ZASTOSOWANIE MIKROSYSTEMÓW W MEDYCYNIE LABORATORIUM. Ćwiczenie nr 5 INSTRUMENT LAB-ON-A-CHIP DO ELEKTROFORETYCZNEJ ANALIZY MATERIAŁU GENETYCZNEGO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZASTOSOWANIE MIKROSYSTEMÓW W MEDYCYNIE LABORATORIUM. Ćwiczenie nr 5 INSTRUMENT LAB-ON-A-CHIP DO ELEKTROFORETYCZNEJ ANALIZY MATERIAŁU GENETYCZNEGO"

Transkrypt

1 ZASTOSOWANIE MIKROSYSTEMÓW W MEDYCYNIE LABORATORIUM Ćwiczenie nr 5 INSTRUMENT LAB-ON-A-CHIP DO ELEKTROFORETYCZNEJ ANALIZY MATERIAŁU GENETYCZNEGO Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i właściwościami instrumentu lab-on-a-chip do elektroforetycznej analizy materiału genetycznego. W ramach ćwiczenia zostaną przeprowadzone testy dozowania i separacji próbek (DNA i/lub barwników fluorescencyjnych), z uwzględnieniem różnych parametrów procesu elektroforezy. Wykorzystywany w ćwiczeniu instrument lab-on-a-chip został opracowany w Zakładzie Mikroinżynierii i Fotowoltaiki Wydziału Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej. Jest on rozwinięciem prac grupy MEMSLab nad nowej klasy urządzeniami do wysokowydajnej analizy materiału genetycznego, umożliwiającymi m.in. znaczące skrócenie czasu analizy, zwiększenie czułości detekcji analitów, zmniejszenie zużycia próbki. Wprowadzenie Elektroforeza jest jedną najważniejszych metod analityczno-preparatywnych, znajdującą szerokie zastosowanie m.in. w chemii, biologii molekularnej, diagnostyce medycznej. W szczególności, elektroforezę stosuje się w badaniach genetycznych, takich jak: analizy kryminalistyczne, testy ojcostwa, genetyczny odcisk palca, wykrywanie mutacji genowych. Elektroforeza umożliwia rozdzielenie i/lub wydzielenie składników mieszaniny w polu elektrycznym. Podstawą tej metody jest rozdzielenie cząstek (jonów, związków, substancji) ze względu na różną ich ruchliwość w kolumnie separacyjnej, wypełnionej ciekłym elektrolitem (buforem), w wyniku oddziaływania pola elektrycznego (Rys. ). Kierunek i szybkość migracji rozdzielanych cząstek zależy m.in. od ich masy cząsteczkowej, kształtu, zgromadzonego ładunku elektrycznego. Rys.. Schemat elektroforetycznego rozdzielenia cząstek w kolumnie separacyjnej Szczególnie dobre rozdzielnie uzyskuje się w kolumnach wypełnionych żelem, wykorzystując zjawisko sita molekularnego (Rys. 2). Elektroforeza żelowa jest podstawowym narzędziem stosowanym w badaniach genetycznych do analizy ilościowej i jakościowej oraz preparatyki materiału genetycznego. Rys. 2. Schemat rozdzielenia cząstek metodą elektroforezy żelowej

2 Powszechnie stosowana do tego celu aparatura płytowa, w której separację prowadzi się w warstwie żelu zamkniętej między dwiema szklanymi płytami, jest prosta w budowie, tania i dostępna (Rys. 3). Ograniczeniem tej aparatury jest długi czas analizy (kilka godzin), znaczne ryzyko błędów dla badań śladowych ilości materiału genetycznego, stosowanie toksycznych (potencjalnie rakotwórczych) odczynników oraz wymagane wysokie doświadczenie. Rys. 3. Schemat aparatury do elektroforezy żelowej płytowej Aparatura wykorzystująca technikę laboratoriów chipowych (lab-on-a-chip) stwarza nowe możliwości elektroforetycznej analizy materiału genetycznego. Wykorzystanie chipów ze zintegrowanymi, mikroprzepływowymi kanałami transportującymi, dozownikami, separatorami i kolektorami rozdzielonych frakcji, wiąże się ze znaczącym (nawet krotnym) zmniejszeniem zużycia próbki i odczynników, wzrostem stopnia automatyzacji analizy i niezawodności aparatury oraz ograniczeniem ryzyka błędu ludzkiego. Ponadto, wykorzystanie efektu mikroskali pozwala na skrócenie czasu analizy (do kilku minut) i wiąże się ze wzrostem sprawności separacji. Pomimo wielu zalet, instrumenty lab-on-a-chip do analizy elektroforetycznej nadal nie są ogólnodostępne, ich opracowanie jest długotrwałe i kosztowne, a istniejące (nieliczne) komercyjne rozwiązania są ukierunkowane jedynie na wybrane aplikacje. Postęp w dziedzinie analizy genetycznej wymaga dalszych badań nad tej klasy urządzeniami. Detekcja fluorymetryczna W instrumentach lab-on-a-chip chętnie stosuje się metody detekcji optycznej, z których największą czułością charakteryzuje się metoda fluorymetryczna ze wzbudzeniem fluorescencji światłem laserowym. W tej metodzie składniki próbki oznaczane są barwnikami fluorescencyjnymi, które w wyniku wzbudzenia światłem o długości fali λ ab, emitują światło o długości fali λ em, przy czym zwykle λ ab < λ em. Rozdzielone elektroforetycznie składniki, migrując przez odcinek kanału separacyjnego oświetlony wiązką lasera (λ ab ), emitują błyski światła fluorescencji wzbudzonej (λ em ), które są rejestrowane przez detektor (kamerę CCD), przetwarzane i zapisywane w postaci charakterystyki czasowej (elektroferogramu). Elektroferogramy Elektroferogram jest zapisem czasowym sygnału detektora, umożliwiającym analizę ilościową i jakościową próbki. Piki elektroferogramu odpowiadają rozdzielonym składnikom, wykrywanym kolejno przez detektor w kolumnie separacyjnej. Do najważniejszych parametrów pików zaliczamy czas migracji t M, wysokość H i szerokość połówkową W H (Rys. 4a). Istotne jest, że czas migracji składnika liczony jest od momentu jego wprowadzenia do kolumny separacyjnej (dozowanie) do momentu wykrycia przez detektor. 2

3 Kształt i wzajemne położenie pików na elektroferogramie zależy od wielu parametrów, m.in. przekroju kolumny separacyjnej, temperatury procesu, czasu migracji (Rys. 4b). Optymalne parametry analizy pozwalają uzyskać piki smukłe i wyraźnie oddzielone od siebie. a) b) Rys. 4. Elektroferogram: a) parametry pików, b) wpływ czasu separacji na kształt pików W trakcie ćwiczenia studenci będą mogli zmieniać nastawy napięcia zasilającego chip (wpływającego pośrednio na czas migracji) oraz temperatury chipa, wybierając odpowiednie parametry w programie sterującym. Poprawność doboru tych parametrów mierzona jest sprawnością separacji N, wyrażoną ilością półek teoretycznych (pt). Sprawność separacji obliczana jest dla każdego piku ze wzoru: N = 5,545 (t M /w H ) 2 W ćwiczeniu uzyskiwany jest elektroferogram cyfrowy, który jest wyświetlany podczas analizy i zapisywany do wynikowego pliku tekstowego. W pliku tekstowym pierwsza kolumna danych pomiarowych odpowiada czasowi procesu wyrażonemu w sekundach (z dokładnością do ms), a kolumna druga jest zapisem wartości sygnału detektora. Po zakończeniu ćwiczenia studenci kopiują pliki wynikowe, przetwarzają dane w dowolnym arkuszu kalkulacyjnym (np. Excel, Calc, Origin) i obliczają parametry pików elektroferogramu: czas migracji, wysokość pików, szerokość połówkową i sprawność separacji. Obliczone parametry przedstawiają w sprawozdaniu w tabeli zbiorczej, z uwzględnieniem nastaw procesu analizy. Opis stanowiska W ćwiczeniu studenci zapoznają się z instrumentem lab-on-a-chip do elektroforetycznej analizy materiału genetycznego, opracowanym w Zakładzie Mikroinżynierii i Fotowoltaiki WEMiF PWr. Najważniejsze elementy stanowiska pomiarowego to: chip do elektroforezy, stacja dokująca oraz komputer z oprogramowaniem (Rys. 5). Rys. 5. Stanowisko pomiarowe 3

4 Chip do elektroforezy Chip do elektroforezy jest szklaną strukturą o wymiarach 35 mm x 7 mm x 2 mm, zawierającą mikroprzepływowe układy dozowania i separacji próbki (Rys. 6). Chip wykonany jest w całości ze szkła borowo-krzemionkowego typu Pyrex, z wykorzystaniem metod mikroinżynierii. Układy mikrofluidyczne są wytworzone w jednym podłożu szklanym techniką trawienia mokrego; w drugim podłożu wykonane są otwory przelotowe. Podłoża połączono bezpośrednio metodą bondingu termicznego. a) b) c) Rys. 6. Chip do elektroforezy: a) schemat funkcjonalny, b) schemat przekroju, c) widok Chip umieszczony jest w dwuczęściowej, polimerowej obudowie, tzw. module (Rys. 7). Górna strona modułu, wykonana z PTFE (Teflon ), zawiera zbiorniki cieczowe na bufor, okno detekcji optycznej oraz otwory pozycjonujące chip w stacji dokującej. W dolnej części znajduje się apertura, umożliwiająca wprowadzenie wiązki światła laserowego do chipa. a) b) c) Rys. 7. Moduł chipa: a) schemat funkcjonalny, b) schemat przekroju, c) widok Przed analizą kanały chipa są wypełniane żelem, a do zbiorniczków cieczowych modułu wprowadzany jest bufor elektroforetyczny. Gotowy do pracy moduł umieszczany jest w stacji dokującej, gdzie wykonywane są dalsze etapy analizy. Po zakończeniu procesu, bufor i żel są usuwane, a kanały i zbiorniczki przepłukiwane alkoholem i wodą dejonizowaną. Po osuszeniu modułu, chip jest gotowy do ponownego użycia. Przygotowanie chipa do pracy (wypełnienie żelem i buforem) oraz jego regeneracja (usuwanie buforu i żelu, przepłukiwanie kanałów) wykonywane jest z wykorzystaniem pipet i tipsów oraz pompki, znajdujących się obok instrumentu (Rys. 8a). Pipety umożliwiają pobranie i dozowanie precyzyjnie odmierzonej objętości cieczy. Na stanowisku dostępne są pipety przeznaczone na zakres -0 µl oraz 0-00 µl. Każda pipeta ma pokrętło nastawy dozy, wskaźnik nastawy oraz tłoczek, pracujący na dwóch poziomach (Rys. 8b). 4

5 a) b) Rys. 8. Akcesoria do przygotowania chipa: a) stanowisko, b) pipety Procedura pobierania cieczy pipetą:. ostrożnie ustawić pokrętłem wymaganą objętość (nie przekraczać skrajnych wartości!), 2. założyć na pipetę odpowiednią końcówkę (tzw. tipsa), 3. wcisnąć tłoczek do pierwszego poziomu, aby wypuścić powietrze, 4. zanurzyć tipsa pionowo w cieczy i zwolnić tłoczek, 5. poczekać, aż poziom cieczy w tipsie zatrzyma się; wyjąć tipsa z cieczy. Procedura dozowania cieczy pipetą:. ustawić tipsa pionowo nad miejscem dozowania i wcisnąć tłoczek do drugiego poziomu, 2. po opróżnieniu tipsa, usunąć go do pojemnika na zużyte tipsy (użyć spustu na pipecie). Stacja dokująca i aplikacja sterująca Stacja dokująca jest urządzeniem mechatronicznym, zawierającym wszystkie mechaniczne, elektryczne i optyczne podzespoły systemu, niezbędne do przeprowadzenia analizy w chipie do elektroforezy (Rys. 9). Obsługa stacji dokującej ogranicza się do obsługi włączników oraz głowicy pomiarowej, zawierającej detektor fluorymetryczny i elektrody drutowe do zasilania chipa. W pokrywie stacji umieszczony jest wyłącznik bezpieczeństwa. Rys. 9. Stacja dokująca Pracą stacji steruje komputer z dedykowanym oprogramowaniem z graficznym interfejsem użytkownika. Aplikacja zawiera opis wszystkich czynności niezbędnych do obsługi instrumentu i przygotowania chipa, jak również dodatkowe materiały pomocnicze w formie tekstowej oraz zdjęć i animacji. Po uruchomieniu aplikacji widoczny jest ekran startowy z Menu (Rys. 0a), a dalsza obsługa sprowadza się do wyboru odpowiednich poleceń 5

6 i postępowania zgodnie z instrukcjami na ekranie. Aplikacja przetwarza sygnały pomiarowe, steruje pracą chipa (zasilaniem, temperaturą) zgodnie z wybranymi przez użytkownika programami oraz prezentuje i zapisuje w plikach wynikowych sygnały wyjściowe (Rys. 0b). a) b) Rys. 0. Aplikacja sterująca: a) ekran startowy z Menu, b) ekran analizy Przebieg ćwiczenia Przed wykonaniem ćwiczenia: proszę koniecznie zapoznać się z wprowadzeniem i opisem stanowiska z instrukcji, przed użyciem pipet proszę zapoznać się z ich obsługą, pracę z odczynnikami należy wykonywać zawsze w rękawiczkach ochronnych, pliki wynikowe, potrzebne do realizacji sprawozdania, można przesłać na adres mailowy; ze względu na możliwą awarię sieci, zaleca się jednak przyniesienie na zajęcia nośnika pamięci USB (pendrive) z ok. 20 MB wolnego miejsca. W razie wątpliwości należy zawsze poprosić o pomoc Prowadzącego. Wykonanie ćwiczenia:. Włączyć komputer i zalogować się na konto Student. 2. Uruchomić program Elektroforeza (ikona na pulpicie) i poczekać na pojawienie się komunikatu o gotowości do pracy. Kliknąć OK, na ekranie pojawi się Menu. 3. Wybrać Przygotowanie instrumentu, zapoznać się z Wprowadzeniem, a następnie przeprowadzić Uruchomienie instrumentu. Wrócić do Menu. 4. Wybrać Przygotowanie chipa i wykonać kolejno czynności: Wprowadzenie żelu, Wprowadzenie buforu, Umieszczenie chipa. 5. Wybrać Analiza i kolejno: program sterowania zasilaniem i program nastaw temperatury. Wybór programów uzgodnić z Prowadzącym. Zanotować parametry. 6. Wprowadzić próbkę do chipa i opuścić głowicę pomiarową, zgodnie z instrukcjami na ekranie. Pojawi się ekran analizy przedstawiający schemat chipa, podgląd obszaru detekcji oraz charakterystyki pomiarowe temperatury i sygnału fluorescencji. 7. Wcisnąć START i poczekać na zakończenie procesu. Wrócić do Menu. 8. Przeprowadzić Regenerację chipa. Kanały mikrofluidyczne muszą być puste! 9. Jeśli wykonywana będzie kolejna analiza, wrócić do pkt. 4. W przeciwnym razie wybrać Wyłączenie instrumentu i postępować zgodnie z instrukcjami. 0. Skopiować pliki wynikowe z folderu WYNIKI na pulpicie. Wyłączyć komputer. 6

7 Po wykonaniu ćwiczenia: przetworzyć pliki wynikowe w arkuszu kalkulacyjnym i przygotować czytelne elektroferogramy przeprowadzonych analiz (opisać i wyskalować osie), wyznaczyć dla każdego piku: czas migracji t M, wysokość H, szerokość połówkową W H i sprawność separacji N. w sprawozdaniu przedstawić elektroferogramy wykonanych analiz oraz tabelę zbiorczą parametrów wg schematu: Nr analizy Program zasilania Nr dozowanie: 00 V, 5 minut separacja: 500 V, 5 minut Program temperatury Nr dozowanie: 25 C separacja: 25 C 2 Nr piku 2 n n t M [s] H [j.u.] W H [s] N [pt] Przykładowe pytania Co to jest elektroforeza i gdzie znajduje zastosowanie? Na czym polega analiza materiału genetycznego metodą elektroforezy żelowej? Porównaj urządzenia do elektroforezy płytowej i lab-on-a-chip. Narysuj schemat funkcjonalny i opisz zasadę działania chipa do elektroforezy. Literatura. Jan A. Dziuban, Technologia i zastosowanie mikromechanicznych struktur krzemowych i krzemowo-szklanych w technice mikrosystemów, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław W. Kubicki, R. Walczak, J. Dziuban, Injection, separation and fluorimetric detection of DNA in glass lab-on-a-chip for capillary electrophoresis, Optica Applicata (20) 4: Publikacje na temat elektroforetycznej analizy lab-on-a-chip 7

DETEKCJA W MIKRO- I NANOOBJĘTOŚCIACH. Ćwiczenie nr 3 Detektor optyczny do pomiarów fluorescencyjnych

DETEKCJA W MIKRO- I NANOOBJĘTOŚCIACH. Ćwiczenie nr 3 Detektor optyczny do pomiarów fluorescencyjnych DETEKCJA W MIKRO- I NANOOBJĘTOŚCIACH Ćwiczenie nr 3 Detektor optyczny do pomiarów fluorescencyjnych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zaznajomienie się z zasadą działania i zastosowaniami detektora optycznego

Bardziej szczegółowo

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia MIKROSYSTEMY - laboratorium Ćwiczenie 3 Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: pomiar i wyznaczenie parametrów metrologicznych czujnika i przetwornika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. W ćwiczeniu zostaną

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji oprogramowania Flow!Works na komputerze z systemem Windows 7

Instrukcja instalacji oprogramowania Flow!Works na komputerze z systemem Windows 7 Instrukcja instalacji oprogramowania Flow!Works na komputerze z systemem Windows 7 W celu zainstalowania oprogramowania należy: 1. Wyłączyć kontrolę konta użytkownika: Uwaga! Pominięcie tego kroku spowoduje

Bardziej szczegółowo

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe:

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe: 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ2 umożliwia konfigurację, wizualizację i rejestrację danych pomiarowych urządzeń produkcji APAR wyposażonych w interfejs komunikacyjny RS232/485 oraz protokół MODBUS-RTU. Aktualny

Bardziej szczegółowo

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA 21. 02. 2011 I. Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie się poprzez samodzielny

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Przedmiot: Badania nieniszczące metodami elektromagnetycznymi Numer Temat: Badanie materiałów kompozytowych z ćwiczenia: wykorzystaniem fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

Rejestratory Sił, Naprężeń.

Rejestratory Sił, Naprężeń. JAS Projektowanie Systemów Komputerowych Rejestratory Sił, Naprężeń. 2012-01-04 2 Zawartość Typy rejestratorów.... 4 Tryby pracy.... 4 Obsługa programu.... 5 Menu główne programu.... 7 Pliki.... 7 Typ

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja modemu LTE Speed 1000

Aktualizacja modemu LTE Speed 1000 Aktualizacja modemu LTE Speed 1000 1. Wstęp zasady działania Modem LTE Speed 1000 jest wyposażony w funkcję automatycznej aktualizacji oprogramowania zarówno urządzenia (firmware), jak i aplikacji manager

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONICZNA KSIĄŻKA ZDARZEŃ

ELEKTRONICZNA KSIĄŻKA ZDARZEŃ ELEKTRONICZNA KSIĄŻKA ZDARZEŃ Instrukcja obsługi 1. WSTĘP... 2 2. LOGOWANIE DO SYSTEMU... 2 3. STRONA GŁÓWNA... 3 4. EWIDENCJA RUCHU... 4 4.1. Dodanie osoby wchodzącej na teren obiektu... 4 4.2. Dodanie

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Spis treści... 2... 4... 7... 8... 10

Spis treści... 2... 4... 7... 8... 10 Spis treści... 2... 4... 7... 8... 10 Czasem, aby zainstalować najnowszą wersję programu Bitdefender należy odinstalować jego poprzednią wersję. Instalacja najnowszej wersji jest zawsze wskazana nowsze

Bardziej szczegółowo

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Grzegorz Trześniewski kl 1Tia 26.05.08r. Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Prof. Artur Rudnicki Uruchamiianiie ii zamykaniie Należy monitorować oprogramowanie ładowane podczas uruchamiania

Bardziej szczegółowo

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne.

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne. Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury Niemiecka firma Micro-Epsilon, której WObit jest wyłącznym przedstawicielem w Polsce, uzupełniła swoją ofertę sensorów o czujniki podczerwieni

Bardziej szczegółowo

Modelowanie mikrosystemów - laboratorium. Ćwiczenie 1. Modelowanie ugięcia membrany krzemowej modelowanie pracy mikromechanicznego czujnika ciśnienia

Modelowanie mikrosystemów - laboratorium. Ćwiczenie 1. Modelowanie ugięcia membrany krzemowej modelowanie pracy mikromechanicznego czujnika ciśnienia Modelowanie mikrosystemów - laboratorium Ćwiczenie 1 Modelowanie ugięcia membrany krzemowej modelowanie pracy mikromechanicznego czujnika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest dobranie

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki i Biofizyki instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla kierunku Lekarskiego

Katedra Fizyki i Biofizyki instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych dla kierunku Lekarskiego Ćw. M8 Zjawisko absorpcji i emisji światła w analityce. Pomiar widm absorpcji i stężenia ryboflawiny w roztworach wodnych za pomocą spektrofotometru. Wyznaczanie stężeń substancji w roztworze metodą fluorescencyjną.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMPUTERA PC

ROZDZIAŁ I. BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMPUTERA PC Spis treści WSTĘP ROZDZIAŁ I. BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMPUTERA PC 1.1. Elementy budowy fizycznej mikrokomputera 1.1.1. Jednostka centralna 1.1.2. Urządzenia wejściowe 1.1.3. Urządzenia wyjściowe 1.2.

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/04_01/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 (D1) Tworzenie kopii zapasowej ustawień systemowych serwera - Zadania do wykonania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA

Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA WAT - WYDZIAŁ ELEKTRONIKI INSTYTUT SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH ZAKŁAD EKSPLOATACJI SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH Przedmiot: Konstrukcja Urządzeń Elektronicznych Ćwiczenie nr 4 INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat: PROJEKTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator Wspomagamy procesy automatyzacji od 1986 r. Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC MultiCon Emulator Wersja: od v.1.0.0 Do współpracy z rejestratorami serii MultiCon Przed rozpoczęciem użytkowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika SAUTER GmbH Schmiechastr. 147-151, D-72458 Albstadt Tel: +49 (0) 7431 938 666 irmi.russo@sauter.eu www.sauter.eu Instrukcja użytkownika Ultradźwiękowy grubościomierz Sauter TD 225-0.1 US Spis treści: 1.

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Systemy operacyjne Laboratorium Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Rejestrator Parametrów

Instrukcja obsługi Rejestrator Parametrów Instrukcja obsługi Rejestrator Parametrów ( instrukcja dostępna także w programie diagnostycznym oraz na www.ac.com.pl) ver. 1.1 2012-06-20 Producent: AC Spółka Akcyjna. 15-182 Białystok, ul. 27 Lipca

Bardziej szczegółowo

Instrukcja szybkiego uruchomienia

Instrukcja szybkiego uruchomienia Instrukcja szybkiego uruchomienia Rejestrator IP NVR-009 Przed włączeniem zapoznaj się z treścią niniejszej instrukcji. Zaleca się zachować instrukcję na przyszłość. Spis treści 1. Złącza i przyciski urządzeń...3

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika Expo Composer Dokumentacja użytkownika Wersja 1.0 www.doittechnology.pl 1 SPIS TREŚCI 1. O PROGRAMIE... 3 Wstęp... 3 Wymagania systemowe... 3 Licencjonowanie... 3 2. PIERWSZE KROKI Z Expo Composer... 4

Bardziej szczegółowo

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: modelowanie membrany krzemowej podstawowego elementu piezorezystancyjnego czujnika ciśnienia

Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: modelowanie membrany krzemowej podstawowego elementu piezorezystancyjnego czujnika ciśnienia MIKROSYSTEMY - laboratorium Ćwiczenie 1 Piezorezystancyjny czujnik ciśnienia: modelowanie membrany krzemowej podstawowego elementu piezorezystancyjnego czujnika ciśnienia Zadania i cel ćwiczenia. Celem

Bardziej szczegółowo

Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6

Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6 Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6 Instrukcja do ćwiczeń Nr 1. Temat: Izolacja całkowitego DNA z tkanki ssaczej metodą wiązania DNA do kolumny krzemionkowej oraz spektrofotometryczna ocena jego czystości

Bardziej szczegółowo

WAŻNE! PRZECZYTAJ KONIECZNIE!

WAŻNE! PRZECZYTAJ KONIECZNIE! Pl_Omicron Addendum.fm Page 68 Wednesday, September 17, 2003 12:23 PM WAŻNE! PRZECZYTAJ KONIECZNIE! W przypadku każdego urządzenia magazynującego, które wykorzystuje nośniki cyfrowe, należy regularnie

Bardziej szczegółowo

Oscyloskop USB Voltcraft

Oscyloskop USB Voltcraft INSTRUKCJA OBSŁUGI Nr produktu 122445 Oscyloskop USB Voltcraft Strona 1 z 5 OSCYLOSKOP CYFROWY VOLTCRAFT numer produktu 12 24 36 DSO-5200A USB numer produktu 12 24 45 DSO-2090 USB numer produktu 12 24

Bardziej szczegółowo

Sage Symfonia Start Faktura Instalacja programu

Sage Symfonia Start Faktura Instalacja programu Sage Symfonia Start Faktura Instalacja programu Instalacja programu możliwa jest z zakupionej płyty instalacyjnej lub z wykorzystaniem plików pobranych ze strony Sage. Aby zainstalować program z płyty

Bardziej szczegółowo

Brelok do kluczy DeLuxe, 1,5"

Brelok do kluczy DeLuxe, 1,5 Brelok do kluczy Deluxe Cyfrowa ramka na zdjęcia Brelok do kluczy DeLuxe, 1,5" Instrukcja obsługi Drodzy klienci! Cyfrowa ramka 1,5 umożliwia Państwu oglądanie i zapisywanie zdjęć w formacie JPG lub BMP.

Bardziej szczegółowo

11. Rozwiązywanie problemów

11. Rozwiązywanie problemów 11. Rozwiązywanie problemów Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pokaŝą, jak rozwiązywać niektóre z problemów, jakie mogą pojawić się podczas pracy z komputerem. Windows XP został wyposaŝony w kilka mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja i robotyzacja procesów technologicznych

Automatyzacja i robotyzacja procesów technologicznych Automatyzacja i robotyzacja procesów technologicznych Obsługa grawerki Laser 500 i programu LaserCut 5.3 Dominik Rzepka, dominik.rzepka@agh.edu.pl Celem projektu jest wykonanie grawerunku na pleksi oraz

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przegląd bramofonu SAFE

Rozdział 1. Przegląd bramofonu SAFE Spis treści INSTRUKCJA OBSŁUGI SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PRZEGLĄD BRAMOFONU SAFE... 2 1.1 OPIS... 2 1.2. FUNKCJE... 2 1.3. WYMAGANIA SYSTEMOWE... 2 1.4. ROZPOCZĘCIE UŻYTKOWANIA... 3 ROZDZIAŁ2. DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych

Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych Badanie napędów elektrycznych z luzownikami w robocie Kawasaki FA006E wersja próbna Literatura uzupełniająca do ćwiczenia: 1. Cegielski P. Elementy programowania

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO Podręcznik użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego do obsługi Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 2013 w zakresie wypełniania wniosków o dofinansowanie Wersja 1 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E52

Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E52 Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E52 Spis treści 1. Konfi guracja Punktu Dostępowego Wi-Fi (Access Point) 2 2. Instalacja aplikacji InternetAdvSettings (uwaga: opcja) 4 3. Konfi guracja

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z podstawami wdrażania i stosowania metod

Bardziej szczegółowo

7 Business Ship Control dla Symfonia Handel

7 Business Ship Control dla Symfonia Handel 7 Business Ship Control dla Symfonia Handel Instrukcja Instalacji aplikacji wersja 2012.1 Twoje potrzeby. Nasze rozwiązania. www.siodemka.com Spis treści 1. Instalacja modułu... 3 2. Uruchomienie wykonywania

Bardziej szczegółowo

UNIFON podręcznik użytkownika

UNIFON podręcznik użytkownika UNIFON podręcznik użytkownika Spis treści: Instrukcja obsługi programu Unifon...2 Instalacja aplikacji Unifon...3 Korzystanie z aplikacji Unifon...6 Test zakończony sukcesem...9 Test zakończony niepowodzeniem...14

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

Inwentarz Optivum. Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych?

Inwentarz Optivum. Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych? Inwentarz Optivum Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych? Kolektor danych jest to urządzenie, które umożliwia automatyczną identyfikację kodów kreskowych. Program Inwentarz Optivum

Bardziej szczegółowo

8. Sieci lokalne. Konfiguracja połączenia lokalnego

8. Sieci lokalne. Konfiguracja połączenia lokalnego 8. Sieci lokalne Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na podłączenie komputera z zainstalowanym systemem Windows XP do lokalnej sieci komputerowej. Podstawowym protokołem sieciowym dla systemu Windows

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE JAK UŻYWAĆ ELEKTRONICZNEJ WERSJI WNIOSKU O DOFINANSOWANIE

WYTYCZNE JAK UŻYWAĆ ELEKTRONICZNEJ WERSJI WNIOSKU O DOFINANSOWANIE Cel Europejska Współpraca Terytorialna Program Współpracy Transgranicznej Litwa-Polska 2007 2013 SĄSIEDZI W DZIAŁANIU WYTYCZNE JAK UŻYWAĆ ELEKTRONICZNEJ WERSJI WNIOSKU O DOFINANSOWANIE UNIA EUROPEJSKA

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARsoft-CFG WZ1 4.0

Instrukcja użytkownika ARsoft-CFG WZ1 4.0 05-090 Raszyn, ul Gałczyńskiego 6 tel. (+48) 22 101-27-31, 22 853-48-56 automatyka@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARsoft-CFG WZ1 4.0 wersja 4.0 www.apar.pl 1 1. Opis Aplikacja ARsoft-CFG umożliwia

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Licznik amperogodzin ETM-01.1. ELEKTROTECH Dzierżoniów. 1. Zastosowanie

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Licznik amperogodzin ETM-01.1. ELEKTROTECH Dzierżoniów. 1. Zastosowanie 1. Zastosowanie INSTRUKCJA OBSŁUGI Licznik amperogodzin ETM-01.1 Licznik ETM jest licznikiem ładunku elektrycznego przystosowanym do współpracy z prostownikami galwanizerskimi unipolarnymi. Licznik posiada

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów

Ministerstwo Finansów Ministerstwo Finansów System e-deklaracje Instrukcja użytkownika Wersja 1.00 1/21 SPIS TREŚCI I. INFORMACJE OGÓLNE...3 WYMAGANIA NIEZBĘDNE DO SKŁADANIA DEKLARACJI ZA POMOCĄ INTERAKTYWNYCH FORMULARZY...3

Bardziej szczegółowo

Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo

Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA www.tts-shopping.com Ważna informacja n Instrukcję tę należy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji programu ARPunktor wraz z serwerem SQL 2005 Express

Instrukcja instalacji programu ARPunktor wraz z serwerem SQL 2005 Express Instrukcja instalacji programu ARPunktor wraz z serwerem SQL 2005 Express 1. Przygotowanie do instalacji W celu zainstalowania aplikacji należy ze strony internetowej pobrać następujący plik: http://in.take.pl/arpunktor/instalacja.zip.

Bardziej szczegółowo

1. INSTALACJA SERWERA

1. INSTALACJA SERWERA 1. INSTALACJA SERWERA Dostarczony serwer wizualizacji składa się z: 1.1. RASPBERRY PI w plastikowej obudowie; 1.2. Karty pamięci; 1.3. Zasilacza 5 V DC; 1,5 A; 1.4. Konwertera USB RS485; 1.5. Kabla

Bardziej szczegółowo

7 Business Ship Control dla Systemu Zarządzania Forte

7 Business Ship Control dla Systemu Zarządzania Forte 7 Business Ship Control dla Systemu Zarządzania Forte Instrukcja instalacji aplikacji wersja 2012.1 Twoje potrzeby. Nasze rozwiązania. www.siodemka.com Spis treści 1. Instalacja aplikacji 7 Business Ship

Bardziej szczegółowo

Sage Symfonia e-deklaracje Instalacja programu

Sage Symfonia e-deklaracje Instalacja programu Sage Symfonia e-deklaracje Instalacja programu Instalacja programu możliwa jest z zakupionej płyty instalacyjnej lub z wykorzystaniem plików pobranych ze strony Sage. Aby zainstalować program z płyty instalacyjnej

Bardziej szczegółowo

Przystawka oscyloskopowa z analizatorem stanów logicznych. Seria DSO-29xxA&B. Skrócona instrukcja użytkownika

Przystawka oscyloskopowa z analizatorem stanów logicznych. Seria DSO-29xxA&B. Skrócona instrukcja użytkownika Przystawka oscyloskopowa z analizatorem stanów logicznych Seria DSO-29xxA&B Skrócona instrukcja użytkownika Zawartość zestawu: Przystawka DSO-29XXA lub DSO-29XXB Moduł analizatora stanów logicznych Sondy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS

Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS Instrukcja logowania do systemu e-bank EBS 1. Instalacja programu JAVA Przed pierwszą rejestracją do systemu e-bank EBS na komputerze należy zainstalować program JAVA w wersji 6u7 lub nowszej. Można go

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 Wykonanie ćwiczenia 4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 4A. Chromatografia adsorpcyjna Stanowisko badawcze składa się z: butli

Bardziej szczegółowo

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią Gwarancja i wsparcie Niniejszy produkt jest dostarczany wraz z roczną gwarancją obejmującą usterki wykryte podczas normalnego użytkowania. Gwarancja traci ważność w przypadku korzystania z aparatu Easi-View

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z usługi FTP

Poradnik korzystania z usługi FTP Poradnik korzystania z usługi FTP 1. Wstęp FTP (ang. File Transfer Protocol) to usługa pozwalająca na wymianę plików poprzez Internet w układzie klient-serwer. Po podłączeniu się do serwera za pomocą loginu

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WARSZAWSKA, Warszawa, PL BUP 06/14

PL B1. POLITECHNIKA WARSZAWSKA, Warszawa, PL BUP 06/14 PL 221721 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 221721 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 400657 (51) Int.Cl. G01N 30/96 (2006.01) G01N 27/07 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

STATISTICA 8 WERSJA JEDNOSTANOWISKOWA INSTRUKCJA INSTALACJI

STATISTICA 8 WERSJA JEDNOSTANOWISKOWA INSTRUKCJA INSTALACJI STATISTICA 8 WERSJA JEDNOSTANOWISKOWA INSTRUKCJA INSTALACJI Uwagi: 1. Użytkownicy korzystający z systemów operacyjnych Windows 2000, XP lub Vista na swoich komputerach muszą zalogować się z uprawnieniami

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U INSTALACJA URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia Opracował mgr inż.

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne I Laboratorium Część 3: Windows XP

Systemy operacyjne I Laboratorium Część 3: Windows XP Uniwersytet Rzeszowski Katedra Informatyki Opracował: mgr inŝ. Przemysław Pardel v1.01 2009 Systemy operacyjne I Laboratorium Część 3: Windows XP Zagadnienia do zrealizowania (3h) 1. Ściągnięcie i instalacja

Bardziej szczegółowo

Sterownik kompaktowy Theben PHARAO II

Sterownik kompaktowy Theben PHARAO II Wydział Elektroniki Politechniki Wrocławskiej Laboratorium Automatyki Budynkowej Sterownik kompaktowy Theben PHARAO II 1. Wstęp Pherao II jest niewielkim sterownikiem kompaktowym, który charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015 Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.2/2015 Informacje ogólne Wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr 1/1.1.2/2015 mogą

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

HELIOS pomoc społeczna

HELIOS pomoc społeczna Instrukcja przygotowania pliku wsadowego do zasilenia SEPI przy pomocy dodatkowej aplikacji HELSepi 1. Instalacja aplikacji Pobieramy plik instalacyjny HelSEPIsetup.exe ze strony internetowej www.ops.strefa.pl

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E72

Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E72 Konfiguracja usługi OnePhone dla modelu telefonu Nokia E72 Spis treści 1. Konfi guracja Punktu Dostępowego Wi-Fi (Access Point) 2 2. Instalacja aplikacji InternetAdvSettings (uwaga: opcja) 3 3. Konfi guracja

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie pracy. Kalibracja nabojów drukujących bez użycia komputera

Rozpoczęcie pracy. Kalibracja nabojów drukujących bez użycia komputera Rozpoczęcie pracy Kalibracja nabojów drukujących bez użycia komputera Należy najpierw wykonać czynności opisane na arkuszu Instalacja, aby zakończyć instalację sprzętu. Następnie należy wykonać czynności

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Instrukcja numer SPD1/04_03/Z2 Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 (PD1) Przygotowanie własnego obrazu systemu operacyjnego dla stacji roboczych

Bardziej szczegółowo

Obrabiarki CNC. Nr 10

Obrabiarki CNC. Nr 10 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Obrabiarki CNC Nr 10 Obróbka na tokarce CNC CT210 ze sterowaniem Sinumerik 840D Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 17 maja,

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 7 ZARZĄDZANIE SYSTEMEM WINDOWS. cz. I Panel sterowania i pulpit. Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych

Ćwiczenie Nr 7 ZARZĄDZANIE SYSTEMEM WINDOWS. cz. I Panel sterowania i pulpit. Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 7 ZARZĄDZANIE SYSTEMEM WINDOWS cz. I Panel sterowania i pulpit Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2012 Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Microsoft Office 365

Microsoft Office 365 44-330 Jastrzębie-Zdrój, ul. Armii Krajowej 56 Tel. 32 476 2345, Fax: 32 476 1185 e-mail: firma@advicom.pl Instrukcja instalacji w domu UWAGA! Microsoft Office 365 Uprzejmie informujemy, że prawo do korzystania

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja Programu

1. Instalacja Programu Instrukcja obsługi dla programu Raporcik 2005 1. Instalacja Programu Program dostarczony jest na płycie cd, którą otrzymali Państwo od naszej firmy. Aby zainstalować program Raporcik 2005 należy : Włożyć

Bardziej szczegółowo

Konsola operatora TKombajn

Konsola operatora TKombajn KANE Konsola operatora TKombajn INSTRUKCJA Arkadiusz Lewicki 15-12-2016 1 Spis treści Funkcje programu TKombajn... 2 Parametry rejestracji... 3 Aktywacja rejestracji warunkowej... 4 2 Funkcje programu

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rejestracji ASN RadioOS

Przewodnik instalacji i rejestracji ASN RadioOS Przewodnik instalacji i rejestracji ASN RadioOS Niniejszy dokument przeprowadzi krok po kroku użytkowników oprogramowania RadioOS przez proces instalacji i rejestracji systemu. Kolejne kroki do wykonania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Napędu robotów

Laboratorium Napędu robotów WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY INSTYTUT MASZYN, NAPĘDÓW I POMIARÓW ELEKTRYCZNYCH Laboratorium Napędu robotów INS 5 Ploter frezująco grawerujący Lynx 6090F 1. OPIS PRZYCISKÓW NA PANELU STEROWANIA. Rys. 1. Przyciski

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Nr i temat ćwiczenia Nr albumu Grupa Rok S 3. Konfiguracja systemu Data wykonania ćwiczenia N Data oddania sprawozdania

Bardziej szczegółowo

DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE 2.WYBÓR CHRONIONYCH PLIKÓW 3.POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE 2.WYBÓR CHRONIONYCH PLIKÓW 3.POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI MASZYNA CZASU DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE Zainstaluj program Genie Timeline 2012 i uruchom go. Aplikacja utworzy na Pulpicie Windows nowy folder o nazwie No-BackupZone. Jeżeli chcesz wykluczyć

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ PRZY POMOCY OPROGRAMOWANIA SOLIDWORKS WORKGROUP PDM

ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ PRZY POMOCY OPROGRAMOWANIA SOLIDWORKS WORKGROUP PDM PRACOWNIA KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA TECHNOLOGII POLITECHNIKA WARSZAWSKA INSTYTUT TECHNIK WYTWARZANIA ZAKŁAD AUTOMATYZACJI, OBRABIAREK i OBRÓBKI SKRAWANIEM INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH ZARZĄDZANIE

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. Wiadomości ogólne.

Ćwiczenie 6. Wiadomości ogólne. Ćwiczenie 6. Cel ćwiczenia: zapoznanie się z obsługą i konfiguracją X Windows. W systemie Linux można korzystać także z interfejsu graficznego do obsługi komputera X Windows. Wiadomości ogólne. KDE czyli

Bardziej szczegółowo

Niniejsza instrukcja opisuje kolejne czynności jakie należy wykonać w celu dokonania aktualizacji oprogramowania sprzętowego radiodtwarzacza z

Niniejsza instrukcja opisuje kolejne czynności jakie należy wykonać w celu dokonania aktualizacji oprogramowania sprzętowego radiodtwarzacza z Niniejsza instrukcja opisuje kolejne czynności jakie należy wykonać w celu dokonania aktualizacji oprogramowania sprzętowego radiodtwarzacza z Bluetooth. Przed przystąpieniem do aktualizacji należy uważnie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia.

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Instrukcja obsługi Karta video USB + program DVR-USB/8F Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA

INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA INSTRUKCJA INSTALACJI URZĄDZENIA Dla urządzeń o numerach seryjnych serii A01000 i E01000 1. Wymagania FiloVox działa na komputerach z systemem operacyjnym Windows 2000, XP lub Windows 2003. Dodatkowo komputer

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie Samolotu

Wyposażenie Samolotu P O L I T E C H N I K A R Z E S Z O W S K A im. Ignacego Łukasiewicza Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Awioniki i Sterowania Wyposażenie Samolotu Instrukcja do laboratorium nr 2 Przyrządy żyroskopowe

Bardziej szczegółowo

Interfejs analogowy LDN-...-AN

Interfejs analogowy LDN-...-AN Batorego 18 sem@sem.pl 22 825 88 52 02-591 Warszawa www.sem.pl 22 825 84 51 Interfejs analogowy do wyświetlaczy cyfrowych LDN-...-AN zakresy pomiarowe: 0-10V; 0-20mA (4-20mA) Załącznik do instrukcji obsługi

Bardziej szczegółowo

MIGRATE OS TO SSD. Przewodnik

MIGRATE OS TO SSD. Przewodnik MIGRATE OS TO SSD Przewodnik Koncepcja produktu Główni odbiorcy Migrate OS to SSD to podręczne rozwiązanie do transferu systemów opartych na Windows na inny dysk, nawet o mniejszej pojemności. Rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Aplikacja kliencka na Tablety z systemem Android. Instrukcja instalacji

Aplikacja kliencka na Tablety z systemem Android. Instrukcja instalacji Aplikacja kliencka na Tablety z systemem Android Instrukcja instalacji Wymagania techniczne Do poprawnego działania aplikacji esesja wymagane jest urządzenie typu Tablet o następujących parametrach: System

Bardziej szczegółowo

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania Veronica Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych Instrukcja oprogramowania 1 Spis treści 1. Aplikacja do konfiguracji i nadzoru systemu Veronica...3 1.1. Okno główne aplikacji...3 1.2. Edycja

Bardziej szczegółowo

QUICKSTORE PORTABLE PRO USB3.0

QUICKSTORE PORTABLE PRO USB3.0 QUIKSTORE PORTLE PRO US3.0 PORĘZNIK QUIKSTORE PORTLE PRO US3.0 1. Instalacja oprogramowania 1. Włóż dołączony dysk ysk z narzędziami do napędu /V. 2. Wybierz napęd /V (tj. :\). 3. Otwórz folder Sharkoon.

Bardziej szczegółowo

BEZPRZEWODOWA KAMERA INTERNETOWA USB 2.0

BEZPRZEWODOWA KAMERA INTERNETOWA USB 2.0 BEZPRZEWODOWA KAMERA INTERNETOWA USB 2.0 Instrukcja użytkownika DA-71814 Wstęp Dziękujemy za korzystanie z bezprzewodowej kamery nowej generacji. Z urządzenia można korzystać zaraz po jego podłączeniu.

Bardziej szczegółowo

Miniaturowy rejestrator (Data logger) temperatury i wilgotności względnej (RH) TM-305U

Miniaturowy rejestrator (Data logger) temperatury i wilgotności względnej (RH) TM-305U Miniaturowy rejestrator (Data logger) temperatury i wilgotności względnej (RH) TM-305U Instrukcja obsługi CECHY oraz SPECYFIKACJA Cechy: Pomiar temperatury I wilgotności względnej(rh) Pamięć 50000 rekordów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji Zespołu Diagnostycznego Delphi w systemie Vista.

Instrukcja instalacji Zespołu Diagnostycznego Delphi w systemie Vista. Instrukcja instalacji Zespołu Diagnostycznego Delphi w systemie Vista. Przed przejściem do dalszej części niniejszej instrukcji upewnij się, czy modułbluetooth, który jest zamontowany w Twoim urządzeniu

Bardziej szczegółowo

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP System Windows XP umożliwia udostępnianie plików i dokumentów innym użytkownikom komputera oraz innym użytkownikom

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wykonania aktualizacji mapy w urządzeniach nawigacyjnych marki GARMIN.

Instrukcja wykonania aktualizacji mapy w urządzeniach nawigacyjnych marki GARMIN. Instrukcja wykonania aktualizacji mapy w urządzeniach nawigacyjnych marki GARMIN. Pamiętaj o aktualizowaniu mapy w swojej nawigacji do najnowszej wersji. Garmin we współpracy z dostawcą danych adresowych

Bardziej szczegółowo