ĆWICZENIE 14 ANALIZA INSTRUMENTALNA CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA W IDENTYFIKACJI SKŁADNIKÓW ROZDZIELANYCH MIESZANIN. DZIAŁ: Chromatografia

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ĆWICZENIE 14 ANALIZA INSTRUMENTALNA CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA W IDENTYFIKACJI SKŁADNIKÓW ROZDZIELANYCH MIESZANIN. DZIAŁ: Chromatografia"

Transkrypt

1 ĆWICZENIE 14 ANALIZA INSTRUMENTALNA CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA W IDENTYFIKACJI SKŁADNIKÓW ROZDZIELANYCH MIESZANIN DZIAŁ: Chromatografia ZAGADNIENIA Chromatografia planarna; podział na chromatografię bibułową i chromatografię cienkowarstwową (ang. Thin Layer Chromatography-TLC); rozwijanie chromatografu metoda wstępującą; współczynnik opóźnienia R F ; sposób obliczania R F ; eluent; zastosowanie chromatografii planarnej LITERATURA: 1. Walenty Szczepaniak Metody instrumentalne w analizie chemicznej; PWN, W-wa D. Kealey, P.J. Haines; tłum. Ang. Małgorzata Galus Chemia Analityczna; PWN, W-wa 2005 I. WSTĘP I CEL ĆWICZENIA Chromatografia planarna dzieli się na chromatografię cienkowarstwową i chromatografię bibułową. Chromatografia cienkowarstwowa jest techniką, w której składniki mieszaniny zostają rozdzielone wskutek różnej migracji przez płaskie złoża fazy stacjonarnej, a faza ruchoma porusza się dzięki siłom kapilarnym. Substancje rozpuszczone wykrywane są in situ na powierzchni płytki za pomocą odczynników wizualizacyjnych po zakończeniu rozwijaniu chromatogramu. Rozdzielenie mieszaniny techniką chromatografii cienkowarstwową (ang. Thin Layer Chromatography-TLC); odbywa się między fazę stacjonarną, która jest naniesiona w postaci cienkiej warstwy na powierzchnię płytki szklanej, folii aluminiowej lub z tworzywa sztucznego. ruchomą stanowi mieszanina rozpuszczalników w odpowiednich proporcjach. Rozpuszczalnikami do fazy ruchomej (rozwijającej mogą być: acetonitryl, metanol, octan etylu, heksan. Rozwijanie chromatografu następuje w komorze chromatograficznej, drogą wstępująca. Układ chromatograficzny zawiera trzy elementy: fazę nieruchomą, fazę ruchomą i rozdzielaną mieszaninę. Fazą Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 1

2 Cienkowarstwowe fazy stacjonarne - to rozmaite sorbenty o drobnych cząsteczkach. Przykłady: żel krzemionkowy, proszek celulozowy, żywice jonowymienne, selektory chiralne, materiały o ograniczonych rozmiarach porów. Faza ruchoma mogą to być pojedyncze rozpuszczalniki lub ich mieszaniny o odpowiedniej polarności, koniecznej do odpowiedniego rozdzielenia składników mieszaniny. Zmieniają się one od niepolarnych węglowodorów do polarnych alkoholi (n-heksan; cykloheksan; tetrachlorometan; metylobenzen; trichlorometan; dichlorometan; tetrahydrofuran; propanon; acetonitryl; alkohol izopropylowy; etanol; metanol), wody oraz rozpuszczalników kwasowych i zasadowych. Komorę chromatograficzną mogą stanowić różne naczynia laboratoryjne (zlewki, cylindry lub komory fabryczne komory klasyczne lub płaskie). Komory chromatograficzne powinny być szczelne aby umożliwić równomierne rozwinięcie chromatogramu.. przykrywka Płytka pokryta warstwą sorbentu (fazą stacjonarną) Komora elucyjna Faza ruchoma Linia startu Plamki naniesionych substancji Ryc. 1. Układ do rozwijania chromatogramu techniką chromatografii cienkowarstwowej Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 2

3 W3 czoło chromatogramu W2 b W1 a W1 W2 W3 punkt startowy Ryc.2. Płytka chromatograficzna po rozwinięciu chromatogramu i jego wizualizacji: (W1, W2, W3) substancje wzorcowe, Pr-próba (mieszanina). Stosunek wielkości przesunięcia danej substancji do przesunięcia rozpuszczalnika (czoła chromatogramu) nazywa się współczynnikiem podziału (R f ). Na podstawie wartości współczynników podziału R f wyznaczonych dla roztworów wzorcowych i dla poszczególnych składników mieszaniny można określić skład badanej mieszaniny. Współczynnik R f przyjmuje wartość od 0 do 1. Rf odleglosc od startu do centrum plamki odleglosc od startu do czola rozpuszczalnika a b Jeżeli rozdzielane składniki mieszanin są barwne wówczas nie ma problemu z ich identyfikacją na chromatografie. Jeżeli jednak mamy do czynienia z substancjami bezbarwnymi wówczas należy odpowiednio wywołać chromatogram poprzez: 1. Zastosowanie odczynników dających charakterystyczne zabarwienie z substancjami poddanymi rozdziałowi. 2. Zastosowanie odczynników dających połączenia wykazujące fluorescencję w świetle nadfioletowym. Przepływ rozpuszczalnika osiąga się przez: Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 3

4 1. metoda wstępująca zanurzenie płytki chromatograficznej w rozpuszczalniku znajdującym się na dnie komory (rozpuszczalnik przemieszcza się z dołu do góry). 2. metoda zstępująca zanurzenie bibuły w rozpuszczalniku znajdującym się w korytku ponad bibułą (rozpuszczalnik przesuwa się z góry w dół). 3. metoda pierścieniowa doprowadzenie rozpuszczalnika do punktu na środku arkusza bibuły (rozpuszczalnik przesuwa się odśrodkowo po bibule). Rozpuszczalniki stosowane do rozdziału chromatograficznego muszą być odpowiednio dobrane, tak aby zachowywały się obojętnie w stosunku do bibuły i badanych substancji oraz powinny wykazywać różne współczynniki podziału dla badanych substancji. Zasada chromatografii bibułowej polega na nanoszeniu niewielkich ilości badanych mieszanin w postaci roztworu na bibułę w określonym wcześniej punkcie startowym. Po wyschnięciu bibuły doprowadza się do niej rozpuszczalnik tak aby mógł swobodnie przepływać po bibule. Następuje wówczas rozwijanie chromatogramu polegające na podziale substancji między dwie fazy ciekłe - wodę i rozpuszczalnik. Dany związek zostaje wówczas w mniejszym lub większym stopniu przesunięty względem punktu startowego. Każdy składnik mieszaniny skupia się na bibule w postaci oddzielnej plamki. Celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności przeprowadzenia procesu chromatograficznego TLC w rozdzielaniu wybranych mieszanin celem ich identyfikacji na podstawie substancji wzorcowych. A. Ustalenie składu nieznanych próbek wybranych środków farmaceutycznych II. SPRZĘT I ODCZYNNIKI: -Etanol, cz.d.a. z dozownikiem -Tabletki ibuprom jako wzorzec -Tabletki aspiryna jako wzorzec -Tabletki naproxen jako wzorzec -Mieszanina leków o nieznanym składzie LEKI A -Mieszanina leków o nieznanym składzie LEKI B -Moździerz z pistelą 1 szt. -Płytki do TLC pokryte żelem krzemionkowym 60F254 na podłożu aluminiowym o wymiarach 5cm x 10cm 2 szt. -Lampa UV emitująca promieniowanie o długości fali 254nm i 366nm 1 szt. -Okulary ochronne do lampy UV 1 szt. -Komora chromatograficzna z pokrywą 2 szt. -Mikrokapilarki (Blaubrand intra END) 1 opak. -Cylinder miarowy poj. 10ml; 25 ml po 1 szt. Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 4

5 -Pipety poj. 10ml; 5ml; 2 ml po 1 szt. -Zlewka poj. 25 ml 2 szt. -Szpatułka metalowa 2 szt. -Fiolki z nakrętkami 5 szt. -Kolbki miarowe poj. 10 ml 5 szt. -Szklany lejek mały z cienką szyjką 2 szt. -Tryskawka z wodą destylowaną 1 szt. -Nożyczki 1 szt. -Sączki bibułowe. Kilka sztuk. -Suszarka do suszenia płytek. 1 szt. -Octan etylu, cz.d.a. z dozownikiem -Kwas octowy, cz.d.a. z dozownikiem -Heksan, cz.d.a. z dozownikiem -Gruszka 2 szt. III. METODYKA: Tabletki będące substancjami wzorcowymi (ibuprom, aspiryna, naproxen) rozetrzeć w moździerzu, wsypać do kolbek miarowych poj. 10 ml, które odpowiednio oznakować: WI ibuprom; WA- aspiryna, WN - naproxen i rozpuścić w etanolu uzupełniając kolbki do kreski; podobnie postąpić z próbką badaną LEKI A lub LEKI B (zależnie którą wskaże prowadzący ćwiczenie). Wytrząsać ręcznie. Przyszykować fiolki zakręcane, które należy oznakować: WI, WA, WN, LEKI A (lub LEKI B). Do odpowiednich zakręcanych fiolek przesączyć odpowiednie roztwory substancji wzorcowych i rozdzielanej mieszaniny próbki. Na płytce chromatograficznej pokrytej, żelem krzemionkowym o wymiarach 5cm x 10 cm narysować linię startu cienko ołówkiem w odległości 1 cm od krawędzi płytki i tak samo na końcu płytki linię mety też w odległości 1cm od krawędzi płytki. Na tak przygotowaną płytkę z żelem krzemionkowym nanieść na linię startu przy użyciu kapilary (do każdego roztworu nowa kapilara) przygotowane substancje wzorcowe leków w odpowiedniej odległości tak aby między plamkami było około 0,5 cm przerwy oraz rozdzielanej mieszaniny LEKI A (lub LEKI B). Dokładnie w sposób opisany powyżej przygotować druga płytkę. Płytki wysuszyć suszarką, celem odparowania rozpuszczalnika (etanolu). W zlewce poj.25 ml przygotować eluent A poprzez zmieszanie: 8 ml octanu etylu + 2 ml heksanu + 0,1 ml kwasu octowego) Eluent: A Octan etylu/heksan/kwas octowy (80/20/1) v/v/v Eluent: B Octan etylu/heksan/kwas octowy (50/50/1) v/v/v/ Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 5

6 Wlać eluent A do komory chromatograficznej na wysokość 0,5 cm 1 cm, zamknąć i pozostawić na 15 min, aby komora równomiernie wysycała się parami rozpuszczalnika. Następnie płytkę z naniesionymi substancjami wstawić do komory chromatograficznej i rozwijać do ¾ wysokości płytki (do linii mety). Po wyjęciu płytki pozostawić płytki do wyschnięcia. W celu wizualizacji chromatogramu lampę UV włączyć na długość fali 254 nm; obserwować plamki w świetle UV obrysowując ich kontury delikatnie ołówkiem. Uwaga: W taki sam sposób jak opisano powyżej wykonujemy ćwiczenie używając Eluent B W zlewce poj.25 ml przygotować eluent B poprzez zmieszanie: 5ml octanu etylu + 5 ml heksanu + 0,1 ml kwasu octowego)uwaga: Pracując z lampą UV pamiętać o użyciu okularów ochronnych przed promieniowaniem UV!!! INTERPRETACJA I OPRACOWANIE WYNIKÓW: Przerysować chromatogramy do protokołu, oznaczając, który chromatogram w eluencie o jakim składzie był rozwijany, obliczyć R F dla poszczególnych substancji, z zaznaczeniem, która substancja w jakiej kolejności nanoszona była na płytkę; wszystkie zmierzone (drogi migracji plamek i eluentu) i wyliczone (R F ) wartości umieścić w tabeli, zidentyfikować skład substancji nieznanej oraz określić R f substancji wzorcowych. Jak wpływa zastosowany eluent na rozdzielenie składników mieszaniny? B. Ustalenie składu mieszanin polietylenoglikoli PEG`ów o różnych masach cząsteczkowych II. SPRZĘT I ODCZYNNIKI: WZORCE PEGów 1). PEG 300 (PCC Rokita) 2). PEG 400 (PCC Rokita) 3). PEG 600 (PCC Rokita) 4). PEG 1500 (Loba Feinchemie) 5). PEG 3000 (Fluka) 6). PEG 4000 (Clariant GmBH) 7). PEG (Fluka) 8). PEG (Aldrich) PRÓBKI BADANE MIESZANIN MPEGA (przygotowane w metanolu) MPEGB (przygotowane w metanolu) Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 6

7 -Metanol cz.d.a. (Chempur) z dozownikiem -Chloroform cz.d.a. (POCH) z dozownikiem -Jodyna w spryskiwaczu -Mikrokapilarki (Blaubrand intra END) 1 opak. -Płytki do TLC pokryte żelem krzemionkowym 60F254 na podłożu aluminiowym o wymiarach 10cm x 10cm 1 szt. -Komora chromatograficzna z przykrywką 1szt. -Zlewka poj. 50 ml 1 szt. -Pipety wielomiarowe poj. 2ml; 5 ml;10 ml; po 1 szt. -Szpatułka metalowa 2 szt. -Bagietka szklana (cienka) 2 szt. -Pipeta Pasteura, plastikowe 3 szt. -Zlewka poj.25 ml 1 szt. -Gruszka 2 szt. III. METODYKA: Za pomocą szpatułki metalowej to odpowiednio oznakowanych fiolek wsypać substancje wzorcowe PEG`ów polietylenoglikoli (do każdej fiolki osobny wzorzec). Substancje rozpuścić w metanolu. Na płytce chromatograficznej pokrytej, żelem krzemionkowym o wymiarach 10cm x 10 cm narysować linię startu cienko ołówkiem w odległości 1 cm od krawędzi płytki i tak samo na końcu płytki linię mety też w odległości 1cm od krawędzi płytki. Na tak przygotowaną płytkę z żelem krzemionkowym na linię startu nanieść przy użyciu kapilary (do każdego roztworu nowa kapilara) przygotowane substancje wzorcowe PEGów w odpowiedniej odległości tak aby między plamkami było około 0,5 cm przerwy oraz rozdzielanej mieszaniny MPEGA (lub MPEGB). Płytki wysuszyć suszarką, celem odparowania rozpuszczalnika (metanolu). W zlewce poj.25 ml przygotować fazę rozwijającą eluent X poprzez zmieszanie: 1,2 ml chloroformu + 10 ml metanolu + 4,8 ml wody) Eluent: X chloroform : metanol : woda = 6:50:24 (v/v/v) Tak przygotowany Eluent X wlać do komory chromatograficznej i zamknąć; wysycać oparami komorę 10 min. Następnie ostrożnie wstawić płytkę chromatograficzną do komory i zamknąć. Rozwijanie chromatogramu trwa ok. 50 minut. Po rozwinięciu chromatogramu (aż eluent dojdzie do linii mety) wyjąć płytkę. W celu wizualizacji plamek spryskać płytkę Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 7

8 jodyną, szybko wysuszyć i zaznaczyć kontury plamek oraz płytkę sfotografować w celu dokumentacji. INTERPRETACJA I OPRACOWANIE WYNIKÓW: Przerysować chromatogram do protokołu, obliczyć R F dla poszczególnych substancji, zaznaczając, która plamka jakiej substancji naniesionej na płytce odpowiada; wszystkie zmierzone (drogi migracji plamek i eluentu) i wyliczone (R F ) wartości umieścić w tabeli, zidentyfikować skład substancji nieznanej oraz określić R f substancji wzorcowych. Jaki skład był rozdzielanej mieszaniny MPEGA (lub MPEG B). IV. WNIOSKI Sformułować wnioski na podstawie wyników z przeprowadzonego doświadczenia. Ćwiczenia laboratoryjne z chemii analitycznej i instrumentalnej; oprac.; prowadzący: dr Agnieszka Matłoka Strona 8

Współczesne metody chromatograficzne: Chromatografia cienkowarstwowa

Współczesne metody chromatograficzne: Chromatografia cienkowarstwowa Ćwiczenie 2: Chromatografia dwuwymiarowa (TLC 2D) 1. Celem ćwiczenia jest zaobserwowanie rozdziału mieszaniny aminokwasów w dwóch układach rozwijających. Aminokwasy: Asp, Cys, His, Leu, Ala, Val (1% roztwory

Bardziej szczegółowo

a) Ćwiczenie praktycze: Sublimacja kofeiny z kawy (teofiliny z herbaty i teobrominy z kakao)

a) Ćwiczenie praktycze: Sublimacja kofeiny z kawy (teofiliny z herbaty i teobrominy z kakao) ĆWICZENIE 5 SUBLIMACJA I CHROMATOGRAFIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodami oczyszczania i rozdziału substancji organicznych. Sublimacja jest metodą, za pomocą której można wyodrębnić i oczyścić

Bardziej szczegółowo

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Pracownia studencka Zakładu Analizy Środowiska Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Chromatografia cienkowarstwowa MONITORING ŚRODOWISKA Chromatografia cienkowarstwowa (ang. Thin Layer Chromatography, TLC)

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 OPTYMALIZACJA ROZDZIELANIA MIESZANINY WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW METODĄ

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie witaminy E w oleju metodą HPLC ANALIZA PRODUKTÓW POCHODZENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta

Ćwiczenie 1. Ekstrakcja ciągła w aparacie Soxhleta III. Metody rozdzielania mieszanin Zagadnienia Rodzaje i podział mieszanin Różnice między związkiem chemicznym a mieszaniną Metody rozdzielania mieszanin o Chromatografia o Krystalizacja o Ekstrakcja o

Bardziej szczegółowo

2. Ekstrakcja cieczy = C1 C2

2. Ekstrakcja cieczy = C1 C2 ĆWICZENIE 10 SUBLIMACJA I EKSTRAKCJA 1. Sublimacja Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą sublimacji, za pomocą której można rozdzielić i oczyścić niewielkie ilości stałych substancji organicznych.

Bardziej szczegółowo

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska

GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia podstawa metod analizy laboratoryjnej GraŜyna Chwatko Zakład Chemii Środowiska Chromatografia gr. chromatos = barwa grapho = pisze Michaił Siemionowicz Cwiet 2 Chromatografia jest metodą

Bardziej szczegółowo

8. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA

8. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA 8. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA opracował: Wojciech Zapała I. WPROWADZENIE Chromatografia cieczowa naleŝy do najwaŝniejszych metod analizy mieszanin róŝnorodnych związków chemicznych. Polega ona na zróŝnicowanej

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ

ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Wstęp: ZASTOSOWANIE CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ W BIOTECHNOLOGII ŚRODOWISKOWEJ Chromatografią cieczową nazywamy chromatografię, w której eluentem jest ciecz, zwykle rozpuszczalnik organiczny. HPLC (ang. High

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 1

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 1 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 Zastosowanie barwnych reakcji chemicznych oraz technik chromatograficznych do wykrywania

Bardziej szczegółowo

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową?

3. Jak zmienią się właściwości żelu krzemionkowego jako fazy stacjonarnej, jeśli zwiążemy go chemicznie z grupą n-oktadecylodimetylosililową? 1. Chromatogram gazowy, na którym widoczny był sygnał toluenu (t w =110 C), otrzymany został w następujących warunkach chromatograficznych: - kolumna pakowana o wymiarach 48x0,25 cala (podaj długość i

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Zakładu Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 i 5 Wpływ nawozów mineralnych na zawartość chlorofilu i przyrost biomasy

Bardziej szczegółowo

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka.

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. 1 Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - ekstrakcja, - chromatografia, - adsorpcja, - sedymentacja, - dekantacja, - odparowywanie oraz z

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH

POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH POTWIERDZANIE TOŻSAMOSCI PRZY ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH TECHNIK ANALITYCZNYCH WSTĘP Spełnianie wymagań jakościowych stawianych przed producentami leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.

Bardziej szczegółowo

Chromatografia. Chromatografia po co? Zastosowanie: Podstawowe rodzaje chromatografii. Chromatografia cienkowarstwowa - TLC

Chromatografia. Chromatografia po co? Zastosowanie: Podstawowe rodzaje chromatografii. Chromatografia cienkowarstwowa - TLC Chromatografia Chromatografia cienkowarstwowa - TLC Chromatografia po co? Zastosowanie: oczyszczanie wydzielanie analiza jakościowa analiza ilościowa Chromatogram czarnego atramentu Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1

ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II. OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 OznaczanieBTEX i n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej benzyną metodą GC/FID oraz GC/MS 1 ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 5 Oznaczanie BTEX oraz n-alkanów w wodzie zanieczyszczonej

Bardziej szczegółowo

Rozdział barwników roślinnych techniką cienkowarstwowej chromatografii adsorpcyjnej

Rozdział barwników roślinnych techniką cienkowarstwowej chromatografii adsorpcyjnej Rozdział barwników roślinnych techniką cienkowarstwowej chromatografii adsorpcyjnej Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest teoretyczne i praktyczne zapoznanie studentów z techniką cienkowarstwowej chromatografii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie L2- ANALIZA METODAMI CHEMICZNYMI I CHROMATOGRAFICZNYMI LEKÓW ZAWIERAJĄCYCH ASPIRYNĘ

Ćwiczenie L2- ANALIZA METODAMI CHEMICZNYMI I CHROMATOGRAFICZNYMI LEKÓW ZAWIERAJĄCYCH ASPIRYNĘ Ćwiczenie L2- ANALIZA METDAMI CHEMICZNYMI I CHRMATGRAFICZNYMI LEKÓW ZAWIERAJĄCYCH ASPIRYNĘ Na ćwiczenie każda para studentów powinna przynieść 5 tabletek aspiryny (najlepiej przeterminowanej). Wymagana

Bardziej szczegółowo

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej

Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Jakościowe i ilościowe oznaczanie alkoholi techniką chromatografii gazowej Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp teoretyczny Zagadnienie rozdzielania

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

Chromatografia kolumnowa planarna

Chromatografia kolumnowa planarna Chromatografia kolumnowa planarna Znaczenie chromatografii w analizie i monitoringu środowiska lotne zanieczyszczenia organiczne (alifatyczne, aromatyczne) w powietrzu, glebie, wodzie Mikrozanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU 5 UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU CEL ĆWICZENIA Poznanie zależności między chemicznymi właściwościami pierwiastków, a ich położeniem w układzie okresowym oraz korelacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej I. Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej Zagadnienia Regulamin bezpieczeństwa i higiena pracy w laboratorium chemicznym Organizacja stanowiska pracy Ochrona przeciwpożarowa

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Chemii Związków Naturalnych Semestr VI

Laboratorium z Chemii Związków Naturalnych Semestr VI POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA CHEMII ORGANICZNEJ, BIOORGANICZNEJ I BIOTECHNOLOGII Laboratorium z Chemii Związków Naturalnych Semestr VI 1 ĆWICZENIE 5 Wydzielanie lecytyny z żółtek jaj kurzych

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. Zamawiający FLC Pharma sp. z o.o., ul. Muchoborska 18, 54-424 Wrocław

Zapytanie ofertowe. Zamawiający FLC Pharma sp. z o.o., ul. Muchoborska 18, 54-424 Wrocław Projekt realizowany w ramach Programu INNOTECH w ścieżce programowej Hi-Tech Narodowego Centrum Badao i Rozwoju przez,umowa Nr INNOTECH- K3/HI3/22/228303/NCBR/14 pt. "Opracowanie i przygotowanie do wdrożenia

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa

Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa Laboratorium Polimery i Biomateriały Ćwiczenie laboratoryjne Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa Instrukcja Opracowała dr Elżbieta Megiel Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego Zakład Dydaktyczny Technologii

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 13. ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne

ĆWICZENIE 13. ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne ĆWICZENIE 13 ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne Oznaczanie kwasu ortofosforowego w Coca-Coli za pomocą miareczkowania potencjometrycznego roztworem wodorotlenku sodu DZIAŁ: Potencjometria

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu

1.1 Reakcja trójchlorkiem antymonu ĆWICZENIE IV - WYKRYWANIE WITAMIN Odczynniki: - chloroform bezwodny, - bezwodnik kwasu octowego, - trójchlorek antymonu roztwór nasycony w chloroformie, - 1,3-dichlorohydryna gliceryny - żelazicyjanek

Bardziej szczegółowo

Izolacja barwników roślinnych.

Izolacja barwników roślinnych. SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO prowadzonego w ramach projektu Uczeń OnLine 1. Autor: Maria Szamraj 2. Grupa docelowa: Gimnazjum nr 2 w Bydgoszczy 3. Liczba godzin: 3 godziny

Bardziej szczegółowo

TLC2 ILOŚCIOWE OZNACZANIE ESPERALU W TABLETKACH ANTICOL

TLC2 ILOŚCIOWE OZNACZANIE ESPERALU W TABLETKACH ANTICOL TLC2 ILOŚCIOWE OZNACZANIE ESPERALU W TABLETKACH ANTICOL Esperal (disulfiram, disiarczek bis[dietylokarbamoilu]) jest substancją czynną leków stosowanych w leczeniu alkoholizmu. Zaburza on metabolizm alkoholu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Ćwiczenie nr 2 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 Wykrywanie benzoesanu denatonium w skażonym alkoholu etylowym metodą wysokosprawnej chromatografii

Bardziej szczegółowo

Barwniki fotosyntetyczne Rozdział chromatograficzny i identyfikacja barwników fotosyntetycznych liści

Barwniki fotosyntetyczne Rozdział chromatograficzny i identyfikacja barwników fotosyntetycznych liści 134567 Berenika Pokorska, Jakub Urbański, Joanna Lilpop Szkoła Festiwalu Nauki, ul. Ks. Trojdena 4, 02-109 Warszawa, E-mail: sfn@iimcb.gov.pl Barwniki fotosyntetyczne Rozdział chromatograficzny i identyfikacja

Bardziej szczegółowo

ALGALTOXKIT F Procedura testu

ALGALTOXKIT F Procedura testu ALGALTOXKIT F Procedura testu 1 PRZYGOTOWANIE STANDARDOWEJ POŻYWKI A B C D - KOLBKA MIAROWA (1 litr) - FIOLKI Z ROZTWORAMI POŻYWEK A (2 fiolki), B, C, D - DESTYLOWANA (lub dejonizowana) WODA 2 A PRZENIEŚĆ

Bardziej szczegółowo

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW

GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW UTYLIZACJA OSADÓW Ćwiczenie nr 4 GRAWITACYJNE ZAGĘSZCZANIE OSADÓW 1. CHARAKTERYSTYKA PROCESU A. Grawitacyjne zagęszczanie osadów: Zagęszczać osady można na wiele różnych sposobów. Miedzy innymi grawitacyjnie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

Chemia Organiczna Syntezy

Chemia Organiczna Syntezy Chemia rganiczna Syntezy Warsztaty dla uczestników Forum Młodych Chemików Gdańsk 2016 Dr hab. Sławomir Makowiec Mgr inż. Ewelina Najada-Mocarska Mgr inż. Anna Zakaszewska Wydział Chemiczny Katedra Chemii

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA - DESTYLACJA

WYMAGANIA - DESTYLACJA WYMAGANIA - DESTYLACJA 1. Destylacja prosta i frakcyjna 2. Destylacja próżniowa 3. Destylacja azeotropowa 4. Destylacja z parą wodną I. Wymagania teoretyczne 1. Krzywa zależności temperatury od ilości

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia.

Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia. Scenariusz lekcji w technikum z działu Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów ( 1 godz.) Temat: Estry pachnąca chemia. Cele dydaktyczno- wychowawcze: Wyjaśnienie mechanizmu reakcji estryfikacji Poznanie

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction)

1.Wstęp. Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) 1.Wstęp Ćwiczenie nr 9 Zatężanie z wody związków organicznych techniką SPE (solid phase extraction) W analizie mikrośladowych ilości związków organicznych w wodzie bardzo ważny jest etap wstępny, tj. etap

Bardziej szczegółowo

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie

III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A. Chemia wspomaga nasze zdrowie III-A.1. POKAZ: Synteza aspiryny (kwas acetylosalicylowy) III-A.2. Badanie odczynu wodnych roztworów popularnych leków III-A.3. Reakcja leku na zgagę z kwasem solnym

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE

ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE ZJAWISKA FIZYCZNE I CHEMICZNE Ćwiczenie 3 Obowiązujące zagadnienia: Zjawiska fizyczne i chemiczne (z przykładami); Przemiany fazowe; Energia sieci krystalicznej; Energia hydratacji, rozpuszczanie, roztwarzanie.

Bardziej szczegółowo

CHROMATOGRAFIA. Sprawdzono w roku 2014 przez K. Czapińską. Teoria Metody rozdzielcze i proces rozdzielania

CHROMATOGRAFIA. Sprawdzono w roku 2014 przez K. Czapińską. Teoria Metody rozdzielcze i proces rozdzielania 2 CHROMATOGRAFIA Zagadnienia teoretyczne Charakterystyka metody chromatograficznej, elementy układu chromatograficznego, chromatografia cieczowa (kolumnowa i cienkowarstwowa), chromatografia gazowa. Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp Pracownia specjalizacyjna I rok OŚ II Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych 1. Wstęp Gleba jest złożonym, dynamicznym tworem przyrody,

Bardziej szczegółowo

20. Chromatografia cienkowarstwowa wskaźników kwasowo-zasadowych *

20. Chromatografia cienkowarstwowa wskaźników kwasowo-zasadowych * 20. Chromatografia cienkowarstwowa wskaźników kwasowo-zasadowych * Wskaźniki kwasowo-zasadowe. Wskaźniki kwasowo-zasadowe, wskaźniki ph, czy indykatory ph są to substancje, których używa się w laboratoriach

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej

Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej Identyfikacja alkoholi techniką chromatografii gazowej Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp teoretyczny Zagadnienie rozdzielania mieszanin związków

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 Separacja barwników roślinnych metodami chromatograficznymi LABORATORIUM PRZYRODNICZE

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC

Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC Instrukcja ćwiczeń laboratoryjnych analityka zanieczyszczeń środowiska Oznaczanie herbicydów z grupy triazyn z zastosowaniem techniki HPLC WSTĘP Herbicydy - środki chwastobójcze, stosowane do selektywnego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne

Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne Instrukcja ćwiczenia laboratoryjnego HPLC-2 Nowoczesne techniki analityczne 1) OZNACZANIE ROZKŁADU MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERÓW Z ASTOSOWANIEM CHROMATOGRAFII ŻELOWEJ; 2) PRZYGOTOWANIE PRÓBKI Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Dyfuzja w cieczach - jak szybko zachodzi i od czego zależy.

Dyfuzja w cieczach - jak szybko zachodzi i od czego zależy. 1 Dyfuzja w cieczach - jak szybko zachodzi i od czego zależy. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - dyfuzja, - ciecz, - temperatura, - stężenie, - ruchy cząsteczek, - materia. Hipoteza sformułowana

Bardziej szczegółowo

Co nas chroni przed UV?

Co nas chroni przed UV? 1 Co nas chroni przed UV? Czas trwania zajęć: 2 x 45 minut (rzeczywisty czas pracy uczniów). Eksperyment wymaga odparowania rozpuszczalnika organicznego. Z tego względu całe doświadczenie zajmuje dwa dni.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI Pracownia studencka Zakład Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 2 Analiza kwasów tłuszczowych z żółtka jajka kurzego ANALIZA PRODUKTÓW POCHODZENIA NATURALNEGO

Bardziej szczegółowo

12. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA

12. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA chromatografia cienkowarstwowa.qxp 2004-06-16 23:58 Page 174 12. CHROMATOGRAFIA CIENKOWARSTWOWA Bogumi³a Makuch 12.1. WPROWADZENIE Proces chromatograficznego rozdzielania mo e byæ wykonany równie, gdy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ PREPARATYKA KATALIZATORA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I HETEROGENICZNEJ PREPARATYKA KATALIZATORA POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW PREPARATYKA KATALIZATORA Miejsce ćwiczenia: Zakład Chemii Fizycznej, sala 109 LABORATORIUM Z KATALIZY HOMOGENICZNEJ I

Bardziej szczegółowo

instrumentalna. Tom 2 rozdz. 1.4.4 (str. 25-26); 14.1 14.3.10 (str. 348 425)

instrumentalna. Tom 2 rozdz. 1.4.4 (str. 25-26); 14.1 14.3.10 (str. 348 425) Imię i Nazwisko Studenta Data Ocena Podpis Prowadzącego 2 CHROMATOGRAFIA Na ćwiczeniach z TLC obowiązuje materiał zawarty w podręczniku: R. Kocjan Chemia analityczna. Podręcznik dla studentów. Analiza

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE EMULSJI I BADANIE ICH WŁAŚCIWOŚCI

OTRZYMYWANIE EMULSJI I BADANIE ICH WŁAŚCIWOŚCI OTRZYMYWANIE EMULSJI I BADANIE ICH WŁAŚCIWOŚCI Odczynniki: wosk pszczeli (4 g) olej parafinowy (9 cm 3 i 6 cm 3 ) oliwa z oliwek (5,5 cm 3 ) boraks (Na 2 B 4 O 7 10H 2 O) (0,2 g) olejek zapachowy (lawendowy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA 1. Oznaczanie słabych kwasów w sokach i syropach owocowych metodą miareczkowania konduktometrycznego Celem ćwiczenia jest ilościowe oznaczenie zawartości słabych kwasów w sokach

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY. DZIAŁ: Kompleksometria

ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY. DZIAŁ: Kompleksometria ĆWICZENIE 7 WSPÓŁOZNACZANIE WAPNIA I MAGNEZU I OBLICZANIE TWARDOŚCI WODY DZIAŁ: Kompleksometria ZAGADNIENIA Stała trwałości i nietrwałości kompleksów. Rodzaje kompleksów i przykłady EDTA Wskaźniki w kompleksometrii

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI

OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI 15 OTRZYMYWANIE ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH: PREPARATYKA TLENKÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z prostymi metodami syntezy związków chemicznych i chemią związków miedzi Zakres obowiązującego materiału

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Procedura analitycznego wykrywania obecności preparatu Sika FerroGard w próbkach betonu

Przedmiot: Procedura analitycznego wykrywania obecności preparatu Sika FerroGard w próbkach betonu Nr:850 33 04 Zalecenia stosowania metody jakościowego wykrywania preparatu Sika FerroGard -903+ Przedmiot: Procedura analitycznego wykrywania obecności preparatu Sika FerroGard -903+ w próbkach betonu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu ĆWICZENIE 4 Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu 1. Wprowadzenie Zbyt wysokie stężenia fosforu w wodach powierzchniowych stojących, spiętrzonych lub wolno płynących prowadzą do zwiększonego przyrostu

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY

WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY 14 WYZNACZANIE RÓWNOWAŻNIKA CHEMICZNEGO ORAZ MASY ATOMOWEJ MAGNEZU I CYNY CEL ĆWICZENIA: Wyznaczanie równoważnika chemicznego oraz masy atomowej magnezu i cyny na podstawie pomiaru objętości wodoru wydzielonego

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 11. ANALIZA INSTRUMENTALNA KOLORYMETRIA - OZNACZANIE Cr(VI) METODĄ DIFENYLOKARBAZYDOWĄ. DZIAŁ: Kolorymetria

ĆWICZENIE 11. ANALIZA INSTRUMENTALNA KOLORYMETRIA - OZNACZANIE Cr(VI) METODĄ DIFENYLOKARBAZYDOWĄ. DZIAŁ: Kolorymetria ĆWICZENIE 11 ANALIZA INSTRUMENTALNA KOLORYMETRIA - OZNACZANIE Cr(VI) METODĄ DIFENYLOKARBAZYDOWĄ DZIAŁ: Kolorymetria ZAGADNIENIA Elektronowe widmo absorpcyjne; rodzaje przejść elektronowych w kompleksach

Bardziej szczegółowo

Środki klarujące stosowane w analityce cukrowniczej w Nordzucker Polska S.A.

Środki klarujące stosowane w analityce cukrowniczej w Nordzucker Polska S.A. Środki klarujące stosowane w analityce cukrowniczej w Nordzucker Polska S.A. Opalenica, 25.06.2013r. Nazwa pliku 20130614 Środki klarujące w analityce cukrowniczej.ppt Odpowiedzialny : dr Eugeniusz Rychter

Bardziej szczegółowo

Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności

Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności Załącznik nr 4 Metoda analityczna oznaczania chlorku winylu uwalnianego z materiałów i wyrobów do żywności 1. Zakres i obszar stosowania Metoda służy do urzędowej kontroli zawartości chlorku winylu uwalnianego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PODZIAŁU n-oktanol/woda DLA KWASU OCTOWEGO

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE: Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

1.3. Oznaczanie składu reszt kwasów tłuszczowych w glicerydach i fosfolipidach

1.3. Oznaczanie składu reszt kwasów tłuszczowych w glicerydach i fosfolipidach 1. Lipidy 36 Odparować z nich rozpuszczalnik i zanalizować je w argentacyjnej chromatografii cienkowarstwowej (zob. s. 33). Uzyskane frakcje nasyconych, jedno- i dwunienasyconych lipidów rezorcynolowych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAOSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Zakładu Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 1 IZOLACJA WIELOPIERŚCIENIOWYCH WĘGLOWODORÓW AROMATYCZNYCH (WWA) Z GLEBY

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA. Tabela wyników pomiaru

Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA. Tabela wyników pomiaru Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną. Zakres wymaganych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 6. Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie.

Ćwiczenie nr 6. Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie. Ćwiczenie nr 6 Przygotowanie próbki do analizy: Ekstrakcja jednokrotna i wielokrotna. Wysalanie. Zanieczyszczenie środowiska węglowodorami Rozwój cywilizacji ludzkiej w ciągu ostatnich dziesiątków lat

Bardziej szczegółowo

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej

Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej Pytania z Wysokosprawnej chromatografii cieczowej 1. Jak wpłynie 50% dodatek MeOH do wody na retencję kwasu propionowego w układzie faz odwróconych? 2. Jaka jest kolejność retencji kwasów mrówkowego, octowego

Bardziej szczegółowo

Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. a RT.

Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. a RT. Ćwiczenie 12, 13. Kinetyka chemiczna. Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. Szybkość reakcji chemicznej jest związana

Bardziej szczegółowo

Właściwości szkła Colorimo

Właściwości szkła Colorimo Właściwości szkła Colorimo Badanie odporności na wilgoć zgodnie z normą UNI EN ISO 6270-1:2001 To badanie jest przeprowadzane w celu określenia odporności powłok wystawionych na działanie wilgoci i kładzie

Bardziej szczegółowo

Z roztworami za pan brat, nie tylko w laboratorium

Z roztworami za pan brat, nie tylko w laboratorium Z roztworami za pan brat, nie tylko w laboratorium Zajęcia realizowane metodą przewodniego tekstu Cel główny: Przygotowanie roztworów o określonym stężeniu. Treści kształcenia zajęć interdyscyplinarnych:

Bardziej szczegółowo

Jak się tworzy leki? Weź udział w badaniu nad środkiem farmaceutycznym. Warsztat eksperymentalny Podręcznik ucznia

Jak się tworzy leki? Weź udział w badaniu nad środkiem farmaceutycznym. Warsztat eksperymentalny Podręcznik ucznia Jak się tworzy leki? Weź udział w badaniu nad środkiem farmaceutycznym Warsztat eksperymentalny Podręcznik ucznia 1 Wprowadzenie Proces odkrywania i tworzenia nowych leków odbywa się wieloetapowo. Jeden

Bardziej szczegółowo

Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych

Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych Część podstawowa: Zagadnienia teoretyczne: polarymetria, zjawisko polaryzacji, skręcenie płaszczyzny drgań, skręcalność

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej

Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej Doświadczenie 5. Czyszczenie srebra metodą redukcji elektrochemicznej Napisz obserwacje i sformułuj wniosek. Odczynniki: sól, woda, folia aluminiowa, srebrny przedmiot pokryty czarnym nalotem. Szkło i

Bardziej szczegółowo

Określanie skuteczności fermentacji jabłkowo-mlekowej. (Kontrola FJM)

Określanie skuteczności fermentacji jabłkowo-mlekowej. (Kontrola FJM) 1 Określanie skuteczności fermentacji jabłkowo-mlekowej. (Kontrola FJM) Boguchwała 27.11.2011 Jacek Jamrozik 2 Spis treści 1.Cel kontroli str. 3 2.FJM str. 3 3.Kontrola organoleptyczna str. 5 4.Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI KOLIGATYWNE ROZTWORÓW

WŁAŚCIWOŚCI KOLIGATYWNE ROZTWORÓW Ćwiczenie nr 1 WŁAŚCIWOŚCI KOLIGATYWNE ROZTWORÓW I. Pomiar ciśnienia osmotycznego ĆWICZENIA PRAKTYCZNE Ciśnienie osmotyczne - różnica ciśnień wywieranych na błonę półprzepuszczalną przez dwie ciecze, które

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 0 SPRAWDZANIE NACZYŃ MIAROWYCH

ĆWICZENIE 0 SPRAWDZANIE NACZYŃ MIAROWYCH ĆWICZENIE 0 HARMONOGRAM ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH SPRAWDZANIE NACZYŃ MIAROWYCH Dział Nuer ćwiczenia 0. Ćwiczenia organizacyjne Sprawdzanie naczyń iarowych Tytuł ćwiczenia 1. Oznaczanie kwasowości i zasadowości

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

NH 2 CH 3. Numer CAS: 106-49-0

NH 2 CH 3. Numer CAS: 106-49-0 Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2011, nr 1(67), s. 155 160 dr SŁAWOMIR BRZEŹNICKI mgr MARZENA BONCZAROWSKA dr JAN GROMIEC Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera 91-348 Łódź ul.

Bardziej szczegółowo

12. Nazwij związki i określ do jakiej klasy związków organicznych należą:

12. Nazwij związki i określ do jakiej klasy związków organicznych należą: W przygotowaniu teoretycznym do ćwiczenia należy położyć szczególny nacisk na metody otrzymywania estrów (i innych pochodnych kwasów karboksylowych) za pomocą różnych czynników acylujących (kwasy karboksylowe,

Bardziej szczegółowo

d[a] = dt gdzie: [A] - stężenie aspiryny [OH - ] - stężenie jonów hydroksylowych - ] K[A][OH

d[a] = dt gdzie: [A] - stężenie aspiryny [OH - ] - stężenie jonów hydroksylowych - ] K[A][OH 1 Ćwiczenie 7. Wyznaczanie stałej szybkości oraz parametrów termodynamicznych reakcji hydrolizy aspiryny. Chemiczna stabilność leków jest ważnym terapeutycznym problemem W przypadku chemicznej niestabilności

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH

ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH ZASTOSOWANIE WYSOKOSPRAWNEJ CHROMATOGRAFII CIECZOWEJ DO OZNACZANIA BENZOESANU SODU W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla bez tajemnic.

Dwutlenek węgla bez tajemnic. 1 Dwutlenek węgla bez tajemnic. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - dwutlenek węgla, - reakcja chemiczna. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Dwutlenek węgla można otrzymać w reakcji spalania

Bardziej szczegółowo

Rozpuszczalniki. www.poch.com.pl

Rozpuszczalniki. www.poch.com.pl Rozpuszczalniki www.poch.com.pl WSTĘP Oferowane przez firmę POCH odczynniki laboratoryjne cechują się najwyższą jakością, którą doskonalimy od ponad 60-ciu lat istnienia firmy. Dla zapewnienia wysokiej

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami. galwanicznymi.

Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami. galwanicznymi. 1 Zabezpieczanie żelaza przed korozją pokryciami galwanicznymi. Czas trwania zajęć: 90 minut Pojęcia kluczowe: - galwanizacja, - miedziowanie. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Można zabezpieczyć

Bardziej szczegółowo

Benzen metoda oznaczania

Benzen metoda oznaczania Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2000, R. 16, nr 3(25), s. 41-45. mgr MARIA MADEJ mgr inż. ANNA JEŻEWSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy 00-701 Warszawa ul. Czerniakowska 16 Benzen metoda oznaczania

Bardziej szczegółowo

Ściąga eksperta. Mieszaniny. - filmy edukacyjne on-line Strona 1/8. Jak dzielimy substancje chemiczne?

Ściąga eksperta. Mieszaniny.  - filmy edukacyjne on-line Strona 1/8. Jak dzielimy substancje chemiczne? Mieszaniny Jak dzielimy substancje chemiczne? Mieszaninami nazywamy substancje złożone z kilku skład, zachowujących swoje właściwości. Mieszaniny uzyskuje się na drodze mechanicznego mieszania ze sobą

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO ĆWICZENIE 3a Analiza pierwiastkowa podstawowego składu próbek z wykorzystaniem techniki ASA na przykładzie fosforanów paszowych 1 I. CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC

CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC CHROMATOGRAFIA W UKŁADACH FAZ ODWRÓCONYCH RP-HPLC MK-EG-AS Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Gdańsk 2009 Chromatograficzne układy faz odwróconych (RP) Potocznie: Układy chromatograficzne, w których

Bardziej szczegółowo