Mathematica - organizacja. czyli sztuka obliczeń symbolicznych. Możliwości. Mathematica do czego można ją użyć. Możliwości, cd. Mathematica publikacje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mathematica - organizacja. czyli sztuka obliczeń symbolicznych. Możliwości. Mathematica do czego można ją użyć. Możliwości, cd. Mathematica publikacje"

Transkrypt

1 czyli sztuka obliczeń symbolicznych Mathematica - organizacja Dokument Mathematica zorganizowany jest w tzw. komórki. Ręczne zerowanie zmiennych Clear[variables] (* czyści wartości zmiennych*) x=. (* to samo co Clear*) Remove[ Global`* ] (* usuwa wszystkie zmienne*) Clear[ Global`* ] Mathematica do czego można ją użyć Zastosowania: o nauki przyrodnicze o matematyka o nauczanie o inżynieria o infomatyka, itd Ponad 100 wyspecjalizowanych, komercyjnych pakietów i ponad 200 książek o Mathematice i jej zastosowaniach Mathematica publikacje o strona główna. o Wbudowana dokumentacja Mathematica (wszystko napisane w układzie notatnika) o Możliwości Działania arytmetyczne Operacje na liczbach całkowitych, rzeczywistych i zespolonych z dużą precyzją Bardzo dużo wbudowanych funkcji i stałych Algebra Rozwinięcia w szereg, upraszczanie, rozwiązywanie układu równań liniowych Operacje na wektorach, macierzach i tensorach Analiza matematyczna Granice, całkowanie i różniczkowanie, szeregi, rozwiązywanie układu równań różniczkowych, itd. Analiza numeryczna: Znajdowanie pierwiastków równań, całkowanie numeryczne, dopasowywanie krzywych, itd. Możliwości, cd. GRAFIKA - wykresy 2D, 3D, konturowe, parametryczne, animacje, itd. Programowanie Wbudowany interpreter języka programowania (zbliżony do C) z kompilatorem o Projekty demonstracyjne można znaleźć na: o Czasopismo programu Mathematica Mathematica - organizacja Pracujemy w dokumencie zwanym Notatnik Jak uzyskać dostęp? Dokument Mathematica zorganizowany jest w tzw. komórki. SHIFT+ENTER wykonanie obliczeń ENTER nowa linia Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 1 z 9

2 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 2 z 9 Podstawowe zasady o Program rozróżnia małe i duże litery o Polecenia, nazwy wbudowanych funkcji i stałych zaczynają się od dużej litery np. Sin[] o Użyj małych liter, aby zadeklarować swoje funkcje i stałe o Argumenty są zamykane w nawiasach prostokątnych [] o Nawiasy klamrowe {} są używane do grupowania elementów, oraz do oznaczania zakresów parametrów funkcji. o Nawiasy () są zarezerwowane do grupowania operacji. o Nazwy wszystkich funkcji dla obliczeń numerycznych zaczynają się od litery N np. NSin[] o Komentarz (* komentarz *) Podstawowe operacje o Dodawanie + o Odejmowanie - o Mnożenie * o Dzielenie / o Podnoszenie do potęgi Uwaga: Mnożenie można reprezentować przez spacje: x y oznacza x * y ^ Wbudowane funkcje - przykłady Abs[x] -wartość bezwzględna liczby x In[1]:= Abs[ -15 ] Out[1]= 15 Sqrt[x] pierwiastek z x In[2]:= N[ Sqrt[2], 20] Out[2] = Log[x] logarytm naturalny z x Log[n,x] logarytm z x przy podstawie n Exp[x] e do potęgi x Sin[x] sinus z x (radiany) Sin [x Degree] sinus z x (stopnie) ArcSin[x] funkcja odwrotna do sinus z x (radiany) Wbudowane funkcje - przykłady Sinh[x] - sinus hiperboliczny z x ArcSinh [x] odwrotna do sinusa hiperbolicznego z x! silnia!! podwójna silnia Prime[k] k-ta liczba pierwsza Mod[x,y] reszta z dzielenia x przez y MAX[x1,x2,x3..] wartość maksymalna Operacje na liczbach całkowitych -> liczba całkowita Operacje na liczbach mieszanych -> liczba rzeczywista lub zespolona Operacje przypisania zmiennych In[1]:= x = 0.5 Out[1]=0.5 In[2]:= x= x*x Out[2]=x 2 Wynik poprzedniej operacji In[3] = % * 5 Out[3] = 5 x 2 Wynik operacji numer In[1] In[4] = %1 * 5 Out[4]=2.5 Wbudowane funkcje liczby zespolone In[1]:= z=20+7 I Out[1]= i Re[z] -część rzeczywista z z Out[2] = 20 Im[z] część urojona z z Out[3] = 7 Abs[z] moduł z z -sqrt(re 2 +im 2 ) Out[3] = Sqrt[449] Abs[z]//N Out[4] = Arg[z]//N ϕ Im[z] Out[5] = ϕ Arg[z] Out[6] = Atan[---] Re[z] 20 Conjugate[z] liczba sprzężona do z Out[7] = 20 7 i Dokładność obliczeń N[operacja, precyzja] In[1]:= N[100!] Out[1]= * In[2]:= 100!//N inny zapis In[2]:= N[100!,157] Out[2]= * Algebra Mathematic a rozumie zapis algebraiczny i może na nim wykonywać operacje symboliczne In[1]:= z=(x + y)^2 Out[1]=(x + y) 2 In[2]:= Expand[z] rozwiniecie na wielomiany Out[2]=x 2 +2xy + y 2 In[3]:= Factor[%] zwiniecie do postaci potęgowej Out[3]=(x + y) 2 In[4]:= Simplify[%2] zwiniecie do najprostszej postaci Out[4]=(x + y) 2

3 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 3 z 9 Rozwiązywanie równania = jest znakiem przypisania wartości == jest znakiem oznaczającym równanie In[1]:= x^2 + 2x+1 == 0 Out[1]=1 + 2 x + x 2 == 0 Solve[równanie, zmienna] - rozwiązuje równanie względem zmiennej zmienna In[2]:= Solve [%,x] Out[2]={{x -> -1}, {x -> -1}} In[3]:= %1./x->-1 Out[3]=True Rozwiązywanie układu równań Solve[{ rów1== liczba1, rów2 == liczba2,. }, {x, y,.}] - rozwiązuje układ równań względem zmiennych x,y,.. Definiowanie wyrażeń In[1]:= row1= x^2 + 2x==-1 Out[1]= 2 x + x 2 == -1 In[2]:= Solve[row1] Out[2]={{x -> -1}, {x -> -1}} In[3]:=row1:= x^2 + 2x==-1 Przypisuje dopiero w momencie wykonania operacji In[1]:= x^2 + 2x-1/.x->2 Out[1]= 7 Operator zastąpienia /. In[1]:= Solve[{x+2*y ==1, x y==2},{x,y}] Out[1]= Liczbowe rozwiązywanie układu równań NSolve[{ rów1== liczba1, rów2 == liczba2,. }, {x, y,.}] - rozwiązuje układ równań względem zmiennych x,y,.. In[1]:= NSolve[{x+2*y ==1, x y==2}, {x,y}] Out[1]= {{x -> , y -> }} Definiowanie funkcji nazwafunkcji[argument_]: = wyrażenie In[1]:= fun[x_]:=x^2 + 2x-1 In[2]:= fun[4] Out[2]= 23 In[3]=ff[x_,y_]:=x*y In[4]=ff[1.,2.] Out[4]=2. Znajdowanie pierwiastków równania FindRoot[ rów1, {x,x0}] szuka pierwiastków równania rów1 względem zmiennej x, przy wartości zgadywanej x0 In[1]:= FindRoot [x^2 + 2x==-1, {x,0}] Out[1]= {x -> -1.} FindRoot[{ rów1, rów2,. }, {{x,x0}, {y,y0},.}] Suma i iloczyn wyrażeń szeregu Sum[ wyrażenie_ciągu, {l, lmin, lmax,lstep}] Product[ wyrażenie_ciągu, {l, lmin, lmax,lstep}] In[1]:= Sum[1/x,{x,1,10,2}] 563 Out[1]= In[2]:= Product[1/x,{x,1,10,2}] 1 Out[1]= In[3]:=%//N Out[3]=

4 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 4 z 9 Suma i iloczyn wyrażeń ciągu - nieskończoność Infinity stała zastrzeżona do oznaczenia In[1]:= m:={{1,2},{2,1}} Operacje na macierzach In[1]:= Sum[1/x^2,{x,1,Infinity}] Pi Out[1]= In[2]:= %//N Out[3]= In[2]:= Transpose[m] <- transponowanie macierzy Out[3]= {{1, 2}, {2, 1}} In[4]:= Det[m] Out[4]= -3 In[5]:=Inverse[m] Out[5]= <- wyznacznik macierzy =1*1-2*3=-3 <- odwrotność macierzy Wektory v:={x,y,..} wektor v o współrzędnych x,y,.. In[1]:= v1:={1,1,1} In[2]:=v2:={1,2,3} In[3]:=v1+v2 Out[3]={2, 3, 4} + = Iloczyn skalarny -. In[4]:= v1 v2 Out[3]=6 =1*1+2*2+3*1= Iloczyn wektorowy Cross[] In[5]:=Cross[v1,v2] Out[5]={1, -2, 1} = Znalezienie wartości własnych macierzy Aby znaleźć wartości własne macierzy należy rozwiązać równanie charakterystyczne In[1]:= m:={{1,2,1},{2,1,1},{1,1,1}} In[2]:=wartwl:=m-x*IdentityMattrix[3] In[3]:= wyz=det[wartwl] <- wyznacznik macierzy Out[3]= x + 3 x 2 -x 3 In[4]:=NSolve[wyz==0, x] Out[4]= {{x -> -1.}, {x -> }, {x -> }} Macierze m:={{a11,a12},{a21,a22}} In[1]:= m:={{1,0},{0,1}} In[2]:=m2:={{2,1},{0,0}} In[3]=MatrixForm[m] <- aby przedstawić wynik w postaci macierzowej Out[3]= //MatrixForm= IdentityMatrix[n] <- macierz jednostkowa o rozmiarze n x n In[4]:= IdentityMatrix[2] Out[4] ={{1, 0}, {0, 1}} Operacje na macierzach lub Wartości własne In[1]:= m:={{1,2,1},{2,1,1},{1,1,1}} In[2]:=Eigenvalues[N[m]] Out[2]= { , -1., } In[3]:=Eigenvectors [N[m]] Wektory własne Out[3]= {{ , , },{ , ,0.},{ , , }} Analiza matematyczna In[1]:= m:={{1,0},{0,1}} In[2]:=m2:={{2,1},{0,0}} In[3]:= m+m2 <- suma macierzy Out[3]= {{3, 1}, {0, 1}} In[4]:= m-m2 <- różnica macierzy Out[4]= {{-1, -1}, {0, 1}} In[5]:=m.m2 <- iloczyn macierzy Out[5]= {{2, 1}, {0, 0}} + = + = o Wyznaczanie granic ciągów o Różniczkowanie o Całkowanie o Rozwiązywanie równań różniczkowych

5 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 5 z 9 In[1]:= Limit[ Sin[x]/x, x->0] Out[1]= 1 Granice funkcji Limit[ funkcja, x-> x0] granica funkcji przy x dążącym do x0 Można szukać granic przy x In[4]:= Limit[Exp[x]/(x^100),x->Infinity] Out[4] =Infinity In[3]:= f:= Sin[x]*Tan[x] Całkowanie nieoznaczone Użycie zmiennych In[4]:=Integrate[f, x] Out[4]=-Log[Cos[x/2] - Sin[x/2]] + Log[Cos[x/2] + Sin[x/2]] - Sin[x] In[3]:= f1[x_] = Sin[x]*Tan[x] In[4]:=Integrate[f[x], x] Out[4]=-Log[Cos[x/2] - Sin[x/2]] + Log[Cos[x/2] + Sin[x/2]] - Sin[x] In[1]:= D[ Log[x],x] 1 Out[1]= ---- x Różniczkowanie D[ funkcja, zmienna] pochodna funkcji po zmiennej zmienna D[ funkcja, {zmienna,n}] n-ta pochodna funkcji po zmiennej zmienna In[2]:= D[ Log[x],{x,2}] Out[1]= -x -2 ESCintESC Całkowanie nieoznaczone ESCddESC d CTRL+_ dolna granica CTRL+% górna granica Zapis naturalny ESCintESCSin[x]*Tan[x]ESCddESC Różniczkowanie cząstkowe D[ funkcja, {zmienna1,n},{zmienna2,m}] n-ta i m-ta pochodna funkcji po zmiennej zmienna1 i zmienna2 Całkowanie nieoznaczone wielokrotne Integrate[funkcja, zmienna1, zmienna2] całka nieoznaczona z funkcji po zmiennych zmienna1 i zmienna2 In[1]:= D[ x*sin[y],{x,1},{y,2}] Out[1]= -Sin[y] Zapis uproszczony In[1]:= Integrate[ Exp[xy]/x, x,y] Out[1]= Exp[xy] y Log[x] In[1]:= D[ x*sin[y],x,{y,2}] Out[1]= -Sin[y] In[1]:= Integrate[ 1/x,x] Out[1]= Log[x] Całkowanie nieoznaczone Integrate[funkcja, zmienna] całka nieoznaczona z funkcji po zmiennej zmienna In[2]:= Integrate[Sin[x]*Tan[x], x] Out[2]= -Log[Cos[x/2] - Sin[x/2]] + Log[Cos[x/2] + Sin[x/2]] - Sin[x] Całkowanie oznaczone Integrate[funkcja, {zmienna1,początek,koniec}] całka oznaczona z funkcji po zmienej zmienna w zakresie od z1 do z2 In[1]:= Integrate[ Exp[-x]/x, {x,1., Infinity}] Out[1]=

6 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 6 z 9 Całkowanie oznaczone wielokrotne Integrate[funkcja, {x,x1,x2}, {y,y1,y2}] całka oznaczona z funkcji po zmienych x i y w zakresie od x1 do x2 oraz od y1 do y2 In[1]:= Integrate[ Sin[x+y], {x,0., Pi/2},{y,0.,Pi/2}] Out[1]= 2. Rozwiązywanie równań różniczkowych Równanie różniczkowe 2-go rzędu In[1]:=eq1 = {z''[t] == -9.81}; initial = {z[0] == 0, z'[0] == 10}; ndsol = DSolve[Join[eq1, initial], z[t], t] Out[1]= {z[t] -> 10 t t^2}} In[2]=tmax=Solve[ndsol==0]; In[3]=tmax = NSolve[z[t] == 0 /. ndsol, t] Out[3]={{t -> 0.}, {t -> }} Szeregi Series [funkcja, {x,x0,rząd}] rozwija funkcję w szereg wokół punktu x0 do rzędu rząd In[1]:= Series[ Exp[-x], {x,0, 4}] x x x 5 Out[1]= 1 - x O[x] Wykresy o Wykres dwuwymiarowy liniowy o Wykres dwuwymiarowy punktowy o Wykres trójwymiarowy o Wykres konturowy o Wykres pola wektorowego o Wykres parametryczny Rozwiązywanie równań różniczkowych DSolve[funkcja, y[x],x] analityczne rozwiązywanie równanie różniczkowego dla y[x], gdzie x jest zmienna niezależną Równanie różniczkowe 1-go rzędu In[1]:=Plot [x^2,{x,-1,1}] Wykres dwuwymiarowy Plot[funkcja, {x,x0,x1},opcje] rysuje wykres funkcji w zakresie od x1 do x2. Opcje pozwalają na modyfikacje stylu In[1]:=eq:=y [x]-2 y[x]==0 In[2]:=DSolve[eq,y[x],x] 2 x Out[1]= {{y[x] -> E C[1]}} In[1]:=eq:={y [x]== y[x]}; inital={y[0]==2} In[2]:=rozw = DSolve[Join[eq, initial], y[x], x] Out[2]= Plot[Evaluate[y[x] /. rozw], {x, 0, 1}, AxesLabel -> {"x", "y"}] Logarytmiczny wykres dwuwymiarowy LogPlot[funkcja, {x,x0,x1}] oś y jest logarytmiczna LogLinearPlot[funkcja, {x,x0,x1}] oś x jest logarytmiczna LogLogPlot[funkcja, {x,x0,x1}] osie x i y są logarytmiczne In[158]:=LogPlot [Exp[x],{x,0,10}, LabelStyle -> {15}]

7 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 7 z 9 Wykres dwuwymiarowy opcje Plot[funkcja, {x,x0,x1}, PlotRange->{x2, x3}] ] PlotRange zakres osi y AxesLabel->{"x", x^2"} opis osi x i y PlotLabel > Przebieg próbny" nazwa wykresu PlotStyle->{RGBColor[1,0,1]} kolor linii wykresu- styl linii wykresu LabelStyle->{15} rozmiar tekstu opisów osi Wykres punktowy II ListPlot[{y0,y1..},Opcje] rysuje wykres kolejnych punktów {y0,y1,...} In[1]:=ListPlot[ { 2.5, 3.7, -1.2, 7.0, 9.1, -2.3}, PlotJoined->True ] Wykres dwuwymiarowy wielu funkcji Plot[{f1,f2}, {x,x0,x1},opcje] rysuje wykres funkcji f1 i f2 w zakresie od x1 do x2 In[117]:=Plot[{x^2, x}, {x, -1, 1}, PlotStyle -> {{Red, Thickness[0.002]}, {Green, Dashing[{0.03, 0.03}],Thick}}, PlotLabel - > "Test", Frame -> True, AxesLabel -> {"Signal [au]", Superscript["mc", "2"]}] Wykres trójwymiarowy Plot3D[funkcja3D, {x,x0,x1},{y,y0,y1},opcje] rysuje wykres funkcji w zakresie x od x1 do x2 i y od y1 do y2 In[24]:=Plot3D[Sin[x] Sin[y], {x,-pi,pi}, {y,-pi,pi}, AxesLabel -> {x,y,z}, Mesh->All, PlotPoints->40] Polecenie Show Show[w1,w2] nakłada na siebie wcześniej utworzone wykresy w1 i w2 In[1]:=w1:=Plot[x^2, {x, -1, 1}]; w2 := Plot[x, {x, -1, 1}] In[2]:=Show[w1, w2] Wykres konturowy ContourPlot[funkcja, {x,x0,x1},{y,y0,y1},opcje] rysuje wykres konturowy funkcji w zakresie od x0 do x1 i od y0 do y1 In[84]:=ContourPlot[Cos[x]*Cos[y], {x, -Pi, Pi}, {y, -Pi, Pi}, ContourLabels -> True] Wykres punktowy ListPlot[{x0,y0},{x1,y1},..] rysuje wykres punktów x,y In[5]:=ListPlot[{{-5, -3}, {-3, 2}, {0.5, 6.3), {2.5, 1.4}, {5, 3}}, PlotJoined -> True] Wykres pola wektorowego VectorFieldPlot[funkcja, {x,x0,x1},{y,y0,y1},opcje] rysuje wykres wektorowy funkcji w zakresie od x0 do x1 i y0 do y1 Needs["VectorFieldPlots`"] In[1]:=V:={x, y}/(x^2 + y^2)^(3/2) In[2]:=VectorFieldPlot[v, {x, -5, 5}, {y, -5, 5}]

8 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 8 z 9 Wykres parametryczny ParametrivPlot[x[t],y[t],{t,t0,t1} ] rysuje wykres parametryczny funkcji x[t] i y[t] w zakresie od t0 do t1 In[30]:=ParametricPlot[{Cos[t]*t, Sin[t]*t}, {t, 0, 50}] Dopasowywanie krzywych In[1]:=dane:=ReadList["e:\dane.dat", {Number, Number}] In[2]:=Fit[ dane, {x^2, x^1, 1}, x] Out[2]:= x x^2 In[3]:=NonlinearFit[dane1, a*x^2 + b*x + c, x, {{a, 0.5}, {b, -0.5}, {c, 1.5}}] Out[3]:= x x^2 Operacje na zbiorach SetDirectory["Nazwa kartoteki"] ustawienie nazwy kartoteki głównej, np. kartoteki ze zbiorem Zmienna=Import["Nazwa zbioru"] importuje dane Export["dane.dat","zmienna ] zapisuje dane ze zmiennej zmienna do zbioru o nazwie dane.dat <<["dane.dat","zmienna ] ładuje jeden element ze zbioru o nazwie dane.dat do zmiennej zmienna Delete["dane.dat"] usuwa zbiór nazwie dane.dat Operacje na zbiorach In[1]:=SetDirectory["e:/"] Out[1]=e:/ In[2]:=dane:=Import["dane.dat"] In[3]:=wykres = ListPlot[dane] y v θ x Rzut ukośny x=v cos In[1]:=Remove["Global`*"] In[2]:= y:=v*sin[α]*t-9.81*t*t/2.; x:= v*sin[α]*t In[3]:= Solve[D[y,t] 0,t]; In[4]:= tmax:=n[2.*t//.%] In[5]:= zasieg=x//.t tmax Out[5]:= { v 2 Cos[α] Sin[α]} In[6]:= wysokosc=y//.t tmax/2 Out[6]:= { v 2 Sin[α] 2 } y Operacje na zbiorach ReadList["Nazwa zbioru", "format"] ustawienie nazwy kartoteki ze zbiorem WriteList["Nazwa zbioru", "format"] ustawienie nazwy kartoteki ze zbiorem In[1]:=dane:=ReadList["e:\dane.dat", {Number, Number}] In[2]:=dane:=Import["dane.dat"] In[3]:=wykres = ListPlot[dane] Rzut ukośny, cd In[7]:= Solve[D[zasieg,α] 0,α] Out[7]:= {{α },{α },{α }, {α }} In[8]:= αmax=n[α//.%][[3]] In[9]:= α=αmax/pi*180. Out[9]:= 45 In[10]:= zasieg Out[10]:={ v 2 }

9 Z. Postawa, "Podstawy Informatyki II" Strona: 9 z 9 Pole elektryczne jednorodnie naładowanej płaszczyzny θ d l θ r In[1]:=Remove["Global`*"] In[2]:= de:=1/(4*pi*ε0)*σ*ds*cos[θ]/l^2 In[3]:= l:=d/cos[θ] In[4]:= ds:=2*pi*r*dr*dφ In[5]:= dφ:=1/(2 Pi) In[6]:= r:=d*tan[θ]; dr:=d[r,θ] In[7]:= E calk =Integrate[dE,{θ,0,Pi},{φ,0,2 Pi}] de dϕ de Out[2]:= σ/ε 0 Rozpraszanie ( A sin θ ) ) 1/ 2 cosθ1 ± 1 E1 E0 1 A m2 =, gdzie A = + m1 In[1]:= e0:=100; m2=108 (*Srebro *); m1=40 (*Argon *); In[2]:= A:=m2/m1 In[3]:= e1[θ _]:=e0 ((Cos[θ Degree]+Sqrt[A^2-Sin[θ Degree]^2])/(1+A))^2 In[4]:= Plot[Evaluate[e1[x]],{x, 0, 90},AxesLabel {"Angle (degrees)","kinetic energy (ev)"}] Manipulate - interakcja Manipulate[wyr, {x,x0,x1}] pozwala na interaktywną zmianę parametrów zmiennej x w wyrażeniu wyr, w zakresie of x0 do x1 In[1]:=Manipulate[ Plot[e0*(((Cos[x] - Sqrt[a1^2 - Sin[x]^2])/(1 + a1))^2), {x, 0 Degree, 90 Degree}, AxesLabel -> {"Angle (rad)", "Kinetic energy (ev)"}], {a1, 1, 10}] Programowanie w Mathematice To już we własnym zakresie lub na ćwiczeniach

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Opracował: Zbigniew Rudnicki Powtórka z poprzedniego wykładu 2 1 Dokument, regiony, klawisze: Dokument Mathcada realizuje

Bardziej szczegółowo

Równania liniowe i nieliniowe

Równania liniowe i nieliniowe ( ) Lech Sławik Podstawy Maximy 11 Równania.wxmx 1 / 8 Równania liniowe i nieliniowe 1 Symboliczne rozwiązanie równania z jedną niewiadomą 1.1 solve -- Funkcja: solve() MENU: "Równania->Rozwiąż..."

Bardziej szczegółowo

Mathematica - podstawy

Mathematica - podstawy Mathematica - podstawy Artur Kalinowski Semestr letni 2011/2012 Artur Kalinowski Mathematica - podstawy 1 / 27 Spis tre±ci Program Mathematica 1 Program Mathematica 2 3 4 5 Artur Kalinowski Mathematica

Bardziej szczegółowo

(a 1 2 + b 1 2); : ( b a + b ab 2 + c ). : a2 2ab+b 2. Politechnika Białostocka KATEDRA MATEMATYKI. Zajęcia fakultatywne z matematyki 2008

(a 1 2 + b 1 2); : ( b a + b ab 2 + c ). : a2 2ab+b 2. Politechnika Białostocka KATEDRA MATEMATYKI. Zajęcia fakultatywne z matematyki 2008 Zajęcia fakultatywne z matematyki 008 WYRAŻENIA ARYTMETYCZNE I ALGEBRAICZNE. Wylicz b z równania a) ba + a = + b; b) a = b ; b+a c) a b = b ; d) a +ab =. a b. Oblicz a) [ 4 (0, 5) ] + ; b) 5 5 5 5+ 5 5

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ KALKULACYJNY MICROSOFT EXCEL cz.2 Formuły i funkcje macierzowe, obliczenia na liczbach zespolonych, wykonywanie i formatowanie wykresów.

ARKUSZ KALKULACYJNY MICROSOFT EXCEL cz.2 Formuły i funkcje macierzowe, obliczenia na liczbach zespolonych, wykonywanie i formatowanie wykresów. Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do pracowni z przedmiotu Podstawy Informatyki Kod przedmiotu: ENS1C 100 003 oraz ENZ1C 100 003 Ćwiczenie pt. ARKUSZ KALKULACYJNY

Bardziej szczegółowo

MATeMAtyka klasa II poziom rozszerzony

MATeMAtyka klasa II poziom rozszerzony MATeMAtyka klasa II poziom rozszerzony W klasie drugiej na poziomie rozszerzonym realizujemy materiał z klasy pierwszej tylko z poziomu rozszerzonego (na czerwono) oraz cały materiał z klasy drugiej. Rozkład

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE TREŚCI ZAWARTYCH W OBOWIĄZUJĄCYCH STANDARDACH EGZAMINACYJNYCH Z TREŚCIAMI NOWEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ

PORÓWNANIE TREŚCI ZAWARTYCH W OBOWIĄZUJĄCYCH STANDARDACH EGZAMINACYJNYCH Z TREŚCIAMI NOWEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ PORÓWNANIE TREŚCI ZAWARTYCH W OBOWIĄZUJĄCYCH STANDARDACH EGZAMINACYJNYCH Z TREŚCIAMI NOWEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ L.p. 1. Liczby rzeczywiste 2. Wyrażenia algebraiczne bada, czy wynik obliczeń jest liczbą

Bardziej szczegółowo

Kurs Start plus - matematyka poziom podstawowy, materiały dla prowadzących, Marcin Kościelecki. Zajęcia 1.

Kurs Start plus - matematyka poziom podstawowy, materiały dla prowadzących, Marcin Kościelecki. Zajęcia 1. Projekt Fizyka Plus nr POKL.04.0.0-00-034/ współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Kurs Start plus - matematyka

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII Spis treści Od autora..................................................... Obliczenia inżynierskie i naukowe.................................. X XII Ostrzeżenia...................................................XVII

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne

Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne Obliczenia z wykorzystaniem tzw. funkcji anonimowej Składnia funkcji anonimowej: nazwa_funkcji=@(lista_argumentów)(wyrażenie) gdzie: -

Bardziej szczegółowo

LICZBY ZESPOLONE. 1. Wiadomości ogólne. 2. Płaszczyzna zespolona. z nazywamy liczbę. z = a + bi (1) i = 1 lub i 2 = 1

LICZBY ZESPOLONE. 1. Wiadomości ogólne. 2. Płaszczyzna zespolona. z nazywamy liczbę. z = a + bi (1) i = 1 lub i 2 = 1 LICZBY ZESPOLONE 1. Wiadomości ogólne DEFINICJA 1. Liczba zespolona z nazywamy liczbę taką, że a, b R oraz i jest jednostka urojona, definiowaną następująco: z = a + bi (1 i = 1 lub i = 1 Powyższą postać

Bardziej szczegółowo

Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc.

Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc. Małgorzata Jakubowska Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc. MATLAB pakiet oprogramowania matematycznego firmy MathWorks Inc. (www.mathworks.com) rozwijany od roku 1984 język programowania i środowisko

Bardziej szczegółowo

Programowanie: grafika w SciLab Slajd 1. Programowanie: grafika w SciLab

Programowanie: grafika w SciLab Slajd 1. Programowanie: grafika w SciLab Programowanie: grafika w SciLab Slajd 1 Programowanie: grafika w SciLab Programowanie: grafika w SciLab Slajd 2 Plan zajęć 1. Wprowadzenie 2. Wykresy 2-D 3. Wykresy 3-D 4. Rysowanie figur geometrycznych

Bardziej szczegółowo

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Wstawienie skryptu do dokumentu HTML JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.skrypty Java- Script mogą być zagnieżdżane

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML (1)

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript mogą być zagnieżdżane w dokumentach HTML. Instrukcje JavaScript

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ KALKULACYJNY MICROSOFT EXCEL

ARKUSZ KALKULACYJNY MICROSOFT EXCEL Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do pracowni z przedmiotu Podstawy Informatyki Kod przedmiotu: TS1C 100 003 Ćwiczenie pt. ARKUSZ KALKULACYJNY MICROSOFT EXCEL

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programu MATHCAD

Wprowadzenie do programu MATHCAD Wprowadzenie do programu MATHCAD Zaletami programu MathCad, w porównaniu do innych programów służących do obliczeń matematycznych, takich jak Matlab, Mathematica, są proste i intuicyjne zasady pracy z

Bardziej szczegółowo

W naukach technicznych większość rozpatrywanych wielkości możemy zapisać w jednej z trzech postaci: skalara, wektora oraz tensora.

W naukach technicznych większość rozpatrywanych wielkości możemy zapisać w jednej z trzech postaci: skalara, wektora oraz tensora. 1. Podstawy matematyki 1.1. Geometria analityczna W naukach technicznych większość rozpatrywanych wielkości możemy zapisać w jednej z trzech postaci: skalara, wektora oraz tensora. Skalarem w fizyce nazywamy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU MATEMATYKA W RAMACH ZAJ

SYLABUS PRZEDMIOTU MATEMATYKA W RAMACH ZAJ SYLABUS PRZEDMIOTU MATEMATYKA W RAMACH ZAJĘĆ WYRÓWNAWCZYCH Z MATEMATYKI DLA STUDENTÓW I ROKU BUDOWNICTWA WNT UWM W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 Nazwa przedmiotu: Zajęcia wyrównawcze z matematyki Rodzaj studiów:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU MATEMATYKA IV etap edukacyjny: liceum Cele kształcenia wymagania ogólne

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU MATEMATYKA IV etap edukacyjny: liceum Cele kształcenia wymagania ogólne PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU MATEMATYKA IV etap edukacyjny: liceum Cele kształcenia wymagania ogólne ZAKRES PODSTAWOWY ZAKRES ROZSZERZONY I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń używa języka matematycznego

Bardziej szczegółowo

Nowa podstawa programowa z matematyki ( w liceum od 01.09.2012 r.)

Nowa podstawa programowa z matematyki ( w liceum od 01.09.2012 r.) IV etap edukacyjny Nowa podstawa programowa z matematyki ( w liceum od 01.09.01 r.) Cele kształcenia wymagania ogólne ZAKRES PODSTAWOWY ZAKRES ROZSZERZONY I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń

Bardziej szczegółowo

FUNKCJE LICZBOWE. Na zbiorze X określona jest funkcja f : X Y gdy dowolnemu punktowi x X przyporządkowany jest punkt f(x) Y.

FUNKCJE LICZBOWE. Na zbiorze X określona jest funkcja f : X Y gdy dowolnemu punktowi x X przyporządkowany jest punkt f(x) Y. FUNKCJE LICZBOWE Na zbiorze X określona jest funkcja f : X Y gdy dowolnemu punktowi x X przyporządkowany jest punkt f(x) Y. Innymi słowy f X Y = {(x, y) : x X oraz y Y }, o ile (x, y) f oraz (x, z) f pociąga

Bardziej szczegółowo

φ(x 1,..., x n ) = a i x 2 i +

φ(x 1,..., x n ) = a i x 2 i + Teoria na egzamin z algebry liniowej Wszystkie podane pojęcia należy umieć określić i podać pprzykłady, ewentualnie kontrprzykłady. Ponadto należy znać dowody tam gdzie to jest zaznaczone. Liczby zespolone.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE II A ROK SZKOLNY 2013/2014 - ZAKRES PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE II A ROK SZKOLNY 2013/2014 - ZAKRES PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE II A ROK SZKOLNY 2013/2014 - ZAKRES PODSTAWOWY 1. FUNKCJA KWADRATOWA rysuje wykres funkcji i podaje jej własności sprawdza algebraicznie, czy dany punkt należy

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. 18.03.2007.

Wykład 2. 18.03.2007. KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE OBLICZEŃ Wykład 2. 18.03.2007. Wykresy i obliczenia numeryczne w Excelu dr inż. Paweł Surdacki Instytut Podstaw Elektrotechniki i Elektrotechnologii Politechniki Lubelskiej 1 LITERATURA

Bardziej szczegółowo

Wykaz treści i umiejętności zawartych w podstawie programowej z matematyki dla IV etapu edukacyjnego

Wykaz treści i umiejętności zawartych w podstawie programowej z matematyki dla IV etapu edukacyjnego Wykaz treści i umiejętności zawartych w podstawie programowej z matematyki dla IV etapu edukacyjnego 1. Liczby rzeczywiste P1.1. Przedstawianie liczb rzeczywistych w różnych postaciach (np. ułamka zwykłego,

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP. www.mathsoft.com, www.mathcad.com

1. WSTĘP. www.mathsoft.com, www.mathcad.com MATHCAD-W strona. WSTĘP MATHCAD to uniwersalny program do obliczeń matematycznych o bardzo dużych możliwościach. Jest łatwy do opanowania, nie wymaga nauki języka programowania a więc jest idealny dla

Bardziej szczegółowo

Wstęp do analizy matematycznej

Wstęp do analizy matematycznej Wstęp do analizy matematycznej Andrzej Marciniak Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia na Politechnice Poznańskiej w zakresie technologii informatycznych i ich zastosowań w

Bardziej szczegółowo

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY Dr inż. Marcin Witczak Uniwersytet Zielonogórski Przetwarzanie i organizowanie danych: arkusz kalkulacyjny 1 PLAN WPROWADZENIA Profesjonalne systemy

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi pakietu GNU octave.

Podstawy obsługi pakietu GNU octave. Podstawy obsługi pakietu GNU octave. (wspomaganie obliczeń inżynierskich) Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z obsługą pakietu GNU octave. W ćwiczeniu wprowadzono opis podstawowych komend

Bardziej szczegółowo

Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy

Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy Matematyka do liceów i techników Szczegółowy rozkład materiału Zakres podstawowy Wariant nr (klasa I 4 godz., klasa II godz., klasa III godz.) Klasa I 7 tygodni 4 godziny = 48 godzin Lp. Tematyka zajęć

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Mathematics

KARTA KURSU. Mathematics KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Matematyka Mathematics Kod Punktacja ECTS* 4 Koordynator Dr Maria Robaszewska Zespół dydaktyczny dr Maria Robaszewska Opis kursu (cele kształcenia) Celem kursu jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie pakietów algebry komputerowej do obliczeń numerycznych i symbolicznych

Zastosowanie pakietów algebry komputerowej do obliczeń numerycznych i symbolicznych Zastosowanie pakietów algebry komputerowej do obliczeń numerycznych i symbolicznych dr Marcin Ziółkowski Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie 14czerwca2013r. STEPHEN

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ I: LICZBY I DZIAŁANIA Ocena dostateczna. Ocena dobra. Ocena bardzo dobra (1+2) (1+2+3+4) Uczeń: (1+2+3) Uczeń: określone warunki

DZIAŁ I: LICZBY I DZIAŁANIA Ocena dostateczna. Ocena dobra. Ocena bardzo dobra (1+2) (1+2+3+4) Uczeń: (1+2+3) Uczeń: określone warunki MATEMATYKA KLASA I I PÓŁROCZE -wyróżnia liczby naturalne, całkowite, wymierne -zna kolejność wykonywania działań -rozumie poszerzenie osi liczbowej na liczby ujemne -porównuje liczby wymierne -zaznacza

Bardziej szczegółowo

WYDAWNICTWO PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU

WYDAWNICTWO PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU WYDAWNICTWO PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU Karolina Kalińska MATEMATYKA: PRZYKŁADY I ZADANIA Włocławek 2011 REDAKCJA WYDAWNICTWA PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU Matematyka:

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia, Chemia, Chemia Budowlana - Wydział Chemiczny - 1

Biotechnologia, Chemia, Chemia Budowlana - Wydział Chemiczny - 1 Biotechnologia, Chemia, Chemia Budowlana - Wydział Chemiczny - 1 Równania różniczkowe pierwszego rzędu Równaniem różniczkowym zwyczajnym pierwszego rzędu nazywamy równanie postaci (R) y = f(x, y). Najogólniejszą

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. IŚ ćw.8 JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript są zagnieżdżane w dokumentach HTML. Skrypt JavaScript

Bardziej szczegółowo

Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/

Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/ Zakres na egzaminy poprawkowe w r. szk. 2013/14 /nauczyciel M.Tatar/ MATEMATYKA Klasa III ZAKRES PODSTAWOWY Dział programu Temat Wymagania. Uczeń: 1. Miara łukowa kąta zna pojęcia: kąt skierowany, kąt

Bardziej szczegółowo

1. Liczby zespolone. Jacek Jędrzejewski 2011/2012

1. Liczby zespolone. Jacek Jędrzejewski 2011/2012 1. Liczby zespolone Jacek Jędrzejewski 2011/2012 Spis treści 1 Liczby zespolone 2 1.1 Definicja liczby zespolonej.................... 2 1.2 Postać kanoniczna liczby zespolonej............... 1. Postać

Bardziej szczegółowo

dr inż. Ryszard Rębowski 1 WPROWADZENIE

dr inż. Ryszard Rębowski 1 WPROWADZENIE dr inż. Ryszard Rębowski 1 WPROWADZENIE Zarządzanie i Inżynieria Produkcji studia stacjonarne Konspekt do wykładu z Matematyki 1 1 Postać trygonometryczna liczby zespolonej zastosowania i przykłady 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Matematyka II nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

Matematyka II nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Matematyka II nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki

Wymagania edukacyjne z matematyki Wymagania edukacyjne z matematyki Klasa I - program Matematyka z plusem" Dział: LICZBY I DZIAŁANIA Poziom konieczny - ocena dopuszczająca porównywać liczby wymierne, zaznaczać liczby wymierne na osi liczbowej,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI KLASA III ZAKRES ROZSZERZONY (90 godz.) , x

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI KLASA III ZAKRES ROZSZERZONY (90 godz.) , x WYMAGANIA EDUACYJNE Z MATEMATYI LASA III ZARES ROZSZERZONY (90 godz.) Oznaczenia: wymagania konieczne (dopuszczający); P wymagania podstawowe (dostateczny); R wymagania rozszerzające (dobry); D wymagania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KLASY Z ROZSZERZONĄ MATEMATYKĄ

PROGRAM KLASY Z ROZSZERZONĄ MATEMATYKĄ PROGRAM KLASY Z ROZSZERZONĄ MATEMATYKĄ ALGEBRA Klasa I 3 godziny tygodniowo Klasa II 4 godziny tygodniowo Klasa III 3 godziny tygodniowo A. Liczby (24) 1. Liczby naturalne i całkowite. a. Własności, kolejność

Bardziej szczegółowo

Wymagania eduka cyjne z matematyki

Wymagania eduka cyjne z matematyki Wymagania eduka cyjne z matematyki Klasa I - program Matematyka z plusem" Dział: LICZ B Y I DZIAŁANIA porównywać liczby wymierne, zaznaczać liczby wymierne na osi liczbowej, zamieniać ułamki zwykłe na

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA LICEUM. 1. Liczby rzeczywiste. Uczeń:

MATEMATYKA LICEUM. 1. Liczby rzeczywiste. Uczeń: MATEMATYKA LICEUM Stopień niedostateczny otrzymuje uczeń, który nie opanował wiadomości i umiejętności określonych w podstawie programowej i braki uniemożliwiają dalsze zdobywanie wiedzy z tego przedmiotu,

Bardziej szczegółowo

Kurs z matematyki - zadania

Kurs z matematyki - zadania Kurs z matematyki - zadania Miara łukowa kąta Zadanie Miary kątów wyrażone w stopniach zapisać w radianach: a) 0, b) 80, c) 90, d), e) 0, f) 0, g) 0, h), i) 0, j) 70, k), l) 80, m) 080, n), o) 0 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Obliczenia inżynierskie. oprogramowanie matematyczne

Obliczenia inżynierskie. oprogramowanie matematyczne Obliczenia inżynierskie oprogramowanie matematyczne Mathcad środowisko pracy Mathcad 15.0, Mathcad Prime 1.0 Parametric Technology Corporation's 2 PTC Mathcad Prime 1.0 Środowisko obliczeń Document-centric

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016

Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016 Kryteria oceniania z matematyki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2015/2016 1) Liczby - zamienia liczby dziesiętne skończone na ułamki zwykłe i liczby mieszane, - zapisuje ułamek zwykły w postaci ułamka

Bardziej szczegółowo

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne klasa 1

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne klasa 1 Matematyka Liczy się matematyka Klasa klasa Rozdział. Liczby zamienia liczby dziesiętne skończone na ułamki zwykłe i liczby mieszane zapisuje ułamek zwykły w postaci ułamka dziesiętnego skończonego porównuje

Bardziej szczegółowo

MathCAD cz.1. Spis treści wykładu:

MathCAD cz.1. Spis treści wykładu: Narzędzia obliczeniowe inżyniera MathCAD cz.1 Opracował: Zbigniew Rudnicki 1 Spis treści wykładu: 1)Narzędzia obliczeniowe inżyniera 2) Mathcad - cechy, struktura dokumentu, kursory,.. 3) Tworzenie regionów

Bardziej szczegółowo

MATHCAD 2000 ściąga do ćwiczeń z podstaw informatyki

MATHCAD 2000 ściąga do ćwiczeń z podstaw informatyki MATHCAD 000 ściąga do ćwiczeń z podstaw informatyki 1. Wprowadzenie Mathcad 000 to profesjonalny program matematyczny służący do rozwiązywania różnego typu zagadnień inżynierskich. Umożliwia prowadzenie

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI

GIMNAZJUM WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI GIMNAZJUM WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI Klasa I Liczby i działania wskazać liczby naturalne, całkowite, wymierne zaznaczyć liczbę wymierną na osi liczbowej podać liczbę przeciwną do danej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY I GIMNAZJUM LICZBY I DZIAŁANIA zna pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej rozumie rozszerzenie osi liczbowej na liczby ujemne umie zaznaczać liczbę

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie obliczeń matematycznych. dr inż. Michał Michna

Wspomaganie obliczeń matematycznych. dr inż. Michał Michna Wspomaganie obliczeń matematycznych dr inż. Michał Michna Wspomaganie obliczeń matematycznych Potrzeby Projektowanie Modelowanie Symulacja Analiza wyników Narzędzia Obliczenia algebraiczne, optymalizacja

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI

SPIS TREŚCI WSTĘP... 8 1. LICZBY RZECZYWISTE 2. WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE 3. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI SPIS TREŚCI WSTĘP.................................................................. 8 1. LICZBY RZECZYWISTE Teoria............................................................ 11 Rozgrzewka 1.....................................................

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA Z SENSEM. Ryszard Kalina Tadeusz Szymański Marek Lewicki. Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych.

MATEMATYKA Z SENSEM. Ryszard Kalina Tadeusz Szymański Marek Lewicki. Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych. MATEMATYKA Z SENSEM Ryszard Kalina Tadeusz Szymański Marek Lewicki Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych Klasa I Zakres podstawowy i rozszerzony Wymagania konieczne (K)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z matematyki klasa 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z matematyki klasa 1 gimnazjum edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z matematyki klasa 1 gimnazjum Semestr I Stopień Rozdział 1. Liczby Zamienia liczby dziesiętne na ułamki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programu Mathematica

Wprowadzenie do programu Mathematica 1 Wprowadzenie do programu Mathematica Zaczynając pracę z jakimkolwiek programem warto poświęcić kilka chwil na poznanie otoczenia, w którym będziemy pracować. W przypadku programu Mathematica jest to

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na wej±ciówki z matematyki Technologia Chemiczna

Zagadnienia na wej±ciówki z matematyki Technologia Chemiczna Zagadnienia na wej±ciówki z matematyki Technologia Chemiczna 1. Podaj denicj liczby zespolonej. 2. Jak obliczy sum /iloczyn dwóch liczb zespolonych w postaci algebraicznej? 3. Co to jest liczba urojona?

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowego Wspomagania Analizy i Projektowania

Laboratorium Komputerowego Wspomagania Analizy i Projektowania Laboratorium Komputerowego Wspomagania Analizy i Projektowania Ćwiczenie 2. Podstawowe operacje macierzowe. Opracował: dr inż. Sebastian Dudzik 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z tworzeniem

Bardziej szczegółowo

ECTS (Część 2. Metody numeryczne) Nazwa w języku angielskim: Algorithms and data structures.

ECTS (Część 2. Metody numeryczne) Nazwa w języku angielskim: Algorithms and data structures. Algorytmy i struktury danych. Metody numeryczne ECTS (Część 2. Metody numeryczne) Nazwa w języku angielskim: Algorithms and data structures. dzienne magisterskie Numerical methods. (Part 2. Numerical methods)

Bardziej szczegółowo

WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19

WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19 WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19 Co mam zrobić, jeżeli obliczenia potrzebne są na wczoraj, trzeba jeszcze zrobić wykres, a do tego mam użyć Bardzo Skomplikowanego Czegoś wiedząc

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM NA OCENĘ DOPUSZCZJĄCĄ UCZEN: zna pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej rozumie rozszerzenie osi liczbowej na liczby ujemne umie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KL. I

WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KL. I WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KL. I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: 1. Zna pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej 2. Rozumie rozszerzenie osi liczbowej na liczby ujemne 3. Umie

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA KL II LO zakres podstawowy i rozszerzony

MATEMATYKA KL II LO zakres podstawowy i rozszerzony MATEMATYKA KL II LO zakres podstawowy i rozszerzony Wyróżnione zostały następujące wymagania programowe: konieczne (K), podstawowe (P), rozszerzające (R), dopełniające (D) i wykraczające poza program nauczania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI KLASA I 2015/2016

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI KLASA I 2015/2016 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI KLASA I 2015/2016 Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: (Liczby i działania) zna pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA KOMPUTEROWA podstawy matematyczne. dr inż. Hojny Marcin pokój 406, pawilon B5 E-mail: mhojny@metal.agh.edu.pl Tel.

GRAFIKA KOMPUTEROWA podstawy matematyczne. dr inż. Hojny Marcin pokój 406, pawilon B5 E-mail: mhojny@metal.agh.edu.pl Tel. GRAFIKA KOMPUTEROWA podstawy matematyczne dr inż. Hojny Marcin pokój 406, pawilon B5 E-mail: mhojny@metal.agh.edu.pl Tel. (12) 617 46 37 Plan wykładu 1/4 ZACZNIEMY OD PRZYKŁADOWYCH PROCEDUR i PRZYKŁADÓW

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z MATEMATYKI NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA I KLASY GIMNAZJUM

WYMAGANIA Z MATEMATYKI NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA I KLASY GIMNAZJUM WYMAGANIA Z MATEMATYKI NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA I KLASY GIMNAZJUM OPRACOWANO NA PODSTAWIE PLANU REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA MATEMATYKI Matematyka 1 Podręcznik do gimnazjum Nowa wersja, praca zbiorowa

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI

WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI Zał. nr 4 do ZW WYDZIAŁ Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Wstęp do analizy i algebry Nazwa w języku angielskim Introduction to analysis and algebra Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne. Matematyka. Poznać, zrozumieć. Kształcenie w zakresie podstawowym.

Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne. Matematyka. Poznać, zrozumieć. Kształcenie w zakresie podstawowym. Katalog wymagań programowych na poszczególne stopnie szkolne Matematyka. Poznać, zrozumieć Kształcenie w zakresie podstawowym. Klasa 2 Poniżej podajemy umiejętności, jakie powinien zdobyć uczeń z każdego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne klasa trzecia.

Wymagania edukacyjne klasa trzecia. TEMAT Wymagania edukacyjne klasa trzecia. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ 1. LICZBY I WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE Lekcja organizacyjna System dziesiątkowy System rzymski Liczby wymierne i niewymierne

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia ponadprzedmiotowe

Osiągnięcia ponadprzedmiotowe Osiągnięcia ponadprzedmiotowe W rezultacie kształcenia matematycznego w klasie 2 gimnazjum uczeń potrafi: Umiejętności konieczne i podstawowe czytać teksty w stylu matematycznym tworzyć teksty w stylu

Bardziej szczegółowo

F-789SGA INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GHID DE UTILIZARE

F-789SGA INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GHID DE UTILIZARE F-789SGA INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GHID DE UTILIZARE E-IM-2727 POLSKI ROMÂNĂ Treść Wyświetl...P.3 Pierwsze Kroki Zasilanie On/Włączone, OFF/Wyłączone...P.4 Regulacja Kontrastu Wyświetlacza...P.4 Wybόr Trybu...

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ Z MATEMATYKI DLA KLASY II GIMNAZJUM W ZAKRESIE WYMAGAŃ KONIECZNYCH I PODSTAWOWYCH

ZBIÓR ZADAŃ Z MATEMATYKI DLA KLASY II GIMNAZJUM W ZAKRESIE WYMAGAŃ KONIECZNYCH I PODSTAWOWYCH ZBIÓR ZADAŃ Z MATEMATYKI DLA KLASY II GIMNAZJUM W ZAKRESIE WYMAGAŃ KONIECZNYCH I PODSTAWOWYCH Opracowała: nauczyciel matematyki mgr Małgorzata Drejka Legionowo 007 SPIS TREŚCI ALGEBRA potęgi i pierwiastki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie implementacja języka WolframAlpha

Wprowadzenie implementacja języka WolframAlpha Wprowadzenie implementacja języka WolframAlpha Każdą spójną logicznie metodę zapisu problemów matematycznych w jednym wierszu nazywamy językiem linearnym matematyki. Portal WolframAlpha jest przykładem

Bardziej szczegółowo

KATALOG WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE- MATEMATYKA klasa 1g

KATALOG WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE- MATEMATYKA klasa 1g KATALOG WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE- MATEMATYKA klasa 1g POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH: K - konieczny ocena dopuszczająca (2) P - podstawowy ocena dostateczna (3) R - rozszerzający ocena

Bardziej szczegółowo

Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy

Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy Tomasz Sokół ZZI, IL, PW Czas START uruchamianie środowiska VBA w Excelu Alt-F11 lub Narzędzia / Makra / Edytor Visual Basic konfiguracja środowiska VBA przy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI / POZIOM PODSTAWOWY /

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI / POZIOM PODSTAWOWY / WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI / POZIOM PODSTAWOWY / Wymagania konieczne (K) dotyczą zagadnień elementarnych, stanowiących swego rodzaju podstawę, zatem powinny być opanowane przez każdego ucznia. Wymagania

Bardziej szczegółowo

klasa I Dział Główne wymagania edukacyjne Forma kontroli

klasa I Dział Główne wymagania edukacyjne Forma kontroli semestr I 2007 / 2008r. klasa I Liczby wymierne Dział Główne wymagania edukacyjne Forma Obliczenia procentowe Umiejętność rozpoznawania podzbiorów zbioru liczb wymiernych. Umiejętność przybliżania i zaokrąglania

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych i przykładowe rozwiązania zadań otwartych

Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych i przykładowe rozwiązania zadań otwartych Centralna Komisja Egzaminacyjna Materiał współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Próbny egzamin maturalny z matematyki listopad 009 Klucz odpowiedzi do

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z zakresu klasy pierwszej opracowane w oparciu o program Matematyki z plusem dla Gimnazjum

Kryteria oceniania z zakresu klasy pierwszej opracowane w oparciu o program Matematyki z plusem dla Gimnazjum Kryteria oceniania z zakresu klasy pierwszej opracowane w oparciu o program Matematyki z plusem dla Gimnazjum DZIAŁ 1. LICZBY I DZIAŁANIA HASŁO PROGRAMOWE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI PODSTAWOWE WIADOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. 2 godz. = 76 godz.)

Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. 2 godz. = 76 godz.) Rozkład materiału z matematyki dla II klasy technikum zakres podstawowy I wariant (38 tyg. godz. = 76 godz.) I. Funkcja i jej własności.4godz. II. Przekształcenia wykresów funkcji...9 godz. III. Funkcja

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa przedmiotu MATEMATYKA. III etap edukacyjny (klasy I - III gimnazjum)

Podstawa programowa przedmiotu MATEMATYKA. III etap edukacyjny (klasy I - III gimnazjum) Podstawa programowa przedmiotu MATEMATYKA III etap edukacyjny (klasy I - III gimnazjum) Cele kształcenia wymagania ogólne: I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń interpretuje i tworzy teksty o

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY I GIMNAZJUM

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY I GIMNAZJUM WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY I GIMNAZJUM Wymagania podstawowe(k- ocena dopuszczająca, P ocena dostateczna), wymagania ponadpodstawowe( R ocena dobra, D ocena bardzo dobra, W ocena celująca) DZIAŁ 1:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE KLASA I GIMNAZJUM

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE KLASA I GIMNAZJUM WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE KLASA I GIMNAZJUM OCENA DOPUSZCZAJĄCA pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej, pojęcia: rozwinięcie dziesiętne skończone, nieskończone, okres, algorytm zaokrąglania

Bardziej szczegółowo

Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II.

Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II. Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II. Autor: Maciej Gonet Sprawdź, jak Excel może pomóc Ci w skomplikowanych obliczeniach! Jak za pomocą arkusza rozwiązywać zaawansowane zadania matematyczne?

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne klasa pierwsza.

Wymagania edukacyjne klasa pierwsza. Wymagania edukacyjne klasa pierwsza. TEMAT WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ 1. LICZBY I DZIAŁANIA Liczby Rozwinięcia dziesiętne liczb wymiernych Zaokrąglanie liczb. Szacowanie wyników Dodawanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KLASA I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KLASA I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE - MATEMATYKA KLASA I GIMNAZJUM na rok szkolny 2014/2015 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: (na każdą wyższą ocenę obowiązują również wiadomości na oceny niższe oraz wiadomości

Bardziej szczegółowo

PŁOCKA MIĘDZYGIMNAZJALNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA marzec 2013

PŁOCKA MIĘDZYGIMNAZJALNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA marzec 2013 PŁOCKA MIĘDZYGIMNAZJALNA LIGA PRZEDMIOTOWA MATEMATYKA marzec 03 KARTA PUNKTACJI ZADAŃ (wypełnia komisja konkursowa): Numer zadania Zad. Zad. SUMA PUNKTÓW Poprawna Zad. 3 Zad. 4 Zad. 5 Zad. 6 Zad. 7 odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Wymagania przedmiotowe z matematyki w klasie I gimnazjum opracowane dla programu Matematyka z plusem GWO DZIAŁ 1. LICZBY I DZIAŁANIA

Wymagania przedmiotowe z matematyki w klasie I gimnazjum opracowane dla programu Matematyka z plusem GWO DZIAŁ 1. LICZBY I DZIAŁANIA Wymagania przedmiotowe z matematyki w klasie I gimnazjum opracowane dla programu Matematyka z plusem GWO POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH: K - konieczny ocena dopuszczająca (2) P - podstawowy ocena dostateczna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Matematyka klasa I Gimnazjum

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Matematyka klasa I Gimnazjum Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Matematyka klasa I Gimnazjum Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą) obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez których

Bardziej szczegółowo

TEMAT 1. LICZBY I DZIAŁANIA 14 20. 1. Liczby 1-2. 2. Rozwinięcia dziesiętne liczb wymiernych. 3. Zaokrąglanie liczb. Szacowanie wyników 1-2

TEMAT 1. LICZBY I DZIAŁANIA 14 20. 1. Liczby 1-2. 2. Rozwinięcia dziesiętne liczb wymiernych. 3. Zaokrąglanie liczb. Szacowanie wyników 1-2 TEMAT 1. LICZBY I DZIAŁANIA 14 20 LICZBA GODZIN LEKCYJNYCH 1. Liczby 1-2 2. Rozwinięcia dziesiętne liczb wymiernych 3. Zaokrąglanie liczb. Szacowanie wyników 1 1-2 WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Bardziej szczegółowo

Procedury osiągania celów

Procedury osiągania celów Cele wychowawcze Istotną część procesu nauczania stanowi proces wychowywania. W nauczaniu matematyki szczególnie eksponowane są następujące cele wychowawcze: przygotowanie do życia we współczesnym świecie,

Bardziej szczegółowo

MATLAB skalary, macierze, liczby zespolone, standardowe funkcje

MATLAB skalary, macierze, liczby zespolone, standardowe funkcje MATLAB skalary, macierze, liczby zespolone, standardowe funkcje Czym jest MATLAB? Jest to proste rodowisko ł cz ce obliczenia, wizualizacj i programowanie. MATLAB = MATrix LABoratory (matrix macierz) Typowe

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Wpisywanie tekstu Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Domyślnie, Mathcad traktuje wpisywany tekst jako wyrażenia matematyczne. Do trybu tekstowego można przejść na dwa sposoby: Zaczynając wpisywanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA POJĘCIOWE III etap edukacyjny obowiązuje wszystkich uczniów IV etap obowiązuje w zakresie realizowanym w szkole

WYMAGANIA POJĘCIOWE III etap edukacyjny obowiązuje wszystkich uczniów IV etap obowiązuje w zakresie realizowanym w szkole WYMAGANIA POJĘCIOWE III etap edukacyjny obowiązuje wszystkich uczniów IV etap obowiązuje w zakresie realizowanym w szkole Cele kształcenia wymagania ogólne MATEMATYKA III etap edukacyjny I. Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo