na temat wprowadzenia Euro w miejsce polskiej złotówki. W ramach tej dyskusji słyszą Państwo wypowiedzi polityków,

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

MODEL KLASYCZNY A MODEL KEYNESOWSKI

MODEL KLASYCZNY A MODEL KEYNESOWSKI Temat 5: MODEL KLCZN A MODEL KENESOWSKI W poprzednich tematach zakładaliśmy stałość cen w gospodarce oraz istnienie rezerw czynników wytwórczych (prezentowaliśmy ujęcie keynesowskie). Obecnie uchylimy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2014 r. do 31 marca 2015 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro

SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2014 r. do 31 marca 2015 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro Peªnomocnik Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolit Polsk SPRAWOZDANIE za okres od 1 pa¹dziernika 2014 r. do 31 marca 2015 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 2 listopad 2015 Kontynent europejski Unia Europejska:

Bardziej szczegółowo

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Jak zachęcić polskie rodziny do oszczędzania? dr Jacek Furga Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 56. Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami. Małgorzata Wiśnicka-Hińcza

Informacja. Nr 56. Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami. Małgorzata Wiśnicka-Hińcza KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami Lipiec 1992 Małgorzata

Bardziej szczegółowo

przewidywania zapotrzebowania na moc elektryczn

przewidywania zapotrzebowania na moc elektryczn do Wykorzystanie do na moc elektryczn Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Warszawska Slide 1 of 20 do Coraz bardziej popularne staj si zagadnienia zwi zane z prac ¹ródªa energii elektrycznej (i cieplnej)

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów:

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów: STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Zasady wyboru promotorów,

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Dofinansowanie projektów związanych z inwestycjami w OZE w ramach Polskich Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007 2013 moŝe

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2014 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2014 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2014 ROKU W opracowaniu prezentowane są wyniki stałego badania Głównego Urzędu Statystycznego prowadzonego z częstotliwością miesięczną na formularzu o symbolu

Bardziej szczegółowo

ZRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI ZWIĄZANYCH Z ZAGOSPODAROWANIEM OSADÓW ŚCIEKOWYCH. Warszawa, 24 marca 2016

ZRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI ZWIĄZANYCH Z ZAGOSPODAROWANIEM OSADÓW ŚCIEKOWYCH. Warszawa, 24 marca 2016 ZRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI ZWIĄZANYCH Z ZAGOSPODAROWANIEM OSADÓW ŚCIEKOWYCH Warszawa, 24 marca 2016 PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Działanie 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach

Bardziej szczegółowo

Efekty zaokrągleń cen w Polsce po wprowadzeniu euro do obiegu gotówkowego

Efekty zaokrągleń cen w Polsce po wprowadzeniu euro do obiegu gotówkowego Efekty zaokrągleń cen w Polsce po wprowadzeniu euro do obiegu gotówkowego Marek Rozkrut Jarosław T. Jakubik Karolina Konopczak Lipiec 2008 Streszczenie W artykule zbadano potencjalne efekty cenowe zaokrągleń

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

DB Schenker Rail Polska

DB Schenker Rail Polska DB Schenker Rail Polska Bariery rozwoju transportu kolejowego w Polsce DB Schenker Rail Polska Zbigniew Pucek Członek Zarządu ds. Bocznic i Kolei Przemysłowych Członek Zarządu ds. Sprzedaży, Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE za okres od 1 kwietnia do 30 wrze±nia 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro

SPRAWOZDANIE za okres od 1 kwietnia do 30 wrze±nia 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro Peªnomocnik Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolit Polsk SPRAWOZDANIE za okres od 1 kwietnia do 30 wrze±nia 2014 r. z dziaªalno±ci Peªnomocnika Rz du do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolit

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse. Wstêp... 13. 1. Pojêcie i funkcje finansów... 17. 2. Pieni¹dz...

Spis treœci. Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse. Wstêp... 13. 1. Pojêcie i funkcje finansów... 17. 2. Pieni¹dz... Księgarnia PWN: Marian Podstawka (red.) - Finanse Spis treœci Wstêp..................................................... 13 1. Pojêcie i funkcje finansów....................................... 17 1.1.

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII Systemy transakcyjne cz.1 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji

Bardziej szczegółowo

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia {

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia { { Ubezpieczenia Klienci InterRisk SA Vienna Insurance Group to zarówno osoby fizyczne, jak firmy, przedsiębiorstwa i szkoły. Oferujemy im ponad 150 produktów ubezpieczeniowych. Nasze ubezpieczenia zapewniają

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

W zadaniach na procenty wyró»niamy trzy typy czynno±ci: obliczanie, jakim procentem jednej liczby jest druga liczba,

W zadaniach na procenty wyró»niamy trzy typy czynno±ci: obliczanie, jakim procentem jednej liczby jest druga liczba, 2 Procenty W tej lekcji przypomnimy sobie poj cie procentu i zwi zane z nim podstawowe typy zada«. Prosimy o zapoznanie si z regulaminem na ostatniej stronie. 2.1 Poj cie procentu Procent jest to jedna

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

Polacy o źródłach energii odnawialnej

Polacy o źródłach energii odnawialnej Polacy o źródłach energii odnawialnej Wyniki badania opinii publicznej 2013 r. Wycinek z: Krajowego Planu Rozwoju Mikroinstalacji Odnawialnych Źródeł Energii do 2020 roku Warszawa 2013 Polacy o przydomowych

Bardziej szczegółowo

Analiza kosztów kursów prowadzonych dla fizjoterapeutów w wybranych krajach Europy

Analiza kosztów kursów prowadzonych dla fizjoterapeutów w wybranych krajach Europy Analiza kosztów kursów prowadzonych dla fizjoterapeutów w wybranych krajach Europy Pabianice 2014 Jan Szczegielniak Barbara Szaro Marek Kiljanski Wstęp Podstawowym czynnikiem warunkującym prawidłowy rozwój

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA ZE STREF EURO Teoretyczne i praktyczne aspekty konwergencji. dr Cezary Wójcik

INTEGRACJA ZE STREF EURO Teoretyczne i praktyczne aspekty konwergencji. dr Cezary Wójcik INTEGRACJA ZE STREF EURO Teoretyczne i praktyczne aspekty konwergencji dr Cezary Wójcik Plan Wstp Kilka sów o ksice Wybrany aspekt: model NNS a inflacja i ekspansja kredytowa Zakoczenie 2 Kilka sów o ksice

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1)

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1) FORMULARZ INFORMACJI PRZEDSTAWIANYCH PRZY UBIEGANIU SIĘ O POMOC DE MINIMIS Stosuje się do de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego

Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego Prezentacja wyników bada PKPP Lewiatan maja 200 r. Metodologia badania Cel badania Weryfikacja realnego wp ywu os abienia gospodarczego

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 INWESTYCJE KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W POLSCE - SPOŁECZNE PRZYZWOLENIE I OCENA WARSZAWA, SIERPIEŃ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 INWESTYCJE KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W POLSCE - SPOŁECZNE PRZYZWOLENIE I OCENA WARSZAWA, SIERPIEŃ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Przeciąganie Gratowanie Automatyzacja

Przeciąganie Gratowanie Automatyzacja Przeciąganie Gratowanie Automatyzacja M A S C H I N E N F A B R I K P r z edsiębiorstw o Kim jest? Rausch jest średniej wielkości firmą rodzinną. Czym zajmuje się? Rausch jest wyspecjalizowanym producentem

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług.

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług. Jakie problemy podatkowe występują w przypadku przepisów ustawy o VAT? W trakcie audytów podatkowych audytorzy szczególną uwagę zwracają na rozliczenie przez podatników faktur wystawionych przez zagranicznych

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

DERMOKOSMETYKI. Wyniki badania TNS OBOP dla DOZ.pl. Warszawa, luty 2012 roku

DERMOKOSMETYKI. Wyniki badania TNS OBOP dla DOZ.pl. Warszawa, luty 2012 roku K.012/12 DERMOKOSMETYKI Wyniki badania TNS OBOP dla DOZ.pl Warszawa, luty 2012 roku Dermokosmetyki dla siebie kupuje co piąty Polak (20%) 12% mężczyzn i 27% kobiet. Podstawowe przyczyny kupowania dermokosmetyków

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Podatki bezpośrednie cz. I

Podatki bezpośrednie cz. I ANNA STĘPNIAK jest prawnikiem specjalizującym się w europejskim prawie podatkowym, doktorantką SGH System podatkowy po przystąpieniu do UE. Podatki bezpośrednie cz. I Zharmonizowanie opodatkowania spółek

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Gdański - Wydział Ekonomiczny. Konsekwencje wejścia do strefy euro dla polskich przedsiębiorstw.

Uniwersytet Gdański - Wydział Ekonomiczny. Konsekwencje wejścia do strefy euro dla polskich przedsiębiorstw. Uniwersytet Gdański - Wydział Ekonomiczny Międzywydziałowe Studia Podyplomowe: Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Anna Smyk Konsekwencje wejścia do strefy euro dla polskich przedsiębiorstw. Praca napisana

Bardziej szczegółowo

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Optymalny obszar walutowy Kiedy do euro? Danemu krajowi opłaca się przyjąć wspólną walutę wtedy, kiedy korzyści z tym

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie funduszy por czeniowych na poziomie krajowym i poziomie regionalnym. Ocena wsparcia funduszy por czeniowych ze rodków UE.

Funkcjonowanie funduszy por czeniowych na poziomie krajowym i poziomie regionalnym. Ocena wsparcia funduszy por czeniowych ze rodków UE. unkcjonowanie funduszy por czeniowych na poziomie krajowym i poziomie regionalnym. Ocena wsparcia funduszy por czeniowych ze rodków UE. Jan zczucki, Krajowe towarzyszenie unduszy or czeniowych Aktualna

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Barometr społeczno-gospodarczy Małopolski to prowadzony przez Małopolskie Obserwatorium Gospodarki wieloletni

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG Realokacja rodków w ramach 4. osi priorytetowej PO IG dr Anna Kacprzyk Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich w Ministerstwie Gospodarki Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO

Bardziej szczegółowo