Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka?"

Transkrypt

1 Człowiek w kulturze 14 Jarosław Paszyński SJ Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka? Wpływ telewizji na współczesną kulturę jest ogromny. Przejawia się on w kształtowaniu świadomości i postaw tak poszczególnych osób, jak i całych społeczeństw. Z tego względu warto podjąć refleksję nad tym, czy telewizja, która tak silnie oddziałuje na człowieka, może stanowić dla niego zagrożenie. Aby na to pytanie odpowiedzieć, należy wcześniej rozważyć, od strony filozoficznej, czym jest sama telewizja. Na tle bowiem rozumienia faktu telewizji czytelne staną się zagrożenia godzące w człowieka. A zatem czym jest telewizja? Nie ulega wątpliwości, że jest ona ludzkim wytworem, a więc stanowi pewnego rodzaju dziedzinę sztuki. Jeśli tak, to - jak każda sztuka - od człowieka pochodzi i do człowieka jest adresowana. Jak każda sztuka, wyrasta z określonego rozumienia rzeczywistości i z chęci jej ulepszenia, która płynie z dostrzeżenia braków w tejże rzeczywistości. Wreszcie, tak jak każda sztuka, stara się eliminować dostrzeżone w świecie braki poprzez wytwarzanie rzeczy (programów) pięknych, po to, by ostatecznie zbogacić osobowe życie człowieka. Widać więc, że telewizja, będąc pewnego rodzaju dziedziną sztuki, nosi wszelkie charakterystyczne jej znamiona. Jest bowiem ludzkim wytworem, którego racją powstania jest ostatecznie osobowe dobro człowieka. Pojawia się tu następujący problem. Otóż jeśli telewizja jest dziedziną sztuki, to czym się różni od innego rodzaju sztuk, jak na przykład sztuki robienia butów czy też malowania obrazów? Wydaje

2 252 Jarosław Paszyński SJ się, że można wskazać na pięć zasadniczych czynników odróżniających telewizję od innych sztuk. Pierwszym i zasadniczym czynnikiem jest ikoniczny charakter znaków, jakimi operuje telewizja. Chodzi oczywiście o znak, jakim jest obraz. Telewizja bowiem stanowi ogromny system różnorakich znaków, wielostronnie ze sobą powiązanych, wśród których pierwszoplanową rolę odgrywa obraz. Drugim czynnikiem jest swoisty nośnik tychże znaków, jakim jest, w przeważającej mierze używana dzisiaj, taśma o zapisie cyfrowym. Zapis ten jest dalej przetwarzany przez odpowiednie urządzenia w określone fale, które z kolei są odbierane przez wszystkim dobrze znane odbiorniki telewizyjne. Na wspomniane wyżej czynniki zdaje się wskazywać od strony etymologicznej sam termin telewizja", gdyż pochodzące z języka greckiego tele znaczy tyle co daleko", w złożeniach zaś - na odległość", z dala". Natomiast słowo wizja" pochodzi z łacińskiego visio i znaczy widzenie", zjawisko". Tak więc mamy tutaj odniesienie do swoistego nośnika, za którego pomocą przesyłana jest na odległość określona wizja, czyli obraz. Trzecim czynnikiem odróżniającym telewizję od innych sztuk jest materiał, stanowiący wyjściową bazę dla tworzywa, z którego są robione programy telewizyjne. Materiałem tym może być prawie wszystko: ludzie rozmawiający ze sobą na różnorakie tematy, informacje o przeróżnych wydarzeniach w kraju i za granicą, polityczne, gospodarcze czy kulturalne, przyroda, szeroko rozumiana kultura, a w tym inne dziedziny sztuki, jak np. fdm, teatr, muzyka czy poezja. Materiał ten jest rejestrowany na odpowiednim nośniku i w takiej postaci stanowi dopiero tworzywo do robienia określonych programów. Z tym wiąże się następny charakterystyczny dla telewizji czynnik, jakim jest sposób organizacji tworzywa w określony program. Dokonuje tego oczywiście autor programu. On to bowiem poddaje go stosownej obróbce zgodnie z własnym planem, obróbka ta jest niezwykle ułatwiona ze względu na specyficzny nośnik, jakim jest wspomniana taśma o zapisie cyfrowym. Stanowi ona wdzięczne pole dla przeróżnych kombinacji dokonywanych na jej zapisie znako-

3 Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka? 253 wym. Sposób bowiem organizacji tworzywa w określony program polega właśnie na operacji na znakach. Operacje te mogą być różnorodne. Oto niektóre z nich: eliminacja dużej części materiału, tak że np. z kilkugodzinnego zapisu filmowego powstaje piętnastominutowy program; określony wybór i zestawienie znaków, jak np. z kilkuset informacji wybiera się tylko kilkanaście, co jest zależne jedynie od arbitralnej decyzji autora, tak co do rodzaju, jak i układu informacji. Inne operacje to: przestawianie różnych znaków, np. obrazów, a nawet pojedynczych zdań czy słów, tak że w innym kontekście znaczą co innego; dodawanie nowych znaków z innych materiałów filmowych czy dźwiękowych; nakładanie na siebie określonych znaków - czy to obrazów, czy dźwięków - na obrazy; podkładanie melodii; przeplatanie muzyką itd.. W efekcie powstaje gotowy program, który już nie odnosi się do bezpośrednio realnie istniejącej rzeczywistości, tak jak wyjściowy materiał filmowy, ale wyraża myśl autora, której podporządkowany jest całkowicie dokonany na taśmie zapis. Wszystkie te składniki spina w jedną i sensowną całość piąty czynnik, jakim jest właściwy dla telewizji cel. Wydaje się, że celem tym jest upowszechnianie na szeroką skalę różnych treści. Rodzaj tych treści uzależniony jest przede wszystkim od wiedzy i woli autora konkretnego programu. Należy podkreślić, że o jakości programu decyduje jego twórca, dlatego też to on w pierwszym rzędzie jest odpowiedzialny za własny wytwór. Odpowiedzialność ta rośnie wraz ze wzrostem skali odbioru danego programu. Chodzi tu nie tylko 0 odpowiedzialność za poziom techniczny i artystyczny, ale przede wszystkim o odpowiedzialność moralną, od której twórca jako człowiek nie jest w stanie się uwolnić. W przeciwnym razie musiałby zanegować własny wytwór bądź siebie jako człowieka, a to jest niemożliwe. Widać więc, że autor konkretnego programu nie jest w stanie uciec przed moralną odpowiedzialnością. Jeśli tak, to należy zapytać, czego ona dotyczy. Otóż twórca jest moralnie odpowiedzialny za wszystko, co pochodzi od niego jako istoty rozumnej 1 wolnej, konkretnie mówiąc - za zgodność treści i znaczenia programu z osobowym dobrem człowieka. To zakłada określone rozumienie rzeczywistości i człowieka, jakie ma twórca. Za prawdziwość

4 254 Jarosław Paszyński SJ tej wiedzy jest on również odpowiedzialny, z niej bowiem wyrasta cała jego twórczość. Twórca jest moralnie odpowiedzialny za sposób przygotowania programu i jego oddziaływanie na widzów. Jeżeli celem właściwym telewizji jest upowszechnianie na szeroką skalę różnych treści, to nie dziwi fakt, że jest ona określana mianem środka masowego przekazu. Zauważyć należy, że istotnym momentem jest tutaj akcent na masowość przekazu, na jego jak najszersze upowszechnianie. Wynika z tego, że telewizja ze swej natury, chcąc dotrzeć do jak największego grona widzów, stara się dostosować do ich poziomu. Odsłania się tutaj podstawowa, rzec można konstytutywna, dla telewizji relacja między odbiorcą a twórcą. Jest ona dosyć złożona, ponieważ jest zapośredniczona przez obraz i dźwięk. Tak więc dla realizacji celu właściwego telewizji konieczny jest, z jednej strony, odbiorca (widz) - bez niego bowiem telewizja traci rację bytu, z drugiej strony zaś twórca przygotowujący program oraz cała instytucja, czyli określony sztab ludzi, odpowiedni sprzęt, miejsce itd. Wiadomo, że w takiej instytucji istnieją różnego rodzaju zależności, układy, odniesienia, które często znajdują swój wyraz w treściach konkretnych programów. A zatem, w świetle przeprowadzonych rozważań, okazuje się, że telewizja stanowi swoisty system znaków, ikonicznych i dźwiękowych, który jawi się jako medium między twórcą a widzem. Mając to wszystko na uwadze można teraz zadać interesujące nas pytanie: Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka? Otóż należy odpowiedzieć twierdząco: Tak, telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka, i to dosyć znaczne. Dlaczego? Po pierwsze dlatego, że odrywa człowieka od realnie istniejącej rzeczywistości. Telewidz bowiem oglądając program na ekranie telewizyjnym ma do czynienia z systemem znaków, głównie obrazów i dźwięków, a nie z realnym światem. Cały jednakże problem polega tutaj na tym, że znaki te co innego oznaczają, a co innego znaczą. Oznaczają realny świat, gdyż wskazują na znane nam skądinąd postaci, miejsca czy wydarzenia. Znaczą jednakże co innego, znaczą bowiem myśl autora, wedle której, jak wcześniej pokazano, cały materiał wyjściowy organizowany jest w określony program. Rzeczywistość stanowi tu tworzywo dla wyrażenia myśli autora pro-

5 Czy telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka? 255 gramu. Tak więc odbiorca ma tu do czynienia ze znakami znaków, czyli ze znakami, które znaczą myśl twórcy programu, a myśl ta z kolei wyrasta z innych znaków, a mianowicie z wiedzy tegoż twórcy o realnym świecie. Widać zatem, jaka spiętrzona bariera znaków oddziela widza od realnej rzeczywistości. Takie oderwanie od świata jest groźne dlatego, że człowiek wcześniej czy później przestaje rozumieć otaczający go świat, a co za tym idzie - samego siebie. Jeśli tak, to przestaje żyć na miarę człowieka, a więc rozumnie. Po drugie, telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka, ponieważ bardzo łatwo może go wprowadzić w błąd, oszukać czy też zideologizować. Dokonać tego może poprzez proste przemilczenie, odpowiedni układ informacji, poprzez niedomówienie, bezczelne kłamstwo, a przede wszystkim poprzez manipulację zapisem znakowym w trakcie przygotowywania programu. Najgroźniejsze w tym wszystkim jest to, że widz oglądający program uważa, iż percypowane obrazy i dźwięki nie tylko oznaczają, ale i znaczą realną rzeczywistość. A to, jak wcześniej zostało pokazane, jest tylko w połowie prawdą. Sytuacja ta umożliwia łagodne sączenie różnych ideologii, tym bardziej groźne, że odbiorca nie jest tego świadomy. Co więcej, uważa, że jest to jego sposób myślenia, który zaczerpnął z rzeczywistości przez telewizję. A wszystko to przez sugestywną siłę obrazu, który łudząco przypomina rzeczywistość. Tak więc odbiorcy, którego urzeka syreni śpiew obrazu, rzadko przypada w udziale prawda. To zaś stanowi przyczynę znieprawienia rozumu, gdyż rozum z natury jest przyporządkowany do poznawania prawdy. Konsekwencją tego jest fałszywy obraz rzeczywistości u widza oraz fałszywe wzory postępowania, które najczęściej nieświadomie przyjmuje za swoje. Po trzecie, telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka, ponieważ przy nadmiernym jej oglądaniu prowadzi do zubożenia ludzkiej psychiki. Jest to szczególnie groźne w odniesieniu do dzieci. Bierne bowiem oglądanie rozmigotanego obrazu na ekranie telewizyjnym przeszkadza w ćwiczeniu własnej wyobraźni oraz intelektu. Brutalne sceny głęboko odciskają się w dziecięcej psychice, skutecznie ją niszcząc. W konsekwencji prowadzi to do zupełnego stępienia wrażliwości na krzywdę ludzką, słowem - na drugiego

6 256 Jarosław Paszyński SJ człowieka. Ponadto telewizja, operując obrazem, który jest adresowany do zmysłu wzroku, z konieczności unieruchamia widza. Trudno bowiem przy oglądaniu telewizji nieustannie się przemieszczać lub wykonywać inne zajęcie. Widać więc, że telewizja może stanowić źródło zniewolenia człowieka także co do miejsca i czasu. Po czwarte, telewizja, jak każdy ludzki wytwór, może być użyta do dobrego lub złego celu. To zaś zależy jedynie od dobrej lub złej woli oraz prawdziwej lub fałszywej wiedzy o rzeczywistości zarówno twórcy programu, jak i jego odbiorcy. Podane argumenty oczywiście nie wyczerpują wszystkich czynników, ze względu na które telewizja może stanowić zagrożenie dla człowieka. Pokazują jednakże w sposób wystarczający, że jest takie zagrożenie i że jest ono dosyć poważne. Kończąc te rozważania, należy jeszcze zwrócić uwagę na jedną rzecz. Otóż, jak to wcześniej zostało pokazane, racją bytu dla telewizji powinno być ostatecznie osobowe dobro człowieka. Jeśli tak, to gwarantem tego dobra może być jedynie dobra wola i prawdziwa wiedza o rzeczywistości autora konkretnego programu oraz rozumne korzystanie z telewizji przez widza.

Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II

Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II Rozwój ku pełni człowieczeństwa w nauczaniu Papieża Jana Pawła II Wojciech Kosek Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, Bielsko-Biała, 10. kwietnia 2014 r. Konferencja Personalistyczna koncepcja wychowania

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów.

Filozofia, ISE, Wykład V - Filozofia Eleatów. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii

Bardziej szczegółowo

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta

Filozofia przyrody - Filozofia Eleatów i Demokryta 5 lutego 2012 Plan wykładu 1 Filozofia Parmenidesa z Elei Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej filozofii 2 3 4 Materializm Ontologia Parmenidesa Epistemologiczny aspekt Parmenidejskiej

Bardziej szczegółowo

Temat: Czym jest estetyka?

Temat: Czym jest estetyka? Temat: Czym jest? 1. Autor: Łukasz Nysler (IF UWr., ZSO nr 3 we Wrocławiu) 2. Czas realizacji: 90 minut. 3. Poziom edukacyjny: uczniowie gimnazjum i liceum 4. Liczba uczestników: do 20 osób. 5. Metody

Bardziej szczegółowo

Informacja. Informacja (łac. informatio przedstawienie, wizerunek; informare kształtować, przedstawiać) zespół wiadomości przyswajanych przez odbiorcę

Informacja. Informacja (łac. informatio przedstawienie, wizerunek; informare kształtować, przedstawiać) zespół wiadomości przyswajanych przez odbiorcę Multimedia Informacja Informacja (łac. informatio przedstawienie, wizerunek; informare kształtować, przedstawiać) zespół wiadomości przyswajanych przez odbiorcę w procesie komunikacji językowej, wzrokowej

Bardziej szczegółowo

Wstęp do logiki. Kto jasno i konsekwentnie myśli, ściśle i z ładem się wyraża,

Wstęp do logiki. Kto jasno i konsekwentnie myśli, ściśle i z ładem się wyraża, Prof. UAM, dr hab. Zbigniew Tworak Zakład Logiki i Metodologii Nauk Instytut Filozofii Wstęp do logiki Kto jasno i konsekwentnie myśli, ściśle i z ładem się wyraża, kto poprawnie wnioskuje i uzasadnia

Bardziej szczegółowo

Jaka powinna być informacja w kontekście analizy danych. Prowadzenie: Piotr Rybicki, NadzórKorporacyjny.pl

Jaka powinna być informacja w kontekście analizy danych. Prowadzenie: Piotr Rybicki, NadzórKorporacyjny.pl Jaka powinna być informacja w kontekście analizy danych Prowadzenie: Piotr Rybicki, NadzórKorporacyjny.pl Motto na dziś: Informacja prawdziwa jest to informacja, która wyraża, że tak się rzeczy mają, i

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA W BIZNESIE

KOMUNIKACJA W BIZNESIE 1 KOMUNIKACJA W BIZNESIE Komunikowanie wywodzi się z łacińskiego communicatio, to znaczy doniesienie, komunikat, ale wówczas wskazujemy na rzecz, a nie na czynność. Słuszne jest zatem odwołanie się do

Bardziej szczegółowo

5/19/2015 PODSTAWOWE DEFINICJE TEORIE MEDIÓW ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

5/19/2015 PODSTAWOWE DEFINICJE TEORIE MEDIÓW ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU dr Agnieszka Kacprzak PODSTAWOWE DEFINICJE ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU formy komunikacji, które mają za zadanie dotrzeć do masowego odbiorcy (np. telewizja, gazety, czasopisma, radio,

Bardziej szczegółowo

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012.

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Spis treści Wstęp...3 Czy podczas zakupów szukacie Państwo informacji na temat kraju pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Zasady projektowania plakatów outdoorowych

Zasady projektowania plakatów outdoorowych Zasady projektowania plakatów outdoorowych Dlaczego projektowanie plakatu jest ważne Wyzwania dla kreacji Przekazać pożądane treści za pomocą przekazu, z którym odbiorca ma kontakt przeciętnie przez ok.

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań

dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań dr Anna Mazur Wyższa Szkoła Promocji Intuicja a systemy przekonań Systemy przekonań Dlaczego mądrzy ludzie podejmują głupie decyzje? Odpowiedzialne są nasze przekonania. Przekonania, które składają się

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów radio telewizja Internet publikacje książkowe ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU wideokasety filmy fonografia wysokonakładowa prasa płyty kasety dzienniki czasopisma serwisy agencyjne

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wpływ mediów masowych na odbiorców dr Anna Adamus-Matuszyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. O Czym będziemy mówić? Czym są i jaką pełnią rolę?

Bardziej szczegółowo

TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA

TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA TEMATY NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 LITERATURA 1. Najwybitniejsi znawcy natury ludzkiej. Omów temat analizując przykładów zachowań wybranych postaci literackich. 2. Akceptowane

Bardziej szczegółowo

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości.

Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. Wartość jest przedmiotem złożonym z materii i formy. Jej formą jest wartościowość, materią jest konkretna treść danej wartości. N. Hartmann: Materia jest tylko tworem treściowym, który posiada wartościowość.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU:

SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Autorka: Małgorzata Kacprzykowska SCENARIUSZ LEKCJI DO DZIAŁU: Wprowadzenie do filozofii Temat (4): Dlaczego zadajemy pytania? Cele lekcji: poznanie istoty pytań filozoficznych, stawianie pytań filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Etyka problem dobra i zła

Etyka problem dobra i zła Etyka problem dobra i zła Plan wykładu Definicje i podstawowe odróżnienia Problem dobrego życia w klasycznej etyce Arystotelesowskiej Chrześcijańska interpretacja etyki Arystotelesowskiej Etyka - problem

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Szkoła Podstawowa w Opatowie Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie. Wiele osób, choć umie czytać, nie czyta.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do logiki. Semiotyka

Wstęp do logiki. Semiotyka Wstęp do logiki Semiotyka DEF. 1. Językiem nazywamy system umownych znaków słownych. Komentarz. Skoro każdy język jest systemem, to jest w nim ustalony jakiś porządek, czy ogólniej hierarchia. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji Mój świadomy wybór mediów.

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji Mój świadomy wybór mediów. Scenariusz lekcji Autor/ka / Autorzy: Ewa Jagodzińska Trenerka wiodąca: Olga Wieczorek-Trzeciak Tytuł lekcji Mój świadomy wybór mediów. Adresaci Uczniowie klas trzecich gimnazjum. Dla kogo jest lekcja

Bardziej szczegółowo

1 Wokół pisania. Rozmowy z autorami Sylwia Pikula

1 Wokół pisania. Rozmowy z autorami Sylwia Pikula 1 Spis treści 2 Spis treści Nota o Autorze......5 W pisaniu nie wracam do przeszłości Rozmowa z Markiem Czuku......6 Świat bez telewizji jest możliwy Rozmowa z ks. Krzysztofem Łuszczkiem.... 10 Zapowiada

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOPOGLĄD NEW AGE

ŚWIATOPOGLĄD NEW AGE ŚWIATOPOGLĄD NEW AGE ŚWIATOPOGLĄD względnie stały zespół sądów (często wartościujących), przekonań i opinii na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, głównie z nauki, sztuki,

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec Wstęp Historia Fizyki dr Ewa Pawelec 1 Co to jest historia, a co fizyka? Po czym odróżnić fizykę od reszty nauk przyrodniczych, nauki przyrodnicze od humanistycznych a to wszystko od magii? Szkolne przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Miasto Bełchatów 21 kwietnia 2010 r. Wpływ mediów masowych na odbiorców Małgorzata Dębowska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Środki masowego

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Autor: Małgorzata Marzec Podstawa programowa przedmiotu wiedza o kulturze CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE I.

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Interpretacja i wykorzystanie informacji w procesie informacyjnym dr inż. Janusz Górczyński 1 Interpretacja informacji (1) Interpretacja informacji polega na przypisaniu

Bardziej szczegółowo

COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE. Paweł Bortkiewicz

COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE. Paweł Bortkiewicz COŚ TY ATENOM ZROBIŁ SOKRATESIE Paweł Bortkiewicz bortpa@amu.edu.pl Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Że ci ze złota statuę lud niesie, Otruwszy pierwej... REWOLUCJA SOKRATEJSKA uwydatnienie sprzeczności

Bardziej szczegółowo

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie Program indywidualizacji nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Władysław Pluta odpowiada na pytania Agnieszki Ziemiszewskiej. największe emocje wywołują we mnie dzieła racjonalne

Władysław Pluta odpowiada na pytania Agnieszki Ziemiszewskiej. największe emocje wywołują we mnie dzieła racjonalne Władysław Pluta odpowiada na pytania Agnieszki Ziemiszewskiej największe emocje wywołują we mnie dzieła racjonalne PLAKAT: WŁADYSŁAW PLUTA największe emocje wywołują we mnie dzieła racjonalne Władysław

Bardziej szczegółowo

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie.

Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Raport z badań: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie. Ewa Kucharczyk Akademia Górniczo - Hutnicza II rok, WH W ankiecie zatytułowanej: Kłamstwo czy prawda? Rozmowy na czacie wzięło udział dokładnie 100

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie.

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk

Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk Filozofia, Pedagogika, Wykład I - Miejsce filozofii wśród innych nauk 10 października 2009 Plan wykładu Czym jest filozofia 1 Czym jest filozofia 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant

Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant Filozofia, Germanistyka, Wykład IX - Immanuel Kant 2011-10-01 Plan wykładu 1 Immanuel Kant - uwagi biograficzne 2 3 4 5 6 7 Immanuel Kant (1724-1804) Rysunek: Immanuel Kant - niemiecki filozof, całe życie

Bardziej szczegółowo

Filozoficzna interpretacja doświadczenia mistycznego w ujęciu Mieczysława Gogacza. Izabella Andrzejuk

Filozoficzna interpretacja doświadczenia mistycznego w ujęciu Mieczysława Gogacza. Izabella Andrzejuk Filozoficzna interpretacja doświadczenia mistycznego w ujęciu Mieczysława Gogacza. Izabella Andrzejuk Doświadczenie mistyczne w filozofii i teologii Wydaje się, iż ujęcie doświadczenia mistycznego zarazem

Bardziej szczegółowo

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016

1. Dyscypliny filozoficzne. Andrzej Wiśniewski Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 1. Dyscypliny filozoficzne Andrzej Wiśniewski Andrzej.Wisniewski@amu.edu.pl Wstęp do filozofii Materiały do wykładu 2015/2016 Pochodzenie nazwy filozofia Wyraz filozofia pochodzi od dwóch greckich słów:

Bardziej szczegółowo

Celem wychowania przedszkolnego jest:

Celem wychowania przedszkolnego jest: Podstawa programowa Podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym. Kuratorium Oświaty, Delegatura w Suwałkach

Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym. Kuratorium Oświaty, Delegatura w Suwałkach Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym Kuratorium Oświaty, Delegatura w Suwałkach Ewaluacja a kontrola Ewaluacja to praktyczne badanie oceniające przeprowadzone w szkole lub placówce, ewaluacja zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Metody pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się matematyki

Metody pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się matematyki Metody pracy z uczniem z trudnościami w uczeniu się matematyki Formy pracy w uczniem z trudnościami w uczeniu się Indywidualizacja oddziaływań w czasie lekcji Zespół dydaktyczno-wyrównawczy Zespół korekcyjno-kompensacyjny

Bardziej szczegółowo

Manggha jest miejscem szczególnym dla Rafała Pytla, mało który polski artysta tak bardzo wpisuje się w tradycyjną estetyką japońską, gdzie nacisk położony jest bardziej na sugestię i nieokreśloność niż

Bardziej szczegółowo

Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów

Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów Holistyczny model kształcenia przyrodniczego humanistów Marek Kaczmarzyk Pracownia Dydaktyki Biologii Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytet Śląski Przekaz pozagenetyczny - gatunkowa przypadłośd

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@.edu.pl język system znaków słownych skoro system, to musi być w tym jakiś porządek;

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

O co chodzi w etyce?

O co chodzi w etyce? Człowiek w kulturze, 4 5 Jarosław Paszyński O co chodzi w etyce? Na temat moralności i etyki ostatnio wiele się mówi i publikuje. Nic dziwnego, moralność bowiem stanowi dziedzinę, która dotyczy każdego

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Art. 54.1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. 2. Cenzura prewencyjna

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY II GIMNAZJUM Temat : Kto ma rację w wierszu Edwarda Stachury pt. Życie to nie teatr? - Edukacja filozoficzna : człowiek jako istota wolna, szukająca prawdy,

Bardziej szczegółowo

ROLA EDUKACJI KULTURALNEJ. Dr Marta Kosińska, Instytut Kulturoznawstwa UAM, Centrum Praktyk Edukacyjnych, CK Zamek

ROLA EDUKACJI KULTURALNEJ. Dr Marta Kosińska, Instytut Kulturoznawstwa UAM, Centrum Praktyk Edukacyjnych, CK Zamek ROLA EDUKACJI KULTURALNEJ Dr Marta Kosińska, Instytut Kulturoznawstwa UAM, Centrum Praktyk Edukacyjnych, CK Zamek EDUKACJA KULTURALNA CZY KULTUROWA? POJĘCIE KULTURY - POJĘCIE UCZESTNICTWA W KULTURZE Mentalistyczne

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu.

Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu. Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu. Rodzaj przeżycia Arystoteles określał, że być szczęśliwym to

Bardziej szczegółowo

Rola kultury w procesie wychowania dzieci i młodzieży Arteterapia i muzykoterapia

Rola kultury w procesie wychowania dzieci i młodzieży Arteterapia i muzykoterapia Rola kultury w procesie wychowania dzieci i młodzieży Arteterapia i muzykoterapia Definicja kultury Pojęcie kultura wywodzi się od słowa łacińskiego cultura czyli uprawa i oznacza ogół stworzonych przez

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE THE MASK TYTUŁ PROGRAMU: BUILDING CULTURAL AWARENESS AND COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING ENGLISH TO CHILDREN Przedmiot: Pozalekcyjne Koło Zainteresowań Języka Angielskiego Program

Bardziej szczegółowo

Dlaczego filmy online mają tak duże znaczenie dla marketingu mobilnego

Dlaczego filmy online mają tak duże znaczenie dla marketingu mobilnego Dlaczego filmy online mają tak duże znaczenie dla marketingu mobilnego Żyjemy w czasach, w których konsument odruchowo sięga po telefon, kiedy czegoś chce albo potrzebuje. opublikowany kwiecień 2015 Chce

Bardziej szczegółowo

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3

InteractiveVision. agencja interaktywna. www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 InteractiveVision agencja interaktywna www.interactivevison.pl tel.: +48 510 069 9 9 3 WWW Agencja InteractiveVision zajmuje się tworzeniem stron internetowych oraz ich zarządzaniem dla klientów indywidualnych

Bardziej szczegółowo

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ Jak określa się inteligencję naturalną? Jak określa się inteligencję naturalną? Inteligencja wg psychologów to: Przyrodzona, choć rozwijana w toku dojrzewania i uczenia

Bardziej szczegółowo

UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA

UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA UJĘCIE SYSTEMATYCZNE ARGUMENTY PRZECIWKO ISTNIENIU BOGA ARGUMENTY PRZECIW ISTNIENIU BOGA ARGUMENTY ATEISTYCZNE 1 1. Argument z istnienia zła. (Argument ten jest jedynym, który ateiści przedstawiają jako

Bardziej szczegółowo

fale kolorów, mix i coś jeszcze

fale kolorów, mix i coś jeszcze Kuba Ryniewicz RGB fale kolorów, mix i coś jeszcze Czasami wybieramy zakład fotograficzny, gdzie wywołujemy negatywy, ze względu na jakość. Nie raz zderzyliśmy się ze stwierdzeniem - że dany lab robi lepsze,

Bardziej szczegółowo

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2013

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2013 Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2013 LITERATURA 1. Na podstawie wybranych utworów omów funkcje ironii w literaturze. 2. Folklor jako inspiracja

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK

WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK WPROWADZENIE DO KOMUNIKACJI JĘZYK JĘZYK -TEMATY CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA 1. Czym jest język? 2. Jak nasze myśli wpływają na język? 3. Zasady jak się porozumiewać by być zrozumianym. 4. Jak język wpływa na nasze

Bardziej szczegółowo

Opinie o polskim filmie

Opinie o polskim filmie Opinie o polskim filmie Wyniki badania dla SFP przeprowadzonego przez CBOS na reprezentatywnej próbie mieszkańców Polski od 15 roku życia w dniach 26 sierpnia 2 września 2009 Ile razy w ostatnich dwóch

Bardziej szczegółowo

Współpraca międzynarodowa miast województwa łódzkiego

Współpraca międzynarodowa miast województwa łódzkiego WYŻSZA SZKOŁA STUDIÓW MIĘDZYNARODOWYCH W ŁODZI WYDZIAŁ STUDIÓW MIĘDZYNARODOWYCH I DYPLOMACJI Michał Adamski Współpraca międzynarodowa miast województwa łódzkiego Praca doktorska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

Analiza i interpretacja. Wykład przygotowujący do konkursu Do czterech razy sztuka! Autor: Katarzyna Mądrzycka-Adamczyk

Analiza i interpretacja. Wykład przygotowujący do konkursu Do czterech razy sztuka! Autor: Katarzyna Mądrzycka-Adamczyk Analiza i interpretacja Wykład przygotowujący do konkursu Do czterech razy sztuka! Autor: Katarzyna Mądrzycka-Adamczyk Jednofigurowa Kompozycja Zamknięta Dynamiczna Perspektywa Kolorystyka Światłocień

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna

Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna Filozofia, Pedagogika, Wykład III - Filozofia archaiczna 2009-09-04 Plan wykładu 1 Jońska filozofia przyrody - wprowadzenie 2 3 Jońska filozofia przyrody - problematyka Centralna problematyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich Polskie kino w opinii Internautów wyniki badań bezpośrednich Zakres i częstotliwość oglądania polskich filmów Badani są bardzo aktywnymi uczestnikami życia kulturalnego. Niemal 60% badanych było w ciągu

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63.

Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63. Klucz odpowiedzi do testu z języka polskiego dla uczniów gimnazjów /etap szkolny/ Liczba punktów możliwych do uzyskania: 63 Zadania zamknięte Zad.1 Zad.4 Zad.6 Zad.8 Zad.9 Zad.11 Zad.13 Zad.14 Zad.16 Zad.18

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EMPATYCZNA KOMUNIKACJA W RODZINIE Monika Korczak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 24 października 2016 r. Komunikacja interpersonalna wymiana informacji między jej

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA CZYTELNICZA I MEDIALNA W GIMNAZJUM (III etap nauczania)

EDUKACJA CZYTELNICZA I MEDIALNA W GIMNAZJUM (III etap nauczania) Edukacja czytelnicza i medialna gimnazjum Str. 1 EDUKACJA CZYTELNICZA I MEDIALNA W GIMNAZJUM (III etap nauczania) Cele edukacyjne 1. Przygotowanie do korzystania z różnych źródeł informacji. 2. Umiejętność

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zainteresowań dzieci

Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dzieci Zainteresowanie to dążenie do aktywnego poznawania świata Antonina Gurycka Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dziecka sprzyja przede wszystkim kształtowaniu

Bardziej szczegółowo

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach?

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach? Inwestycje alternatywne w Polsce do niedawna nie były szczególnie popularne, a wiedza na ich temat była znikoma. Jednak od paru lat ta sytuacja się zmienia, a nasze portfele inwestycyjne coraz częściej

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Rozdział II Pojęcie każdej istoty rozumnej, która dzięki wszystkim maksymom swej woli musi się uważać za powszechnie prawodawczą, by z

Bardziej szczegółowo

LOGIKA I TEORIA ZBIORÓW

LOGIKA I TEORIA ZBIORÓW LOGIKA I TEORIA ZBIORÓW Logika Logika jest nauką zajmującą się zdaniami Z punktu widzenia logiki istotne jest, czy dane zdanie jest prawdziwe, czy nie Nie jest natomiast istotne o czym to zdanie mówi Definicja

Bardziej szczegółowo

POLSKA BIBLIOGRAFIA LITERACKA UJĘCIE REALISTYCZNE

POLSKA BIBLIOGRAFIA LITERACKA UJĘCIE REALISTYCZNE Instytut Badań Literackich PAN Pracownia Bibliografii Bieżącej w Poznaniu dr Zyta Szymańska, Beata Domosławska, Maciej Matysiak (Advis) POLSKA BIBLIOGRAFIA LITERACKA UJĘCIE REALISTYCZNE PLAN WYSTĄPIENIA

Bardziej szczegółowo

Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki. Izabella Andrzejuk

Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki. Izabella Andrzejuk Osoba podstawą i zadaniem pedagogiki Izabella Andrzejuk Plan wystąpienia 1. Człowiek jako osoba 1. Relacje osobowe 2. Istota wychowania 1. Znaczenie relacji osobowych w wychowaniu 3. Pedagogika, filozofia

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis modułu i programu nauczania) OPIS MODUŁU

Bardziej szczegółowo

OGLĄDALNOŚĆ TVP POZNAŃ WŚRÓD MŁODZIEŻY SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W POZNANIU*

OGLĄDALNOŚĆ TVP POZNAŃ WŚRÓD MŁODZIEŻY SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W POZNANIU* OGLĄDALNOŚĆ TVP POZNAŃ WŚRÓD MŁODZIEŻY SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH W POZNANIU* Wprowadzenie Media w edukacji szkolnej, a media telewizyjne, w tym telewizja regionalna, powinna być istotnym czynnikiem w pozyskiwaniu

Bardziej szczegółowo

JAK ROZPOCZĄĆ WYPRACOWANIE? na wstępie powinniśmy scharakteryzować osobę mówiącą w wierszu - jest nią

JAK ROZPOCZĄĆ WYPRACOWANIE? na wstępie powinniśmy scharakteryzować osobę mówiącą w wierszu - jest nią "Tren XI" - maturalna analiza i interpretacja Dokonaj analizy i interpretacji Trenu XI Jana Kochanowskiego jako odzwierciedlenie buntu bohatera lirycznego wobec ideałów filozoficznych i religijnych renesansu

Bardziej szczegółowo

45 h wykład, 15 h laboratorium 6 ECTS egzamin, zal. z oceną Przedmioty z zakresu nauk podstawowych

45 h wykład, 15 h laboratorium 6 ECTS egzamin, zal. z oceną Przedmioty z zakresu nauk podstawowych Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Nazwa

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny na poziomie. i właściwie je uzasadnić?

Egzamin maturalny na poziomie. i właściwie je uzasadnić? Egzamin maturalny na poziomie podstawowym. Jak sformułować stanowisko i właściwie je uzasadnić? PODSTAWOWE INFORMACJE Rozprawka na poziomie podstawowym jest formą wypowiedzi pisemnej na podany temat, która

Bardziej szczegółowo

KULTURA. Prof. dr hab. Monika Kostera Wydział Zarządzania UW

KULTURA. Prof. dr hab. Monika Kostera Wydział Zarządzania UW KULTURA Ku Sposoby rozumienia kultury KULTURA JAKO ZMIENNA NIEZALEŻNA KULTURA JAKO ZMIENNA WEWNĘTRZNA KULTURA JAKO METAFORA RDZENNA stan stan proces narodowe style zarządzania podobieństwa i różnice w

Bardziej szczegółowo

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Arteterapia Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Formy terapii przez sztukę wspomagające biblioterapię W działaniach biblioterapeutycznych przydatne są również inne formy terapii, wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy "Prezentacja" skopiowany dla każdego z dzieci arkusze papieru markery kredki flamastry klej nożyczki taśma klejąca lub magnesy

Materiał pomocniczy Prezentacja skopiowany dla każdego z dzieci arkusze papieru markery kredki flamastry klej nożyczki taśma klejąca lub magnesy Prezentacje Pomysł na lekcję Na każdym etapie życia trzeba prezentować wyniki swoich prac. Im szybciej człowiek zapamięta podstawowe zasady dobrej prezentacji, tym łatwiej będzie mu ja samodzielnie przygotować.

Bardziej szczegółowo

Aspekty upowszechniania informacji

Aspekty upowszechniania informacji Aspekty upowszechniania informacji 1.Komunikacja międzyludzka informacje teoretyczne Mały słownik języka polskiego podaje, że: komunikować oznacza podać coś do wiadomości; przekazywać jakąś informację,

Bardziej szczegółowo

Prezentujemy Państwu nasze najnowszy nośniki Reklamy zewnętrznej:

Prezentujemy Państwu nasze najnowszy nośniki Reklamy zewnętrznej: OFERTA HANDLOWA 1. Co proponujemy? Szanowni Państwo! Prezentujemy Państwu nasze najnowszy nośniki Reklamy zewnętrznej: 22 calowe MONITORY LCD dostępne w autobusach KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ w Lublinie. Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER

PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER Od góry: Bartek Gregorek Kuba Turczyński Staszek Wójcik Wojtek Chełchowski Michał Chojecki INFORMACJE O WYSTAWIE: Wystawa

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚRODKÓW MASOWEGO PRZEKAZU NA WYCHOWANIE MŁODZIEŻY W OKRESIE ADOLESCENCJI

WPŁYW ŚRODKÓW MASOWEGO PRZEKAZU NA WYCHOWANIE MŁODZIEŻY W OKRESIE ADOLESCENCJI WPŁYW ŚRODKÓW MASOWEGO PRZEKAZU NA WYCHOWANIE MŁODZIEŻY W OKRESIE ADOLESCENCJI Autorki: Agnieszka Błyszczek, Magdalena Gołębiewska INFORMACJE O AUTORKACH Doktorantki I roku Pedagogiki, na Wydziale Nauk

Bardziej szczegółowo

dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, r.

dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, r. dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, 22.02.2009 r. Praca stworzyła człowieka! Ora et labora! Arbeit macht frei! Kto nie pracuje ten nie je! 2 PLAN WYKŁADU 1. Wprowadzenie wyjaśnienie i uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

SESJA NAUKOWA ODKRYWANIE UMYSŁU: LUDZKIE POZNANIE, EMOCJE, TWÓRCZOŚĆ I KOMUNIKACJA

SESJA NAUKOWA ODKRYWANIE UMYSŁU: LUDZKIE POZNANIE, EMOCJE, TWÓRCZOŚĆ I KOMUNIKACJA 16 października 2008 SESJA NAUKOWA ODKRYWANIE UMYSŁU: LUDZKIE POZNANIE, EMOCJE, TWÓRCZOŚĆ I KOMUNIKACJA Umysł ludzki jako produkt ewolucji godz. 10.00-10.30 prof. dr hab. Krzysztof Łastowski, Umysł ludzki

Bardziej szczegółowo

Czy to jest reklama? Zadanie 3

Czy to jest reklama? Zadanie 3 Czy to jest reklama? Zadanie 3 Pomysł na lekcję Dociera do nas codziennie wiele komunikatów. Mają one różne cele, treść i formę. Warto wiedzieć, które z nich zostały stworzone, aby przekazać nam pewną

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI

KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI OGÓLNE KRYTERIA OCENY 1. Gotowość ucznia do indywidualnego rozwoju w zakresie twórczym, poznawczym, komunikacyjnym i organizacyjnym. 2. Zaangażowanie w pracę twórczą przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Aleksy Awdiejew. Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji, red. Michał Grech i Anette Siemes, Wrocław 2013

Aleksy Awdiejew. Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji, red. Michał Grech i Anette Siemes, Wrocław 2013 Aleksy Awdiejew Opublikowano w: Badanie i projektowanie komunikacji, red. Michał Grech i Anette Siemes, Wrocław 2013 Proces komunikacji Materialnym przejawem procesu komunikacji jest tekst rozumiany bardzo

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem.

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Scenariusz nr 10 I. Tytuł scenariusza zajęć : Sposoby poznawania przyrody " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Pojęcie i cechy kultury masowej Wzory socjokulturowe cielesności i sprawności fizycznej Wzory lansowane przez mass media a wzory realizowane Kultura masowa

Bardziej szczegółowo